Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma háyɛ
Lúkas
ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɔ́
Bɛsana a bɛ́ ŋɔ yɔɔ́lɔ anyía bá lɔ́kɔ́máka bɔmbányɛ nyɛfana nyí nufule eenu
Lúkas ŋaá bá muándɛ́na baacɔ, wuúci ekendinyi yí Bóol ; u tɛ ɔmɔ́ bá ɔɔcɔ u Besuif, ta ɔɔcɔ u ɛndɔ́ma u Yésus ; u tɛ ɔ́mɔ́ lɛca anyána Yésus ŋeé líhéke. Buátɛ́ bɔkɔ ú ŋa bátaka, yó bícónyíki baacɔ a bá ŋa bɔ́ lɛ́cáka na cáábɔ́ eése cá bɛ́muátá bɛsana bí olíhe ú Yésus (1.1-4) ɔ ɔkɛla anyía wé síke ɔ́ yɔɔ́ŋɔ́kɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma.
A nyíáyɛ́ nyɛlɛca, Yésus áŋa Ooci awɔ́ u ŋaá bɛ́cáma mahana baacɔ a bá bɔ́ŋa i ibíne noómi ; wuúci *Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá tɔ́má o okonóhíki baacɔ bekime : Ne Besuif na baacɔ bé etémbí áyá.
Lúkas ŋa yáambáka obíkétínyi baacɔ ne nyitúme nyí olumitinine ewú bé ŋe bú lumitinine Kilís, na anyána olumitinine oócí ŋa yáanyána ɔ ɔmɛsɛ́ okime. Yaátɛ́ asana ú ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɔ́ tufule túfendí : Ne nufule nɔ́ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma, ne nufule nú Buólí bɔ́ baacɔ bá ɛndɔ́ma, ɔ ɔkɛla anyía wó tóŋínyi baacɔ anyía Kilís áŋa Munohi mu baacɔ bekime, tɛ́ka na nyɛálɔ́nána.
1Bɛsana bí nyitúme
1Tiofil, woómóomo u ɔɔcɔ ! 1.1 Wáŋa ɛnɔ́mɛ cɛ ɔɔcɔ acɛ́ Lúkas ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɛ́na núáyɛ́ nufule. Nyiínyi enyí u ŋeé wuúci cíényi, « woómóomo u ɔɔcɔ, » ŋaá bá nyiínyi anyɛ́ bá ŋaá bá bé cíékínyi ɔlɔŋɔ ú babááta ciátɛ cɛ ambala a bálɛ́ka ci Lóom. O ŋoó menyi anyía baacɔ beéŋí ŋa bɔ́ bɛ́kánáka ɔwɔɔ́ŋɔ tufule a bɛsana a bɛ́ ŋaá bɛ́kɛ́láka aasɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́. 2Bé ŋe bú biíbi ɔɔ́ŋɔ́kɔ háyɛ baacɔ e bé ŋe bú biíbi lɛcáka e nyitúme ŋa bɔ́ basɔ́ láákɛ́na ; beébe eébé bá ŋa bɔ́ bá behúli Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma. 3Aámbáya, yaŋɔ́ tɔ́na ɛ ŋa mɛ́ bátaka, míɔ waambaka bɔmbányɛ bɔmbányɛ anyía yémi menyí anyána bɛsana eébí bikime ŋaa bɛ́kɛ́láka o otúme e nyitúme. Búo mi bílénékíne buéŋí anyía yémi o tóŋgínyi anyána bɛ́ ŋaá bɛ́kɛ́láka. 4Yaátɛ́ asana o kóó menyi taaká cɛ́ bɛsana ecí bé ŋo yóo weékúnyíki.
Kabiliyɛl ŋaá táŋáká na Sakali
5Ɔ mɔɔ́sɛ́ emé *Elóot ŋaá bá otéŋí ú iisí ci *Besuif, *mululi nyiínjie a mumɔtɛ́, nyiínyi anyía Sakali. U ŋaá bá ɔɔcɔ u ɔlɔŋɔ ú *beluli nyiínjie ú Abiya ; oónyí ŋaá bá itónyi cɛ *Aálɔn, nyiínyi ɛ́cɛ Ɛlɛ́sabɛt. 6Bá ŋa bɔ́ bá bekime béfendí bɛtálɛ́mánánɔ́ bɛ́ baacɔ eé buúse bɔ́ *Bandɔ́mɛsɛ́, bá látákɛ́na bɔmbányɛ bɔmbányɛ ne *bikotí bikime ne esúŋe ekime cá Bandɔ́mɛsɛ́. 7Ta híáná, bɔ́ tɛ ɔ́mɔ bɔ́ bá na ɔɔ́nɔ́, anyía Ɛlɛ́sabɛt ŋaá bá ahúátá, beébe bekime béfendí belúnénú.
8Búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́ Sakali ŋaá bá wɔ nyíɔkɔ búáyɛ́ buólí eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, anyía nyihiite nyí buólí nyí uúbú ɔlɔŋɔ ú beluli nyiínjie nyɛ́ ŋaá bá. 9Ɔɔsɔ yí buólí yí beluli nyiínjie ŋaá bá anyía bá táfa mululi nyiínjie a mumɔtɛ́ a mú á nyɛmána mu oluliki bɔɔlɔ. Aáná bá ŋaá táfá Sakali anyía wé oofine eé Ciíbe ci Otéŋí a Waáŋá1.9 Haála e hefúúménénú ehé hú beluli nyiínjie bímuócí ŋa bɔ́ bá na makɛ́nda me owoofine hɔ́á. o okoluli bɔɔlɔ. 10Ekúlú ayɛ́ bá náŋa bé lúliki bɔɔlɔ, nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ nyikime bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ a nɔháatɛ́. 11Ekúlú eéyé Sakali ŋaá lɛ́ca *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yí Otéŋí a Waáŋá atálɛ́mánánɔ́ a aháŋá yɛ́ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ ú haála ahá bá náŋa bé lúliki bɔɔlɔ. 12Ɛ́makɛ́la Sakali é yiíyi lɛ́ca, u ŋa bálátána, bulíkílíki ŋé wuúci tímbíé. 13Mbá elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́sɛ : « Eti líkíméke, Sakali, Bandɔ́mɛsɛ́ maá lɔ́kɔ́ma uúwe ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na, uúwe oónyí Ɛlɛ́sabɛt kéé bíéne ɔɔ́nɔ́ ɔnɔ́mɔcɔ́, wó wuúci lɔá nyiínyi anyía Sáaŋ. 14O kóó bílénéke buéŋí, baacɔ bé etémbí beéŋí ké bú bílénéke tɔ́na a asana na nyíáyɛ́ nyibíbíéne. 15Yááŋa anyía u káá bá akɛ́ndánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ a nyɛlɛca nyí Otéŋí a Waáŋá. U ti ké búle á múána meluku mekime e mé ŋe hiíténe. U káá bá onyíóyónó ne *Efúúménénú yí Elilé o otúme a tɔɔna tú iinyí. 16U káá kɛla anyía baacɔ beéŋí bé *Islayɛ́l á ka hálɔ́mɔ́na, mbá bá cɔ́baka ná ciabɔ́ Síkíne Bandɔ́mɛsɛ́. 17U káá cáŋa a faaya né Otéŋí a Waáŋá. U káá bá onyíóyónó ne Elilé yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ na makɛ́nda bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ *muhémúnyi bɛsana Éli, anyía wɔ́ kɔ́ŋɔ́náka ɛtɛ́má cí síkíne o oléne báábɔ́ baáná, yó lébéke ba-tɛ-lɔ́kɔ́mɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ anyía bá bámɔ́kɔ́na ne injiŋé, bɔ́ bɛ́cáŋáka bɛtálɛ́mánánɔ́ bɛ́ baacɔ. U káá bándáka bunɔŋɔ bɔ́ baacɔ a bɔ́ káá bá bɔbɛ́tábɔ́nákánɔ́ o onyemi Otéŋí a Waáŋá. »
18Mbá Sakali ɔsɛ : « Aátɛ́ yí kéé mi tóŋínyi anyía asana eéyé áŋa taaká e ? Yaŋɔ́ ooci elunyí yɛ́ ɔɔcɔ, uumi oónyí na tuɔŋɔ tuéŋí. » 19Mbá elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́sɛ : « Ya mɛ́ŋa Kabiliyɛl, ɛ náŋa yámɛ tálɛ́mákɛ́na eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ o o wuúci kɛlɛna masɔ́ma ; wuúci wá mɛ tɔ́ma nɔ́ɔ́wɔ anyía yámɛ ɔ laána ambányɛ yɛ́ ɛsɔ́ma eéyé. 20Mbá kuɔŋɔ́ te olumitinine maamɛ mehúnyi, meéme eémé ma káá bɛ́kɛ́láka e ekúlú ayɛ́ á yɛnyɛmánánɔ́ ; yaátɛ́ asana o kóó limine múkúmúku, a tɛ táŋa, ɔ ɔkɔɔ́háma buɔ́sɛ́ abɔ́ bɛsana eébí ká bɛ́kɛ́láka. »
21Ekúlú eéyé, nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ a nyɛ́ ŋaá bá nyɛ́ á tátáka Sakali ŋeé kéké, anyía u ŋeé líhéke buéŋí eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́. 22Mbá ayɛ́ ú ŋa háma a nɔháatɛ́, u tɛ háná táŋa ne beébe ; aáná bé ŋe bú menyí anyía wáŋa ɔlɛcánɔ́ ekéki yɛ́ bɔkɔ eé Ciíbe. U ŋaá bá wá táŋáka ne beébe hú na aabá, u ŋé limíne múkúmúku.
23Yɛ́ ŋaá bá anyía ekúlú ayɛ́ Sakali ŋaa máná mááyɛ́ mɔɔ́sɛ́ me buólí eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, u ŋá hálɔ́mɔ́na e úúyé ooki. 24E elime cɛ bɛsana eébí, Ɛlɛ́sabɛt uuyé oónyí ŋé híite nyifume ; u ŋé limíne e úúyé ooki iílí ɛ́táánɔ, u tɛ háma, u kɔɔnaka ɔsɛ : 25« Otéŋí a Waáŋá meé mi kétunyi aámbáya, anyía ú maá mɛ aáŋíá aatɔ́ ɔlama eé buúse bɔ́ baacɔ. »
Kabiliyɛl ŋaá táŋáká na Malíi
26I iílí ítíndétú e elime cɛ bɛsana eébí, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá tɔ́ma *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma Kabiliyɛl a bunɔŋɔ a búmɔtɛ́ bɔ́ *Kalilé, nyiínyi ɛ́cɛ *Násalɛt, 27o ooki ú ɔbɔ́la ewú ú ti ŋéé ményí banɔ́mɔcɔ́, nyiínyi ɛ́cɛ Malíi ; u ŋaá bá ɔkɔŋɛna yɛ́ ɔɔcɔ u hɛnyɛ́nɔ́ hɛ́ *Táfit, nyiínyi ɛ́cɛ Yɔ́sɛb.1.27 A baacɔ bé Islayɛ́l, bɛkɔŋɛna ŋaá bá bɛ́a yáaŋa okotí yɛ́ nyɛtɔ́nɔ́, mbá bífendí ti líhe balatánɔ́.28Elilé yɛ́ bɔsɔ́ma ŋá cɔ́ba nááyá mbá yɛ́sɛ : « I ŋe mí o téŋíti ! Otéŋí a Waáŋá mó yóo boosiki, wáŋa na kuɔŋɔ́. » 29Aáná injiŋé cí Malíi ŋeé nyíme e mehúnyi eémé ; u bɛ́bátáka ɔsɛ mbá nyɛnamá nyí mutéŋínyi nyɛ́ yaátɛ́ eenyi e ? 30Mbá elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ yɛ́sɛ : « Eti líkíméke, Malíi, anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋɔ́ yɔ́ɔ kɛla bɔmbányɛ. 31O kóó hiíte nyifume, wó bíéne ɔɔ́nɔ́ ɔnɔ́mɔcɔ́ awɔ́ ɔ kɔ́ɔ́ lɔá nyiínyi anyía *Yésus. 32U káá bá ɔɔcɔ a waáŋá, bé wuúci lɔ́ŋɔ anyía Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́ a wáŋa fáátɛ ɔ Ɔmuaná. Otéŋí a Waáŋá Bandɔ́mɛsɛ́ kéé wuúci limisinyi a nɔkɔná nɔ́ cíáyɛ́ sɔ́kɔ́nɔ́ Táfit. 33U kéé téŋgínyi baacɔ bé *Islayɛ́l e bikúlú bikime ; búáyɛ́ Butéŋí tɛ káá mana ta buɔ́sɛ́. »
34Mbá Malíi ɔsɛ né elilé yɛ́ bɔsɔ́ma : « Anyána ya mɛ́ŋa wu obíéne, yaŋɔ́ tɛ́ka ne omenyi banɔ́mɔcɔ́ e ? » 35Elilé yɛ́sɛ : « *Efúúménénú yí Elilé káá fáaya nɔ́ɔ́wɔ, wó hiite nyifume. Yaátɛ́ asana ɔɔ́nɔ́ ewú u kéé bíbíéne káá bá ofúúménénú, wuúci Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́. 36Lɛcá ! Ɛlɛ́sabɛt awɔ́ nua nɔ́ŋa eé yiíbe ne wuúci ŋeé hííte nyifume hɛ́nánɔ iílí ítíndétú. Ta yɛ́ cáŋa á bá anyía u ŋaá bá ú me lune, u kéé bíéne ɔɔ́nɔ́ ɔnɔ́mɔcɔ́, wuúci awɔ́ bá ŋaá lɔ́á nyiínyi anyía ahúátá yí oónjú. 37Menyi anyía Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa wu ɔkɛlaka bɔkɔ bukime. » 38Malíi ɔsɛ : « Ya mɛ́ŋa munyiɔnɔ mu Otéŋí a Waáŋá, yá bɛ́kɛ́láka híáná náámɛ háyɛ ɔ́ mɔɔ́ kɔɔna. » Elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ nyisúéte eényí.
Malíi ma cɔ́ba ɔ ɔkɔlɛ́ca Ɛlɛ́sabɛt
39E elime eécí, Malíi ŋa hátɔ́na, yó tényí cɔba a tɔkɔndɔ a bunɔŋɔ a búmɔtɛ́ bú *Yuté. 40Ɛ́makɛ́la ú kaáhámá, u ŋó oofíne o ooki ú Sakali, u ŋé téŋíti Ɛlɛ́sabɛt. 41Hú ayɛ́ u ŋeé wuúci téŋíti, ɔɔ́nɔ́ ŋé bínyíétínyi a tɔɔna tɔ́ Ɛlɛ́sabɛt. U ŋó nyíóyo ne *Efúúménénú yí Elilé, 42u ŋé túme ɔtáŋa buáŋá ɔsɛ : « Bandɔ́mɛsɛ́ mɔ́ yɔ́ɔ sáyabɛna ɔ ɔhɔla beénjú bekime. Bíáyɛ́ bɛsaya áŋa ná ɔɔ́nɔ́ ewú o kóó bíéne ! 43Ya mɛ́ŋa nyɛnamá nyi oónjú nyɛ́ yaátɛ́ enyí iinyí ci uumi Otéŋí áŋa wu ɔfaaya náámɛ e ? 44Ɛ ŋa mɛ́ ɔ laana anyía hí ekúlú eyí óo mi téŋíti, ɔɔ́nɔ́ ŋé bínyíétínyi ne obíléne aámɛ a tɔɔna. 45Ɔ ɔ́ŋa ɔmbányɛ anyía ó moó lumitinine anyía bɛsana ebí *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋɔ yɔ́ɔ laakɛna e nyiínyi nyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ káá bɛ́kɛ́láka. »
Malíi ŋe bíkétinyi baacɔ bɔmbányɛ bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́
46Malíi ɔsɛ :
« Úúmi ɔtɛ́má ŋe nyémi buáŋá bú Otéŋí a Waáŋá.
47Aáná yáámɛ́ elilé ŋe bíléníne buéŋí Bandɔ́mɛsɛ́, muamɛ Munohi,
48anyía u ŋáa mɛ bɛ́táá, yaŋɔ́ muayɛ́ munyiɔnɔ e muénjú eémi e nyilimíné e nyitíkítíki ;
o otúme aámbáya, tɔɔya tɔ́ baacɔ tukime ké búle aá mɛ lɔ́ŋɔ anyía oónjú u ɛbɔla,
49anyía Bandɔ́mɛsɛ́ Alámakɛ́nda áŋa ɔ mɛ kɛlákánɔ́ bɛmbányɛ bɛ́ bɛsana.
nyíáyɛ́ nyiínyi áŋa nyifúúménénú.
50Yááyɛ́ ambányɛ yɛ́ ɔtɛ́má áŋa a tɔɔya tɔ́ baacɔ tukime e tú ŋé wuúci kéke.1.50 Maŋ 103.17
51Wáŋa na makɛ́nda ma ɔkɛlaka bɛandándá bɛ́ bɛsana ;
u ŋa sása baacɔ a bá bɔ́ŋa na bumálá a bɛsana abɛ́ bá ŋa bɔ́ bɛ́táá e cííbú ɛtɛ́má.
52U ŋa yááŋía baacɔ bá makɛ́nda a túábɔ́ tɔkɔná, yó béétíki eebe e bé ŋe bú bílóosi.
53U ŋe yíínjie bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá biéŋí ná baacɔ abá ɛcaná ŋá nuana,
mbá u ŋɔ yɔ́ɔŋɛ́na ɛnɔ́mɛ cɛ́ baacɔ, cíɔ́ hálɔ́mɔ́kɔ́na aabá éfendí.
54Ú mɔ yɔ́ɔ́lɛ́ta *Islayɛ́l, muayɛ́ munyiɔnɔ,
anyía u tɛ ɔ́mɔ́ bɛ́hɔ́ya otóŋínyi yááyɛ́ ambányɛ yɛ́ ɔtɛ́má1.54 Maŋ 98.3 ; Ɛsa 41.8-9
55na ná *Abɛ́laham ne né uuyé ɔɔ́nɔ́ bikúlú bikime
háyɛ ú ŋaá bɛ́tánɛ́na cíísú sɔ́kɔ́nɔ́. »
56Aáná Malíi ŋe límékíne o ooki ú Ɛlɛ́sabɛt hoóhi iílí ɛ́tátɔ́, nyɛhálɔ́mɔ́na eényí a búáyɛ́ bunɔŋɔ.
Nyibíbíéne nyɛ́ Sáaŋ Batis
57Ekúlú ayɛ́ Ɛlɛ́sabɛt ŋa nyɛ́mana wu obíéne ŋa kaáháma, u ŋé bíéne ɔɔ́nɔ́ ɔnɔ́mɔcɔ́. 58Aáná na baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá hoóhi ne wuúci na baacɔ bá yááyɛ́ yiíbe ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máká bé bíkétiki anyía Otéŋí a Waáŋá ŋeé wuúci bɛ́cáma mahana buéŋí, bé ŋé túme obíléne ɔlɔŋɔ.
59Ɔ mɔɔ́sɛ́ manamanyɛ́, bá ŋa bɔ́ cɔ́bá o okoó wuúci aaca ; bá ŋa sɛ́ bébú wuúci lɔá nyiínyi anyía Sakali, nyiínyi nyí síkíne. 60Mbá iinyí ɔsɛ : « Eéʼeé, nyíáyɛ́ nyiínyi káá bá anyía Sáaŋ. » 61Baacɔ báyɛ : « Ta ɔɔcɔ oówo eé ciíbe cɛ baacɔ tɛ á bá ne nyiínyi eényí. » 62Bá ŋá báta síkíne na aabá anyía anyána ú ŋa yáamba o búle lɔ́ŋɔ uuyé ɔɔ́nɔ́ e ? 63Aáná Sakali ŋa báta anyía bé wuúci íínjíé táfɛ́lɛ, bé ŋé iínjíé ; u ŋɔ́ ɔ́ɔ́ŋɔ́kɔ ɔsɛ : « Nyíáyɛ́ nyiínyi áŋa Sáaŋ. » Aáná bekime ŋe bú kéké. 64Hí e ekúlú eéyé Sakali ŋa háná é túmé ɔtáŋa, u nyemiki Bandɔ́mɛsɛ́ okelú ɔ ɔmuaná. 65Aáná baacɔ bekime bá hɔ́á ŋe bú líkíméke, bé bíkétiki bɛsana eébí bikime a tɔkɔndɔ tukime tú iisí ci Yuté. 66Baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ lɔ́kɔ́máká bɛsana eébí ŋaá bá bébú biíbi hákɛ́na a bɛɛtɔ́, bá bɛ́bátáka báyɛ : « Aátɛ́ ɔɔ́nɔ́ ooci káá bɛ́cáŋa e ? » Bá ŋa bɔ́ kɔ́ɔna aáná anyía makɛ́nda me Otéŋí a Waáŋá ŋaá bá taaká nááyá.
Sakali ŋe nyémi Bandɔ́mɛsɛ́, u hémúkúnyínyi baacɔ bɛsana
67Aáná *Efúúménénú yí Elilé ŋeé nyióyó ɔ ɔtɛ́má ú Sakali, síkíne cɛ Sáaŋ, u hémúkúnyi bɛsana ɔsɛ :
68« Nuúmi a bámɔ́kɔ́nɛ́na né Otéŋí, Bandɔ́mɛsɛ́ ci *Islayɛ́l,
anyía ú ma fáaya ɔ ɔkɔháŋɔ́na bááyɛ́ baacɔ.
69Ú maá basɔ́ tɔ́mɛ́na ɔkɛndákɛ́nda ɔ ɔ basɔ́ nóhi,
u ŋeé húle eé ciíbe cɛ baacɔ cɛ muayɛ́ munyiɔnɔ Táfit.
70Híáná u ŋaá bɛ́tánɛ́na feeké bááyɛ́ *behémúnyi bɛsana e befúúménénú ;
71ú meé wuúci tɔ́ma anyía wá basɔ́ nóhi a aabá na cá báásɔ́ beliŋine
na cá baacɔ a bá ŋa bɔ́ áamba ɔ basɔ́ kɛ́la bɔɔbɛ́.
72U ŋaá bɛ́tánɛ́na cíísú sɔ́kɔ́nɔ́ anyía u keé beébe tóŋínyi yááyɛ́ ambányɛ yɛ́ ɔtɛ́má
ɔ ɔbɛ́táá yááyɛ́ efúúménénú yɛ́ nyɛlata
73ayɛ́ ú ŋaá súátɛ́ná ɔkɛla eé buúse bɔ́ cíásɔ́ sɔ́kɔ́nɔ́ *Abɛ́laham,
74anyía ekúlú ayɛ́ u káá basɔ́ kátɔ́náka a aabá cá báásɔ́ beliŋine,
ɛ́ɛhɛ́ tu ké sú wuúci nyiɔkɛna buólí tɛ́ka ne bulíkílíki ;
75túó límine bɛtálɛ́mánánɔ́ bɛ́ baacɔ e befúúménénú eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́
mɔɔ́sɛ́ mekime me úúsú olíhe.
76Mbá kuɔŋɔ́, uumi ɔɔ́nɔ́, bé ké búle ɔ yɔ́ɔ lɔ́ŋɔ anyía *muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́, ooci awɔ́ á hɔ́láka baacɔ bekime ɔ Ɔmuaná,
anyía ɔ kɔ́ɔ́ cáŋa ɔfaaya ne Otéŋí a Waáŋá ɔ ɔkɔtábɔ́na úúyé ohónyí.
77Kuɔŋɔ́, o kóó weékúnyíki bááyɛ́ baacɔ anyía u kéé beébe nohiki
ɛ́cɛ ú meé beébe nyɛ́anakɛnɛna maabɔ́ maabɛ́.
78Ciasɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa na ambányɛ yɛ́ ɔtɛ́má,
u káá basɔ́ númisikinyi eese e yí ŋeé húle ɔ Ɔmuaná, yɛ́ hɔ́áka nyɛháma nyɛ́ ɔɔ́cɔ́.
79U kéé númisikinyi eese a baacɔ a bá bɔ́ŋa ne i ibíne noómi na a haála ehé owé áŋa ;1.79 Ɛsa 9.1
u kéé kéndiki cáásɔ́ akɔlɔ́ i ihényí cí bumbénú. »
80Aáná ɔɔ́nɔmbɔ́ ŋaá bá wɔ yɔ́ɔmbɔkɔ, ciayɛ́ injiŋé ɔɔ́nɔ́kɛ́na. U ŋeé limékíne i iisí cɛ ɔsɛ́bɛ́á ɔ ɔkɔɔ́háma buɔ́sɛ́ ebú ú ŋeé bítóŋínyi eé buúse bɔ́ baacɔ bé Islayɛ́l.
2Nyibíbíéne nyí Yésus
1Etéeyé ekúlú, *Sɛsáal, otéŋí u butéŋí bú *Lóom, nyíáyɛ́ nyiínyi ɛ́cɛ Okust2.1 Otéŋí a waáŋá u butéŋí bú Lóom, u ŋeé téŋgínyi o otúme a tuɔŋɔ 29 ɛ́cɛ Yésus Kilís ti ŋée bíbíéne ɔ ɔkɔɔ́háma a tuɔŋɔ 14 ɛ́cɛ Yésus meé bíbíéne. U ŋaá fánáka baacɔ bikúlú biéŋí., ŋe yiínjíé makɛ́nda ná bááyɛ́ baacɔ anyía bá fanáka baacɔ bekime bá búáyɛ́ butéŋí. 2Mɔfanana mu buúse etéemú ŋaá bɛ́kɛ́láka ekúlú eyí Kilínius ŋaá bá kɔ́mɛ́na ci iisí ci Silíi. 3Aáná ɔɔcɔ okime ŋa hátɔna, yɔɔ́ cɔ́ba ɔ ɔkɔɔ́bɛ́ɔɔ́ŋɔ a búáyɛ́ bunɔŋɔ.
4Yɔ́sɛb tɔ́na ŋá kaá hátɔ́na a bunɔŋɔ bɔ́ *Násalɛt, i iisí ci *Kalilé ɔ ɔcɔba a mɔfanana a Bɛ́tɛlɛhɛm, i iisí ci Yuté. U ŋaá cɔ́ba hɔ́á anyía u ŋaá bá u hɛnyɛ́nɔ́ hí Otéŋí Táfit. A bunɔŋɔ eébú Táfit ŋeé bíbíéne. 5U ŋaá cɔbá a mɔfanana eémú na yááyɛ́ ɔkɔŋɛna Malíi, wuúci ne nyifume. 6Beébe aáná a Bɛ́tɛlɛhɛm, buɔ́sɛ́ abɔ́ Malíi ŋa nyɛ́mana wu obíéne ŋá ka háma. 7U ŋé bíéne uuyé ɔɔ́nɔ́ u buúse, ɔnɔ́mɔcɔ́. U ŋé wuúci húéke na bɛlaŋa bí iŋéné, u ŋé wuúci fienyínyi aá buafɛ́nɛ́ná bú bitúké, ananyía ciíbe ci bekenyí ŋaá bá inyíóyónó na baacɔ hú mbiɔ́kɛ.
Asana yí ne bililé bɛ́ masɔ́ma ne betétényi ɛtɔ́mbá
8Betétényi ɛtɔ́mbá ŋaá bá a bɛtúalɔ́ noómi a aháŋá etéeyé, bé bú tétényíki túábɔ́ tukuté tɔ́ ɛtɔ́mbá nebutúé. 9Aáná *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yí Otéŋí a Waáŋá ŋé beébe hámɛ́na hú huasɛ, eese yí Otéŋí a Waáŋá nɔ́maka náábɔ́. Bé ŋé túme olíkíme buéŋí, bá nákamaka. 10Mbá elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́sɛ náábɔ́ : « Nuti líkíméke anyía ɛ́ ma mɛ́ banɔ́ héléníne Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma e yí kéé yiínjie bunɔŋɔ bú *Islayɛ́l bukime obíléne : 11E buutú bɔ́ hɛ́nánɔ, a bunɔŋɔ abɔ́ Táfit ŋeé bíbíéne hɔ́á, muanɔ́ Munohi baacɔ me bíbíéne, wuúci wáŋa *Mesíi, Otéŋí a Waáŋá. 12Hibílícínyínyí a hɛ́ ŋaa banɔ́ tóŋínyi áŋa anyía : Nu ŋa nɔ́ kúana iŋéné cɛ ɔɔ́nɔ́ ihúékénú na bɛlaŋa, ifiényínyí aá buafɛ́nɛ́ná bú bitúké. »
13Bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ biéŋí ŋaá háma hú huasɛ, bɛ́ ŋá bɛ́láta elilé yɛ́ bɔsɔ́ma eéyí, bí nyémiki Bandɔ́mɛsɛ́ na maŋana bɛ́sɛ : 14« Nuúmi á bá ná Bandɔ́mɛsɛ́ fáátɛ ɔ Ɔmuaná, bɔmbányɛ á bá ná baacɔ bɔ́ ɔmɛsɛ́, abá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé léne. »
15Ɛ́makɛ́la *bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ á hálɔ́mɔ́ná ɔ Ɔmuaná, betétényi ɛtɔ́mbá ŋé túme ɔkɔɔna beébe ne beébe báyɛ : « Túá cɔbá a Bɛ́tɛlɛhɛm ɔ ɔkɔlɛ́ca asana a yɛ́ maá bɛ́kɛ́láka ; yiíyi eéyé Otéŋí a Waáŋá má basɔ́ tóŋínyi. » 16Bá ŋa bɔ́ hátɔna, bé ŋé tényí cɔba, bá ŋá kuána na Malíi na Yɔ́sɛb, bá ŋá lɛ́ca tɔ́na iŋéné cɛ ɔɔ́nɔ́ ifiényínyí a buafɛ́nɛ́ná bú bitúké. 17Ɛ́makɛ́la bébú wuúci lɛca, bá ŋá laakɛ́na baacɔ bɛsana abɛ́ bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máka a aháŋá ne iŋéné cɛ ɔɔ́nɔ́.
18Aáná baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máká bɛsana ebí betétényi ɛtɔ́mbá ŋa bɔ́ kɔ́ɔ́náka ŋe bú kékéke buéŋí. 19Mbá Malíi ŋaá bá weé tétényíki bɛsana eébí bikime abɛ́ u ŋaá lɔ́kɔ́máká, u biíbi bɛ́tááka e uúye ɔtɛ́má. 20Betétényi ɛtɔ́mbá ŋa bɔ́ hálɔ́mɔ́na a búábɔ́ buólí, bé nyémiki Bandɔ́mɛsɛ́, bé wuúci iínjíékíne nuúmi, anyía bɛsana bikime abɛ́ bá ma bɔ́ lɔ́kɔ́máka, bɔ́ lɛ́caka, má bɛ́kɛ́láka háyɛ elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé beébe laákɛ́na.
21E elime cɛ mɔɔ́sɛ́ manamanyɛ́, bá ŋá aacá ɔɔ́nɔ́ ; bé ŋé wuúci lɔ́á nyiínyi anyía Yésus, nyiínyi enyí elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋoó tóŋínyi iinyí ɛ́cɛ u ti ŋéé híite nyifume.
Bá ma cɔ́ba o okotóŋínyi Yésus eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́
22Ekúlú ayɛ́ maabɔ́ mɔɔ́sɛ́ me obífúúmínyi ŋa nyɛ́mána háyɛ okotí eyí *Moyís ŋe yíínjíé *Besuif áŋa, na Yɔ́sɛb na Malíi ŋa bɔ́ cɔ́bána uubú ɔɔ́nɔ́ eé *Yelúsalɛm o okotóŋínyi ná Bandɔ́mɛsɛ́. 23Yááŋa anyía, nufule nú *bikotí nú Otéŋí a Waáŋá nɔ́sɛ : « Ɔɔ́nɔ́ ɔnɔ́mɔcɔ́ okime u buúse káá bá bɔkɔ bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ».2.23 Nyh 13.2, 12, 1524Bá ŋa bɔ́ cɔ́bá tɔ́na anyía bé ke bú iínjíé Bandɔ́mɛsɛ́ *abɛ́sámbá a yɛ́áŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ e nufule nú bikotí nú Otéŋí a Waáŋá ; yááŋa anyía tubúbé túfendí ta anyía bimbéefuke bífendí.2.24 Lef 12.8
Simɛ́yɔŋ ŋe yíinjie Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti
25Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋaá bá eé Yelúsalɛm, nyiínyi ɛ́cɛ Simɛ́yɔŋ. Ɔɔcɔ oócí ŋaá bá atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ, u látákɛ́na Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ bɔmbányɛ ; u tátáka na mɔŋɔlɛ́ mekime ɔɔcɔ awɔ́ á nyɛmána wu onohi baacɔ bé *Islayɛ́l. *Efúúménénú yí Elilé ŋaá bá e uúyé ɔtɛ́má. 26Yí ŋeé wuúci laána anyía u ti kéé wé wuúci tɛ́ka na ɔlɛca *Mesíi awɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá tɔ́má. 27Efúúménénú yí Elilé ŋe kéndísíki Simɛ́yɔŋ, yó ko wóofine eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ekúlú eyí bibíényi bí Yésus ŋe bú héléne uúbú ɔɔ́nɔ́ o okonyióyísínyi esúŋe ecí *bikotí ŋa yáamba. 28Aáná Simɛ́yɔŋ ŋeé wuúci bɛ́túáhɛ́na a cááyɛ́ aabá, u ŋé túme owiínjie Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti ɔsɛ :
29« Síkíne cɛ makɛ́nda mekime, ɔ wáŋa wu ɔnyɛana muɔwɔ munyiɔnɔ é wé e mbuumu aámbáya,
anyía asana ayɛ́ ɔ́ ŋɔɔ́ bɛ́tánɛ́na baacɔ ma bɛ́kɛ́láka.
30Ɛ́ ma mɛ́ lɛca yaŋɔ́ bɛ́muátá nyɛnɔhɔ nyɛ́ bɔ́ɔ́wɔ baacɔ,
31nyiínyi ɔ́ ŋɔɔ́ tábɔ́náká, mɔnɔŋɔ mekime lɛcaka.
32Nyɛnɔhɔ eényí ŋe yíinjie eese a baacɔ anyía mɔnɔŋɔ ma ɔmɛsɛ́ okime é yóo menyi ;2.32 Ɛsa 42.6 ; 49.6
yɛ́ basɔ́ iínjíékíne nuúmi, basɔ́ bɔ́ɔ́wɔ baacɔ bé Islayɛ́l. »
33Bibíényi bí Yésus ŋe bú kékéké buéŋí bɛsana ebí Simɛ́yɔŋ ŋaá táŋáká a aháŋá ne uubú ɔɔ́nɔ́. 34Aáná Simɛ́yɔŋ ŋeé beébe sáyábɛ́na ; mbá ɔsɛ ná Malíi, iinyí ci Yésus : « Ɔ́ɔ lɛcá, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá táfá ɔɔ́nɔmbɔ́ ooci anyía mbá baacɔ beéŋí bé Islayɛ́l ká bɔ́ kúakɔna, beéŋí tɔ́na bɔ́ hátɔkɔna anyía wuúci. U káá bá hibílícínyínyí hɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ahɛ́ baacɔ ké bú kíne. 35Aáná bɛsana abɛ́ baacɔ beéŋí ŋa bɔ́ bɛ́táá e cííbú ɛtɛ́má kéé bítóŋgínyi. Mbá kuɔŋɔ́, ɔtɛ́má kɔ́ yɔ́ɔ bɛ́nyɛ́áka háyɛ anyía bé me yóo cukíne nɔsala nɔ́ ɔhána. »
36Oónjú a wɔmɔtɛ́ ŋaá bá tɔ́na aáhá, wuúci *muhémúnyi bɛsana ; nyíáyɛ́ nyiínyi ŋaá bá ɛ́cɛ Ana, ɔbɔ́la u Fánuɛl a bɔnyɛ Asɛ́ɛl.2.36 Hɛnyɛ́nɔ́ a hɛ́mɔtɛ́ a tɔnyɛ́nɔ́ túɔ́hátá ne túfendí tú Islayɛ́l. U ŋaá bá elunyí. U ŋɔɔ́ tɔ́nɔ́ wa yánáŋa ɔbɔ́la, yɔ́ kɛ́la tuɔŋɔ tútíndétú nɔ́mɔ ne uuyé ɔnɔ́mɛ. 37Aáná u ŋɔɔ́ lɔ́bɔ́ esíké, wa yáaŋa aámbáya na tuɔŋɔ etíne ényíse ne imbuke ínyíse ; u ŋaá bá ekúlú ekime eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, u bíkíilieke ɔnyíá o onyemi Bandɔ́mɛsɛ́, u wuúci bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na ne nebutúé na nabuɔ́sɛ́. 38U ŋgaá hámá ekúlú eéyé, u ŋé túme onyemi Bandɔ́mɛsɛ́, u wuúci íínjíékíne bitéŋíti. A baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ tátáka na mɔŋɔlɛ́ anyía Bandɔ́mɛsɛ́ káá háŋɔ́náka baacɔ bé Yelúsalɛm, u ŋaá bá weé beébe bíkétíkínyi bɛsana a bɛ́ ŋa lɛ́ca ɔɔ́nɔmbɔ́ oócí.
39Ɛ́makɛ́la bibíényi bí Yésus ébú kúényínyí ɔkɛla bɛsana bikime a bɛ́áŋa bɛɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ e nufule nú bikotí nú Otéŋí a Waáŋá, bá ŋá hálɔ́mɔ́na a *Kalilé ; bé ŋge límíne a *Násalɛt, búábɔ́ bunɔŋɔ.
40Aáná ɔɔ́nɔmbɔ́ ŋaá bá wɔ yɔ́ɔmbɔkɔ, wɔ ɔɔ́nɔ́kɛ́na. U ŋaá bá ne injiŋé ciéŋí, wuúci oócí Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá kɛ́la bɔmbányɛ.
Ɔɔ́nɔmbɔ́ Yésus eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́
41Tuɔŋɔ tukime bibíényi bí Yésus ŋaá bá bɛ́ á cɔ́cɔbaka eé Yelúsalɛm a bɔnáka bɔ́ *Basíka. 42Ekúlú eyí Yésus ŋaá bá wa yáaŋa na tuɔŋɔ tɔ́ɔ́hátá ne túfendí,2.42 Bá ŋaá bá bá lɛcaka ɛnjɔ́hɔ́kɔ cí Besuif háyɛ eebe a bá búáŋa bɛsana bí úúbú olumitinine. bá ŋa bɔ́ cɔ́ba a bɔnáka ɔlɔŋɔ ne wuúci háyɛ nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na ŋaá bá. 43A nyɛmana nyɛ́ bɔnáka, bá ŋga bɔ́ hálɔ́mɔ́na, mbá uubú ɔɔ́nɔ́ Yésus ŋɔ lɔ́bɔ eé Yelúsalɛm, bíáyɛ́ bibíényi te omenyi anyía ú mɔ lɔ́bɔ, 44bébú bíkétíki anyía wáŋa ɔlɔŋɔ na bɔsɔ́ɔ́kɔ́, bá ŋá kandáka buɔ́sɛ́ bukimekime ; ekúlú eéyé bé ŋé túme ó wuúci áamba ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ci ne cííbú ɛhɛ́ná na baláayɛ́. 45Mbá beébe te o wuúci lɛca, ɛ́ɛhɛ́ bá ŋa bɔ́ hálɔ́mɔ́na eé Yelúsalɛm, bé húle wuúci aambaka.
46Ɔ mɔɔ́sɛ́ matátɔ́, ɛ́ɛhɛ́ bé ŋge bú wuúci kuána eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ oliménénú ne *beékúnyi bikotí, u beébe bɛ́lɔ́kɔ́máka, u beébe bataka bɛsana. 47Baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ bá bébú wuúci bɛ́lɔ́kɔ́máka ŋe bú kékéke ne uúye omenyi na nyíáyɛ́ nyɛbɛ́káma nyɛ́ bɛsana. 48Ekúlú ayɛ́ bíáyɛ́ bibíényi ŋe bú wuúci lɛcá, bé ŋe bú kéké buéŋí, mbá iinyí ɔsɛ : « Ɔɔ́nɔ́, anyíatɛ́ ɔ́ mɔɔ́ basɔ́ kɛ́láka aana e ? Na ɔɔtɛ́ na yaŋɔ́ tu ŋá sɔ́ ɔ waambáka na yaáká yeéŋí. » 49U ŋe beébe laana ɔsɛ : « Háá ! Anyíatɛ́ nú ŋa nɔ́ mɛ aámbáka e ? Nu ti ŋé nu menyi anyía ɛ ŋa mɛ́ nyɛmána wu ɔbámɔ́kɔ́na eé Ciíbe cɛ ciamɛ́ Síkíne e ? » 50Beébe ta ɔlɔ́kɔ́ma bɔmbányɛ mehúnyi amá u ŋaá bá waá kɔ́ɔnaka.
51Yésus ŋá hálɔ́mɔ́na ɔlɔŋɔ ne beébe a *Násalɛt, u beébe lɔ́kɔ́mákɛ́na. Iinyí ŋaá bá weé tétényíki bɛsana eébí bikime e úúyé ɔtɛ́má. 52Yésus ŋaá bá wɔ yɔ́ɔmbɔkɔ na ɔ ɔtányɛ́ ne i injiŋé, u bílénékíne na Bandɔ́mɛsɛ́ na baacɔ.
3Asana yɛ́ Sáaŋ Batis
(Mat 3.1-12 ; Mak 1.1-8 ; Saŋ 1.19-28)
1Ekúlú eyí Sɛsáal Tibɛ́ɛl3.1 U ŋaá hɛ́ŋá Okust e butéŋí a buáŋá bú Lóom ; yó téŋgínyi o otúme a tuɔŋɔ 14 ɔ ɔkɔɔ́háma a tuɔŋɔ 37 ɛ́cɛ Yésus meé bíbíéne. Sáaŋ Batis ŋeé túme ɔnyiɔ búáyɛ́ buólí a maabána ma tuɔŋɔ 28. ŋaá bá ɛ́cɛ ú ma kɛ́laka tuɔŋɔ buunyi e butéŋí bú Lóom, ɛ́cɛ Bɔŋs Bílat áŋa kɔ́mɛ́na ci iisí ci Yuté,3.1 Kɔ́mɛ́na ci iisí ci Yuté o otúme a tuɔŋɔ 26 ɔ ɔkɔɔ́háma a tuɔŋɔ 36 ɛ́cɛ Yésus meé bíbíéne. Elóot otéŋí u iisí ci Kalilé, Fílib onúséyé u Elóot, otéŋí u iisí ne ci Itulé na cɛ Tɛlakonite3.1 Bikéti bí iisí bífendí a bɛ́áŋa a aháŋá yɛ́ ɛmbana cɛ nyɛháma nyɛ́ ɔɔ́cɔ́ ci Libáŋ., Lisáníás otéŋí u iisí ci Abilɛnɛ.3.1 Hikélékéti hí iisí a hɛ́áŋa e kilomɛ́ta 27 na Tamás, a aháŋá yɛ́ namuaná cɛ nyɛfiana nyɛ́ ɔɔ́cɔ́.2Eeye ekúlú na Ane na Kayífe ŋa bɔ́ bá betéŋínyi *beluli nyiínjie eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ;3.2 Ane ŋaá bá mutéŋínyi beluli nyiínjie ɛ́cɛ tuɔŋɔ 15 ŋa háma. U ŋaá bá wa cɔ́cɔbaka ne buúse ɔmanɛna Kayífe, ciayɛ́ seéne, ewú u ŋeé wuúci hɛ́ŋá e butéŋí o otúme a tuɔŋɔ 18 ɔ ɔkɔɔ́háma a tuɔŋɔ 36. yaátɛ́ ekúlú Sáaŋ, ɔɔ́nɔ́ u Sakali, ŋaá bá i iisí cɛ ɔsɛ́bɛ́á. Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci iínjíé makɛ́nda me ohulikinyi baacɔ bíáyɛ́ Bɛsana. 3Aáná Sáaŋ ŋeé túme o húlé kanda bɛhaála bɛhaála a aháŋá yí nuúci nú Sulutɛ́ŋ, u sobiki ɔsɛ : « Ánɔ bɛ́kákálákɛ́na máánɔ́ maabɛ́, mbá nɔ sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé meéme ; mbá nu bíótókíne, aáná Bandɔ́mɛsɛ́ káá banɔ́ nyɛ́ánakɛnɛna maanɔ́ maabɛ́. » 4Hí a asana yɛ́ Sáaŋ *muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́, *Ɛsayí ŋɔ yɔ́ɔ́ŋɔ́kɔ eeyé e nufule ɔsɛ :
« Ɔɔcɔ ŋo sóbi okelú ɔ ɔmuaná i iisí cɛ ɔsɛ́bɛ́á ɔsɛ :
“Ánɔ tábɔ́náka ohónyí ú Otéŋí a Waáŋá,
énu nyimíkínyi cííyí ihényí.
5Ánɔ cúákɛ́na bifokó,
ánɔ salɔ́náka na tɔkɔndɔ na tɔŋɔndɔ́ ;
haála a hɔkɔtɛ́mánɔ́ énu heéhe télímínyi,
ihényí a cɛɛbɛ́, núó ciíci salɔnaka.”
6Aáná baacɔ bekime ká bɔ́ lɛ́ca háyɛ Bandɔ́mɛsɛ́ kéé beébe nohiki. »3.4-6 Ɛsa 40.3-5
7Híáná baacɔ beéŋí ŋa bɔ́ bá bábɔ́ fáakɔna ná Sáaŋ anyía weé beébe ootókíne. Mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Banɔ́ baáná bá ɛhɛ́nyɛ eebe, aányɛ́ ú ŋaá banɔ́ éékúnyi ɔcabɛna nyɛkála nyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ a nyɛ́ ŋa fáakɔna e ? Tɛ́ cáŋa yaŋɔ́ʼo ! 8Mbá ánɔ caŋá kɛ́laka bɛsana e bí ŋo tóŋínyi anyía nú ma nɔ́ bɛ́kákálákɛ́na máánɔ́ maabɛ́, nuɔ́ sɔ́mba tɔ́na ɔkɔlɔ́ eé meéme. Nuti bíkétíki e cíínú ɛtɛ́má anyía nua nɔ́ŋa nú ɔkɔɔna hú anyía : “Abɛ́laham áŋa ciasɔ́ sɔ́kɔ́nɔ́.” Aá taaká ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana ɛsɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa wu oceŋisi andányɛ́ eece baáná bá *Abɛ́laham. 9Aámbáya eeci bá yáaŋa hoóhi ne okuusiki maatɛ́ hɛ́ a bɛkaŋá na hɛkɔtɔkɔ : Atɔ́kɔ́ ekime a yɛ́ tɛ ŋáá háá bɛmbányɛ bɛ́ bɛtámá, bé kéé yiíyi kuusi, bé o yiíyi lulíki. »
10E elime eécí, nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ ŋeé wuúci báta nyɛ́sɛ : « Tuasɔ́ kɛ́la anyána e ? » 11U ŋaá bɛ́kámá ɔsɛ : « Ɔɔcɔ a wáŋa na bɛháŋá namuaná bífendí, we iínjie ɔ́mɔtɛ́ né ooci awɔ́ u tɛ á bá ne yiíyi ; ooci a wáŋa na bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá wá kɛláka híáná. » 12Betúé etéési yɛ́ kɔ́mɛ́na ŋa bɔ́ fáakɔna tɔ́na, bá aambaka anyía bébú bíótókíne, bé wuúci batá báyɛ : « Muékúnyi, tuasɔ́ kɛ́la anyána e ? » 13Ɔsɛ náábɔ́ : « Énu hiitéke hú bitéési ebí *bikotí ŋó tóŋínyi. » 14Bicénji tɔ́na ŋaá faáya, mbá bɛ́sɛ : « Basɔ́ʼo ? Tuasɔ́ kɛ́la anyána e ? » U ŋé biíbi bɛ́káma ɔsɛ : « Nɔtɛ hɔɔ́ bɔkɔ bɔ́ ɔɔcɔ a makɛ́nda, nɔtɛ sɔ́mbɛ́na ɔɔcɔ asana, énu hiítéke na ɔtɛ́má ɔmbányɛ bɛnamá abɛ́ bá ŋaá banɔ́ íínjie. »
15Baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá hɔ́á ŋa bɔ́ bá bábɔ́ tátáka *Kilís na mɔŋɔlɛ́ mekime, bé bíkétíki e cííbu ɛtɛ́má báyɛ : « Yáakɛlá Sáaŋ áŋa *Mesíi. » 16Mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Yaŋɔ́ ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ óótine ne menyífé ; mbá ɔɔcɔ awɔ́ á mɛ hɔla a makɛ́nda kokóokó eémi e elime : Ɛ tɛ ŋa mɛ́ nyɛmána ooci a wáŋa wu ohembuleke tukolí tɔ́ bíáyɛ́ bɛkandɛ́na. Wuúci oócí u káá banɔ́ óotokine ne *Efúúménénú yí Elilé ne oocó. 17Wáŋa ne bufúmíne ɔ ɔɔbɔ́ anyía wá yáálɔ́náka na bɛandá ne iŋeŋé. U káá bándáka iŋeŋé, yɔ́ hákɛ́na á nɔɔ́la, mbá yó lúliki bɛandá o oocó ewú ú ti kéé nyíme. »
18Aáná Sáaŋ ŋaá bá we yeékúnyíki baacɔ bɛ́mɔtɛ́ bɛsana, u beébe hulikinyi Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma. 19U ŋaá kákálákɛ́ná Otéŋí *Elóot tɔ́na na a asana ayɛ́ ú ŋá bátɛ́na Elóotiat, oónyí u uuyé onúséyé,3.19 Elóot ŋaá bá weé líhéke a busɔmɔ ne oónyí u onúséyé Fílib ; ɔnɔ́mɛ ŋeé wuúci bɛ́yúata. na bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛsana bí etémbí bikime. 20Mbá Elóot ŋa háná kɛ́la aabɛ́ yɛ́ asana a yɛ́ á hɔ́la bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛsana bikime abɛ́ ú ŋa kɛ́laka : U ŋá kɛlá anyía bá hatɛ́na Sáaŋ, bá háya eé ciíbe cɛ ɛcaná.
Nyibíótíne nyí Yésus
21Yɛ́ ŋaá bá anyía, ekúlú ayɛ́ nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ ŋaá bá nyíé bíótókíne, Yésus ŋe ke bíótíne tɔ́na. Ekúlú ayɛ́ ú ŋaá bá waá bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́, Ɔmuaná ŋé bíhúúné. 22*Efúúménénú yí Elilé ŋá sɔ́ɔ́na nááyá i ihúényínyí cɛ cɛɛ́tɔ ci hibúbé. Okelú ŋá lɔ́kɔ́mána, ú húlúkúne ɔ Ɔmuaná, ú kɔ́ɔnaka ɔ́sɛ : « Ɔ ɔ́ŋa uumi ɔɔ́nɔ́ u ɔtɛ́má. Ya mɛ́ŋa ne obíléne weéŋí nɔ́ɔ́wɔ. »
Eénye cá baacɔ bá hɛnyɛ́nɔ́ hí Yésus
23Ekúlú eyí Yésus ŋeé túmé oweékúnyi baacɔ, u ŋaá bá wa yáaŋa na tuɔŋɔ hoóhi nyitíne na túɔ́hátá. U ŋaá bá, háyɛ baacɔ ŋaá bá bé bíkétíki, ɔɔ́nɔ́ u Yɔ́sɛb ; Yɔ́sɛb ŋaá bá ɔɔ́nɔ́ u Héli, 24Héli ŋaá bá ɔɔ́nɔ́ u Matat, Matat ɔɔ́nɔ́ u Léfi, Léfi ɔɔ́nɔ́ u Mɛliki, Mɛliki ɔɔ́nɔ́ u Sanayi, Sanayi ɔɔ́nɔ́ u Yɔ́sɛb, 25Yɔ́sɛb ŋaá bá ɔɔ́nɔ́ u Matatias, Matatias ɔɔ́nɔ́ u Amɔs, Amɔs ɔɔ́nɔ́ u Nahum, Nahum ɔɔ́nɔ́ u Esli, Esli ɔɔ́nɔ́ u Nakayi, 26Nakayi ŋaá bá ɔɔ́nɔ́ u Maat, Maat ɔɔ́nɔ́ u Matatias, Matatias ɔɔ́nɔ́ u Semeyin, Semeyin ɔɔ́nɔ́ u Yɔsɛk, Yɔsɛk ɔɔ́nɔ́ u Yɔta, 27Yɔta ŋaá bá ɔɔ́nɔ́ u Yɔhanan, Yɔhanan ɔɔ́nɔ́ u Lɛ́sa, Lɛ́sa ɔɔ́nɔ́ u Sólóbabɛl, Sólóbabɛl ɔɔ́nɔ́ u Salatiɛl, Salatiɛl ɔɔ́nɔ́ u Neli, 28Neli ŋaá bá ɔɔ́nɔ́ u Mɛliki, Mɛliki ɔɔ́nɔ́ u Ati, Ati ɔɔ́nɔ́ u Kɔsam, Kɔsam ɔɔ́nɔ́ u Ɛlmatam, Ɛlmatam ɔɔ́nɔ́ u Ɛɛl, 29Ɛɛl ŋaá bá ɔɔ́nɔ́ u Sosué, Sosué ɔɔ́nɔ́ u Eliyesɛl, Eliyesɛl ɔɔ́nɔ́ u Yolim, Yolim ɔɔ́nɔ́ u Matat, Matat ɔɔ́nɔ́ u Léfi,
30Léfi ŋaá bá ɔɔ́nɔ́ u Simɛ́yɔŋ, Simɛ́yɔŋ ɔɔ́nɔ́ u Yúta, Yúta ɔɔ́nɔ́ u Yɔ́sɛb, Yɔ́sɛb ɔɔ́nɔ́ u Yɔnam, Yɔnam ɔɔ́nɔ́ u Eliákim, 31Eliákim ɔɔ́nɔ́ u Mɛlɛ́ya, Mɛlɛ́ya ɔɔ́nɔ́ u Mɛna, Mɛna ɔɔ́nɔ́ u Matata, Matata ɔɔ́nɔ́ u Nátan, Nátan ɔɔ́nɔ́ u Táfit, 32Táfit ŋaá bá ɔɔ́nɔ́ u Yésée, Yésée ɔɔ́nɔ́ u Ɔbɛt, Ɔbɛt ɔɔ́nɔ́ u Bɔ́as, Bɔ́as ɔɔ́nɔ́ u Sálamɔn, *Sálɔmɔn ɔɔ́nɔ́ u Naasɔn, 33Naasɔn ŋaá bá ɔɔ́nɔ́ u Aminatab, Aminatab ɔɔ́nɔ́ u Atimin, Atimin ɔɔ́nɔ́ u Alini, Alini ɔɔ́nɔ́ u Ɛslɔm, Ɛslɔm ɔɔ́nɔ́ u Falɛs, Falɛs ɔɔ́nɔ́ u Yúta, 34Yúta ŋaá bá ɔɔ́nɔ́ u *Yákɔb, Yákɔb ɔɔ́nɔ́ u *Isak, Isak ɔɔ́nɔ́ u *Abɛ́laham, Abɛ́laham ɔɔ́nɔ́ u Tala, Tala ɔɔ́nɔ́ u Nakɔ́ɔ, 35Nakɔ́ɔ ŋaá bá ɔɔ́nɔ́ u Sɛ́luk, Sɛ́luk ɔɔ́nɔ́ u Lakahu, Lakahu ɔɔ́nɔ́ u Fálɛk, Fálɛk ɔɔ́nɔ́ u Ɛbɛ́ɛ, Ɛbɛ́ɛ ɔɔ́nɔ́ u Sala, 36Sala ŋaá bá ɔɔ́nɔ́ u Kayinam, Kayinam ɔɔ́nɔ́ u Aafasat, Aafasat ɔɔ́nɔ́ u Sɛm, Sɛm ɔɔ́nɔ́ u Nɔ́a, Nɔ́a ɔɔ́nɔ́ u Lamɛk, 37Lamɛk ŋaá bá ɔɔ́nɔ́ u Matusala, Matusala ɔɔ́nɔ́ u Ɛnɔk, Ɛnɔk ɔɔ́nɔ́ u Yalɛt, Yalɛt ɔɔ́nɔ́ u Malɛlɛyɛl, Malɛlɛyɛl ɔɔ́nɔ́ u Kayinaŋ, 38Kayinaŋ ŋaá bá ɔɔ́nɔ́ u Ɛnɔs, Ɛnɔs ɔɔ́nɔ́ u Sɛt, Sɛt ɔɔ́nɔ́ u *Átam, Átam ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́. Aáná Yésus ŋé huleʼo.
4Sátan ma kɔ́kɔ́náka Yésus
1Ekúlú ayɛ́ u ŋa ka hálɔ́mɔ́ná aá nuɔmɔ́ nú Sulutɛ́ŋ, Yésus ŋaá bá onyíóyónó ne *Efúúménénú yí Elilé. Elilé ŋeé wuúci cɔbána i iisí cɛ ɔsɛ́bɛ́á. 2U ŋe límékíne hɔ́á mɔɔ́sɛ́ etíne éfendí ; Musɔ́mɛ́na ŋeé wuúci kɔkɔ́náka. U tɛ ɔ́mɔɔ́ nyíá ta bɔkɔ ɔ mɔɔ́sɛ́ etéemé ; ɛ́makɛ́la má máa hɔ́la, ɛcaná ŋeé wuúci nuakɛna. 3Aáná Musɔ́mɛ́na ŋeé wuúci laána ɔsɛ : « Mbɔ́kɔ asɛ ɔ ɔ́ŋa Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́, laána nyɛndányɛ́ eenyi nyɛ́ á bɛ́cáŋa eléti. » 4Mbá Yésus ɔsɛ nááyá : « Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa kɔ́ɔna cɛ́sɛ : “Ɔɔcɔ ti ŋée líhe hú na bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá biíbi ne biíbi.”4.4 Tet 8.3 »
5E elime eécí, Musɔ́mɛ́na ŋé wuúci súéténe a nɔkɔndɔ ɔ ɔmuaná. E hikúlúkúlú u ŋé wuúci tóŋgínyi mɔnɔŋɔ mekime mɔ ɔmɛsɛ́, 6mbá mɔsɛ nááyá : « I ŋe mí o wiínjíékíne ne butéŋí na nɔhɛka nɔ́ mɔnɔŋɔ eeme mekime ; biíbi etéebi bé ŋeé mi iínjíékíne, ɛ́ɛhɛ́ ya mɛ́ŋa wu owiínjie ná ɔɔcɔ ewú i ŋe mí léné owiínjie. 7Mbɔ́kɔ o ŋóo mi túmíne eŋéndu, bikime eébí káá bá bíɔ́wɔ. » 8Mbá Yésus ɔsɛ : « Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa kɔ́ɔna cɛ́sɛ : “Nyémíki Otéŋí a Waáŋá, ciɔwɔ Bandɔ́mɛsɛ́, mbá é wuúci nyiɔkɛna hú wááyá bímuócí.”4.8 Tet 6.13 » 9Ekúlú eéyé, Musɔ́mɛ́na ŋeé wuúci súéténe eé Yelúsalɛm, mu ŋé wuúci bééti ɔ ɔkaka ú *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, mbá mɔsɛ nááyá : « Mbɔ́kɔ ɔ ɔ́ŋa Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́, cimé ɔ ɔmɛsɛ́, 10anyía Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa kɔ́ɔna cɛ́sɛ : “Bandɔ́mɛsɛ́ kéé yíínjíékíne bíáyɛ́ *bililé bɛ́ masɔ́ma makɛ́nda anyía bíó yóo tétényíki.” 11Cí túné kɔ́ɔnaka cɛ́sɛ : “Bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ kɔ́ yɔ́ɔ bɛ́túáhɛ́na a cáábɔ́ aabá anyía úúwu ɔkɔlɔ́ ti kúféténe a nyɛndányɛ́.”4.10-11 Maŋ 91.11-12 » 12Mbá Yésus ɔsɛ : « Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa kɔ́ɔna cɛ́sɛ : “Atɛ kɔkɔ́náka Otéŋí a Waáŋá, ciɔwɔ Bandɔ́mɛsɛ́.”4.12 Tet 6.16 » 13Ɛ́makɛ́la Musɔ́mɛ́na á kɔ́kɔ́náká Yésus nyɛnamá nyikime, nyisúéte eényí haaca ne wuúci ɔ ɔkɔɔ́háma a yɛ́mɔtɛ́ ekúlú.
Nyitúme nyí buólí nyí Yésus i iisí cɛ Kalilé
14Yésus ŋá hálɔ́mɔ́na a *Kalilé, onyíóyónó hú mbiɔ́kɛ na makɛ́nda me *Efúúménénú yí Elilé. Aáná núáyɛ́ nulumí ŋa lɔ́kɔ́mána bɛhaála bikime bí aháŋá etéeyé. 15U ŋaá bá we yéékúnyíki a *bɛndaŋía bɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na bí *Besuif, baacɔ bekime wuúci nyemiki.
Baacɔ bá Násalɛt me bú kíne Yésus
16Yésus ŋa cɔ́bá a *Násalɛt, haála ahá ú ŋa kɔ́máka. U ŋa cɔ́bá háyɛ u ŋaá bá waá kɛ́laka a *andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na yí *Besuif buɔ́sɛ́ bɔ́ yáábɔ́ ehélúme. U ŋá tálɛ́mɛ́na anyía wáá fanáka Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́.4.16 Ta aányɛ́ e Besuif ŋaá bá wu ɔfanaka nufule nú tufule tɔ́ Nyɛlata nyɛ́ Buáyá ekúlú yɛ́ nyɛbɛ́bándána a andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na.17Bé ŋeé wuúci iínjíe nufule enú *muhémúnyi bɛsana *Ɛsayí ŋɔ yɔ́ɔ́ŋɔ́kɔ. U ŋé nuúnu húúne, u ŋɔ́ bɔ́ŋɔ haála a hɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ anyía :
18« Elilé yí Otéŋí a Waáŋá áŋa náámɛ,
anyía u ŋá mɛ lɔtɔ́ anyía yémí hulíkinyi basɔ́kásɔ́ka Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma,
yémi sobíki anyía bɛɔ́lɛ́ káá bá bɛháŋɔ́nákánɔ́.
Bendíméndíme ká bɔ́ lɛ́cakana tɔ́na.
Yémi kétúnyíki baacɔ abá bɔsɔ́ɔ́kɔ́ ŋe bú beébe tekese.
19Yémi sobíki ekúlú eyí Otéŋí a Waáŋá kóó tóŋínyi baacɔ yááyɛ́ yaála yí nuubo. »4.18-19 Ɛsa 61.1-2
20Ɛ́makɛ́la wáá fánáka, u ŋé kuéye nufule, u ŋé nuúnu hélúmúnyi ná munyiɔnɔ mɔ andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na, u ŋé limíne anyía wé beébe éékúnyíki. Baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ bá a andaŋía eéyé noómi ŋe bú wuúci tálá eése. 21Aáná u ŋeé túmé o beébe laána ɔsɛ : « Hɛ́nánɔ eeci Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ eécí ma bɛ́kɛ́láka náánɔ́, banɔ́ balɔ́kɔ́ma. » 22Ɛ́ɛhɛ́ baacɔ bekime ŋaá bá bé lémbíki Yésus. Bé kékéke bíáyɛ́ bɛmbányɛ bí mehúnyi abɛ́ u ŋaá bá weé hémúkúnyi. Baacɔ bɛ́bátáka báyɛ : « Tɛ́ cáŋa ɔɔ́nɔ́ u Yɔ́sɛb ooci wáŋa e ? » 23Yésus ɔsɛ náábɔ́ : « Nu ŋa nɔ́ cɔ́ba bɔmbányɛ bɔmbányɛ o o mi túmíne ɛnjaba eeci a cɛ́ ŋa kɔɔ́na cɛ́sɛ : “Kuɔŋɔ́ muándánána, bíéŋúnyísi kuɔŋɔ́ bɛ́muátá.” Nu ŋa nɔ́ kɔ́ɔ́naka tɔ́na nɔsɛ : “Tú ŋa sɔ́ lɔ́kɔ́máká bɛsana bikime abɛ́ ɔ́ ŋɔɔ kɛláka a Kabɛlnawum ; biíbi kɛláka tɔ́na aaha a buɔ́wɔ́ aná.” »
24Ekúlú eéyé, mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Aá taaká ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ laána anyía ta buɔ́sɛ́, bá tɛ ŋá káha bɔmbányɛ muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́ aá buayá. 25Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana aá taaká anyía bisíké bí beénjú ŋaá bá biéŋí a bunɔŋɔ bú *Islayɛ́l a mɔɔ́sɛ́ emé Éli ŋaá bá. Ekúlú eéyé, ɛŋɔ́lɔ́muaná ŋeé bíkúéye, nɔbɔ́lá tɛ háná naa tuɔŋɔ tɔ́tátɔ́ ne ekélékéti ɔ ɔkɔɔ́háma ayɛ́ ɔmbɔ́ta wɔ́ ɛcaná ŋaá faáya haála hekime. 26Ta híáná, Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ ɔ́mɔɔ́ tɔ́ma Éli ɔ ɔwɔɔ́lɔ bisíké etéebi, mbá u ŋá tɔ́ma hú né esíké a yɛ́ ŋaá bá a bunɔŋɔ bɔ́ Salɛ́bta, i iisí ci Síton.4.26 Fanáka tɔ́na 1Bt 17.9.27Beénuúnu ŋaá bá tɔ́na beéŋí e Islayɛ́l a mɔɔ́sɛ́ emé Elisé ŋaá bá muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́ ; ta híáná, ta ɔmɔtɛ́ é beébe tɛ ɔ́mɔ́ wáaŋɔnua, mbá hú Náman, ɔnɔ́mɔcɔ́ u Silíi. »4.27 Fanáka tɔ́na 2Bt 5.1-14.28Ɛŋakɛlá baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ bá a andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na ábɔ́ lɔ́kɔ́má mehúnyi eémé, bá ŋá famɔ́núáka ne hilóbi. 29Bá ŋá hátɔ́kɔ́na ɛndánáka, bé ŋe túme ó wuúci ɔɔ́ŋɛ́na anyía waá háma a búábɔ́ bunɔŋɔ. Bunɔŋɔ eébú ŋaá bá bɔfalɛ́fákánɔ́ a nɔkɔndɔ ɔ ɔmuaná. Bé ŋe wuúci súéténe anyía bé wuúci aahɛ́na ɛ ɛmányɛ́. 30Ta híáná, u ŋa hɔ́la aabɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́, nyisúéte eényí.
Yésus me yeéŋúnyísi ɔɔcɔ a wáŋa na aabɛ́ yí elilé a Kabɛlnawum
31Yésus ŋeé súété a bálɛ́ka cɛ Kabɛlnawum i iisí cɛ *Kalilé, u ŋaá bá we yéékúnyíki baacɔ *buɔ́sɛ́ bú ehélúme bú *Besuif. 32Baacɔ ŋaá bá bébú kékéke buéŋí nyíáyɛ́ nyɛnamá nyí oweékúnyi bɛsana, anyía u ŋaá bá waá táŋáka na bɔɔcɔ bukime. 33A *andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na yí Besuif noómi, ɔmɔtɛ́ ɔɔcɔ ŋaá bá hɔ́á na *aabɛ́ yí elilé. U ŋé túme obóko buáŋá ɔsɛ : 34« Wɛɛ́ɛ ! Yésus, ɔɔcɔ u *Násalɛt, aátɛ́ yááŋa na basɔ́ na kuɔŋɔ́ e ? Ɔ ŋɔɔ́ faáya aaha ɔ ɔ basɔ́ súlisi e ? I ŋe mí menyi bɔmbányɛ anyía ɔ ɔ́ŋa Ofúúménénú u Bandɔ́mɛsɛ́. » 35Yésus ŋaá laána elilé ne esise ɔsɛ : « Lésíkínyi mbuumu, háma aá cɛɛ́tɔ cɛ ɔɔcɔ ooci ! » Aáná aabɛ́ yí elilé ŋeé kuusi ɔɔcɔ ɔ ɔmɛsɛ́ eé buúse bɔ́ baacɔ bekime, nyɛháma eényí te o wuúci óómísi. 36Baacɔ bekime ŋá bɔ aálɛ́áka eété ; bé súŋgunyinyi beébe ne beébe báyɛ : « Háá ! Ooci ɔtáŋaʼo ! Ɔɔcɔ ooci ŋe téŋínyi *bɛɛbɛ́ bí bililé na bɔɔcɔ na makɛ́nda, mbá bɛ́ hámɔ́kɔ́na. » 37Aáná nulumí nú Yésus ŋaá lɔ́kɔ́máná bɛhaála bikime bɛ́ aháŋá etéeyé.
Muéŋúnyísínyi mɔ bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ
38Eéyé ekúlú Yésus ŋá hatɔ́na a *andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na yí *Besuif, u ŋá cɔbá eé ciíbe ci Símon. Aáhá, iinyíkíné ci Símon ŋaá bá cɛ́ɔ kɔ́nɔkɔ ɔmbɔ́ta ú nyiike, bá ŋa bɔ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Yésus anyía wé wuúci eéŋúnyísi. 39U ŋé bíkósíti nááyá, u ŋá laána nyiike ne esise anyía nyɛ́ á hatɔ́na, nyiike ŋá mana ɔ ɔmana. Hí a yaátɛ́ ekúlú, u ŋá hatɔ́na, u ŋé túme o beébe sókóbi. 40A nyɛfianɛna nyɛ́ ɔɔ́cɔ́, baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ bá na bɔkɔnɔ anamánamá cá ɛkɔnɔ ŋe bú beébe hélékénéné né Yésus.4.40 Besuif ŋa bɔ́ bá bábɔ́ tátáka nyɛfianɛna nyɛ́ ɔɔ́cɔ́ a nyɛmana nyɛ́ buɔ́sɛ́ bú ehélúme, ɔ ɔkɛla anyía baacɔ ábɔ́ bɛ́túáhákɛ́na báábɔ́ bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ ; okotí ŋaá bá anyía bá tɛ kɛla aáná ekúlú yɛ́ buɔ́sɛ́ bú ehélúme. U ŋé beébe bítíséke ɔmɔtɛ́ ɔmɔtɛ́, u ŋé beébe eéŋúnyísíki. 41Bɛɛbɛ́ bí bililé ŋaá hámɔ́kɔ́ná tɔ́na ná bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ beéŋí, bɛ́ aánjáláka bɛ́sɛ : « Ɔ ɔ́ŋa Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́. » Yésus ŋé biíbi laána ne esise, u ŋaá bá u tɛ á yaátába anyía bɛ́ á táŋáka anyía bɛ́ ŋaá bá bíé ményukune anyía wáŋa *Mesíi.4.41 Yésus ŋaá bá u tɛ a yáamba anyía bɛɛbɛ́ bí bililé é wuúci cuméke butéŋí.
Nyɛhatɔna nyí Yésus a Kabɛlnawum
42Hí ahɛ́ ɔyá ŋaá yá, Yésus ŋá hatɔ́na a bunɔŋɔ eébú anyía waá cɔba a mafákálɛ́ana. Etúte yɛ́ baacɔ ŋeé túme ó wuúci aamba, yí ŋgée wuúci kuána, yɛ́ ŋa sɛ́ yí wuúci yéényísi anyía u ti tényí súéte. 43Mbá Yésus ŋé beébe laána ɔsɛ : « Ɛ ŋá mɛ́ nyɛmána wu ohulikinyi mɔnɔŋɔ me etémbí tɔ́na Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma yí *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ; yaátɛ́ asana Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá mɛ tɔ́ma. » 44U ŋaá bá we húlikinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma a *bɛndaŋía bɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na bí *Besuif bí Yuté4.44 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « bɛ́ Kalilé. » .
5Yésus mɔɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ baákɔ́nɛ́na bé buúse
1Búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́, Yésus ŋaá bá a asálá yɛ́ nuɔmɔ́ nɔ́ Kɛnɛsalɛt5.1 Ta anyía tɔ́na « nuɔmɔ́ nɔ́ Kalilé. », aáhá nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ ŋeé wuúci sékítínyi anyía nyɛ́ á lɔ́kɔ́máka Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. 2U ŋa lɛ́ca bɛkɔkɔ́ bífendí a asálá yɛ́ nuɔmɔ́. Belumbelumbe ŋa bɔ́ bá hɔ́á, bábɔ́ súáka máábɔ́ mɔhɔ́tɔ́, ɛ́cɛ bá ma bɔ́ hámɔ́kɔ́na eé biíbi. 3U ŋo yóofíne ɔ ɔkɔkɔ́ yí Símon, u ŋé wuúci laána ɔsɛ : « Cɔ́kɔ́lɛ, nyɛ́kɛ́tɛ́tɛ́na ɔkɔkɔ́ e menyífé. » Yésus ŋé limíne ɔ ɔkɔkɔ́, nyɛcɔba eényí ne buúse oweékúnyi nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ. 4Ɛ́makɛ́la wá máná ɔtáŋa, u ŋá laána Símon ɔsɛ : « Cɔbána ɔkɔkɔ́ e munyife na kuɔŋɔ́ na bɔlɔ́ɔwɔ, ánɔ aahákɛ́na mɔhɔ́tɔ́ ɔ ɔhatɛna tuɔfɔ́. » 5Símon ŋé wuúci bɛ́káma ɔsɛ : « Taatá, tú me su lúmbeke buutú bukime, tú ɔ́ tɔ́mbɔ, tu tɛ ɔ́mɔ sɔ́ ɔ́ɔ́nɔ ta bɔkɔ. Mbá ɔɔ́wɔ a nyɛkɔɔna, míɔ cɔba ɔ ɔkɛla anyía bá háná ááhakɛna mɔhɔ́tɔ́ e menyífé. » 6Bé ŋé meéme aahákɛ́na, bá ŋá hátɛ́ákɛ́na tuɔfɔ́ tuéŋí ɔ ɔkɔɔ́háma ayɛ́ maabɔ́ mɔhɔ́tɔ́ ŋaá bá hoóhi na ɔlahɛa. 7Bé ŋé késítínyi baláayɛ́ a bá ŋa bɔ́ bá a yɛ́mɔtɛ́ ɔkɔkɔ́ anyía bé keé beébe ɔ́ɔ́lɛ́ta. Bá ŋá bɔ faáya, bé ŋé nyíóyísi bɛkɔkɔ́ bífendí na tuɔfɔ́ hú mbiɔ́kɛ hoóhi anyía bíé nyíme e menyífé noómi.
8Ɛ́makɛ́la Símon Bíel á lɛ́cá aáná, u ŋé túmíne Yésus eŋéndu, mbá ɔsɛ : « Otéŋí a Waáŋá, cɔ́kɔ́lɛ, ɛ tɛ ámɛ bá ooci a wáŋa wu ɔtálɛ́mɛ́na oówo eé buúse, ya mɛ́ŋa mɔkɛla maabɛ́. » 9Símon ŋeé kéké, ta baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ bá ne wuúci, a nyɛnamá nyɛ́ tuɔfɔ́ atɔ́ bá ŋa bɔ́ hátɛ́ákɛ́na. 10Híáná baláayɛ́ bé Símon, na Sáak na Sáaŋ, baáná bé Sebeté, ŋe bú kéké tɔ́na. Mbá Yésus ŋá laána Símon ɔsɛ : « Eti líkíméke ! O otúme aámbáya, o kó búle o o mi súéne baacɔ. » 11Ahɛ́ bá ŋga bɔ́ hálámánáná bɛkɔkɔ́ a asálá, bá ŋá bɛ́yuátáka bɛnyɛ́ma bikime, bé ŋé wuúci látákɛ́na.
Yésus me yeéŋúnyísi oónuúnu
(Mat 8.1-4 ; Mak 1.40-45)
12Búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́, Yésus ŋaá bá a búmɔtɛ́ bunɔŋɔ bɔ́ *Kalilé. Ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ ŋaá bá hɔ́á, u kɔnɔkɔ ciínú cɛɛ́tɔ ikime ; ahɛ́ ú ŋa lɛ́ca Yésus, u ŋé túme nɔbɔlɔ ɔ ɔmɛsɛ́ o o wuúci bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na ɔsɛ : « Otéŋí a Waáŋá, cɔ́kɔ́lɛ, mbɔ́kɔ o ŋoó léne, ɔ ɔ́ŋa wu o mi eéŋúnyísi. » 13Yésus ŋá nandɔ́na ɔɔbɔ́, u ŋé wuúci bítíse, mbá ɔsɛ : « Ɛ́ɛ, i ŋeé mi léne, aáŋɔ́núá ! » Hí a yaátɛ́ ekúlú ciínú ŋá maná aá cɛɛ́tɔ. 14Yésus ɔsɛ nááyá : « Atɛ laána ta ɔɔcɔ anyía ɔ́ mɔɔ́ waáŋɔ́nua ; mbá ké ke bítóŋínyi né *mululi nyiínjie, mbá e iínjie *abɛ́sámbá eyí *Moyís ŋaá kɔɔ́na o otóŋínyi baacɔ bekime anyía ɔ́ mɔɔ́ waáŋɔ́nua. » 15Ta híáná, nulumí nú Yésus ŋaá cɔbá ne buúse ɔ ɔlɔ́kɔ́mána. Akɔca cá baacɔ ceéŋí ŋaá bá cá bɛ́bándákána hoóhi ne wuúci na ɔ ɔlɔ́kɔ́ma bɛsana na ɔ ɔbɛ́ándɛ́na ɛkɔnɔ. 16Mbá Yésus ŋaá bá waá cɔ́cɔbaka bímuócí a mafákálɛ́ana ɔ ɔkɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na.
Yésus me yeéŋunyisi asákála
(Mat 9.1-8 ; Mak 2.1-12)
17Búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́, Yésus ŋaá bá we yeékúnyíki. Na *Bafalisiɛ́ŋ ne *beékúnyi bikotí ŋa bɔ́ bá límekine aáhá, bé húlúkúne a mɔnɔŋɔ mekime na ma *Kalilé, ne me Yuté ne Yelúsalɛm tɔ́na. Makɛ́nda me Otéŋí a Waáŋá ŋaá bá nááyá, ma kɛ́laka anyía weé yeéŋúnyísíki bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ. 18Aáná baacɔ ŋe bú héléne asákála abɛ́túáhɛ́nánɔ́ e nyibúyé, bá aambaka anyía bé yiíyi súúnyí eé buúse bú Yésus. 19Mbá bɔ́ tɛ ɔ́mɔ́ bɔ́ bɔ́ŋɔ ohónyí wú o yiíyi oofinyi eé ciíbe a asana na nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ. Aáná bé ŋe bú yiíyi báátána e cuunyi. Bɔ́ ŋɔ́ bɔlɔ́ haála hɔ́mɔtɛ́ e cuunyi, bé ŋé suúnyíki asákála á nyíáyɛ́ nyibúyé ne tukolí ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ nyɛkɔca eé buúse bú Yésus. 20Ɛ́makɛ́la Yésus á lɛ́ca nyɛnamá enyí bá ŋa bɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ nááyá, mbá ɔsɛ ná ɔkɔnɔ́kɔ́nɔ : « Aláamɛ, ɛ́ mɔ mɛ́ ɔ nyɛanɛnɛna mɔɔwɔ maabɛ́. »
21Ne beékúnyi bikotí na Bafalisiɛ́ŋ ŋe bú túme obílúmínyi, bá kɔ́ɔ́naka báyɛ : « Aányɛ́ ooci ú ŋé féníne Bandɔ́mɛsɛ́ aáná e ? Aányɛ́ ú ŋá nyɛ́ánɛnɛna baacɔ maabɛ́, ɛ tɛ ŋáa bá hú Bandɔ́mɛsɛ́ bímuócí e ? » 22Yésus ŋe ményi cííbú ibíkéti, mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Anyíatɛ́ nua nɔ́ŋa na anamá cé ibíkéti eécé e ? 23Aátɛ́ yɛ́ ŋa hɔ́la ɔnata e ? Ɔkɔɔna anyía : “Ɛ́ mɔ mɛ́ ɔ nyɛanɛna mɔɔwɔ maabɛ́”, ayɛ́ʼ ɔkɔɔna anyía : “Hatɔ́na ɛndánáka, kandáka” e ? 24Ɛ́náʼo, ɛ ŋa mɛ́ aamba núénú ményi anyía *Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ áŋa na makɛ́nda ɔ ɔmɛsɛ́ ma ɔnyɛanakɛnɛna baacɔ maabɛ́. » Mbá ɔsɛ ná asákála : « Hatɔ́na ɛndánáka, hiíte nyíɔ́wɔ nyibúyé, eélúé oówo o ooki. » 25Ɔɔcɔ ŋa hátɔ́na ɔ ɔhatɔna ɛndánáka, baacɔ bekime wuúci lɛcaka, u ŋé hiite nyíáyɛ́ nyibúyé anyɛ́ u ŋaá bá fiánɛnɛna, u ŋé súéte e uúyé ooki, u iínjíékíne Bandɔ́mɛsɛ́ nuúmi. 26Aáná baacɔ bekime ŋe bú kékéke, bé iínjíékine Bandɔ́mɛsɛ́ nuúmi ne bulíkílíki buéŋí ɛ ɛtɛ́má hú mbiɔ́kɛ, báyɛ : « Hɛ́nánɔ tú ma sɔ́ lɛ́caka bikéki bí bɛsana. »
Yésus mɔ lɔ́ŋɔ́kɔ Léfi
27E elime eécí, Yésus ŋeé súété, u ŋá lɛcá *mutúé etéési mulíménénú a nyíáyɛ́ nyinyiɔ buólí. Nyíáyɛ́ nyiínyi ŋaá bá ɛ́cɛ Léfi. Mbá Yésus ɔsɛ nááyá : « Mɛ látáka ! » 28Hí a yaátɛ́ ekúlú Léfi ŋa hátɔ́na, u ŋé kine búáyɛ́ buólí buúse bukime, u ŋé wuúci látáka. 29Ekúlú eéyé, Léfi ŋeé wuúci kɛ́lákɛ́na bɔnáka e úúyé ooki ; ne *betúé etéési beéŋí na baacɔ bé etémbí ŋe bú nyíékínyí ne beébe.
30Aáná na *Bafalisiɛ́ŋ na bíábɔ́ bikendinyi *beékúnyi bikotí ŋe bú túme obícúcúle, bá bátaka *baákɔ́nɛ́na bé Yésus báyɛ : « Anyíatɛ́ nu ŋe nú nyíényi, nu muékínyi ne betúé etéési na bakɛla maabɛ́ e ? » 31Ɛ́makɛ́la Yésus á lɔ́kɔ́má aáná, mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Tɛ́ cáŋa ba-tɛ-kɔnɔ́ bá ŋa bɔ́ áamba muándánána, mbá bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ. 32Ɛ tɛ ɔ́mɔɔ́ fáaya ɔ ɔmɛsɛ́ ooci ɔ ɔkɔláana bɛtálɛ́mánánɔ́ bɛ́ baacɔ anyía “Ánɔ bɛ́kákálákɛ́na maanɔ́ maabɛ́, mbá nɔ sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé meéme”, mbá bakɛla maabɛ́. »
Ɛmbataka a asana ne obíkíilie ɔnyíá
33Baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ laána Yésus báyɛ : « Baákɔ́nɛ́na bá Sáaŋ Batis naŋa bébú bíkíilieke ɔnyíá bɛ́mɔtɛ́ bikúlú, bá bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na, ta *baákɔ́nɛ́na bá *Bafalisiɛ́ŋ áyá, ekúlú ayɛ́ bɔ́ɔ́wɔ ŋá bɔ́ nyíá, bá múákɛ́na. » 34Mbá Yésus ɔsɛ náábɔ́ : « Mbá nua nɔ́ŋa nú okóti baacɔ abá bɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ e nusíke ɔnyíá e, ekúlú ekime ayɛ́ ɔnɔ́mɛ áŋa ɔlɔŋɔ ne beébe e ? 35Mbá ekúlú káá fáaya ayɛ́ baacɔ ká bɔ sɔ́mɔ ɔnɔ́mɛ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ci nusíke, etéeyé ekúlú bé ké bú bíkíilie ɔnyíá. »
36Yésus ŋeé beébe túmíne tɔ́na ɛnjaba eeci : « Ta ɔɔcɔ tɛ ŋá láha bɔlaka a buɔ́sɔ anyía wá látáka e elunénú yɛ́ bɔlaka ; mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋá kɛ́láka aáná, ú maá láhaka bɔlaka a buɔ́sɔ ; ekéti ayɛ́ waá láha hɔ́á tɛ káá bá bɔkɔ búmɔtɛ́ ne elunénú yɛ́ bɔlaka. 37Aáná tɔ́na ta ɔɔcɔ ti ŋéé cébínyi mecekí e bilunénú bɛ́ bɛsɔ́mɔ ; mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋá kɛ́láka aáná, mecekí káá yaátáka bɛsɔ́mɔ, mɔ́ hámɔ́kɔ́na, bɛsɔ́mɔ bíɔ́ cáŋiaka. 38Mbá ɔɔcɔ ŋá nyɛmána wu ɔhákɛ́na mecekí a bɛsɔ́mɔ a bɛɔ́sɔ ! 39Ɔɔcɔ ewú ú me bíhélínyi ɔmúána meluku a mɔɔ́nɛ́nánɔ́ ti ŋéé léne ɔmúána mecekí. Bá ŋa kɔ́ɔna anyía “Meluku a mɔɔ́nɛ́nánɔ́ áŋa mambányɛ.” »
6Yésus ŋee téŋínyi buɔ́sɛ́ bú ehélúme
1Búmɔtɛ́ *buɔ́sɛ́ bú ehélúme bú *Besuif,6.1 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « Búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́ bú ehélúme bú ɔláta bú oólí ú buúse… » - buɔ́sɛ́ bú ehélúme a búáŋa hoóhi na masáŋá. ne Yésus na bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ bá bábɔ́ hɔ́laka e bisíéné a bɛɔ́nɔ́kɔ́nɔ́ na bɛnyɛ́ma. Baákɔ́nɛ́na ŋaá bá bébú biíbi sɔ́lɔ́náka, bá áátáka na aabá, bá nyíáka. 2*Bafalisiɛ́ŋ a bɔ́mɔtɛ́ a bá ŋaá bá hɔ́á ɔlɔŋɔ ŋe bú beébe bata báyɛ : « Anyíatɛ́ nu ŋa nɔ́ kɛ́la bɔkɔ abɔ́ yáásɔ́ okotí ti ŋé yiínjie ɔɔcɔ makɛ́nda ma ɔkɛlaka buɔ́sɛ́ bú ehélúme e ? »6.2 Ɔɔcɔ ŋaá bá we obíhíítíne bɔkɔ bɔ́ ɔnyíá e esíéné yɛ́ ɔɔcɔ u etémbí, mbá u tɛ bɛ́kɛ́lɛ́na ɔhána o o buúbu hiite (Tet 23.26). Mbá okotí ŋaá bá buúse bukime anyía ɔɔcɔ é bíhíítíne bɔkɔ aáná buɔ́sɛ́ bú ehélúme.3Mbá Yésus ɔsɛ : « Nu tɛ ɔ́mɔ nɔ́ fána asana eyí Otéŋí Táfit ŋaá kɛ́láka búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́, ne wuúci na bááyɛ́ baacɔ, ekúlú ayɛ́ ɛcaná ŋaá bá ci é beébe nuákɛ́na e ? 4U ŋo yóófine eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, yó hiíte bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá ebí bé ŋe nyeminyi Bandɔ́mɛsɛ́, yɔ́ nyíáka, yó wiínjíé bááyɛ́ baacɔ, ta yɛ́ cáŋa á bá anyía yáásɔ́ okotí ti ŋé yiínjie ɔɔcɔ u etémbí makɛ́nda me o biíbi nyíáka, ɛ́ tɛ ŋáa bá hú *beluli nyiínjie. » 5Yésus ɔsɛ náábɔ́ : « Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ ŋee téŋínyi buɔ́sɛ́ bú ehélúme. »
Yésus me yeéŋunyisi ɔɔcɔ u asúákánɔ́ yɛ́ nyɛkátá
(Mat 12.9-14 ; Mak 3.1-6)
6A *buɔ́sɛ́ bú ehélúme bú etémbí, Yésus ŋó yóófine a *andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na, u ŋé túme oweékúnyi. Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋaá bá hɔ́á na asúákánɔ́ yɛ́ nyɛkátá nyɛ́ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ. 7Ne *beékúnyi bikotí na *Bafalisiɛ́ŋ ŋa bɔ́ bá bábɔ́ áambaka ohónyí wú ɔsɔ́mɛ́na Yésus. Buátɛ́ bɔkɔ bá ŋa bɔ́ bá bébú wuúci bísíémúkúnyi mbɔ́kɔ wáŋa wu oweéŋúnyísi ɔɔcɔ buɔ́sɛ́ bú ehélúme. 8Yésus ŋe ményi cííbú ibíkéti, mbá ɔsɛ ná ɔɔcɔ : « Hatɔ́na, tálɛ́mɛ́na ɛndánáka eé buúse bɔ́ baacɔ bekime. » Ɔɔcɔ ŋa hatɔ́na, u ŋá tálɛmɛna aáhá. 9Ekúlú eéyé, Yésus ɔsɛ náábɔ́ : « Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ bata aátɛ́ yáásɔ́ okotí ŋe yiínjie makɛ́nda ma ɔkɛlaka e ? Ɔkɛla bɔmbányɛ buɔ́sɛ́ bú ehélúme ayɛ́ʼ ɔkɛla bɔɔbɛ́ e ? Onohi ɔɔcɔ ayɛ́ʼ o wuúci nyímísi e ? » 10U ŋé beébe bísíémúkúnyi ɔmɔtɛ́ ɔmɔtɛ́, mbá ɔsɛ ná ɔɔcɔ : « Nandɔ́na nyɛkátá. » U ŋé nyiínyi nandɔ́na, nyɛ́ ŋá háná hálɔ́mɔ́na nyɛmbányɛ. 11Ɛ́ɛhɛ́ ne beékúnyi bikotí na Bafalisiɛ́ŋ ŋa bɔ́ fámɔ́núáka ne hilóbi, bá ŋá táŋáka ɔ ɔtáŋáka hɛtɔkɛ háyɛ bá bɔ́ŋa bá ɔkɛlaka ne Yésus.
Yésus maá táfáka baacɔ bá ɛndɔ́ma bɔ́ɔ́hátá ne béfendí
12Ekúlú eéyé, Yésus ŋaá báátá a nɔkɔndɔ ɔ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́, u ŋá bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na buutú bukime. 13Ɛ́makɛ́la ɔyá áa ya, u ŋɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na, u ŋá táfáka aabɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ baacɔ bɔ́ɔ́hátá ne béfendí, u ŋé beébe lɔá nyiínyi anyía *baacɔ bá ɛndɔ́ma. 14Bá ŋa bɔ́ bá anyía ne Símon, awɔ́ u ŋa lɔá tɔ́na anyía Bíel, ne uuyé onyíinyí *Andɛlɛ́, na Sáak na Sáaŋ, ne Fílib na Baatelemí, 15na Matío na Tɔ́mas, na Sáak ɔɔ́nɔ́ u Alafɛ, ne Símon awɔ́ bɔ́ ŋɔ lɔ́ŋɔ anyía Muléne ɔkátɔ́na bunɔŋɔ bú *Islayɛ́l, 16ne Súute, ɔɔ́nɔ́ u Sáak, na Yútas Iskaliót awɔ́ u ŋaá bɛ́cáŋa mufiimbie Yésus.
Yésus me yeékúnyíki nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ
17E elime eécí Yésus ŋɔɔ́ lɔ́ɔ́ a nɔkɔndɔ ɔlɔŋɔ na bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na, u ŋá tálɛ́mɛ́na aá haála a hasamánámáná. Aá haála eéhé, nyɛkɔca nyɛ́ baákɔ́nɛ́na ŋaá bá hɔ́á. Baacɔ beéŋí bá mɔnɔŋɔ ŋaá bá tɔ́na hɔ́á, bé húlúkúne ne eé Yuté ikime, ne eé Yelúsalɛm, ne e Tíil ne e Síton,6.17 Atálɛ́mɛ́na sitíme éfendí cé Fenisí a bɛsálá bɛ́ nuɔmɔ́ nú Metitelanɛ́, namuaná cɛ nyɛfianɛna nyɛ́ ɔɔ́cɔ́ cɛ bunɔŋɔ bú Islayɛ́l. na ɔ mɔnɔŋɔ ma maabána ma nuɔmɔ́. 18Bá ŋa bɔ́ fáakɔna na ɔ ɔkɔlɔ́kɔ́ma bɛsana na anyía weé beébe eéŋúnyísíki ɛkɔnɔ. Baacɔ eébé abá *bɛɛbɛ́ bí bililé ŋaá bá bíé yébíki ŋa bɔ́ aáŋɔ́núaka tɔ́na. 19Baacɔ bekime ŋa yáambaka o wuúci bítíse anyía makɛ́nda ŋaá bá má hámɔ́kɔ́na nááyá, me beébe eéŋúnyísíki bekime.
20Ekúlú eéyé, Yésus ŋaá tála bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na eése, ɔsɛ náábɔ́ :
« Nua nɔ́ŋa bambányɛ, banɔ́ abá nua nɔ́ŋa basɔ́kásɔ́ka,
anyía Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa búánɔ́ !
21Nua nɔ́ŋa bambányɛ, banɔ́ abá ɛcaná ŋaá banɔ́ núana aámbáya,
anyía nu ké nú eécéke.
Nua nɔ́ŋa bambányɛ, banɔ́ abá nú ŋa nɔ́ lɛ́la aámbáya,
anyía nu ká nɔ́ cɛ́cáka.
22Nua nɔ́ŋa bambányɛ ekúlú ayɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ banɔ́ líŋine, bá banɔ́ hákɛ́na a maabána, bá banɔ́ ɔ́ɔmbɔ́náka, bá cáŋgɛna cáánɔ́ eénye anyía nua nɔ́ŋa baákɔ́nɛ́na bá Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ. 23Baacɔ a bá ŋa bɔ́ kɛ́la aáná, bá ŋa bɔ́ kɛ́la háyɛ cííbú sɔ́kɔ́nɔ́ e cí ŋe tékéséke *behémúnyi bɛsana. Énu bílénéke buéŋí, nu béléméke ekúlú ayɛ́ bɛsana eébí káá bɛ́kɛ́láka, anyía Bandɔ́mɛsɛ́ káá banɔ́ námaka buéŋí ɔ Ɔmuaná.
24Mbá nua nɔ́ŋa mahana, banɔ́ abá nua nɔ́ŋa na buŋaŋa,
anyía nua nɔ́áŋa na búánɔ́ bɔmbányɛ aaha ɔ ɔmɛsɛ́ ooci !
25Nua nɔ́ŋa mahana, banɔ́ ebé nú me nú éécéke aámbáya,
anyía ɛcaná káá banɔ́ núakɛna !
Nua nɔ́ŋa mahana, banɔ́ abá nú ŋa nɔ́ cɛ́ca aámbáya,
anyía ɛtɛ́má káá banɔ́ núáka, nuɔ lɛlaka !
26Nua nɔ́ŋa mahana, banɔ́ abá baacɔ ŋe bú óómísi cáánɔ́ eénye, anyía híáná cíínú sɔ́kɔ́nɔ́ ŋaá bá bábɔ́ bɛ́kɛ́lákɛ́na a aháŋá yí behémúnyi bɛsana bá bɛfala. »
Yésus me yéékunyi oléne beliŋine
(Mat 5.38-48 ; 7.12a)
27« Mbá ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana, banɔ́ ba-mɛ-lɔ́kɔ́ma anyía : Énu lénéke báánɔ́ beliŋine, ánɔ kɛláka bɔmbányɛ ná baacɔ a bá ŋaá banɔ́ líŋine, 28ánɔ sayábákɛ́na baacɔ a bá ŋaá banɔ́ íinjie iŋiné, ánɔ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ a aháŋá na baacɔ a bá ŋaá banɔ́ tékese. 29Ɔɔcɔ ɔ́ yɔ́ɔ waátɛ́na ɔbɛ́lɛ́ a nyɛtáma, nyɛána wɔ́ yɔ́ɔ waátɛ́na tɔ́na ɔbɛ́lɛ́ e eenyi a nyɛ́mɔtɛ́. Ɔɔcɔ ɔ́ hɔ́ɔ́ búɔ́wɔ bɔlaka bú nyiike, eti wuúci kotí ohiite yɔ́ɔ́wɔ aháŋá namuaná tɔ́na. 30Ɔɔcɔ ɔ́ yɔ́ɔ kɔŋɛna bɔkɔ, wuúci iínjíé ; mbá ɔɔcɔ ɔ́ lɔbɔ́nɔ́ búɔ́wɔ bɔkɔ, eti wuúci batá anyía wó hélúmúnyínyi. 31Aáná bɔkɔ bukime ebú nu ŋe nú léne anyía bɔsɔ́ɔ́kɔ́ á banɔ́ kɛlaka, énu beébe kɛlákɛ́na híáná. »
32« Mbɔ́kɔ nu ŋe nú léne hú baacɔ a bá ŋa bɔ́ banɔ́ léne, bɛnamá bɛ́yaátɛ́ nu ŋa nɔ́ táta e ? Ta bakɛla maabɛ́ ŋa bɔ́ kɛla híáná. 33Mbɔ́kɔ nu ŋa nɔ́ kɛ́la bɔmbányɛ hú ná baacɔ a bá ŋa bɔ́ banɔ́ kɛ́la bɔmbányɛ, bɛnamá bɛ́yaátɛ́ nu ŋa nɔ́ táta e ? Ta bakɛla maabɛ́ ŋa bɔ́ kɛ́la híáná. 34Mbɔ́kɔ nu ŋe nú fóli hú baacɔ a bá bɔ́ŋa bá ɔ banɔ́ hélúmúnyínyi, bɛnamá bɛ́yaátɛ́ nu ŋa nɔ́ táta e ? Bakɛla maabɛ́ ŋe bú fólinyi tɔ́na, anyía bé beébe hélúmúnyínyi bɔkɔ búmɔtɛ́ ! 35Mbá ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía énu lénéke báánɔ́ beliŋine, énu beébe kɛláka bɔmbányɛ, nu beébe foliki, nuti bíkéti anyía bá ká bɔ banɔ́ hélúmúnyínyi. Nu ká nɔ́ bɔ́ŋɔ bɛnamá biéŋí, nuɔ́ bámɔ́kɔ́na baáná bá Bandɔ́mɛsɛ́ fáátɛ ɔ Ɔmuaná, u kɛlaka bɔmbányɛ a aháŋá ná baŋákɔ́ŋákɔ na baŋána. 36Ánɔ kɛláka baacɔ bɔmbányɛ ekúlú ekime háyɛ cianɔ́ Síkíne ŋa kɛlá bɔmbányɛ ekúlú ekime a baacɔ bekime. »
Nuti túméke bɔsɔ́ɔ́kɔ́ tɔkɔma
37« Nuti túméke bɔsɔ́ɔ́kɔ́ tɔkɔma, aáná Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ káá banɔ́ túméke tɔkɔma ; nɔtɛ hákɛ́na bɔsɔ́ɔ́kɔ́ eé meébe ma ɛcaná, aáná Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ káá banɔ́ hákɛ́na eé meébe ma ɛcaná ; ánɔ nyɛanákɛ́nɛ́na bɔsɔ́ɔ́kɔ́, aáná Bandɔ́mɛsɛ́ káá banɔ́ nyɛ́ánakɛnɛna. 38Énu íínjíékíne bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bɛnyɛ́ma, aáná Bandɔ́mɛsɛ́ káá banɔ́ íínjíékíne tɔ́na bɛnyɛ́ma. Bá káá banɔ́ iínjíékíne nyɛnamá nyɛ́ bɛnyɛ́ma e nyiéŋí anyɛ́ nu tɛ anɔ́ bá nu ɔbɔ́ŋɔ haála há ɔháya. Bandɔ́mɛsɛ́ káá banɔ́ kɛ́laka bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ nu naŋa nuanɔ́ kɛ́laka bɔsɔ́ɔ́kɔ́. »
39Yésus ŋaá háná beébe túmíne ɛnjaba eeci : « Ɔ́kɔ, ondíméndíme áŋa wu okendisiki sɔ́ɔ́kɔ́ ondíméndíme e ? Eéʼeé, keyé bá ká ka bɔ́ kúákɔna a nɔɔfia beébe bekime béfendí. 40Muákɔ́nɛ́na ta mumɔtɛ́ tɛ ŋáa hɔ́la muayɛ́ muékúnyi ; mbá *muákɔ́nɛ́na a mú ma mána ɔwaákɔ́nɛ́na, mu káá bá ne omenyi háyɛ muayɛ́ muékúnyi. 41Huúúʼ ! Anyána ɔ ŋɔɔ́ lɛca efumbú a yááŋa eé nyiíse nyɛ́ sɔ́ɔ́kɔ́, a tɛ lɛca bɔɔtɛ́ a búáŋa a nyiɔ́wɔ e ? 42Ta anyía anyána ɔ ŋɔɔ́ laana sɔ́ɔ́kɔ́ asɛ : “Ɔ́ɔ́kɔ, yámɛ ɔ waáŋía efumbú eé nyiíse”, kuɔŋɔ́ a tɛ lɛca bɔɔtɛ́ a búáŋa a nyiɔ́wɔ e ? Kuɔŋɔ́, ɔɔcɔ u tɔbɛ́mbɛ túfendí, caŋá bɛ́áŋía bɔɔtɛ́ a búáŋa oówo eé nyiíse, mbá e menyi ɔlɛca efumbú a yááŋa eé nyiíse nyɛ́ sɔ́ɔ́kɔ́. »
Bé ŋe ményi atɔ́kɔ́ ekime a bíáyɛ́ bɛtámá
(Mat 7.16-20 ; 12.33-35)
43« Ambányɛ yɛ́ atɔ́kɔ́ tɛ ŋáá háá bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛtámá ta buɔ́sɛ́, aabɛ́ yɛ́ atɔ́kɔ́ tɛ háá bɛmbányɛ bɛ́ bɛtámá ta buɔ́sɛ́. 44Bé ŋe ményi atɔ́kɔ́ ekime a bíáyɛ́ bɛtámá. Yááŋa anyíaʼo, bá naŋa bá tɛ á káta bitoli a yaanda yɛ́ ɛsándá, ta tɔlɔndɔ a nyɛliaŋɛ. 45Mɔkɛla bɔmbányɛ ŋa kɛ́la bɛmbányɛ bɛ́ bɛsana, anyía yááyɛ́ ambányɛ yɛ́ ɔtɛ́má ŋeé wuúci tɔ́ma o o biíbi kɛla ; mɔkɛla maabɛ́ ŋa kɛ́la bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛsana, anyía yááyɛ́ aabɛ́ yɛ́ ɔtɛ́má ŋeé wuúci tɔ́ma o o biíbi kɛla. Yááŋa anyía nyuúté ŋe hémúnyi bɛsana e bí mó nyióyóko ɔ ɔtɛ́má hú mbiɔ́kɛ. »
Ɛnjaba ci betúme meébe
46« Anyána nu ŋa nɔ́ mɛ lɔ́ŋɔ anyía “Otéŋí a Waáŋá, Otéŋí a Waáŋá” mbá nu tɛ kɛlá bɛsana abɛ́ ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ laána e ? 47Míɔ cɔba ɔ ɔ banɔ́ laána aányɛ́ ɔɔcɔ okime ŋaá hɔá awɔ́ u ŋa faáya náámɛ u lɔ́kɔ́máka bíámɛ bɛsana, u biíbi látáka. 48U ŋaá hɔá mutúme ciíbe e mú ŋe tíméke inue, muó óofikinyi ɔ ɔmɛsɛ́, anyía mué túméke ciíbe a nyɛndányɛ́ ɔ ɔmuaná. Ekúlú ayɛ́ tɔbɔ́lá ŋaá naáka, bihéŋélumé ŋó nyióyíki, bɛ́ áambaka ɔhɔlana ciátɛ ciíbe, mbá ci ti ómó bínyíétinyi te butíkítíki, anyía cɛ ŋaá bá itúmékénénú na makɛ́nda. 49Mbá ɔɔcɔ okime awɔ́ u ŋaá lɔ́kɔ́ma bíámɛ bɛsana eebi, u ti biíbi látɛ́na, ŋaá hɔá ɔɔcɔ awɔ́ u ŋeé túméke ciíbe tɛ́ka ne numbelíki, te otíme ɔmɛsɛ́ bɔmbányɛ. Ekúlú ayɛ́ tɔbɔ́lá ŋaá naáka, bihéŋélumé ŋé nyióyíki, bí ŋeé kuúsíki ciátɛ́ ciíbe búlukutukutu ! Cɛ ŋá katɛ́áka hú ikime. »
7Yésus me yeéŋúnyísi munyiɔnɔ mu mutéŋínyi bicénji
1Ɛ́makɛ́la Yésus á máná ɔlaana baacɔ bɛsana bikime abɛ́ u ŋaá bá weé lénéke o beébe laana, u ŋá cɔba a Kabɛlnawum. 2Aáhá, mutéŋínyi bicénji a mumɔtɛ́ mu butéŋí bú *Lóom ŋaá bá na múáyɛ́ munyiɔnɔ, mu kɔnɔkɔ buéŋí, hoóhi ne owé. Mutéŋínyi bicénji ŋaá bá weé muúmu lénéke buéŋí. 3Ekúlú eyí mutéŋínyi bicénji ŋaá lɔ́kɔ́ma bé yoómísíki nyiínyi nyí Yésus, mu ŋá tɔ́ma *baáŋá bé *Besuif o okoó wuúci batá, anyía wé ke eéŋúnyísi múáyɛ́ munyiɔnɔ. 4Bá ŋa bɔ́ hátɔna, bɔ́ɔ cɔba ; bá ŋga háma né Yésus ; bé ŋé wuúci bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na buéŋí báyɛ : « Cɔ́kɔ́lɛ, ɔ ŋɔɔ́ nyɛmána wu ɔwɔɔ́lɔ ecénji eéyé, 5anyía yɛ́ naŋa yaá basɔ́ lénéke, basɔ́ Besuif ; yiíyi tɔ́na yɛ́ ŋa kɛlaka anyía bá falɛ́fáka yaasɔ́ *andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na. »
6Yésus ŋa cɔ́bá ɔlɔŋɔ ne beébe. U ŋaá bá wa yáaŋa hoóhi ne ooki ekúlú eyí mutéŋínyi bicénji ŋaá tɔ́má baláayɛ́ anyía bé wuúci láana anyía : « Otéŋí a Waáŋá, eti bíyébíki, ɛ tɛ ŋá mɛ háma te butíkítíki e ehélé ayɛ́ ɔ ɔ́ŋa wú owoofine eémi eé ciíbe. 7Ɛ́ɛhɛ́ yamɛ lɛcá anyía ɛ tɛ ámɛ bá ooci awɔ́ waá nyɛ́mána wu ɔtálɛ́mɛ́na oówo eé buúse. Mbá ɔ́ɔ táŋɛ́ta bɔ táŋɛ́ta, muamɛ munyiɔnɔ ŋa cɔ́ba ɔ ɔwaáŋɔ́nua. 8Ɛ ŋa mɛ́ kɔɔna aáná anyía yaŋɔ́ bɛ́muátá tɔ́na ya mɛ́ŋa e butéŋí bɔ́ báámɛ baáŋá ; i ŋeé mi téŋínyi bicénji tɔ́na. Ɛ ŋa mɛ́ laana a yɛ́mɔtɛ́ anyía : “Cɔbá ehenyíé”, yɛ́ ŋa cɔ́ba ; ná a yɛ́mɔtɛ́ tɔ́na anyía : “Faáya aaha”, yɛ́ ŋa fáaya. Ɛ ŋa mɛ́ laana muamɛ munyiɔnɔ anyía : “Kɛlá eebu”, mu ŋa kɛ́la. » 9Ekúlú eyí Yésus ŋa lɔ́kɔ́má aáná, u ŋé kéké uuyé ɔtáŋa. U ŋá bɛ́kɔ́ŋɔ́na né etúte yɛ́ baacɔ a yɛ́ ŋaá bá yé wuúci látáka, mbá ɔsɛ : « Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía ɛ́ tɛ́ ŋá mɛ lɛca nyɛnamá nyɛ́ yaandándá yí olumitinine eényí ná ɔɔcɔ, ta a bunɔŋɔ bú *Islayɛ́l. » 10Aáná baacɔ abá ú ŋaá tɔ́má ŋa bɔ́ hálɔ́mɔ́ná o ooki, bá ŋá kuána anyía munyiɔnɔ ma aáŋɔ́nua.
Yésus me héényi ɔɔ́nɔ́ u esíké yí oónjú o owé
11E elime eécí,7.11 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « Ɔ ɔyá ɔyá, … » Yésus ŋa cɔ́bá a bunɔŋɔ abɔ́ bɔ́ ŋɔ lɔ́ŋɔ anyía Nayin.7.11 Bálɛ́ka cɛ aháŋá yɛ́ bulɔɔ́lɔ cɛ nyɛháma nyɛ́ ɔɔ́cɔ́ cɛ Kalilé, hoóhi e kilomɛ́ta 12 na Násalɛt. Bá ŋa bɔ́ bá bébú kéndikinyi na bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na ne etúte yɛ́ baacɔ. 12Ekúlú ayɛ́ u ŋaá bá wa yáaŋa hoóhi ne nyiofine nyɛ́ bunɔŋɔ, bá ŋaá bá bá cɔ́cɔbakana o okoónyie ewéewé á yɛ́mɔtɛ́. Yɛ́ ŋaá bá hɛkɔŋɔ́ hɛ́ ɔɔ́nɔ́ hí esíké yí oónjú. Etúte yɛ́ baacɔ bá bunɔŋɔ ŋaá bá ɔlɔŋɔ ne esíké. 13Ekúlú eyí Otéŋí a Waáŋá Yésus ŋeé yiíyi lɛca yá lɛ́laka, u ŋé yiíyi bɛ́cáma mahana ; u ŋé yiíyi laána ɔsɛ : « Atɛ lɛláka ! » 14U ŋé bíkósíti, u ŋé bítíse hikóló hí ewéewé ; baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá bé hiíhi bɛ́túáhákɛ́na ŋa bɔ́ tálɛ́mɛ́ná. Mbá Yésus ɔsɛ : « Aláamɛ, ɛ ŋɔ mɛ́ ɔ laana anyía háányúá ! » 15Ewéewé ŋa hátɔ́na, yí ŋé limíne, yí ŋé túme ɔtáŋa. Nyíáyɛ́ nyi wuúci síke eényí ne iinyí anyía weé wuúci sókóbíki. 16Aáná baacɔ bekime ŋe bú líkíméké ; bé íínjíékíne Bandɔ́mɛsɛ́ nuúmi, bá kɔ́ɔnaka báyɛ : « Yaandándá yí *muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́ maá kaá háma náásɔ́. Bandɔ́mɛsɛ́ maá fáaya ɔ ɔkɔháŋɔ́na bááyɛ́ baacɔ. » 17Aáná asana eéyé ŋaá lɔ́kɔ́máná na a mɔnɔŋɔ mekime me Yuté na á bɛháŋá etéebí.
Sáaŋ maá tɔ́ma bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na né Yésus
18Sáaŋ Batis ŋa lɔ́kɔ́máka bɛsana eébí bikime háyɛ bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ŋe bú wuúci laákɛ́na. U ŋɔ́ lɔ́ŋɛ́ta baákɔ́nɛ́na béfendí, 19u ŋé beébe tɔ́ma né Otéŋí a Waáŋá Yésus o okoó wuúci batá anyía : « Mbá ɔ ɔ́ŋa Ooci awɔ́ á nyɛ́mana wu ɔfaaya ayɛ́ʼ tu ŋá sɔ́ nyɛ́mána tu ɔtátáka u etémbí e ? » 20Ekúlú ayɛ́ bá ŋa ka bɔ́ hámá né Yésus, bé ŋé wuúci laána báyɛ : « Sáaŋ Batis ma basɔ́ tɔ́ma nɔ́ɔ́wɔ ɔ ɔkɔ kuɔŋɔ́ batá anyía ɔ ɔ́ŋa Oócí awɔ́ á nyɛ́mana wu ɔfaaya ayɛ́ʼ tu ŋá sɔ́ nyɛ́mána tu ɔtátáka u etémbí e ? » 21Hí a yaátɛ́ ekúlú, Yésus ŋé ééŋúnyísíki na bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ beéŋí na baacɔ bá bɛfɛ́kɛ́ ; u ŋe hémúkúnyí *bɛɛbɛ́ bí bililé a baacɔ, u ŋa kɛ́lá anyía bendíméndíme á lɛcákána. 22Mbá ɔsɛ : « Ánɔ ka láákɛ́na Sáaŋ bɛsana abɛ́ nú ma nɔ́ lɛ́caka, núɔ́ lɔ́kɔ́máka : Bendíméndíme ŋa bɔ́ lɛ́cana, baacɔ e bé ŋe bú síndólo kandaka bɔmbányɛ, beénuúnu aáŋɔ́núaka, bɔndɔ́kɔ́ndɔ́kɔ lɔ́kɔ́mákána, biwéewé haanyuaka, basɔ́kásɔ́ka lɔ́kɔ́máka Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma. 23Bɔmbányɛ né ooci ewú u ti kéé kúféténe aámɛ a asana. »
24Ɛ́makɛ́la baákɔ́nɛ́na bá Sáaŋ ébú súéte, mbá Yésus a asana yɛ́ Sáaŋ ɔsɛ ná baacɔ bá nyɛkɔca : « Aátɛ́ nú ŋa nɔ́ bá nuanɔ́ áambaka ɔkɔlɛ́ca, ekúlú ayɛ́ nú ŋa nɔ́ cɔ́ba i iisí cɛ ɔsɛ́bɛ́á e ? Nɔtɔŋɔtɔ́ŋɔ́ enú ehúne ŋé fúke ayɛ́ʼ ? 25Aátɛ́ nú ŋa nɔ́ bá nuanɔ́ áambaka ɔkɔlɛ́ca aná e ? Ɔɔcɔ awɔ́ ú maá láŋabaka bɔmbányɛ e ? Eéʼeé, anyía baacɔ a bá ŋa bɔ́ láŋaba bɔmbányɛ ŋe bú líhe bɔmbányɛ eé meébe me betéŋí. 26Mbá aátɛ́ aná nú ŋa nɔ́ bá nuanɔ́ áambaka ɔkɔlɛ́ca e ? Muhémúnyi bɛsana e ? Ɛ́ɛ, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía u ŋa hɔ́la *muhémúnyi bɛsana. 27Yááŋa anyía Sáaŋ áŋa ooci awɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá kɔ́ɔ́na a Ciɔɔ́ŋɛ́ ɔsɛ :
“Ɛ́ná ! Ɛ́ maá mɛ tɔ́ma uumi ɔɔcɔ u bɔsɔ́ma oówo eé buúse
ɔ ɔ kuɔŋɔ́ tábɔ́nɛ́na ohónyí.”7.27 Mal 3.1
28Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía a bɔnyɛ baacɔ bekime bá ɔmɛsɛ́, ta ɔɔcɔ tɛ ŋáá bá waáŋá ɔ ɔháma háyɛ Sáaŋ Batis buúse bukime ; ta híáná, hɛcɔɔ́cɔ́ e *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa waáŋá ne wuúci. »
29Na baacɔ bekime ne *betúé etéési áyá ŋa bɔ́ bá bé wuúci lɔ́kɔ́máka, bé ŋe bú lúmitinine anyía Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa ɔtálɛ́mánánɔ́, ɛ́ɛhɛ́ bé ŋe bú bíótókíne ná Sáaŋ. 30Mbá na *Bafalisiɛ́ŋ ne *beékúnyi bikotí ŋe bú kíne bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ; beébe te *obíótíne ná Sáaŋ.
31Yésus ŋá kɔɔ́na tɔ́na ɔsɛ : « Na aányɛ́ ya mɛ́ŋa wu oketi baacɔ bá hɛɛya eehi e ? Aányɛ́ bá ŋa bɔ́ hɔ́á e ? 32Bá ŋa bɔ́ hɔ́á banásɛ́ a bɔ́mɔtɛ́ a bá bɔ́ŋa límekine a nɔháatɛ́, bá láakanana báyɛ : “Tu ŋa sɔ́ banɔ́ súbékíné bikembí, mbá banɔ́ te obíne ! Túɔ́ banɔ́ hákɛ́nɛ́na maŋana me buwé, mbá banɔ́ ta ɔlɛla.” 33Yááŋa anyíaʼo, Sáaŋ Batis ŋaá fááya, u kineke na ɔnyíá na ɔmúána, nɔsɛ : “Wáŋa na *aabɛ́ yí elilé !” 34Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ ŋaá faáya ; u nyíáka, u múákɛ́na, nɔsɛ : “Huúúʼ ! Munyíá bɛnyɛ́ma eemu muáŋa, wuúci tɔ́na mumúána meluku ; wáŋa ekendinyi yí ne betúé etéési na bakɛla maabɛ́ bé etémbí !” 35Mbá baacɔ a bá ŋa bɔ́ látɛ́na taaká cí ihényí cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe bú tóŋínyi anyía cɛ́áŋa ɛtálɛ́mánánɔ́. »
Yésus o ooki ú Símon, ɔɔcɔ u Bafalisiɛ́ŋ
36Ɔɔcɔ u *Bafalisiɛ́ŋ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́ Yésus ɔ ɔkɔɔ́nyíá nááyá. Yésus ŋá hatɔ́na, u ŋá cɔba, u ŋó oofíne e úúyé ooki, bé ŋe túmé onyíényi. 37Mɔkɛla maabɛ́ e muénjú ŋaá bá hɔ́á a bunɔŋɔ eébú. Yɛ́ ŋaá lɔ́kɔ́má anyía Yésus áŋa ɔ ɔnyíá o ooki ú ɔɔcɔ u Bafalisiɛ́ŋ. Yɔ́ cɔ́bana hindeŋé ahɛ́ bá ŋaá tábɔ́náká na nyɛndányɛ́ nyɛ́ alabatɛ́l.7.37 Nyɛnamá nyɛ́ nyɛndányɛ́ e nyí ŋeé fúúméne ombutú ombutú. Hɛ́ ŋaá bá hinyíóyónú na ɔsɔŋɔ yí enumbé. 38U ŋgá háma, u ŋé bíkósíti ná akɔlɔ́ cé Yésus.7.38 Baacɔ abá bɔ́ ŋɔ lɔ́ŋɔ ŋa bɔ́ bá bábɔ́ fianakɛna a anamá cé bilimíníné, bá sáándiaka akɔlɔ́. U ŋé túme ɔlɛla, bɛlɛlá hámɔ́kɔ́na, bí yúbíki akɔlɔ́ cé Yésus. Mbá aabɛ́ yí oónjú eéyé biíbi hónóko na túáyɛ́ tuhúnyi, yí bobikinyi akɔlɔ́, yí ceéce feefiki ɔsɔŋɔ yí enumbé.
39Ɛ́makɛ́la ɔɔcɔ u Bafalisiɛ́ŋ awɔ́ u ŋɔ lɔ́ŋɔ́kɔ́ Yésus á lɛ́cá aáná, u ŋé bíketi e uúye ɔtɛ́má ɔsɛ : « Hmm, mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ooci á bá taaká *muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́, keyé ú me menyi aányɛ́ wáŋa nyɛnamá nyí oónjú e nyí me wuúci bítíse ; yó ményi anyía mɔkɛla maabɛ́ e muénjú muáŋa. » 40Yésus ma kɛ́la waá lɛ́cá aáná, u ŋá laána ɔɔcɔ u Bafalisiɛ́ŋ ɔsɛ : « Isíʼo, Símon. » Símon ɔsɛ : « Oo. » « Ya mɛ́ŋa na asana yɛ́ ɔ́ kuɔŋɔ́ láana. » « Muékúnyi, ɔɔ́ mɛ laána aná. » 41Mbá Yésus ɔsɛ : « Yɛ́ ŋaá bá anyía ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋaá bá wáá bátaka baacɔ béfendí buhíné ; u bátaka ooci hɛɛcɔ ne etíne atáánɔ, ooci a wɔmɔtɛ́ etíne éfendí ne imbuke cíɔ́hátá. 42Ta ɔmɔtɛ́ e bífendí eébí tɛ ɔ́mɔ bá ne ohónyí wú ɔtua búáyɛ́ buhíné. Nyíáyɛ́ nyi beébe nyɛanɛnɛna eényí beébe bekime ; a baacɔ eébé béfendí sɔ́ɔ́kɔ́ awɔ háányɛ́ u kéé wuúci lénéke buéŋí e ? » 43Símon ɔsɛ : « I ŋeé mi bíkéti ɛsɛ́ sɔ́ɔ́kɔ́ ewú bé ŋeé wuúci nyɛanɛ́nɛ́na buhíné á buáŋá. » Yésus ɔsɛ : « Ɛ́ɛ, ɔ́ mɔɔ́ kɔɔna taaká. »
44U ŋá bɛ́kɔ́ŋɔ́na né oónjú, u ŋá laana Símon ɔsɛ : « Ɔ ŋɔɔ́ lɛca oónjú ooci, Símon ! I ŋé mi oofíne oówo o ooki, kuɔŋɔ́ te o mi iínjíe menyífé ma ɔbɛ́suaka akɔlɔ́,7.44 Ɔbɛ́sua akɔlɔ́ ŋaá bá a cáábɔ́ abɛ́kɛ́lɛ́na cɛ nyɛkáha nyɛ́ baacɔ. mbá wuúci ú maá mɛ suaka akɔlɔ́ na bíáyɛ́ bɛlɛlá, u ceéce hónóko na túáyɛ́ tuhúnyi. 45O ti ómoó mi bíémbi ɔ ɔ mɛ káha oówo o ooki, mbá wuúci wáŋa hú oboobinyi cáámɛ akɔlɔ́ ɔ ɔtɔkɔ otúme ayɛ́ yémi oofine aáhá. 46O ti ómoó mí feefi ɔsɔŋɔ a yáámɛ aatɔ́, mbá wuúci ú meé mi feefiki ɔsɔŋɔ yí enumbé a akɔlɔ́. 47Ɛ́ɛhɛ́ ɛ́ ŋɔ mɛ́ ɔ laana anyía nyɛnamá nyí oléne enyí ú ŋeé mi léne ŋo tóŋínyi anyía Bandɔ́mɛsɛ́ meé wuúci nyɛanɛna mááyɛ́ maabɛ́ mekime meéŋí. Menyí asɛ́, ɔɔcɔ okime awɔ́ bá ŋa nyɛanɛnɛna butíkítíki ŋeé léne butíkítíki tɔ́na. » 48Mbá Yésus ɔsɛ né oónjú : « Ɛ́ mɔ mɛ́ ɔ nyɛanɛnɛna mɔɔwɔ maabɛ́. » 49Baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá bébú nyiékínyi ŋe bú túme obílúmínyi báyɛ : « Háá ! Ɔɔcɔ u háányɛ́ ooci, u ŋa nyɛ́anɛnɛna baacɔ maabɛ́ e ? » 50Aáná Yésus ŋaá láana oónjú ɔsɛ : « Bandɔ́mɛsɛ́ mo yóo nohi ananyía ó moó lúmitinine. Oóʼo, a cɔba bɔmbányɛʼo ! »
8Ɛnjaba ci mumiene moohó
1E elime eécí Yésus ŋa cɔ́ba, u húlé kándaka na a bálɛ́ka na ɔ mɔnɔŋɔ, u húlikinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma anyía Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa Otéŋí a Waáŋá ; u ŋaá bá ɔlɔŋɔ na bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na bɔ́ɔ́hátá ne béfendí. 2Beénjú a bɔ́mɔtɛ́ ŋaá bá ne wuúci tɔ́na, u ŋé hémúkúnyi *bɛɛbɛ́ bí bililé náábɔ́, u ŋeé beébe eéŋúnyísíkí ɛkɔnɔ a cɛ́mɔtɛ́ : Eé beénjú eébé Malíi, itónyi cɛ Makatala,8.2 Bunɔŋɔ bɔ́ asálá yɛ́ nyɛfianɛna nyɛ́ ɔɔ́cɔ́ bɔ́ nuɔmɔ́ nɔ́ Kalilé. ŋaá bá hɔ́á, wuúci oócí Yésus ŋɔɔ sɔ́mɔ́kɔ bɛɛbɛ́ bí bililé bítíndétú nɔ́mɔ aáyá a cɛɛ́tɔ. 3Na Sáana na Susána na bɔ́mɔtɛ́ beénjú ŋa bɔ́ bá ɔ ɔlɔŋɔ. Sáana ŋaá bá oónyí u Kusa (Kusa ŋaá bá muafa bɔnɔ́mɛ o ooki ú Elóot). Beénjú eébé bekime ŋa bɔ́ bá bébú beébe ɔɔ́lɔ́kɔ na bíábɔ́ bɛnyɛ́ma.
4Nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ ŋaá bɛ́bándákáná a maabána me Yésus, baacɔ eébé húlúkúne a bálɛ́ka ikime. U ŋé beébe túmíne ɛnjaba eeci ɔsɛ : 5« Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋaá cɔ́bá o okomíene maayɛ́ moohó. Ahɛ́ u ŋaá bá weé meéme miekine, a mɔmɔtɛ́ ŋá kuákɔ́na o ohónyí ɔ ɔmuaná ; baacɔ ŋé meéme ééndéke, tunonyí tɔ́ ɔmuaná ŋé meéme cɔ́bɔ́kɛ́na. 6A mɔmɔtɛ́ tɔ́na ŋá kuakɔ́na a akɔnja ɔ ɔmuaná ; hí ahɛ́ mú ŋe túme ɔlɔa, mú ŋe yeembúnúéke anyía ɔmɛsɛ́ tɛ ɔ́mɔ bá ne mosioŋono. 7A mɔmɔtɛ́ tɔ́na ŋa kuákɔ́na aá haála ahá tɔlandɔna naŋa túá lɔ́áka. Ekúlú ayɛ́ ma ŋaá lɔ́áka ɔlɔŋɔ ne tuútu, tú ŋá bɛ́ɔ́tɔ́kɔ́kɛ́na bɛmbányɛ bɛ́ bɛnyɛ́ma a bɛ́ ŋaá lɔ́áka. 8Mbá a mɔmɔtɛ́ tɔ́na ŋa kuakɔ́na a ambányɛ yɛ́ ɔmɛsɛ́, ma ŋá lɔ́áka bɔmbányɛ, ma ŋá hááka bɛtámá : Indíné ɛ́mɔtɛ́ bɛtámá etíne atáánɔ. » Mbá Yésus ɔsɛ : « Ɔɔcɔ a wáŋa ne eetú cá ɔlɔ́kɔ́máka bɛsana, á lɔ́kɔ́máka ! »
9Baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ bata Yésus anyía wé beébe hembúlékíne ɛnjaba eécí. 10Mbá ɔsɛ : « Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ íínjíé makɛ́nda me omenyukune bɛsana bɛ́ búáyɛ́ Butéŋí a bɛnambákánɔ́ ; mbá a baacɔ bé etémbí, bé ŋeé beébe túmíne ɛnjaba anyía bábɔ́ lɛ́cákána, mbá bá tɛ́ hɔ́la ɔlɛcana ; bábɔ́ lɔ́kɔ́ma mbá bá tɛ́ hɔ́la ɔlɔ́kɔ́ma. 11Aana ɛnjaba eécí ŋé bíhémbúle : Moohó e memiekínénú áŋa háyɛ Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ abɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma. 12Eeme a má ŋa kuákɔ́na o ohónyí ɔ ɔmuaná áŋa háyɛ baacɔ eebe a bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máka Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, mbá Musɔ́mɛ́na ŋá faáya, múó biíbi ááŋíáka e cííbú ɛtɛ́má anyía bé ti ébú lumitinine ɔbɔ́ŋɔ olíhe. 13Eeme a má ŋa kuákɔ́na a akɔnja ɔ ɔmuaná áŋa háyɛ baacɔ eebe a bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máká Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, bó biíbi káha ne obíléne, mbá biíbi ta ɔwɔɔ́nɛ́na náábɔ́ anyía bɛkaŋá tɛ ɔ́mɔɔ́ bá. Bé ŋe bú lúmítíníne e ekéti yí ekúlú ; mbá ekúlú ayɛ́ mɔkɔkɔnana é beébe hámɛ́na, bɔ́ hálɔ́mɔ́kɔ́na né elime. 14Eeme a má ŋa kuákɔ́na aá haála ahá tɔlandɔna naŋa túá lɔaka áŋa háyɛ baacɔ eebe a bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máká Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, ɔ ɔcɔba ne buúse, ibíkéti ciéŋí ŋeé nyíóyo a bíábɔ́ bɛɛtɔ́, bɔnɔ́mɛ bɔ́ ɔmɛsɛ́ ŋe beébe hatɛ́ákɛ́na, bɔmbányɛ bú olíhe ŋé beébe nɔnjɛ́na ; buátɛ́ bɔkɔ bé ti ómo bú héyísi bɛtámá a bíɔ́nɛ́nánɔ́. 15Eeme tɔ́na a má ŋa kuakɔ́na a ambányɛ yɛ́ ɔmɛsɛ́ áŋa háyɛ baacɔ a bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máka Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ na atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔtɛ́má, bé biíbi tétényíki bɔmbányɛ e cííbú ɛtɛ́má, bé ti biíbi bɛ́hɔ́ya, bá hááka ne oweéhínyínyi bɛtámá háyɛ bɛnyɛ́ma a bɛ́ ŋaá háá. »
Ɛnjaba cɛ lámba
16« Ɔɔcɔ naŋa u tɛ á cíá *lámba anyía wé ciíci húé a alɔŋgá noómi, ta anyía wé ciíci háya e bukúndúlumú bú buaná, mbá ɔɔcɔ ŋaá cia lámba anyía wé ciíci tála a búáyɛ́ butálɛ́ná, anyía baacɔ e bé ŋé bú óófine eé ciíbe bá bɛ́lɛ́cákɛ́na. 17Yááŋa anyíaʼo, bɛsana bikime abɛ́ baacɔ tɛ ŋá bɔ lɛca aámbáya bé ké bú biíbi lɛcaka ; bɛsana bikime ebí bé ti ŋe bu ményi aámbáya bé ké bu ményukune ɛ́cɛ bé me bu biíbi lɔ́kɔ́máka. 18Énu bíkékényíki aná na nyɛnamá nyɛ́ nyɛlɔ́kɔ́ma anyɛ́ nú ŋa nɔ lɔ́kɔ́ma bɛsana ; yááŋa anyía, bé ké túné é yiínjie bɛnyɛ́ma ná ɔɔcɔ awɔ́ á yáaŋa ne biíbi. Mbá né oócí awɔ́ u tɛ á bá na bɔkɔ, bé kéé wuúci ááŋɛ́na ta hú bɔkɔ abɔ́ ú ŋá bɛ́táá anyía wáŋa ne buúbu. »
Ne iinyí ne benyíinyí bé Yésus
19Ne iinyí ne benyíinyí bé Yésus ŋá ka bɔ́ hámá, mbá bɔ́ tɛ ɔ́mɔ bɔ́ bá ne ohónyí ú o wuúci lɛca a asana na nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ. 20Bé ŋgée wuúci laána báyɛ : « Na ɔɔnyia na bɔnɔ́ɔnyia á bɔ́ŋa a nɔháatɛ́, bá ŋa bɔ́ aamba ɔ́ kuɔŋɔ́ lɛ́ca. » 21Mbá ɔsɛ : « Na ciamɛ iinyí na báámɛ benyíinyí á bɔ́ŋa eebe a bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, bé biíbi látákɛ́na. »
Yésus me yéende ehúne
22Búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́, ne Yésus na bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ŋe bú oófíne ɔ ɔkɔkɔ́ a yɛ́mɔtɛ́, mbá Yésus ɔsɛ : « Túá láátɛ́na e eyinyíé asálá yɛ́ nuɔmɔ́. » Bá ŋá cɔba. 23Bábɔ́ láátákɛ́na nuɔmɔ́ aáná, Yésus ŋá cɔbá e hiiné. Hikúlúkúlú yaandándá yí ehúne ŋeé túme ohúne aá nuɔmɔ́. Menyífé nyióyíki ɔ ɔkɔkɔ́ hoóhi anyía bébú nyíme e menyífé. 24Bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na ŋe bú bíkósíti nááyá, bé ŋé wuúci heényi báyɛ : « Taatá, Taatá, túɔ́ cɔba o onyíme ! » Yésus ŋá haanyúa, u ŋé siséke ne ehúne na bɛahɔ́ bí menyífé. Bí ŋé lésíkínyi, mbuumu nyɛfaaya eényí. 25Mbá Yésus ná baákɔ́nɛ́na ɔsɛ : « Uúnú olumitinine weényí e ? » Aáná baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ bá bébú líkíméke, bé ŋe bú kéké, bá kɔ́ɔnaka beébe ne beébe báyɛ : « Ɔɔcɔ u háányɛ́ ooci e ? Ú ŋe téŋínyi te ehúne te menyífé, bí wuúci lɔ́kɔ́mákɛ́na ! »
Yésus me yeéŋúnyísi ɔɔcɔ u bɛɛbɛ́ bí bililé
26Ɛ́makɛ́la Yésus é siséke ehúne, bá ŋá láátɛ́na, bá ŋga háma i iisí cɛ Kalasa8.26 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « cɛ baacɔ bá Katala » ; a cɛ́mɔtɛ́ « cɛ baacɔ bá Kɛɛgɛ́sɛ ». e cí meé túméne meése na Kalilé, e eyinyíé asálá yɛ́ nuɔmɔ́.8.26 Bunɔŋɔ a búáŋa na baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá Besuif belimekine hɔ́á.27Ayɛ́ Yésus ŋaá hámá ɔ ɔkɔkɔ́, ebíényi yɛ́ bálɛ́ka ŋá faáya ɔ ɔfaaya nááyá, yɛ́ ŋaá bá na *bɛɛbɛ́ bí bililé. O otúme buáyá yɛ́ ŋaá bá onuti etémbí, yí tí limíne eé ciíbe, mbá e biinyie.
28Ɛŋakɛlá ɔɔcɔ oócí áa lɛca Yésus, u ŋá aánjálɛ́ta, u ŋé wuúci túmíne eŋéndu, u ŋɔ́ bɔmɛ́ta ɔsɛ : « Yésus, Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́ a wáŋa Waáŋá, asana ayɛ́ yaátɛ́ yááŋa na yaŋɔ́ na kuɔŋɔ́ e ? Cɔ́kɔ́lɛ, eti mi íínjíé muuyé. » 29U ŋaá kɔɔ́na aáná, anyía Yésus ŋaá sɔ́mbɔ́tɔ́ná anyía *aabɛ́ yí elilé aá háma aá cɛɛ́tɔ cɛ waáta ɔɔcɔ. Bikúlú biéŋí aabɛ́ yí elilé ŋaá bá yé wuúci yébíki, yé wuúci tímbíé ; bó wuúci ɔɔ́tɔ́kɔ́kɔ aabá na macanja, bó wuúci háya a afɔkɔ o ooki anyía u ti súéte. Ta híáná, mbá ú kátáka macanja, mbá aabɛ́ yí elilé ŋá háná wuúci súéténe e eciké.
30Mbá Yésus maá bata ɔɔcɔ oócí ɔsɛ : « Nyiɔ́wɔ nyiínyi ɛ́cɛ aányɛ́ e ? » Ɔsɛ : « Bɔnɔnja »8.30 Ɔlɔŋɔ a wɔ́mɔtɛ́ ú biité ú Lóom awɔ́ ú ŋaá bá ne bicénji tɔ́sɛ́na ɛnámanyɛ́ ne hɔ́ndɛ́tɛ ɛ́táánɔ., anyía bɔnɔnja bɔ́ bɛɛbɛ́ bí bililé ŋo yóófókíne aá ciayɛ́ cɛɛ́tɔ noómi. 31Eéyé ekúlú bililé eébí ŋaá bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Yésus buéŋí anyía u ti biíbi tɔ́ma a nɔɔfia nú tiímé. 32Aáhá, yaandándá yí hikuté hɛ́ ɛŋɔnáfá ŋaá bá yɛ́á nyíákɛ́na a nɔkɔndɔ ɔ ɔmuaná. Aáná bililé eébí ŋaá bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Yésus bɛ́sɛ : « Cɔ́kɔ́lɛ, basɔ́ nyɛána túésú óófókíne ɛ ɛŋɔnáfá eécí. » Mbá ɔsɛ : « Oo, énu oófókíne. » 33Bililé nyɛhámɔ́kɔ́na eényí aá cɛɛ́tɔ cɛ waáta ɔɔcɔ, bí ŋgo óófókíne ɛ ɛŋɔnáfá. Aáná hikuté hɛ́ ɛŋɔnáfá eéhí ŋa kaá bɛ́áhɛ́na ɔ ɔbɛ́áhɛ́na ɛ ɛmbana cɛ nɔkɔndɔ aá nuɔmɔ́. Hí ŋé nyíme e menyífé noómi.
34Ɛ́makɛ́la betétényi ɛŋɔnáfá ábɔ́ lɛ́cá aáná, bá ŋá cábákɛ́na o okobíkétínyi na ná baacɔ e bé ŋe bú límine a bálɛ́ka ne né eebe e bé ŋe bú límine e bisíéné. 35Baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá hɔ́á ŋa bɔ́ cɔ́bá ɔ ɔkɔlɛ́ca asana a yɛ́ má bɛ́kɛ́láka. Ayɛ́ bá ŋga bɔ́ hámá a maabána me Yésus, bá ŋá kuána ɔɔcɔ awɔ́ bɛɛbɛ́ bí bililé ŋá hámɔ́kɔ́na oliménénú a maabána me Yésus, ú maá bɛ́háya bɛlaŋa, wuúci céŋícéŋi. Bulíkílíki ŋeé beébe tímbíéke. 36Aáná baacɔ a bá ŋa bɔ́ lɛ́cáká bɛsana eébí á bɛ́kɛ́láka ŋé bú bíkétíkínyí bɔsɔ́ɔ́kɔ́ a bá ŋa bɔ́ fáakɔna anyána bɛɛbɛ́ bí bililé ŋa hámɔ́kɔ́na ná ɔɔcɔ. 37Baacɔ bekime bí iisí cɛ Kalasa ŋa bɔ́ laána Yésus anyía wá hatɔ́na a ciabɔ́ iisí, wé súéte, anyía bulíkílíki ŋeé beébe tímbíéké. Yésus ŋó oofíne ɔ ɔkɔkɔ́ anyía wéé súéte. 38Mbá ɔɔcɔ awɔ́ bɛɛbɛ́ bí bililé ŋa hámɔ́kɔ́ná ŋeé wuúci laána ɔsɛ : « Cɔ́kɔ́lɛ, ɛ ŋa mɛ́ áamba osúéte na kuɔŋɔ́. » Mbá Yésus ɔsɛ : « Buaka, 39hálɔ́mɔ́na a ciɔwɔ ciíbe cɛ baacɔ, ké ké bíkétíkínyi baacɔ bá hɔ́á bɛsana bikime abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ɔ́ yɔ́ɔ kɛlaka. » Ɔɔcɔ ŋé súéte o o húle húlinyi baacɔ bekime bá bálɛ́ka bɛsana bikime ebí Yésus meé wuúci kɛ́laka.
Yésus me yeéŋúnyísi oónjú, yó heényi tɔ́na ɔbɔ́la o owé
40Ɛ́makɛ́la Yésus áa hálɔ́mɔ́ná e eyinyíé asálá yɛ́ nuɔmɔ́, nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ ŋé wuúci káha ne obíléne anyía baacɔ bekime ŋa bɔ́ bá bébú wuúci tátáka. 41Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋá kaá háma, nyíáyɛ́ nyiínyi ŋaá bá anyía Salíyus. U ŋaá bá mutéŋínyi *andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na yí *Besuif. U ŋé túmíne Yésus eŋéndu, u ŋé wuúci bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na ɔsɛ : « Faáya e úúmí ooki, 42anyía híími hɛkɔŋɔ́ hɛ́ ɔɔ́nɔ́ e woónjú hɛ́ tuɔŋɔ túɔ́hátá ne túfendí áŋa hoóhi ne owé. »
Ekúlú eyí Yésus ŋaá bá waá cɔ́cɔbaka, etúte yɛ́ baacɔ wuúci sékítíkínyi bɛháŋá bikime. 43Oónjú a wɔmɔtɛ́ ŋaá bá aáhá, manɔ́ŋɔ́ ŋaá bá meé wuúci hámɔ́kɔ́ná tuɔŋɔ a yáaŋa túɔ́hátá ne túfendí. [U ŋa mána ɔbɛ́cáŋgɛna bɔnɔ́mɛ bukime ɔ ɔkɔtɛtɛna baándánána, mbá ta mumɔtɛ́ ti ómoó wuúci eéŋúnyísi.] 44U ŋé tényí á cɔ́bá e elime ci Yésus, u ŋé bítíse hibéŋú hɛ́ búáyɛ́ bɔlaka. Hí a yaátɛ́ ekúlú manɔ́ŋɔ́ ŋá mána o wuúci háma. 45Yésus ɔsɛ : « Aányɛ́ ú meé mi bítíse e ? » Hú náányɛ́ ɔsɛ : « Tɛ́ cáŋa yaŋɔ́ ! » Mbá Bíel ɔsɛ : « Taatá, baacɔ ŋó yóo sékítínyi, bá ɔnyɛkɛtakɛna ; beébe bé mé bú o bítíse. » 46Mbá ɔsɛ : « Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ meé mi bítíse, anyía ɛ́ maá mɛ bɛ́lɔ́kɔ́ma makɛ́nda maá mɛ háma á cɛɛ́tɔ. »
47Ɛ́makɛ́la oónjú áa lɛ́cá anyía bé meé wuúci menyi, u ŋé bíkósíti, u nakamaka, u ŋé túmíne Yésus eŋéndu. U ŋé wuúci bíkétíkínyi eé buúse bɔ́ baacɔ bekime na anyíatɛ́ weé wuúci bítíse na anyána weé tényí a yááŋɔ́nua. 48Mbá Yésus ɔsɛ : « Meemé, uúwú olumitinine mó yóo nohi. Oóʼo, a cɔba bɔmbányɛʼo ! »
49Yésus ŋaá bá wa yánaŋa ɔ ɔtáŋa aáná, ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋé húlé o ooki ú mutéŋínyi andaŋía na ɛsɔ́ma, mbá ɔsɛ né mutéŋínyi : « Atɛ háná yébíki Muékúnyi, ananyía uuwu ɔbɔ́la meé wé. » 50Ɛ́makɛ́la Yésus áa lɔ́kɔ́má aáná, mbá ɔsɛ né mutéŋínyi : « Eti líkíméke ! Lumítíníne bu lumitinine, u ŋa yáaŋɔ́núáka. » 51Ekúlú ayɛ́ bá ŋga bɔ́ hámá o ooki, Yésus te olumitine anyía ɔɔcɔ u etémbí ó yóófine ne wuúci, ɛ tɛ ŋáa bá hú ne Bíel, na Sáaŋ, na Sáak, ne síkíne ne iinyí cɛ ɔbɔ́la. 52Baacɔ bekime bé ciíbe noómi ŋa bɔ́ bá bábɔ́ lɛ́laka, bá bɛ́cɔ́bɔ́kɔ ɔbɔ́la oócí. Mbá Yésus ɔsɛ : « Nɔtɛ lɛláka, u tɛ á bá owéénú, wáŋa e hiiné. » 53Baacɔ ŋé túmé o wuúci cɛ́ca, bébú ményukune anyía wáŋa owéénú. 54Mbá Yésus meé wuúci tímbie ɔ ɔɔbɔ́, u ŋé wuúci lɔ́ŋɛ́ta ɔsɛ : « Meemé, háányúá ! » 55Nyɛhaanyua eényí, u ŋá hatɔ́na ɔ ɔhatɔna. Mbá Yésus ɔsɛ : « Énu wuúci aafɛ́na. » 56Aáná bibíényi bɛ́ ɔbɔ́la ŋe bú kéké, mbá Yésus meé beébe laana ɔsɛ bé ti bíkétínyi ɔɔcɔ asana ayɛ́ ɛ́ ma bɛ́kɛlaka.
9Yésus maá tɔ́mɔ́kɔ́na baákɔ́nɛ́na a masɔ́ma
1Búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́ Yésus ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́ *baákɔ́nɛ́na bɔ́ɔ́hátá ne béfendí, u ŋé beébe iínjíé makɛ́nda ne me otémbúsíki *bɛɛbɛ́ bí bililé bikime ne me oweéŋúnyísíki bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ. 2U ŋeé beébe tɔ́má ne o okohúlisinyi baacɔ Bɛsana bí *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ne oweéŋúnyísi bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ. 3Mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Ekúlú ayɛ́ nú ŋe nú súéte, nuti hiite te otúmbe, ta ambalá, te biléti, ta mɔɔnyɛ́. Nɔtɛ bɛ́háya bɛháŋá namuaná bífendí. 4Haála hekime ahá nu ká ka nɔ́ háma, énu limíne hí eé ciíbe acɛ́ bá banɔ́ iínjie, ɔ ɔkɔɔ́háma ahɛ́ nu ká nɔ́ hatɔ́na ɔ ɔcɔba a bunɔŋɔ bú etémbí. 5Haála hekime ehé bé kíne ɔ banɔ́ káha bɔmbányɛ, ánɔ hatɔ́na a bálɛ́ka eécí, mbá nu bíkítéke ofunú a cáánɔ́ akɔlɔ́, anyía núénú beébe tóŋínyi nyíábɔ́ nyɛnana. »9.5 Obíkíte ofunú a akɔlɔ́ ŋaá bá hibílícínyínyí e hí ŋo tóŋíé anyía nú ma nɔ́ aálɔ́nána buúse bukime na baacɔ abá núánɔ́ bá náábɔ́. Úúbú ofunú áŋa wú ɔkɛlaka anyía, háyɛ beébe, nu tɛ bámɔ́kɔ́na nú ɔtálɛ́mɛ́na eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́.6Baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ hátɔna, bé ŋé súéte a mɔnɔŋɔ mekime ; haála hekime ahá bábɔ́ háma bé húlikinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma, bé eéŋúnyísíki bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ.
Elóot ŋa bɛ́báta ɔsɛ aányɛ́ wáŋa ɔɔcɔ ooci e
7Aáná *Elóot, otéŋí u *Kalilé, ŋaá bá waá lɔ́kɔ́máka bɛsana bikime a bɛ́ ŋaá bá bɛ́á bɛ́kɛ́láka ; bí wuúci yébíki a yááyɛ́ aatɔ́, anyía baacɔ bɔ́mɔtɛ́ ŋaá bá bábɔ́ kɔ́ɔnaka anyía « Sáaŋ Batis ma háányua e biwéewé. » 8Bɔ́mɔtɛ́ báyɛ : « Éli ma háná á bála. » Bɔ́mɔtɛ́ tɔ́na báyɛ : « Muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́ mɔ buáyá ma háányua e biwéewé. » 9Mbá Elóot ɔsɛ : « Yaŋɔ́ ɛsɛ ɛ́ ŋá mɛ́ kɛlá anyía bá cála aatɔ́ yɛ́ Sáaŋ e ? Mbá ɔɔcɔ u háányɛ́ ooci u ŋa kɛ́la nyɛnamá nyɛ́ bɛsana eényí anyɛ́ ɛ́ ŋá mɛ lɔ́kɔ́ma e ? » U ŋaá bá waá yaámbaka ɔlɛca Yésus.
Yésus meé túkéke bɔnɔnja bɔ́ baacɔ
(Mat 14.13-21 ; Mak 6.30-44 ; Saŋ 6.1-14)
10Ɛ́makɛ́la baacɔ bá ɛndɔ́ma á ka bɔ́ hálɔ́mɔ́ná, bé ŋé bíkétíkínyi Yésus bɛsana bikime abɛ́ bá ŋa bɔ́ kɛ́láka. Yésus ŋé beébe laána anyía bábɔ́ cɔba haaca na baacɔ, a aháŋá yɛ́ bunɔŋɔ bɔ́ Bɛtɛsɛ́ta.9.10 Bunɔŋɔ a bɔ́ ŋaá bá a aháŋá yɛ́ asálá yɛ́ namuaná cɛ nuɔmɔ́ nɔ́ Kalilé.11Mbá ahɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma anyía bé me bú súétéke, bé ŋé wuúci látáka. Yésus ŋé beébe káha bɔmbányɛ, u ŋé beébe laákɛ́na Bɛsana bí *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. U ŋé eéŋúnyísíki bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ.
12Ahɛ́ buɔ́sɛ́ ŋaá bá búá yáaŋa o osúéte, *baákɔ́nɛ́na bɔ́ɔ́hátá ne béfendí ŋe bú bíkósíti né Yésus, bé ŋé wuúci laána báyɛ : « Laakɛ́na baacɔ eebe bé súétéke ɔ mɔnɔŋɔ ma maabána ɔ ɔkɔwáambaka na bɔkɔ bɔ́ ɔnyíá na haála há ɔfianɛna, anyía tua sɔ́ŋa aáhá a mafákálɛ́ana. » 13Mbá ɔsɛ : « Banɔ́ bɛ́muátá, énu beébe aafɛ́na ! » Mbá báyɛ : « Tua sɔ́ŋa hú ne biléti bɛ́táánɔ na tuɔfɔ́ túfendí, mbá anyána tua sɔ́ŋa tú otúkeke nyionyí nyɛ́ baacɔ eenyi ne biíbi e, mbɔ́kɔ tu tɛ ŋgá sɔ́ ɔɔ́ndɔ́kɔ bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá e ? » 14Yááŋa anyía ɔmbana ú baacɔ awɔ́ ú ŋaá bá hɔ́á ŋaá bá hoóhi tɔ́sɛ́na ɛ́táánɔ cɛ́ banɔ́mɔcɔ́. Yésus ná baákɔ́nɛ́na ɔsɛ : « Énu beébe limísíkínyi e biumbé bɛ́ baacɔ etíne éfendí na baacɔ bɔ́ɔ́hátá. » 15Aáná baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ kɛ́láká híáná, bé ŋé limísíkínyi baacɔ bekime ɔ ɔmɛsɛ́. 16Yésus ŋé hiíte ne biléti bɛ́táánɔ na tuɔfɔ́ túfendí, u ŋé bééti eése ɔ ɔmuaná, u ŋé iínjíé Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti, nyiínjíékíne baákɔ́nɛ́na eényí anyía bá ka ááfákɛ́na baacɔ. 17Baacɔ bekime ŋá bɔ nyíáka, bó weécéke. Bá ŋá bándáka bikélékéti a bɛ́ ŋɔ́ lɔ́bɔ́kɔ ; bó nyióyísíki tɔnjatɛ́ túɔ́hátá ne túfendí hú mbiɔ́kɛ.
Bíel ɔsɛ Yésus áŋa Mesíi
18Búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́ ebú Yésus ŋaá bá waá bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́, bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ŋaá bá hoóhi ne wuúci. Yó beébe bata ɔsɛ : « Baacɔ ŋe bú bíkéti báyɛ ya mɛ́ŋa aányɛ́ e ? » 19Báyɛ : « Baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ kɔ́ɔna anyía ɔ ɔ́ŋa Sáaŋ Batis, a bɔ́mɔtɛ́ báyɛ ɔ ɔ́ŋa Éli, a bɔ́mɔtɛ́ tɔ́na báyɛ ɔ ɔ́ŋa *muhémúnyi bɛsana mu etémbí mɔ buáyá a mɔ́ ma háányua e biwéewé. » 20Mbá ɔsɛ : « Mbá banɔ́ʼo, nɔsɛ ya mɛ́ŋa aányɛ́ e ? » Bíel ɔsɛ : « Ɔ ɔ́ŋa *Mesíi awɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé télímínyi. »
21Yésus ŋé beébe bɛ́ɔ́sɔ́kɛ́nɛ́na ɔsɛ bé ti bíkétínyi ɔɔcɔ asana eéyé, 22mbá ɔsɛ : « Yɛ́ ŋá nyɛmána anyía Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ á lɔ́kɔ́máka ɔkála buéŋí ; na *baáŋá bé *Besuif, ne betéŋínyi *beluli nyiínjie, ne *beékúnyi bikotí bó wuúci kíne, bó wuúci ɔ́ɔ́nɔ, mbá a matátɔ́ yɔ́ háányua o owé. » 23U ŋá laana baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ bá hɔ́á ɔsɛ : « Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋa yáamba ɔ mɛ látáka, wé bíkíne wuúci bɛ́muátá, wá háya owé a ambalá mɔɔ́sɛ́ mekime, mbá ɔ mɛ látáka. 24Yááŋa anyía, mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋeé léne otétényi úúyé olíhe, u kéé wuúci nyimisi ; mbá ɔɔcɔ ewú u kéé nyímísi úúyé olíhe aámɛ a asana kéé líhéke taaká ci olíhe. 25Bɔmbányɛ bɔ́ yaátɛ́ ɔɔcɔ ŋa lɛ́ca ekúlú ayɛ́ wá yáambaka yɔ́ bɔ́ŋɔ bɔŋaŋa bɔ́ ɔmɛsɛ́ bukime, mbɔ́kɔ u ŋé nyímísi úúyé olíhe ta anyía yó wuúci cáŋgɛna e ? 26Yááŋa anyía, ɔɔcɔ okime a wáŋa na aatɔ́ ɔlama na ɔ ɔkɔɔna anyía wáŋa uumi, ne o olumitinine tɔ́na bíámɛ bɛsana, Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ tɔ́na káá bá na aatɔ́ ɔlama ne wuúci ekúlú ayɛ́ u káá fáaya eéyé eé nuúmi a núáŋa nuúmi na nɔ́ ciayɛ́ Síkíne na nɔ́ bíáyɛ́ *bililé bɛ́ masɔ́ma e bifúúménénú. 27Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana aá taaká anyía a baacɔ a bá bɔ́ŋa aaha, bɔ́mɔtɛ́ ti ké bú wéékúne beébe tɛ́ka ɔ ɔlɛca anyána Bandɔ́mɛsɛ́ ŋé téŋínyi. »
Yésus ma hɛ́ŋɛ́na nyɛlɛcana
(Mat 17.1-8 ; Mak 9.2-8)
28Ayɛ́ mɔɔ́sɛ́ ŋaá bá má ma hɔ́la hoóhi manamanyɛ́ ɛ́cɛ Yésus ma táŋáka bɛsana eébí, u ŋá laána ne Bíel, na Sáaŋ na Sáak anyía bábɔ́ bááta a nɔkɔndɔ ɔ ɔmuaná ɔ ɔkɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na. 29Ekúlú eyí Yésus ŋaá bá waá bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na, búáyɛ́ buúse ŋa hɛ́ŋɛ́na nyɛlɛcana, búáyɛ́ bɔlaka ŋa hálɔ́mɔ́na bufúlúndúndúé, bɔ́ mányɛmaka. 30-31Hikúlúkúlú baacɔ béfendí a bááŋa ɔ ɔwaásána ne wuúci, ne *Moyís ne Éli,9.30 Bífendí eébí á bɔ́ŋa tubílícínyínyí tɔ́ Nyɛlata nyɛ́ Buáyá nyikime. bá ŋa bɔ́ bá ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ci nuúmi e nú ŋé húle ɔ Ɔmuaná ; bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ táŋáka asana ne úúyé ɔkanda e nyinyíóyísínyi nyí owé ewú u kéé wé eé Yelúsalɛm. 32Ne Bíel na baláayɛ́ ŋa bɔ́ bá bábɔ́ mɔ́ŋákɛ́na, mbá ayɛ́ hiiné ŋa mána a cáábɔ́ eése, bá ŋá lɛ́ca ne Yésus na baacɔ béfendí ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ci eese e yí ŋe húle ná Bandɔ́mɛsɛ́. 33Ekúlú ayɛ́ baacɔ eébé ŋa sɛ́ bábɔ́ aálɔ́nána ne Yésus, mbá Bíel ɔsɛ : « Taatá, yááŋa ambányɛ yɛ́ asana anyía túésú límíne aáhá. Túɔ cɔba ɔ ɔfalɛfaka bikule bɛ́ bɔlaka bɛ́tátɔ́ : Yɔ́ɔ́wɔ ɔ́mɔtɛ́, yí Moyís ɔ́mɔtɛ́, yí Éli ɔ́mɔtɛ́. » U ŋaá bá u ti e ményí ta bɔkɔ abɔ́ u ŋaá bá waá kɔ́ɔnaka.
34Ekúlú ayɛ́ u ŋaá bá waá táŋáka aáná, ɔlɔndɔ́ ŋé beébe bíhúéne. Ɛ́makɛ́la bábɔ́ lɛ́cá anyía ɔlɔndɔ́ meé beébe bíhúéne, bulíkílíki nyi beébe tímbíé eényí. 35Okelú ŋá lɔ́kɔ́mána ɔ ɔlɔndɔ́ noómi ɔ́sɛ : « Ooci áŋa uumi Ɔɔ́nɔ́ awɔ́ ɛ ŋa mɛ́ lɔtɔ́, énu wuúci lɔ́kɔ́mákɛ́na ! » 36Ɛ́makɛ́la okelú áa lɔ́kɔ́máná, *baákɔ́nɛ́na ŋá bɔ lɛ́ca hú Yésus bímuócí. Bé ŋé lésíkínyi mbuumu ; etéeyé ekúlú beébe te obíkétínyi ɔɔcɔ bɛsana abɛ́ bá ŋa bɔ́ lɛ́cáká.
Yésus me yééŋúnyísi ɔɔ́nɔmbɔ́ a wáŋa na aabɛ́ yí elilé
37Ɔ ɔyá ɔyá, ne Yésus na bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na bátátɔ́ ŋa bɔ́ bá bábɔ́ lɔ́ɔkɔ nɔkɔndɔ, bɔ́ ŋɔ́ ɔɔ́ndɛ́mánána ne etúte yɛ́ baacɔ. 38Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ci etúte ŋé túme ɔkɔɔna okelú ɔ ɔmuaná ɔsɛ : « Muékúnyi, cɔ́kɔ́lɛ lɛcáka bɔmbányɛ uumi ɔɔ́nɔ́ a wɔnɔ́mɔcɔ́ ooci, wuúci bɛ́cáma mahana anyía wáŋa híími hɛkɔŋɔ́ hɛ́ ɔɔ́nɔ́. 39Wáŋa na *aabɛ́ yí elilé. Ɛ náŋa yé wuúci hatɛ́na, u ŋo bókíte ; hí ekúlú eéyé yɔ́ɔ kua ɔ ɔmɛsɛ́, u bɛ́sátáka, u hémúkúnyi ɛnɔ́ŋɛ e nyuúté. Aabɛ́ yí elilé ŋaá háma aáyá a cɛɛ́tɔ hú ɛ́cɛ yí meé wuúci tombisi. 40Ɛ ŋá mɛ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na bɔ́ɔ́wɔ baákɔ́nɛ́na anyía bé yiíyi hémúnyi, mbá yí ŋeé beébe yáka. »
41Mbá Yésus ɔsɛ : « Ééʼ, banɔ́ bɛɛbɛ́ bɛ́ baacɔ eebi, nu ti ŋé nú lúmitinine ! Ɔ ɔkɔɔ́háma nyíényí ɛ ká mɛ bá ɔlɔŋɔ na banɔ́, míɔ banɔ́ eéhínyínyi e ? » Mbá ɔsɛ ná ɔɔcɔ : « Héléne uuwe ɔɔ́nɔ́ aaha. »
42Ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bébú bíkósíki nááyá, aabɛ́ yí elilé ŋé súbe ɔɔ́nɔmbɔ́ ɔ ɔmɛsɛ́ ; yí ŋé wuúci nyiékínyi na makɛ́nda. Mbá Yésus nyɛsásɛ́tɛ́na eényí aabɛ́ yí elilé, u ŋé eéŋúnyísi ɔɔ́nɔmbɔ́, u ŋé hélúmúnyínyi síkíne. 43Aáná baacɔ bekime ŋe bú kéké makɛ́nda ma Bandɔ́mɛsɛ́.
Yésus ŋa háná é bíkétinyi baacɔ uúye owé
Ayɛ́ baacɔ bekime ŋa bɔ́ bá bá bɔ́ánáŋa o okéke bɛsana bikime ebí Yésus ŋaá bá waá kɛ́laka, mbá ɔsɛ ná baákɔ́nɛ́na : 44« Ánɔ tákɛ́na eetú aámbáya, ánɔ lɔ́kɔ́ma ; baacɔ ké bú mi fiimbie, yaŋɔ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ. » 45Mbá *baákɔ́nɛ́na ŋaá bá bá tɛ́ abɔ́ lɔ́kɔ́ma nyihembule nyɛ́ ɔtáŋa oócí, anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé beébe nambɛ́na anyía bá tɛ ábɔ́ lɔ́kɔ́ma ; bé líkíméke ɔbata Yésus ɛmbataka a asana eéyé.
Aányɛ́ wáŋa waáŋá e
46Baákɔ́nɛ́na ŋe bú súŋgunyinyi anyía bébú menyi aányɛ́ eé beébe wáŋa waáŋá. 47Ɛŋakɛlá Yésus é ményí aátɛ́ bé ŋe bú súŋunyinyi, u ŋé hiíte ɔɔ́nɔmbɔ́, u ŋé wuúci télímínyi eéyé eé buúse. 48Mbá ɔsɛ : « Ɔɔcɔ okime awɔ́ á káha bɔmbányɛ ɔɔ́nɔmbɔ́ ooci eémi e nyiínyi, ɛ́cɛ ú maá mɛ káha bɔmbányɛ ; ɔɔcɔ á mɛ káha bɔmbányɛ, ɛ́cɛ ú maá káha tɔ́na bɔmbányɛ Ooci awɔ́ u ŋaá mɛ tɔ́má. Yááŋa anyíaʼo, ooci a wáŋa otíkítíki aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́, wuúci wáŋa waáŋá. »
Ɔɔcɔ awɔ́ u tɛ ŋáa banɔ́ nuusi áŋa na banɔ́
49Ekúlú eéyé mbá Sáaŋ ɔsɛ : « Taatá, tú ŋa sɔ lɛca ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ é hémúkúnyi *bɛɛbɛ́ bí bililé oówo eé nyiínyi ; tú ŋé sú wuúci sáŋɔ́nɛ́na ɔkɛla aáná, anyía u tɛ á bá ɔɔcɔ u úúsú ɔlɔŋɔ. » 50Mbá Yésus ɔsɛ : « Nuti wuúci sáŋɔ́nɛ́na ɔkɛla aáná. Yááŋa anyía ɔɔcɔ awɔ́ u tɛ ŋáa banɔ́ núúsi áŋa na banɔ́. »
Bunɔŋɔ a bɔ́mɔtɛ́ bɔ́ Samalí meé kíne ɔkáha Yésus
51Yɛ́ ŋaá bá anyía ekúlú ayɛ́ mɔɔ́sɛ́ me Yésus ma ɔbááta ɔ Ɔmuaná ŋaá bá me bíkósíki, u ŋaá sɔ́mbɔ́tɔ́na anyía waá cɔba eé Yelúsalɛm. 52U ŋaá tɔ́má baacɔ bá masɔ́ma eé buúse. Bé ŋe bú súété, bá ŋga háma a bunɔŋɔ bɔ́ *Samalí a bɔ́mɔtɛ́ anyía bé ke bú wuúci tábɔ́nákɛ́na haála há ɔfianɛna. 53Mbá baacɔ bá bunɔŋɔ eébú ŋé kíne o wuúci káha bɔmbányɛ anyía u ŋaá bá waá cɔ́baka eé Yelúsalɛm.9.53 Baacɔ bá Samalí ŋa bɔ́ bá a mubakɔ ne Besuif o otúme tɔɔya tuéŋí ; bá ŋa bɔ́ bá bé ti ébú léne anyía bakandaka bé ohúlúkúne a Kalilé bá cɔcɔbaka eé Yelúsalɛm tɛ sɔ́mbɔ́tɔ́na ciabɔ́ iisí.54Ayɛ́ bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na bɔ́mɔtɛ́ béfendí, na Sáak na Sáaŋ, ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma aáná, mbá báyɛ né Yésus : « Otéŋí a Waáŋá, o ŋoó léne anyía tuasɔ́ kɛ́la anyía oocó é húle ɔ Ɔmuaná weé beébe lulíki bekime e ? » 9.54 Háyɛ Elí ŋaá kɛ́láká buáyá.55Mbá Yésus ŋá bɛ́kɔ́ŋɔ́na náábɔ́, u ŋé beébe kákálákɛ́na.9.54-55 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá ŋo sólínyi anyía : ɔsɛ : « Nuti ŋé nu menyi nyɛnamá nyí elilé a nyɛ́áŋa náánɔ́. Énu menyí anyía Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ tɛ ɔ́mɔɔ́ fáaya ɔ ɔkɔcáŋɛna ilíhe cɛ́ baacɔ, mbá u ŋaá faáya o okoó ciíci nohi. »56Aáná bé ŋe bú súété a bunɔŋɔ bú etémbí.
Baacɔ a bá bɔ́ŋa na ɛcaná cɛ ɔlátákɛ́na Yésus
57O ohónyí ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋaá laána Yésus ɔsɛ : « Míɔ cɔba ɔ kuɔŋɔ́ bɛ́cábɛ́na haála hekime ehé o kóó súéte. » 58Mbá ɔsɛ : « Bibúéme ŋe límine e bihíke, tunonyí limekine a aana, mbá Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ tɛ á bá na haála há ɔfianɛna. »
59U ŋá laána ɔɔcɔ u etémbí ɔsɛ : « Mɛ látáka ! » Mbá ɔɔcɔ ɔsɛ : « [Otéŋí a Waáŋá], mi eéhínyínyi yá cáŋa ke mí nyie ciamɛ taatá. »9.59 Nyɛkɔ́ŋɔ́na nyí etémbí áŋa : « Caŋá ɔ́ɔ́kɔ ɔ ɔkɔɔ́háma ekúlú ayɛ́ ciamɛ́ síkíne kéé wé, mbá bé wuúci nyié. »60Mbá Yésus ɔsɛ : « Nyɛána biwéewé e nyiéke bíábɔ́ biwéewé, mbá kuɔŋɔ́ ké ké hulíkinyi baacɔ anyía Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa Otéŋí a Waáŋá. »
61Ɔmɔtɛ́ ɔɔcɔ tɔ́na ŋa háná wuúci laana ɔsɛ : « Otéŋí a Waáŋá, ɛ ká mɛ ɔ látákɛ́na, mbá mi eéhínyínyi yá cáŋa ke mí bíósíkínyi ciamɛ ciíbe cɛ́ baacɔ. » 62Mbá Yésus ɔsɛ nááyá : « Ɔɔcɔ okime awɔ́ u ŋa kɛla anyía ekúlú eyí ú meé túme ɔnyiɔ buólí, mbá u tálɛ́mɛ́na ɔ ɔbɛ́tááka bɛsana bí etémbí tɛ ɔ́mɔɔ́ nyɛ́mana wu ɔnyiɔkɔ e *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. »
10Yésus maá tɔ́ma baákɔ́nɛ́na bé etémbí a masɔ́ma
1E elime cɛ bɛsana eébí, Otéŋí a Waáŋá Yésus ŋá táfáka *baákɔ́nɛ́na bé etémbí etíne átátɔ́ ne imbuke cíɔ́hátá [ne ífendí] ; u ŋé beébe tɔ́mɔ́kɔ́na béfendí béfendí ɔ mɔnɔŋɔ mekime amá ú ŋaá bá waá yáambaka ɔ ɔcɔba. 2Mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Bɛyɔyɛ́ bɛ́ ɔbándáka áŋa biéŋí, mbá babánda á bɔ́ŋa betíkítíki. Ánɔ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na aná muútí bɛyɔyɛ́ wá háná tɔ́mɔ́kɔ́na baacɔ ɔ ɔkɔɔ́bánda bíáyɛ́ bɛyɔyɛ́. 3Ánɔ cɔbá, ɛ́ ma mɛ́ banɔ́ tɔ́mɔ́kɔ́na. Nua nɔ́ŋa háyɛ ɛtɔ́mbá haála ahá ɛbála áŋa. 4Nuti hiíte mɔɔnyɛ́, ta ambalá, ta bɛkandɛ́na ; nɔtɛ yaánáka o ohónyí e mutéŋínyi. 5Eé meébe mekime emé nuenú óofine, ánɔ cáŋa téŋíti baacɔ bá hɔ́á anyía mbuumu á bámɔ́kɔ́na ne beébe. 6Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ewú u ŋe léne bɔmbányɛ áŋa hɔ́á, búánɔ́ bɔmbányɛ káá bá nááyá. Mbɔ́kɔ u tɛ á bá, énu hiitútúne búánɔ́ bɔmbányɛ. 7Énu limíne hí eé ciíbe eécí ; ánɔ nyíáka, ánɔ múákɛ́na bɔkɔ bukime abɔ́ bá káá banɔ́ iínjie ; anyía munyiɔnɔ ŋá nyɛmána mu ɔnɔhɔkɛna a búáyɛ́ buólí. Nuti húle óofokine eé meébe eé meébe.
8Ekúlú eyí núénú oofine a bunɔŋɔ a bɔ́mɔtɛ́, mbá bá banɔ́ káha bɔmbányɛ, ánɔ nyíáka bɔkɔ bukime abɔ́ bá banɔ́ iínjie, 9énu eéŋúnyísíki bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ bá buátɛ́ bunɔŋɔ ; mbá nu beébe laakɛna anyía : “Bandɔ́mɛsɛ́ a yáaŋa hoóhi ne otéŋínyi náánɔ́.” 10Mbá ekúlú eyí nuenú oofine a bunɔŋɔ a bɔ́mɔtɛ́, mbá bé kíne ɔ banɔ́ káha bɔmbányɛ, ánɔ cɔbá a tɔháatɛ́ tɔ́ bunɔŋɔ eétú, mbá nu kɔɔna anyía : 11“Tú me sú bíkiteke ofunú ú búánɔ́ bunɔŋɔ awɔ́ alábákɛ́na a cáásɔ́ akɔlɔ́, anyía nuánɔ lɔ́kɔ́ma aatɔ́ ɔlama. Ta híáná, énu menyi asana eeye bɔmbányɛ anyía : Bandɔ́mɛsɛ́ a yáaŋa hoóhi ne otéŋínyi baacɔ.” 12Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ laána anyía a buɔ́sɛ́ abɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ kéé kélísíki baacɔ, baacɔ bá bálɛ́ka eébé ká bɔ lɔ́kɔ́máka muuyé ɔ ɔhɔla baacɔ bá bálɛ́ka cɛ *Sɔ́tɔm.
13Nua nɔ́ŋa mahana, banɔ́ baacɔ bá Kolasine ! Nua nɔ́ŋa mahana, banɔ́ baacɔ bá Bɛtɛsɛ́ta ! 10.13 Bífendí bɛ́ bálɛ́ka eécí áŋa hoóhi na Kabɛlnawum. Yááŋa anyía, mbɔ́kɔ bikéki bɛ́ bɛsana abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá kɛ́láka náánɔ́ á bɛ́kɛ́láka ne e Tíil ne e Síton,10.13 Bálɛ́ka eécí ŋaá bá cíó yóómóko buéŋí e mebeé. keyé baacɔ bá bálɛ́ka eécí na maá bɔ́ bɛ́láŋáka ikute, bó límekine a mɔɔtɔ́ anyía bébú tóŋínyi anyía bá ŋa bɔ́ áamba ɔbɛ́kákálákɛ́na maabɔ́ maabɛ́, mbá bá sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé meéme. 14Yaátɛ́ asana, a buɔ́sɛ́ abɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ kéé kélísíki baacɔ, banɔ́ nu ká nɔ́ lɔ́kɔ́máka muuyé buéŋí ɔ ɔhɔla baacɔ bé ne Tíil ne Síton. 15Mbá banɔ́ baacɔ bá Kabɛlnawum, nu ŋe nú kéti anyía nu ká nɔ́ báátáka, nuɔ́ kɔɔ́háma ɔ Ɔmuaná e ? Eéʼeé, Bandɔ́mɛsɛ́ káá banɔ́ lóosiki, nuɔ́ kɔɔ́háma haála ehé biwéewé áŋa. » 16Mbá ɔsɛ tɔ́na ná bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na : « Ɔɔcɔ awɔ́ u ŋaá banɔ́ lɔ́kɔ́mɛ́na ŋaá mɛ lɔ́kɔ́mɛ́na tɔ́na ; ɔɔcɔ ewú é kíne ɔ banɔ́ káha bɔmbányɛ ŋe kíne ɔ mɛ káha bɔmbányɛ tɔ́na. Híáná ɔɔcɔ ewú é kíne ɔ mɛ káha bɔmbányɛ meé kíne tɔ́na ɔkáha bɔmbányɛ Ooci awɔ́ u ŋaá mɛ tɔ́má. »
Nyɛkahálɔ́mɔ́na nyɛ́ baákɔ́nɛ́na
17Ekúlú ayɛ́ *baákɔ́nɛ́na etíne átátɔ́ ne imbuke cíɔ́hátá [ne ífendí] ŋa ka bɔ́ hálɔ́mɔ́ná, bá ŋa bɔ́ bá bébú bílénéké, bá kɔ́ɔnaka báyɛ : « Otéŋí a Waáŋá, ta *bɛɛbɛ́ bí bililé tɔ́na ŋaá bá bɛ́ a basɔ́ lɔ́kɔ́mákɛ́na ekúlú ayɛ́ tuasɔ́ bá tuésu biíbi témbúsíki ɔ nyiɔ́wɔ nyiínyi. » 18Mbá Yésus ɔsɛ : « Ɛ ŋa mɛ́ lɛcáka *Sátan maá ka hátɔna ɔ ɔmuaná u ŋgá kúá hú ndúum. 19Ɛ́náʼo, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ iínjíé na makɛ́nda ma ɔnɔsɔkɛna na mɔɔ́hɔ na ɛŋɛŋɛ́, na makɛ́nda ma ɔyákáka Sátan i ihényí ikime ; ta bɔkɔ a bɔɔbɛ́ tɛ káá banɔ́ kɛ́la. 20Ta híáná, nuti bílénéke anyía nu ŋe nú témbúsi bɛɛbɛ́ bí bililé, mbá énu bílénéke anyía cáánɔ́ eénye áŋa cɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ a Bunɔŋɔ bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. »
21Hí ekúlú etéeyé, Yésus eé bílénéke a makɛ́nda me *Efúúménénú yí Elilé,10.21 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « … e úúyé ɔtɛ́má noómi ». mbá ɔsɛ : « Ééʼ, Taatá, kuɔŋɔ́ o ŋoó téŋínyi na ɔmuaná na ɔmɛsɛ́. I ŋe mí o wiínjíé bitéŋíti anyía ɔ ŋɔ́ɔ nambɛ́na ne bemenyi bɛsana ne benjiŋénjíŋe bɛsana eebi, wó biíbi tóŋgínyi né iŋéné. Ɛ́ɛ, Taatá, aáná bú ŋo yóo bílénékíne. 22Ciamɛ́ Síkíne ŋeé mi iínjíékíne bɛnyɛ́ma bikime. Ta ɔɔcɔ ti ŋée ményi aányɛ́ wáŋa Ɔɔ́nɔ́, ɛ́ tɛ ŋáa bá Síkíne ; ta ɔɔcɔ ti ŋée ményi aányɛ́ wáŋa Síkíne, ɛ́ tɛ ŋáa bá na Ɔɔ́nɔ́ na baacɔ ebé u ŋeé léne o beébe tóŋínyi cíáyɛ́ Síkíne. » 23Ekúlú ayɛ́ u ŋaá bá bímuócí na bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na, u ŋé beébe laána ɔsɛ : « Nua nɔ́ŋa bambányɛ, anyía nu ŋa nɔ́ lɛca bɛsana eebi. 24Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyíaʼo : Ne *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́ beéŋí ne betéŋí bá buáyá ŋa bɔ́ bá na ɛcaná ciéŋí ɔ ɔlɛca aátɛ́ nu ŋa nɔ́ lɛca, mbá beébe ta ɔlɛca. Bá ŋa bɔ́ bá na ɛcaná ciéŋí ɔ ɔlɔ́kɔ́máka aátɛ́ nu ŋa nɔ́ lɔ́kɔ́ma mbá beébe ta ɔlɔ́kɔ́ma. »
Ɛnjaba ci ebíényi yɛ́ Samalí a yɛ́ ŋaá bɛ́cáma ɔɔcɔ mahana
25Ekúlú eéyé, *muékúnyi bikotí a mumɔtɛ́ ŋa hátɔ́na ɛndánáka ; u ŋá batá Yésus o o wuúci kúfítínyi, ɔsɛ : « Muékúnyi, aátɛ́ yámɛ nyɛmána wu ɔkɛla ɔ ɔbɔ́ŋɔ yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí olíhe yí ekúlú ekime e ? » 26Yésus ŋé wuúci bɛ́káma ɔsɛ : « A bíásɔ́ *bikotí, aátɛ́ yááŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ e ? Anyána ɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́kɔ́ma, ekúlú eyí ó ŋoó biíbi fana e ? » 27Mbá ɔɔcɔ ɔsɛ : « Yááŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ anyía : “Lénéke uuwu Otéŋí a Waáŋá Bandɔ́mɛsɛ́ ne úúwu ɔtɛ́má okime, ne hííwu hɛtányɛ́ hikime, na mɔɔwɔ makɛ́nda mekime, na ciɔwɔ injiŋé ikime ;10.27 Tet 6.5 mbá e lénéke sɔ́ɔ́kɔ́ háyɛ o ŋoó léne ciɔwɔ cɛɛ́tɔ cɛ bɛ́muátá.”10.27 Lef 19.18 » 28Mbá Yésus ɔsɛ nááyá : « Ɔ́ mɔɔ́ kɔɔna taaká ; mbɔ́kɔ ɔ́ɔ kɛlaka aáná, ɔ kɔ́ɔ́ bɔ́ŋɔ taaká ci olíhe ú ekúlú ekime. »
29Mbá muékúnyi bikotí eémú ŋaá bá máa yáambaka otóŋínyi anyía muáŋa atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ ; aáná mu ŋá batá Yésus mɔsɛ : « Aányɛ́ wáŋa sɔ́ɔ́kɔ́ e ? » 30Yésus ɔsɛ : « Yɛ́ ŋaá bá anyía ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋaá bá weé húlúkúne eé Yelúsalɛm, u cɔ́cɔbaka eé Yéliko. Aáná u ŋaá kuána bicónjólóŋó o ohónyí. Bí ŋé wuúci hatɛ́na, bí ŋé wuúci sɔ́mɔ́kɔ bɛlaŋa, bí ŋé wuúci súbéke na tɔŋɛndá bɔmbányɛ bɔmbányɛ, bí ŋé wuúci nyɛána aáhá ɔsakɔ́núánɔ́. 31Mululi nyiínjie a mɔmɔtɛ́ ŋaá bá mu á hɔ́láka bɔ hɔlaka o otóocí ohónyí, u ŋá lɛcá waáta ɔɔcɔ, u ŋá bɛ́nandɔna, u ŋá hɔlaka. 32Híáná tɔ́na, ɔɔcɔ u *bɔnyɛ Léfi ŋa kɛ́laka : U ŋgá háma a haátɛ́ haála, u ŋá lɛcá waáta ɔɔcɔ, u ŋá bɛ́nandɔna, u ŋá hɔlaka. 33Mbá ebíényi yɛ́ Samalí a yɛ́mɔtɛ́ ŋaá bá yé húlúkúne ɔ ɔkanda. Ɛ́makɛ́la yáa kaáháma hɔ́á, yɛ́ ŋá lɛcá ɔɔcɔ oócí, nyi wuúci bɛ́cáma mahana eényí. 34Yɛ́ ŋaá tálɛmɛna, yí ŋé bíkositi nááyá, yí ŋé ootókíne meluku i imbéŋé, yí ŋé ciíci feefíki ɔsɔŋɔ,10.34 Bá ŋaá bá bá bɛ́kɛ́lákɛ́na ɔsɔŋɔ ɔ ɔwaándɛ́na imbéŋé, meluku ɔ ɔsua imbéŋé anyía cí ti bíhísíne. yɛ́ ŋɔ́ ɔɔtɔkɔkɔ. Yí ŋé wuúci bɛ́túáhɛ́na a yááyɛ́ abaŋabɛbɛa, yí ŋé wuúci cɔbána eé ciíbe ci bekenyí o o wuúci sókóbi.
35Ɔ ɔyá ɔyá, yɛ́ ŋɔ́ sɔmɔ́ biléŋú bɛ́ mɔɔnyɛ́ bífendí, yí ŋé iínjie né muútí ciíbe ci bekenyí, mbá ɔsɛ nááyá : “Mi sókóbíkínyi ɔɔcɔ ooci ; ekúlú ayɛ́ ɛ ká háná mɛ hɔlaka aaha, mbɔ́kɔ mɔɔnyɛ́ ká bɛ́tala, yaŋɔ́ bɛ́muátá, ɛ kɔ́ mɛ ɔ tuana mekime.” » 36Mbá Yésus ɔsɛ né muékúnyi bikotí : « A bɛ́tátɔ́ bɛ́ baacɔ eébí, awɔ́ háányɛ́ o ŋoó bíketi anyía wáŋa sɔ́ɔ́kɔ́ cɛ ɔɔcɔ ewú bicónjólóŋó ŋá hátɛ́na e ? » 37Mbá ɔɔcɔ ɔsɛ : « Sɔ́ɔ́kɔ́ ewú u ŋeé wuúci bɛ́cáma mahana, yó wuúci ɔ́ɔ́lɛ́ta. » Yésus ɔsɛ nááyá : « Cɔbá, búle kɛ́la híáná. »
Na Mááta na Malíi ma bɔ́ káha Yésus
38Ekúlú eyí Yésus ŋaá bá waá kándaka o ohónyí ne wuúci na bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na, bá ŋa ka bɔ́ háma a bunɔŋɔ a búmɔtɛ́. Aáhá oónjú a wɔmɔtɛ́ nyiínyi ɛ́cɛ Mááta ŋeé wuúci káha e uuyé ooki. 39U ŋaá bá ne uuyé onyíinyí ɛ́cɛ Malíi. Malíi ŋe límíne ɔ ɔmɛsɛ́ hoóhi ne Otéŋí a Waáŋá Yésus, u lɔ́kɔ́máka bɛsana ebí ú ŋe yéekunyi. 40Ekúlú eéyé Mááta ŋaá bá weé bíyébíki a masɔ́ma me ciíbe meéŋí. Aáná u ŋaá faáya hoóhi ne Yésus mbá ɔsɛ nááyá : « Otéŋí a Waáŋá, bú tɛ ŋɔ́ yɔ́ɔ kɛla bɔɔbɛ́ anyía uumi onyíinyí é mi cícíne masɔ́ma mekime yaŋɔ́ bímuócí e ? Wuúci laána anyía wá mɛ ɔ́ɔ́lɛ́ta aná. » 41Aáná Otéŋí a Waáŋá ŋeé wuúci bɛ́kámá ɔsɛ : « Mááta, Mááta ! Ɔ ŋɔɔ́ bɛ́ákɛ́na bɛsana biéŋí. 42Menyi anyía bɔkɔ áŋa búmɔtɛ́ abɔ́ baacɔ ábɔ́ nyɛmána bá ɔkɛlaka. Malíi áŋa ɔtáfánɔ́ ambányɛ yɛ́ bɔkɔ ; ta ɔɔcɔ tɛ á bá wu o wuúci aáŋíá bɔkɔ eébú. »
11Yésus ŋe yeékúnyi baákɔ́nɛ́na ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́
(Mat 6.9-13 ; 7.7-11)
1Buɔ́sɛ́ a búmɔtɛ́ Yésus ŋaá bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́ná Bandɔ́mɛsɛ́. Ɛ́makɛ́la waá mana ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na, *muákɔ́nɛ́na a mumɔtɛ́ ŋé wuúci batá musɛ : « Taatá, basɔ́ eékúnyíki anyána túásɔ́ nyɛmána bá ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ háyɛ Sáaŋ ŋe yeékúnyíki bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na. » 2Yésus ɔsɛ : « Ekúlú ayɛ́ nú ŋa nɔ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́, ánɔ kɔɔ́na anyía :
Ciasɔ́ Síkíne,
nyiɔ́wɔ nyiínyi á bá nyifúúménénú,11.2 Nyɛkɔ́ŋɔ́na nyí etémbí : « baacɔ ó ményútúne háyɛ Bandɔ́mɛsɛ́… »
búɔ́wɔ Butéŋí á faáya.
3Basɔ́ iínjíékíne mɔɔ́sɛ́ mekime bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá a bɛ́ á basɔ́ nyɛmána.11.3 Ta anyía : « Basɔ́ iínjíékíne eléti yɛ́ buɔ́sɛ́ bɔ́ hɛ́nánɔ. »
4Basɔ́ nyɛ́ánɛ́nɛ́na maasɔ maabɛ́,
háyɛ basɔ́ bɛ́muátá tu naŋa tuásɔ nyɛ́anakɛnɛna tɔ́na baacɔ abá ŋa basɔ́ kɛla bɔɔbɛ́.
Eti lumitine anyía tuásɔ́ kúákɔ́na a mɔɔ́kɛ́tánána noómi. »11.4 Ta anyía : « Atɛ basɔ́ télímínyínyi mɔɔ́kɛ́tánána eé buúse. »
5Yésus ŋá háná beébe laána ɔsɛ : « Túá kɔɔna anyía ɔ ɔ́ŋa na ɔlɔ́ɔwɔ, wɔ́ɔ cɔba e úúyé ooki nebutúé, wó wuúci laana anyía : “Aláamɛ, mi folí bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá, 6anyía yáámɛ́ ekendinyi a yɛ́mɔtɛ́ a yɛ́ ŋa hɔla bɔ hɔla maá ka mɛ hámɛ́na, ɛ tɛ ámɛ bá na bɔkɔ bɔ́ ɔnyíá bú o wuúci iínjíé.” 7Túá kɔɔ́na anyía ɔlɔ́ɔwɔ eé ciíbe noómi yɔ́ kuɔŋɔ́ bɛ́káma ɔsɛ : “Eti mi yébíki, ehenyi a yáaŋa afacánɔ́, tua suáŋa bafiánákɛ́nánɔ́ na báámɛ baáná. Ɛ tɛ ámɛ bá wu ɔhatɔna anyía yemí o wiínjíé bɛnyɛ́ma.” 8Ta u tɛ á bá wu ɔhatɔna anyía weé wuúci iínjíé bɛnyɛ́ma anyía aláayɛ́ wáŋa ; mbá u káá hatɔna yó wuúci iínjíé bɔkɔ bukime abɔ́ u ŋa yáamba anyía aláayɛ́ ti ŋé bíyébi, u ŋa cɔ́ba eé buúse o o wuúci kɔŋɛna.
9Ɛ́ɛ, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ laana anyía ánɔ kɔ́ŋgɛ́na, bá ká banɔ́ iínjíékíne ; ánɔ aambáka, mbá nu ká nɔ́ bɔ́ŋgɔ́na ; énu kitéke ehenyi, mbá bá káá banɔ́ kúunine. 10Yááŋa anyía ɔɔcɔ okime awɔ́ u ŋɔ́ kɔŋɛna, bé kéé yiínjie ; okime awɔ́ u ŋa yáamba kɔ́ɔ́ bɔ́ŋɔ. Bé kéé kúúnine ehenyi né ooci ewú u ŋé kíte. 11Aányɛ́ síkíne cɛ baáná aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ áŋa wu owiínjie uuyé ɔɔ́nɔ́ yeéménéméné mbɔ́kɔ ɔɔ́nɔ́ ŋé wuúci kɔ́ŋɛ́na hiɔfɔ́ e ? 11.11 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá ŋo sólínyi « ta anyía nyɛndányɛ́, yiíyi anyía u ŋeé wuúci batá eléti e ? »12Ta anyía wáŋa wu o wuúci iínjíé ɛŋɛŋɛ́ mbɔ́kɔ ɔɔ́nɔ́ ŋé wuúci kɔ́ŋɛ́na yɔɔ́nɔ e ? 13Hú banɔ́ abá nua nɔ́ŋa bɛɛbɛ́ bɛ́ baacɔ, nu ŋe nú ményi owiínjie báánɔ́ baáná bɛmbányɛ bɛ́ bɛnyɛ́ma, mbá anyána aná na ciasɔ́ Síkíne cɛ Ɔmuaná e ? U kéé yiínjie *Efúúménénú yí Elilé a baacɔ e bé ŋe bú wuúci kɔŋɛna. »
Yésus ŋá bɛ́sɔ́mɔ tɔkɔma etú bé ŋe wuúci túme
14Búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́ Yésus ŋeé hémúnyi *aabɛ́ yí elilé a yɛ́mɔtɛ́ e yí ŋé hélúmúnyi ɔɔcɔ múkúmúku. Ɛ́makɛ́la aabɛ́ yí elilé á hámá, múkúmúku ŋé túme ɔtáŋa, nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá aáhá ŋeé kéké buéŋí. 15Baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ kɔ́ɔnaka báyɛ : « Tɛ́ka a makɛ́nda ma Bɛlɛsɛbúl, mutéŋínyi *bɛɛbɛ́ bí bililé, u ŋeé hémúnyi bɛɛbɛ́ bí bililé a baacɔ e ? » 16Aáná bɔ́mɔtɛ́ baacɔ ŋe bú wuúci batá anyía wá kɛlá *ekéki yí hibílícínyínyí e yí ŋo tóŋínyi anyía mááyɛ́ makɛ́nda ŋeé húle ná Bandɔ́mɛsɛ́. Bá ŋa bɔ́ bátá aáná o o wuúci kɔkɔna. 17Mbá Yésus ŋaá bá weé ményukune cííbú ibíkéti, mbá ɔsɛ : « Butéŋí bukime abɔ́ baacɔ bá hɔ́á ŋe bú nuusinyinyi áŋa bunyímé. Maayɛ́ meébe káá káatiaka meéme ne meéme. 18Mbɔ́kɔ Sátan ŋeé bínúusi, anyána búáyɛ́ butéŋí áŋa bɔ́ ɔcɔcɔbaka ne buúse e, anyía nu ŋa nɔ́ kɔ́ɔna nɔsɛ i ŋeé mi hémúnyi bɛɛbɛ́ bí bililé a baacɔ na makɛ́nda amá Bɛlɛsɛbúl, úúbú otéŋí, ŋeé mi iínjíe. 19Mbɔ́kɔ na makɛ́nda ma Bɛlɛsɛbúl i ŋeé mi hémúnyi bɛɛbɛ́ bí bililé a baacɔ, báánɔ́ baacɔ ŋe bú biíbi hémúnyi na makɛ́nda ma aányɛ́ e ? Beébe bá ká bɔ́ banɔ́ sɔ́mbɔ́tɔ́nɛ́na asana eeye. 20Mbɔ́kɔ na makɛ́nda ma hɛnɔɔ́nɔ́nɔ́nɔ́ hɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ i ŋeé mi hémúnyi bɛɛbɛ́ bí bililé a baacɔ, bú ŋo tóŋínyi anyía Bandɔ́mɛsɛ́ á yáaŋa o otéŋínyi aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́.
21Ekúlú ayɛ́ ɔkɛndákɛ́nda ŋé tétényi cíáyɛ́ ciíbe na bɛnúánɛ́na bí biité, ta bɔkɔ tɛ káá kɛla búáyɛ́ bɔnɔ́mɛ. 22Mbá ɔɔcɔ ewú é wuúci hɔ́la a makɛ́nda á fááya nááyá o o wuúci nuusi, yó wuúci yáka, yɔ́ hɔ́ɔkɔ bíáyɛ́ bɛnúánɛ́na bí biité abɛ́ wáŋa na mɔŋɔlɛ́ eé biíbi, mbá waafakɛna baacɔ bé etémbí búáyɛ́ bɔnɔ́mɛ.
23Ɛ́ɛhɛ́ ɔɔcɔ awɔ́ u tɛ á bá na yaŋɔ́ ŋeé mí nuusi, ɔɔcɔ awɔ́ u tɛ ŋáa bánda na yaŋɔ́ ŋa sása.
24Ekúlú ayɛ́ aabɛ́ yí elilé á háma aá cɛɛ́tɔ cɛ ɔɔcɔ, yɛ́ ŋa cɔ́ba e eciké, yí húle áamba haála hé ohélúméke. Yí ti ŋée heéhe bɔ́ŋɔ, yɛ́ ŋa kɔ́ɔna yɛ́sɛ : “Ɛ ŋaá mɛ hálɔ́mɔ́kɔ́na eémi eé ciíbe acɛ́ ɛ́ ŋa mɛ́ hatɔ́na eé ciíci.” 25Yɛ́ kaá hálɔ́mɔ́na, yɔ́ kúana ɔɔcɔ oócí háyɛ ciíbe acɛ́ bɔ́ mɔɔ́ sɔ́ɔnɔkɔ, bɔ́ tábɔ́náka bɔmbányɛ. 26Aáná yí ké ké hiíte bɛɛbɛ́ bí bililé bí etémbí bítíndétú nɔ́mɔ e bí e yiíyi hɔ́la a bɔɔbɛ́ ; bɛ́ ŋga hálɔ́mɔ́na ɔlɔŋɔ, bí ŋé oofókíne aá cɛɛ́tɔ cɛ ɔɔcɔ. E elime eécí, indélímínyínyi cɛ ɔɔcɔ oócí káá bá ne muuyé ɔ ɔhɔla nyíáyɛ́ nyilimíné nyí buúse. »
Baacɔ a bá bɔ́ŋa bambányɛ
27Ɛ́makɛ́la Yésus áa táŋáka aáná, oónjú a wɔmɔtɛ́ awɔ́ u ŋaá bá ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ nyɛkɔca ŋeé wuúci laána ɔsɛ : « Bɔmbányɛ né oónjú ewú u ŋo yóo bíéne, yɔ́ kuɔŋɔ́ éémútíki ! » 28Mbá Yésus ɔsɛ : « Ɛ́ɛ, yááŋa taaká mbá baacɔ a bá bɔ́ŋa bambányɛ á bɔ́ŋa eebe a bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, bé biíbi látákɛ́na. »
Baacɔ ŋa bɔ́ báta Yésus ekéki yí hibílícínyínyí
29Ekúlú ayɛ́ baacɔ ŋe bú bítúlékíne hoóhi ne Yésus, u ŋé túme o beébe laana ɔsɛ : « Baacɔ bá hɛɛya eehi á bɔ́ŋa baabɛ́ ; bá ŋa bɔ́ áamba ɔlɛca *ekéki yí hibílícínyínyí. Mbá Bandɔ́mɛsɛ́ ti kéé beébe tóŋínyi ekéki yí hibílícínyínyí yí etémbí, ɛ tɛ ŋáa bá hú ayɛ́ u ŋaá kɛ́láka o olíhe ú Sɔ́nas. 30Yááŋa anyía, háyɛ Sɔ́nas ŋoó tóŋínyi baacɔ bé Ninífe ekéki yí hibílícínyínyí, híáná Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ kóó tóŋínyi baacɔ bá hɛɛya eehi ekéki yí hibílícínyínyí.11.30 Fanáka Sɔn 3a asana ne Ninífe.31Buáyá, oónjú awɔ́ u ŋaá bá weé téŋgínyi bunɔŋɔ bɔ́ Sába ŋa ka hátɔna haaca anyía ú ka lɔ́kɔ́máka bɛsana bí injiŋé abɛ́ Sálɔmɔn ŋaá bá waá kɔ́ɔ́naka. Buátɛ́ bɔkɔ, ekúlú ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ kéé kélísíki baacɔ, oónjú oócí kéé túméke baacɔ bá hɛɛya eehi tɔkɔma, anyía ɔɔcɔ áŋa aaha awɔ́ u ŋa hɔ́la Sálɔmɔn. 32Baacɔ bé Ninífe ŋa bɔ́ bɛ́kákálákɛ́na maabɔ́ maabɛ́, bá ŋá sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé meéme, ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máka bɛsana abɛ́ Sɔ́nas ŋeé húlíkínyi baacɔ. Aáná ɔɔcɔ áŋa aaha awɔ́ u ŋa hɔ́la Sɔ́nas. Buátɛ́ bɔkɔ, ekúlú ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ kéé kélísíki baacɔ, baacɔ bé Ninífe kéé túméke baacɔ bá hɛɛya eehi tɔkɔma. »
Eese yɛ́ cɛɛ́tɔ
33« Ɔɔcɔ naŋa u tɛ á cíá *lámba anyía wéé ciíci namba, ta anyía wé ciíci húé a alɔŋgá noómi. Mbá ɔɔcɔ ŋaá cíá lámba anyía wé ciíci háya a búáyɛ́ bɔtálɛ́ná, anyía baacɔ e bé ŋe bú óofine ábɔ́ bɛ́lɛ́cákɛ́na. 34Cɔ́ɔ́wɔ eése áŋa háyɛ lámba cɛ cɛɛ́tɔ ; ekúlú ekime ayɛ́ cɔ́ɔ́wɔ eése áŋa ambányɛ, ciɔwɔ cɛɛ́tɔ áŋa e eese noómi. Mbɔ́kɔ cɔ́ɔ́wɔ eése tɛ á bá ambányɛ, ciɔwɔ cɛɛ́tɔ ikime áŋa i ibíne noómi. 35Yaátɛ́ asana bíkékényíki anyía eese a yáaŋa nɔ́ɔ́wɔ tɛ bɛ́cáŋa ibíne. 36Mbɔ́kɔ ciɔwɔ cɛɛ́tɔ ikime áŋa e eese, tɛ́ka na haála a hɔ́mɔtɛ́ i ibíne noómi, cɛ́ káá bá ikimekime e eese noómi, háyɛ lámba naŋa cíó yóo numisiki na yááyɛ́ eese. »
Yésus ŋeé túme na Bafalisiɛ́ŋ ne beékúnyi bikotí tɔkɔma
37Ekúlú eyí Yésus ŋa máná ɔtáŋa, ɔɔcɔ u *Bafalisiɛ́ŋ a wɔmɔtɛ́ ŋeé wuúci lɔ́ŋɔ́kɔ́ ɔ ɔkɔɔ́nyíá nááyá. Yésus ŋa hátɔna u ŋa cɔ́ba, u ŋó oofine e úúyé ooki, bé ŋe túmé onyíényi. 38Ɔɔcɔ u Bafalisiɛ́ŋ ŋé kéké ekúlú ayɛ́ u ŋa lɛ́cá Yésus á nyíáka, wuúci tɛ́ka na ɔbɛ́sua aabá. 39Ɛ́makɛ́la Otéŋí a Waáŋá é menyi aáná, mbá ɔsɛ nááyá : « Na kuɔŋɔ́ na bɔlɔ́ɔwɔ Bafalisiɛ́ŋ, nu ŋe nú fúúmínyi elime cɛ na amúánɛ́ná na anyíáná, mbá cíínú ɛtɛ́má áŋa inyíóyókónú ne ibíkéti cí ne buébi na nyɛŋána. 40Nua nɔ́ŋa na buála ! Énu menyi anyía Bandɔ́mɛsɛ́ awɔ́ u ŋa kɛ́láka elime, wuúci u ŋa kɛ́láka tɔ́na noómi. 41Énu iínjíékíne bu iínjíékíne basɔ́kásɔ́ka bɛnyɛ́ma a bɛ́áŋa na a bíánɔ́ bɛmúáná na a bíánɔ́ bɛnyíáná noómi, aáná nu ké búle anɔ́ lɛ́ca bɔkɔ bukime bufúúménénú.
42Mahana ná banɔ́ Bafalisiɛ́ŋ, anyía nu ŋe nú iínjie Bandɔ́mɛsɛ́ nuafa númɔtɛ́ nɔ́ tuafa túɔ́hátá tú tuhútíhúti háyɛ ne bicéŋí, ne ikótóko, na anamánamá cé tuhútíhúti tukime tú bisíéné, mbá nuɔ́ bɛ́hɔ́yáka na ɔkɛla baacɔ bɛtálɛ́mánánɔ́ bɛ́ bɛsana, ne oléne Bandɔ́mɛsɛ́. Bɛsana eébí nuánɔ́ nyɛ́mana nu ɔkɛlaka, nɔtɛ bɛ́hɔ́ya a bɛ́mɔtɛ́ bí etémbí.
43Mahana ná banɔ́ Bafalisiɛ́ŋ, anyía nu ŋe nú léne olimine e bilimíníne bí buúse bɛ́ *bɛndaŋía bɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na bí *Besuif, nu lénéke anyía bá banɔ́ téŋíki na bɔɔcɔ a tɔháatɛ́ atɔ́ baacɔ áŋa. 44Mahana ná banɔ́, anyía nu ŋa nɔ́ hɔ́á biinyie ebí bó ti ómo bílícínyínyi ; biíbi baacɔ ŋa kánda ɔ ɔmuaná, bé ti menyí ! »11.44 A nyɛlɛca nyí beékúnyi bikotí bí Moyís, ɔkanda e biinyie ɔ ɔmuaná áŋa obítífíle eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́.
45Muékúnyi *bikotí a mumɔtɛ́ ŋeé wuúci laána ɔsɛ : « Muékúnyi, ekúlú ayɛ́ ɔ́ ŋɔɔ táŋa nyɛnamá nyɛ́ ɔtáŋa eényí, ɔ ŋɔɔ́ basɔ́ ɔɔ́mbɔ́na tɔ́na ! »
46Yésus ɔsɛ : « Mahana ná banɔ́ *beékúnyi bikotí tɔ́na, anyía nu ŋe nú eékínyi baacɔ anyía bábɔ́ látákɛ́na bikotí a bɛ́ ŋa nata, nu tɛ kɛlá ta bɔkɔ o o beébe ɔɔ́lɛ́ta o biíbi nyíóyísínyi. 47Mahana ná banɔ́ anyía nu ŋa nɔ́ tábɔ́nɛ́na *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́ biinyie, beébe eébé cíínú síkíne ŋɔ yɔɔ́nɔ́kɔ ! 48Ekúlú ayɛ́ nu ŋa nɔ́ kɛ́la aáná, nu ŋe nú tóŋínyi anyía nu ŋe nú bíléníne abɛ́kɛ́lɛ́na cé cíínú síkíne ; anyía bá ŋa bɔ́ ɔɔ́nɔ́kɔ behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́, mbá banɔ́ nu ŋe nú beébe tábɔ́nɛ́na biinyie ! 49Yaátɛ́ asana Bandɔ́mɛsɛ́, Mumenyi bɛsana bikime, ŋaá kɔ́ɔna ɔsɛ : “I ké mí beébe tɔ́mɔ́kɔ́nɛ́na ne behémúnyi bɛsana na baacɔ bá ɛndɔ́ma ; bá ká bɔ́ ɔɔ́nɔ́kɔ bɔsɔ́ɔ́kɔ́ ɔ bɔ́mɔtɛ́, bó tékéseke bɔsɔ́ɔ́kɔ́ a bɔ́mɔtɛ́.” 50A asana eéyé Bandɔ́mɛsɛ́ kéé túméke baacɔ bá hɛɛya eehi tɔkɔma a asana yɛ́ manɔ́ŋɔ́ mekime me behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́ emé bé ŋe bú hémúkúnyí o otúme e nyiketi nyɛ́ na ɔmuaná na ɔmɛsɛ́, 51ɔ ɔcɔba a manɔ́ŋɔ́ ma *Abɛl ɔ ɔkɔɔ́háma a manɔ́ŋɔ́ ma Sakali ; bɔ́ ŋɔ yɔɔ́nɔ́kɔ Sakali a bɔkatɛ́katɛ́ bú ne nyiluli nyiínjie nyɛ́ nɔháatɛ́ ne ne *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́. Ɛ́ɛ, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ laána ɛsɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ kéé túméke baacɔ bá hɛɛya eehi tɔkɔma a asana yɛ́ máábɔ́ manɔ́ŋɔ́ mekime !
52Mahana ná banɔ́ beékúnyi bikotí, anyía nu ŋe nú kúéyinyi baacɔ ohónyí ewú ú ŋe yiínjíé omenyi ú Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ; banɔ́ bɛ́muátá, nu tɛ kánda eé wuúci, baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ áambaka ɔkanda hɔ́á, nuó beébe kotiki. »
53Ɛ́makɛ́la Yésus á hámá eé ciíbe eécí, ne beékúnyi bikotí na Bafalisiɛ́ŋ ŋeé túme ó wuúci sise bé wuúci bataka ɛmbataka a anamánamá cá bɛsana bikime, 54bé wuúci bɛ́tɔ́ɔ́lɛ́ákɛna, anyía bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ áambaka anyía weé kúféténe mbɔ́kɔ u ŋá bɛ́káma bɔɔbɛ́.
12Yésus ŋo yoókisi bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na
1Ekúlú eéyé, akɔca cá baacɔ ŋaá bɛ́bándákáná ceéŋí, nyɛtákɛ́na nyɛ́ ɔkɔlɔ́ tɛ́ka. Yésus ŋá cáŋa laana bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ɔsɛ : « Énu bíkékényíki ne munéŋéne mɔ́ *Bafalisiɛ́ŋ, muáŋa háyɛ enutisi oŋuŋe. 2Bɛsana bikime a bɛ́áŋa bɛnambákánɔ́, baacɔ ké bú biíbi lɛcaka ; bikime a bɛ́áŋa indiitie, bé kéé biíbi menyukune. 3Yaátɛ́ asana, bɛsana abɛ́ nú ma nɔ́ kɔ́ɔnaka nebutúé, bɛ́ ká lɔ́kɔ́mákána nabuɔ́sɛ́ ; abɛ́ nú ŋa nɔ́ kɔ́ɔna ɛmbásɛmbásɛ e ekéti yí ciíbe e yekúéyínyi, bé kéé biíbi kɔɔnaka okelú ɔ ɔmuaná a tɔháatɛ́. »
Ɔɔcɔ awɔ́ nuánɔ́ nyɛ́mána nú olíkíméke
4« Baláamɛ, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía nuti líkíméke baacɔ a bá ŋa bɔ́ ɔ́ɔ́nɔ hú cɛɛ́tɔ bímuócí ; ekúlú eyí bé me bú ciíci ɔɔ́nɔ́kɔ, bá tɛ ábɔ́ bá tɔ́na na makɛ́nda má ɔ háná kɛ́la ta bɔkɔ. 5Míɔ cɔba ɔ ɔ banɔ́ tóŋínyi aányɛ́ nuánɔ́ nyɛ́mána olíkíméke : Énu líkíméke Bandɔ́mɛsɛ́, wuúci wáŋa anyía ekúlú ayɛ́ u ŋá banɔ́ ɔɔ́nɔ́, wáŋa na makɛ́nda ma ɔ banɔ́ aáhɛ́na a nɔɔfia nú oocó. Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ laána anyía wuúci nuánɔ́ nyɛ́mána olíkíméke.
6Ɛ naŋa bé túéke tulíondío tɔ́táánɔ tɔ́la ífendí. Ta híáná, Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ ŋá bɛ́hɔ́ya te hiíhi hɛ́mɔtɛ́. 7Túánɔ́ tuhúnyi tɔ́ aatɔ́ áŋa tufánákánɔ́ tukime. Nuti líkíméke aná ! Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ léne buéŋí ɔ ɔhɔla tulíondío tukime. »
Efúúménénú yí Elilé ŋɔ yɔ́ɔlɔ baákɔ́nɛ́na
(Mat 10.32-33 ; 12.32 ; 10.19-20)
8« Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana tɔ́na anyía ɔɔcɔ okime awɔ́ u ŋa kɔ́ɔna eé buúse bɔ́ baacɔ anyía wáŋa uumi, yaŋɔ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ tɔ́na ɛ ká mɛ́ kɔ́ɔna eé buúse bú *bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ anyía ɔɔcɔ oócí áŋa uumi ; 9mbá ɔɔcɔ okime ewú u ŋeé mi bínéŋítínyi eé buúse bɔ́ baacɔ, yaŋɔ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ tɔ́na i ké mí wuúci bínéŋítínyi eé buúse bú bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́.
10Ɔɔcɔ okime ewú u ŋe féníne Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ, Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa wu o wuúci nyɛanɛnɛna ; mbá ɔɔcɔ ewú u ŋe féníne *Efúúménénú yí Elilé, Bandɔ́mɛsɛ́ ti kéé wuúci nyɛanɛnɛna.
11Ekúlú ayɛ́ bá káá banɔ́ cɔ́bakana na a *bɛndaŋía bɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na ne eé buúse bú bekélísi bɛsana ta anyía eé buúse bú betéŋí, nɔtɛ bɛ́ákɛ́na nyɛbɛ́káma anyɛ́ nu ká nɔ́ bɛ́kámáka, mbá ta nyɛnamá nyɛ́ ɔbɛ́kála anyɛ́ nu ká nɔ́ bɛ́káláka, 12anyía Efúúménénú yí Elilé káá banɔ́ eékúnyíki e ekúlú eéyé bɛsana abɛ́ nu ká nɔ́ nyɛ́mana nú ɔkɔɔnaka. »
Asana yɛ́ ɛnɔ́mɛ cɛ ɔɔcɔ a cɛ́ ŋa kɛla háyɛ yaála
13Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ u nyɛkɔca ŋaá laána Yésus ɔsɛ : « Muékúnyi, laaná uumí onyíinyí anyía wé lumítíne ɔwaafana na yaŋɔ́ bisíkénéne bɛ́ ciasɔ́ síkíne. » 14Yésus ɔsɛ nááyá : « Ɔɔcɔ ooci, aányɛ́ ú ŋeé mi télímínyi mukélísi bíánɔ́ bɛsana, ta anyía mɔsalɔtɔna búánɔ́ bɔnɔ́mɛ e ? » 15Aáná u ŋeé beébe laána bekime ɔsɛ : « Énu bíkékényíki, nɔtɛ bámɔ́kɔ́nɛ́na na ɔtɛ́má a bɔnɔ́mɛ ; anyía tɛ́ cáŋa bɔnɔ́mɛ buéŋí abɔ́ ɔɔcɔ áŋa ne buúbu, bú káá kɛla anyía weé líhéke buéŋí. »
16Yésus ŋeé beébe túmíne ɛnjaba eeci ɔsɛ : « Ɛnɔ́mɛ cɛ ɔɔcɔ a cɛmɔtɛ́ ŋaá bándáka bɛyɔyɛ́ biéŋí a ciayɛ́ iisí. 17Cí ŋé túme ɔbɛ́táá anyána ú ŋa cɔba ɔ ɔkɛlaka anyía waá bátɛ́ákɛ́na bíáyɛ́ bɛyɔyɛ́. 18Mbá ɔsɛ : “Ɛ́hɛ́ɛ, aana ɛ́ ŋa mɛ́ cɔba ɔ ɔkɛla : Ɛ ŋa mɛ́ kataka túámɛ tɔɔ́la, mío hiiteke bɛfalɛ́fɛ́na bɛ́ hɔ́á. Míɔ falɛfaka a tuáŋá a túá hɔ́la eetu, míɔ hákɛ́na ne cíími ɛmbásɛ́kɛ na bɔnɔ́mɛ bú etémbí. 19Míɔ laana úúmi ɔtɛ́má anyía kuɔŋɔ́ uúmi ɔtɛ́má, ɔ ɔ́ŋa na bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíáka biéŋí a tuɔŋɔ tuéŋí ; hélúméke, nyíáka, muákɛ́na, bílénéke.” 20Mbá Bandɔ́mɛsɛ́ ɔsɛ : “Yaála yɛ́ ɔɔcɔ, buutú bɔ́ hɛ́nánɔ eebu ɔ ŋɔɔ́ faŋiaka ofule. Mbá aányɛ́ u káá bá na bɛnyɛ́ma abɛ́ ɔ́ mɔɔ́ bátɛ́ákɛ́na e ?” » 21Yésus ŋó solínyi ɔsɛ : « Híáná yɛ́ káá bá na ɔɔcɔ awɔ́ u ŋa bánda bɔnɔ́mɛ búáyɛ́ bɔ́ bɛ́muátá, wuúci tɛ́ka na bɔnɔ́mɛ eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. »
Nɔtɛ aákákɛ́na ta bɔkɔ
22Yésus ŋaá laana bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ɔsɛ : « Yaátɛ́ asana ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía nɔtɛ bɛ́ákákɛ́na a asana na bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá anyía nuénu líhéke, mbá ta a asana na bɛlaŋa. 23Yááŋa anyía olíhe ŋaa hɔ́la bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá, cɛɛ́tɔ ŋaá hɔ́la bɛlaŋa. 24Ánɔ lɛcaka bɛkɔcɔ́kɔ́cɔ́, bɛ́ tɛ ŋɔ́ɔ́ yɔɔ́nɔ́, bɛ́ tɛ́ banda bɛyɔyɛ́, bɛ́ tɛ á bá ta na afɛná ta na tɔɔ́la, mbá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé biíbi túke ; nú ŋa nɔ́ hɔ́la buéŋí tunonyí ! 25Aá banɔ́ eebe, aányɛ́ wáŋa wu osolinyi ta buɔ́sɛ́ búmɔtɛ́ e úúyé olíhe12.25 Nyɛkɔ́ŋɔ́na a nyɛ́mɔtɛ́ : « osolinyi uúye ɔtányɛ́ te hú butíkítíki » ɔ ɔbɛ́ákɛ́na awɔ́ ú ŋa bɛ́ákɛ́na e ? 26Mbɔ́kɔ nu tɛ anɔ́ bá nú ɔkɛla ta bɔkɔ a hɛsanasáná eéhí, anyíatɛ́ nú ŋa nɔ́ bɛ́ákɛ́na a bɛsana a bɛ́mɔtɛ́ e ?
27Ánɔ lɛcáka bɔmbányɛ bɛsama bí bihuti, bɛ́ tɛ ŋɔ́ nyiɔ buólí, bɛ́ tɛ tábɔ́na bɛlaŋa ; ta híáná, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía te Otéŋí Sálɔmɔn a nɔhɛka nɔ́ búáyɛ́ bɔnɔ́mɛ noómi tɛ ɔ́mɔ bá na nyɛnamá nyɛ́ bɛmbányɛ bɛ́ bɛlaŋa háyɛ asama yiíyi ɔ́mɔtɛ́. 28Mbɔ́kɔ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe híkisi bihuti bɛ́ bɛtúalɔ́ a bɛ́áŋa ɛndánáka hɛ́nánɔ, mbá nɔɔyá bé o biíbi luliki, mbá anyána u tɛ káá banɔ́ láŋaka, banɔ́ abá nua nɔ́ŋa ne hilumitininelúmítíníne e ? 29Nuti bíyébíki aná ɔ ɔwaamba aátɛ́ nú ŋa nɔ́ nyíáka ta aátɛ́ nú ŋa nɔ́ múáka. 30Baacɔ bá ɔmɛsɛ́ ooci, be-ti-menyí Bandɔ́mɛsɛ́, beébe bé ŋe bú bíyébi ɔ ɔwaamba bɛnyɛ́ma eébí bikime. Mbá aá banɔ́, cianɔ́ Síkíne ŋee menyi aátɛ́ yɛ́ ŋaá banɔ́ bɛ́ámbɛ́na. 31Ánɔ hɔláka obíyébiki ɔwaamba *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, aáná u káá banɔ́ sólikinyinyi bɛnyɛ́ma eébí bikime. 32Nuti líkíméke, banɔ́ abá nua nɔ́ŋa háyɛ hiɔ́bɔ́ɔbɔ hɛ́ ɛtɔ́mbá, anyía ciasɔ́ Síkíne ŋa lɛ́ca bɔmbányɛ anyía nuánɔ́ bámɔ́kɔ́na eéyé e Butéŋí. »
Bɔnɔ́mɛ a bɔ́ tɛ ŋáá mana
33« Énu túéke bíánɔ́ bɛnyɛ́ma, mbá nu iínjíékíne mɔɔnyɛ́ eémé ná basɔ́kásɔ́ka. Ánɔ bámɔ́kɔ́na na bɛmbalá a bɛ́ tɛ ŋɔ́ɔ́ bɔ́lɛa, ánɔ bándáka bɔnɔ́mɛ a Bunɔŋɔ bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, haála ahá bú tɛ káá mána, beébi tɛ kaáháma o oweébe, nyɛnyía ti buúbu nyíá. 34Yááŋa anyía aá haála ahá búánɔ́ bɔnɔ́mɛ áŋa, híá hɔ́á cíínú ɛtɛ́má áŋa. »
Ɔbá babɛ́tábɔ́nákánɔ́ ɔ ɔtáta nyɛkahálɔ́mɔ́na nyí uúbú Waáŋá
35« Ánɔ bámɔ́kɔ́na babɛ́tábɔ́nákánɔ́ e buólí, cíínú *lámba ɛciákánɔ́. 36Ánɔ bámɔ́kɔ́na háyɛ bɔnyiɔnɔ a bá ŋa bɔ́ táta nyɛkahálɔ́mɔ́na nyɛ́ nyɛtɔ́nɔ́ nyí uúbú Waáŋá, anyía bébú wuúci kuunine ehenyi ekúlú ayɛ́ u ká kaá háma yo kítite. 37Bɔmbányɛ á bá ná bɔnyiɔnɔ eébé, abá Waáŋá ká kúána bɔɔ́sɔ ekúlú ayɛ́ u ká ka hálɔ́mɔ́na. Aá taaká ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía u káá bɛ́háya búáyɛ́ bɔlaka bú buólí yo beébe lɔ́ŋɔ́kɔ ɔ ɔkɔɔ́nyíá, u beébe aafakɛna. 38Mbɔ́kɔ u ŋá ka hálɔ́mɔ́na na ɛkatɛ́katɛ́ ci nebutúé, ta anyía a alalɛ yɛ́ ɔyá, yó beébe kuana bɔɔ́sɔ, bá bɔ́ŋa bambányɛ. 39Énu menyi bɔmbányɛ anyía mbɔ́kɔ muútí ooki é ményukune ekúlú eyí weébi áŋa wu ɔfaaya, keyé u naŋa wɔɔ́ lɔ́bɔ wɔɔ́sɔ anyía u ti wuúci katɛ́na. 40Banɔ́ tɔ́na, énu limíne babɛ́tábɔ́nákánɔ́, anyía Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ ká ka hálɔ́mɔ́na o onjéŋí awɔ́ nu tɛ ŋá nɔ́ bɛ́táá. »
Na ambányɛ na aabɛ́ yɛ́ munyiɔnɔ yí buólí
41Mbá Bíel ɔsɛ : « Otéŋí a Waáŋá, náásɔ́ bímuócí ɔ́ ŋɔɔ́ basɔ́ túmíne ɛnjaba eécí ayɛ́ʼ na ná baacɔ bekime e ? » 42Mbá Otéŋí ɔsɛ : « Muafa bɛnyɛ́ma o ooki a muáŋa ne injiŋé, mu nyióyísíkínyi bɛsana áŋa muafa eemu emú uuyé waáŋá káá háya ne o otétényi ciíbe ne owiínjie bɔnyiɔnɔ bé etémbí bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá bɛ́ buɔ́sɛ́ bukime. 43Bɔmbányɛ ná munyiɔnɔ eémú ekúlú ayɛ́ uuyé waáŋá ká ka hálɔ́mɔ́na, yó muúmu kuana muɔ́ nyíɔkɔ buólí eébú a nyɛnamá eényí. 44Aá taaká ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana ɛsɛ́ uuyé waáŋá kéé muúmu cumeke bíáyɛ́ bɛnyɛ́ma bikime. 45Mbɔ́kɔ munyiɔnɔ eémú ŋáa kɔɔna anyía : “Háá, uumi waáŋá ti ŋé tényí ka hálɔ́mɔ́na”, mu túme osúbe bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bɔnyiɔnɔ na a banɔ́mɔcɔ́ ne e beénjú, mbá mu nyíáka, mu muákɛ́na, mu híólóko meluku ; 46uuyé waáŋá ká ka hálɔ́mɔ́na na ɔ buɔ́sɛ́ abɔ́ munyiɔnɔ tɛ ŋá bɛ́táta ne o onjéŋí ewú mu ti ŋée menyi ; u kéé muúmu iínjíe muuyé a mɔ á hɔ́la, i iŋetí ci eemu amɔ́ ɛ náŋa bé yiínjíékíne baacɔ a bá tɛ ŋá bɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ ná Bandɔ́mɛsɛ́.
47Mbɔ́kɔ munyiɔnɔ ŋe ményi aátɛ́ muútí ooki ŋa yáamba anyía muá kɛláka mbá mu tɛ kɛlá, bé kéé muúmu súbéke buéŋí, 48mbá mbɔ́kɔ munyiɔnɔ ti ŋée menyi aátɛ́ muútí ooki ŋa yáamba anyía muá kɛláka mbá mu kɛlaka bɛsana abɛ́ bá nyɛmána bé o muúmu súbéke, bé kéé muúmu súbéke butíkítíki. Ɔɔcɔ awɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ eé yíinjíe buéŋí u kéé wuúci bataka tɔ́na buéŋí ; ooci awɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ eé yíinjíe bɛnyɛ́ma biéŋí bí otétényíki, u kéé wuúci bataka bɛnyɛ́ma biéŋí ɔ ɔhɔla. »
Nyɛfaaya nyí Yésus áŋa nyiitíé nyɛ́ baacɔ
49« Ɛ ŋa mɛ́ faáya ɔ ɔcia oocó ɔ ɔmɛsɛ́, a nyíámɛ́, keyé wa yáaŋa ɔ ɔlɔla ! 50Ɛ ŋá mɛ́ nyɛmána wu *obíótíne nyɛnamá nyí nyibíótíne a nyɛ́mɔtɛ́ ; ɔtɛ́má ŋaá mɛ bɛ́nyíá buéŋí ɔ ɔkɔɔ́háma eyí i ké mi bíótíne. 51Yáakɛlá nu ŋe nú bíkéti anyía ɛ ŋá mɛ faáya ɔ ɔmɛsɛ́ anyía baacɔ ábɔ́ lɔ́kɔ́mákána. Eéʼeé, ɛ ŋa mɛ́ faáya anyía baacɔ ébú tíénéke. 52Yááŋa anyía, o otúme aámbáya baacɔ bátáánɔ e ciíbe ɛ́mɔtɛ́ ká bɔ́ bá e nyiitíé, bátátɔ́ líŋekine béfendí, béfendí líŋekine bátátɔ́. 53Síkíne líŋekine ɔɔ́nɔ́ a wɔnɔ́mɔcɔ́, ɔɔ́nɔ́ ɔnɔ́mɔcɔ́ líŋekine síkíne ; iinyí líŋekine ɔɔ́nɔ́ e woónjú, ɔɔ́nɔ́ e woónjú líŋekine iinyí ; iinyíkíné líŋekine oónyónó, oónyónó líŋekine iinyíkíné. »
Énu menyí obísíémúnyi bikúlú bɛ́ aámbáya
54Yésus ŋe túné á laakɛna nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ ɔsɛ : « Ekúlú ayɛ́ nu ŋa nɔ́ lɛ́ca ɔmuaná eé híŋílíékéne a aháŋá yɛ́ nyɛfiana nyɛ́ ɔɔ́cɔ́, nɔsɛ : “Yɔ́ cɔ́ba ɔ ɔnaaka”, mbá nɔbɔ́lá áŋa, nɔ́ náaka. 55Ekúlú ayɛ́ nu ŋa nɔ́ lɔ́kɔ́ma ehúne eé húnéke, yí húlúkúne bulɔɔ́lɔ, nɔsɛ : “Ɔɔ́cɔ́ ŋa nɔ́maka” mbá ɔɔ́cɔ́ áŋa, ú nɔ́maka. 56Banɔ́ baacɔ bá tɔbɛ́mbɛ túfendí, nu ŋe nú menyi obísíémúnyi na ɔmɛsɛ́ na ɔmuaná ; mbá anyána nu ti ŋé nú menyi obísíémúnyi bɛsana a bɛ́ ŋa bɛ́kɛ́la ɔ mɔɔ́sɛ́ eeme e ?
57Anyíatɛ́ banɔ́ bɛ́muátá nu ti ŋé nú ményi ɔwaálɔ́na bɛsana bɛ́ ɔkɛlaka a bɛ́áŋa bɛtálɛ́mánánɔ́ e ? 58Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋa yáamba ɔ kuɔŋɔ́ sɔ́mɛ́na a nyɛkála, ekúlú eyí nú ŋe nú súéte ne wuúci hɔ́á, aambáka ohónyí okime anyía nuánɔ́ lɔ́kɔ́mána ne wuúci o ohónyí, anyía wáŋa wu ɔ kuɔŋɔ́ fiimbie né mukélísi bɛsana, mukélísi bɛsana yɔ́ kuɔŋɔ́ tɔ́ma né mutéŋínyi ciíbe cɛ ɛcaná, mutéŋínyi ciíbe cɛ ɛcaná yɔ́ kuɔŋɔ́ óofinyi eé ciíbe cɛ ɛcaná. 59Ɛ ŋɔ mɛ́ ɔ laana anyía ɔ tɛ kɔ́ɔ́ háma aáhá ta buɔ́sɛ́, mbɔ́kɔ ɔ tɛ ŋɔ́ɔ́ mana ɔtua buɔ́wɔ buhíné bukimekime. »
13Baacɔ bekime ŋá nyɛmána bá ɔbɛ́kákálákɛ́na maabɔ́ maabɛ́
1Baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ bá aáhá ekúlú eeye, bé ŋe bú bíkétíkínyi Yésus asana yɛ́ baacɔ bá *Kalilé ; yɛ́ ŋaá bá anyía Kɔ́mɛ́na Bílat ŋa kɛ́la anyía bé beébe ɔɔ́nɔ́kɔ. U ŋa látáka maabɔ́ manɔ́ŋɔ́ na manɔ́ŋɔ́ me bitúké abɛ́ bá ŋa bɔ́ bá ɔ ɔfɔnɛna Bandɔ́mɛsɛ́. 2Yésus ɔsɛ : « Yáakɛlá a nyíánɔ́ nyɛlɛca, baacɔ bá Kalilé eébé ŋa bɔ́ lɛ́cáka muuyé eémú anyía beébe bá ŋa bɔ́ kɛ́láka bɔɔbɛ́ ɔ ɔhɔla baacɔ bekime bá Kalilé a bɔ́mɔtɛ́ e ? 3Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía eéʼeé ; mbá mbɔ́kɔ nu tɛ ŋá nɔ́ bɛ́kákálɛ́na maanɔ́ maabɛ́, nu ké nú wéékúne banɔ́ bekime tɔ́na háyɛ beébe. 4Ta anyía, nu ŋa nɔ́ bɛ́táá asana yɛ́ baacɔ eebe buunyi na bátátɔ́ ebé ciíbe cɛ ɔmuaná cɛ andányɛ́ a asásɛ́ yí Siloé13.4 Cenjume a cɛ́ ŋaá bá a aháŋá yɛ́ bulɔɔ́lɔ yí Yelúsalɛm, bé ŋeé béétíki nyindúmé hɔ́á. ŋeé beébe kuákɔ́nákɛ́na, cío beébe ɔɔ́kɔ́sɔ́kɔ. Yáakɛlá a nyíánɔ́ nyɛlɛca, bá ŋa bɔ́ kɛ́láka bɔɔbɛ́ ɔ ɔhɔla baacɔ bekime bé Yelúsalɛm a bɔ́mɔtɛ́ e ? 5Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía eéʼeé ; mbá mbɔ́kɔ nu tɛ ŋá nɔ́ bɛ́kákálɛ́na maanɔ́ maabɛ́, nu ké nú wéékúne banɔ́ bekime tɔ́na háyɛ beébe. »
Ɛnjaba ci bufikié a bɔ́ tɛ ŋáá háá
6Yésus ŋé beébe túmíne ɛnjaba eeci ɔsɛ : « Ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ ŋaá bá ne bufikié buɔ́nɔ́nɔ́ a yááyɛ́ esíéné, u ŋá cɔba ɔ ɔkɔwáamba bɛtámá, wuúci ta ɔbɔ́ŋɔ. 7Mbá ɔsɛ ná munyiɔ esíéné : “Ɔ́ɔ lɛca, tuɔŋɔ a yáaŋa tɔ́tátɔ́ atɔ́ ɛ ŋa mɛ́ faaya ɔkɔwáamba bɛtámá e bufikié eebu, mbá ɛ tɛ bɔ́ŋɔ. Buúbu kuúsi ; bú ŋaá nyíá ɔmɛsɛ́ etémbí ne etémbí.” 8Mbá munyiɔ esíéné ɔsɛ nááyá : “Otéŋí, caŋá táta hiɔŋɔ eehi ; i ké mi tíméke ɔmɛsɛ́ i indíné, míɔ fɔnakɛna. 9Yáakɛlá bú káá hááka bɛtámá a hiɔŋɔ a hɛ́ ŋa fáakɔna ; mbɔ́kɔ bú tɛ ŋáá háá, tu ké sú buúbu kuúsi !” »
Yésus me eéŋúnyísi oónjú u afɛ́kɛ́ buɔ́sɛ́ bú ehélúme
10Búmɔtɛ́ *buɔ́sɛ́ bú ehélúme bú *Besuif, Yésus ŋaá bá we yeékúnyíki a *andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na yí Besuif a yɛ́mɔtɛ́. 11Oónjú a wɔmɔtɛ́ ŋaá bá hɔ́á, u kɔnɔkɔ ; tuɔŋɔ a yáaŋa buunyi na tɔ́tátɔ́ ayɛ́ *aabɛ́ yí elilé ŋeé wuúci kúnyímísi elime. Ohónyí wú ɔtálɛ́mɛ́na ɛndánáka tɛ ɔ́mɔɔ́ bá. 12Ekúlú eyí Yésus ŋaa lɛ́cá oónjú oócí, u ŋé wuúci lɔ́ŋɛ́ta mbá ɔsɛ : « Meemé, úúwu ɔkɔnɔ ma mana. » 13U ŋé wuúci tála aabá, hí a yaátɛ́ ekúlú u ŋé bísúndúne, u ŋá tálɛ́mɛ́na ɛndánáka, u iínjíékíne Bandɔ́mɛsɛ́ nuúmi.
14Mbá mutéŋínyi andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na ŋeé líŋé asana eyí Yésus ŋe yeéŋúnyísi ɔɔcɔ buɔ́sɛ́ bú ehélúme. U ŋá laana nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ ɔsɛ : « Mɔɔ́sɛ́ áŋa metíndétú amá nuanɔ́ nyɛmána nú ɔnyiɔkɔ buólí, énu búle fáaya ɔkɔwááŋɔnua ɔ mɔɔ́sɛ́ eémé ; tɛ́ cáŋa buɔ́sɛ́ bú ehélúme. » 15Otéŋí a Waáŋá ŋé wuúci bɛ́káma ɔsɛ : « Na kuɔŋɔ́ na bɔlɔ́ɔwɔ nua nɔ́ŋa na tɔbɛ́mbɛ túfendí ; ɔ́kɔ, tɛ́ka ɔɔcɔ okime náánɔ́ naŋa wé súŋúne cíáyɛ́ káwɔ ta yááyɛ́ abaŋabɛbɛa eé ciíbe, yɔ́ cɔ́bana o okoómúúsi eé nuúci buɔ́sɛ́ bú ehélúme e ? 16Mbá ne oónjú ooci awɔ́ Sátan na mɔɔ́ yɔɔ́tɔ́kɔ́kɔ ɔ ɔkɔnɔ hɛ́nánɔ tuɔŋɔ a yáaŋa buunyi na tɔ́tátɔ́, wuúci u hɛnyɛ́nɔ́ hɛ́ *Abɛ́laham tɔ́na, anyána ɛ́ tɛ ámɛ bá wu o wuúci kátáka tukolí tú uúyé ɔkɔnɔ buɔ́sɛ́ bú ehélúme e ? » 17Ekúlú ayɛ́ ú ŋaá táŋɛ́ta aáná, baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ bá bébú wuúci nuusiki ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma aatɔ́ ɔlama ; baacɔ bá nyɛkɔca bekime ŋaá bá bébú bílénéke buéŋí e *bikéki bɛ́ bɛsana bikime abɛ́ ú ŋaá bá waá kɛ́láka.
Ɛnjaba cɛ hɛsámásámá
18Mbá ɔsɛ : « Aátɛ́ *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá hɔ́á e ? Na aátɛ́ ya mɛ́ŋa wu o buúbu keti e ? 19Bú ŋaá hɔ́á hɛsámásámá a hɛ́mɔtɛ́, hiíhi ɔɔcɔ ŋeé hiíte, yɔ́ kɔɔ́ wɔɔ́nɔ eeyé e esíéné ; hɛ́ ŋaá lɔa, hɛ́ɔ wááyá bɔɔtɛ́, aáná tunonyí tɔ́ ɔmuaná ŋaá fálɛfaka aana aáyá ɛ ɛndáfɛ. »
Ɛnjaba ci enutisi oŋuŋe
20Yésus ŋá háná kɔɔna ɔsɛ : « Na aátɛ́ ya mɛ́ŋa wu oketi Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ e ? 21Bú ŋaá hɔ́á enutisi oŋuŋe eyí oónjú ŋe hiíte, yɔ́ tɔ́bɔ́kɛ́na e kílo nyitíne na ɛ́táánɔ cí oŋuŋe ; aáná bikime eébí kéé núteke. »
Ehenyi a yɛsákɛ́nánɔ́
(Mat 7.13-14, 21-23)
22Yésus ŋaá bá we húle á hɔ́láka mɔnɔŋɔ ne e metíkítíki na a maáŋá, u eékúnyíki baacɔ, u cɔ́cɔbaka eé Yelúsalɛm.
23Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋeé wuúci batá ɔsɛ : « Otéŋí a Waáŋá, ɔ́kɔ hú baacɔ betíkítíki bá ká bɔ́ bɔ́ŋgɔ́na olíhe e ? » Yésus ɔsɛ : 24« Ánɔ bɛ́kɛ́ndɛ́na owoofine e ehenyi a yɛsákɛ́nánɔ́, anyía ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía baacɔ beéŋí ká bɔ́ aámbáka owoofine, mbá bé ti ké bú oofine.
25Ekúlú ayɛ́ muútí ooki káá hatɔna ɛndánáka, muɔ́ fáca ehenyi, banɔ́ a nɔháatɛ́, nuó túme okite ehenyi, nu kɔɔnaka nɔsɛ : “Taatá, basɔ́ kuúne !” Mu káá banɔ́ bɛ́káma mɔsɛ : “Ɛ tɛ ŋá mɛ́ banɔ́ ményi buúse bukime, i ti menyi tɔ́na haála ehé nú ŋe nú húle.” 26Mbá nu ké nú túme o wuúci láana anyía : “Tú ŋe sú nyíékínyi, tuó muékínyi na kuɔŋɔ́ ; kuɔŋɔ́ ɔ ŋɔɔ́ bá o oweékúnyíki a túásɔ́ tɔháatɛ́.” 27Mu ká háná banɔ́ laana mɔsɛ : “I ti ŋé mí menyi haála ehé nu ŋe nú húle. Ánɔ hatɔ́na eémi eé buúse, banɔ́ bakɛla maabɛ́ eebe.”
28Aáhá nu ká nɔ́ lɛ́laka, nu bíkótóko bɛkɛkɛ ekúlú ayɛ́ nu ká nɔ́ lɛca ne cíínú sɔ́kɔ́nɔ́ : Na *Abɛ́laham, ne *Isak, na Yákɔb, ne *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́ bekime e *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ noómi, mbá banɔ́ bɛ́muátá behémúkúnyínyi a nɔháatɛ́. 29Baacɔ ká bɔ́ fáákɔna, bé húlúkúne na a aháŋá yɛ́ nyɛháma nyɛ́ ɔɔ́cɔ́ na a aháŋá yí nyinyíme nyɛ́ ɔɔ́cɔ́, na namuaná na bulɔɔ́lɔ, bó límekine e tébíli e Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. 30Aáná yɛ́ káá bá anyía baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ a bá bɔ́ŋa e elime aámbáya ká bɔ́ bá eé buúse, a bɔ́mɔtɛ́ a bá bɔ́ŋa eé buúse aámbáya bɔ bá e elime. »
Baacɔ bé Yelúsalɛm tɛ ŋá bɔ lɔ́kɔ́mɛ́na ɛndɔ́ma cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́
31Ekúlú eéyé, *Bafalisiɛ́ŋ a bɔ́mɔtɛ́ ŋe bú bíkósíti nááyá, báyɛ : « Hatɔ́na aaha, súéte ! Otéŋí *Elóot ŋa yáamba anyía wɔ́ yɔ́ɔ wɔɔ́nɔ́. » 32Yésus ŋé beébe bɛ́káma ɔsɛ : « Ánɔ kaá laána ɔɔcɔ oócí a wáŋa ne menjiŋé me hiséti anyía : “I ŋeé mi hémúnyi *bɛɛbɛ́ bí bililé, yí eéŋúnyísíki baacɔ na hɛ́nánɔ na nɔɔyá ; a matátɔ́ i ké mí kúenyinyi.” 33Mbá ɛ ŋá mɛ́ nyɛmána wu ɔcɔba ne buúse e uúmí ɔkanda na hɛ́nánɔ na nɔɔyá na ɔyá, anyía bá tɛ á bá bá ɔwɔɔ́nɔ *muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́ haála hé etémbí, ɛ tɛ ŋáa bá hú eé Yelúsalɛm.
34Banɔ́ baacɔ bé Yelúsalɛm, banɔ́ Yelúsalɛm ! Banɔ́, nɔ naŋa nuanɔ́ ɔɔ́nɔ́kɔ *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́, nu ɔɔlɔkɔ na andányɛ́ ɛndɔ́ma cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ! Ɛ ŋa mɛ́ aambáka bikúlú biéŋí ɔ banɔ́ bánda a nyɛnamá enyí yiinyí yɛ́ ɛkɔkɛ́ náŋa yá bándáka bááyɛ́ baáná eéyé e bibéku, mbá banɔ́, nu ŋe nú kínéke ! 35Ánɔ lɛca aná, Bandɔ́mɛsɛ́ kéé hélúmúnyi cianɔ́ ciíbe ahátátá. Aáná ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana ɛsɛ́ o otúme aámbáya nu tɛ ká háná anɔ́ mɛ lɛca ɔ ɔkɔɔ́háma ekúlú ayɛ́ nu ká nɔ́ kɔɔna nɔsɛ : “Bandɔ́mɛsɛ́ á sayábɛ́na ooci awɔ́ u ŋa fáaya eeyé eé nyiínyi !”13.35 Maŋ 118.26 »
14Yésus me yeéŋúnyísi ɔkɔnɔ́kɔ́nɔ a wɔmɔtɛ́ buɔ́sɛ́ bú ehélúme
1Búmɔtɛ́ *buɔ́sɛ́ bú ehélúme bú *Besuif, Yésus ŋa cɔ́bá ɔ ɔkɔɔ́nyíá o ooki u mutéŋínyi *Bafalisiɛ́ŋ a mɔmɔtɛ́ e mú ŋeé wuúci lɔ́ŋɔ́kɔ́. Baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá hɔ́á ŋaá bá bé wuúci tékitéki. 2Ɔɔcɔ ŋaá bá aáhá u kɔnɔkɔ nyiheŋú. 3Yésus ŋa bátá ne né *beékúnyi bikotí na ná Bafalisiɛ́ŋ ɔsɛ : « Yáásɔ́ okotí ŋe yíinjie makɛ́nda me oweéŋúnyísi ɔɔcɔ buɔ́sɛ́ bú ehélúme ayɛ́ʼ yí ti ŋée yiínjíe e ? » 4Mbá bé ŋe bú lésíkínyi mbuumu. Yésus ŋá bɛ́kɔ́ŋɔ́na ná ɔkɔnɔ́kɔ́nɔ ; u ŋé wuúci eéŋúnyísi, u ŋé wuúci oólísi. 5Mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Isíʼo, tɛ́ka ɔɔcɔ okime náánɔ́, mbɔ́kɔ uuyé ɔɔ́nɔ́ ta anyía ciayɛ́ káwɔ ŋá kuána e ekenú buɔ́sɛ́ bú ehélúme, u ŋeé wuúci sɔmɔ ta anyía u ŋeé ciíci sɔmɔ fiaŋɔ e ? » 6Beébe te océényi ɔbɛ́káma ɛmbataka eécí.
Ké ke límíne e elime
7Ekúlú eyí Yésus ŋa lɛ́cá baacɔ a bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́ ɔ ɔkɔɔ́nyíá ébú límekine eé buúse, u ŋeé beébe túmíne ɛnjaba ɔsɛ : 8« Ekúlú ayɛ́ ɔɔcɔ ɔ yɔ́ɔ lɔ́ŋɔ́kɔ a bɔŋanda, eti ke límíne eé buúse. Yááŋa yɛ́ ɔbá anyía wáŋa ɔlɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ ɔɔcɔ awɔ́ yɔ́ɔ hɔla, 9wá ka háma, ɔɔcɔ awɔ́ á banɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ banɔ́ bekime yɔ́ kuɔŋɔ́ laána ɔsɛ : “Wuúci iínjíé nyilimíné eényí.” Ɔ kɔ́ɔ́ lɔ́kɔ́ma aatɔ́ ɔlama anyía o kóó límíne e elime. 10Mbá ekúlú ayɛ́ ɔɔcɔ ɔ yɔ́ɔ lɔ́ŋɔ́kɔ a bɔŋanda, ké ke límíne e elime. Aáná ekúlú ayɛ́ ɔɔcɔ awɔ́ yɔ́ɔ lɔ́ŋɔ́kɔ á fááya, yɔ́ kuɔŋɔ́ láana ɔsɛ : “Aláamɛ, faáya ké limíne eé buúse.” Ɔ kɔ́ɔ́ bá ne nuúmi eé buúse bɔ́ baacɔ bekime abá nu ká nɔ́ bá o onyíényi. 11Yááŋa anyía, ɔɔcɔ okime ewú u ŋe bíbééti, Bandɔ́mɛsɛ́ kéé wuúci loosi, ɔɔcɔ okime ewú u ŋe bíloósi, Bandɔ́mɛsɛ́ kéé wuúci bééti. »
12Mbá ɔsɛ ná ɔɔcɔ ewú u ŋeé wuúci lɔ́ŋɔ́kɔ : « Ekúlú ayɛ́ ɔ ŋɔɔ́ kɛ́la bɔŋanda ta nabuɔ́sɛ́, te nebutúé, atɛ lɔ́ŋɔ́kɔ bɔlɔ́ɔwɔ, ta bɔnɔ́ɔnyia, ta yɔ́ɔ́wɔ yiíbe, ta bɔ́ɔ́wɔ benúséyé a bá bɔ́ŋa baŋaŋa ; ananyía keyé bá ká bɔ́ ɔ lɔ́ŋɔ́kɔ tɔ́na, bɔ́ kuɔŋɔ́ kɛ́láka háyɛ o ŋoó beébe kɛláka. 13Mbá énu menyi anyía ekúlú ayɛ́ ɔ ŋɔɔ́ kɛ́la bɔŋanda, lɔ́ŋɔ́kɔ na basɔ́kásɔ́ka, na baacɔ bá bɛfɛ́kɛ́, ne eebe e bé ŋe síndólo, ne bendíméndíme. 14Mbɔ́kɔ ɔ ŋɔɔ́ kɛláka aáná, Bandɔ́mɛsɛ́ kɔ́ɔ́ yɔ́ɔ sáyábɛ́na, anyía bá tɛ ká bɔ́ bá na bɔkɔ bɔ́ ɔ kuɔŋɔ́ hélúmúnyínyi. Wuúci, u kó yóo hélúmúkunyinyi ekúlú ayɛ́ bɛtálɛ́mánánɔ́ bɛ́ baacɔ ká bɔ́ háanyuaka e biwéewé. »
Ɛnjaba cɛ bɔnáka
15Ɛ́makɛ́la ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ awɔ́ bá ŋa bɔ́ bá bébú nyíékínyi áa lɔ́kɔ́máka bɛsana eébí, mbá ɔsɛ né Yésus : « Bɔmbányɛ ná ɔɔcɔ ewú u kéé hiíte nuafa a bɔnáka bú *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. »
16Yésus ŋeé wuúci túmíne ɛnjaba eeci ɔsɛ : « Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋaá tánáka bɔnáka ; yɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ baacɔ beéŋí. 17E ekúlú yɛ́ ɔnyíá, u ŋá tɔ́ma muayɛ́ munyiɔnɔ ɔ ɔkɔláana baacɔ abá ú ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́ anyía bá faakɔ́na, bɛnyɛ́ma bikime a yáaŋa hɔ́á.
18Mbá beébe bekime, ɔmɔtɛ́ na ɔmɔtɛ́, ŋe bú túme ɔkɔɔna anyía wé beébe eéhíkínyínyi. U buúse ŋá laána munyiɔnɔ ɔsɛ : “Ɛ ŋaá mɛ ɔ́ɔ́ndɔ́ esíéné, ɛ ŋá mɛ́ nyɛmána wu okoó yiíyi lɛca. Cɔ́kɔ́lɛ, mi eéhínyínyi.” 19U ɔláta ŋeé muúmu laána ɔsɛ : “Ɛ ŋá mɛ ɔ́ɔ́ndɔ́ káwɔ cíɔ́hátá cɛ́ ɔnyiɔkɛna e buólí, míɔ cɔba o okoó ciíci bɛ́kánáka ; cɔ́kɔ́lɛ, mi eéhínyínyi.” 20U ɔkɔɔ́láta tɔ́na ɔsɛ : “Ɛ́ maá mɛ bátɛ́na oónjú ; yaátɛ́ asana ɛ tɛ ámɛ bá wu ɔfaaya.” 21A nyíáyɛ́ nyɛkahálɔ́mɔ́na, munyiɔnɔ ŋá laakɛna muútí ooki bɛsana bikime. Aáná hilóbi ŋeé muúmu tímbíé. Mu ŋá laana muayɛ́ munyiɔnɔ mɔsɛ : “Tényí cɔ́ba i ihényí cɛ́ bunɔŋɔ, haála ahá baacɔ áŋa ; hélékénéne na basɔ́kásɔ́ka, na baacɔ bá bɛnamɛ́tɛ́, ne bendíméndíme, na baacɔ e bé ŋe bú síndólo.”
22Ekúlú ayɛ́ munyiɔnɔ ŋa kaá hálɔ́mɔ́na, mu ŋé wuúci laána mɔsɛ : “Taatá, háyɛ ɔ́ɔ kɔɔna, bú ma bɛ́kɛ́láka. Ta híáná, bilimíníne a bɛ́mɔtɛ́ yánáŋa etémbí.” 23Aáná muútí ooki ŋaá laána muayɛ́ munyiɔnɔ mɔsɛ : “Cɔbá aámbáya i ihényí ne cí biciké na cɛ́ bɛtúalɔ́ ; baacɔ abá ɔ́ ŋɔɔ́ kuánaka, aambáka ohónyí okime anyía bé lumítíne owoofine anyía cíámɛ́ ciíbe ó nyíoyo.” 24Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía baacɔ abá ɛ́ ŋa mɛ́ cáŋa ɔlɔ́ŋɔ́kɔ, ta ɔmɔtɛ́ eé beébe tɛ kɔ́ɔ́ yɔɔ́kɛ́tɛ́na bíámɛ bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá. »
Baákɔ́nɛ́na bé Yésus ŋá nyɛmána bé obíómóko bɛnyɛ́ma bikime
25Búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́, Yésus ŋaá bá weé kéndíkínyi ɔ ɔlɔŋɔ ne bitúte bɛ́ baacɔ ; u ŋá bɛ́kɔ́ŋɔ́na náábɔ́ mbá ɔsɛ : 26« Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋá faáya náámɛ anyía wá bámɔ́kɔ́na muamɛ́ *muákɔ́nɛ́na, u ŋá nyɛmána wu o mi lénéke ɔ ɔhɔla na ciayɛ́ síkíne na ciayɛ́ iinyí, ne uuyé oónyí na bááyɛ́ baáná, na bááyɛ́ benyíinyí na a banɔ́mɔcɔ́ ne e beénjú, u mi lénéke ɔ ɔhɔla te úúyé olíhe ú bɛ́muátá. Mbɔ́kɔ u tɛ ŋáa kɛla aáná, u tɛ á bá wu ɔbámɔ́kɔ́nɛ́na muamɛ́ muákɔ́nɛ́na. 27Ɔɔcɔ okime ewú é kíne ɔháya úúyé owé a ambalá, mbá u mɛ látáka, u tɛ á bá wu ɔbámɔ́kɔ́nɛ́na muamɛ́ muákɔ́nɛ́na.
28Ɔɔcɔ u háányɛ́ mbɔ́kɔ u ŋa yáamba otúméke ciíbe cɛ andányɛ́, áŋa wu otúme ɔfalɛfa tɛ́ka na ɔfanakɛna bɔmbányɛ, yó ményi anyía wáŋa na mɔɔnyɛ́ amá nyɛmána me o ciíci kuenyinyi ɔfalɛfa e ? 29Yááŋa yɛ́ ɔbá anyía wáŋa wu otúme ɔfalɛfa mbá wuúci tɛ́ka na makɛ́nda me okuenyinyi, baacɔ bekime e bé ké búle ebú wuúci lɛca, ké búle ebú wuúci cɛ́ca, 30bá kɔ́ɔnaka báyɛ : “Ɔɔcɔ ooci ŋeé túme ɔfalɛfa, wuúci tɛ́ka na makɛ́nda me okuenyinyi !” 31Ta anyía otéŋí awɔ háányɛ́ mbɔ́kɔ u ŋa yáamba ɔnua biité na sɔ́ɔ́kɔ́ otéŋí, áŋa wu ɔcɔba e biité wuúci tɛ́ka na ɔfanakɛna bɔmbányɛ, yó ményi mbɔ́kɔ na tɔ́sɛ́na cí bicénji cíɔ́hátá wáŋa wu onuusiki sɔ́ɔ́kɔ́ a wáŋa na tɔ́sɛ́na cí bicénji nyitíne e ? 32Mbá mbɔ́kɔ u tɛ á bá wu o biíbi nuaka, u ŋa yáambaka ohónyí wú ɔtɔ́mɛ́na sɔ́ɔ́kɔ́ otéŋí ɔɔcɔ, ɛ́cɛ otéŋí oócí a yánaŋa haaca, anyía bábɔ́ sɔ́mbáná bumbénú. » 33Yésus ŋó solínyi ɔsɛ : « Híáná banɔ́ tɔ́na, ɔɔcɔ okime awɔ́ u ŋa yáamba ɔbá muamɛ́ muákɔ́nɛ́na ŋá nyɛmána wu obíómóko bíáyɛ́ bɛnyɛ́ma bikime.
34Makɛ́lɛ́ áŋa mambányɛ ; mbá mbɔ́kɔ makɛ́lɛ́ ŋá sɔ́lá, me ti soómo, anyána bááŋa bá ɔ háná meéme soomisiki e ? 35Ma tɛ ŋá háná ɔ yɔɔ́lɔ ta ɔfɔnɛna ɔmɛsɛ́, ta ɔtábɔ́na afɔnɛ́na ; maáŋa hú anyía bé meéme oombóko haaca. Ɔɔcɔ a wáŋa ne eetú cá ɔlɔ́kɔ́máka bɛsana, wá lɔ́kɔ́máka ! »
151Ne *betúé etéési bá kɔ́mɛ́na na bakɛla maabɛ́ bekime ŋaá bá bébú bíkósíti né Yésus anyía bábɔ́ lɔ́kɔ́máka bíáyɛ́ bɛsana. 2Na *Bafalisiɛ́ŋ ne *beékúnyi bikotí ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́má bɔɔbɛ́, bé bícúcúléke báyɛ : « Ɔɔcɔ ooci ŋaá káha bɔmbányɛ bakɛla maabɛ́, u nyíékínyi ne beébe ! »15.2 A nyɛlɛca nyí beékúnyi bikotí bí Moyís, onyíékínyi na baacɔ eébé áŋa obítífíle eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́.
Ɛnjaba cɛ ɛtɔ́mbá e ci ŋeé nyímé
3Yésus ŋeé beébe túmíne ɛnjaba ɔsɛ : 4« Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ náánɔ́ áŋa na ɛtɔ́mbá etíne atáánɔ ; wée nyimisi ciíci ɛ́mɔtɛ́, tɛ́ka u káá nyɛ́ána etíne ényíse ne imbuke buunyi ne ínyíse a atúalɔ́ anyía wá caŋá ká yáambaka e cinyíménú ɔ ɔkɔɔ́háma ayɛ́ u ké ciíci bɔ́ŋɔ e ? 5Ekúlú ayɛ́ u keé ciíci bɔ́ŋɔ, u ŋeé ciíci bɛ́tála a bɛfaka ne obíléne ɔ ɔtɛ́má, yó ciíci eélúéne ; 6wá kaáháma o ooki, yɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ na baláayɛ́ na baacɔ a bá bɔ́ŋa hoóhi ne wuúci, mbá ɔsɛ náábɔ́ : “Ánɔ faákɔ́na, túé bílénéke anyía ɛ́ maá mɛ bɔ́ŋɔ cíámɛ́ ɛtɔ́mbá a cɛ ŋaá bá inyíménú !” 7Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía híáná obíléne weéŋí káá bá ɔ Ɔmuaná a asana na mɔkɛla maabɛ́ mɔmɔtɛ́ a mú á bɛ́kákálákɛ́na búáyɛ́ bɔɔbɛ́, mbá mu sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé buúbu ɔ ɔhɔla bɛtálɛ́mánánɔ́ bɛ́ baacɔ etíne ényíse ne imbuke buunyi ne ínyíse abɛ́ nyɛbɛ́kákálɛ́na nyɛ́ bɔɔbɛ́ ti ŋée beébe bɛ́ámbɛ́na. »
Ɛnjaba ci eléŋú yɛ́ mɔɔnyɛ́ e yí ŋee nyíme
8« Ta anyía túá kɔɔ́na anyía oónjú a wɔmɔtɛ́ áŋa ne biléŋú bɛ́ mɔɔnyɛ́ bíɔ́hátá ; weé nyímísi yiíyi ɔ́mɔtɛ́, tɛ́ka u káá cia *lámba, u húle sɔ́ɔnɔkɔ ciíbe ikime ɔ ɔwaamba ɔ ɔkɔɔ́háma ayɛ́ u kéé yiíyi bɔ́ŋɔ e ? 15.8 Ɔbɔ́la okime u Besuif ŋa nyɛ́mána wu otétényíki biléŋú bɛ́ mɔɔnyɛ́ ɔ ɔkɔɔ́háma bíɔ́hátá. Mbá u laŋaka nusɔɔ́, núáŋa háyɛ nyibílícínyínyí hɛ́ nyɛtɔ́nɔ́.9Ekúlú eyí weé yiíyi bɔ́ŋɔ, mbá u lɔŋɔ́kɔ na baláayɛ́ na baacɔ a bá bɔ́ŋa hoóhi ne wuúci, mbá ɔsɛ náábɔ́ : “Ánɔ faákɔ́na, túé bílénéke anyía ɛ́ maá mɛ bɔ́ŋɔ eléŋú yɛ́ mɔɔnyɛ́ e yí ŋeé mi nyímíné !” 10Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía híáná obíléne weéŋí áŋa haála ahá *bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa ekúlú ayɛ́ mɔkɛla maabɛ́ mɔmɔtɛ́ a mú á bɛ́kákálákɛ́na búáyɛ́ bɔɔbɛ́, mbá mu sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé buúbu. »
Ɛnjaba cɛ ɔɔ́nɔ́ ewú u ŋeé nyíme
11Mbá Yésus ŋa háná beébe laana ɔsɛ : « Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋaá bá na baáná banɔ́mɔcɔ́ béfendí. 12Ekuke yɛ́ ɔɔ́nɔ́ ŋá laana síkíne eebu buɔ́sɛ́ ɔsɛ : “Taatá, mi iínjie núámɛ nuafa nɔ́ bɔnɔ́mɛ a nɔ́ á mɛ nyɛmána.” Síkíne ŋá aafákɛ́na bááyɛ́ baáná bɔnɔ́mɛ. 13Mɔɔ́sɛ́ tɛ́ka ɔ ɔhɔla meéŋí, ekuke ŋá bándáka búáyɛ́ bɔnɔ́mɛ bukime, u ŋé súéte a bunɔŋɔ bɔ́ haaca. U ŋgeé buúbu cáŋgɛ́na a aabɛ́ yí olíhe. 14Ɛ́makɛ́la wá mana ɔcaŋɛna, ɔmbɔ́ta ú ɛcaná ŋá háma a haála hekime etéehe ; ɔsɔ́ka ŋé wuúci hatɛ́na. 15U ŋá cɔba ɔ ɔkɔnyíɔnɔ ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ u bunɔŋɔ eébú ; ɔɔcɔ oócí ŋé wuúci tɔ́ma o okotétényi ɛŋɔnáfá a bíáyɛ́ bisíéné. 16Ɛcaná ŋaá bá cíé wuúci nuakɛna buéŋí, a nyɛnamá anyía u ŋaá bá weé lénéke ɔnyíá bɛnyɛ́ma abɛ́ ɛŋɔnáfá ŋaá bá cíá nyíáka, mbá ta ɔɔcɔ ŋaá bá u ti é wuúci iínjie. 17Ɛ́ɛhɛ́ ú ŋe túmé obílúmínyi mbá ɔsɛ : “Bɔnyiɔnɔ bekime bá ciamɛ́ síkíne á bɔ́ŋa na bɛnyɛ́ma biéŋí e bí ŋeé beébe yáka ɔnyíá, mbá yaŋɔ́ aáhá, i ŋeé mi wé ɛcaná ! 18Ɛ ŋa mɛ́ cɔba ɔ ɔhatɔna, míɔ hálɔ́mɔ́na ná ciamɛ́ síkíne, mío wuúci laana anyía : Taatá, ya mɛ́ŋa ɔkɛlákánɔ́ na Bandɔ́mɛsɛ́ na kuɔŋɔ́ bɔɔbɛ́ ; 19ɛ tɛ ámɛ bá wu ɔ háná bɛ́lɔ́ŋɛ́ta anyía uuwe ɔɔ́nɔ́. Mi hiíte aná háyɛ munyiɔnɔ a mumɔtɛ́ a bɔ́ɔ́wɔ bɔnyiɔnɔ.” 20U ŋá hatɔ́na, u ŋá hálɔ́mɔ́na né síkíne.
U ŋaá bá wa yánaŋa haaca ekúlú eyí síkíne ŋeé wuúci lɛcá, u ŋé wuúci bɛ́cáma mahana ; ɛ́ɛhɛ́ u ŋɔ sɔ́mɔ́ ɔtɛ́tá o okoó wuúci káha, u ŋé wuúci bɛ́áhɛ́nɛ́na a cɛɛ́tɔ, u ŋé wuúci bíémbi. 21Mbá ɔɔ́nɔ́ ɔsɛ : “Taatá, ya mɛ́ŋa ɔkɛlákánɔ́ na Bandɔ́mɛsɛ́ na kuɔŋɔ́ bɔɔbɛ́ ; ɛ tɛ ámɛ bá wu ɔ háná bɛ́lɔ́ŋɛ́ta anyía uuwe ɔɔ́nɔ́.” 22Mbá síkíne ŋaá laana bááyɛ́ bɔnyiɔnɔ ɔsɛ : “Énu tényí héléne ambányɛ́kɛ́ yɛ́ bɔlaka, énu wuúci laŋá ; énu wuúci háya tɔ́na na nɔbánda a hɛnɔɔ́nɔ́ na bɛkandɛ́na a akɔlɔ́. 23Énu héléne ɔɔ́nɔ́ u káwɔ a wɔtɔ́lɔ́kɔ́nɔ́, ánɔ ɔ́ɔ́nɔ ; túé bílénéke, túá nyíáka, 24anyía uumí ɔɔ́nɔ́ ooci ŋeé wé, ú ma háányua ; u ŋeé nyímé, ú mɔɔ́ bɔ́ŋɛ́a.” Bé ŋé túme obíléne.
25Ekúlú eéyé, ɔɔ́nɔ́ a waáŋá ŋaá bá wa yánaŋa e esíéné. O okowéélúéke, wa yáaŋa hoóhi ne ooki, u ŋá lɔ́kɔ́ma bé súbéke bikembí, bé bínéke. 26U ŋɔ́ lɔ́ŋɛ́ta munyiɔnɔ a mumɔtɛ́, ɔsɛ nááyá : “Aátɛ́ yááŋa aáhá e ?” 27Mbá munyiɔnɔ ɔsɛ : “Ɔnɔ́ɔnyia mé ké yeélue, ɔɔtɛ́ mɔ yɔ́ɔnɔ ɔɔ́nɔ́ u káwɔ a wɔtɔ́lɔ́kɔ́nɔ́, anyía uuyé ɔɔ́nɔ́ maá ka hálɔ́mɔ́na ɔmbányɛ aá cɛɛ́tɔ.” 28Hilóbi ŋé tímbíé ɔɔ́nɔ́ a waáŋá, u ŋé kine owoofine eé ciíbe. Aáná síkíne ŋaá hámá a nɔháatɛ́ o okoó wuúci bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na anyía wé oofíne. 29Mbá ɔɔ́nɔ́ ɔsɛ nááyá : “Ɔ́ɔ lɛcá ! Tuɔŋɔ a yáaŋa tuéŋí atɔ́ ɛ́ ŋɔ mɛ́ ɔ nyiɔnɔ buólí, ɛ kɛlaka bɔkɔ bukime abɔ́ ɔ ŋɔ mɛ́ laana anyía yámɛ́ kɛláka. Ta híáná, ó ti ŋóo mi iínjie te hibébíbébí anyía túésú bílénéke na baláamɛ. 30Mbá, ekúlú eyí uuwe ɔɔ́nɔ́ ooci maá ka hálɔ́mɔ́na, wuúci awɔ́ u ŋa cáŋgɛna búɔ́wɔ bɔnɔ́mɛ bukime o olíhe na bɛɛbɛ́ bí beénjú, ó moó wuúci ɔɔ́nɛ́na ɔɔ́nɔ́ u káwɔ a wɔtɔ́lɔ́kɔ́nɔ́ !” 31Aáná síkíne ŋeé wuúci laána ɔsɛ : “Ɔɔ́nɔ́, tua sɔ́ŋa na kuɔŋɔ́ aaha bikúlú bikime, bíámɛ bɛnyɛ́ma bikime áŋa bíɔ́wɔ. 32Mbá tu ŋá sɔ́ nyɛmána tú ɔlɔ́kɔ́máka bɔmbányɛ, tu bílénéke, anyía ɔnɔ́ɔnyia ooci awɔ́ ɔ ŋɔɔ́ lɛca ŋeé wé, ú ma háányua ; u ŋeé nyíme, ú mɔɔ́ bɔ́ŋɛ́a.” »
16Ɛnjaba cɛ muafa bɔnɔ́mɛ mu menjiŋé
1Búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́, Yésus ŋaá laána bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ɔsɛ : « Ɛnɔ́mɛ cɛ ɔɔcɔ a cɛmɔtɛ́ ŋaá bá na muafa bɔnɔ́mɛ ; baacɔ ŋé keé ciíci laána báyɛ muafa bɔnɔ́mɛ eémú ŋa cáŋɛna búáyɛ́ bɔnɔ́mɛ. 2Ci ŋé muúmu lɔ́ŋɔ́kɔ, mbá cɛsɛ : “Ɛ ŋá mɛ lɔ́kɔ́máka bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛsana oówo e nyiínyi, mi tóŋgínyi háyɛ ɔ́ ŋɔɔ́ bɛ́kɛ́lɛ́na na búámɛ bɔnɔ́mɛ, anyía ɔ tɛ kɔ́ háná ɔbá múámɛ muafa bɔnɔ́mɛ.” 3Mbá muafa bɔnɔ́mɛ eémú ŋé túme obíkéti e uúye ɔtɛ́má mɔsɛ : “Anyána míɔ cɔba ɔ ɔkɛlaka, háyɛ ciamɛ́ síkíne yɔ́ cɔ́ba ɔ ɔ mɛ aáŋíá e buólí e ? Ɛ tɛ ámɛ bá na makɛ́nda ma ɔnyiɔkɔ bisíéné ; yaŋɔ́ na aatɔ́ ɔlama o húlé lɛba. 4Ɛ́hɛ́ɛ ! I ŋe mí menyi anyána míɔ cɔba ɔ ɔkɛlaka, anyía baacɔ e búle ábɔ́ mɛ káha bɔmbányɛ a maabɔ́ meébe ekúlú ayɛ́ bá káá mɛ aáŋíá e buólí bɔ́ ɔwaafa bɔnɔ́mɛ.” 5Nyíáyɛ́ nyɛlɔ́ŋɔ́kɔ eényí ɔmɔtɛ́ ɔmɔtɛ́ baacɔ bekime abá cíáyɛ́ síkíne ci buólí ŋaá bá cɛá bátaka mehíne ; mu ŋá laána u buúse mɔsɛ : “Aátɛ́ ciamɛ́ síkíne ŋɔ yɔ́ɔ batá e ?” 6Mbá ɔsɛ : “Tutókótókó tɔ́ bɛsɔŋɔ etíne atáánɔ.” Muafa bɔnɔ́mɛ mɔsɛ nááyá : “Núɔ́wɔ nufule nú buhíné eenu, tényí límine ɔ ɔmɛsɛ́, ɔɔ́ŋɔ́kɔ etíne éfendí ne imbuke cíɔ́hátá.” 7Mbá mɔsɛ ná u ɔláta : “Kuɔŋɔ́ʼo, aátɛ́ ú ŋɔ yɔ́ɔ batá e ?” Mbá ɔsɛ : “Ikute cí iŋeŋé hɔ́ndɛ́tɛ ɛ́táánɔ.” Muafa bɔnɔ́mɛ mɔsɛ né oócí : “Núɔ́wɔ nufule nú buhíné eénú, ɔɔ́ŋɔ́kɔ hɔ́ndɛ́tɛ ínyíse.” 8Aáná síkíne cɛ muafa bɔnɔ́mɛ ŋeé lémbíki16.8 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « … ŋeé kéké » aabɛ́ yɛ́ muafa bɔnɔ́mɛ eéyé, anyía yɛ́ ŋa kɛ́láka menjiŋé. Yááŋa anyía, baacɔ a bá ŋa bɔ́ látɛ́na bɛsana bɛ́ ɔmɛsɛ́ áŋa ne injiŋé beébe ne beébe a bɛsana abɛ́ bá ŋa bɔ́ kɛ́la ɔ ɔhɔla baacɔ a bá ŋa bɔ́ látɛ́na eese e yí ŋé húle ná Bandɔ́mɛsɛ́.
9Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana isíʼo : Ánɔ tákáka mekendinyi, nɔ bɛ́kɛ́lákɛ́na maŋaŋa ma ɔmɛsɛ́ ooci a mááŋa maabɛ́, anyía ekúlú ayɛ́ ma káá mana, Bandɔ́mɛsɛ́ káá banɔ́ káha bɔmbányɛ aáyá a bunɔŋɔ e bú kéé líhéke ekúlú ekime. 10Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋa bɛ́kɛ́lɛ́na bɔmbányɛ a tɔsanasáná, wáŋa wu ɔbɛ́kɛ́lákɛ́na tɔ́na bɔmbányɛ a bɛandándá bɛ́ bɛsana ; mbá mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋa bɛ́kɛ́lɛ́na bɔɔbɛ́ a tɔsanasáná, wáŋa wu ɔbɛ́kɛ́lákɛ́na tɔ́na bɔɔbɛ́ a bɛandándá bɛ́ bɛsana. 11Mbɔ́kɔ nu tɛ ɔ́mɔ́ nɔ́ bɛ́kɛ́lɛ́na bɔmbányɛ aná na buŋaŋa bɔ́ ɔmɛsɛ́ a búáŋa bɔɔbɛ́, ta ɔɔcɔ tɛ káá banɔ́ iínjíe taaká cɛ buŋaŋa. 12Mbɔ́kɔ nu tɛ ɔ́mɔ́ nɔ́ bɛ́kɛ́lɛ́na bɔmbányɛ bɛnyɛ́ma bɛ́ bɔsɔ́ɔ́kɔ́, báányɛ́ bá káá banɔ́ iínjíékíne bíánɔ́ bɛnyɛ́ma e ?
13Ta munyiɔnɔ mumɔtɛ́ tɛ á bá mu ɔnyiɔkɛna síkíne cí moólí mefendí ; anyía mu ké búle é léne a cɛmɔtɛ́, mu lénéke eécí a cɛmɔtɛ́ ɔ ɔhɔla ; ta anyía mu ké búle á bábɛ́na síkíne a cɛmɔtɛ́, mu lɔ́kɔ́mákɛ́na eécí a cɛmɔtɛ́. Nu tɛ anɔ́ bá nu ɔhákɛ́nɛ́na bɔkɔ búmɔtɛ́ na Bandɔ́mɛsɛ́ na bɔnɔ́mɛ bɔ́ ɔmɛsɛ́ ooci. »
Baacɔ ŋá nyɛmána bá ɔlátákɛ́na bikotí bí Moyís
(Mat 11.12-13 ; 5.31-32 ; Mak 10.11-12)
14*Bafalisiɛ́ŋ ŋa bɔ́ bá bábɔ́ lɔ́kɔ́máka bɛsana eébí bikime, bé wuúci ɔɔ́mbɔ́náka anyía bá ŋa bɔ́ bá bébú lénéke mɔɔnyɛ́. 15Mbá Yésus ɔsɛ náábɔ́ : « Nu ŋa nɔ́ áamba anyía baacɔ á banɔ́ hiíteke háyɛ bɛtálɛ́mánánɔ́ bɛ́ baacɔ ; mbá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe ményi cíínú ɛtɛ́má. Yááŋa anyía bɔkɔ abɔ́ baacɔ ŋa bɔ́ lɛ́ca háyɛ bɔmbányɛ ɔ ɔhɔla, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé buúbu lɛca háyɛ bɔɔbɛ́ ɔ ɔhɔla.
16Bé ŋe yeékúnyíki ne *bikotí bí *Moyís ne eékúnyi cé *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́ ɔ ɔkɔɔ́háma a nyɛfaaya nyɛ́ Sáaŋ Batis. O otúme a nyíáyɛ́ nyɛfaaya, bé ŋe húlínyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma anyía Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa Otéŋí a Waáŋá ; buátɛ́ bɔkɔ ɔɔcɔ okime ŋá bɛ́kɛ́ndɛ́na owoofine haála ahá Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa. 17Na ɔmɛsɛ́ na ɛŋɔ́lɔ́muaná káá mánaka tɛ́ka ne muuyé na anyía ciɔɔ́ŋɛ́ ɛ́mɔtɛ́ cí bikotí é bínyimisi.
18Ɔnɔ́mɛ okime ewú é kíne oónyí, yɔ́ bátɛ́na oónjú u etémbí, ú má kándaka hɛsɔmɔ ; híáná tɔ́na, ɔnɔ́mɔcɔ́ á bátɛ́na oónjú awɔ́ ɔnɔ́mɛ é kíne, wuúci tɔ́na má kándaka hɛsɔmɔ. »
Ɛnjaba cɛ na ɛnɔ́mɛ cɛ ɔɔcɔ na Lasáal
19Mbá Yésus tɔ́na ɔsɛ : « Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋaá bá a bunɔŋɔ a bɔ́mɔtɛ́, wuúci na bɔnɔ́mɛ buéŋí ; u ŋaá bá waá láŋabaka bɔmbányɛ bɛlaŋa bɛ́ mɔɔnyɛ́ meéŋí, u bándáka manáka mɔɔ́sɛ́ mekime. 20Ɔsɔ́kásɔ́ka u ɔɔcɔ ŋaá bá tɔ́na hɔ́á ne bibéli cɛɛ́tɔ ikime ; nyíáyɛ́ nyiínyi ŋaá bá ɛ́cɛ Lasáal, u fianakɛna eé buúse bú ehenyi bú ciíbe cɛ ɛnɔ́mɛ cɛ ɔɔcɔ oócí. 21U ŋaá bá wá yáambaka o búle nyíá imbuumbú cɛ́ bɛnyɛ́ma a cɛ́ ŋaá bá cɛ́á kuákɔna ekúlú ayɛ́ ɛnɔ́mɛ eécí ŋaá bá cɛá nyíáka, mbá u tɛ ɔ́mɔ́ bɔ́ŋɔ ohónyí. Aáná tɔ́na ɛɛbɔ́ ŋaá bá cɛ́á fáakɔna ɔ ɔsɔ́sɔ bíáyɛ́ bibéli.
22U ŋeé wé, *bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋé bu wuúci cɔbana ɔ Ɔmuaná hoóhi na Taatá *Abɛ́laham ; ɛnɔ́mɛ ŋeé wé tɔ́na, bé ŋé ciíci nyie ; 23cɛ ŋá cɔbá haála ehé biwéewé áŋa, cɛ lɔ́kɔ́máka muuyé buéŋí hɔ́á ; ci ŋé bééti eése, cɛ ŋá lɛcá Abɛ́laham haaca, Lasáal ɔfiánɛ́nánɔ́ a mááyɛ́ mɔɔyɔ́. 24Aáná ci ŋoó bókíté cɛsɛ : “Ééʼ, Taatá Abɛ́laham, mɛ bɛ́cáma mahana ; tɔ́ma Lasáal wé yubé hííyé hɛnɔɔ́nɔ́ e menyífé noómi, mbá wé mi sióŋónyísi okelú ; anyía ɛ ŋá mɛ lɔ́kɔ́ma ɔkála buéŋí aáhá o oocó ooci.” 25Mbá Abɛ́laham ɔsɛ : “Ɔɔ́nɔ́, bɛ́tááka anyía ɔ ŋɔɔ́ lɛcáka bɔmbányɛ ekúlú ayɛ́ ɔ ŋɔɔ́ bá o olíhéke ; ekúlú eéyé, Lasáal ŋaá bá na mahana buéŋí. Aámbáya wa yáaŋa ɔmbányɛ aaha, ekúlú ayɛ́ kuɔŋɔ́ ɔ ŋɔɔ́ lɔ́kɔ́ma ɔkála. 26Aáná tɔ́na, yaandándá yɛ́ nɔɔfia áŋa aá cíásɔ́ ɛkatɛ́katɛ́, ɛ́ɛhɛ́ baacɔ a bá ŋa bɔ́ áamba ɔhatɔna aaha náásɔ́ ɔ ɔcɔba náánɔ́ tɛ á bá bá ɔkɔɔ́háma, híáná baacɔ tɛ á bá bá ɔhatɔna náánɔ́ bɔ́ faáya aaha náásɔ́.”
27Ɛnɔ́mɛ cɛ ɔɔcɔ cɛsɛ : “Mbɔ́kɔ aáná yááŋa, Taatá, cɔ́kɔ́lɛ tɔ́ma Lasáal eé ciíbe cɛ baacɔ ci ciamɛ síkíne, 28anyía ya mɛ́ŋa ne benyíinyí a banɔ́mɔcɔ́ bátáánɔ, wé keé beébe laakɛna anyía bá tɛ kɛ́la háyɛ ɛ́ ŋa mɛ́ kɛláka ; ananyía keyé bá ká ka bɔ́ faáya tɔ́na aaha aá haála hé muuyé eehe.” 29Mbá Abɛ́laham ɔsɛ : “Bɔnɔ́ɔnyia a bɔ́ŋa ne tufule e tú ŋo tóŋínyi ne *bikotí bí *Moyís ne eékúnyi cé *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́, bé tuútu látákɛ́na.” 30Mbá cɛsɛ : “Eéʼeé, Taatá Abɛ́laham, mbɔ́kɔ ɔɔcɔ tɛ ŋá háányúá e biwéewé yó koó beébe kúana, bá tɛ ká bɔ́ bɛ́kákálɛ́na maabɔ́ maabɛ́.” 31Mbá Abɛ́laham ɔsɛ : “Mbɔ́kɔ bá tɛ ŋá bɔ látɛ́na ne bikotí bí Moyís ne eékúnyi cé behémúnyi bɛsana, híáná bá tɛ ká bɔ́ bɛ́kákálɛ́na maabɔ́ maabɛ́, ta ɔɔcɔ á háányua e biwéewé.” »
17Yésus ŋeé lébe bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na
(Mat 18.6-7, 21-22 ; Mak 9.42)
1Yésus ŋaá laana bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ɔsɛ : « Bɛsana bí okúfítínyi ɔɔcɔ tɛ á bá bɛ́ ɔwaáŋa ; mbá mahana ná ɔɔcɔ awɔ́ bɛsana eébí ŋée hule ! 2Yááŋa ambányɛ nááyá anyía bé wuúci ɔɔ́tɔ́kɔ́kɛ́na nɔsɔ́lɔ́ a amɛna, bé wuúci aahɛ́na aá nuɔmɔ́ ɔ ɔhɔla anyía wé kúfítínyi ɔɔ́nɔmbɔ́ ɔmɔtɛ́ a banásɛ́ eebe. 3Énu bíkékényíki ! Mbɔ́kɔ sɔ́ɔ́kɔ́ ŋɔ́ yɔ́ɔ kɛla bɔkɔ a bɔɔbɛ́, wuúci laána bɔmbányɛ anyía ú ma nána. Mbɔ́kɔ u ŋáá lɔ́kɔ́ma, yɔ́ bɛ́kákálákɛ́na búáyɛ́ bɔɔbɛ́,17.3 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « yɔ́ bɛ́kɔ́tɔ búáyɛ́ bɔɔbɛ́… ». Lɛcá tɔ́na bik. 4. mbá u sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé buúbu, wuúci nyɛánɛ́nɛ́na. 4Mbɔ́kɔ u ŋɔ́ yɔ́ɔ kɛla bɔkɔ a bɔɔbɛ́ bikúlú bítíndétú nɔ́mɔ a buɔ́sɛ́ búmɔtɛ́, mbá u faaya e bikúlú eébí bikime ɔ ɔ kuɔŋɔ́ laána anyía : “Ɛ́ ma mɛ́ bɛ́kákálákɛ́na búámɛ bɔɔbɛ́”, o kóó wuúci nyɛanakɛnɛna. » 5Baacɔ bá ɛndɔ́ma ŋa bɔ́ laána Otéŋí a Waáŋá báyɛ : « Basɔ́ sólínyínyi úúsú olumitinine. » 6Mbá Otéŋí ɔsɛ : « Mbɔ́kɔ nua nɔ́ŋa nu ɔbá te ne olumitinine otíkítíki, ú hɔ́áka hɛsámásámá hɛ́ bɔkɔ, nua nɔ́ŋa nu ɔlaana bɔɔtɛ́ bú sikɔmɔɔl ebunyíé anyía búá bɛ́lɔ́ba, bú kaá lɔa aá nuɔmɔ́, búɔ banɔ́ lɔ́kɔ́mɛ́na.
7Túá kɔɔna anyía ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ náánɔ́ áŋa na munyiɔnɔ, mu ŋɔɔ́ nyiɔ e esíéné ta anyía mu ŋeé tétényi bitúké. Weé muúmu lɛcá mu ke yeélúéke e buólí, wáŋa wu o muúmu laana anyía : “Ké ké limíne ɔ ɔmɛsɛ́, hélúméke, nyíáka” e ? 8Eéʼeé, mbá u kéé muúmu laana hú anyía : “Mɛ námbákɛ́na bɛnyɛ́ma, bɛ́laŋaba bɛlaŋa bí etémbí, mɛ aafɛ́na, yámɛ nyíáka, yámɛ múákɛ́na ; e elime eécí ɔ ɔ́ŋa wu ɔnyíáka, mbá a múákɛ́na.” 9Mbá u ti kéé yiínjíé muayɛ́ munyiɔnɔ bitéŋíti anyía mú maá kɛ́laka hú háyɛ wé muúmu laana. 10Híáná ta banɔ́ tɔ́na ekúlú ayɛ́ núánɔ́ kɛ́laka bɔkɔ bukime abɔ́ bá banɔ́ láana anyía núánɔ́ kɛ́laka, ánɔ kɔɔ́na anyía : “Tua sɔ́ŋa hú bɔnyiɔnɔ ; tú ma sɔ́ nyíɔkɔ hú buólí a bɔ́ á nyɛ́maná na basɔ́.” »
Yésus me yeéŋúnyísi beénuúnu bɔ́ɔ́hátá
11Ekúlú eyí Yésus ŋaá bá wa cɔ́cɔbaka eé Yelúsalɛm, u ŋa hɔ́lákɛ́na i iisí na cɛ Samalí na cɛ *Kalilé. 12U ŋaá bá wé yóofine a bunɔŋɔ a bɔ́mɔtɛ́ ekúlú eyí beénuúnu bɔ́ɔ́hátá ŋa bɔ́ fááya o o wuúci ɔɔ́ndɛ́mana. Bá ŋa bɔ́ tálɛ́mɛ́ná enenyíé haaca17.12 Indélímínyínyi ecí bikotí ŋa kɔɔna (Lef 13. 46)., 13bé ŋé túme ɔwaánjála, bá kɔ́ɔnaka báyɛ : « Taatá Yésus, cɔ́kɔ́lɛ ! Basɔ́ bɛ́cáma mahana ! » 14Ekúlú eyí ú ŋeé beébe lɛca, u ŋé beébe laána ɔsɛ : « Énu ke bítóŋínyi ná *beluli nyiínjie. » Ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bébú súétéke, bá ŋá aáŋɔ́núaka. 15Ɛ́makɛ́la ɔmɔtɛ́ eé beébe á lɛca anyía ú ma yááŋɔ́nua, nyɛkahálɔ́mɔ́na eényí ne elime, u iínjíékíne Bandɔ́mɛsɛ́ nuúmi okelú ɔ ɔmuaná. 16U ŋé túmíne Yésus eŋéndu, búáyɛ́ buúse bítíséke ɔmɛsɛ́, u ŋé wuúci iínjíé bitéŋíti. U ŋaá bá ɔɔcɔ u iisí cɛ Samalí. 17Mbá Yésus ɔsɛ : « Yaŋɔ́ ɛsɛ́ bíɔ́hátá bikime ŋá bɔ́ aáŋɔ́núaka e ? Mbá bá bánámányɛ́ nɔ́mɔ beényíe aná e ? 18Ta ɔɔcɔ tɛ ɔ́mɔɔ́ kɔ hálɔ́mɔ́na ne elime o owiínjie Bandɔ́mɛsɛ́ nuúmi, ɛ tɛ ŋáa bá hú ɔɔcɔ ooci a wáŋa okenyí e ? » 19Yésus ŋé wuúci laana ɔsɛ : « Hatɔ́na, cɔbá ; úúwu olumitinine mé yóo nohi. »
Nyɛfaaya nyí Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́
20Ekúlú ayɛ́ *Bafalisiɛ́ŋ ŋa bátá Yésus anyía : « Nyíényí Bandɔ́mɛsɛ́ kéé téŋgínyi baacɔ e », u ŋé beébe bɛ́káma ɔsɛ : « *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ káá fáaya baacɔ buúbu lɛcaka. 21Bá tɛ káá kɔ́ɔna anyía búáŋa aaha, ta anyía búáŋa ehenyíé. Énu menyi bɔmbányɛ anyía Bandɔ́mɛsɛ́ a yáaŋa otéŋínyi aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́17.21 Ta anyía : « aanɔ́ ɛ ɛtɛ́má noómi ».. »
Nyɛkahálɔ́mɔ́na nyɛ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ
22Yésus ŋaá laána bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ɔsɛ : « Ekúlú káá fáaya ayɛ́ nu ká nɔ́ aambaka ɔlɛca ta hú buɔ́sɛ́ búmɔtɛ́ ɔ mɔɔ́sɛ́ ma Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ ; mbá nu ti ké nu buúbu lɛca. 23Baacɔ ká bɔ́ banɔ́ láakɛna anyía “Wáŋa ehenyíé”, ta anyía “Wáŋa aaha” ; nuti beébe látɛ́na. 24Yááŋa anyía buɔ́sɛ́ bɔ́ nyɛkahálɔ́mɔ́na nyɛ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ káá bá háyɛ ɔmanyɛma ú ɛŋɔ́lɔ́muaná : Wá mányɛ́mɛ́ta a aháŋá yɛ́ nyɛháma nyɛ́ ɔɔ́cɔ́, eese ŋa kaáháma a nyɛfiana nyɛ́ ɔɔ́cɔ́. 25Mbá ekúlú ayɛ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ tɛ ŋa kaá hálɔ́mɔ́na, u ŋá nyɛmána wu ɔ cáŋa lɔ́kɔ́máka ɔkála weéŋí, baacɔ bá hɛɛya eehi bó wuúci kíne. 26Ánɔ bɛ́tááka anyía bɛsana a bɛ́ ŋaá bɛ́kɛ́láka ɔ mɔɔ́sɛ́ amá Nɔ́a ŋaá bá weé líhéke, káá bɛ́kɛ́láka híáná ɔ mɔɔ́sɛ́ ma nyɛkahálɔ́mɔ́na nyɛ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ. 27Yááŋa anyía e ekúlú eéyé, baacɔ ŋa bɔ́ bá bábɔ́ nyíáka, bá muákɛ́na, bá bátɛ́ákɛ́na beénjú, bé tónyíki itónyi ɔ ɔkɔɔ́háma ɔ buɔ́sɛ́ abɔ́ Nɔ́a ŋo yóofine a yaandándá yí hikóló. Olondí ŋé túme ɔnaa, ú ŋé beébe ɔɔ́nɔ́kɔ bekime. 28Bɛsana a bɛ́ ŋaá bɛ́kɛ́láka ɔ mɔɔ́sɛ́ amá Lɔt ŋaá bá weé líhéke ká háná a bɛ́kɛ́láka ɔ buɔ́sɛ́ abɔ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ ká ka hálɔ́mɔ́na. Yááŋa anyía ɔ mɔɔ́sɛ́ eémé, baacɔ ŋa bɔ́ bá bábɔ́ nyíáka bá múákɛ́na, bá ɔɔ́ndɔ́kɔ, bé túéke bɛnyɛ́ma, bɔ́ ɔɔ́nɔ́kɔ bɛyɔyɛ́, bá fálɛfaka meébe ; 29mbá buɔ́sɛ́ abɔ́ Lɔt ŋaá hátɔ́na a bunɔŋɔ bɔ́ *Sɔ́tɔm, ne oocó na andányɛ́ a cabálákánɔ́ ŋeé húlúkúne ɔ ɔmuaná, bí ŋé beébe ɔɔ́nɔ́kɔ bekime. 30Híáná bɔ́ káá bá ɔ buɔ́sɛ́ abɔ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ kéé bítóŋíé.
31Buátɛ́ buɔ́sɛ́, ɔɔcɔ awɔ́ u káá bá a ciayɛ́ cuunyi, búáyɛ́ bɔnɔ́mɛ eé ciíbe, tɛ sɔ́ɔ́na anyía wó yóófíne o okohíite bɛnyɛ́ma bí osúéténe. Híáná tɔ́na, ɔɔcɔ awɔ́ u káá bá e esíéné tɛ káá nyɛ́mana wu ɔhálɔ́mɔ́na o ooki. 32Ánɔ bɛ́tááka asana a yɛ́ ŋaa hámɛ́na oónyí u Lɔt. 33Ɔɔcɔ okime awɔ́ u káá yaambaka otétényi uúye olíhe kéé wuúci nyímísi ; mbá ɔɔcɔ okime ewú u kéé nyímísi uúye olíhe kéé wuúci bɔ́ŋɔ́tɔ́na. 34Ɛ ŋaá mɛ banɔ́ laána ɛsɛ́, e buutú etéebú, a baacɔ béfendí a bá ká bɔ́ bá bafiánɛ́nánɔ́ aá buaná bɔ́mɔtɛ́, bé kéé súéténe ɔmɔtɛ́, bó síke ooci a wɔmɔtɛ́. 35E beénjú béfendí a bá ká bɔ́ bá bábɔ́ ɔɔ́lɔkɔ bɛnyɛ́ma a nɔsɔ́lɔ́ nɔ́mɔtɛ́, bé kéé súéténe ɔmɔtɛ́, bó síke ooci a wɔmɔtɛ́. 36[Mbɔ́kɔ banɔ́mɔcɔ́ béfendí ká bɔ́ bá bábɔ́ nyíɔkɔ e esíéné, bé ké súéténe a wɔmɔtɛ́, bó síke ooci a wɔmɔtɛ́.] » 37Baákɔ́nɛ́na ŋe bú wuúci batá báyɛ : « Otéŋí a Waáŋá, háányɛ́ bɛsana eébí káá bɛ́kɛ́láka e ? » Mbá ɔsɛ : « Haála ahá hɛsamba é wé, hɔ́á tɔfɔmbɔ naŋa túá bɛ́bándákána. »17.37 Sob 39.30. Ɛ́cɛ anyía ɔɔcɔ okime káá bá omenyinyi nyɛfaaya nyɛ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ ; aáná ta ɔɔcɔ ta ɔmɔtɛ́ tɛ káá bɛ́nándɔ́nɛ́na nyɛkála.
18Ɛnjaba ci ne esíké yí oónjú na musɔ́mbɔ́tɔ́na bɛsana
1Yésus ŋeé beébe túmíne ɛnjaba eeci anyía weé beébe tóŋínyi anyía bá ŋá bɔ nyɛmána bé o búle bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ bikúlú bikime, bá tɛ́ kasa ta buɔ́sɛ́, 2ɔsɛ : « Musɔ́mbɔ́tɔ́na bɛsana mɔmɔtɛ́ ŋaá bá a bunɔŋɔ a bɔ́mɔtɛ́ ; mu ŋaá bá mu ti eé líkíme Bandɔ́mɛsɛ́, mu ti kéké ta ɔɔcɔ. 3Esíké yí oónjú a yɛ́mɔtɛ́ ŋaá bá tɔ́na aáhá a bunɔŋɔ eébú, yɛ́ cɔ́cɔbaka bikúlú bikime o ooki ú musɔ́mbɔ́tɔ́na bɛsana, yí muúmu laakɛna yɛ́sɛ : “Mɛ sɔ́mbɔ́tɔ́nɛ́na asana a yááŋa na yaŋɔ́ na muamɛ́ muliŋine”, 4mbá bikúlú biéŋí musɔ́mbɔ́tɔ́na bɛsana eémú kíneke. Búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́ mbá mú me bílúmúnyi mɔsɛ : “Ta yɛ́ ŋaá bá anyía i ti ŋé mí líkíme Bandɔ́mɛsɛ́, i ti kéké ta ɔɔcɔ, 5mbá háyɛ esíké yí oónjú eéyé ŋeé mi yébi, míɔ cɔba ɔ ɔsɔ́mbɔ́tɔ́na yááyɛ́ asana háyɛ yá nyɛmána anyía u ti háná faáya o okoóyébi yáámɛ́ elilé.” »
6Otéŋí a Waáŋá ŋó solínyi ɔsɛ : « Ánɔ lɔ́kɔ́ma bɔmbányɛ háyɛ aabɛ́ yɛ́ musɔ́mbɔ́tɔ́na bɛsana eéyí ŋáa kɔɔna. 7Mbá anyána na Bandɔ́mɛsɛ́ ú tɛ káá sɔ́mbɔ́tɔ́kɔ́nɛ́na bɛsana a baacɔ bɔlɔtɔ́kɔ́nɔ́, beébe bé ŋe bú wuúci bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na na nabuɔ́sɛ́ ne nebutúé ; anyána u ti kéé beébe ɔ́ɔ́lɔ e ? 8Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ laána anyía u ké tényí eé beébe sɔ́mbɔ́tɔ́kɔ́nɛ́na bɛsana háyɛ yá nyɛmána. Mbá ekúlú ayɛ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ káá fáaya, u káá kúana ɛ́cɛ baacɔ á bɔ́ánáŋa ne olumitinine e ? »
Ɛnjaba cɛ na ɔɔcɔ u Bafalisiɛ́ŋ ne mutúé etéési
9Baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ bá bébú bíkétíki anyía bá bɔ́ŋa bɛtálɛ́mánánɔ́ bɛ́ baacɔ, bá lɛ́caka anyía bɔsɔ́ɔ́kɔ́ tɛ ábɔ́ bá ta bɔkɔ ; Yésus ŋé beébe túmíne ɛnjaba eeci, ɔsɛ : 10« Baacɔ béfendí ŋa bɔ́ cɔ́ba ɔ ɔkɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na e *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ; a wɔmɔtɛ́ ŋaá bá ɔɔcɔ u *Bafalisiɛ́ŋ, ooci a wɔmɔtɛ́ *mutúé etéési yɛ́ kɔ́mɛ́na. 11Ɔɔcɔ u Bafalisiɛ́ŋ ŋaá tálɛ́mɛ́na ɛndánáka náányia,18.11 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « … u bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na e úúye ɔtɛ́má noómi ». u bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na ɔsɛ : “Kuɔŋɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, i ŋe mí o wiínjie bitéŋíti anyía ɛ tɛ ámɛ bá háyɛ baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ e bé ŋe bú eebe, bá tɛ ábɔ́ bá bɛtálɛ́mánánɔ́ bɛ́ baacɔ, bá kándáka tusɔmɔ ; ɛ tɛ ámɛ bá háyɛ mutúé etéési eemu. 12I ŋe mí bíkíilie ɔnyíá mɔɔ́sɛ́ méfendí ɔ sɔ́ndɛ ɛ́mɔtɛ́, a tuafa túɔ́hátá tɔ́ búámɛ bɔnɔ́mɛ bukime, i ŋe mí o wiínjie nuafa númɔtɛ́.”
13Mutúé etéési ŋaá bá tálɛ́mɛ́na enenyíé haaca, mu ti eéhínyínyi te obééti eése ɔ ɔmuaná ; mbá mu ŋaá bɛ́tálá aabá a aatɔ́, mu kɔɔnaka mɔsɛ : “Kuɔŋɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, mɛ bɛ́cáma mahana, yaŋɔ́ awɔ́ ya mɛ́ŋa aabɛ́ yɛ́ ɔɔcɔ.” 14Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía ɔɔcɔ oócí ŋaá hámá eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ɛ́cɛ wa yáaŋa atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, mbá yɛ́ tɛ ɔ́mɔ bá aáná ná ɔɔcɔ u Bafalisiɛ́ŋ. Yááŋa anyía ɔɔcɔ okime ewú u ŋe bíbééti, Bandɔ́mɛsɛ́ kéé wuúci loosi, ɔɔcɔ okime ewú u ŋé bílóosi, Bandɔ́mɛsɛ́ kéé wuúci bééti. »
Yésus ŋa sáyábɛ́na iŋéné
15Baacɔ ŋa bɔ́ cɔ́bákána te iŋéné né Yésus anyía weé ciíci bítíséke. Ekúlú ayɛ́ *baákɔ́nɛ́na ŋa bɔ́ lɛ́ca aáná, bé ŋé bu beébe kákálákɛ́na ɔkɛla aáná. 16Yésus ŋá kɛla anyía bé wuúci kósítínyi banásɛ́ eébé, mbá ɔsɛ ná baákɔ́nɛ́na : « Ánɔ nyɛánáka banásɛ́ á faákɔ́na náámɛ ! Nuti beébe lekéke, anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe téŋínyi baacɔ bá ciabɔ́ ihúényínyí. 17Aá taaká ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía ɔɔcɔ okime ewú u ti ŋéé lúmitinine *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ háyɛ ɔɔ́nɔmbɔ́ áŋa wu olumitinine, tɛ á bá wu ohiite Bandɔ́mɛsɛ́ háyɛ uuyé Otéŋí a Waáŋá. »
Ɛnɔ́mɛ cɛ ɔɔcɔ
18Otéŋí a wɔmɔtɛ́ u *Besuif ŋa bátá Yésus ɔsɛ : « Ambányɛ yí muékúnyi, anyána yámɛ nyɛmána wu ɔkɛla anyía yámɛ bɔ́ŋɔ yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí olíhe yí ekúlú ekime e ? » 19Mbá Yésus ɔsɛ : « Anyíatɛ́ ɔ ŋɔɔ́ mɛ lɔ́ŋɔ anyía ambányɛ yɛ́ ɔɔcɔ e ? Ta ɔɔcɔ tɛ á bá ambányɛ yɛ́ ɔɔcɔ, ɛ tɛ ŋáa bá hú Bandɔ́mɛsɛ́ bímuócí. 20O ŋoó menyi *bikotí bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ a bɛ́áŋa anyía : Atɛ kandáka tusɔmɔ ; atɛ ɔ́ɔ́nɔ ɔɔcɔ ; eti éébe ; atɛ sɔ́mbɛ́na ɔɔcɔ asana ; mbá kékéke na ɔɔtɛ́ na ɔɔnyia. »18.20 Nyh 20.12-16 ; Tet 5.16-2021Mbá ɔɔcɔ ɔsɛ : « Ya mɛ́ŋa ɔlátákɛ́nánɔ́ bikotí eébí bikime o otúme aámɛ a bunɔ́sɛ́. » 22Ɛ́makɛ́la Yésus á lɔ́kɔ́má aáná, mbá ɔsɛ : « Asana a yɛ́mɔtɛ́ áŋa hɔ́á a yɔ́ nyɛmána wu ɔkɛlaka tɔ́na : Túéke bɛnyɛ́ma bikime abɛ́ ɔ ɔ́ŋa ne biíbi, mbá aafakɛna mɔɔnyɛ́ ná basɔ́kásɔ́ka, aáná ɔ kɔ́ɔ́ bá na bɔnɔ́mɛ a Bunɔŋɔ bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ; mbá á faaya, e búle mɛ látɛ́na. »
23Ɛ́makɛ́la ɔɔcɔ á lɔ́kɔ́má aáná, u ŋa lɔ́kɔ́ma meliŋé ɔ ɔtɛ́má hú mbiɔ́kɛ, anyía u ŋaá bá na bɔnɔ́mɛ buéŋí. 24Ɛ́makɛ́la Yésus á lɛ́cá anyía ú me cúnje, mbá ɔsɛ : « Hmm ! Yááŋa anatákánɔ́ yɛ́ asana anyía ɛnɔ́mɛ cɛ́ baacɔ ébú oófókíne e *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. 25Yááŋa fiaŋɔ anyía samó á hɔ́lɛ́na o onue ú ɛndɔndɔkɔ na anyía ɛnɔ́mɛ cɛ ɔɔcɔ ó yóófíne e Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. » 26Baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá bébú wuúci lɔ́kɔ́máka, ŋa bɔ́ kɔɔ́na báyɛ : « Mbá aáháʼo, aányɛ́ wáŋa wu ɔnɔhɔ aná e ? » 27Mbá Yésus ɔsɛ : « Bɔkɔ bukime abɔ́ baacɔ tɛ abɔ́ bá bá ɔkɛlaka, Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa wu o buúbu kɛlaka. »
28Mbá Bíel ɔsɛ : « Basɔ́ abá tu ŋa sɔ́ bɛ́yúátáka bíásɔ́ bɛnyɛ́ma bikime, túɔ́ kuɔŋɔ́ látákaʼoo ? » 29Mbá ɔsɛ : « Aá taaká ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋá bɛ́yuáta ne uúyé ooki, ne oónyí, ne benyíinyí, ne bibíényi, na baáná a asana ne Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, 30u kɔ́ɔ́ bɔ́ŋɔ biéŋí ɔ ɔhɔla a hɛɛya eehi, yɔ́ bɔ́ŋɔ yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí olíhe yí ekúlú ekime a hɛɛya a hɛ́ ŋa fáakɔna. »
Bikúlú bɛ́tátɔ́ ebí Yésus ŋeé bíkétínyi baacɔ uúye owé
31Yésus ŋé bísúétíne bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na bɔ́ɔ́hátá ne béfendí, mbá ɔsɛ : « Ánɔ lɔ́kɔ́ma bɔmbányɛ ! Tua suáŋa ɔ ɔbááta eé Yelúsalɛm, bɛsana bikime ebí *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa bɔ́ ɔɔ́ŋɔ́kɔ aámɛ a asana, yaŋɔ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ, káá bɛ́kɛ́láka híáná. 32Bé kéé wuúci fiimbie né be-ti-menyí Bandɔ́mɛsɛ́, beébe bá ká bɔ́ mɛ cɛ́cáka, bɔ́ mɛ ɔ́ɔ́mbɔ́náka, bó mi túékíne maatá. 33Ɛkákɛ́la bébú mi súbéke ne mesue, bɔ́ mɛ ɔ́ɔ́nɔ ; mbá a matátɔ́, míɔ haanyua e biwéewé. » 34Ta híáná, baákɔ́nɛ́na tɛ ɔ́mɔ bɔ́ lɔ́kɔ́ma ta bɔkɔ ɔ ɔtáŋa oócí awɔ́ ú ŋaá bá ɔnambánɔ́ náábɔ́, anyía bá tɛ lɔ́kɔ́ma bɔkɔ ebú Yésus ŋaá bá wa yáambaka ɔkɔɔna.
Yésus me yeéŋúnyísi ondíméndíme hoóhi ne Yéliko
35Ekúlú eyí Yésus ŋaá bá hoóhi na bálɛ́ka ci Yéliko18.35 Yéliko áŋa o ombúme ú nuúci nú Sulutɛ́ŋ, hoóhi na nuɔmɔ́ e Nuwéénú., ondíméndíme a wɔmɔtɛ́ ŋaá bá limine a maabána me ohónyí, u lɛ́báka. 36U ŋá lɔ́kɔ́ma etúte yɛ́ baacɔ á hɔ́láka, u ŋá batá ɔsɛ : « Aátɛ́ yááŋa e ? » 37Bé ŋeé wuúci bɛ́káma anyía Yésus, ɔɔcɔ u *Násalɛt, wuúci ú ŋa hɔ́la. 38Aáná ú ŋé bééti okelú ɔ ɔmuaná ɔsɛ : « Yésus, ɔɔ́nɔ́ u Táfit, mɛ bɛ́cáma mahanaʼo ! » 39Baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá bébú búekeke ŋa bɔ́ bá bébú wuúci kákálákɛ́na anyía wé lésíkínyi mbuumu ; ta híáná, u ŋa cɔ́ba ne buúse, u bɔ́mɔkɔ ɔsɛ : « Yésus, ɔɔ́nɔ́ u Táfit, mɛ bɛ́cáma mahanaʼo ! » 40Aáná Yésus ŋá tálɛ́mɛ́na, u ŋá laana baacɔ ɔsɛ : « Énu mi wuúci héléníne. » Ɛ́makɛ́la ondíméndíme é bíkósíti, Yésus ŋé wuúci batá ɔsɛ : 41« Aátɛ́ ɔ ŋɔɔ́ waámba anyía yámɛ ɔ kɛla e ? » Mbá ɔsɛ : « Otéŋí a Waáŋá, kɛlá anyía yá háná ámɛ lɛcakana. » 42Mbá Yésus ɔsɛ nááyá : « Háná lɛ́cakana ! Uúwú olumitinine mó yóo nohi. » 43Hí e ekúlú eéyé, u ŋá háná é túme ɔlɛcana, u ŋá látákɛ́na Yésus, u iínjíékine Bandɔ́mɛsɛ́ nuúmi. Ɛ́makɛ́la etúte ekime á lɛcá aáná, yí ŋé túme tɔ́na onyemi Bandɔ́mɛsɛ́.
19Yésus áŋa o ooki ú Sásɛ́
1Yésus ŋa kaáhámá e Yéliko, waá hɔ́laka bɔ hɔlaka. 2Ɔŋáŋa u ɔɔcɔ ŋaá bá aáhá, nyíáyɛ́ nyiínyi ŋaá bá ɛ́cɛ Sásɛ́. U ŋaá bá mutéŋínyi mu *betúé etéési. 3U ŋaá bá wa yáambaka ɔlɛca anyána Yésus áŋa. Mbá u tɛ ɔ́mɔ bá ne ohónyí a asana na etúte yɛ́ baacɔ, anyía u ŋaá bá okúti. 4U ŋá cábákɛ́na eé buúse, u ŋá bááta a bɔɔtɛ́ bú sikɔmɔɔl anyía mbá wá lɛca Yésus awɔ́ ŋa nyɛ́mana wu ɔhɔlɛna o ohónyí oócí.
5Ɛ́makɛ́la Yésus á kaáhámá a haála eéhé, u ŋá tálɛ́mɛ́na, u ŋé bééti eése ɔ ɔmuaná, mbá ɔsɛ ná Sásɛ́ : « Tényí sɔ́ɔ́na ɔ ɔmɛsɛ́, anyía hɛ́nánɔ ɛ ŋá mɛ nyɛmána wu olimekine e uúwu ooki. » 6Sásɛ́ ŋe tényí sɔ́ɔ́na, u ŋé wuúci káha ne obíléne e uúyé ooki. 7Ekúlú ayɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ lɛ́cá asana eéyé, bekime ŋé túme ɔtáŋa ɛmbásɛmbásɛ, báyɛ : « Ú maá cɔ́ba ɔ ɔkɔfíanɛna o ooki ú aabɛ́ yɛ́ ɔɔcɔ. » 8E uúye ooki, Sásɛ́ ŋeé bíkósíti né Otéŋí a Waáŋá, mbá ɔsɛ : « Ɔ́ɔ lɛcá, Otéŋí, míɔ cɔba o owiínjíékíne basɔ́kásɔ́ka asaasalɛ yɛ́ búámɛ bɔnɔ́mɛ ; mbɔ́kɔ ya mɛ́ŋa oweébénú bɔkɔ bɔ́ ɔɔcɔ a bɔ́mɔtɛ́, míɔ cɔba o o wuúci helúmúnyínyi bɛnyɛ́ma bínyíse. » 9Yésus ɔsɛ nááyá : « Hɛ́nánɔ baacɔ bé ciíbe eeci ma bɔ́ nɔ́hɔkɔ, anyía ɔɔcɔ ooci áŋa tɔ́na ɔ hɛnyɛ́nɔ́ hɛ́ *Abɛ́laham. 10Yááŋa anyía Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ ŋaá faáya ɔ ɔwaamba baacɔ e benyímékénénú o o beébe nohíki. »
Ɛnjaba cɛ bɔnyiɔnɔ bátátɔ́
11Ekúlú ayɛ́ baacɔ ŋaá bá bábɔ́ lɔ́kɔ́máka bɛsana eébí, Yésus ŋa háná é beébe túmíné ɛnjaba, anyía u ŋaá bá hoóhi ne Yelúsalɛm na anyía baacɔ ŋaá bá bébú kétiki anyía *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ búɔ cɔba ɔ ɔlɛcana hí aámbáya. 12U ŋé beébe laana ɔsɛ : « Ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ u hɛnyɛ́nɔ́ hí otéŋí ŋeé súété a bunɔŋɔ bɔ́ haaca, anyía Otéŋí u mɔnɔŋɔ meéŋí é wuúci bééti otéŋí ú búáyɛ́ bunɔŋɔ, mbá u ka hálɔ́mɔ́na. 13Wa yánáŋa tɛ́ka ne osúéte, u ŋɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ bááyɛ́ bɔnyiɔnɔ a bɔ́mɔtɛ́ bɔ́ɔ́hátá, u ŋé beébe iínjíékíne hú náányɛ́ nyɛnamá nyɛ́ ɔmbana nyɛ́ mɔɔnyɛ́, ɔsɛ náábɔ́ : “Ánɔ kɛláka onduné na mɔɔnyɛ́ eémé ɔ ɔkɔɔ́háma ekúlú ayɛ́ ɛ́ ká kaá mɛ hálɔ́mɔ́na.” 14Mbá buayá ŋaá bá búé wuúci liŋekine, bá ŋa bɔ́ tɔ́mɛ́na otéŋí u mɔnɔŋɔ meéŋí baacɔ o okoó wuúci laana báyɛ : “Tu ti ŋé sú léne anyía ɔɔcɔ ooci á bá uusú otéŋí.”
15Ta híáná, u ŋá bááta otéŋí u baacɔ eébé, u ŋá ka hálɔ́mɔ́na a búáyɛ́ bunɔŋɔ. U ŋá laána baacɔ anyía bé wuúci lɔ́ŋɔ́kɛ́na bɔnyiɔnɔ ebé ú ŋe yiínjíékíne mɔɔnyɛ́, anyía bé wuúci laákɛ́na anyána bá ŋa bɔ́ kɛlaka onduné. 16Mu buúse ŋaá faáya, mu ŋá laána otéŋí mɔsɛ : “Otéŋí, mɔɔnyɛ́ emé o ŋoó mi iínjíé ŋeé bíéné mɔɔnyɛ́ mɔɔ́hátá.” 17Mbá ɔsɛ nááyá : “Ɛ́hɛ́ɛ, bɔmbányɛ ! Ɔ ɔ́ŋa ambányɛ yɛ́ munyiɔnɔ, anyía ó moó tétényíki bɔmbányɛ tɔnyɛ́mányɛ́ma, í me mí o bééti kɔ́mɛ́na cɛ bálɛ́ka cíɔ́hátá.” 18Munyiɔnɔ mu béfendí ŋaá faáya, mɔsɛ : “Otéŋí, mɔɔnyɛ́ emé o ŋoó mi iínjíé ŋéé bíéne mɔɔnyɛ́ matáánɔ.” 19Otéŋí ɔsɛ nááyá : “Kuɔŋɔ́ tɔ́na, í me mí o bééti kɔ́mɛ́na cɛ bálɛ́ka ɛ́táánɔ.”
20Munyiɔnɔ a mumɔtɛ́ ŋaá faáya, mbá mɔsɛ : “Otéŋí, mɔɔwɔ mɔɔnyɛ́ emé o ŋoó mi iínjíé, ímeémé, i ŋe mí meéme ɔɔ́tɔ́kɔ́kɔ́ e ekéti yɛ́ bɔlaka, míɔ bátɛ́na. 21Ɛ ŋa mɛ́ kɛlá aáná anyía ɛ ŋa mɛ́ bá yémi o líkíméke, anyía ɔ ɔ́ŋa na nyɛhatɛ́ ; o ŋoó hiíte bɛnyɛ́ma abɛ́ ɔ́ tɛ ɔ́mɔ bátɛ́na, a sáŋáka abɛ́ ɔ tɛ ɔ́mɔ wɔɔ́nɔ.” 22Mbá ɔsɛ : “Ɔ ɔ́ŋa aabɛ́ yɛ́ munyiɔnɔ, míɔ cɔba ɔ ɔ kuɔŋɔ́ túméke tɔkɔma ɔ mɔ́ɔ́wɔ mehúnyi ma bɛ́muátá ; ɔ ŋɔɔ́ bá oó menyukune anyía ya mɛ́ŋa na nyɛhatɛ́, i ŋe mí hiíte bɛnyɛ́ma abɛ́ ɛ tɛ ɔ́mɔ bátɛ́na, ɛ sáŋáka abɛ́ ɛ tɛ ɔ́mɔɔ́ wɔɔ́nɔ́. 23Anyíatɛ́ aná ɔ tɛ ɔ́mɔ háya máámɛ́ mɔɔnyɛ́ haála ahɛ́ baacɔ ŋɔ fɔ́lɔ mɔɔnyɛ́ anyía a nyiámɛ nyɛkahálɔ́mɔ́na mío koó meéme hiíte na bɛtálá e ?” 24Mbá ɔsɛ ná baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá hoóhi ne wuúci : “Ánɔ mɛ cáhɔ́nɛ́na mɔɔnyɛ́ amá muáŋa ne meéme, nú iínjíé né ooci a wáŋa na mɔɔnyɛ́ mɔɔ́hátá.” 25[Bé ŋé wuúci laana anyía : “Otéŋí, wa yáaŋa na mɔɔnyɛ́ mɔɔ́hátá !”] 26Mbá ɔsɛ : “Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ laana ɛsɛ́ ɔɔcɔ okime a wáŋa na bɛnyɛ́ma, bá ká háná é wuúci iínjíé ; mbá asana ɔ́mɔtɛ́, ɔɔcɔ okime awɔ́ u tɛ á bá na bɔkɔ, bé kéé wuúci cáhɔ́nɛ́na ta bɔkɔ abɔ́ wáŋa ne buúbu. 27Mbá a aháŋá na baacɔ e bé ŋe bú mi liŋine, beébe bé ti ómo bú léne anyía yámɛ bááta uubú otéŋí, énu beébe héléne aaha, núé beébe ɔɔ́nɔ́kɔ, yamɛ́ lɛcaka.” »
Nyiofine nyí Yésus eé Yelúsalɛm
(Mat 21.1-11 ; Mak 11.1-11 ; Saŋ 12.12-19)
28Ɛ́makɛ́la wáa mana ɔtáŋa oócí na baacɔ eébé, Yésus ŋaá bá weé búekeke ɔ ɔcɔba eé Yelúsalɛm. 29Ekúlú ayɛ́ u ŋaá bá wa yáaŋa hoóhi na Bɛ́tɛ́fasɛ na Bɛtani, a maabána ma nɔkɔndɔ nú Molifié, u ŋá tɔ́ma *baákɔ́nɛ́na béfendí, 30ɔsɛ náábɔ́ : « Ánɔ cɔbá a bunɔŋɔ eebu eénú eé buúse. Ahɛ́ nú ŋga nɔ́ háma, nu ŋa nɔ́ kúana ɔɔ́nɔ́ u abaŋabɛbɛa osúŋénú. Ta ɔɔcɔ tɛ ŋá cáŋa á bááta. Énu wuúci súŋúne, núé héléne. 31Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋá banɔ́ báta ɔsɛ : “Anyíatɛ́ nu ŋe nú wuúci súŋúne e ?”, ánɔ bɛ́káma nɔsɛ : “Otéŋí a Waáŋá ŋeé wuúci yáamba.” »
32Baákɔ́nɛ́na ebé Yésus ŋaá tɔ́ma ŋa bɔ́ kúána bɛsana háyɛ u ŋeé beébe laákɛ́na. 33Ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bébú súŋúnéke ɔɔ́nɔ́ u abaŋabɛbɛa, bemuútí abaŋabɛbɛa ŋe bú beébe báta báyɛ : « Anyíatɛ́ nu ŋe nú súŋúne ɔɔ́nɔ́ u abaŋabɛbɛa ooci e ? » 34Mbá báyɛ : « Otéŋí a Waáŋá ŋeé wuúci yáamba. » 35Aáná bé ŋge wuúci hálámánána né Yésus ; bé ŋé wuúci táláka bíábɔ́ bɛlaŋa bí nyiike e elime. Bé ŋé bééti Yésus o olimisinyi. 36Hú waá cɔ́cɔbaka ne buúse, baacɔ é húle abɔ́ aanyɛaka bíábɔ́ bɛlaŋa bí nyiike o ohónyí ɔ ɔmuaná. 37Ekúlú ayɛ́ u ŋaá bá wa yáaŋa hoóhi ne Yelúsalɛm ɔ ɔcɔba a hɛlɔɔkɔ hɛ́ nɔkɔndɔ nú Molifié, etúte yɛ́ baákɔ́nɛ́na ekime ŋo nyíóyo ne obíléne, bé ŋé túme onyemi Bandɔ́mɛsɛ́ okelú ɔ ɔmuaná e *bikéki bɛ́ bɛsana abɛ́ bá ŋa bɔ́ lɛ́caka. 38Bá kɔ́ɔnaka báyɛ : « Bandɔ́mɛsɛ́ á sáyábákɛ́na Otéŋí awɔ́ u ŋa fáaya eé nyiínyi nyí Otéŋí a Waáŋá. Mbuumu á bámɔ́kɔ́na ɔ Ɔmuaná, nuúmi ná Bandɔ́mɛsɛ́. »19.38 Maŋ 118.2639Bɔ́mɔtɛ́ *Bafalisiɛ́ŋ bé etúte ŋa bɔ́ laána Yésus báyɛ : « Muékúnyi, kákálákɛ́na nyɛkɛla nyɛ́ bɔ́ɔ́wɔ baákɔ́nɛ́na ! » 40Mbá u ŋá bɛ́káma ɔsɛ : « Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía bébú lésíkínyi mbuumu, ta andányɛ́ kéé bíólíkínyi. »
Yésus ŋa lɛ́la baacɔ bé Yelúsalɛm
41Ekúlú eyí Yésus ŋaá bá wa yáaŋa hoóhi na bálɛ́ka ci Yelúsalɛm, u ciíci lɛcaka, u ŋé túme ɔlɛla a asana na baacɔ bá hɔ́á. 42Mbá ɔsɛ : « Ééʼ, mbɔ́kɔ banɔ́ tɔ́na nu ŋa nɔ́ bá nuenú ményukune bɛsana a bɛ́áŋa bɛ́ɔ banɔ́ kɛ́la bɔmbányɛ hɛ́nánɔ, keyé bɔmbányɛ, mbá aámbáya bɛ́áŋa bɛnambánɔ́ a cáánɔ́ eése. 43Yááŋa anyía, mɔɔ́sɛ́ ŋa fáakɔna náánɔ́ amá báánɔ́ beliŋine káá banɔ́ bɔ́ŋɛna na nɔbɛkɛ nú biité, bɔ́ banɔ́ nyíá, bɔ́ banɔ́ kúeyikinyi ihényí ikime. 44Bá ká bɔ banɔ́ ɔɔ́nɔ́kɔ, bɔ́ kátaka búánɔ́ bunɔŋɔ ; bé ti ké bú síke nyɛndányɛ́ nyɛ́mɔtɛ́ nyɛtálánɔ́ ɔ sɔ́ɔ́kɔ́ ɔ ɔmuaná, anyía nu ti ómo nú menyi ekúlú ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá faáya ɔ ɔ banɔ́ nóhi ! »
Yésus ŋɔ yɔɔ́ŋɛ́na bakɛla onduné
(Mat 21.12-17 ; Mak 11.15-19 ; Saŋ 2.13-22)
45E elime eécí, Yésus ŋo yóófíne eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, u ŋé túme ɔwɔɔ́ŋɛ́na bakɛla onduné ; 46ɔsɛ náábɔ́ : « Yááŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ a Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ anyía : “Ciamɛ Ciíbe káá bá Ciíbe cɛ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na.”19.46 Ɛsa 56.7 Mbá banɔ́, nú me nú ciíci ceŋisi ciíbe ecí beébi ŋa bɔ́ bɛ́námba noómi. »
47Yésus ŋaá bá we yeékúnyíki mɔɔ́sɛ́ mekime eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́. Ne betéŋínyi *beluli nyiínjie, ne *beékúnyi bikotí, na *baáŋá bé *Besuif ŋaá bá bábɔ́ áambaka ohónyí wú o wuúci ɔ́ɔ́nɔ. 48Mbá bá ŋa bɔ́ bá bé ti ébu ményí anyána bábɔ́ kɛla, anyía baacɔ bekime ŋa bɔ́ tákákɛ́na eetú ɔ ɔlɔ́kɔ́ma bɛsana abɛ́ u ŋaá bá waá kɔ́ɔnaka.
20Háányɛ́ makɛ́nda me Yésus ŋe húle e
1Búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́ Yésus ŋaá bá we yeékúnyíki baacɔ eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ; u beébe hulikinyi Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma. Ne betéŋínyi *beluli nyiínjie, ne *beékúnyi bikotí na *baáŋá bé *Besuif ŋa bɔ́ fáaya nááyá, 2mbá báyɛ : « Na makɛ́nda ma háányɛ́ ɔ ŋɔɔ́ kɛ́la bɛsana eebi e ? Aányɛ́ ú ŋo yóo cuméke makɛ́nda me o biíbi kɛlaka e ? » 3Yésus ɔsɛ náábɔ́ : « Yaŋɔ́ tɔ́na, míɔ cɔba ɔ ɔ banɔ́ bata ɛmbataka ɛ́mɔtɛ́, 4ánɔ mɛ laána : Bandɔ́mɛsɛ́ u ŋaá tɔ́ma Sáaŋ o okowóotine baacɔ ayɛ́ʼ baacɔ e ? » 5Bé ŋé túme osuŋunyinyi beébe ne beébe, báyɛ : « Mbɔ́kɔ túásɔ́ bɛ́káma anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá tɔ́ma Sáaŋ o owootine baacɔ, keyé u ŋaá basɔ́ bata ɔsɛ : “Anyíatɛ́ nú ti ómo nú wuúci lumitinine aná e ?” 6Mbá mbɔ́kɔ túásɔ́ bɛ́káma anyía ná baacɔ bá ɔmɛsɛ́, keyé baacɔ bekime káá basɔ́ ɔɔ́nɔ́kɔ na andányɛ́, anyía bé ŋe bú ményi e cííbú ɛtɛ́má anyía Sáaŋ ŋaá bá *muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́. » 7Aáná bá ŋa bɔ́ bɛ́káma anyía bé ti ŋé bú menyi aányɛ́ u ŋá tɔ́ma Sáaŋ o okowóotine baacɔ. 8Mbá Yésus ɔsɛ náábɔ́ : « Aáná e, oo ! Ta yaŋɔ́ tɔ́na, ɛ tɛ ŋá mɛ banɔ́ laána aányɛ́ u ŋé mi cúméke makɛ́nda ma ɔkɛlaka bɛsana. »
Ɛnjaba cɛ bɛɛbɛ́ bí betétényi esíéné
9Aáná Yésus ŋeé túmíne baacɔ eébé ɛnjaba eeci ɔsɛ : « Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋɔɔ́ nyiɔkɔ yááyɛ́ esíéné, yɔ́ wɔ́ɔ́nɔkɔ bɛnyɛ́ma ; yó wiínjie esíéné ɔ cɔ́ɔ́kɛ né betétényi, u ŋá cɔ́ba ɔ ɔkanda ú mɔɔ́sɛ́ meéŋí a bunɔŋɔ bú etémbí. 10Ahá ekúlú yɛ́ ɔbándáka bɛyɔyɛ́ ŋa kaá háma, u ŋá tɔ́ma munyiɔnɔ a mumɔtɛ́ né betétényi esíéné, anyía mú keé beébe bata núáyɛ́ nuafa. Mbá betétényi esíéné ŋé bú wuúci súbéke, bé ŋé muúmu óólísi aabá éfendí. 11Muútí esíéné ŋe túné tɔ́ma munyiɔnɔ mu etémbí, mbá betétényi esíéné ŋe bú muúmu súbéke tɔ́na, bé ŋé muúmu ɔɔ́mbɔ́náka, bé ŋé muúmu ɔɔ́ŋɔ́kɛ́na, bé ŋé muúmu oólísi tɔ́na aabá éfendí. 12U ŋe túné tɔ́ma munyiɔnɔ mu bátátɔ́, eémú bé ŋe bú súbéke tɔ́na, bé ŋé muúmu óómísíki, bé ŋé muúmu hémúnyi e esíéné. 13Mbá muútí esíéné ŋa bɛ́báta mɔsɛ anyána mɔ́ɔ cɔba ɔ ɔkɛla e ? Mbá mɔsɛ mɔ́ɔ cɔba ɔ ɔtɔ́ma uuyé ɔɔ́nɔ́ u ɔtɛ́má, anyía yáakɛlá bá ŋa bɔ́ cɔ́ba o o wuúci lɔ́kɔ́mɛ́na. 14Mbá ekúlú eyí betétényi esíéné ŋe bú wuúci lɛcá, bé ŋé túme ɔkɔɔna beébe ne beébe báyɛ : “Ɔɔcɔ ooci u kéé híiteke bisíkénéne bí síkíne. Túé wuúci ɔɔ́nɔ́kɔ, mbá esíéné káá basɔ́ bɛ́lɔ́kɔ́mɛ́na.” 15Bé ŋé bu wuúci hámánána e esíéné, nyi wuúci ɔɔ́nɔ́kɔ eényí. »
Mbá Yésus ɔsɛ : « A nyíánɔ́ nyɛlɛca, aátɛ́ muútí esíéné káá kɛlaka e ? 16Tɛ́ka mu kɔ́ kɔ yɔɔ́nɔ́kɔ betétényi esíéné eébé, muó wiínjie esíéné né betétényi bé etémbí. » Ɛ́makɛ́la baacɔ eébé ábɔ́ lɔ́kɔ́má aáná, mbá báyɛ : « Etémbí eécí, bɔkɔ tɛ á bá bú ɔbɛ́kɛ́láka aáná ! » 17Yésus ŋé beébe lɛcáka, mbá ɔsɛ : « Aátɛ́ buhúnyi bɔ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ eebu ŋé hémbule e : “Nyɛndányɛ́ anyɛ́ bafalɛfa ciíbe ŋe bú óómbóko, nyiínyi nyɛ́ ma bɛ́cáŋa nyɛndányɛ́ a nyɛ́ má bɛ́túáhɛ́na ciíbe” ? 18Ɔɔcɔ okime awɔ́ u káá kúákɔna a nyɛndányɛ́ eényí ɔ ɔmuaná káá bɛ́nɔ́kɔ́tɔ́kɔ́nɔ ; mbá mbɔ́kɔ nyɛndányɛ́ eényí ŋá kuakɔnakɛna ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́, nyí kéé wuúci ɔɔ́kɔ́sɔ́kɔ. »20.18 Maŋ 118.22
Etéési ayɛ́ bá nyɛmána bá ɔwɔɔ́ndɔ́kɔ ná Sɛsáal
19Ne *beékúnyi bikotí ne betéŋínyi *beluli nyiínjie ŋe bú túmé ɔwaamba ohónyí wú ɔhatɛna Yésus ekúlú eéyé, anyía a yáábɔ́ asana u ŋeé túmé ɛnjaba eeci ; mbá bá ŋa bɔ́ bá bébú líkíméke baacɔ. 20Ɛ́ɛhɛ́ bé ŋe bú túmé o wuúci tékítéki ; bá ŋá tɔ́mɔ́kɔ́na tuféfí a tɔ́ ŋaá bá túé bíhíiteke háyɛ bɛtálɛ́mánánɔ́ bɛ́ baacɔ ɔ ɔbɛ́tɔ́ɔ́lɛ́na Yésus, bó wuúci kúfítínyi na ɛmbataka a cɛ́mɔtɛ́. Bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ áambaka ohónyí wú o wuúci iínjie ná kɔ́mɛ́na, wé wuúci hatɛ́na, bé wuúci kélísíki. 21Aáná bé ŋe bú wuúci batá báyɛ : « Muékúnyi, tu ŋe sú ményi anyía ɔ ŋɔɔ́ kɔɔna bɛsana a bɛtálɛ́mánánɔ́, e eékúnyíki baacɔ anyána bábɔ́ nyɛ́mana bé olíhéke eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, kuɔŋɔ́ tɛ́ka ne mebeé. 22Ɔ́ɔ basɔ́ laána, yááŋa ambányɛ yɛ́ asana a bíásɔ́ *bikotí anyía tu ŋá sɔ́ nyɛ́mána tú ɔwɔɔ́ndɔ́kɔ etéési ná Sɛsáal ayɛ́ʼ yɛ́ tɛ á bá ambányɛ e ? »
23Ɛ́makɛ́la Yésus eé ményí búábɔ́ buála, mbá ɔsɛ náábɔ́ : 24« Énu mi tóŋínyi eléŋú yɛ́ mɔɔnyɛ́. Hibílícínyínyí hɛ́ aányɛ́ eéhí hɛ́áŋa ne nyiínyi eényí e ? » Mbá báyɛ : « Ne hibílícínyínyí ne nyiínyi nyɛ́ Sɛsáal bɛ́áŋa. » 25Yésus ɔsɛ náábɔ́ : « Mbɔ́kɔ aáná yááŋa, énu íínjíékíne bɛnyɛ́ma bɛ́ Sɛsáal ná Sɛsáal, nu iínjíékíne bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ná Bandɔ́mɛsɛ́. » 26Beébe ta ɔbɔ́ŋɔ ohónyí wú o wuúci iínjie nyɛkua a bɛsana abɛ́ u ŋaá bá weé bíkétíki eé buúse bɔ́ baacɔ ; mbá bé ŋe bú kéké nyíáyɛ́ nyɛbɛ́káma, nyiínyi nyí ŋeé beébe mómísiki.
Ɛmbataka a asana na nyɛhaanyua nyí biwéewé
27*Basatusiɛ́ŋ ɔ bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ faáya né Yésus. Bá náŋa bé ti ebú lúmítíne anyía biwéewé ŋa háanyua. Bé ŋe bú wuúci bícónyi báyɛ : 28« Muékúnyi, *Moyís ŋaá basɔ́ ɔɔ́ŋɔ́kɛ́ná okotí eeye ɔsɛ : “Mbɔ́kɔ ɔnɔ́mɔcɔ́ ŋá bátɛ́na oónjú, mbá wé wé tɛ́ka ne obíéne baáná, onyíinyí ké síke bísúétíne esíké, yó wuúci bíénékíne baáná.”20.28 Tet 25.529Ɔ́ɔ lɛca aná : Benyíinyí a banɔ́mɔcɔ́ bétíndétú nɔ́mɔ ŋe bú líhéke ; u buúse ŋaá bátɛ́ná oónjú, yó wé tɛ́ka ne obíéne ɔɔ́nɔ́, 30ne u béfendí na u bátátɔ́ ŋa bɔ́ bátɛ́ákɛ́ná esíké eéyé ; 31híáná bú ŋaá bɛ́kɛ́láka ne bekime bétíndétú nɔ́mɔ, bé ŋe bú weékúne beébe tɛ́ka ne obíéne ɔɔ́nɔ́. 32E elime eécí, oónjú ŋé wé tɔ́na. 33Yaátɛ́ asana tu ŋa sɔ́ ɔ bata anyía e ekúlú eyí biwéewé káá háanyuaka, sɔ́ɔ́kɔ́ awɔ́ háányɛ́ u káá bá ɔnɔ́mɛ u oónjú oócí aná e ? Yááŋa anyía bekime bétíndétú nɔ́mɔ ŋe bú wuúci bátɛ́ákɛ́na. »
34Yésus ɔsɛ náábɔ́ : « Na banɔ́mɔcɔ́ ne beénjú bá hɛɛya eehi ŋa bɔ́ bátɛ́na, bɔ́ tɔ́nɔ́kɔ ; 35mbá na banɔ́mɔcɔ́ ne beénjú abá Bandɔ́mɛsɛ́ káá lɛ́caka anyía bá ŋá bɔ́ nyɛmána bá ɔbá na nuafa na a hɛɛya a hɛ́ ŋa fáakɔna na a nyɛhaanyua nyí biwéewé, bó ko límekine a búáyɛ́ Bunɔŋɔ, bá tɛ ká bɔ́ bátɛ́na, bá tɛ́ tɔnɔ. 36Yááŋa anyía, bá tɛ ábɔ́ bá bá ɔ háná weékúne, anyía ne beébe ne *bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ bá búáŋa bɔkɔ búmɔtɛ́. Bá búáŋa baáná bá Bandɔ́mɛsɛ́, beébe baáná bá nyɛhaanyua nyí biwéewé. 37Moyís ŋoó tóŋgínyi bɔmbányɛ bɔmbányɛ anyía biwéewé káá háányuaka. Aá haála ahá ú ŋɔ yɔ́ɔ́ŋɔ́kɔ a asana yí hikitékíté hɛ́ ɛsándá, u ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ Otéŋí a Waáŋá ɔsɛ : “Bandɔ́mɛsɛ́ cɛ́ *Abɛ́laham, Bandɔ́mɛsɛ́ cí *Isak, Bandɔ́mɛsɛ́ cɛ́ Yákɔb.”20.37 Nyh 3.6 » 38Yésus ŋoó solinyi ɔsɛ : « Énu menyi anyía Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa Bandɔ́mɛsɛ́ cɛ baacɔ ɔ bɔɔ́sɔ, tɛ́ cáŋa Bandɔ́mɛsɛ́ cɛ bɛlɔ́ŋɔ́, anyía eéyé eé buúse baacɔ bekime ŋe bú líhe. » 39Ɛ́ɛhɛ́ *beékúnyi bikotí a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ kɔɔna báyɛ : « Híánáʼo, Muékúnyi ! Ɔ́ mɔɔ́ táŋɛ́ta bɔmbányɛ. » 40Bá tɛ háná bɛ́kána o wuúci bata ta ɛmbataka ɛ́mɔtɛ́.
Mesíi áŋa Otéŋí a Waáŋá u Táfit
41Yésus ɔsɛ náábɔ́ : « Anyána baacɔ a bɔ́ŋa bɔ́ kɔ́ɔnaka anyía *Mesíi áŋa u bɔnyɛ Táfit e ? 42Yááŋa anyía Táfit wuúci bɛ́muátá ŋá kɔɔna e nufule nɔ́ Maŋana ɔsɛ :
“Otéŋí Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá laána uumi Otéŋí a Waáŋá ɔsɛ :
Faáya ké limíne aámɛ a maabána a aháŋá yí uumi ɔ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ,
43ekúlú ekime ayɛ́ ɛ ká mɛ́ kɛ́la
anyía bɔ́ɔ́wɔ beliŋine á bámɔ́kɔ́na búɔ́wɔ bɔtálɛ́ná bɔ́ akɔlɔ́.”20.42-43 Maŋ 110.1
44Mbɔ́kɔ Táfit ŋeé wuúci lɔ́ŋɔ anyía uuyé Otéŋí a Waáŋá, anyána wáŋa wu ɔbá tɔ́na u bɔnyɛ Táfit e ? »
Yésus ŋe yóokisi baákɔ́nɛ́na asana a yɛ́mɔtɛ́
45Yésus ŋaá laáná *baákɔ́nɛ́na ekúlú ayɛ́ baacɔ bekime bá hɔ́á ŋa bɔ́ bá bébú wuúci bɛ́lɔ́kɔ́máka, ɔsɛ : 46« Énu bíkékényíki na nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na nyí *beékúnyi bikotí, bé ŋe bú léne ɔbɛ́náŋála na bɛlaŋa a bɛcaha o obítóŋgínyi, bé lénéke anyía bé beébe téŋíki na bɔɔcɔ haála ahá baacɔ á bɔ́ŋa. Bé ŋe bú léne olimine eé buúse na a *bɛndaŋía bɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na na a bɛandándá bɛ́ manáka. 47Bá ŋa bɔ́ hɔ́ɔnɔ bisíké bí beénjú bíábɔ́ bɛnyɛ́ma, bé céhisiki ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na anyía baacɔ ébú beébe kékéke. Bandɔ́mɛsɛ́ kéé beébe kélísíki na nyɛŋána ɔ ɔhɔla nyɛnamá enyí u kéé kélísíki bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bé etémbí. »
21Nyiínjie nyɛ́ hɛsɔ́kásɔ́ka hí esíké yí oónjú
1Yésus ŋe hétúnyi buúse, u ŋé bísíémúkúnyi, u lɛcaka ɛnɔ́mɛ cɛ́ baacɔ ábɔ́ hákɛ́na nyíábɔ́ nyiínjie e hikóló hí nyiínjie hí *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́. 2U ŋá lɛca tɔ́na hɛsɔ́kásɔ́ka hí esíké yí oónjú á hákɛ́na tɔ́la ífendí. 3Mbá ɔsɛ : « Aá taaká ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana isíʼo : Hɛsɔ́kásɔ́ka hí esíké yí oónjú eéhí meé yiínjie buéŋí ɔ ɔhɔla baacɔ bé etémbí bekime. 4Yááŋa anyía beébe bé me bú iínjiekine anyía bá bɔ́ŋa na bɔnɔ́mɛ buéŋí e bú ti ŋé beébe ɔɔ́lɔ. Mbá wuúci, e úúyé ɔsɔ́ka, ú me yiínjie bɔkɔ bukime abɔ́ wáá bá ne buúbu anyía wé líhékíne. »
Yésus ɔsɛ bá káá kátaka Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́
5Ekúlú ayɛ́ baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ bá bábɔ́ táŋáka a asana ne *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ eé Yelúsalɛm, bá kɔ́ɔnaka báyɛ cíáŋa ɛtábɔ́nákánɔ́ na bɛmbányɛ bɛ́ andányɛ́ na bɛnyɛ́ma bɛ́ nyɛnɔ́kɔ́ abɛ́ baacɔ ŋe bú iínjíékíne. Mbá Yésus ɔsɛ : 6« Bɛnyɛ́ma eébí bikime abɛ́ nú ŋa nɔ́ lɛ́ca, ekúlú káá faáya ayɛ́ nyɛndányɛ́ nyɛ́mɔtɛ́ tɛ́ kɔ́ɔ́ lɔ́bɔ nyɛtálánɔ́ na sɔ́ɔ́kɔ́ ɔ ɔmuaná, ekime kéé fúŋulueke. » 7Bé ŋe bú wuúci bata báyɛ : « Muékúnyi, nyíényí bɛsana eébí káá bɛ́kɛ́láka e ? Hibílícínyínyí hɛ́ yaátɛ́ hí kóó tóŋínyi ekúlú ayɛ́ bɛsana eébí káá bɛ́kɛ́láka e ? » 8Mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Énu bíkékényíki, ta ɔɔcɔ tɛ banɔ́ néŋé ! Yááŋa anyía baacɔ beéŋí ká bɔ́ fáakɔna eémi eé nyiínyi, hú naányɛ́ u kɔɔnaka ɔsɛ : “Yaŋɔ́ ya mɛ́ŋa Mesíi”, na anyía “Ekúlú yɛ́ nyɛfaaya nyí *Mesíi maá kaáháma.” Mbá nuti beébe látákɛ́na ! 9Ekúlú ayɛ́ nu ká nɔ́ lɔ́kɔ́máka bá kɔ́ɔnaka anyía mɔnɔŋɔ ŋaá nua biité meéme ne meéme, baacɔ nuusiki báábɔ́ betéŋí, nuti líkíméke, ananyía bɛsana eébí ŋá nyɛmána bɛ́ ɔ cáŋa bɛ́kɛ́láka. Mbá tɛ́ cáŋa hí e ekúlú eéyé ɔmɛsɛ́ káá mána. » 10Yésus ŋe solinyi ɔsɛ : « Baacɔ bá bunɔŋɔ a búmɔtɛ́ ká bɔ́ támbána biité na baacɔ bá bunɔŋɔ bú etémbí ; butéŋí a búmɔtɛ́ kɔ́ɔ́ tɔ́kɔ butéŋí bú etémbí ; 11ɛmɛsɛ́ bínyíekinyi na makɛ́nda, mecíli káá bá na bɛndamaka bɛ́ ɛkɔnɔ bɛhaála bɛhaála ; ne bikeyékeye bɛ́ bɛsana na bɛandándá bí tubílícínyínyí húlúkúne ɔ ɔmuaná káá bá tɔ́na. »
Yésus ɔsɛ baacɔ kéé tekeseke bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na
12« Ekúlú ayɛ́ bɛsana eébí bikime tɛ ŋáa bɛ́kɛ́la, baacɔ ká cáŋa a banɔ́ hátɛakɛna, bɔ́ banɔ́ tékeseke, bá káá banɔ́ fíímbieke a *bɛndaŋía bɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na bí *Besuif. Bá káá banɔ́ hákɛ́na eé meébe ma ɛcaná ; bɔ́ banɔ́ télímíkínyi a nyɛkála eé buúse bú betéŋí bá baacɔ na a *baáŋá ne e betíkítíki aámɛ a asana. 13Bɛsana eébí káá kɛ́la anyía nuanɔ́ hakɛ́na ɛmbasɔ́ eé buúse bɔ́ baacɔ. 14Ɛ́ɛhɛ́ ánɔ sɔ́mbɔ́tɔ́na e cíínú ɛtɛ́má anyía nu tɛ ká nɔ́ cáŋa ɔbɛ́ákɛ́na a nyɛnamá nyɛ́ nyɛbɛ́kála anyɛ́ nu ká nɔ́ bɛ́káláka. 15Yááŋa anyía yaŋɔ́ bɛ́muátá ɛ ká mɛ́ banɔ́ iínjíékíne ne mehúnyi ne injiŋé a nyɛnamá anyɛ́ baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ banɔ́ líŋine tɛ ká bɔ́ bá na makɛ́nda ta ma ɔbɛ́káma ta ma ɔsáŋɔ́na. 16Ta hú bíánɔ́ bibíényi, na báánɔ́ benyíinyí, na máánɔ́ mahɛ́ná, na bíánɔ́ bikendinyi káá banɔ́ cɔ́cɔbakana a bɛndaŋía ; baacɔ ká bɔ́ ɔɔ́nɔ́kɔ baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́. 17Baacɔ bekime ká bɔ́ banɔ́ líŋekine a asana na nyiámɛ nyiínyi. 18Ta híáná, te nuhúnyi númɔtɛ́ nɔ́ yáánɔ́ aatɔ́ ti kéé nyime ; 19énu eéhínyínyi mbá nu nohiki cíínú ilíhe. »
Yésus ɔsɛ baacɔ káá kátakɛna Yelúsalɛm
20« Ekúlú ayɛ́ nu ká nɔ́ lɛ́ca ɛ́cɛ tɔbɛkɛ́ tú biité mɔ bɔ́ŋɛ́na bálɛ́ka ci Yelúsalɛm, ekúlú eéyé nu ké nú ményi anyía baacɔ bá ɔcɔba o o buúbu katakɛna. 21Yaátɛ́ asana, baacɔ a bá ká bɔ́ bá i iisí ci Yuté ká bɔ́ nyɛ́mana bá ɔcabakɛna ɔ ɔkɔbɛ́námbaka a tɔkɔndɔ ; a bá ká bɔ bá eé Yelúsalɛm ká bɔ́ hámɔ́kɔ́na o osúéte haaca ; eebe a bá ká bɔ́ bá e bisíéné ti ké bu óofine a bunɔŋɔ noómi. 22Yááŋa anyía mɔɔ́sɛ́ eémé káá bá mɔɔ́sɛ́ me muuyé ; bɛsana bikime ebí *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa bɔ́ kɔ́ɔ́náka, bíɔ́ bɛ́kɛ́láka. 23Mahana ne né beénjú bé efume ne né eebe a bá ká bɔ́ bámɔ́kɔ́na e meele ɔ mɔɔ́sɛ́ etéemé, anyía ɔsɔ́ka káá kɛlaka baacɔ bá bunɔŋɔ eébú buéŋí, hilóbi hɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ yó bítóŋínyi náábɔ́. 24Bé ké beébe ɔɔ́nɔ́kɔ na tusala tɔ́ ɛhána, bó beébe tíŋeke bɛɔ́lɛ́ ɔ mɔnɔŋɔ ma baacɔ mekime ma ɔmɛsɛ́. Baacɔ bá mɔnɔŋɔ mé etémbí ká bɔ́ nɔ́sɔ́kɛ́na Yelúsalɛm ɔ ɔkɔɔ́háma ekúlú ayɛ́ búábɔ́ butéŋí káá mana. »
Nyɛkahálɔ́mɔ́na nyɛ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ
25« Tubílícínyínyí káá hámɔ́kɔ́na na ɔ ɔɔ́cɔ́, ne o oólí ne e tunjoti. Bulíkílíki kéé tímbíéke mɔnɔŋɔ ma baacɔ ma ɔmɛsɛ́, má aákákɛ́na na ɔfɛna ú nuɔmɔ́ na bɛahɔ́. 26Bulíkílíki kéé késiki baacɔ na ɔbɛ́táá ú bɛsana a bɛ́ a nyɛmana bɛ́ ɔbɛ́kɛ́láka ɔ ɔmɛsɛ́, anyía bɛnyɛ́ma bɛ́ makɛ́nda bɛ́ ɛŋɔ́lɔ́muaná kéé bínyíékinyi. 27E ekúlú eéyé, bá káá lɛca Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ á fáakɔna ɔ ɔlɔndɔ́ noómi na na makɛ́nda meéŋí ne nuúmi nuéŋí. 28Ekúlú ayɛ́ bɛsana eébí kéé túme ɔbɛ́kɛ́la, énu hetúkúnyi bɛɛtɔ́, núá lɛcáka ɔ ɔmuaná anyía nyíánɔ́ nyɛkɔmba a yáaŋa hoóhi. »
Nyiékúnyi enyí bufikié ŋó tóŋínyi
29Yésus ŋé beébe túmíne ɛnjaba eeci, ɔsɛ : « Ánɔ lɛcáka ne bufikié na maatɛ́ me etémbí mekime. 30Ekúlú ayɛ́ ma yáaŋa ɔ ɔtɔsɔ, banɔ́ bɛ́muátá nu ŋa nɔ́ lɛ́ca, nu menyukune anyía tɔbɔ́lá á yáaŋa hoóhi. 31Híáná tɔ́na, ekúlú ayɛ́ nu ká nɔ́ lɛ́caka bɛsana eébí á bɛ́kɛ́láka, énu menyi anyía *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ kokóokó ! 32Aá taaká ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana ɛsɛ́, baacɔ bá hɛɛya eehi ti ké bú wéékúne bekime ɛ́cɛ bɛsana eébí bikime tɛ ŋáa bɛ́kɛ́la.21.32 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « … ɛ́cɛ bɛsana eébí bikime ti ŋée túme ɔbɛ́kɛ́la ».33Na ɔmɛsɛ́ na ɔmuaná káá mána, mbá taaká cɛ́ bíámɛ bɛsana tɛ káá mána ta buɔ́sɛ́. »
Ánɔ tátáka na mɔŋɔlɛ́ nyɛfaaya nyɛ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ
34« Énu bíkékényíki anyía cíínú ɛtɛ́má tɛ kasá, cíó bíínjie na a maŋanda ne o ohíólo meluku, cɛ́ bɛ́ákákɛ́na bɛsana bɛ́ ɔmɛsɛ́ ; keyé buɔ́sɛ́ etéebú káá banɔ́ béletenyi. 35Yááŋa anyía buɔ́sɛ́ eébú kéé bíhúéne biliminyi bikime bɛ́ ɔmɛsɛ́ okime háyɛ mɔhɔ́tɔ́. 36Nɔtɛ hɛ́táka hiiné, ánɔ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ bikúlú bikime, aáná nu ká nɔ́ bá na makɛ́nda me oweéhínyínyi bɛsana eébí bikime a bɛ́ á nyɛmána bɛ́ ɔbɛ́kɛ́láka, mbá nu bá bɛtálɛ́mánánɔ́ bɛ́ baacɔ eé buúse bɔ́ Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ. »
Yésus ŋa cɔ́ba ne buúse o oweékúnyi baacɔ
37Mɔɔ́sɛ́ mekime Yésus ŋaá bá we yeékúnyíki baacɔ eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, mbá ɔɔ́fɔ́ ekime u cɔ́cɔbaka ɔ ɔkɔɔfíanɛna a nɔkɔndɔ nú Molifié. 38Baacɔ bekime ŋa bɔ́ bá bábɔ́ cɔ́cɔbaka eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ na alalɛ yɛ́ ɔyá ɔ ɔkɔlɔ́kɔ́ma bɛsana abɛ́ u ŋaá bá waá kɔ́ɔnaka.
22Yútas ŋaá bɛ́tábɔ́na ofiimbie Yésus né betéŋínyi Besuif
(Mat 26.1-5 ; Mak 14.1-2 ; Saŋ 11.45-53)
1Bɔŋanda abɔ́ baacɔ ŋaá bá bábɔ́ nyíáka biléti a bɛ́ tɛ á bá ne enutisi ŋaá bá búá yáaŋa hoóhi, bé buúbu lɔ́ŋɔ́kɔ anyía *Basíka. 2Ne betéŋínyi *beluli nyiínjie ne *beékúnyi bikotí ŋa bɔ́ bá bábɔ́ áambaka anyána bábɔ́ ɔɔ́nɔ́ Yésus ; yááŋa anyía bá ŋa bɔ́ bá bébú líkíméke baacɔ.
3Eéyé ekúlú Sátan ŋe yóófíne ɔ ɔtɛ́má u Yútas, ɔmɔtɛ́ u *baákɔ́nɛ́na bɔ́ɔ́hátá ne béfendí bé Yésus ; u ŋaá bá na ɔtáŋɛ́na anyía Iskaliót. 4U ŋa kaá kuána ne betéŋínyi beluli nyiínjie ne betéŋínyi bicénji bé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́22.4 Baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ kɛlaka anyía Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ á bámɔ́kɔ́nɛ́na o moyóyónó. Lɛcá tɔ́na bik. 52. ɔ ɔlɔ́kɔ́mákána ne beébe anyána wáŋa wu o beébe fiimbine Yésus. 5Bé ŋe bú bílénéke buéŋí ne uuyé ɔtáŋa, bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́mákána anyía bé ke bú wuúci iínjíé mɔɔnyɛ́. 6Yútas ŋé lumítíne, u ŋé túme ɔwaamba ekúlú a yambányɛ anyía wé beébe fiimbine Yésus indiitie.
Yésus maá tɔ́ma baákɔ́nɛ́na béfendí ɔ ɔkɔɔtábɔ́na Basíka
(Mat 26.17-25 ; Mak 14.12-21 ; Saŋ 13.21-30)
7Buɔ́sɛ́ bú buúse abɔ́ bá ŋaá bá bábɔ́ nyíáka biléti a bɛ́ tɛ á bá ne enutisi ŋa kaáháma, buúbu eébú bá ŋaá bá bá yɔɔ́nɔ́kɔ baáná bá ɛtɔ́mbá. 8Yésus ŋá tɔ́ma ne Bíel na Sáaŋ ɔsɛ : « Ánɔ kaá basɔ́ tábɔ́nákɛ́na *Basíka. » 9Báyɛ nááyá : « Háányɛ́ o ŋoó léne anyía tú ke sú ciíci tábɔ́náka e ? » 10Mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Ánɔ cɔbá ; ɛ́kɛlá núénú oofíne a bálɛ́ka, nu ŋa nɔ́ ɔɔ́ndɛ́mánána na ɔɔcɔ, weé húlúkúne ɔkɔɔ́tɔ́ka menyífé. Énu wuúci látákɛ́na, nú oofine eé ciíbe ecí u kóó yóofine. 11Mbá nú laána muútí ooki anyía Muékúnyi ŋa báta anyía háányɛ́ u ŋa cɔ́ba ɔ ɔnyíáka Basíka na bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na e ? 12Aáná ú ŋa cɔ́ba ɔ ɔ banɔ́ tóŋínyi yaandándá yí ekéti yí ciíbe yɛ́ ɔnɔŋɔ a yááŋa na bɛnyɛ́ma bikime a bɛ́ ŋa bɛ́amba, ánɔ tábɔ́náka Basíka hɔ́á. » 13Bá ŋa bɔ́ cɔ́ba, bá ŋá kuána bɛsana bikime háyɛ Yésus ŋeé beébe laákɛ́na, bá ŋá tábɔ́náka Basíka.
Bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́
14E ekúlú yɛ́ ɔnyíá, Yésus ŋe límíne ɔ ɔnyíá na baacɔ bá ɛndɔ́ma. 15U ŋé beébe laána ɔsɛ : « Aáná ɛ ŋaá mɛ bá yémi lénéke buéŋí onyíékínyi *Basíka eeci na banɔ́ ɛ́cɛ muuyé tɛ ŋá mɛ́ kuána. 16Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ laána anyía ɛ tɛ ká háná émi ciíci nyíá ɔ ɔkɔɔ́háma ayɛ́ nyíáyɛ́ nyibúlúne kéé bítóŋínyi bɔmbányɛ bɔmbányɛ e *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. »
17U ŋeé hiite hindeŋé hí meluku. U ŋé iinjie Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti, mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Énu hiíhi hiíte, núá múákɛ́na meluku eeme, banɔ́ bekime. 18Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana isíʼo : O otúme aámbáya ɛ tɛ ká háná ámɛ múána meluku ɔ ɔkɔɔ́háma ekúlú ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ kéé télímíkínyi búáyɛ́ Butéŋí. » 19E elime eécí, u ŋé hiíte eléti ; u ŋé iínjie Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti. U ŋé yiíyi bákáka, u ŋé beébe iínjíékíne, ɔsɛ : « Ciamɛ cɛɛ́tɔ eeci a cɛ́áŋa ciínjíénú a yáánɔ́ asana. Énu búle kɛla híáná ɔ ɔ mɛ bɛ́tááka. » 20Ahá bá ŋa bɔ́ mána ɔnyíá, u ŋe hiíte tɔ́na hindeŋé hí meluku, u ŋé beébe iínjíé, mbá ɔsɛ : « Meluku eeme áŋa yɔɔ́sɔɔ́sɔ yɛ́ nyɛlata yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, yiíyi máámɛ manɔ́ŋɔ́ ŋó yoónyísínyi. Meéme mé ŋó yoótíéke a yáánɔ́ asana.
21Ɛ́náka ! Ɔɔcɔ ewú u ŋeé mi fiimbie ŋeé nyíényi na yaŋɔ́. 22Ɛ́ɛ, Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ ŋa cɔ́ba o owé háyɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá sɔmbɔtɔna, mbá mahana né oócí ewú u ŋeé wuúci fiimbie. » 23Aáná bé ŋe bú túme ɔbɛ́báta beébe ne beébe báyɛ mbá aányɛ́ eé beébe ú ŋa kɛ́laka aáná e ?
Aányɛ́ wáŋa waáŋá e
24Baákɔ́nɛ́na ŋe bú túme osuŋunyinyi anyía bébú menyi aányɛ́ eé beébe wáŋa wu ɔbá waáŋá. 25Yésus ɔsɛ náábɔ́ : « Betéŋí bá mɔnɔŋɔ ma baacɔ me etémbí ŋe bú téŋínyi baacɔ, bá ŋa bɔ́ aamba anyía baacɔ ábɔ́ kɔɔnáka anyía bá bɔ́ŋa na ambányɛ yɛ́ ɔtɛ́má. 26Mbá náánɔ́ bú tɛ á bá bú ɔbá aáná. Waáŋá ŋá nyɛmána wu ɔbá náánɔ́ háyɛ ɔɔ́nɔmbɔ́ ; ɔɔcɔ ewú u ŋe téŋínyi háyɛ munyiɔnɔ. 27Aányɛ́ ú ŋa hɔ́la sɔ́ɔ́kɔ́ : Mulimine e tébíli ayɛ́ʼ muafa bɛnyɛ́ma e tébíli e ? Yaŋɔ́ ɛsɛ, mulimine e tébíli wá hɔ́la e ? Ɛ́hɛ́ɛ, yaŋɔ́ ya mɛ́ŋa aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ háyɛ munyiɔnɔ bɔsɔ́ɔ́kɔ́.
28Mbá banɔ́, nua nɔ́ŋa eebe e bé ne me bú límine na yaŋɔ́ eémí e muuyé. 29Yaátɛ́ asana, háyɛ ciamɛ Síkíne ŋe mí cúméke butéŋí, yaŋɔ́ tɔ́na ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ cumeke. 30Ɛ́ɛhɛ́ nu ká nɔ́ nyíáka nú múákɛ́na haála ehé i ké mí téŋíkínyi, nu ké nú límekine a tɔkɔná o okélísi tɔnyɛ́nɔ́ tú *Islayɛ́l tɔ́ɔ́hátá ne túfendí. »
Yésus ɔsɛ Bíel ŋeé wuúci bínéŋítíkinyi
(Mat 26.31-35 ; Mak 14.27-31 ; Saŋ 13.36-38)
31Mbá Otéŋí a Waáŋá ɔsɛ : « Símon, Símon ! Ɔ́ɔ lɛcá, Sátan káá banɔ́ kɔ́kɔnaka. 32Mbá ɛ ŋa mɛ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ ɔɔ́wɔ eé buúse anyía uúwú olumitinine tɛ ɔ waáŋɛ́na ; mbá kuɔŋɔ́, ekúlú eyí uúwe ɔtɛ́má ká ka hálɔ́mɔ́na náámɛ, kíndísíki bɔlɔ́ɔwɔ. » 33Bíel ɔsɛ nááyá : « Otéŋí a Waáŋá, ɛ ŋa mɛ́ cɔ́cɔbaka na kuɔŋɔ́ haála hekime ahá ɔ́ ŋɔɔ́ cɔba, te é ciíbe cɛ ɛcaná, te o okoówé. » 34Mbá Yésus ɔsɛ : « Bíel, ɛ ŋɔ mɛ́ ɔ laana isíʼo : Hɛ́nánɔ, yaaka yɛ́ ɛkɔkɛ́ ŋe síké á bɛ́lɛ́ta nyí buúse, ɛ́cɛ o no moó mi bínéŋítíkínyi bikúlú bɛ́tátɔ́. »
Yésus ŋaá laána baákɔ́nɛ́na anyía bá bɛ́tábɔ́náka ɔnua biité
35Yésus ŋeé beébe laána ɔsɛ : « Ekúlú ayɛ́ ɛ́ ŋa mɛ́ banɔ́ tɔ́ma, banɔ́ tɛ́ka na mɔɔnyɛ́, ta na ambalá, ta na bɛkandɛ́na, ɔ́kɔ, bɔkɔ a bɔ́mɔtɛ́ ŋaá banɔ́ bɛ́ámbákɛ́na e ? » Báyɛ : « Eéʼeé. » 36Mbá ɔsɛ : « Aámbáya, ɔɔcɔ a wáŋa na mɔɔnyɛ́, wé meéme hiíte, ta ɔɔcɔ a wáŋa na ambalá, wé yiíyi hiíte tɔ́na ; ɔɔcɔ awɔ́ u tɛ á bá na nɔsala nɔ́ ɔhána, wé túé búáyɛ́ bɔlaka bú nyiike mbá u ɔ́ɔ́ndɔ nɔsala nɔ́ ɔhána nɔ́mɔtɛ́. 37Yááŋa anyía ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ laána asana ayɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋá kɔɔ́na cɛ́sɛ : “Bé ŋeé wuúci fanɛna ɔ ɔlɔŋɔ u bɔɔ́nɔ baacɔ”22.37 Ɛsa 53.12, ŋá nyɛmána yɛ́ ɔbɛ́kɛ́láka náámɛ. Yaátɛ́ asana, bɛsana a bɛ́ ŋá mɛ lɛca káá cɔba ɔ ɔbɛ́kɛ́láka. » 38Baákɔ́nɛ́na ŋé wuúci laána báyɛ : « Otéŋí a Waáŋá, tusala tɔ́ ɛhána áŋa aaha túfendí. » Mbá ɔsɛ : « Tú ma nyɛ́mana aáná. »
Yésus ŋaá bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na a nɔkɔndɔ nú Molifié
39E elime eécí, Yésus ŋaá hátɔna u ŋá cɔbá a nɔkɔndɔ nú Molifié háyɛ u ŋaá bá waá kɛ́láka. Bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na ŋé bu wuúci látákɛ́na. 40Ɛ́makɛ́la wá kaá hámá a haátɛ́ haála, u ŋé beébe laána ɔsɛ : « Ánɔ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ anyía muɔ́kɛ́tánana tɛ banɔ́ fááyɛ́na. » 41U ŋá bɛ́álɔ́na ne beébe hoóhi háyɛ ɔɔcɔ áŋa wu ɔwaahɛna nyɛndányɛ́, u ŋé túme eŋéndu ɔ ɔmɛsɛ́, u bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́, 42ɔsɛ : « Taatá, mbɔ́kɔ o ŋoó léne, cɔ́kɔ́lɛ mɛ ááŋɛ́na hindeŋé hí muuyé eehi.22.42 Nyɛ́mɔtɛ́ nyɛkɔ́ŋɔ́na : « hindeŋé hɛ́ nyɛkála ». Ta híáná, tɛ́ cáŋa háyɛ i ŋeé mi léne, mbá háyɛ o ŋoó léne. » 43[Elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ nyihúle eényí ɔ Ɔmuaná o okoó wuúci kíndísi. 44Yésus ŋaa hɔlá ɔlɔ́kɔ́ma ɔtɛ́má ɔkánya, aáná u ŋaá cɔ́bá ne buúse ɔ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ na makɛ́nda ɔ ɔkɔɔ́háma ayɛ́ bilué ŋeé túme ɔháma aáyá a cɛɛ́tɔ, bí cébíki ɔ ɔmɛsɛ́ háyɛ bɛɔ́fɔ́lɔ́ bɛ́ manɔ́ŋɔ́.] 45Ɛ́makɛ́la wá hátɔ́ná haála ahá u ŋaá bá waá bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na, u ŋgá hálɔ́mɔ́na a haála ahá baákɔ́nɛ́na ŋaá bá ; u ŋé beébe kuána e hiiné, anyía ɔtɛ́má ŋaá bá wé beébe nuaka. 46Mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Anyíatɛ́ nu ŋa nɔ́ hɛ́ta e ? Ánɔ háányúá, ánɔ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ anyía mɔɔ́kɛ́tánána tɛ banɔ́ fáayɛna. »
Betéŋínyi Besuif ma bɔ́ hátɛna Yésus
(Mat 26.47-56 ; Mak 14.43-50 ; Saŋ 18.3-11)
47Ekúlú ayɛ́ u ŋaá bá wa yánáŋa ɔ ɔtáŋa, etúte yɛ́ baacɔ ŋa kaá háma ; Yútas, ɔmɔtɛ́ u *baákɔ́nɛ́na bɔ́ɔ́hátá ne béfendí, ŋaá bá weé yiíyi kendiki ; u ŋé bíkósíti nááyá o okoó wuúci bíémbi. 48Mbá Yésus ɔsɛ : « Yútas ! Mbá ɔ ŋɔɔ́ waamba ofiimbie Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ ne mubíémbínyi e ? » 49Ekúlú ayɛ́ baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá ɔlɔŋɔ ne Yésus ŋa bɔ́ lɛ́cá asana ayɛ́ yɔ́ cɔ́ba ɔ ɔbɛ́kɛ́láka, báyɛ nááyá : « Otéŋí a Waáŋá, tu ŋá sɔ́ nyɛmána tú osúbéke baacɔ eébé na tusala tɔ́ ɛhána e ? » 50Hí ekúlú eéyé, ɔmɔtɛ́ eé beébe ŋe súbíne munyiɔnɔ mu *mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá, u ŋé wuúci cála ɔ ɔcala ootú ú aháŋá yɛ́ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ. 51Mbá Yésus ɔsɛ : « Ánɔ nyɛána aáná. » U ŋé tímbíé ootú ú waáta ɔɔcɔ, u ŋé wuúci eéŋúnyísi.
52Yésus ŋá bɛ́kɔ́ŋɔ́na ne né betéŋínyi *beluli nyiínjie, ne né betéŋínyi bicénji bí *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, na ná *baáŋá bé *Besuif a bá ŋa bɔ́ faákɔna o okoó wuúci mɛɔ́mɛ́na, mbá ɔsɛ : « Anyíatɛ́ nɔ́ ma nɔ́ fáakɔna ɔ ɔkɔ́ mɛ mɛɔ́mɛ́na na tusala tɔ́ ɛhána na tɔŋɛndá, háyɛ anyía ya mɛ́ŋa ocónjólóŋó yɛ́ ɔɔcɔ e ? 53Yiíyi anyía mɔɔ́sɛ́ mekime ɛ ŋa mɛ́ bá eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ na banɔ́, nu tɛ ɔ́mɔ nɔ́ mɛ tála ɔɔbɔ́. Mbá aámbáya áŋa na yáánɔ́ ekúlú ne ekúlú yɛ́ makɛ́nda me mutéŋínyi ibíne. »
Bíel me bínéŋítíkínyi Yésus
(Mat 26.57-58, 69-75 ; Mak 14.53-54, 66-72 ; Saŋ 18.12-18, 25-27)
54Aáná bá ŋa mɛɔ́mɛ́na Yésus, bé ŋé wuúci cɔbána o ooki ú *mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá. Bíel ŋaá bá waá látáka e elime enenyíé. 55Bá ŋa yaábánáka oocó ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ́ nɔháatɛ́ nú mutéŋínyi beluli nyiínjie, baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ bó límékíne ɔ ɔwaásába. Bíel ŋé limíne ne beébe. 56Ekúlú ayɛ́ u ŋaá bá límíne hoóhi ne oocó, munyiɔnɔ e muénjú a mumɔtɛ́ mu mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá ŋo yoófíne. Mu ŋeé wuúci lɛca, mu ŋé wuúci tála eése, mbá mɔsɛ : « Ɔɔcɔ ooci tɔ́na ŋaá bá ɔlɔŋɔ ne Yésus. » 57Mbá Bíel ŋeé bínéŋítínyi, ɔsɛ : « Oónjú, bɛfala, i ti ŋé mí wuúci menyi buúse bukime. » 58Hikúlúkúlú ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋé wuúci lɛ́ca, mbá ɔsɛ : « Kuɔŋɔ́ tɔ́na, ɔ ɔ́ŋa u ɔlɔŋɔ oócí. » Mbá Bíel ŋaá bɛ́káma waáta ɔɔcɔ ɔsɛ : « Eéʼeé, ɛ tɛ amɛ́ bá ɔlɔŋɔ ne beébe. » 59Ekúlú ma kɛ́la yá hɔla hoóhi onjéŋí okimekime, ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋo yóónyísínyi ɔkɔɔna tɔ́na, ɔsɛ : « Isuŋí tɛ á bá ɛmbányɛ, ɔɔcɔ ooci ŋaá bá ɔlɔŋɔ ne wuúci, anyía wáŋa ɔɔcɔ u *Kalilé. » 60Mbá Bíel ŋaá bɛ́kámá ɔsɛ : « Ɛ tɛ ŋá mɛ lɔ́kɔ́ma ta bɔkɔ abɔ́ kuɔŋɔ́ ɔ ŋɔɔ́ waamba ɔkɔɔna. » Ekúlú ayɛ́ u ŋaá bá wa yánáŋa ɔ ɔtáŋa, yaaka yɛ́ ɛkɔkɛ́ ŋá bɛ́lɛ́ta. 61Aáná Otéŋí a Waáŋá ŋaá bɛ́kuálɛ́ta, u ŋá tála Bíel eése. Híáná Bíel ŋaá bɛ́táá asana eyí Otéŋí ŋeé wuúci laána, ɔsɛ : « Butúé bú hɛ́nánɔ ɛ́cɛ yaaka yɛ́ ɛkɔkɛ́ tɛ ŋá bɛ́lɛ́ta, o ŋoó mi bínéŋítíkinyi bikúlú bɛ́tátɔ́. » 62Aáná Bíel ŋa hátɔ́na a nɔháatɛ́, nyíáyɛ́ nyitúme ɔkɔlɛ́la eényí na mahana mekime.
Bɔ́ ŋɔ yɔ́ɔmbɔ́na, bé súbéke Yésus
63-64Baacɔ a bá ŋa bɔ́ mɛɔ́mɛ́na Yésus ŋaá bá bé wuúci ɔɔ́mbɔ́náka, bé wuúci súbéke. Bé ŋe bú wuúci súŋe bɔlaka e eése, bé wuúci bícónyíki, báyɛ : « Mbɔ́kɔ ɔ ɔ́ŋa *muhémúnyi bɛsana, basɔ́ laána aányɛ́ ú mo yóo súbe aná e ? » 65Bé ŋe bú wuúci ɔɔ́mbɔ́náka na masálɔ́ me etémbí meéŋí o o wuúci féníne.
Hitúlé a hiáŋá áŋa o okélísi Yésus
(Mat 26.59-66 ; Mak 14.55-64 ; Saŋ 18.19-24)
66Hí ahá ɔyá ŋaá yá, na ɔlɔŋɔ ú *baáŋá bé *Besuif, ne betéŋínyi *beluli nyiínjie ne *beékúnyi bikotí ŋa bɔ́ bɛ́bándána haála hɔ́mɔtɛ́. Bé ŋé wuúci cɔbána eé buúse bú hííbú Hitúlé a hiáŋá. 67Mbá báyɛ : « Basɔ́ laána, ɔ ɔ́ŋa Mesíi e ? » U ŋé beébe bɛ́káma ɔsɛ : « Mbɔ́kɔ ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ laána anyía ya mɛ́ŋa *Mesíi, nu ti ké nu lumitine, 68mbɔ́kɔ ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ bata ɛmbataka, nu tɛ ká nɔ́ bɛ́káma. 69Mbá o otúme aámbáya Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ kéé limine a aháŋá yɛ́ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ ú Bandɔ́mɛsɛ́ Alámakɛ́nda. » 70Mbá bekime báyɛ : « Ɛ́cɛ anyía ɔ ɔ́ŋa Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́ e ? » U ŋé beébe bɛ́káma ɔsɛ : « Háyɛ banɔ́ nɔ́ ma nɔ́ kɔɔna, aáná ya mɛ́ŋa waátákána. » 71Mbá báyɛ : « Aátɛ́ ! Tu tɛ ŋá háná asɔ́ aamba tɔkɔma tú etémbí ; yááŋa anyía basɔ́ bɛ́muátá tú ma sɔ́ lɔ́kɔ́máka úúyé ɔtáŋa ! »
23Bá ma cɔ́bana Yésus eé buúse bɔ́ Kɔ́mɛ́na Bílat
(Mat 27.1-2, 11-14 ; Mak 15.1-5 ; Saŋ 18.28-38)
1Aáná baacɔ bekime eébé bé Hitúlé ŋa bɔ́ hátɔkɔna, bɔ́ cɔ́bana Yésus eé buúse bɔ́ Kɔ́mɛ́na Bílat. 2Bé wuúci túméke tɔkɔma, báyɛ : « Tu ŋá sɔ́ kuána baabá eeye e yéékúnyíki baacɔ bá búásɔ́ bunɔŋɔ bɛsana a bɛɛbɛ́ ; ɔsɛ bá tɛ ɔɔ́ndɔ́kɔ etéési ná Sɛsáal, ɔsɛ wuúci bɛ́muátá wáŋa *Mesíi a wáŋa Otéŋí. » 3Bílat ŋé wuúci bícónyi, ɔsɛ : « Mbá ɔ ɔ́ŋa otéŋí u Besuif e ? » Mbá ɔsɛ : « Kuɔŋɔ́, ɔ ŋɔɔ́ kɔɔna aáná. » 4Bílat ŋá laána ne betéŋínyi *beluli nyiínjie na nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ ɔsɛ : « Ɛ tɛ ŋá mɛ́ lɛca ta bɔkɔ bɔ́ ɔbɔnɔsɛna ɔɔcɔ ooci. » 5Mbá bá hɛɛ́nyákɛ́nɛ́na na ɔtáŋa báyɛ : « U ŋe yéékúnyi baacɔ bá bunɔŋɔ aatɔ́ ɔnata ; u ŋeé túmé oweékúnyi a *Kalilé, yó weékúnyíki eé Yuté ikime, aámbáya wa yáaŋa o oweékúnyi aaha. »
Bá ma cɔ́bana Yésus eé buúse bú Otéŋí Elóot
6Ɛ́makɛ́la Bílat áa lɔ́kɔ́máká ɔtáŋa oócí, mbá ɔsɛ : « Ɛ́cɛ anyía ɔɔcɔ ooci áŋa ɔɔcɔ u Kalilé e ? » Báyɛ : « Ɛ́ɛ. » 7Ɛ́makɛ́la wáá lɔ́kɔ́má anyía Yésus áŋa ɔɔcɔ u butéŋí bú *Elóot, u ŋé wuúci tɔ́ma nááyá ; u ŋaá bá tɔ́na eé Yelúsalɛm ɔ mɔɔ́sɛ́ etéemé. 8Ɛŋakɛlá Elóot áa lɛcá Yésus, u ŋé bílénéke buéŋí, anyía feeké u ŋaá bá wé lénéke o wuúci lɛca a bɛsana abɛ́ u ŋaá bá waá lɔ́kɔ́máka bá táŋáka a yááyɛ́ asana. U ŋaá bá wá yaámbáka ɔlɛca Yésus á kɛláka *ekéki yí hibílícínyínyí a yɛ́mɔtɛ́. 9Aáná u ŋeé wuúci bátaka ɛmbataka ciéŋí, mbá Yésus te o wuúci bɛ́káma ta bɔkɔ. 10Ne betéŋínyi *beluli nyiínjie ne *beékúnyi bikotí ŋa bɔ́ bá aáhá tálɛ́mákɛ́na, bé wuúci túméke anamánamá cá tɔkɔma. 11Ne Elóot na bíáyɛ́ bicénji ŋa bɔ́ bá bébú wuúci cɛ́cáka, bé wuúci bábákɛ́na. Elóot ŋé wuúci laŋá kaba e cibólótoto, u ŋé wuúci hélúmúnyi né Bílat. 12Ne Elóot ne Bílat ŋaá bá bébú líŋekenene buáyá, mbá a buɔ́sɛ́ eébú bá ŋa bɔ́ tákána bukendinyi.
Bílat ma sɔ́mbɔ́tɔ́na ɔ ɔwɔɔ́nɔ Yésus
(Mat 27.15-26 ; Mak 15.6-15 ; Saŋ 18.39–19.16)
13Bílat ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́ ne betéŋínyi *beluli nyiínjie na *baáŋá na baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ bá bunɔŋɔ, 14mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Nu ŋé nú mi héléníne ɔɔcɔ ooci nɔsɛ u ŋe nénisi baacɔ. Ánɔ lɛcá, í me mí wuúci bícónyíki eenú eé buúse, yaŋɔ́ ta ɔlɛca bɔkɔ a bɔɔbɛ́ a bɔ́mɔtɛ́ a tɔkɔma etú nú ŋe nú wuúci túméke. 15Te *Elóot tɔ́na tɛ ɔ́mɔɔ́ lɛ́ca bɔkɔ a bɔɔbɛ́ bú o wuúci bɔ́nɔ́sɛa, anyía u ŋée wuúci hélúmúnyínyi náásɔ́. Ánɔ lɛcá, ɔɔcɔ ooci tɛ ɔ́mɔɔ́ kɛla bɔkɔ a bɔɔbɛ́ a bɔ́mɔtɛ́, abɔ́ wá nyɛmána wu owééne. 16Yaátɛ́ asana míɔ cɔba ɔ ɔlaana baacɔ ébú wuúci súbéke ne mesue, mbá bé wuúci nyɛána, wé súéte. » 17[Yɛ́ ŋaá bá yeékínyínyi anyía a bɔŋanda bukime bú *Basíka, Bílat é beébe nyɛánɛ́nɛ́na ɔɔcɔ u ciíbe cɛ ɛcaná ɔmɔtɛ́.]
18Mbá bé ŋé túme ɔbɔmɔ beébe bekime, bá kɔɔ́naka báyɛ : « Ɔɔ́nɔ́ ɔɔcɔ ooci ! Tu ŋa sɔ́ aamba anyía ɔ́ɔ nyɛ́ána Balábas. » 19(Balábas ŋaá bá eé ciíbe cɛ ɛcaná a asana ne etuŋulinyi ayɛ́ u ŋa kɛ́lakɛ́na betéŋínyi bunɔŋɔ ɔ ɔlɔŋɔ na bɔsɔ́ɔ́kɔ́ ɔ ɔkɔɔ́háma ayɛ́ ɔɔcɔ ŋeé wé.) 20Bílat ŋaá bá wa yáambaka ohónyí wú ɔnyɛana Yésus ; buátɛ́ bɔkɔ u ŋa háná á táŋáka ne beébe. 21Ta híáná, bɔ́ bɔ́mɔ́kɔ báyɛ : « Ɔ ɔmbásá ɔ ɔmuanáʼo ! Ɔ ɔmbásá ɔ ɔmuanáʼo ! » 22Bílat ŋa háná é beébe laana e bikúlú bɛ́tátɔ́ ɔsɛ : « Bɔkɔ a bɔɔbɛ́ bɔ́ yaátɛ́ wáŋa ɔkɛlákánɔ́ e ? Ɛ́ tɛ ɔ́mɔɔ́ lɛ́ca bɔkɔ a bɔɔbɛ́ abɔ́ wá kɛláka, abɔ́ wá nyɛmána wu owééne. Míɔ cɔba ɔ ɔlaana baacɔ ébú wuúci súbéke ne mesue, mbá bé wuúci nyɛána, wé súéte. »
23Ta híáná, bá ŋa bɔ́ cɔ́bá ne buúse ɔ ɔbɔmɔ ikelú ɔ ɔmuaná, anyía bá aátákɛ́na Yésus ɔ ɔmbásá. Cííbú ikelú ŋá yákána. 24Aáná Bílat ŋaá sɔ́mbɔ́tɔ́na ɔsɛ yá bɛ́kɛlaka a nyíábɔ́ nyiléne. 25Nyíáyɛ́ nyɛnyɛana eényí ɔɔcɔ awɔ́ u ŋaá bá eé ciíbe cɛ ɛcaná a asana ne etuŋulinyi na ayɛ́ ɔɔcɔ ŋeé wé ; u ŋé beébe iínjíé Yésus anyía bé keé wuúci kɛláka háyɛ bé ŋe bú léne.
Bá ma yáátákɛ́na Yésus ɔ ɔmbásá
(Mat 27.32-44 ; Mak 15.21-32 ; Saŋ 19.17-27)
26Ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bébú súétékéne Yésus, bɔ́ ŋɔ́ ɔ́ɔ́ndɛ́mánána Símon, ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ u bálɛ́ka ci Silɛ́ɛn23.26 Bálɛ́ka a cɛáŋá e Silɛ́ɛnáyik, a aháŋá yɛ́ Afilíki cɛ namuaná. ; u ke yéélúéke e esíéné. Bé ŋé wuúci eékínyi ɔbɛ́túáhɛ́na ɔmbásá, u látákɛ́na Yésus. 27Yaandándá yí etúte yɛ́ baacɔ ŋaá bá yí é wuúci látákɛ́na ne beénjú tɔ́na, aabá a bɛɛtɔ́, bá lɛ́laka a yááyɛ́ asana. 28Yésus ŋé beébe bɛ́kúálɛ́ta, u ŋé beébe laána ɔsɛ : « Banɔ́ itónyi cí Yelúsalɛm, nɔtɛ mɛ lɛláka, mbá ánɔ bɛ́lɛ́láka nɔ lɛlaka a asana na báánɔ́ baáná ; 29ananyía ɛ́náka, ekúlú káá fáaya ayɛ́ bá ká kɔ́ɔ́naka anyía “Bɔmbányɛ ná bɛhɔ́átá bí beénjú ne eebe e bé tí ŋé bú bíéne ta buɔ́sɛ́ te oweémúti ɔɔ́nɔ́.” 30Ekúlú eéyé baacɔ ké bú túme ɔlaana tɔkɔndɔ anyía túé beébe kúákɔ́nákɛ́na, na tɔŋɔndɔ́ anyía túé beébe nyiéke.23.30 Ose 10.831Mbɔ́kɔ bá ŋa kɛ́la bɔɔtɛ́ a buɔ́sɔ nyɛnamá nyɛ́ bɛsana eényí, anyána bá ká kɛ́laka na bɔɔtɛ́ e buwéénú e ? »
32Bá ŋa cɔ́bana tɔ́na baŋána a bɔ́mɔtɛ́ béfendí, anyía bé keé beébe ɔ́ɔ́nɔ́kɔ ɔlɔŋɔ ne Yésus. 33Ekúlú ayɛ́ bá ŋga bɔ́ hámá a haála ahá bɔ́ ŋɔ lɔŋɔ anyía « Nuɔ́ŋɔ́lɔ́ŋɔ́lɔ », bicénji ŋa bɔ́ aátákɛ́ná Yésus ɔ ɔmbásá, na baŋána áyá : A wɔmɔtɛ́ ɔ ɔmbásá a wɔ́mɔtɛ́ a aháŋá yɛ́ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ, ooci a wɔmɔtɛ́ ɔ ɔmbásá a wɔ́mɔtɛ́ a aháŋá yɛ́ ɔɔbɔ́ ú meényi. 34[Yésus ɔsɛ : « Taatá, beébe nyɛánɛ́nɛ́na anyía bé ti ŋé bú ményi bɔkɔ abɔ́ bá ŋa bɔ́ kɛla. »] Bá ŋá aáfákána bíáyɛ́ bɛlaŋa, ɛ́cɛ bá ma bɔ́ ááhakɛna ɔndɔŋɔ o omenyi bɔlaka abɔ́ ɔɔcɔ okime eé beébe áŋa wu ohiite. 35Baacɔ ŋa bɔ́ tálɛ́mákɛ́na aáhá, bá lɛ́caka. Betéŋínyi *Besuif ŋaá bá bé wuúci ɔ́ɔ́mbɔ́náka báyɛ : « Ú ŋo nóhíki baacɔ bé etémbí, wé bínóhi wuúci bɛ́muátá, mbɔ́kɔ wáŋa *Mesíi, ɔlɔtɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́. » 36Bicénji tɔ́na ŋaá bá bíé wuúci cɛ́cáka ; bí ŋe bíkositi ná ɔmbásá, bí ŋé wuúci iínjíé bɛányákánɔ́ bí meluku, 37báyɛ : « Asɛ ɔ ɔ́ŋa otéŋí u Besuif ; bínóhi kuɔŋɔ́ bɛ́muátá aná ! » 38Bɔ́ ŋɔ yɔ́ɔ́ŋɔ́kɔ́ a aháŋá yɛ́ ɔmuaná yɛ́ aatɔ́ yɛ́ ɔmbásá báyɛ : « Ooci áŋa otéŋí u Besuif. »
39Ɔŋána a wɔmɔtɛ́ awɔ́ bá ŋa yáátákɛ́ná ɔ ɔmbásá, u wuúci fénékíne ɔsɛ : « Yaŋɔ́ ɛsɛ ɔ ɔ́ŋa Mesíi e ? Bínóhi mbá a basɔ́ nóhi. » 40Mbá sɔ́ɔ́kɔ́ a wɔmɔtɛ́ ŋeé wuúci kákálákɛ́na ɔsɛ : « Háá ! O ti ŋóo líkíme Bandɔ́mɛsɛ́, kuɔŋɔ́ awɔ́ bá ma sɔ́mbɔ́tɔ́na nyɛsɔ́mbɔ́tɔ́na nyɛ́mɔtɛ́ o owé ne wuúci e ? 41Na kuɔŋɔ́ na yaŋɔ́ nyɛsɔ́mbɔ́tɔ́na eenyi áŋa nyɛtálɛ́mánánɔ́ anyía a nyíásɔ́ nyɛkɛla. Mbá wuúci, u tɛ ɔ́mɔɔ́ kɛ́la bɔɔbɛ́. » 42Mbá ɔsɛ né Yésus : « A mɛ bɛ́tááka ekúlú eyí o kóó téŋgínyi baacɔ. » 43Yésus ɔsɛ nááyá : « Aá taaká ɛ ŋɔ mɛ́ ɔ laana anyía hɛ́nánɔ eécí na yaŋɔ́ na kuɔŋɔ́, tua sɔ́ŋa a Balatis. »
Owé ú Yésus
(Mat 27.45-56 ; Mak 15.33-41 ; Saŋ 19.28-30)
44-45Ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ buɔ́sɛ́, ibíne ŋaá kúá i iisí ikime ɔ ɔkɔɔ́háma i injéŋí ciíci ɛ́tátɔ́. Aáná bɔlaka a bú ŋaá bá búá sɔ́mbɔ́tɔ́kɔ́na *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa láhɛ́á ɛ ɛkatɛ́katɛ́. 46Yésus ŋó bókíte bɔ́áŋánáŋána ɔsɛ : « Taatá, í meé mi o iínjíe yáámɛ́ elilé. »23.46 Maŋ 31.5 Ɛ́makɛ́la wá kɔ́ɔ́na aáná, nyiomboko aatɔ́ eényí. 47Ekúlú eyí mutéŋínyi bicénji ŋa lɛ́cá aáná, u ŋé túme owiínjie Bandɔ́mɛsɛ́ nuúmi, ɔsɛ : « Yááŋa taaká anyía ɔɔcɔ ooci ŋaá bá atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ. » 48Nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ e nyí ŋeé bítúlékíne hɔ́á ŋa lɛ́cáka yaandándá yɛ́ asana eéyé, baacɔ ŋé bu eélúéke aabá a bɛɛtɔ́. 49Ne bemenyinyi ne Yésus bekime ɔlɔŋɔ ne beénjú a bá ŋa bɔ́ bá bébú wuúci látákɛ́na o otúme a *Kalilé ŋa bɔ́ tálɛ́mákɛ́ná haaca ɔ ɔlɛca bɛsana a bɛ́ ŋa bɛ́kɛ́láka.
50-51Ɔɔcɔ u *Besuif a wɔmɔtɛ́ ŋaá bá ne nyiínyi anyía Yɔ́sɛb u bunɔŋɔ bɔ́ Alɛmatɛ́,23.50 Bunɔŋɔ a bɔ́ ŋaá bá hoóhi e kilomɛ́ta 35 a aháŋá yɛ́ namuaná yɛ́ nyɛfianɛna nyɛ́ ɔɔ́cɔ́ ne Yelúsalɛm. i iisí ci Yuté. U ŋaá bá atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ, wuúci na ambányɛ yɛ́ ɔtɛ́má, u tátáka Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. U ŋaá bá e Hitúlé a hiáŋá, mbá u ti ómo lumitine nyɛbɔsɔna nyɛ́ bɔsɔ́ɔ́kɔ́. 52U ŋa cɔ́bá né Bílat o o wuúci bata omime ú Yésus. Bílat ŋé lumítíne. 53E elime eécí, Yɔ́sɛb ŋé suúnyi omime ɔ ɔmbásá, u ŋá bákákɛ́na ɔmbɔ́mɔ́, nyikeényie eényí. Eenyie ŋaá bá etímékénú a nyɛndányɛ́ noómi ; bá ŋaá bá ɛ́cɛ bá tɛ́ ŋa cáŋa é nyíe ɔɔcɔ eé yiíyi. 54Bú ŋaá bá buɔ́sɛ́ abɔ́ bá ŋa tábɔ́na bɛnyɛ́ma, buɔ́sɛ́ bú nyifienyi bú ehélúme bú Besuif.
55Aáná beénjú a bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ látákɛ́na Yésus o otúme a Kalilé ŋa bɔ́ cɔ́ba na Yɔ́sɛb e eenyie, bé ŋe bú yiíyi bísíémúkúnyi, bá ŋá lɛca anyána omime ŋaá bá ofienyínyí. 56Bá ŋá hálɔ́mɔ́kɔ́na náábɔ́, bá ŋá tábɔ́náka ne tufeli na bɛsɔŋɔ bí enumbé.23.56 A bunɔŋɔ bú Islayɛ́l, bá ŋaá bá bá kɛlaka aáná o munyienene.
Bé ŋe bú hélúméke buɔ́sɛ́ bú ehélúme o onyíóyísínyi okotí.
24Yésus ma háányua e biwéewé
(Mat 28.1-10 ; Mak 16.1-8 ; Saŋ 20.1-10)
1A alalɛ yɛ́ ɔyá buɔ́sɛ́ bɔ́ sɔ́ndɛ, beénjú ŋa bɔ́ hátɔna, bɔ́ cɔ́bana e eenyie bɛsɔŋɔ bí enumbé abɛ́ bá ŋa bɔ́ tábɔ́náka. 2Bá ŋgaá kuána anyía bé me fúŋulisi nyɛndányɛ́ a nyɛ́ ŋaá bá e nyiofíníne nyí eenyie. 3Bé ŋe bú óófíne noómi, mbá beébe ta ɔlɛca omime ú Otéŋí a Waáŋá Yésus. 4Ekúlú ayɛ́ asana eéyé ŋaá bá yé beébe yébíki a bíábɔ́ bɛɛtɔ́, banɔ́mɔcɔ́ béfendí na bɛlaŋa e bifúlúndúndúé ŋé beébe hámɛ́na hú huasɛ. 5Aáná bulíkílíki ŋeé beébe tímbíé, bá ŋá cɔ́ŋɛ́máka. Baacɔ eébé ŋé beébe batá báyɛ : « Anyíatɛ́ nu ŋa nɔ́ áamba ooci a wáŋa wɔɔ́sɔ aá haála ahá bɛlɔ́ŋɔ́ áŋa e ? 6U tɛ á kɛla aaha, mbá ú ma háanyua e biwéewé. Ánɔ bɛ́tááka háyɛ u ŋaá banɔ́ láakɛna ekúlú ayɛ́ u ŋaá bá wá yánáŋa a *Kalilé, 7ɔsɛ : “Yɛ́ ŋá nyɛmána anyía bé fiimbie Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ ná baŋána, bé wuúci ɔɔ́nɔ́ waátákɛ́nánɔ́ ɔ ɔmbásá, mbá ɔ mɔɔ́sɛ́ matátɔ́ yɔ́ háányua e biwéewé.” »
8Aáná bá ŋa bɔ́ bɛ́táá ɔtáŋa ú Yésus. 9Bá ŋa bɔ́ hátɔ́na hɔ́á, bá ŋga láákɛ́na na *baákɔ́nɛ́na bɔ́ɔ́hátá na ɔmɔtɛ́ na baákɔ́nɛ́na bé etémbí bekime bɛsana eébí bikime. 10Beénjú eébé ŋa bɔ́ bá anyía na Malíi, itónyi cɛ Makatala, na Sáana, na Malíi, iinyí cɛ Sáak ; bá ŋa bɔ́ bá ɔlɔŋɔ ne beénjú bé etémbí, beébe bé ŋe bú bíkétíkínyi baacɔ bá ɛndɔ́ma bɛsana eébí. 11Mbá beébe te olumitinine bɛsana ebí beénjú ŋeé beébe bíkétíkínyi, anyía bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ bɛ́tááka anyía bɛ́áŋa bɛsana bɛ́ buála. 12Ta híáná, Bíel ŋa hátɔ́na, yɔ́ cɔba e eenyie, ú ŋga hámá, u ŋó nyoŋíminyi e eenyie, u ŋá lɛca hú bɛlahɛlahɛ bɛ́ ɔmbɔ́mɔ́ ɔ ɔmɛsɛ́. Aáná u ŋá hálɔ́mɔ́na o ooki, u ŋé kéké asana a yɛ́ ŋaá bɛ́kɛ́láka.
Yésus me bítóŋínyi ná baákɔ́nɛ́na béfendí
13Hú buátɛ́ buɔ́sɛ́, *baákɔ́nɛ́na bé Yésus béfendí a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ bá bábɔ́ cɔ́cɔbaka a bunɔŋɔ bɔ́ Ɛmáyus, bú ŋaá bá e kilomɛ́ta cíɔ́hátá na ɛ́mɔtɛ́ ne Yelúsalɛm. 14Bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ táŋátáŋa a bɛsana bikime a bɛ́ ŋaá bɛ́kɛ́láka. 15Ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ táŋáka, bé súŋgunyinyi, Yésus ŋé keé beébe cua ; bé ŋé túme okendinyi. 16Bé wuúci lɛcaka, mbá bé ti wuúci menyútúne, anyía ibíne ŋaá bá a cáábɔ́ eése. 17Yésus ŋé beébe batá ɔsɛ : « Mbá aátɛ́ yááŋa, nu kandaka, nu suŋukunyinyi e ? » Bá ŋa bɔ́ tálɛ́mɛ́na, bá ŋá lɔ́kɔ́ma ɔtɛ́má ɔnua. 18Ɔmɔtɛ́ e bífendí eébí ŋaá bá ne nyiínyi anyía Kɛlɛ́ɔ́bas ; mbá ɔsɛ nááyá : « Ɛ́cɛ anyía hú kuɔŋɔ́ bímuócí a baacɔ e bé ŋe bú límine e ekéti yí ekúlú aaha eé Yelúsalɛm, ó ti ŋóo menyi bɛsana a bɛ́ maá bɛ́kɛ́láka ɔ mɔɔ́sɛ́ eeme e ? » 19U ŋé beébe báta ɔsɛ : « Bɛsana bɛ́ yaátɛ́ e ? » Mbá báyɛ : « Asana a yɛ́ ŋaá hámɛ́na Yésus, ɔɔcɔ u *Násalɛt ; wuúci u ŋaá bá *muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́ a mɔ́ ŋaá bá na makɛ́nda a bɛsana abɛ́ mu ŋaá bá muá táŋáka, mu kɛ́laka ne eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ne eé buúse bɔ́ baacɔ bekime bé *Islayɛ́l. 20Na báásɔ́ betéŋínyi *beluli nyiínjie na báásɔ́ *baáŋá ŋa bɔ́ kɛ́la anyía bá sɔ́mbɔ́tɔ́na o muúmu ɔɔ́nɔ́ muátákɛ́nánɔ́ ɔ ɔmbásá. 21Tu ŋa sɔ́ bá túésú kétiki anyía muúmu muá nyɛmána mú ɔháŋɔ́náka baacɔ bé Islayɛ́l ; yɛ́mɔtɛ́ asana áŋa anyía matátɔ́ eeme hɛ́nánɔ amá bɛsana eébí ŋaá bɛ́kɛ́láka. 22Aáná tɔ́na beénjú a bɔ́mɔtɛ́ bé uúsú ɔlɔŋɔ ŋaá basɔ́ nyímísi injiŋé, anyía bá ŋa bɔ́ cɔ́bá e eenyie a alalɛ yɛ́ ɔyá, 23beébe ta ɔlɛca uúyé omime. Ekúlú ayɛ́ bá ŋga bɔ́ hálɔ́mɔ́na, bá ŋá bɔ́ basɔ́ bíkétíkínyi anyía bá ŋá bɔ lɛca *bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ e bí ŋeé beébe laana anyía Yésus áŋa wɔɔ́sɔ. 24Baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ bé uúsú ɔlɔŋɔ ŋá bɔ cɔ́ba tɔ́na e eenyie, bɔ́ kúana bɛsana háyɛ beénjú ábɔ́ kɔ́ɔnaka. Mbá beébe tɔ́na te o wuúci lɛca. »
25Ɛ́ɛhɛ́ Yésus ŋeé beébe laána ɔsɛ : « Banɔ́ baacɔ eébé, nu tɛ anɔ́ bá ne injiŋé, cíínú ɛtɛ́má ti ŋé tényí e lumitinine bɛsana bikime ebí *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa bɔ́ kɔ́ɔ́náka. 26Yɛ́ tɛ ɔ́mɔ nyɛ́mana anyía *Mesíi á lɔ́kɔ́máka ɔkála e, mbá u limine a núáyɛ́ nuúmi e nú ŋeé húle ná Bandɔ́mɛsɛ́ e ? » 27U ŋé beébe hembúlékíne bɛsana abɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ ikime cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa kɔ́ɔna a yááyɛ́ asana, o otúme e tufule tú *bikotí bí *Moyís ɔ ɔkɔɔ́háma e tufule tukime tú behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́.
28Ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bá bɔ́áŋa hoóhi na bunɔŋɔ abɔ́ bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ cɔ́cɔbaka, Yésus ŋa kɛ́la háyɛ anyía u ŋa cɔ́baka ne buúse. 29Mbá báyɛ nááyá : « Limíne aaha na basɔ́, anyía buɔ́sɛ́ meé súéte, ibíne a yáaŋa hoóhi. » U ŋó oofíne eé ciíbe anyía wé limíne ne beébe. 30Ekúlú eyí bé ŋe bú túme onyíényi, u ŋé hiíte eléti, yó wíinjie Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti, yó yiíyi bákáka, u ŋé beébe iínjíékíne anyía bá nyíáka. 31Aáná ibíne ŋa hátɔna a cáábɔ́ eése, nyi wuúci menyutune eényí, mbá u ŋé séŋúlúé eébú eé buúse. 32Bé ŋe túme ɔlaanana báyɛ : « Ɔ́kɔ, tɛ́ka cíísú ɛtɛ́má ŋaá bá inyíóyónó ne obíléne ekúlú ayɛ́ waá bá wá táŋáka na basɔ́ o ohónyí e, u basɔ́ hémbulekine Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ e ? »
33Bá ŋa bɔ́ hátɔ́na hí e ekúlú etéeyé, bá ŋá hálɔ́mɔ́kɔ́na eé Yelúsalɛm. Bá ŋga bɔ́ kúana na baákɔ́nɛ́na bɔ́ɔ́hátá na ɔmɔtɛ́ na baláayɛ́, bá bɛ́bándákánɔ́ haála hɔ́mɔtɛ́, 34bábɔ́ kɔ́ɔnaka báyɛ : « Otéŋí a Waáŋá áŋa taaká ɔhaanyúánɔ́ o owé, anyía Símon meé wuúci lɛcaka ! » 35Beébe tɔ́na bé ŋé bíkétíkínyi baákɔ́nɛ́na eébé na bɛsana a bɛ́ á bɛ́kɛ́láka o ohónyí na anyána bébú wuúci menyutune ekúlú ayɛ́ waá bákáka eléti.
Yésus me bítóŋínyi ná bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na eé Yelúsalɛm
(Mat 28.16-20 ; Mak 16.14-18 ; Saŋ 20.19-23)
36Ekúlú ayɛ́ *baákɔ́nɛ́na eébé béfendí ŋa bɔ́ bá bá búanaŋa ɔ ɔtáŋa bɛsana eebi, bé ŋé síke bítéme, Yésus má tálɛ́mɛ́na aabɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́, mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Mbuumu á bá náánɔ́. » 37Bá ŋa bɔ́ bálátána, bé ŋé túme olíkíme buéŋí, anyía bé ŋe bú kéti anyía ɛnyɔlɛ cíáŋa. 38Mbá Yésus ɔsɛ náábɔ́ : « Anyíatɛ́ nu ŋe nú líkíme nyɛnamá eényí e ? Nyɛnamá nyí isuŋí nyɛ́ aátɛ́ nua nɔ́ŋa ne nyiínyi ɛ ɛtɛ́má e ? 39Ánɔ lɛcáka na cáámɛ aabá na cáámɛ akɔlɔ́, mbá núé menyí anyía yaŋɔ́ bɛ́muátá ya mɛ́ŋa ; ɛnyɔlɛ tɛ á bá ne imehú ne biúhé háyɛ nu ŋa nɔ́ mɛ lɛca ne biíbi. » 40Ekúlú ayɛ́ u ŋaá bá wá táŋáka aáná, u ŋé beébe tóŋgínyi na cááyɛ́ aabá na cááyɛ́ akɔlɔ́. 41Beébe te olumitinine aátɛ́ u ŋaá bá wé beébe laakɛna anyía bá ŋa bɔ́ bá bébú bílénéke buéŋí, beébe bekékénú tɔ́na. Aáná Yésus ŋeé beébe báta ɔsɛ : « Nua nɔ́ŋa nu ɔbá na bɔkɔ bɔ́ ɔnyíá aáhá e ? » 42Báyɛ : « Ɛ́ɛ. » Bé ŋé wuúci iínjíe hiɔfɔ́ a hɛhákákánɔ́. 43U ŋeé hiíhi hiíte, u ŋé hiíhi nyíáka, bé wuúci lɛcaka.
44Mbá ɔsɛ : « Ɛ ŋaá mɛ banɔ́ láákɛ́na bɛsana eébí ekúlú ayɛ́ ɛ ŋa mɛ́ bá na banɔ́. Aáná bɛsana bikime a bɛ́áŋa bɛɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ a yáámɛ́ asana ne e nufule nú *bikotí nú *Moyís, ne e tufule tú *behémúnyi bɛsana, na tɔ́ Maŋana ŋáa nyɛmána bɛ́ ɔbɛ́kɛ́láka. » 45Ekúlú eéyé u ŋeé beébe iínjíe makɛ́nda ma ɔlɔ́kɔ́máka aátɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋá kɔɔna. 46U ŋé beébe laána ɔsɛ : « Yááŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ anyía *Mesíi ŋá nyɛmána we owé, yɔ́ háanyua e biwéewé ɔ mɔɔ́sɛ́ matátɔ́. 47Aáná bé kéé húlíkínyi baacɔ bá mɔnɔŋɔ mekime a nyíáyɛ́ nyiínyi anyía bá bɛ́kákálákɛ́na maabɔ́ maabɛ́, mbá bá sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé meéme ; aáná Bandɔ́mɛsɛ́ kéé beébe nyɛ́anakɛnɛna maabɔ́ maabɛ́. Bé kéé húlikinyi baacɔ aáná o otúme eé Yelúsalɛm ɔ ɔcɔba ne buúse. 48Nu ká nɔ́ hákɛ́na ɛmbasɔ́ a bɛsana eébí. 49Yááŋa anyíaʼo, ɛ ká mɛ́ banɔ́ tɔ́mɛ́na *Efúúménénú yí Elilé eyí Síkíne ŋaá bɛ́tána ; nu ŋa nɔ́ nyɛmána nú olimine aaha a bálɛ́ka eeci ɔ ɔkɔɔ́háma ekúlú eyí nu ké nú híite makɛ́nda e mé ŋeé húle ɔ Ɔmuaná. »
Bandɔ́mɛsɛ́ me béétísi Yésus ɔ Ɔmuaná
50Yésus ŋé beébe cɔbána hoóhi na Bɛtani,24.50 Bunɔŋɔ a bɔ́ ŋaá bá a aháŋá yɛ́ nyɛháma nyɛ́ ɔɔ́cɔ́ yɛ́ macaba ma nɔkɔndɔ nú Molifié. u ŋé hetúnyi aabá ɔ ɔmuaná, u ŋé beébe sayábɛ́na. 51Ekúlú ayɛ́ u ŋaá bá weé beébe sayábákɛ́na, u ŋé beébe bɛ́álɔ́na, Bandɔ́mɛsɛ́ nyi wuúci béétísi eényí ɔ Ɔmuaná. 52Mbá beébe bá ŋa bɔ́ hálɔ́mɔ́na eé Yelúsalɛm ne obíléne weéŋí ɛ́cɛ bé me bú wuúci nyemiki. 53Bá ŋa bɔ́ bá eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ mɔɔ́sɛ́ mekime, bé nyémiki Bandɔ́mɛsɛ́.