Sáak

Nufule anɔ́

Sáak

ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɔ́

Bɛsana a bɛ́ ŋɔ yɔɔ́lɔ anyía bá lɔ́kɔ́máka bɔmbányɛ nyɛfana nyí nufule eenu

Nufule nɔ́ Sáak áŋa nunyíóyónú na ɛhɔ́ŋɛ́ a cɛ́ ŋa lɛca olíhe ú baacɔ. U ŋɔ yɔɔ́ŋɛ́na baacɔ bá *Bandɔ́mɛsɛ́ bekime ; beébe bá bɔ́ŋa basaasíákánɔ́ ɔ ɔmɛsɛ́ okime (1.1).

Muɔ́ŋɔ nufule eenu, Sáak, áŋa ooci awɔ́ baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ kɔɔna báyɛ wáŋa ekuke yí onyíinyí u Otéŋí a Waáŋá Yésus ; wuúci u ŋaá bá mukendisi hiɔ́bɔ hí belumitinine hí Yelúsalɛm (Kal 2.9). Mehúnyi me nufule eenu, a mɔ́mɔtɛ́ ŋaá kála, a mɔ́mɔtɛ́ nátaka ; ta híáná ɛnjaba ecí nufule eenu ŋe túme ŋa lɔ́kɔ́mána bɔmbányɛ.

Sáak ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɛ́ná bekilísíten anyía weé beébe tóŋgínyi olíhe awɔ́ bábɔ́ nyɛ́mana bé olíhéke ; na aabɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ beébe ne beébe, na ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá bekilísíten.

Nufule eenu áŋa nuɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ eé buúse bú bekilísíten bekime ; nu ŋe bíkéti alamánɔ́ yí buhúnyi a yá nyɛmána yɔ́ lɛcana né mulumitinine mukime. Búáŋa anyía ɔtáŋa ú nyuúté ne nyuúté anyía i ŋe mi lumitinine Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma yí Yésus tɛ ŋɔ yɔɔ́lɔ ta bɔkɔ.

Bá ŋa nyɛmána bá ɔfanakɛna olumitinine ú ɔɔcɔ okime aá maayɛ́ mekilíkínyí ; ananyía olumitinine awɔ́ ú tɛ á bá ne mekilíkínyí áŋa owéénú (2.26).

Bitéŋíti

¹Yaŋɔ́ Sáak awɔ́ ɛ ŋa mɛ́ nyíɔnɔ na *Bandɔ́mɛsɛ́ ne Otéŋí a Waáŋá *Yésus *Kilís buólí, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ téŋi, banɔ́ baacɔ bekime bá *tɔnyɛ́nɔ́ túɔ́hátá ne túfendí tú *Islayɛ́l a tɔ́ ŋaá sáásíaka ɔ ɔmɛsɛ́ okime.

A asana yɛ́ na muɔ́kɛ́tánana ne muuyé

²Baláamɛ, ekúlú ekime ayɛ́ nu ŋa nɔ́ ɔ́ɔ́ndɛ́mánána anamánamá cé muuyé, nu tɛ nana ohónyí, ánɔ bámɔ́kɔ́na háyɛ nyitíne nyí bilúŋe, ³anyía ekúlú ayɛ́ úúnú olumitinine ŋɔ́ yɔ́ɔ́ndɛ́mánána anamánamá cá muɔ́kɛ́tánana, ú meéme eéhíkínyínyi, bú káá kɛ́la anyía nuánɔ́ bámɔ́kɔ́na na bɛɔ́nɛ́nánɔ́ bɛ́ ɛtɛ́má. ⁴Ánɔ kɛlaka anyía ɔwɔɔ́nɛ́na ú cíínú ɛtɛ́má ó tóŋínyi nyɛkɛla bɛsana a nyɛmbányɛ anyía nuánɔ́ bɛ́cáŋáka taaká taaká cɛ́ baacɔ tɛ́ka na tɔkɔma, ta bɔkɔ a búmɔtɛ́ tɛ́ banɔ́ bɛ́ámbɛ́na.

⁵Ta híáná, mbɔ́kɔ ɔɔcɔ tɛ á bá ne injiŋé,1.5 Injiŋé eeci áŋa injiŋé a nyɛkɛla nyɛ́ bɛsana, háyɛ ɛ Ɛnj 2.3-6. wá batá ná Bandɔ́mɛsɛ́. U kéé wuúci íínjie. Bandɔ́mɛsɛ́ naŋa wó bóosiki baacɔ bekime, u tɛ táfána. ⁶Mbá, wé wuúci batá na mɔŋɔlɛ́ mekime, tɛ́ka ne isuŋí, anyía ɔɔcɔ ewú u ŋe súŋunyi ŋaá hɔ́á yaahɔ́ yɛ́ nuɔmɔ́ a yɛ́mɔtɛ́ eyí ehúne naŋa yé búŋúléke bɛháŋá bikime. ⁷Nyɛnamá nyɛ́ ɔɔcɔ eényí tɛ́ bɛ́táá anyía Otéŋí a Waáŋá kéé wuúci íínjie bɔkɔ a bɔ́mɔtɛ́, ⁸anyía wáŋa na ɛbɛ́táá ciéŋí, u bítúmbítíkínyi a bɛsana bikime bí úúye olíhe.

Na ɔsɔ́kásɔ́ka na ɛnɔ́mɛ cɛ ɔɔcɔ

⁹Ɔsɔ́kásɔ́ka okime awɔ́ u ŋa látɛ́na Yésus *Kilís ŋá nyɛmána wu obílénéke anyía Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa o wuúci iínjíénú bɔɔcɔ. ¹⁰Híáná tɔ́na ɛnɔ́mɛ cɛ ɔɔcɔ a cɛ ŋa látɛ́na Yésus Kilís á nyɛ́maná ci obílénéke anyía Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa o ciíci loosínyi ɔ ɔmɛsɛ́. Cíé menyi anyía ci ké tényí a cáŋia háyɛ bɛsama bí bihuti. ¹¹Ɔɔ́cɔ́ naŋa wá nɔ́máka, ú báláka,1.11 Nyɛkɔ́ŋɔ́na a nyɛ́mɔtɛ́ : « Ɔɔ́cɔ́ naŋa wá hátɔna ne ehúne yɛ́ bulɔɔ́lɔ ». bihuti wéékúne, bíábɔ́ bɛsama kuakɔna ; bá tɛ́ háná lɛ́ca núábɔ́ nɔhɛka.1.11 Fanáka Ɛsa 40.6-7. Híáná tɔ́na ɛnɔ́mɛ cɛ ɔɔcɔ káá lɔ́sálɔ́sa ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ búáyɛ́ buólí.

A asana na muɔ́kɛ́tánana amɔ́ tu ŋa sɔ́ ɔ́ɔ́ndɛ́mánána

¹²Bɔmbányɛ ná ɔɔcɔ awɔ́ u ŋɔ yɔ́ɔ́ndɛ́mánána muɔ́kɛ́tánana, u muúmu eéhíkínyínyi na yɔɔ́nɛ́nánɔ́ yɛ́ ɔtɛ́má. Ekúlú ayɛ́ mɔ́ ma mána, Bandɔ́mɛsɛ́ kéé wuúci nama yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí olíhe. U ŋaá bɛ́tánɛ́na olíhe oócí ná baacɔ e bé ŋe bú wuúci léne.

¹³Ekúlú ayɛ́ ɔɔcɔ ŋɔ yɔ́ɔ́ndɛ́mánána muɔ́kɛ́tánana, u tɛ kɔɔ́na anyía Bandɔ́mɛsɛ́ u ŋé wuúci ɔɔ́kɛ́tɛ́na, anyía Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ ŋɔ́ yɔ́ɔ́kɛ́tɛ́na ɔɔcɔ. Ta ɔɔcɔ tɔ́na u tɛ á bá wu ɔkɛlaka anyía Bandɔ́mɛsɛ́ á kɛlá bɔɔbɛ́. ¹⁴Yááŋa anyía ɛbɛ́táá a cɛɛbɛ́ a cɛ́ ŋa hámɛ́na ɔɔcɔ ɔ ɔtɛ́má cí ŋeé wuúci nyɛkɛtɛna ɔ ɔkɛla bɔɔbɛ́. ¹⁵Nyɛlɔ́kɔ́mɛ́na anyɛ́ ɔɔcɔ ŋá lɔ́kɔ́mɛ́na ɛbɛ́táá a cɛɛbɛ́ eécí ŋa kɛ́la anyía waá kɛláka bɔɔbɛ́. Ekúlú ayɛ́ u ŋa cɔ́ba ne buúse ɔ ɔkɛla bɔɔbɛ́, u ŋeé wé.

¹⁶Benyíinyí bá ɔtɛ́má, nuti bínéŋéke banɔ́ bɛ́muátá. ¹⁷Bɛmbányɛ bɛ́ bɛnyɛ́ma bikime a bɛ́ tɛ á bá na tɔkɔma ŋeé húle ɔ Ɔmuaná ná ciasɔ́ Síkíne Bandɔ́mɛsɛ́ a wáŋa eese.1.17 Bɔ́mɔtɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma anyía : « Bandɔ́mɛsɛ́, Muketi na ɔɔ́cɔ́ ne oólí ne tunjoti ». Bandɔ́mɛsɛ́ naŋa u tɛ a hɛ́ŋɛ́na, u tɛ basɔ́ túme elime, u tɛ basɔ́ nyɛána i ibíne noómi. ¹⁸Bú ŋeé wuúci bílénékíne anyía wá hɔlɛ́na aáyá a taaká ci buhúnyi anyía túásɔ́ bá ne olíhe, tuɔ́ bámɔ́kɔ́nɛ́na nyiínjie nyí buúsebuúse a bɛnyɛ́ma bikime ebí u ŋe kétíki.

Na nyɛlɔ́kɔ́ma na nyɛkɛla nyɛ́ bɛsana

¹⁹Benyíinyí bá ɔtɛ́má, nu ŋe nú ményi anyía1.19 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « …énu menyí anyía ». ɔɔcɔ okime aá banɔ́ ŋá nyɛmána wu ɔbá fiaŋɔ o tényí lɔ́kɔ́máka bɔsɔ́ɔ́kɔ́, u ti tényí táŋɛ́ta, u ti tényí lɔ́kɔ́ma hilóbi. ²⁰Yááŋa anyía ekúlú ayɛ́ ɔɔcɔ ŋá lɔ́kɔ́ma hilóbi, u tɛ ŋáá kɛ́la bɛsana e bí ŋé bíléníne Bandɔ́mɛsɛ́. ²¹A yaátɛ́ asana, ánɔ nyɛanáka ɔkɛla na bɛsana bɛ́ mɔnyɔ́kɔ́lɔ́ na anamánamá cá bɛsana cá nyɛŋána. Énu bílóósíki eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, núó lumitinine bíáyɛ́ bɛsana abɛ́ u ŋa háya e cíínú ɛtɛ́má noómi ; biíbi bɛ́áŋa bɛ́ ɔ banɔ́ nóhiki.

²²Nuti bínéŋéke banɔ́ bɛ́muátá ɔ ɔlɔ́kɔ́máka bɔ lɔ́kɔ́máka Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, mbá énu biíbi látákɛ́na. ²³Yááŋa anyía ɔɔcɔ awɔ́ u ŋa lɔ́kɔ́ma bɔ lɔ́kɔ́ma Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, u ti biíbi látɛ́na, ŋaá hɔ́á ɔɔcɔ awɔ́ u ŋa bɛ́lɛ́ca buúse o oólí háyɛ búáŋa. ²⁴Ekúlú ayɛ́ ú ma bɛ́lɛ́cáka buúse aáná, u ŋá hɔ́la, yɔ́ bɛ́hɔ́ya ɔ ɔbɛ́hɔ́ya háyɛ búáyɛ́ buúse áŋa. ²⁵Mbá ɔɔcɔ awɔ́ u ŋa yáakɔ́nɛ́na *bikotí bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, u biíbi óónyísíkínyi ɔlátɛ́na, tɛ́ cáŋa hú bɔ́ lɔ́kɔ́máka, mbá u bɛ́hɔ́ya e elime, Bandɔ́mɛsɛ́ kéé wuúci sayabakɛna a bɛsana bikime abɛ́ u ŋa kɛ́la. Yááŋa anyía bikotí eébí áŋa tɛ́ka na hɛkɔma, bɛ́áŋa bɛ́ ɔ basɔ́ kátɔ́náka a bɔɔbɛ́. ²⁶Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋa bɛ́táá anyía wáŋa mulumitinine mbá u ti tétényi nyíáyɛ́ nyuúté ɔ ɔtáŋa bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛsana, u ŋe bínéŋe. Yááŋa anyía u ŋa kɔ́ɔna ɔsɛ u ŋaá látɛ́na bikotí bí olumitinine, mbá bɛ́ tɛ ŋɔ́ yɔ́ɔ́lɔ ta bɔkɔ. ²⁷Taaká ci efúúménénú yí olumitinine eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ awɔ́ ú tɛ á bá ne ehíŋe, ícíoci wáŋa anyía : Na ɔwaamba ohónyí ú otétényíki ne cuuné cɛ́ banásɛ́ ne bisíké bí beénjú e muuyé, ne obíkíilie bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛsana bɛ́ ɔmɛsɛ́ ooci o otibítífíle.

Nɔtɛ kɛlákɛ́na bɔsɔ́ɔ́kɔ́ mebeé

¹Baláamɛ, banɔ́ ebé nu ŋa nɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ né uusú Otéŋí a Waáŋá Yésus *Kilís a wáŋa ne nuúmi ɔ ɔhɔla, nɔtɛ kɛlákɛ́na bɔsɔ́ɔ́kɔ́ mebeé. ²Túá kɔɔ́na anyía baacɔ béfendí me bú oofine ekúlú ɔ́mɔtɛ́ a nyɛ́ánɔ́ nyɛbɛ́bándána. Ɔmɔtɛ́ eé beébe ɛnɔ́mɛ cɛ ɔɔcɔ, na nɔbánda nú kóolo a hɛnɔɔ́nɔ́ hɛ́ ɔɔbɔ́, na bɛlaŋa bɛ́ mɔɔnyɛ́ meéŋí aá cɛɛ́tɔ ; a wɔmɔtɛ́ hɛsɔ́kásɔ́ka hɛ́ ɔɔcɔ, ne bilunénú bɛ́ bɛlaŋa. ³Aáná, mbɔ́kɔ ɔmɔtɛ́ aá banɔ́ ŋeé kéke ɔ ɔhɔla ɔɔcɔ u bɛlaŋa bɛ́ mɔɔnyɛ́, yó wuúci laana ɔsɛ : « Taatá, limíne aaha e nyilimíné nyɛ́ bɔɔcɔ eenyi. » Mbá u laana hɛsɔ́kásɔ́ka hɛ́ ɔɔcɔ ɔsɛ : « Kuɔŋɔ́, baabá eeye, ká ka tálɛ́mɛ́na ehenyíé », ta anyía « Ká ka bɛ́nyɔ́kɔ́lɛ́ána ɔ ɔmɛsɛ́ ehenyíé » ; ⁴mbɔ́kɔ ɔɔcɔ aá banɔ́ ŋaá kɛ́laka aáná, tɛ́ka ɛ́cɛ anyía u ŋa kɛ́lɛna bɔsɔ́ɔ́kɔ́ mebeé e ? Tɛ́ka mutáfána eémú muáŋa e mú ŋé húle a bɛɛbɛ́ bɛ́ ɛbɛ́táá e ?

⁵Benyíinyí bá ɔtɛ́má, yááŋa anyíaʼo, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá táfáka eebe a bá bɔ́ŋa tɔsɔ́kásɔ́ka eé buúse bɔ́ baacɔ bá ɔmɛsɛ́ ooci anyía bábɔ́ bámɔ́kɔ́nɛ́na ɛnɔ́mɛ o olumitinine eeyé eé buúse, mbá bé oofine eeyé e Butéŋí abɔ́ u ŋaá bɛ́tánɛ́ná baacɔ e bé ŋé bú wuúci léne. ⁶Mbá ta híáná banɔ́, nu ŋa nɔ́ bábɛ́na basɔ́kásɔ́ka. Yaŋɔ́ ɛsɛ ɛnɔ́mɛ cɛ́ baacɔ náŋa cɛ́ á banɔ́ tékeseke, cɛ́ banɔ́ télímíkínyi a akála bɛsana e ? ⁷Ɔ́kɔ, tɛ́ka beébe tɔ́na naŋa bábɔ́ cáŋgɛna yáánɔ́ ambányɛ yí nyiínyi eeye yí belumitinine Kilís ayɛ́ bá ŋaá banɔ́ iínjie e ? 2.7 E nyibíótíne. Bɔ́mɔtɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma anyía : « Ambányɛ́kɛ́ yí nyiínyi ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ iínjie ».⁸Ɛ́ɛ, nu ŋa nɔ́ kɛ́la bɔmbányɛ ɔ ɔlátɛ́na okotí a yɛ́ á hɔ́la *bikotí bikime.2.8 Nyɛkɔ́ŋɔ́na a nyɛ́mɔtɛ́ : « okotí yí Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ». Yiíyi yɛ́áŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ a Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ noómi anyía : « Lénéke sɔ́ɔ́kɔ́ háyɛ ciɔwɔ cɛɛ́tɔ cɛ bɛ́muátá ».2.8 Lef 19.18⁹Mbá, mbɔ́kɔ nu ŋa nɔ́ kɛ́la bɔsɔ́ɔ́kɔ́ mebeé, nu ŋa nɔ́ kɛ́la bɔɔbɛ́ anyía nua nɔ́ŋa bɔnɔkɔ́kɔ́nɔ́ bikotí bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. ¹⁰Yááŋa anyía, mbɔ́kɔ ɔɔcɔ awɔ́ u ŋa látɛ́na bikotí bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ bikime ŋé kúféténe hú o okotí ɔmɔtɛ́, wa yáaŋa na nyɛkua e bikotí bikime eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. ¹¹Yááŋa anyía hú waáta ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ awɔ́ u ŋá kɔ́ɔ́na anyía : « Atɛ kandáka tusɔmɔ », hú wuúci tɔ́na ú ŋaa kɔ́ɔna anyía : « Atɛ ɔ́ɔ́nɔ́ ɔɔcɔ ».2.11 Nyh 20.13, 14 ; Tet 5.17, 18 Aáná, te hú ɔkanda tusɔmɔ ɔ́ɔ kandáka, te hú ɔwɔɔ́nɔ ɔ́ɔ wɔɔ́nɔ ɔɔcɔ, ɔ́ mɔɔ́ caŋgɛna bikotí bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. ¹²Yaátɛ́ asana, na a bɛsana abɛ́ nu ŋa nɔ́ kɛ́la na a bɛsana bikime abɛ́ nu ŋa nɔ́ táŋa, énu menyí anyía Bandɔ́mɛsɛ́ káá banɔ́ kélísíki e bikotí a bɛ́áŋa bíɔ basɔ́ kátɔ́naka a bɔɔbɛ́. ¹³Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ tɛ ŋá bɛ́cáma bɔsɔ́ɔ́kɔ́ mahana, Bandɔ́mɛsɛ́ tí ké wuúci bɛ́cáma mahana ekúlú eyí u kéé wuúci kélísíki. Mbá, mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋa bɛ́cáma bɔsɔ́ɔ́kɔ́ mahana, u tɛ ɔ́mɔ́ nyɛ́mana wu olíkíméke nyɛkála.

Ne olumitinine ne mekilíkínyí

¹⁴Baláamɛ, mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ ŋá kɔ́ɔ́na bɔ kɔɔna ne nyuúté anyía wáŋa mulumitinine Bandɔ́mɛsɛ́, wuúci tɛ́ka ne mekilíkínyí, bú ŋɔ yɔ́ɔlɔ aátɛ́ e ? Anyána nyɛnamá nyí olumitinine eényí áŋa nyí o wuúci ɔɔ́lɛ́ta e ? ¹⁵Yáakɛlá mulumitinine a mumɔtɛ́ áŋa aáhá a muáŋa onuti etémbí, muúmu tɛ́ka tɔ́na na bɔkɔ bú ɔnyíáka mɔɔ́sɛ́ mekime ; ¹⁶mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ aá banɔ́ é muúmu laána anyía : « Oóʼo, a cɔba bɔmbányɛ ; bɛ́kɛ́ndɛ́na ɔbɔ́ŋɔ na bɛlaŋa na bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá », mbá u ti muúmu iínjíé bɛnyɛ́ma e bí ŋe muúmu bɛ́ámbɛ́na, bú ŋɔ yɔɔ́lɔ aátɛ́ e ? ¹⁷Híáná tɔ́na olumitinine áŋa ; mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋá kɔ́ɔ́na bɔ kɔɔna anyía wáŋa ne olumitinine ɔ ɔtɛ́má, wuúci tɛ́ka ne mekilíkínyí, olumitinine oócí áŋa owéénú buúse bukime.

¹⁸Asana ɔmɔtɛ́, ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ áŋa wu ɔlaana sɔ́ɔ́kɔ́ anyía « O ŋoó lumitinine, mbá yaŋɔ́ ya mɛ́ŋa ne mekilíkínyí ».2.18 Bɔ́mɔtɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma anyía : « Kuɔŋɔ́, mulumitinine mu ne nyuúté, a kɔɔnaka asɛ o ŋoó lumitinine ; mbá, yaŋɔ́, ya mɛ́ŋa ne mekilíkínyí a mambányɛ. Ɛ́ná, mi tóŋínyi… » I ké mi wuúci bɛ́káma ɛsɛ́ : « Mi tóŋínyi uuwe olumitinine awɔ́ ú tɛ á bá ne mekilíkínyí, mbá yémi o tóŋínyi maamɛ mekilíkínyí e mé ŋe húle e uumi olumitinine ». ¹⁹Ɔ nɔŋɔ oó lumitekine anyía Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa hú wuúci ɔmɔtɛ́. Búáŋa bɔmbányɛ aáná ; ta *bɛɛbɛ́ bí bililé ŋe bú lúmitine tɔ́na aáná, bá ndándamaka ne bulíkílíki. ²⁰Mbá kuɔŋɔ́, yaála yɛ́ ɔɔcɔ ! Ɔ ŋɔɔ́ waámba anyía yémi o tóŋínyi anyía olumitinine awɔ́ ú tɛ a bá ne mekilíkínyí tɛ ŋɔ́ yɔɔ́lɔ buúse bukime e ? 2.20 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « …áŋa owéénú ».²¹Bɛ́táá asana yɛ́ *Abɛ́laham cíásɔ́ sɔ́kɔ́nɔ́, anyána Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaa kɛ́la anyía wá bá atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ eeyé eé buúse anyía u ŋa sɛ́ wé wuúci bɛ́sámbɛ́na uuyé ɔɔ́nɔ́ *Isak. ²²Ɔ ŋɔɔ́ lɛca anyía ne olumitinine ne mekilíkínyí ŋe bú kendikinyi e ? Ɛ́ɛhɛ́ mekilíkínyí ŋo nyióyísínyi bɔmbányɛ uúye olumitinine. ²³Aáná yááŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ anyía : « Abɛ́laham ŋaá háya mɔŋɔlɛ́ ná Bandɔ́mɛsɛ́, ɛ́ɛhɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci hiíte háyɛ atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ eeyé eé buúse,2.23 Sɛn 15.6 yó wuúci lɔ́ŋɛ́ta anyía yááyɛ́ ekendinyi. »2.23 Ɛsa 41.8²⁴Menyí bɔmbányɛ anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá kɛla anyía ɔɔcɔ okime á bá atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ eeyé eé buúse a asana na maayɛ́ mekilíkínyí ɔlata tɔ́na ne uúye olumitinine.

²⁵Bɛ́táá tɔ́na asana yɛ́ Laháb, okendí u oónjú. U ŋeé tétényíki ɛndɔ́ma cí *Besuif a cɛ́ ŋgaá hámá e uuyé ooki, yó beébe káha, u ŋé beébe óólísi o ohónyí wú etémbí. Ɛ́ɛhɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaa kɛla anyía wá bá atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ eeyé eé buúse anyía maayɛ́ mekilíkínyí.2.25 Fanáka Sos 2.1-21.

²⁶Aáná yááŋa anyíaʼo, háyɛ cɛɛ́tɔ ikime a cɛ́ tɛ á bá tɔ́na na hɛtányɛ́ áŋa iwéénú, híáná tɔ́na olumitinine okime awɔ́ ú tɛ á bá ne mekilíkínyí áŋa owéénú.

Énu tétényíki nuánɔ́ nɔbɛ́mbɛ

¹Baláamɛ, bú tɛ a bá bɔmbányɛ anyía núánɔ́ bámɔ́kɔ́nɛ́na beéŋí o oweékúnyi baacɔ, anyía basɔ́ ebé tú ŋe su eékúnyi bɔsɔ́ɔ́kɔ́, bá káá basɔ́ kélisiki na nyɛŋána ɔ ɔhɔla baacɔ bé etémbí. ²Basɔ́ bekime, tu naŋa tuásɔ́ nánaka anamá ekime. Mbá, mbɔ́kɔ ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ti ŋéé bífúnjúlítíne asana ekúlú ayɛ́ u ŋaá táŋa, wáŋa atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ, u tɛ á bá na hɛkɔma ; wáŋa na ɔtɛ́má wú obítétényíki bɔmbányɛ wuúci okime. ³Ɛ naŋa tuasɔ́ hákɛ́na hiléŋúléŋú e nyuúté nyɛ́ ciátɛ cɛ ambala anyía cɛ́ a basɔ́ lɔ́kɔ́mákɛ́na. Aáná tua sɔ́ŋa tú o ciíci kendiki háyɛ tu ŋe sú léne. ⁴Ánɔ lɛ́ca tɔ́na sitíme ; ta cɛ á yááŋánáka anyána, ta nyɛnamá nyí ehúne nyɛ́ yaátɛ́ é ciíci nyɛkɛtakɛna, ɛ naŋa bé ciíci kendiki haála hekime ehé bé ŋe léne anyía cí é súéte hú na hɛnyɛ́mányɛ́má hɛ́ hɔ́á noómi. ⁵*Híáná yááŋa tɔ́na na nɔbɛ́mbɛ, núáŋa hɛláŋáláŋa a cɛɛ́tɔ cɛ ɔɔcɔ. Asana ɔ́mɔtɛ́, nú náŋa núá sánáka ɛŋɔ́nɔ a bɛsana abɛ́ nú náŋa núá kɛlaka. Ánɔ bɛ́táá tɔ́na anyía ciaŋalaŋanda ci oocó ɛ́mɔtɛ́ náŋa cɛ́á mána oluli yaandándá yɛ́ atúalɔ́, hú táákɔ !

⁶Yááŋa anyía nɔbɛ́mbɛ áŋa iŋetí ci oocó, nú me límine aasɔ́ a cɛɛ́tɔ noómi eé buúse bɔ́ bɔɔbɛ́ ; nɔ́ ŋa cáŋɛna cɛɛ́tɔ ikime, nú lúliki olíhe okimekime ú ɔɔcɔ. Oocó oócí ŋeé húle a nɔɔfia nú oocó a wɔ́áŋa bɛ́muátá noómi. ⁷Ɔɔcɔ áŋa na makɛ́nda me otétényíki anamá cá ɛnyama cí biciké ikime, cí wuúci lɔ́kɔ́mákɛ́na, ne cé tunonyí, na cá mɔɔ́hɔ, na cá tuɔfɔ́ tɔ́ nuɔmɔ́ nɔ́ makɛ́lɛ́ áyá ; wa yáa báka o otétényi aáná. ⁸Mbá ta ɔɔcɔ ti ŋé tétényi núáyɛ́ nɔbɛ́mbɛ ta buɔ́sɛ́ anyía núe wuúci lɔ́kɔ́mákɛ́na. Nɔbɛ́mbɛ áŋa nɔɔbɛ́, nú ti ŋé límine mbuumu ; núáŋa nunyíóyónú na hɛlɔkɔ a hɛ́ ŋɔ yɔɔ́nɔ́nɔ. ⁹Na nɔbɛ́mbɛ ɛ náŋa tuesú nyémikinyi ciasɔ́ Síkíne Otéŋí a Waáŋá ; ne nuúnu tɔ́na tu ŋe sú íinjie inyomí a baacɔ abá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe kétíki a cíáyɛ́ ihúényínyí.3.9 Fanáka Sɛn 1.26-27.¹⁰Nyuúté nyɛ́mɔtɛ́ e nyí ŋe nyémi Bandɔ́mɛsɛ́, nyiínyi tɔ́na nyí ŋe hémúnyi inyomí. Baláamɛ, tɛ́ cáŋa aáná ! ¹¹Hicéme tɛ a kɛ́la hí o hemúkúnyi ekúlú ɔ́mɔtɛ́ ne menyífé a mambányɛ e mé ŋoo sóomo, ne menyífé a maabɛ́ a má ŋaá nua. ¹²Baláamɛ, indíné ci butoli tɛ ŋáá háá tɔlɔndɔ, te indíné cɛ bɔhásɔ́ tɛ háá bitoli. Hicéme hí menyífé a mááŋa na makɛ́lɛ́ tɛ a bá hí ohémúkúnyi menyífé a má tɛ a kɛla na makɛ́lɛ́.

Injiŋé e cí ŋe húle ɔ Ɔmuaná

¹³Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ áŋa ne injiŋé ne omenyi, wé tóŋínyi baacɔ aná na ciayɛ́ injiŋé a yááyɛ́ ambányɛ yɛ́ nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na, ne úúyé obílóosi ɔ ɔmɛsɛ́ tɔ́na. ¹⁴Mbá, mbɔ́kɔ nua nɔ́ŋa na hiɔkɔtɛ́má na ɔtɛ́má ú bɛhɔnɔnɔ, nuti bíbéétíki anyía nua nɔ́ŋa ne injiŋé na ambányɛ yɛ́ nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na, nɔtɛ sɔ́mbáka bɛfala e bí ŋe nuusi taaká. ¹⁵Nyɛnamá nyí injiŋé eényí ti ŋéé húle ɔ Ɔmuaná, mbá nyí ŋeé húle ɔ ɔmɛsɛ́. Nyɛ́áŋa nyɛ́ baacɔ bé imehú, nyí ŋeé húle a *bɛɛbɛ́ bí bililé. ¹⁶Yááŋa anyía haála hekime ahá na hiɔkɔtɛ́má na ɔtɛ́má ú bɛhɔnɔnɔ áŋa, ne hikókó áŋa hɔ́á nyɛnamá nyikime na anamánamá cá bɛsana a cɛɛbɛ́ tɔ́na. ¹⁷Mbá ɔɔcɔ a wáŋa ne injiŋé e cí ŋe húle ɔ Ɔmuaná tɛ á bá aáná ; wáŋa ofúúménénú, na ɔtɛ́má mbuumu ; wáŋa ehúúménénú yɛ́ ɔɔcɔ, u fanakɛna bɛsana, u bɛ́cámáka bɔsɔ́ɔ́kɔ́ mahana, u naŋa wáá kɛ́laka bɛsana a bɛmbányɛ ; wuúci tɛ́ka te ne mebeé ta na tɔbɛ́mbɛ túfendí. ¹⁸Baacɔ a bá ŋa bɔ́ aamba anyía mbuumu á bámɔ́kɔ́na ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ baacɔ naŋa bébú míékine buohó bɔ́ atálɛ́mánánɔ́ yí olíhe e mbuumu noómi.

Baacɔ e bé ŋe bú léne bɛsana bɛ́ ɔmɛsɛ́

¹Aátɛ́ yí ŋe héléne na ɛcálɛ na ɛsáká aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ e ? Ɔ́kɔ, tɛ́ka ɛbɛ́táá a cɛɛbɛ́ a cɛ́ ŋá nua ciíci ne ciíci aanɔ́ ɛ ɛtɛ́má e ? ²Bɛnyɛ́ma a bɛ́mɔtɛ́ ŋaá banɔ́ hámɛ́na ɛ ɛtɛ́má mbá nu ti ŋé nu biíbi bɔ́ŋɔ : Yaátɛ́ asana nua nɔ́ŋa hoóhi na ɔwɔɔ́nɔ́kɔ́nɔ́nɔ. Nua nɔ́ŋa na ɛcaná ɛ ɛtɛ́má a bɛnyɛ́ma a bɛ́mɔtɛ́, mbá nu tɛ anɔ́ bá na makɛ́nda me o biíbi bɔ́ŋgɔ́na ; yaátɛ́ asana nu ŋa nɔ́ sáá ɛsáká, nu nuaka macálɛ. Nu tɛ anɔ́ bá nu ɔbɔ́ŋɔ bɔkɔ, anyía nu tɛ ŋá nɔ́ báta ná Bandɔ́mɛsɛ́. ³Mbɔ́kɔ nu ŋa nɔ́ báta, ɔ tɛ banɔ́ iínjie ; yááŋa anyía nu ŋa nɔ́ báta bɔɔbɛ́, anyía nu ŋa nɔ́ aamba ɔbɛ́kɛ́lɛ́na bɛnyɛ́ma eébí bikime háyɛ bú ŋaá banɔ́ bíléníne e cíínú ɛtɛ́má.

⁴Banɔ́ bakanda tusɔmɔ eebe ! 4.4 Obíléníne bɛsana bɛ́ ɔmɛsɛ́ áŋa ɔkanda tusɔmɔ ú Elilé, ɛ́cɛ anyía ohembule esúŋe a yááŋa na Bandɔ́mɛsɛ́ o okosúŋe nyɛlatana na bandɔ́mɛsɛ́ ci etémbí ne etémbí. Nu ŋe nú ményi bɔmbányɛ anyía ɔɔcɔ awɔ́ á táka bukendinyi na bɛsana bɛ́ ɔmɛsɛ́ áŋa muliŋine mɔ Bandɔ́mɛsɛ́. Aáná ɔɔcɔ okime awɔ́ u ŋa látɛ́na bɛsana bɛ́ ɔmɛsɛ́ a yáaŋa oliŋine Bandɔ́mɛsɛ́. ⁵Tɛ́ cáŋa etémbí yááŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ anyía : « Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé léne buéŋí Elilé ayɛ́ u ŋaá basɔ́ iínjie, u yiíyi kɛlakɛna yɔɔtɛ. »4.5 Cɔ́mɔtɛ́ akɔ́ŋɔ́na : « Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé léne anyía elilé ayɛ́ u ŋaá basɔ́ iínjie é wuúci bɛ́lɔ́kɔ́mákɛ́na bímuócí », ta anyía « Elilé ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá basɔ́ iínjie ŋá nyɛmána o wuúci aambaka, hú wááyá. »⁶Mbá ta híáná, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá basɔ́ bóósi buéŋí ɔ ɔhɔla ; yááŋa yɔ́ɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ tɔ́na anyía « Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé núusi baacɔ e bé ŋe bú bíbééti, mbá u ŋo bóósi eebe e bé ŋe bú bílóosi ɔ ɔmɛsɛ́. »4.6 Ɛnj 3.34

⁷Yaátɛ́ asana ánɔ lɔ́kɔ́mákɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́. Énu nuusiki Musɔ́mɛ́na, aáná mu káá banɔ́ cábakɛna haaca. ⁸Énu bíkósíki ná Bandɔ́mɛsɛ́, aáná u kéé bíkósíti tɔ́na náánɔ́. Banɔ́ bakɛla maabɛ́ abá nua nɔ́ŋa ne ibíkéti ífendí, ánɔ bɛ́súáka aabá, cí é fúúméne ; ánɔ aáŋíáka maabɛ́ e ciínú ɛtɛ́má noómi. ⁹Ánɔ lɔ́kɔ́máka ɛtɛ́má ɔnua, núe limékíne a bɛcala, nɔ lɛlaka tɔ́na. Nɔtɛ háná cɛ́ca, mbá ánɔ lɛláka. Nɔtɛ háná bíléne mbá ánɔ lɔ́kɔ́máka ɛtɛ́má ɔnua. ¹⁰Énu bílóósíki eé buúse bú Otéŋí a Waáŋá, aáná u káá banɔ́ béétíki.

¹¹Banɔ́ báámɛ benyíinyí, nuti ótókónóno banɔ́ na banɔ́. Ɔɔcɔ okime ewú u ŋo yóoto sɔ́ɔ́kɔ́ ta anyía u ŋe wuúci bábɛ́na, hú *bikotí ú ŋo yoóto, u biíbi bábákɛ́na tɔ́na. Yááŋa anyía, mbɔ́kɔ ɔ ŋɔɔ́ bábɛ́na bikotí, ɛ́cɛ o ti ŋóo biíbi látɛ́na ; o ŋoó biíbi bábɛ́na bɔ́ bábɛ́na. ¹²Hú Bandɔ́mɛsɛ́ bímuócí u ŋe télímínyi bikotí, wuúci bímuócí tɔ́na wáŋa wu okélísíki baacɔ, wuúci bímuócí wáŋa na makɛ́nda me o beébe nohiki, te me o beébe ɔ́ɔ́nɔ́kɔ. Mbá kuɔŋɔ́ anáʼo, ɔ ŋɔɔ́ bɛ́táá anyía ɔ ɔ́ŋa aányɛ́ awɔ́ ɔ ŋɔɔ́ bábɛ́na sɔ́ɔ́kɔ́ e ?

Baacɔ e bé ŋe bú bíbééti

¹³Ɛ́náʼo, aá banɔ́ baacɔ abá nú ŋa nɔ́ kɔ́ɔna anyía ta hɛ́nánɔ, ta nɔɔyá nu ká nɔ́ cɔ́baka o okolímekine a bálɛ́ka a cɛ́mɔtɛ́ hiɔŋɔ hikimekime ɔ ɔkɔkɛla onduné, nɔ́ hɔ́máka mɔɔnyɛ́ meéŋí ; ¹⁴mbá aá banɔ́, aányɛ́ u ŋe ményi nɔɔyá e ? Uúnú olíhe áŋa aátɛ́ e ? Uúnú olíhe áŋa háyɛ olúkúlúku a wáŋa wáá hámɔ́kɔ́na hikúlúkúlú, yɔ́ mána. ¹⁵Yaátɛ́ asana nu ŋá nɔ́ nyɛ́mána nú ɔkɔɔnaka anyía mbɔ́kɔ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé lénéke, yɔ́ banɔ́ iínjie olíhe ɔcaha, nu ká nɔ́ kɛlaka bɔkɔ eebu, ta anyía ebunyíé. ¹⁶Aá taaká nu ŋe nú bíbééti, nɔ táŋáka na bumálá bukime ; nyɛkɛlaka eényí áŋa nyɛɛbɛ́. ¹⁷Yááŋa anyíaʼo, mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋe ményi bɔmbányɛ abɔ́ wá nyɛmána wu ɔkɛlaka mbá u ti buúbu kɛlá, u ŋaa kɛla bɔɔbɛ́.

Ɛnɔ́mɛ cɛ́ baacɔ

¹Ɛ́náʼo, aámbáya, banɔ́ ɛnɔ́mɛ cɛ́ baacɔ ! Ánɔ lɛláka, nu hákɛ́na mukéké a asana ne muuyé amɔ́ nu ká nɔ́ ɔ́ɔ́ndɛ́mákánána. ²Búánɔ́ bɔnɔ́mɛ bukime káá cáŋiaka, bíánɔ́ bɛlaŋa bíó fíikeke. ³Maanɔ́ mɔɔnyɛ́ kéé yééŋéke ; yeéŋe eéyé áŋa ɛmbasɔ́ cɛ yáánɔ́ aabɛ́ yɛ́ nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na ; yí ŋe lúli cíínú imehú háyɛ oocó. Nú ma nɔ́ bɛ́kɛ́ndɛ́na ɔbánda bɔnɔ́mɛ ɔ mɔɔ́sɛ́ eeme a má yáaŋa me nyibíóndísínyi. ⁴Núo kíneke ɔnama báánɔ́ bɔnyiɔ bisíéné. Ánɔ lɔ́kɔ́máka háyɛ bá ŋa bɔ́ bɛ́cɔ́bɔ́cɔ́bɔ. Mukéké mɔ baacɔ a bá ŋa bɔ́ banɔ́ bándákɛ́na bíánɔ́ bɛyɔyɛ́ má kaá háma hí e eetú cé Otéŋí a Waáŋá u ɛlɔŋɔ cí biité. ⁵Nu ŋe nú líhéké ɔ ɔmɛsɛ́ na a bɔnɔ́mɛ na a ambányɛ yí olíhe noómi, nu bílénéke, nu bɛ́lɔ́fáka bɛmbányɛ bɛ́ bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá, nu tɔ́lɔ́kɔ háyɛ bitúké bɛ́ ɔwɔɔ́nɔ́kɔ a maŋanda. ⁶Nu ŋa nɔ́ bɔ́nɔ́sɛ́áka baacɔ, beébe tɛ́ka na ɔnána, nuó beébe ɔ́ɔ́nɔ́kɔ,5.6 Nyɛkɔ́ŋɔ́na a nyɛ́mɔtɛ́ : « nu ŋa nɔ́ ɔ́ɔ́nɔ atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ… » beébe ta ɔbɛ́hɔ́nɔ́nɔ.

Énu ééhíkínyínyi nu bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́

⁷Baláamɛ, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía énu ééhíkínyínyi aáná ɔ ɔkɔɔ́háma a nyɛkahálɔ́mɔ́na nyí Otéŋí a Waáŋá. Ánɔ lɛcá hibílícínyínyí ná munyiɔ esíéné, mu naŋa mue yeéhíkínyínyi, mɔ́ tátáka anyía na tɔbɔ́lá tú buúse ne tú elime á nááka, tú oónyísíki bɛnyɛ́ma mbá mu bá na bɛmbányɛ́kɛ́ bɛ́ bɛyɔyɛ́. ⁸Banɔ́ tɔ́na énu ééhíkínyínyi, énu limíne bonyíóyónú ne ciéhíhi anyía nyɛkahálɔ́mɔ́na nyí Otéŋí a Waáŋá a yáaŋa o obíkósi.

⁹Baláamɛ, ánɔ nyɛánáka ɔsɔ́mɔ́nɔ́nɔ banɔ́ na banɔ́ anyía Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ banɔ́ túme hɛkɔma, ánɔ lɛcá mukélísi bɛsana a yáaŋa e buúse bú ehenyi. ¹⁰Baláamɛ, ánɔ bɛ́tááka *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́ a bá ŋa bɔ́ táŋáká eé nyiínyi nyí Otéŋí a Waáŋá, énu beébe hɔ́áka ; bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máká muuyé, bó weéhíkínyínyi. ¹¹Tu ŋa sɔ́ kɔ́ɔna anyía baacɔ e bé ŋe bú ééhíkínyínyí aáná á bɔ́ŋa bambányɛ. Nu na ma nɔ́ lɔ́kɔ́máka asana yí Sóob anyána u ŋe yééhíkínyínyi muuyé na anyána Otéŋí a Waáŋá ŋa kɛ́la anyía múáyɛ́ muuyé é bíóndísínyi a bɔmbányɛ.5.11 Nyɛkɔ́ŋɔ́na a nyɛ́mɔtɛ́ : « …asana eyí Otéŋí a Waáŋá ŋaá bá wa yáambaka ɔkɔɔ́háma e yiíyi ». Fanáka Sob 1 ; 2 ; 42. Yááŋa anyía Otéŋí a Waáŋá áŋa na ambányɛ yɛ́ ɔtɛ́má, u ŋa bɛ́cáma baacɔ bekime mahana.

¹²Baláamɛ, ánɔ lɔ́kɔ́ma asana a yɛ́mɔtɛ́ eeye a yɛ́ a hɔ́la bɛsana bikime : Nɔtɛ súátákɛ́na, te eé nyiínyi nyɛ́ Ɔmuaná, ta nyɛ́ ɔmɛsɛ́, te eé nyiínyi nyí etémbí a nyɛ́mɔtɛ́. Énu búle kɔ́ɔna hú anyía « Ɛ́ɛ » mbɔ́kɔ « Ɛ́ɛ » ; ta anyía « Eéʼeé » mbɔ́kɔ « Eéʼeé » ; aáná Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ káá banɔ́ túme hɛkɔma.

¹³Mbɔ́kɔ muuyé ŋá hámɛ́na ɔɔcɔ aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́, wá bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ ; mbɔ́kɔ obíléne wé wuúci kuana, wá hákɛ́nɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ maŋana me nyinyemi. ¹⁴Mbɔ́kɔ ɔkɔnɔ wé wuúci tímbie, wɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ bekendisi hiɔ́bɔ hí belumitinine, bé wuúci bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́nɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́, bé wuúci feéfíki ɔsɔŋɔ eé nyiínyi nyí Otéŋí a Waáŋá. ¹⁵Ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ na mɔŋɔlɛ́ kɔ́ɔ́ yɔ́ɔ́lɛ́ta ɔkɔnɔ́kɔ́nɔ ; Otéŋí a Waáŋá kéé wuúci ééŋúnyísi, yó wuúci nyɛanɛnɛna tɔ́na, mbɔ́kɔ wáŋa ɔkɛlákánɔ́ maabɛ́.

¹⁶Ɛ́ɛhɛ́ ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía, énu búle bɛ́kɔ́tɔ́nɔ́nɔ maanɔ́ maabɛ́ banɔ́ na banɔ́, nu bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɔ́nɔ́nɔ tɔ́na Bandɔ́mɛsɛ́ banɔ́ na banɔ́ ; aáná Bandɔ́mɛsɛ́ káá banɔ́ ééŋúnyísíki cíínú ɛkɔnɔ. Ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na ú atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa na makɛ́nda ma ɔkɛlaka bɛandándá bɛ́ bɛsana. ¹⁷Éli ŋaá bá ɔɔcɔ háyɛ basɔ́ ; ú ŋaá bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́ná Bandɔ́mɛsɛ́ na ɔtɛ́má okime anyía nɔbɔ́lá ti túné naa ; aáná tuɔŋɔ tɔ́tátɔ́ ne ekélékéti ŋa hɔ́láka nɔbɔ́lá tɛ naanɛ́na ɔmɛsɛ́. ¹⁸E elime eeci, u ŋe túné bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ anyía nɔbɔ́lá á háná túmútúne ɔnaa ; aáná ɛŋɔ́lɔ́muaná ŋee néésíki tɔbɔ́lá, yó túmutúne ohéyísi bɛnyɛ́ma.

¹⁹Baláamɛ, mbɔ́kɔ ɔɔcɔ aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ŋa nána taaká ci ohónyí ú Bandɔ́mɛsɛ́, mbá sɔ́ɔ́kɔ́ é ke wuúci hálámánána ɔ háná látɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́, ²⁰énu menyí anyía ɔɔcɔ oócí awɔ́ ú má ka hálámánána sɔ́ɔ́kɔ́ aá taaká ci ohónyí ú Bandɔ́mɛsɛ́ me kétúnyi mɔkɛla maabɛ́ o owé, yɔ́ kɛ́la tɔ́na anyía Bandɔ́mɛsɛ́ á nyɛánákɛ́nɛ́na maabɛ́ meéŋí.5.20 Fanáka Ɛnj 10.12.