Ebélé

Nufule anɔ́ bɔ́ ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɛ́ná belumitinine, bibíényi bí

Ebélé

Bɛsana a bɛ́ ŋɔ yɔɔ́lɔ anyía bá lɔ́kɔ́máka bɔmbányɛ nyɛfana nyí nufule eenu

Muɔ́ŋɔ nufule eenu ŋɔ yɔɔ́ŋɛ́ná belumitinine bibíényi bí Besuif ; beébe bá ŋa bɔ́ táŋá nuebélé. Belumitinine eébé, baacɔ ŋaá bá bébú tékeseke a asana ne úúbú olumitinine ; aáná bá ŋa bɔ́ bá a nyɛnamá nyɛ́ bɛamba a nyɛ́ ŋaá bá hoóhi na ɔkɛla anyía bábɔ́ bɛ́yuáta olumitinine.

Muɔ́ŋɔ ŋeé beébe kíndísi anyía bé limíne bɔɔ́nɛ́nánɔ́ o olumitinine. U ŋeé beébe tóŋínyí ne Kilís na asana ayɛ́ u ŋa kɛ́lákɛ́na baacɔ ɔ ɔhɔla ne bililé bɛ́ masɔ́ma, ne Moyís, na Aálɔn, ne Sosué, na bɔkɔ bú etémbí bukime áyá.

A nyɛlata nyɛ́ buáyá, nyiínyi u ŋa látána na bááyɛ́ baacɔ e elime ci Moyís. *Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa kɔɔna anyía ekúlú ekime ayɛ́ ɔɔcɔ ɔ́ nɔ́kɔ yááyɛ́ okotí, bá ŋa nyɛmána bé o wuúci sɔ́mbɛ́na etúké. Bú ŋo tóŋínyi anyía etúké meé wé e nyilimíné nyɛ́ ɔɔcɔ. Bá ŋa nyɛmána bé ohémúkúnyi manɔ́ŋɔ́ ɔ ɔkɛla anyía Bandɔ́mɛsɛ́ a nyɛanɛnɛna ɔɔcɔ buáyɛ́ bɔɔbɛ́. Beluli nyiínjie bá ŋa bɔ́ bá ne buólí bú olulikinyi Bandɔ́mɛsɛ́ bitúké eébí.

A aháŋá ne nufule anɔ́ bɔ́ ŋɔ yɔ́ɔ́ŋɔ́kɛ́ná bibíényi bí Ebélé, nú ŋe tóŋínyi yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí bumbénú ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ má látana na baacɔ. Yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí bumbénú eéyí ŋa hɛ́ka buéŋí ɔ ɔhɔla nyɛlata nyí bumbénú nyɛ́ buáyá. Yááŋa anyía Yésus wuúci bɛ́muátá wáŋa etúké yɛ́ ɔsɔ́mbɛ́na a asana na maabɛ́ mekime ma baacɔ a bá ŋa bɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ nááyá. Yaátɛ́ asana ɔsɔ́mbákɛna tɔ́na bitúké tɛ ŋá háná ɔ́ yɔɔ́lɔ buúse bukime. Ɔɔcɔ okime awɔ́ u ŋa háya mɔŋɔlɛ́ né Yésus Kilís, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci nyɛanɛnɛna maayɛ́ maabɛ́.

Bandɔ́mɛsɛ́ maá táŋáka e nyuúté nyí uuyé Ɔɔ́nɔ́

¹Buáyá, *Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaa láakɛna cíísú sɔ́kɔ́nɔ́ bɛsana anamánamá bikúlú biéŋí. Bááyɛ́ *behémúnyi bɛsana abá u ŋaá tɔ́mɔ́kɔ́ná ŋa bɔ́ táŋa a yááyɛ́ aháŋá. ²U ŋaá táŋáká aáná ɔ ɔkɔɔ́háma ɔ mɔɔ́sɛ́ eeme me elime.1.2 Bikúlú bí elime a bɛ́ ŋa cɔbana baacɔ a nyɛkahálɔ́mɔ́na nyí Yésus Kilís. Aámbáya ú ma táŋáka e nyuúté nyí uuyé Ɔɔ́nɔ́. Na Ɔɔ́nɔ́ oócí Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé kétiki na ɔmɛsɛ́ na ɔmuaná ; u ŋeé wuúci táfá o otéŋgínyi bɛnyɛ́ma bikime. ³Wáŋa ihúényínyí ci nuúmi nɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, wáŋa ɔmanánɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ hú táákɔ. Úúye ɔtáŋa áŋa ne butéŋí a bɛnyɛ́ma bikime na bɛ́ ɔmɛsɛ́ na bɛ́ ɔmuaná. Ɛŋakɛlá wé fúúmínyi baacɔ a máábɔ́ maabɛ́, nyíáyɛ́ nyikelímine eényí ɔ Ɔmuaná a aháŋá yɛ́ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ ú Bandɔ́mɛsɛ́, Alámakɛ́nda.

Ɔɔ́nɔ́ ŋa hɔ́la bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́

⁴Buátɛ́ bɔkɔ wáŋa oliménénú aáhá anyía wáŋa ɔhɔlánɔ́ *bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ bikime ; Bandɔ́mɛsɛ́ yó wuúci iinjíe nyiínyi nyí nuúmi anyɛ́ a hɔ́la nyíábɔ́. ⁵Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá laána *Yésus ɔsɛ :

« Ɔ ɔ́ŋa uumi Ɔɔ́nɔ́,

hɛ́nánɔ í me mí o tóŋínyi ná baacɔ bekime. »1.5 Maŋ 2.7 U ŋa háná é wuúci laana ɔsɛ :

« Ya mɛ́ŋa ɔɔtɛ́,

ɔ ɔ́ŋa uumi Ɔɔ́nɔ́. »1.5 2Sm 7.14

Mbá a bɛsana eébí bikime, Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ ŋá láana yááyɛ́ elilé yɛ́ bɔsɔ́ma a yɛ́mɔtɛ́ aáná ta buɔ́sɛ́. ⁶Ekúlú ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá tɔ́má uuyé Ɔɔ́nɔ́, Mutéŋínyi bɛnyɛ́ma bikime na bɛ́ ɔmɛsɛ́ na bɛ́ ɔmuaná, u ŋaá kɔ́ɔ́na ɔsɛ1.6 Nyɛkɔ́ŋɔ́na nyí etémbí : « u ŋaá kɔ́ɔ́na tɔ́na ɔsɛ. » :

« Bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá nyɛmána bí onyemi Ɔɔ́nɔ́. »1.6 Maŋ 97.7 ; Tet 32.43

⁷Asana ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá kɔ́ɔ́na a aháŋá na bíáyɛ́ bililé bɛ́ masɔ́ma áŋa anyía :

« Bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa háyɛ mehúne, biíbi tɔ́na háyɛ tɔbɛ́mbɛ tú oocó. »1.7 Maŋ 104.4

⁸Mbá a asana ne uuyé Ɔɔ́nɔ́, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá kɔ́ɔ́na ɔsɛ :

« Kuɔŋɔ́ ɔ ɔ́ŋa Bandɔ́mɛsɛ́, o kóó téŋgínyi bikúlú bikime ;

búɔ́wɔ Butéŋí1.8 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « búáyɛ́ Butéŋí ». áŋa butálɛ́mánánɔ́.

⁹O ŋoó léne ɔkɛla bɛsana a bɛtálɛ́mánánɔ́, mbá e líŋíkíne a bɛɛbɛ́.

Yaátɛ́ asana, yaŋɔ́ ciɔwɔ Bandɔ́mɛsɛ́, ɛ ŋá mɛ ɔ lɔtɔ́,

míɔ kuɔŋɔ́ bééti e nyilimíné a nyɛáŋá anyɛ́ a hɔ́la nyɛ́ bɔlɔ́ɔwɔ,

ɛ́ɛhɛ́ úúwe ɔtɛ́má ŋee bíléne buéŋí. »1.8-9 Maŋ 45.7-8

¹⁰Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá kɔ́ɔ́na tɔ́na ɔsɛ :

« Kuɔŋɔ́, ɔ ɔ́ŋa Otéŋí a Waáŋá.

E nyitúme nyɛ́ bɛnyɛ́ma bikime,

kuɔŋɔ́ o ŋoó ketíki ɔmɛsɛ́ ;

kuɔŋɔ́ bɛ́muátá tɔ́na, ɔ ŋɔɔ́ kɛlá anyía ɔmuaná á bámɔ́kɔ́na.

¹¹Bɛnyɛ́ma eébí bikime káá mánɔkɔna,

mbá kuɔŋɔ́, o kóó líhéke bikúlú bikime.

Bí kéé lúneke bikime háyɛ bɛlaŋa ŋe lúne.

¹²O kóó biíbi nyikeke háyɛ bé ŋe nyike bɔlaka bú nyiike, bɔ́ háya e nyihíkíli.

Bɛnyɛ́ma eébí bikime káá cáŋiaka háyɛ bɛlaŋa ŋá cáŋia ;

mbá kuɔŋɔ́, ɔ ɔ́ŋa bɔkɔ búmɔtɛ́, o ti kóó lune ta buɔ́sɛ́. »1.10-12 Maŋ 102.26-28

¹³Mbá Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ ŋáa láana yááyɛ́ *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma a yɛ́mɔtɛ́ ta buɔ́sɛ́ ɔsɛ :

« Ké limíne aaha aámɛ aháŋá yɛ́ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ ekúlú ekime ayɛ́ ɛ ká mɛ́ kɛ́la anyía óo límékíníne bɔ́ɔ́wɔ beliŋine a bɛɛtɔ́. »1.13 Maŋ 110.1

¹⁴Bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa aátɛ́ e ? Bɛ́áŋa hú bililé a bɛ́ ŋɔ nyiɔnɔ Bandɔ́mɛsɛ́ buólí, biíbi eébí Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa tɔ́má ɔ ɔkɔwɔ́ɔ́lɔ baacɔ ebé u kéé nóhiki.

Taaká cí nyinohi

¹Buátɛ́ bɔkɔ túásɔ́ nyɛ́maná tú o búle bíínjie ɔ ɔlátɛ́na bɛsana abɛ́ tú ŋa sɔ́ lɔ́kɔ́máká, anyía mbɔ́kɔ tu tɛ ŋá sɔ́ kɛ́la aáná, tú ma sɔ́ nána ohónyí. ²Búáŋa anyía tu ŋe sú ményi anyía bɛsana ebí *bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá fáakɔna ɔ ɔkɔkɔ́ɔna áŋa bɛandándá bɛ́ bɛsana. Yaátɛ́ asana ɔɔcɔ okime ewú u ŋeé biíbi lɔ́kɔ́máka, yó kíne o biíbi látɛ́na ŋá lɛ́ca muuyé e mú é wuúci nyɛmana. ³Mbá basɔ́ tua sɔ́ŋa balɔ́kɔ́mákánɔ́ bɛandándá bɛ́ bɛsana a bɛ́ a hɔ́la : Biíbi bɛ́ ŋá basɔ́ nóhi, mbá anyána tua sɔ́ŋa tú ɔsámbáka muuyé a mɔ́ á basɔ́ nyɛmána, mbɔ́kɔ tu ŋa sɔ́ nɔ́kɔ *bikotí, tu ti biíbi lɔ́kɔ́mɛ́na e ? Otéŋí a Waáŋá bɛ́muátá ú ŋa cáŋacáŋa ohuliki bɛsana a bɛ́ ŋa basɔ́ nóhi. Baacɔ a bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máka bɛsana eébí ŋa bɔ́ hákɛ́na ɛmbasɔ́ anyía bíáŋa taaká cɛ́ bɛsana. ⁴Híáná Bandɔ́mɛsɛ́ tɔ́na ŋe yoónyísíkínyi bɛsana eébí ne *bikéki bɛ́ bɛsana anamánamá, ú ŋé iínjíékíne baacɔ *Efúúménénú yí Elilé, yiíyi yí ŋe beébe iínjie makɛ́nda ma ɔkɛlaka anamánamá cá bɛsana háyɛ ú ŋeé léne.

⁵Yááŋa anyía tɛ́ cáŋa ná bíáyɛ́ bililé bɛ́ masɔ́ma Bandɔ́mɛsɛ́ me yíinjie makɛ́nda me otéŋgínyi ɔ mɔɔ́sɛ́ a má ŋa fáakɔna, mɔɔ́sɛ́ eémé tu ŋa sɔ́ táŋa aaha ; ⁶yiíyi anyía yááŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ haála ɔ hɔ́mɔtɛ́ a Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ anyía :

« Háá ! Bandɔ́mɛsɛ́, ɔɔcɔ áŋa aátɛ́ e, anyía óo wuúci bɛ́tááka e ;

ta anyía ɔɔcɔ u cɛɛ́tɔ áŋa aátɛ́ anyía óo wuúci sókóbíki e ?

⁷O ŋoó wuúci loósi ɔ ɔhɔla biɔ́wɔ bililé bɛ́ masɔ́ma e ekéti yí ekúlú,2.7 Nyɛkɔ́ŋɔ́na nyí etémbí : « e hikúlúkúlú ».

wó wuúci bééti otéŋí, wó wuúci iínjíé na bɔɔcɔ ne nuúmi.2.7 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá ŋo sólinyi « u ŋe wuúci télímínyi Otéŋí e buólí bɔ́ cɔ́ɔ́wɔ aabá ».

⁸O ŋoó wuúci bééti otéŋí anyía wé téŋgínyi bɛnyɛ́ma bikime. »2.6-8 Maŋ 8.5-7

Ekúlú ayɛ́ bá ŋá kɔɔna anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé bééti ɔɔcɔ anyía wé téŋgínyi bɛnyɛ́ma bikime, bú ŋeé bíhémbúle anyía ta bɔkɔ a búmɔtɛ́ tɛ á bá a bú tɛ á bá eeyé e butéŋí. Ta híáná, tu tɛ ŋá sɔ́ lɛca aámbáya anyía bɛnyɛ́ma bikime áŋa e butéŋí bɔ́ ɔɔcɔ. ⁹Mbá tu ŋa sɔ́ lɛca hú anyía Yésus ú ŋé téŋínyi bɛnyɛ́ma bikime ; wuúci Bandɔ́mɛsɛ́ ŋoó loósi ɔ ɔhɔla bíáyɛ́ bililé bɛ́ masɔ́ma e ekéti yí ekúlú anyía, a yaála yí nuubo yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ noómi weé wé eé buúse bɔ́ baacɔ bekime. A asana ne muuyé amɔ́ ú ŋa lɛ́caka, yó wé, ɛ́ɛhɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci bééti Otéŋí, u ŋé wuúci iínjíé na bɔɔcɔ ne nuúmi.

¹⁰Bandɔ́mɛsɛ́, wuúci ú ŋeé kétiki bɛnyɛ́ma bikime, u ŋeé biíbi kétiki eeyé eé buúse bɔ́ bɛ́muátá. Bú ŋaá bá bunyɛmánánɔ́ anyía Yésus á lɔ́kɔ́máka ɔkála mbá wá bá ɔbɛ́tábɔ́nákánɔ́ o onyíóyísínyi bɔmbányɛ búáyɛ́ buólí bukime, anyía baacɔ beéŋí ábɔ́ bámɔ́kɔ́na bááyɛ́ baáná, mbá bé hiíte nuafa a núáyɛ́ nuúmi. Yááŋa anyía Yésus ú ŋa cɔ́bana baacɔ o okoó beébe nohi.2.10 Nyɛkɔ́ŋɔ́na nyí etémbí : « wáŋa Otéŋí u munohinyi » (fanáka 12.2).¹¹Yésus bɛ́muátá ú ŋa kɛ́la anyía baacɔ ábɔ́ bámɔ́kɔ́na befúúménénú eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ; baacɔ eébé ebé ú ŋe fúúmínyi a bɔ́ŋa ne wuúci ne Síkíne ɛ́mɔtɛ́. Yésus ŋe bíléníne o beébe lɔ́ŋɔ anyía bááyɛ́ benyíinyí. ¹²U ŋaá kɔ́ɔ́na ɔsɛ :

« Bandɔ́mɛsɛ́, i ké mí bíkétíkínyi báámɛ benyíinyí bɛsana a bɛ́ ŋɔ yɔ́ɔ lɛ́ca.

I ké mi o nyemiki na maŋana ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ci belumitinine bekime. »2.12 Maŋ 22.23¹³U ŋaá kɔ́ɔ́na tɔ́na ɔsɛ :

« Ɛ ká mɛ́ háya mɔŋɔlɛ́ hú ná Bandɔ́mɛsɛ́ bímuócí. »2.13 Ɛsa 8.17 U háná kɔ́ɔnaka ɔsɛ :

« Yaŋɔ́ ooci ɔlɔŋɔ na baacɔ abá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa yáamba anyía yémi nohíki. »2.13 Ɛsa 8.18

¹⁴Baacɔ abá ú ŋa táŋa aaha áŋa baacɔ bá cɛɛ́tɔ ; aá yaátɛ́ asana Yésus bɛ́muátá ŋaá bɛ́cáŋa tɔ́na ɔɔcɔ u cɛɛ́tɔ, anyía weé wé mbá e uúye owé wáá yáka Musɔ́mɛ́na a muáŋa na makɛ́nda ma ɔwɔɔ́nɔ́kɔ baacɔ. ¹⁵Yésus ŋa kɛ́la aáná anyía wé kétunyíki baacɔ a buɔ́lɛ́ bú bulíkílíki anyía bé ŋe bú wéékúne ; bá ŋa bɔ́ bá bébú líhéke háyɛ bɛɔ́lɛ́ e bulíkílíki noómi. ¹⁶Búáŋa taaká anyía tɛ́ cáŋa bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ú ŋaá faáya ɔ ɔkɔwɔ́ɔ́lɔ, mbá u ŋaá faáya hú ɔ ɔkɔwɔ́ɔ́lɔ bɔnyɛ *Abɛ́laham. ¹⁷Buátɛ́ bɔkɔ Yésus ŋá nyɛmána wu ɔhɔ́áka bááyɛ́ benyíinyí a bɔkɔ bukime, anyía wá bɛ́cáŋa *mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá a mú me bíínjie ɔ ɔnyiɔnɔ Bandɔ́mɛsɛ́ buólí. U ŋa bɛ́cáma baacɔ mahana buéŋí, u beébe nyɛanakɛnɛna maabɔ́ maabɛ́, u kɛlaka anyía bábɔ́ lɔ́kɔ́mákána na Bandɔ́mɛsɛ́. ¹⁸Aámbáya wá yáaŋa wu ɔwɔɔ́lɔ́kɔ baacɔ a bá ŋa bɔ́ ɔɔ́ndɛ́mánána mɔkɔkɔnana, anyía bé ŋeé wuúci kɔkɔ́náka wuúci bɛ́muátá, yɔ́ lɔ́kɔ́máka muuyé.

Yésus ŋa hɔ́la Moyís

¹Yaátɛ́ asana, banɔ́ báámɛ benyíinyí a bá ŋa bɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ né Yésus, énu menyi anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́ tɔ́na ; nu ŋá nɔ́ nyɛmána nú ɔbɛ́tááka Yésus ekúlú ekime. Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci tɔ́má anyía wá bámɔ́kɔ́na *mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá a aháŋá na bɛsana ebí tú ŋe sú húlinyi baacɔ. ²U ŋeé bíínjíé buéŋí eé buólí abɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci iínjíé háyɛ *Moyís ŋeé bíínjíé ɔ ɔnyiɔ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ baacɔ bá Bandɔ́mɛsɛ́ bekime.3.2 Fanáka Ɛmb 12.7.³Yésus ŋa hɔ́la Moyís ; bá ŋá nyɛmána bé o wuúci iínjíékíne nuúmi ɔ ɔhɔla nuúmi enú bé ŋe yiínjíé Moyís. Híáná tɔ́na, bé ŋe yíinjie mufalɛfa ciíbe nuúmi ɔ ɔhɔla ciíbe acɛ́ ú ma fálɛfaka. ⁴Yááŋa anyía ɔɔcɔ u naŋa wá fálɛfaka ciíbe, mbá Bandɔ́mɛsɛ́ ú ŋe kétiki bɛnyɛ́ma bikime. ⁵A aháŋá ne Moyís, ú ŋaá bá hú munyiɔnɔ e mubíínjíénú a búáyɛ́ buólí ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ baacɔ bá Bandɔ́mɛsɛ́ bekime. Búáyɛ́ buólí ŋaá bá anyía wá laákɛ́na baacɔ bɛsana abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa cɔ́ba ɔ ɔkɔɔna. ⁶Mbá a aháŋá ne *Kilís, wáŋa Ɔɔ́nɔ́ ewú u ŋé téŋínyi baacɔ bá Bandɔ́mɛsɛ́. Basɔ́ belumitinine, tua sɔ́ŋa bááyɛ́ baacɔ tɔ́na mbɔ́kɔ tu ŋa sɔ́ cɔ́ba ne buúse ɔ ɔháya na makɛ́nda ɛ ɛtɛ́má, ɔháya tɔ́na mɔŋɔlɛ́ a bɛsana a bɛ́áŋa bɛ́ basɔ́ bátɛ́nánɔ́.

Haála hé ehélúme há baacɔ bá Bandɔ́mɛsɛ́

⁷Buátɛ́ bɔkɔ *Efúúménénú yí Elilé ŋá kɔ́ɔna yɛ́sɛ :

« Mbɔ́kɔ nu ŋa nɔ́ lɔ́kɔ́ma okelú ú Bandɔ́mɛsɛ́ hɛ́nánɔ,

⁸nuti netísíki ɛtɛ́má háyɛ ekúlú eyí cíínú sɔ́kɔ́nɔ́ ŋa bɔ́ kɛ́láka aatɔ́ ɔnata buɔ́sɛ́ ebú bé ŋe bú wuúci kɔ́kɔ́náka i iisí cɛ ɔsɛ́bɛ́á noómi. »

⁹Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá kɔ́ɔ́na ɔsɛ :

« Ta yɛ́ cáŋa á bá anyía cíínú sɔ́kɔ́nɔ́ ŋa bɔ́ lɛ́caka buólí bukime abɔ́ ɛ ŋa mɛ́ nyiɔ́kɔ a tuɔŋɔ etíne éfendí,

bá ŋa bɔ́ mɛ́ kɔ́kɔ́náka, bá ŋá mɛ ɔɔ́kɛ́tákɛ́na.

¹⁰Yaátɛ́ asana3.9-10 Nyɛkɔ́ŋɔ́na a nyɛ́mɔtɛ́ : « Yaátɛ́ asana, a tuɔŋɔ etíne éfendí, hilóbi ŋeé mi tímbíé… » hilóbi ŋeé mi tímbíé ná baacɔ eébé,

nyiámɛ nyɛkɔɔna eényí anyía bá ŋa bɔ́ nána bikúlú bikime e cííbú ɛtɛ́má, bá tɛ lɔ́kɔ́má uúmi ɔtáŋa.

¹¹Hilóbi ŋeé mi tímbíé na baacɔ eébé,

ɛ́ɛhɛ́ ɛ́ ŋá mɛ sɔ́mbɔ́tɔ́ná anyía bé ti ké ké bú límíne ta buɔ́sɛ́ aámɛ a maabána aá haála hé ehélúme. »3.11 Maŋ 95.7-11

¹²Banɔ́ báámɛ benyíinyí, énu bíkékényíki anyía na aabɛ́ yɛ́ ɔtɛ́má ne isuŋí á kɛlá anyía ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ á aálɔ́nána na Bandɔ́mɛsɛ́ a wáŋa wɔɔ́sɔ. ¹³Mbá énu hélúmúkúnyínyi ɛtɛ́má mɔɔ́sɛ́ mekime ekúlú ekime ayɛ́ nu ŋa nɔ́ lɔ́kɔ́ma okelú ú Bandɔ́mɛsɛ́ hɛ́nánɔ, anyía *Sátan áŋa wu onéŋe ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́, yó nétisi úúye ɔtɛ́má anyía ɔɔcɔ oócí á cɔbá ne buúse ɔ ɔkɛla bɔɔbɛ́. ¹⁴Yááŋa anyía, tua sɔáŋa eébé a bá bɔ́ŋa na nuafa a bɛsana bí *Kilís, mbɔ́kɔ tu ŋe sú bíínjie o otétényi bɔmbányɛ bɔmbányɛ bɛsana ebí tú ŋe sú lúmítékíníne e nyitúme.

¹⁵Yiíye anyía yááŋa akɔnánɔ́ anyía :

« Mbɔ́kɔ nu ŋa nɔ́ lɔ́kɔ́ma okelú ú Bandɔ́mɛsɛ́ hɛ́nánɔ,

nuti netísíki ɛtɛ́má háyɛ ekúlú eyí cíínú sɔ́kɔ́nɔ́ ŋa bɔ́ kɛ́láka aatɔ́ ɔnata. »3.15 Fanáka bik. 7-8.

¹⁶Báányɛ́ bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máká okelú ú Bandɔ́mɛsɛ́, bó wuúci kɛ́lákɛ́na aatɔ́ ɔnata e ? Baacɔ bekime ebé *Moyís ŋa kándakána a nyɛháma nyɛ́ buɔ́lɛ́ e *Esíbit. ¹⁷Ná baacɔ bá háányɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋoó lóbísíkínyí a tuɔŋɔ etíne éfendí e ? Ná baacɔ a bá ŋa bɔ́ kɛ́láka bɔɔbɛ́, beébe bé ŋe bú weékúné i iisí cɛ ɔsɛ́bɛ́á noómi.3.17 Fanáka Ɛmb 14.29, 32.¹⁸Ekúlú ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá sɔ́mbɔ́tɔ́ná anyía « Bé ti ké ke bú límine ta buɔ́sɛ́ aámɛ a maabána aá haála hé ehélúme », ná báányɛ́ ú ŋaá bá wá kɔ́ɔnaka asana eéyé e ? Yaŋɔ́ ɛsɛ ná baátɛ́ baacɔ e bé ŋe bú wuúci kɛ́lákɛ́ná aatɔ́ ɔnata e ? ¹⁹Ɛ́ɛhɛ́, banɔ́ báámɛ benyíinyí, tu ŋa sɔ́ lɛ́ca anyía mbɔ́kɔ bó ti ómo kó bú límine hɔ́á, ɛ́cɛ anyía bɔ́ tɛ ɔ́mɔ bɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ ná Bandɔ́mɛsɛ́.

¹Feeké Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá basɔ́ bɛ́tánɛ́na anyía tua sɔ́ŋa tú okolímine aáyá a maabána aá haála hé ehélúme. Ɛndána eécí a yánáŋa ; yaátɛ́ asana, túé bíkékényíki anyía ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ aá basɔ́ tɛ lɔbɔ e elime, wuúci tɛ́ka o okolímine aá haála hé ehélúme. ²Asana áŋa anyía basɔ́ tu ŋa sɔ́ lɔ́kɔ́máka Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma háyɛ cíísú sɔ́kɔ́nɔ́ ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máka tɔ́na i iisí cɛ ɔsɛ́bɛ́á noómi. Mbá Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma eéyé ti ómo beébe ɔɔ́lɔ ; beébe te okolímine aá haála hé ehélúme a asana anyía bó ti ómo bú yiíyi lumitinine.4.2 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « Yááŋa anyía Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ ɔ́mɔ bɛ́láta o olumitinine ne eebe a bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máka. »³Mbá basɔ́ tu ké sú límine aá haála hé ehélúme eéhé, anyía tu ŋe sú lúmitinine Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma eéyé. Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá laána cíísú sɔ́kɔ́nɔ́ ɔsɛ :

« Hilóbi ŋeé mi tímbíé ná baacɔ eébé. Ɛ́ɛhɛ́ ɛ́ ŋa mɛ́ sɔ́mbɔ́tɔ́ná anyía bé ti ké ké bú límine ta buɔ́sɛ́ aámɛ a maabána aá haála hé ehélúme. »

Mbɔ́kɔ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá kɔ́ɔna aáná, bú tɛ á bá anyía haála hé ehélúme tɛ á bá, ananyía wuúci, ú ŋaá máná búáyɛ́ buólí bukime ekúlú ayɛ́ ú ŋeé kétíki na ɔmɛsɛ́ na ɔmuaná. ⁴A asana na *buɔ́sɛ́ bú ehélúme, yááŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ haála a hɔ́mɔtɛ́ anyía :

« Bandɔ́mɛsɛ́ ŋɔɔ́ nyiɔkɔ búáyɛ́ buólí bukime ɔ mɔɔ́sɛ́ metíndétú ; e metíndétú nɔ́mɔ ú ŋeé hélúméké. »4.4 Sɛn 2.2

⁵A haátɛ́ haála bá ŋaá kɔ́ɔna tɔ́na anyía :

« Bé ti ké ké bú límine ta buɔ́sɛ́ aámɛ a maabána aá haála hé ehélúme. »

⁶Híáná baacɔ a bá ŋa bɔ́ cáŋacáŋa ɔlɔ́kɔ́máka Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma eéyé ti ómo ko bú límine aá haála hé ehélúme eéhé, anyía bó ti ómo bú lumitinine. Ɛ́ɛhɛ́ ohónyí a yánáŋa hɔ́á awɔ́ baacɔ bé etémbí a bɔ́ŋa bó ko límekine aá haála hé ehélúme eéhé. ⁷Buátɛ́ bɔkɔ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá háná tánatɔ́na buɔ́sɛ́ bú etémbí, bé buúbu lɔ́ŋɔ́kɔ anyía « hɛ́nánɔ ». U ŋaá táŋáka aáná aáhá e elime eé nyuúté nyɛ́ *Táfit aá haála ahá tú ma cáŋa asɔ́ ɔɔ́ŋɔ́kɔ anyía :

« Mbɔ́kɔ nu ŋá nɔ́ lɔ́kɔ́ma okelú ú Bandɔ́mɛsɛ́ hɛ́nánɔ, nuti netísíki ɛtɛ́má. »

⁸Yááŋa anyía mbɔ́kɔ Sosué á cɔ́bana o okolímisinyi baacɔ aá taaká cɛ haála hé ehélúme, keyé Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ ɔ́mɔ háná táŋa asana na buɔ́sɛ́ bú etémbí. ⁹Yaátɛ́ asana baacɔ bá Bandɔ́mɛsɛ́ ké ké bú límine aá haála hé ehélúme, bó hélúméke háyɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé hélúméke e metíndétú nɔ́mɔ. ¹⁰Yááŋa anyía ɔɔcɔ okime ewú u ŋe hélúme aá haála ahá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá tábɔ́náká, ŋe hélúme a búáyɛ́ buólí háyɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé hélúméké. ¹¹Túá bɛ́kɛ́ndɛ́na aná o okolímine aá haátɛ́ haála hé ehélúme, ananyía ta ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ aá basɔ́ tɛ kɛlɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ ɛndɔ́kɔ́, mbá u lɔbɔ e elime háyɛ cíísú sɔ́kɔ́nɔ́ ŋa bɔ́ kɛ́láka ɛndɔ́kɔ́ i iisí cɛ ɔsɛ́bɛ́á noómi.

¹²Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe yíinjie baacɔ taaká ci olíhe, bɛ́áŋa na makɛ́nda. Bɛ́ ŋaá tɛ́a ɔ ɔhɔla nɔsala nɔ́ ɔhána a nɔ́ ŋá tɛ́a bɛháŋá bikime ; bɛ́ ŋɔ bɔ́lɔ cɛɛ́tɔ háyɛ nɔsala nɔ́ ɔhána ŋɔ́ bɔ́lɔ yuúhé, ɔ ɔkɔɔ́háma ɔ ɔwaálɔ́na na hɛtányɛ́ ne elilé, bɛ́ɔ́ kɔɔ́háma ɔ mɔsɔŋɛ́ noómi. Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ eébí ŋa námbɔna bɛsana abɛ́ ɔɔcɔ ŋaá bɛ́táá e uúyé ɔtɛ́má anyía wáŋa wu ɔkɛlaka. ¹³Ta bɔkɔ a búmɔtɛ́ tɛ á bá a búáŋa bú ɔlɔbɔ anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ti buúbu lɛca, bɛnyɛ́ma bikime ebí ú ŋe kétíki ŋa lɛcana bɔmbányɛ bɔmbányɛ a cááyɛ́ eése. Ná Bandɔ́mɛsɛ́ bímuócí tú ké sú bíkétíkínyi bíásɔ́ bɛsana bikime abɛ́ tú ŋa sɔ́ kɛlaka.

Yésus, mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá

¹⁴Tua sɔáŋa ne *mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá ɔ ɔhɔla, muúmu muáŋa Yésus, Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́ ; ú ŋaá báátáka ɔ Ɔmuaná a maabána ma Bandɔ́mɛsɛ́. Buátɛ́ bɔkɔ, túé tétényíki bɔmbányɛ bɔmbányɛ bɛsana ebí tu ŋe sú lumitinine, tu hulikinyi baacɔ. ¹⁵Muasɔ́ mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá eémú mú ŋaá basɔ́ bɛ́cáma mahana, anyía mu ŋeé ményi muasɔ́ muuyé mukime. Mu ŋaá lɔ́kɔ́máká ɔkála háyɛ basɔ́ tɔ́na, bó muúmu kɔkɔnaka tɔ́na, mbá ta híáná mu tɛ ɔ́mɔ kɛ́la bɔɔbɛ́ buúse bukime. ¹⁶Yaátɛ́ asana túé búle bíkósi na mɔŋɔlɛ́ hoóhi ná Bandɔ́mɛsɛ́ ewú u ŋe bóosi baacɔ, anyía u káá basɔ́ bɛ́cámáka mahana, mbá u basɔ́ bóósiki ekúlú ekime ayɛ́ tua sɔ́ŋa ne muuyé.

¹Bandɔ́mɛsɛ́ ú ŋaá táfá betéŋínyi *beluli nyiínjie a *baáŋá bekime ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ baacɔ, anyía bébú wuúci nyíɔkɛna a aháŋá na baacɔ. Bé ŋe bú lúlinyi Bandɔ́mɛsɛ́ nyiínjie anyía bébú wuúci iínjíékíne bitéŋíti. Bé wuúci lúlikinyi *bɛbɛ́sámbá, anyía waá nyɛ́ánákɛ́nɛ́na baacɔ máábɔ́ maabɛ́. ²A baacɔ e bé ti ŋé bú ményi ambányɛ yí ohónyí, beébe bá ma bɔ́ bɛ́áhákɛ́na e eciké, beluli nyiínjie eébé ŋe bú ményi anyána bá bɔ́ŋa bé o beébe ɔɔ́lɔ́kɔ, anyía bá ŋa bɔ́ bá tɔ́na na bɔnɔ́nɔ́ háyɛ baacɔ eébé. ³Buátɛ́ bɔkɔ beluli nyiínjie ábɔ́ nyɛmána bé olulikinyi Bandɔ́mɛsɛ́ bɛbɛ́sámbá a asana na máábɔ́ maabɛ́ ma bɛ́muátá na maabɛ́ ma baacɔ bé etémbí áyá. ⁴Ta ɔɔcɔ tɛ á bá wu obíínjie nuúmi ta ɔbɛ́táfa ɔ ɔnyiɔ buólí bú *mululi nyiínjie a muáŋá ; Bandɔ́mɛsɛ́ bímuócí ú ŋaá táfá ɔɔcɔ ɔ ɔnyiɔ buólí eébú háyɛ ú ŋaá táfá *Aálɔn buáyá.

⁵Híáná tɔ́na yááŋa ne *Kilís ; ú ti ómo bíínjie nuúmi ta ɔbɛ́táfa wuúci bɛ́muátá anyía wɔ́ nyiɔ́kɔ buólí bú mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá. Mbá Bandɔ́mɛsɛ́ bɛ́muátá u ŋeé wuúci lɔtɔ́ ekúlú ayɛ́ ú ŋaá laána Yésus ɔsɛ :

« Ɔ ɔ́ŋa uumi Ɔɔ́nɔ́, o otúme hɛ́nánɔ ya mɛ́aŋa ɔɔtɛ́. »5.5 Maŋ 2.7

⁶U ŋa kɔ́ɔna haála hé etémbí tɔ́na ɔsɛ :

« Ɔ ɔ́ŋa mululi nyiínjie a muáŋá mu bikúlú bikime, bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ Melikisɛtɛk. »5.6 Maŋ 110.4

⁷Ekúlú eyí Yésus ŋaá bá aaha ɔ ɔmɛsɛ́ ooci, ú ŋaá bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ buéŋí ; na bɛlɛlá e eése u bókókó okelú ɔ ɔmuaná, anyía u ŋaá bá weé menyukune anyía Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa wu o wuúci nohi o owé. Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá kɛ́láka bɛsana ebí Yésus ŋeé wuúci bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na a asana ne nyibílóosi enyí u ŋeé bílóosi.5.7 Haála eehe ŋa lɛca asana yɛ́ ɔsákásáka ú Yésus a Kɛtɛsɛmanɛ́ (Mat 26.36-46). ⁸Ta háyɛ ú ŋaá bá Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́, u ŋa yaákɔ́nákɛ́na ɔlɔ́kɔ́mána e muuyé amɔ́ ú ŋaá lɔ́kɔ́máka. ⁹Ɛŋakɛlá Yésus a lɔ́kɔ́máka ɔkála, yɔ́ bá ɔbɛ́tábɔ́nákánɔ́ o onyíóyísínyi bɔmbányɛ bɔmbányɛ buólí bukime, nyíáyɛ́ nyɛbɛ́cáŋa eényí Munohi baacɔ e bé ŋe bú muúmu lɔ́kɔ́mɛ́na, anyía wé beébe iínjíé yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí olíhe yí ekúlú ekime. ¹⁰Aáná Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci táfa tɔ́na mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ Melikisɛtɛk.

Nyiókísi nyɛ́ bɔɔbɛ́ bɔ́ ɔbɛ́yúata olumitinine

¹¹A asana na ɔɔcɔ oócí tua sɔ́ŋa na bɛsana biéŋí bɛ́ ɔkɔɔnaka ; mbá bɛ́ ŋa náta ɔ banɔ́ hémbuline anyía nua nɔ́ŋa na bɛtaá. ¹²Feeké ayɛ́ nú ŋa nɔ́ aákɔ́nákɛ́na bɛsana, keyé nua nɔ́áŋa o oweékúnyi bɔsɔ́ɔ́kɔ́ ; ta híáná, bá ŋá nyɛmána bá ɔ háná banɔ́ eékúnyíki bɛsana bí nyitúme abɛ́ nu ŋa nɔ́ aákɔ́nákɛ́na a aháŋá na bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. Nua nɔ́ŋa nyɛnamá nyɛ́ baacɔ a nyɛ́ á nyɛmána nyí oweémútéke mabána, nyiínyi nyí ti ŋéé ményi ɔnyíá bɛnyɛ́ma a bɛ́ ŋa náta. ¹³Ɔɔcɔ okime ewú u ŋe yeémúte mabána a yánáŋa iŋéné, ú ti ŋée menyi ɔwaálɔ́na na bɔmbányɛ na bɔɔbɛ́. ¹⁴Mbá bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá a bɛ́ ŋa náta áŋa bɛ́ *baáŋá, beébe bá ŋa bɔ́ aákɔ́nákɛ́na omenyi bɛsana. Buátɛ́ bɔkɔ, a nyɛkɛla nyɛ́ bɛsana eényí bé me bú bíhélínyi ɔwaálɔ́na na bɔmbányɛ na bɔɔbɛ́.

¹Yaátɛ́ asana, tutɛ lɔ́bɔ hú e nyiékúnyi nyí nyitúme nyɛ́ bɛsana a bɛ́ ŋa lɛ́ca *Kilís, mbá túá cɔba ne buúse o o búle aákɔ́nɛ́na taaká cɛ́ bɛsana bí etémbí bí Kilís, anyía tuásɔ́ ɔɔ́nɛ́na o omenyi bɔmbányɛ bɔmbányɛ háyɛ baáŋá ŋe bú menyi. Tu tɛ ɔ́mɔ sɔ́ nyɛmána tú otúmútúne oweékúnyi baacɔ anyía bá bɛ́kákálákɛ́na máábɔ́ maabɛ́, mbá bá sɔ́mba ɔkɔlɔ́ a bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛsana e bí ŋe héléne owé, tɔ́na anyía bá hákɛ́na mɔŋɔlɛ́ ná Bandɔ́mɛsɛ́. ²Tu tɛ ɔ́mɔ sɔ́ nyɛmána tú ɔ háná eékúnyíki baacɔ ibíótíne anamánamá, na anyána bá ŋa tála baacɔ aabá a bɛɛtɔ́ eé nyiínyi nyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, na nyɛhaanyua nyí biwéewé, na anyána Bandɔ́mɛsɛ́ kéé beébe kélísíki a nyɛmana nyɛ́ ɔmɛsɛ́. ³Mbá túá cɔba ne buúse aámbáya ɔ ɔwaákɔ́nɛ́na taaká cɛ́ bɛsana bí etémbí. Tu ká sɔ́ kɛ́láka aáná mbɔ́kɔ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé léne.

⁴Bú tɛ á bá bú ɔbɛ́kɛ́láka ta buɔ́sɛ́ anyía bó koóndísíki baacɔ a bá ŋa bɔ́ bɛ́yúátáka olumitinine anyía bá háná abɔ́ bɛ́kákálákɛ́na maabɔ́ maabɛ́, bá sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé meéme. Eese yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋá cáŋa owoofine ɛ ɛtɛ́má cɛ́ baacɔ eébé, bɔ́ ŋɔ bɔ́ŋgɔ́na bɛmbányɛ bɛ́ bɛnyɛ́ma abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe yiínjíé bááyɛ́ baacɔ, bá ŋa bɔ́ lɛ́cáka tɔ́na buólí bú *Efúúménénú yí Elilé. ⁵Bé ŋe bú ményi tɔ́na anyía Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa bɛmbányɛ, bá ŋa bɔ́ lɛ́caka tɔ́na makɛ́nda ma Bandɔ́mɛsɛ́ ma hɛɛya a hɛ́ a yááŋa ɔ ɔfaaya. ⁶Ta híáná, baacɔ eébé ŋa bɔ́ bɛ́yúátáka olumitinine. Bú tɛ á bá bú ɔbɛ́kɛ́láka ta buɔ́sɛ́ anyía bé keé beébe oóndísíki, bá háná abɔ́ bɛ́kɔ́ŋɔ́nákɛ́na ɛtɛ́má, ananyía búáŋa háyɛ anyía bá ŋa háná abɔ́ aátɛ́na Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́ ɔ ɔmbásá a yáábɔ́ aháŋá yɛ́ bɛ́muátá, bé wuúci iínjíékíne aatɔ́ ɔlama ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ baacɔ.

⁷Ekúlú ayɛ́ nɔbɔ́lá ŋá nánɛna esíéné, mbá bɛyɔyɛ́ hákɛna ɔ ɔwɔɔ́lɔ́kɔ baacɔ e bé ŋe bú biíbi nyiɔ́kɔ, bú ŋo tóŋínyi anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ma sáyábɛ́na esíéné eéyé. ⁸Mbá mbɔ́kɔ na tɔlandɔna na bɛandá bɛ́ ɛsándá á lɔáka hɔ́á, esíéné eéyé tɛ ŋɔ́ɔ yɔɔ́lɔ ta bɔkɔ, yááŋa hoóhi ne ohiite iŋiné. Bé kéé yiíyi bɛ́yúáta buúse bukime.

⁹Banɔ́ báásɔ́ benyíinyí bá ɔtɛ́má, ta yɛ́ cáŋa á bá anyía tu ŋa sɔ́ táŋa aáná, tu ŋe sú ményi bɔmbányɛ bɔmbányɛ anyía nua nɔ́ŋa tálɛ́mɛ́na o ohónyí awɔ́ ú káá banɔ́ nóhi. ¹⁰Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa ɔtálɛ́mánánɔ́ ; buátɛ́ bɔkɔ ú tɛ káá bɛ́hɔ́ya búánɔ́ buólí te nulénéne enú nu ŋe nú wuúci léne. Nuúnu nú ŋa lɛ́cána aá nyiɔ́lɔ anyɛ́ nu ŋa nɔ́ ɔɔ́lɔ́kɔ báánɔ́ benyíinyí bé olumitinine ; nyiɔ́lɔ eényí nua nɔ́ánáŋa ɔ ɔcɔba ne buúse ɔ ɔkɛla. ¹¹Yaandándá yɛ́ asana ayɛ́ tú ŋa sɔ́ áamba ɔ banɔ́ laána áŋa anyía ɔɔcɔ okime aá banɔ́ á cɔba ne buúse ɔ ɔkɛla háyɛ nú ŋa nɔ́ kɛ́la ɔ ɔkɔɔ́háma a nyɛmana nyɛ́ ɔmɛsɛ́, anyía núánɔ́ bámɔ́kɔ́na na bɛsana abɛ́ nú ma nɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ bɛ́tánɛ́ná. ¹²Nɔtɛ bɛ́nyɛ́anɛna, mbá ánɔ bɛ́kɛ́ndɛ́na ɔkɛla háyɛ baacɔ e bé ŋe bú lumitinine, bó weéhínyínyi buéŋí, mbá bɔ́ bɔ́ŋɔ bɛnyɛ́ma abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé beébe bɛ́tánákɛ́ná.

Taaká cɛ ɛndána cɛ Bandɔ́mɛsɛ́

¹³Ekúlú yɛ́ buáyá, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá bɛ́tánɛ́ná *Abɛ́laham bɔkɔ a búmɔtɛ́, u ŋaá bɛ́tánɛ́na, yɔ́ súátɛ́na á nyíáyɛ́ nyiínyi nyɛ́ bɛ́muátá,6.13 Fanáka Sɛn 22.16. anyía ta ɔɔcɔ ta ɔmɔtɛ́ ti ŋéé wuúci hɔ́la a wáŋa wu ɔsúátɛ́nɛ́na. ¹⁴U ŋaá kɔ́ɔ́na ɔsɛ :

« Aá taaká ɛ ká mɛ́ ɔ sayabɛna,

mío tekisiki hííwu hɛnyɛ́nɔ́ buéŋí. »6.14 Sɛn 22.16-17

¹⁵Abɛ́laham ŋe yeéhínyínyi ɔtáta ɛndána cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, híáná ú ŋɔɔ́ bɔ́ŋɔ bɔkɔ abɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci bɛ́tánɛna.6.15 E elime cɛ tuɔŋɔ etíne na tɔ́táánɔ ; ɛndána meé bíóndísínyi ne nyibíbíéne nyí Isak (Sɛn 17.2 ; 18.10 ; 21.5).¹⁶Ekúlú ekime ayɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ súátɛ́na, bá ŋa bɔ́ súátɛ́na eé nyiínyi nyɛ́ ɔɔcɔ ewú é beébe hɔ́la ; ɔsúátɛ́na oócí áŋa otímbé ewú ú ŋeé ményisi isuŋí ikime ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ baacɔ eébé. ¹⁷Híáná Bandɔ́mɛsɛ́ tɔ́na ŋaá kɛla ekúlú ayɛ́ ú ŋaá bɛ́tánɛ́na owiínjie bɔkɔ á baacɔ, yɔ́ súátɛ́na. U ŋaá bá wá yáambaka anyía baacɔ abá u ŋaá bɛ́tánɛ́na owiínjie bɔkɔ ábɔ́ lɔ́kɔ́ma anyía ú tɛ á bá wu ɔnyɔ́kɔ́tɔ́na ciayɛ́ ɛndána. ¹⁸Híáná bɛnyɛ́ma áŋa bífendí a bɛ́ tɛ á bá bɛ́ ɔbɛ́nyɔ́kɔ́tɔ́na ta buɔ́sɛ́, anyía ú tɛ á bá we onéŋe. Bɛ́áŋa anyía bɔkɔ abɔ́ ú ŋaá bɛ́tána, na ɔsúátɛ́na awɔ́ ú ŋaá súátɛ́na. Bɛ́ ŋaá basɔ́ iínjíé makɛ́nda ɛ ɛtɛ́má, tuɔ́ kɔ bɛ́námba ɔɔ́ mɔɔyɔ́ ma Bandɔ́mɛsɛ́ ; tuɔ́ cɔba ne buúse ɔ ɔháya mɔŋɔlɛ́ a bɔkɔ abɔ́ ú ŋaá basɔ́ bɛ́tánɛ́na. ¹⁹Mɔŋɔlɛ́ amá tú ma sɔ́ háya á bɛsana abɛ́ ú ŋaá basɔ́ bɛ́tánɛ́na ŋaá basɔ́ tímbie ɔ ɔtɛ́má na makɛ́nda háyɛ melembenyi náŋa me tímbíéke ciíbe, cí ti bínyíétinyi. Buátɛ́ bɔkɔ bɔlaka e bú ŋé húé *haála e hefúúménénú ɔ ɔhɔla, meé bíkuune, tuó woófokine noómi haála ahá Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa. ²⁰Yésus ú ŋa cáŋacáŋa owoofine hɔ́á eesú eé buúse, anyía u ŋaá bɛ́cáŋa *mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá mu bikúlú bikime bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ Melikisɛtɛk.

Melikisɛtɛk, otéŋí a waáŋá, mululi nyiínjie

¹Waáta Melikisɛtɛk oócí ú ŋaá bá otéŋí u bálɛ́ka cɛ Salɛm, wuúci tɔ́na *mululi nyiínjie mɔ Bandɔ́mɛsɛ́ awɔ́ u ŋa hɔ́la bɔkɔ bukime. U ŋaá cɔba ɔ ɔkɔwɔɔ́ndɛ́mánána na *Abɛ́laham awɔ́ ú ŋaá bá ú kaá hálɔ́mɔ́kɔ́na e biité abɛ́ ú ŋa yákáká betéŋí a bɔ́mɔtɛ́, u ŋé beébe ɔ́ɔ́nɔ́kɔ. Melikisɛtɛk ŋaá sáyábɛ́na Abɛ́laham. ²Abɛ́laham ŋé wuúci iínjíé nuafa númɔtɛ́ nɔ́ tuafa túɔ́hátá tɔ́ bɛnyɛ́ma bikime abɛ́ u ŋaá hɔ́máká eé biité.7.2 Fanáka Sɛn 14.17-20.

Yááŋa anyía, bú buúse nyiínyi nyí Melikisɛtɛk áŋa anyía otéŋí a wɔtálɛ́mánánɔ́, bú ɔláta wáŋa otéŋí u Salɛm ɛ́cɛ anyía otéŋí ewú u ŋe léne bumbénú. Nyiínyi nyɛ́ Salɛm ŋe bíhémbúle anyía « bumbénú ». ³Ta ɔɔcɔ u ti ŋéé ményi te iinyí te síkíne ci Melikisɛtɛk, ta haála ehé ú ŋeé bíbíéné, te ekúlú eyí u ŋeé wé. Híáná wáŋa háyɛ Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́, anyía búáyɛ́ buólí bú mululi nyiínjie áŋa bikúlú bikime, bú tɛ ŋáá mána. ⁴Ánɔ lɛcá nyɛnamá nyɛ́ buáŋá ebú Melikisɛtɛk áŋa ne buúbu ! Ánɔ lɛcá anyána Abɛ́laham, mɔbɔ́ta *Islayɛ́l, ŋeé wuúci iínjíé nuafa númɔtɛ́ a tuafa túɔ́hátá tɔ́ bɛmbányɛ bɛ́ bɛnyɛ́ma bikime abɛ́ ú ŋaá hɔ́máká eé biité. ⁵Bɔ́mɔtɛ́ baacɔ bá hɛnyɛ́nɔ́ hí Léfi a bá bɔ́ŋa *beluli nyiínjie á bɔ́ŋa ne okotí a yááŋa anyía bábɔ́ káháka nyiínjie nyɛ́ nuafa númɔtɛ́ nɔ́ tuafa túɔ́hátá ná baacɔ bekime bé Islayɛ́l.7.5 Fanáka Ɛmb 18.21. Bá ŋa bɔ́ káha nyiínjie eényí ná báábɔ́ benyíinyí bá bɛ́muátá bá bunɔŋɔ, ta yɛ́ cáŋa á bá anyía beébe bekime bá ŋa bɔ́ bá tɔ́na baacɔ bá hɛnyɛ́nɔ́ hɛ́ Abɛ́laham. ⁶Mbá Melikisɛtɛk tɛ ɔ́mɔ bá ɔɔcɔ u hɛnyɛ́nɔ́ hí Léfi ; ta híáná, Abɛ́laham ŋeé wuúci iínjíé nuafa númɔtɛ́ a tuafa túɔ́hátá tɔ́ bíáyɛ́ bɛnyɛ́ma ; wuúci awɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá bɛ́tánɛ́ná bɛnyɛ́ma bí o wuúci iínjíékíne, wuúci Melikisɛtɛk maá sáyábɛ́na. ⁷Yááŋa taaká anyía ɔɔcɔ awɔ́ á hɔ́la sɔ́ɔ́kɔ́ a buáŋá, wuúci u ŋá sáyábɛ́na sɔ́ɔ́kɔ́. ⁸A asana ne beluli nyiínjie a bá ŋa bɔ́ káha nyiínjie nyɛ́ báábɔ́ benyíinyí, bá náŋa bébú wéékúne ; a asana ne Melikisɛtɛk, wáŋa wɔɔ́sɔ ekúlú ekime háyɛ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋo tóŋínyi. ⁹Tua sɔ́ŋa tú ɔkɔɔna anyía háyɛ Léfi ŋa káha nuafa númɔtɛ́ a tuafa túɔ́hátá atɔ́ bɔsɔ́ɔ́kɔ́ ŋe bú iínjie, u ŋe yíinjie tɔ́na Melikisɛtɛk nuafa númɔtɛ́ a tuafa túɔ́hátá, ananyía ciayɛ́ sɔ́kɔ́nɔ́ Abɛ́laham ŋeé nuúnu iínjíé. ¹⁰Aáná Léfi, ɔɔcɔ u hɛnyɛ́nɔ́ hɛ́ Abɛ́laham, ŋaá bá ɛ́cɛ u ti ŋé bíbíéne, mbá ú ŋe yiínjíé nuafa a tuafa túɔ́hátá ɛ́cɛ wá yánáŋa a manɔ́ŋɔ́ ma Abɛ́laham. Buátɛ́ bɔkɔ, Melikisɛtɛk ŋa hɔ́la Léfi.

¹¹Indíné cí buólí bú beluli nyiínjie bá *bɔnyɛ Léfi áŋa *bikotí abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe yiínjíékíne. Mbɔ́kɔ buólí bú beluli nyiínjie eébé á bá na makɛ́nda ma ɔkɛla anyía baacɔ ábɔ́ bámɔ́kɔ́na bɛtálɛ́mánánɔ́ eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, keyé Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ ɔ́mɔ háná táfa mululi nyiínjie mu etémbí a muáŋa háyɛ Melikisɛtɛk ; wuúci u tɛ ɔ́mɔ bá mululi nyiínjie mu bɔnyɛ Léfi háyɛ *Aálɔn ŋaá bá. ¹²Yááŋa anyía mbɔ́kɔ bá ŋa hɛ́ŋɛ́na ɔɔcɔ awɔ́ u ŋɔɔ́ nyiɔ buólí bú mululi nyiínjie, bá ŋá nyɛmána tɔ́na bá ɔhɛŋɛna bikotí bí buólí. ¹³Uusú Otéŋí a Waáŋá Yésus awɔ́ tu ŋa sɔ́ táŋa yááyɛ́ asana aaha tɛ a bá ɔɔcɔ u hɛnyɛ́nɔ́ hí Léfi. Hííyé hɛnyɛ́nɔ́ áŋa náányia ; ta ɔɔcɔ ta ɔmɔtɛ́ u hííyé hɛnyɛ́nɔ́ tɛ ŋɔ́ɔ nyiɔ buólí aá haála hé nyiluli nyiínjie. ¹⁴Bú ŋa lɛ́cana o motóndóló anyía Yésus ŋeé húle a hɛnyɛ́nɔ́ hɛ́ Yúta. *Moyís tɛ ɔ́mɔ kɔ́ɔna ta bɔkɔ a asana na hɛnyɛ́nɔ́ eéhí, ekúlú ayɛ́ ú ŋaá táŋáká asana yí beluli nyiínjie.

Mululi nyiínjie mu etémbí a mɔ́ ŋa hɔ́á Melikisɛtɛk

¹⁵Bɔkɔ a búmɔtɛ́ a bú ŋaá basɔ́ tóŋínyi asana eeye áŋa anyía mumɔtɛ́ *mululi nyiínjie mu etémbí amɔ́ tɛ á bá ɔ hɛnyɛ́nɔ́ hí Léfi áŋa ɔhámánɔ́ ; muáŋa bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ Melikisɛtɛk. ¹⁶Ɔɔcɔ oócí tɛ a bá mululi nyiínjie a muáŋá háyɛ *bikotí bɛ́ baacɔ áŋa, mbá wáŋa mululi nyiínjie a muáŋá ananyía wáŋa na makɛ́nda me olíhe ú ekúlú ekime. ¹⁷Híáná Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá kɔɔna cɛ́sɛ :

« Ɔ ɔ́ŋa mululi nyiínjie a muáŋá mu bikúlú bikime, bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ Melikisɛtɛk. »7.17 Maŋ 110.4

¹⁸Asana ɔ́mɔtɛ́ áŋa anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa yaáŋíáka esúŋe cá buáyá anyía cá ŋaá bá ɔcɔ́ɔ́cɔ́, cá tɛ ɔɔ́lɔ baacɔ. ¹⁹Esúŋe eécé tɛ ɔ́mɔ bá cá ɔkɛla anyía baacɔ ábɔ́ bámɔ́kɔ́na bɛtálɛ́mánánɔ́ eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. A yɛ́mɔtɛ́ asana áŋa anyía Yésus wáŋa ɔɔcɔ awɔ́ tú ma sɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ nááyá ; wuúci ú ŋa basɔ́ tóŋínyi ohónyí wú obíkósíti ná Bandɔ́mɛsɛ́.

²⁰Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá súátɛ́ná ekúlú ayɛ́ ú ŋaá táfa Yésus mululi nyiínjie a muáŋá. Mbá, ekúlú ayɛ́ ú ŋaá táfáká baacɔ bá *bɔnyɛ Léfi *beluli nyiínjie, ú tɛ ɔ́mɔ súátɛ́na. ²¹A aháŋá ne Yésus, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá súátɛ́ná ekúlú ayɛ́ ú ŋaá kɔɔna ɔsɛ :

« Yaŋɔ́, Otéŋí Bandɔ́mɛsɛ́, ɛ tɛ ká mɛ hɛŋɛna búámɛ buhúnyi ; ɔ ɔ́ŋa mululi nyiínjie a muáŋá mu bikúlú bikime. »7.21 Maŋ 110.4

²²Híáná Yésus áŋa tɔ́na ooci ewú ú meé tímbe Ambányɛ́kɛ́ yɛ́ nyɛlatana nyí bumbénú anyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá lata na basɔ́.

²³Yááŋa tɔ́na anyía beluli nyiínjie ŋa bɔ́ bá beéŋí, anyía bá ŋa bɔ́ bá bébú weékúne ; ɔmɔtɛ́ eé wé, sɔ́ɔ́kɔ́ ŋeé hiíte nyíáyɛ́ nyilimíné. ²⁴Mbá a aháŋá ne Yésus, wuúci ú ti ŋée wé, u ŋeé líhe ekúlú ekime. Buátɛ́ bɔkɔ ta ɔɔcɔ tɛ á bá wu ohiite búáyɛ́ buólí bú mululi nyiínjie. ²⁵Híáná tɔ́na, wáŋa na makɛ́nda me onohi baacɔ ekúlú ɔ́mɔtɛ́ e bikúlú bikime, beébe bé ŋe bú bíkósíti ná Bandɔ́mɛsɛ́ a ciayɛ́ elime ; ananyía wáŋa wɔɔ́sɔ ekúlú ekime, u naŋa wá bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ eebú eé buúse. ²⁶Nyɛnamá nyí *mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá eényí á nyɛmána na basɔ́. Muáŋa mufúúménénú, mu tɛ kɛ́la bɔɔbɛ́, muúmu tɛ́ka na hɛkɔma. Mu tɛ á bá háyɛ bakɛla maabɛ́, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé muúmu béétí aáyá a maabána ɔ Ɔmuaná noómi. ²⁷Yésus tɛ á bá háyɛ betéŋínyi beluli nyiínjie a *baáŋá bé etémbí, beébe bá ŋa bɔ́ bá bébú lúlíkínyi Bandɔ́mɛsɛ́ nyiínjie mɔɔ́sɛ́ mekime. Bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ caŋacaŋa oluli nyiínjie a asana na maabɔ́ maabɛ́ ma bɛ́muátá ; e elime bó lúlíki a asana na maabɛ́ ma baacɔ bé etémbí. Mbá wuúci ú tɛ á bá aáná, u ŋe lúlíki nyiínjie hú ekúlú ɔ́mɔtɛ́ e bikúlú bikime, ekúlú eyí ú ŋeé bíínjíé wuúci bɛ́muátá, yó wé. ²⁸Betéŋínyi beluli nyiínjie a baáŋá ebé bikotí bí *Moyís ŋaá táfáká ŋa bɔ́ bá baacɔ a bá bɔ́ŋa na cɛɛ́tɔ, bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ kɛlaka maabɛ́, mbá buɔ́sɛ́ abɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá báka bikotí a maabána, yɔ́ súátɛ́na, buúbu ú ŋaá lɔtɔ́ uuyé Ɔɔ́nɔ́ Mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá mu ekúlú ekime e mú ŋo nyióyísínyi bɔmbányɛ bɔmbányɛ buólí.

Yésus, muasɔ́ Mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá

¹Aatɔ́ yɛ́ asana a bɛsana abɛ́ tu ŋa sɔ́ kɔ́ɔna áŋa anyía, tua sɔ́ŋa na nyɛnamá nyí *mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá eényí a nyɛ́ á basɔ́ nyɛmána. U ŋe límine ɔ Ɔmuaná a aháŋá yɛ́ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ ú Bandɔ́mɛsɛ́ ewú u ŋe téŋínyi bɛnyɛ́ma bikime. ²U ŋɔɔ́ nyiɔ búáyɛ́ buólí bú *mululi nyiínjie a muáŋá aá haála ahá Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa.

Ekúlú yɛ́ buáyá, beluli nyiínjie ŋa bɔ́ bá bábɔ́ nyíɔkɔ búábɔ́ buólí eé Ciíbe a cɛfalɛfákánɔ́ na bɔlaka ; baacɔ bé ŋe bú ciíci túméke na aabá, mbá haála ehé Yésus ŋɔɔ́ nyiɔ búáyɛ́ buólí áŋa taaká taaká cɛ haála ahá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá tábɔ́náka, tɛ́ cáŋa baacɔ.

³Bá ŋaá táfá betéŋínyi *beluli nyiínjie a *baáŋá bekime anyía bébú lúlíkínyi Bandɔ́mɛsɛ́ nyiínjie, bé wuúci ɔɔ́nɔ́kɛ́na bitúké ; híáná yá nyɛmána yɛ́ ɔbá tɔ́na na muasɔ́ mululi nyiínjie a muáŋá, anyía muá bámɔ́kɔ́na na bɔkɔ bú olulikinyi Bandɔ́mɛsɛ́ nyiínjie. ⁴Túá kɔɔna anyía wáŋa aaha ɔ ɔmɛsɛ́, u tɛ á bá wu ɔbámɔ́kɔ́na mululi nyiínjie, ananyía beluli nyiínjie bá ɔmɛsɛ́ ooci ŋe bú lúlinyi Bandɔ́mɛsɛ́ nyiínjie, bá látákɛ́na *bikotí bí *Moyís. ⁵Beluli nyiínjie eébé ŋa bɔ́ nyiɔ búábɔ́ buólí aá haála a há ŋaá bá i ihúényínyí cɛ taaká taaká cɛ haála a hááŋa ɔ Ɔmuaná. Bú ŋaá bá híáná ekúlú eyí Moyís ŋaá ka fálɛfaka Ciíbe a cɛfalɛfákánɔ́ na bɔlaka. Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci laána ɔsɛ : « Lɛcáka bɔmbányɛ, mbá á cɔba ɔ ɔkɔfálɛfa háyɛ i ŋe mí o tóŋgínyi a nɔkɔndɔ ɔ ɔmuaná. »8.5 Nyh 25.40⁶Mbá aámbáya eécí, tu ŋa sɔ́ lɛ́ca anyía buólí bú Yésus *Kilís ŋa hɔ́la buéŋí buólí bú beluli nyiínjie eébé. Wáŋa ohényíhényi u nyɛlata nyí bumbénú a nyiɔ́sɔ a nyɛ́ á hɔ́la nyɛlata nyí bumbénú nyɛ́ buáyá. Híáná tɔ́na bɛmbányɛ́kɛ́ bɛ́ bɛnyɛ́ma abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá bɛ́tánákɛ́na baacɔ ŋa hɔ́la bɛnyɛ́ma abɛ́ tú ŋa sɔ́ bɔ́ŋgɔ́na buáyá.

⁷Mbɔ́kɔ nyɛlata nyí bumbénú nyí buúse áa nyɛ́mana bɔmbányɛ bɔmbányɛ, keyé Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ ɔ́mɔ háná láta nyɛlata nyí bumbénú nyí etémbí. ⁸Mbá yááŋa anyía nyɛ́ tɛ ɔ́mɔ nyɛ́mana bɔmbányɛ bɔmbányɛ, baacɔ te o nyiínyi látɛ́na, tɔ́na anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé beébe kákálákɛ́na bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛsana abɛ́ bá ŋa bɔ́ kɛ́laka, u ŋeé beébe laána ɔsɛ :

« Ánɔ lɛcá ! Yaŋɔ́, Otéŋí Bandɔ́mɛsɛ́, ɛ ŋa mɛ́ kɔɔna ɛsɛ́ mɔɔ́sɛ́ ŋa fáakɔna amá ɛ ká mɛ́ látana yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí bumbénú na na baacɔ bé Islayɛ́l, na na baacɔ bé Yuté.

⁹Nyɛlatana eényí tɛ káá bá háyɛ anyɛ́ ɛ ŋa mɛ́ látana na cííbú sɔ́kɔ́nɔ́ buɔ́sɛ́ ebú i ŋe mí beébe tímbíéke a aabá, mío beébe háŋɔ́náka a buɔ́lɛ́ a bunɔŋɔ bú *Esíbit, ananyía bɔ́ tɛ ɔ́mɔ bɔ́ látɛ́na esúŋe cá nyɛátɛ́ nyɛlatana. Ɛ́ɛhɛ́ yaŋɔ́ tɔ́na i ŋe mí beébe bɛ́yúáta. Buhúnyi bú Otéŋí Bandɔ́mɛsɛ́ búáŋa !

¹⁰Mbá nyɛlatana nyí bumbénú anyɛ́ ɛ ká mɛ́ látana na baacɔ bé *Islayɛ́l ɔ mɔɔ́sɛ́ etéemé áŋa anyía ɛ ká mɛ́ kɛla anyía bébú menyi bíámɛ bikotí bɔmbányɛ, mío biíbi oofikinyi e cííbú ɛtɛ́má noómi. Aáná ɛ ká mɛ́ bámɛ́na ciabɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, bɔ́ bámɛ́na báámɛ baacɔ.

¹¹Ta ɔɔcɔ u bunɔŋɔ a wɔmɔtɛ́ tɛ ká háná e yeékúnyi sɔ́ɔ́kɔ́ te onyíinyí, u kɔɔna anyía : “Ké ményi Bandɔ́mɛsɛ́”, ananyía bekime ké bú mí menyukune o otúme banásɛ́ ɔ ɔkɔɔ́háma baáŋá.

¹²I ké mí beébe bɛ́cáma mahana, míɔ nyɛanakɛnɛna maabɔ́ maabɛ́, ɛ tɛ háná meéme bɛ́táá. »8.8-12 Sel 31.31-34

¹³Ekúlú ayɛ́ nu ŋa nɔ́ lɔ́kɔ́ma anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá táŋa asana yɛ́ yɔɔ́sɔɔ́sɔ yɛ́ nyɛlata yí bumbénú, bú ŋo tóŋínyi anyía nyɛlata nyí bumbénú nyɛ́ buáyá me lúne. Bé ŋe ményi anyía bɔkɔ bú buáyá ebú me lúne a yáaŋa hoóhi ne onyíme buúse bukime.

Nyinyemi nyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́

¹Aáná nyɛlata nyí bumbénú nyɛ́ buáyá ŋaá bá ne *bikotí e bí ŋo tóŋínyi anyána baacɔ ábɔ́ nyɛmána bé onyemiki Bandɔ́mɛsɛ́. Nyɛlata eényí ŋaá bá tɔ́na na haála hé onyemiki Bandɔ́mɛsɛ́ ahá baacɔ ŋa bɔ́ tábɔ́náka. ²Bá ŋa bɔ́ fálɛfaka Ciíbe a cɛfalɛfákánɔ́ na bɔlaka, bé ŋe ciíci sɔ́mbɔ́tɔ́kɔ́ná e bikumbé. Ekumbé yí buúse, bé yiíyi lɔ́ŋɔ́kɔ anyía *haála e hefúúménénú, bá ŋa bɔ́ háya hɔ́á *lámba a cɛ́ ŋaá bá ne iicé ítíndétú nɔ́mɔ ; bá ŋa háya tébíli, cɛ́ ŋaá bá ne biléti abɛ́ bá ŋaá bá bé nyemikinyi Bandɔ́mɛsɛ́. ³Ekumbé yɛ́ ɔláta ŋaá bá na bɔlaka e nyiofine ; bé yiíyi lɔ́ŋɔ́kɔ anyía *haála e hefúúménénú ɔ ɔhɔla ; ⁴hɔ́á bá ŋa bɔ́ háya nyiluli nyiínjie nyɛtábɔ́nákánɔ́ ne kóolo. Bá ŋaá bá bé lúliki bɛnyɛ́ma e bí ŋe númbe bɔmbányɛ hɔ́á. Bá ŋá háya tɔ́na hikóló, bé meé hiíhi feefiki ne kóolo haála hekime ; bé hiíhi lɔ́ŋɔ́kɔ anyía *hikóló hɛ́ nyɛlata nyí bumbénú. Hikóló eéhí ŋaá bá ne ondúlé noómi ofeefíkínyi tɔ́na ne kóolo, bá ŋaá háya bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá abɛ́ bɔ́ ŋɔ lɔ́ŋɔ́ anyía « máana ». Otúmbe ú *Aálɔn awɔ́ tuányɛ ŋeé kúndíéké ŋaá bá tɔ́na e hikóló noómi na bɛsalɛ bɛ́ andányɛ́ bífendí abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɔ́ bikotí hɔ́á. ⁵E elime ci hikóló ɔ ɔmuaná, bá ŋa tábɔ́náká tubílícínyínyí túfendí tú *bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ bí nuúmi. Tú ŋaá bá hú naányɛ́ ne bibéku bífendí a bɛ́ ŋaá bá bíé húéke haála ehé bé ŋe míene manɔ́ŋɔ́ ma *abɛ́sámbá anyía Bandɔ́mɛsɛ́ á nyɛánɛ́nɛ́na baacɔ maabɛ́. Mbá, aámbáya tɛ á bá ekúlú yɛ́ ɔ banɔ́ hémbulekine bɛsana eébí bɔmbányɛ bɔmbányɛ.

⁶Ɛ́makɛ́la bébú cíkílíékéne bɛnyɛ́ma eébí bikime aáná, *beluli nyiínjie ŋaá bá bébú oofokine e ekumbé yí buúse ekúlú ekime ayɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ nyiɔ́kɔ búábɔ́ buólí. ⁷Mbá, e ekumbé yɛ́ ɔláta, hú *mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá mú ŋaá bá muó yóofokine hɔ́á, buɔ́sɛ́ búmɔtɛ́ a hiɔŋɔ hikimekime. Mu ŋá nyɛmána mu owoofine na manɔ́ŋɔ́ me etúké amá muá bɛ́sámbɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ a asana na nyíáyɛ́ nyɛnana nyɛ́ bɛ́muátá na anana acɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ nána o o-ti-menyi noómi. ⁸*Efúúménénú yí Elilé ŋaá basɔ́ eékúnyi a bɛsana eébí anyía ohónyí tɛ ŋáa bá wú owoofine a haála e hefúúménénú ɔ ɔhɔla ekúlú eyí ekumbé yí buúse a yanáŋa. ⁹Bɛsana eébí áŋa hibílícínyínyí hɛ́ bɛsana a bɛ́ ŋa bɛ́kɛ́la aámbáya, bí ŋo tóŋínyi anyía bɛnyɛ́ma ebí bé ŋe yíinjie Bandɔ́mɛsɛ́ ne bitúké ebí bé ŋe wuúci sɔ́mbɛ́na tɛ á bá bí ofúúmínyi hɛcɔɔ́cɔ́ hɛ́ ɔtɛ́má hɛ́ ɔɔcɔ ewú u ŋe nyemi Bandɔ́mɛsɛ́ ne biíbi. ¹⁰Bí ŋeé beébe eékúnyi hú bɛsana a bɛ́ ŋa lɛ́cana na ɔ ɔnyíá na ɔ ɔmúána, na bɛsana a bɛ́ ŋa lɛ́ca anamánamá cé obífúúmínyi. Bíáŋa hú bɛsana bí imehú a bɛ́ ŋaá bá e ekéti yí ekúlú ɔ ɔkɔɔ́háma ekúlú ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ kéé kúmbutukune bɛnyɛ́ma bikime.

¹¹Mbá aámbáya, *Kilís na maá fáaya ; wáŋa mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá, wuúci u ŋeé héléne bɛmbányɛ bɛ́ bɛnyɛ́ma eebi abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa basɔ́ íinjie.9.11 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « …bɛmbányɛ bɛ́ bɛnyɛ́ma a bɛ́ ŋa faakɔ́na. » Ciíbe acɛ́ u ŋɔɔ́ nyiɔ búáyɛ́ buólí noómi áŋa ɛnyɛmánánɔ́, cɛ́ ŋaá hɔ́la Ciíbe cɛ buáyá, a cɛfalɛfákánɔ́ na bɔlaka. Tɛ́ cáŋa baacɔ bé ŋe bú ciíci falɛ́fáka, mbá Bandɔ́mɛsɛ́, u ti ómo ciíci fálɛfa aaha ɔ ɔmɛsɛ́ ooci. ¹²Ekúlú eyí Kilís ŋo yóófíne a haála e hefúúménénú ɔ ɔhɔla, u tɛ ɔ́mɔ bá ta na manɔ́ŋɔ́ me bibébí ta na ma baáná bá káwɔ aayá a aabá. Mbá u ŋo yóófíne hɔ́á ekúlú ɔ́mɔtɛ́ e bikúlú bikime na mááyɛ́ manɔ́ŋɔ́ ma bɛ́muátá, yɔ́ basɔ́ háŋɔ́náka a bɔɔbɛ́ e bikúlú bikime. ¹³Ekúlú yɛ́ buáyá, bá ŋaá bá bɔ́ yɔɔ́nɔ́kɔ ne bibébí ne bikite bɛ́ káwɔ, bá kámaka manɔ́ŋɔ́, bé meéme fámákɛ́na a cɛɛ́tɔ cɛ́ baacɔ a bá tɛ ɔ́mɔ bá befúúménénú eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ háyɛ bikotí ŋe yeékúnyi. Bá ŋaá bá bɔ́ yɔ́ɔ́nɔ tɔ́na abɔ́la yɛ́ káwɔ, bó yiíyi luliki, bé ohiite mɔɔtɔ́, bá ɔtɔ́bɔ́kɔ, bé ofeefiki baacɔ a bá ŋa bɔ́ nɔ́kɔ́kɔ bikotí, anyía bábɔ́ bámɔ́kɔ́na befúúménénú eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ háyɛ bikotí ŋe yeékúnyi. ¹⁴Mbá mbɔ́kɔ aáná manɔ́ŋɔ́ me bitúké eémé ŋaá bá na nyɛnamá nyɛ́ makɛ́nda eényí, manɔ́ŋɔ́ me Kilís áŋa na makɛ́nda meéŋí ɔ ɔhɔla manɔ́ŋɔ́ me bitúké. Kilís tɛ ɔ́mɔ nana, u ŋaá bɛ́sɔ́mbɛ́ná wuúci bɛ́muátá ná Bandɔ́mɛsɛ́ háyɛ abɛ́sámbá a yɛ́ á nyɛmána na makɛ́nda me Efúúménénú yí Elilé ; maayɛ́ manɔ́ŋɔ́ ŋe fúúmínyi túásɔ́ tɔcɔɔ́cɔ́ tɔ́ ɛtɛ́má, anyía tu tɛ háná kɛ́la bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛsana e bí ŋe héléne owé, mbá tu nyemiki Bandɔ́mɛsɛ́ a wáŋa wɔɔ́sɔ.

¹⁵Yaátɛ́ asana Kilís áŋa ohényíhényi u yɔɔ́sɔɔ́sɔ yɛ́ nyɛlatana yí bumbénú yɛ́ na Bandɔ́mɛsɛ́ na baacɔ. Aáná baacɔ abá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́ ká bɔ́ bɔŋgɔna bɛmbányɛ bɛ́ bɛnyɛ́ma abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé beébe bɛ́tánɛ́na. Bɛ́ káá bá bíábɔ́ bɛnyɛ́ma bikúlú bikime. Bɛsana eébí káá bɛ́kɛ́láka aáná a asana eyí Kilís ŋeé wé. Uúyé owé ŋa háŋɔ́na baacɔ a buɔ́lɛ́ bɔ́ bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛsana abɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ kɛ́láka ekúlú ekime ayɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bébú líhéke a nyɛlata nyí bumbénú nyɛ́ buáyá.

¹⁶Yááŋa anyía nyɛlɛ́ha áŋa nyɛlɛ́ha9.16 Na nɔkɛlɛ́k, buhúnyi bɔ́mɔtɛ́ eébú ŋe hembule na « nyɛlɛ́ha » na « nyɛlata ». hú ekúlú ayɛ́ ɔɔcɔ ewú é nyiínyi síke é wé. ¹⁷*Híáná yááŋa anyía nyɛlɛ́ha tɛ á bá nyɛlɛ́ha ekúlú ekime ayɛ́ ɔɔcɔ awɔ́ u ŋa yaamba o nyiínyi síke a yánáŋa o olíhe, nyɛ́áŋa nyɛlɛ́ha hú ekúlú ayɛ́ ɔɔcɔ oócí eé wé. ¹⁸Yaátɛ́ asana tɔ́na, nyɛlata nyí bumbénú nyɛ́ buáyá ŋaá bɛ́kɛ́láka na nyɛsɔ́mbɛ́na nyí etúké. ¹⁹*Moyís ŋa cáŋacáŋa otóŋínyi baacɔ bikotí bikime abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé beébe iínjíékíne ; e elime eécí, u ŋá kamáka manɔ́ŋɔ́ na ma baáná bá káwɔ ne me bibébí abɛ́ bɔ́ ŋɔ yɔɔ́nɔ́kɔ, u ŋé meéme latáka ne menyífé, nyihiite eényí nyiifú nyɛ́ tuányɛ tɔ́ bɔɔtɛ́ a nyɛ́ ŋaá bá na bɛhɔcá bɛ́ ɛtɔ́mbá e bibólótoto. U ŋé nyiínyi yubé a manɔ́ŋɔ́ noómi, u ŋaá fámákɛ́na nufule nú bikotí, u ŋaá fámákɛ́na tɔ́na baacɔ bekime ne meéme. ²⁰Mbá ɔsɛ : « Na manɔ́ŋɔ́ eeme Bandɔ́mɛsɛ́ ma látana bumbénú na banɔ́. U ŋaá banɔ́ laána anyía nuánɔ́ látákɛ́na bikotí bí bumbénú eebi. »9.20 Nyh 24.8²¹Moyís ŋaá fámákɛ́na tɔ́na manɔ́ŋɔ́ ne eé Ciíbe a cɛfalɛfákánɔ́ na bɔlaka, na a bɛnyɛ́ma bikime abɛ́ bá ŋaá bá bé nyémikinyi Bandɔ́mɛsɛ́. ²²Ekúlú etéeyé bikotí ŋaá bá bíé téŋgínyi baacɔ, híáná hoóhi bɛnyɛ́ma bikime ŋaá bá bíé fúúmékéne hú na manɔ́ŋɔ́, ananyía mbɔ́kɔ manɔ́ŋɔ́ tɛ ŋáa hámɔ́kɔ́na, Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ á bá wu ɔnyɛanɛnɛna baacɔ maabɛ́.

Nyɛbɛ́sɔ́mbɛ́na nyí Kilís ŋa yáaŋia bɔɔbɛ́

²³Tú ma sɔ́ lɛ́ca anyía bɛnyɛ́ma bikime abɛ́ bá ŋaá bá bé nyémikinyi Bandɔ́mɛsɛ́ buáyá ŋaá bá hú tubílícínyínyí tɔ́ taaká cɛ́ bɛnyɛ́ma cɛ́ Ɔmuaná. Bá ŋá nyɛmána bé ofúúmínyi bɛnyɛ́ma eébí bikime na manɔ́ŋɔ́ me bitúké. Mbá a asana na taaká cɛ́ bɛnyɛ́ma a bɛ́áŋa ɔ Ɔmuaná, bú ŋa yáamba *abɛ́sámbá a yɛ́ á hɔ́la manɔ́ŋɔ́ me bitúké. ²⁴Tu ŋa sɔ́ lɛ́ca tɔ́na anyía *Kilís tí ómo wóofine eé Ciíbe a cɛfalɛfákánɔ́ na bɔlaka acɛ́ baacɔ ŋe bú túméké na aabá ; cíáŋa hú ihúényínyí cɛ haála ahá Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa. Mbá wuúci, u ŋo yóofine ɔ Ɔmuaná bɛ́muátá, aá haála ahá Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa ; wáŋa aámbáya eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, u ŋeé wuúci bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na a yáásɔ́ asana. ²⁵Mutéŋínyi *beluli nyiínjie a muáŋá mu *Besuif naŋa muo yóofine buɔ́sɛ́ búmɔtɛ́ a hiɔŋɔ hikime a *haála e hefúúménénú ɔ ɔhɔla na manɔ́ŋɔ́ me etúké a aabá, tɛ́ cáŋa na maayɛ́ manɔ́ŋɔ́ ma bɛ́muátá. Mbá Kilís ti ómo wóofokine bikúlú biéŋí ɔ ɔbɛ́sɔ́mbɛ́na wuúci bɛ́muátá. U ŋaá bɛ́sɔ́mbɛ́ná Bandɔ́mɛsɛ́ wuúci bɛ́muátá ekúlú ɔ́mɔtɛ́ e bikúlú bikime. ²⁶Mbɔ́kɔ yiíyi tɛ́ka ɔ ɔbá aáná, keyé u ŋaá lɔ́kɔ́máká muuyé bikúlú biéŋí o otúme ekúlú ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé kéti na ɔmɛsɛ́ na ɔmuaná. Aá taaká u ŋaá faáya hú ekúlú eéyé ɔ́mɔtɛ́ e bikúlú bikime ekúlú ayɛ́ nyɛmána nyɛ́ ɔmɛsɛ́ a yáaŋa obíkósi, ananyía wá bɛ́sɔ́mbɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ wuúci bɛ́muátá, mbá wa yaáŋíá bɔɔbɛ́ a baacɔ buúse bukime. ²⁷Yááŋa anyía ɔɔcɔ ŋá nyɛmána wu owé ekúlú hú ɔ́mɔtɛ́, e elime eécí mbá Bandɔ́mɛsɛ́ wuúci kélísíki. ²⁸Híáná tɔ́na, Kilís ŋa bɛ́sɔ́mbɛ́ná ekúlú hú ɔ́mɔtɛ́, anyía wá yaáŋíáka maabɛ́ ma baacɔ beéŋí. U ká háná ka hálɔ́mɔ́na, tɛ́ cáŋa tɔ́na ɔ ɔkɔɔ́waáŋíaka maabɛ́ má baacɔ, mbá u káá faáya o okonóhi baacɔ e bé ŋe bú wuúci tata na mɔŋɔlɛ́ mekime.

¹Bikotí bí *Moyís áŋa hú tubílícínyínyí tɔ́ taaká cɛ́ bɛsana a cɛ́ ŋa fáakɔna ; bɛ́ tɛ á bá taaká taaká cɛ́ bɛsana bɛ́muátá, ananyía beluli nyiínjie náŋa bábɔ́ hálɔ́mɔ́kɔ́nɛ́na oluli *bɛbɛ́sámbá nyɛnamá nyɛ́mɔtɛ́ tuɔŋɔ tukime. Buátɛ́ bɔkɔ, *bikotí eébí tɛ á bá bí ofúúmínyi baacɔ e bé ŋe bú bíkósi ná Bandɔ́mɛsɛ́ o ohónyí oócí. ²Mbɔ́kɔ bɛbɛ́sámbá eébí é fúúmíkínyi ekúlú ɔ́mɔtɛ́ e bikúlú bikime baacɔ e bé ŋe bú biíbi iínjie, keyé baacɔ eébé tɛ ŋá háná abɔ́ lɔ́kɔ́ma aatɔ́ ɔlama a máábɔ́ maabɛ́, bá tɛ háná biíbi iínjie tɔ́na. ³Mbá ta híáná, bɛbɛ́sámbá eébí ŋa kɛ́la anyía baacɔ ábɔ́ bɛ́tááka máábɔ́ maabɛ́ tuɔŋɔ tukime, ⁴ananyía manɔ́ŋɔ́ ne me bikite bɛ́ káwɔ ne me bibébí tɛ á bá ma ɔkɛla ta buɔ́sɛ́ anyía Bandɔ́mɛsɛ́ á nyɛanákɛ́nɛ́na baacɔ máábɔ́ maabɛ́.

⁵Yaátɛ́ asana, ekúlú eyí Kilís ŋaá bá wa yáaŋa ɔ ɔfaaya ɔ ɔmɛsɛ́, u ŋaá láána Bandɔ́mɛsɛ́ ɔsɛ :

« O ti ŋóo léne ta bɛbɛ́sámbá, te nyiínjie nyɛ́ bɛnyɛ́ma a bɛ́mɔtɛ́, mbá o ŋoó mi iínjíé cɛɛ́tɔ.

⁶Ne bitúké ebí bé ŋe lúli bikimekime o oocó na bɛbɛ́sámbá a bɛ́ ŋa yáaŋia maabɛ́ ti ŋó yóo bíléníne tɔ́na ; o ŋoó léne hú anyía bɔ́ yɔ́ɔ lɔ́kɔ́makɛ́na.

⁷Híáná Kilís ŋaá laána Bandɔ́mɛsɛ́ ɔsɛ : “Yaŋɔ́ ooci, a nyɛnamá anyɛ́ bɔ́ ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɔ aámɛ a asana e nufule nú bikotí, míɔ cɔba ɔ ɔkɔkɛla bɛsana e bí ŋo yóo bíléníne.” »10.5-7 Maŋ 40.7-9

⁸Kilís ŋa cáŋacáŋa ɔlaana Bandɔ́mɛsɛ́ ɔsɛ : « O ti ŋóo léne ta bɛbɛ́sámbá, te nyiínjie nyɛ́ bɛnyɛ́ma a bɛ́mɔtɛ́, te bitúké ebí bé ŋe lúli bikimekime o oocó ; ta hú bɛbɛ́sámbá a bɛ́ ŋa yáaŋia maabɛ́ má baacɔ bí ti ŋó yóo bíléníne », yiíyi anyía bé ŋeé biíbi kɛ́la háyɛ bikotí ŋó tóŋie. ⁹Mbá ɔsɛ : « Yaŋɔ́ ooci, Bandɔ́mɛsɛ́, míɔ cɔba ɔ ɔkɔkɛla bɛsana e bí ŋo yóo bíléníne. » Híáná Bandɔ́mɛsɛ́ ma yáaŋia bɛbɛ́sámbá bɛ́ buáyá bikime, yɔ́ hɛ́ŋɛ́na na abɛ́sámbá a yɔɔ́sɔ, yiíyi yááŋa Kilís. ¹⁰A asana eyí Yésus Kilís ŋoó nyíóyísínyi bɛsana e bí ŋe bíléníne Bandɔ́mɛsɛ́, yɔ́ bɛ́sɔ́mbɛ́na háyɛ etúké ekúlú ɔ́mɔtɛ́ e bikúlú bikime, tua súáŋa befúúménénú eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́.

¹¹Mululi nyiínjie mu olumitinine ú Besuif mukime náŋa muɔ́ nyiɔkɔ ɛndánáka bikúlú bikime ; mu naŋa muá hálɔ́mɔ́kɔ́nɛ́na o oluli bɛbɛ́sámbá nyɛnamá nyɛ́mɔtɛ́ bikúlú bikime. Mbá ta híáná, bɛbɛ́sámbá eébí tɛ ŋáá yááŋia maabɛ́ ma baacɔ. ¹²Mbá ɛ́makɛ́la Kilís a bɛ́sɔ́mbɛ́na wuúci bɛ́muátá háyɛ etúké ekúlú ɔ́mɔtɛ́ e bikúlú bikime a asana na nyɛnyɛanɛna nyɛ́ maabɛ́ ma baacɔ, nyikelímine eényí a aháŋá yɛ́ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ a maabána ma Bandɔ́mɛsɛ́. ¹³O otúme ekúlú etéeyé, u ŋaá tátá anyía Bandɔ́mɛsɛ́ á kɛ́la anyía wé limékíníne bááyɛ́ beliŋine a bɛɛtɔ́.10.13 Fanáka Maŋ 110.1.¹⁴Ekúlú ayɛ́ ú ŋaá bɛ́sɔ́mbɛ́ná hú nyɛ́mɔtɛ́ e bikúlú bikime háyɛ etúké, u ŋa kɛ́la anyía bááyɛ́ baacɔ ébú fúúméne eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ; bɔ́ bá bɛtálɛ́mánánɔ́ bɛ́ baacɔ e bikúlú bikime.

¹⁵*Efúúménénú yí Elilé ŋo tóŋínyi bɔmbányɛ bɔmbányɛ anyía bɛsana eébí áŋa taaká. Yɛ́ ŋa cáŋa ɔ kɔɔna yɛ́sɛ :

¹⁶« Otéŋí Bandɔ́mɛsɛ́ ɔsɛ : Nyɛlata nyí bumbénú anyɛ́ ɛ ká mɛ́ látana na báámɛ baacɔ etéeyé ekúlú áŋa anyía i ké mí oofikinyi bíámɛ bikotí e cííbú ɛtɛ́má noómi, mío biíbi ɔɔ́ŋɔ́kɔ aá cíábɔ́ injiŋé noómi. »

¹⁷Ɛ́makɛ́la yáa kɔɔna aáná, mbá yɛ́sɛ tɔ́na :

« I ké mí beébe nyɛanakɛnɛna máábɔ́ maabɛ́, ɛ tɛ háná meéme bɛ́táá. »10.16-17 Sel 31.33-34

¹⁸Híáná ekúlú ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ma nyɛanakɛnɛna baacɔ maabɛ́, u tɛ háná meéme bɛ́táá, bú tɛ ŋá háná ɔ yɔɔ́lɔ anyía baacɔ iínjíékíne tɔ́na bɛbɛ́sámbá bí etémbí bɛ́ nyɛnyɛanɛna nyɛ́ maabɛ́.

Túé bíkósíki ná Bandɔ́mɛsɛ́

¹⁹Yaátɛ́ asana, banɔ́ báámɛ benyíinyí bé olumitinine, tua sɔáŋa tú owoofine na mɔŋɔlɛ́ aá haátɛ́ *haála e hefúúménénú ahá Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa hɔ́á, a asana na manɔ́ŋɔ́ emé Yésus ŋeé hémúkúnyí, yó wé. ²⁰Bú ŋaá bá háyɛ anyía Yésus ŋaá láha bɔlaka ɛ ɛkatɛ́katɛ́ eesú eé buúse, yɔ́ basɔ́ tóŋínyi yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí ohónyí a yɛ́ ŋa cɔ́bana baacɔ o olíhe. Bɔlaka abɔ́ ú ŋaá láha ŋe hémbúle asana yɛ́ cíáyɛ́ cɛɛ́tɔ acɛ́ u ŋaá sɔ́mbɛ́na háyɛ etúké. ²¹Híáná tua sɔáŋa ne *mululi nyiínjie a muáŋá e mú ŋe téŋínyi baacɔ bá Bandɔ́mɛsɛ́. ²²Buátɛ́ bɔkɔ, túé bíkósíki ná Bandɔ́mɛsɛ́ na ɔtɛ́má okime na mɔŋɔlɛ́ ɔ ɔtɛ́má hú mbiɔ́kɛ, anyía Yésus me fúúmínyi túásɔ́ tɔcɔɔ́cɔ́ tɔ́ ɛtɛ́má na mááyɛ́ manɔ́ŋɔ́ ; ú ma súáka ciasɔ́ cɛɛ́tɔ ne menyífé e mefúúménénú. ²³Yaátɛ́ asana tɔ́na, túá cɔba ne buúse o ohulinyi baacɔ anyía tú ma sɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ a bɛsana abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa bɛ́tánáká ; wuúci u ŋo nyióyísínyi cííyé ɛndána bikúlú bikime. ²⁴Túá bɛ́tááka tɔ́na anyána tua sɔ́ŋa tú ɔwɔɔ́lɔ́kɔ bɔsɔ́ɔ́kɔ́ anyía bébú lénékénéne buéŋí, bá kɛ́laka baacɔ bɛmbányɛ bɛ́ bɛsana. ²⁵Tuti kinéke cáásɔ́ abɛ́bándána háyɛ baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ náŋa bébú kíneke ; mbá túé kíndísíkínyínyi o olumitinine noómi a nyɛnamá nyikime ɔ ɔkanda a abɛ́bándána, hɔlákáhɔ́láka anyía nyɛkahálɔ́mɔ́na nyí Yésus *Kilís a yáaŋa hoóhi.

²⁶Yááŋa anyíaʼo, mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋa yáamba ɔcɔba ne buúse ɔ ɔkɛla bɔɔbɛ́ a macaŋa, yiíyi anyía ú ma yaákɔ́nákɛ́na omenyi taaká, wé menyi anyía *abɛ́sámbá yí etémbí tɛ á bá a yááŋa yɛ́ ɔwaáŋia búáyɛ́ bɔɔbɛ́. ²⁷Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋa kɛ́la bɔɔbɛ́ aáná, u ŋá nyɛmána wu olíkíméke, ananyía Bandɔ́mɛsɛ́ kéé wuúci bɔsɔnɛna asana a nyɛkála nyɛ́ bɛsana a nyɛ́ káá bá háyɛ nyɛaŋalaŋanda nyí oocó, nyiínyi nyí kéé lúliki benuusi Bandɔ́mɛsɛ́. ²⁸Bá naŋa bɔ́ yɔɔ́nɔ ɔɔcɔ okime ewú u ŋe kíne ɔlátɛ́na *bikotí bí *Moyís, mbɔ́kɔ baacɔ béfendí ta anyía bátátɔ́ ŋa bɔ́ háya ɛmbasɔ́, bé ti ŋe wuúci bɛ́cáma mahana.10.28 Fanáka Tet 17.6.²⁹Mbɔ́kɔ yááŋa aáná ná ɔɔcɔ awɔ́ u tɛ ŋáá látɛ́na bikotí bí Moyís, anyána yɛ́ káá bá aná ná ɔɔcɔ awɔ́ u ŋá bábɛ́na Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́ e, u tɛ lɛcá háyɛ bɔkɔ manɔ́ŋɔ́ ma nyɛlata nyí bumbénú e mé ŋeé wuúci fúúmínyi,10.29 Nyɛkɔ́ŋɔ́na a nyɛ́mɔtɛ́ : « …e elime cɛ manɔ́ŋɔ́ a má ŋaá kɛlaka nyɛlata nyí bumbénú ». mbá u ɔɔ́mbɔ́náka tɔ́na Efúúménénú yí Elilé a yɛ́ ŋaá basɔ́ boosi e ? Nyɛnamá nyɛ́ ɔɔcɔ eényí káá lɔ́kɔ́máka muuyé muéŋí ɔ ɔhɔla bɔkɔ bukime. ³⁰Tu ŋe sú ményi anyía Otéŋí Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa kɔ́ɔna ɔsɛ : « I ké mí bífúnéke eebe e bé ŋe bú mi kine, ɛ ká mɛ́ túátɔtɔkɔna máábɔ́ maabɛ́ amá bá ŋa bɔ́ kɛ́láka. » U ŋa kɔ́ɔna tɔ́na ɔsɛ : « Yaŋɔ́, i ké mí kélísíki buamɛ. »10.30 Tet 32.35-36³¹Mahana ná ɔɔcɔ awɔ́ u káá kua a aabá cé kólókosoko Bandɔ́mɛsɛ́ a wáŋa wɔɔ́sɔ.

³²Ánɔ bɛ́tááka ekúlú yí buúsebuúse eyí nú ŋe nú lúmítíníne Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma, ta yɛ́ cáŋa á bá anyía baacɔ ŋa bɔ́ banɔ́ tékeséke buéŋí, etéeyé ekúlú nu ŋe nú eéhíkínyínyí. ³³Ekúlú a yɛ́mɔtɛ́, bá banɔ́ ɔɔ́mbɔ́náka, bá banɔ́ kɛ́laka bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛsana eé buúse bɔ́ baacɔ. A yɛ́mɔtɛ́ ekúlú nu ŋa nɔ́ bá nuanɔ́ kámakɛna eebe a bá ŋaá bá bébú beébe kɛlaka aáná. ³⁴Nu ŋa nɔ́ bá nuanɔ́ bɛ́cɔ́bɔ́kɔ baacɔ abá bá ŋaá hákɛ́na eé ciíbe cɛ ɛcaná a asana ne Yésus. Ekúlú ayɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ bá bábɔ́ hɔ́ɔkɔ bíánɔ́ bɛnyɛ́ma, nú ŋe nú eéhíkínyínyí, nú cɔ́ba ne buúse, nu bílénéke, ananyía nu ŋa nɔ́ bá nuenú ményukune anyía nua nɔ́ŋa na bɔkɔ a búmɔtɛ́ a bú á hɔ́la bɛnyɛ́ma bikime ; buúbu bú ŋé líhe bikúlú bikime. ³⁵Yaátɛ́ asana, ánɔ cɔ́cɔba ne buúse ɔ ɔháya mɔŋɔlɛ́ ná Bandɔ́mɛsɛ́ ; mbɔ́kɔ nu ŋa nɔ́ kɛ́la aáná, Bandɔ́mɛsɛ́ káá banɔ́ námaka buéŋí. ³⁶Nu ŋa nɔ́ nyɛmána nú oweéhínyínyi buéŋí, aáná nu ká nɔ́ kɛlaka bɛsana e bí ŋé bíléníne Bandɔ́mɛsɛ́, núó hiíte bɔkɔ abɔ́ u ŋa banɔ́ bɛ́tánɛ́na. ³⁷Buátɛ́ bɔkɔ búáŋa buɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ a Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ anyía : « Hikúlúkúlú mɔ lɔbɔ hitíkítíki,10.37 Ɛsa 26.20 aáná ɔɔcɔ awɔ́ u ŋa fáakɔna káá faáya, u tɛ káá yáána. ³⁸Mbá ta híáná, atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ eémí eé buúse kɔ́ɔ́ nɔhɔ mbɔ́kɔ u ŋaá háya mɔŋɔlɛ́ náámɛ. Mbá mbɔ́kɔ u tɛ ŋá háná á háya mɔŋɔlɛ́ náámɛ, u ti kéé mi bíléníne, yaŋɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. »10.37b-38 Aba 2.3-4³⁹Mbá basɔ́, tú tɛ asɔ́ bá nyɛnamá nyɛ́ baacɔ a nyɛ́ ŋaá hálɔ́mɔ́na ne elime ɔ ɔkɔɔ́háma e bunyímé. Tua sɔ́ŋa baacɔ a bá bɔ́ŋa baháyánɔ́ mɔŋɔlɛ́ ná Bandɔ́mɛsɛ́ ; híáná Bandɔ́mɛsɛ́ ŋá basɔ́ nóhi.

Olumitinine ú bokóo

¹Olumitinine áŋa omenyi taaká anyía bɔkɔ abɔ́ ɔ́ ŋɔɔ́ mɛnɛna ɔ mɔŋɔlɛ́ káá bɛ́kɛ́láka, wáŋa omenyi bɔmbányɛ ɔ ɔtɛ́má anyía bɔkɔ abɔ́ bá tɛ ŋáá lɛ́ca ne eése áŋa hɔ́á. ²A asana ayɛ́ baacɔ bá buáyá ŋa bɔ́ hákɛ́na mɔŋɔlɛ́ ná Bandɔ́mɛsɛ́, ɛ́ɛhɛ́ bé ŋe bú wuúci bílénékíne. ³A asana eyí tú ŋa sɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ ná Bandɔ́mɛsɛ́, ɛ́ɛhɛ́ tu ŋe sú menyi bɔmbányɛ bɔmbányɛ anyía u ŋé kétíki bɛnyɛ́ma bikime na búáyɛ́ buhúnyi, yááŋa anyía bɛnyɛ́ma bikime a bɛ́ ŋá lɛ́cana ne eése, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé biíbi ketíki na bɔkɔ abɔ́ baacɔ tɛ ŋá bɔ́ lɛ́ca ne eése.

⁴A asana ayɛ́ *Abɛl ŋeé lúmitinine, ɛ́ɛhɛ́ u ŋeé iínjíé Bandɔ́mɛsɛ́ ambányɛ́kɛ́ yɛ́ *abɛ́sámbá ɔ ɔhɔla ayɛ́ *Káyɛn ŋe yiínjíé. A asana ne uúyé olumitinine, ɛ́ɛhɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci laána anyía wáŋa atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ eéyé eé buúse, yó hiíte yááyɛ́ abɛ́sámbá anyía wó tóŋínyi anyía u ŋeé wuúci bíléníne. A asana ne uúyé olumitinine, ta yɛ́ cáŋa á bá anyía Abɛl ŋeé wé, wa yánaŋa ɔ ɔ basɔ́ eékúnyi tɔ́na hɛ́nánɔ.

⁵A asana ayɛ́ Ɛnɔk ŋe lúmitinine, ɛ́ɛhɛ́ u ti ómo wé ; u ŋaá báátáka ɔ Ɔmuaná wɔɔ́sɔ a maabána ma Bandɔ́mɛsɛ́. Buátɛ́ bɔkɔ ta ɔɔcɔ te o wuúci lɛcɔtɔ́na. Ciɔɔ́ŋɛ́ ŋo tóŋínyi anyía Ɛnɔk ŋeé bílénékíné Bandɔ́mɛsɛ́ ɛ́cɛ u tɛ ŋaá bááta ɔ Ɔmuaná.11.5 Fanáka Sɛn 5.24.⁶Yááŋa anyíaʼo, ta ɔɔcɔ tɛ á bá wu obílénékíne Bandɔ́mɛsɛ́ mbɔ́kɔ u tɛ ŋáá háya mɔŋɔlɛ́ nááyá. Híáná munyemi Bandɔ́mɛsɛ́ mukime á nyɛ́maná mu olumitinine anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé líhe, mu menyukune tɔ́na anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa náma baacɔ a bá ŋa bɔ́ áamba o wuúci menyi.

⁷A asana ayɛ́ Nɔ́a ŋeé lúmítíníne, ɛ́ɛhɛ́ u ŋeé wuúci lɔ́kɔ́mɛ́na. Bandɔ́mɛsɛ́ ŋo yoókísí Nɔ́a anyía yaandándá yɛ́ nɔbɔ́lá ŋaa fáakɔna ɔ ɔmɛsɛ́ okime, u ŋaá bá ɛ́cɛ u tɛ ŋa lɛ́cá nuátɛ́ nɔbɔ́lá ne eése ; ta híáná, u ŋaá lɔ́kɔ́mɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́, yɔ́ túáka yaandándá yí hikóló háyɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá kɔɔ́na. U ŋo yóófine noómi na cíáyɛ́ ciíbe cɛ baacɔ, Bandɔ́mɛsɛ́ yó beébe nóhi. Nyɛkɛla nyɛ́ Nɔ́a eényí ŋo tóŋínyi anyía baacɔ bá ɔmɛsɛ́ ŋa bɔ́ bá bɛɛbɛ́ bɛ́ baacɔ, anyía bó ti ómo bú lumitinine. Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá laána Nɔ́a anyía wáŋa atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ eéyé eé buúse.

⁸A asana ayɛ́ *Abɛ́laham ŋeé lúmítíníne, ɛ́ɛhɛ́ u ŋaá lɔ́kɔ́mɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ ekúlú ayɛ́ u ŋeé wuúci laána anyía wá hatɔ́na wé súéte a bunɔŋɔ ebú u kéé wuúci iínjie. Abɛ́laham ŋa hátɔ́na a búáyɛ́ bunɔŋɔ, yɔ́ cɔba a bunɔŋɔ eébú, ta yɛ́ cáŋa á bá anyía u ŋaá bá u ti é buúbu menyí. ⁹A asana eyí u ŋe lúmítíníne, Abɛ́laham ŋeé líhéké háyɛ okenyí, we ohúle haaca a bunɔŋɔ abɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci bɛ́tánɛ́ná owiínjie, u limekine eé ciíbe a cɛfalɛfákánɔ́ na bɔlaka. Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá bɛ́tánɛ́na tɔ́na owiínjie ne *Isak na *Yákɔb buátɛ́ bunɔŋɔ ; beébe tɔ́na ŋe bú límekine eé meébe a mafalɛ́fákánɔ́ na bɔlaka háyɛ Abɛ́laham. ¹⁰Abɛ́laham ŋaá bá na mɔŋɔlɛ́ anyía u ké ke límekine a bálɛ́ka acɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ bɛ́muátá ŋaá bɔ́ta, ciíci ciáŋa ci ekúlú ekime.

¹¹A asana ayɛ́ Sáala, oónyí u Abɛ́laham, ŋe lúmítíníne, ɛ́ɛhɛ́ u ŋeé bíéné ɔɔ́nɔ́ e bulunyí, ta yɛ́ cáŋa á bá anyía u ŋaá bá ahúátá. U ŋaá bá wéé ményukune anyía Mu-wuúci-bɛ́tánɛ́na ɔɔ́nɔ́ ti ŋéé néŋéne. ¹²Híáná a manɔ́ŋɔ́ mɔ ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́, ɛ́cɛ Abɛ́laham, awɔ́ u ŋaá bá wa yáaŋa olunénú hoóhi ne owé, baáná beéŋí ŋe bú bíbíénéké, bó tékéke háyɛ ne tunjoti tɔ́ ɛŋɔ́lɔ́muaná na ɔsɛ́bɛ́á ú nuɔmɔ́ abɛ́ bá tɛ á bá bá ɔfanaka.11.12 Fanáka Sɛn 15.5.

¹³Baacɔ eébé bekime ŋe bú weékúne o olumitinine noómi, ɛ́cɛ bé ti ŋe bú hiítéke bɛnyɛ́ma abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé beébe bɛ́tánákɛ́ná owiínjie ; ta híáná, bé ŋe bú ményí anyía Bandɔ́mɛsɛ́ kéé beébe iínjíékíne bɛnyɛ́ma eébí, bó biíbi bílénékíne. Bé ŋe bú tóŋgínyi taaká anyía bá ŋa bɔ́ bá bahɔlahɔla ɔ ɔmɛsɛ́ ooci, búábɔ́ bunɔŋɔ tɛ á bá aaha ɔ ɔmɛsɛ́.11.13 Fanáka Sɛn 23.4.¹⁴Baacɔ a bá ŋa bɔ́ táŋa aáná ŋe bú tóŋínyi bɔmbányɛ bɔmbányɛ anyía bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ aámbáka búábɔ́ bunɔŋɔ bɔ́ bɛ́muátá. ¹⁵Mbɔ́kɔ bábɔ́ bɛ́tááka bunɔŋɔ abɔ́ bá ŋa bɔ́ hátɔ́na, keyé bá na ma bɔ́ hálɔ́mɔ́kɔ́na hɔ́á. ¹⁶Aá taaká bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ áambaka bunɔŋɔ a bɔ́ ŋa hɔ́la, buúbu búáŋa ɔ Ɔmuaná. Buátɛ́ bɔkɔ Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ ŋáá lɔ́kɔ́ma aatɔ́ ɔlama ekúlú ayɛ́ ú ŋá bɛ́lɔ́ŋɔ anyía cíábɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. Yaátɛ́ asana ú ne meé beébe tábɔ́nákɛ́na bunɔŋɔ.

^17-18Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá bɛ́tánɛ́ná Abɛ́laham ɔsɛ u kéé bíénékénéne né uuyé ɔɔ́nɔ́ Isak. Aámbáya u ŋeé léne ɔlɛca aátɛ́ Abɛ́laham áŋa wu ɔkɛla, ɛ́ɛhɛ́ ú maá báta Abɛ́laham ɔsɛ wé wuúci sɔ́mbɛ́na hííyé hɛkɔŋɔ́ hɛ́ ɔɔ́nɔ́ Isak háyɛ etúké. A asana ayɛ́ Abɛ́laham ŋaá bá weé lúmitekinine, u ŋa sɛ́ wá sɔ́mbɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ ɔɔ́nɔ́ oócí háyɛ etúké.11.17-18 Fanáka Sɛn 21.12.¹⁹Abɛ́laham ŋaá bá weé menyukune anyía Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa na makɛ́nda me oheenyutukune baacɔ e biwéewé. Aá taaká yɛ́ ŋaá bá háyɛ anyía Isak ŋeé wé, yɔ́ háányua e biwéewé.

²⁰A asana eyí Isak ŋe lúmítíníne, ɛ́ɛhɛ́ u ŋa sáyábákɛ́na na Yákɔb ne Eso ; u ŋeé beébe laána ɔsɛ : « Bandɔ́mɛsɛ́ káá banɔ́ kɛ́láka bɔmbányɛ búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́. »

²¹A asana ayɛ́ Yákɔb ŋe lúmítíníne, ɛ́ɛhɛ́ u ŋa sáyábákɛ́na baáná bá Yɔ́sɛb béfendí, ekúlú ayɛ́ u ŋaá bá wá yáaŋa hoóhi ne owé. U ŋé nyemíki tɔ́na Bandɔ́mɛsɛ́ ɛndánáka ɛ́cɛ ú me bítímbíníne e uúyé otúmbe.11.21 Fanáka Sɛn 47.31.

²²Olumitinine awɔ́ Yɔ́sɛb ŋe lúmítíníne ŋa kɛ́la anyía wá laákɛ́na baacɔ bé *Islayɛ́l na anyána bá ká bɔ́ hátɔkɔna a buɔ́lɛ́ e *Esíbit, na anyána bá bɔ́ŋa bé onyie uúyé omime.

²³Olumitinine ú bibíényi bí *Moyís ŋa kɛ́lá anyía bábɔ́ námbá Moyís eé ciíbe iílí ɛ́tátɔ́, ekúlú eyí u ŋeé bíbíéne. Bá ŋa bɔ́ lɛ́cá anyía ɔɔ́nɔmbɔ́ ŋa hɛ́káka, beébe te olíkíme ɔnɔkɔ okotí yí otéŋí u Esíbit. ²⁴Olumitinine ewú Moyís ŋe lúmítíníne ŋa kɛ́lá anyía u ti léne anyía bé wuúci lɔ́ŋɔ́kɔ anyía ɔɔ́nɔ́ u ɔbɔ́la u otéŋí u Esíbit, ekúlú ayɛ́ ú ŋa kɔ́má.11.24 Fanáka Nyh 2.10.²⁵U ŋa hɔ́lá olénéke ɔtáfa indekese ɔlɔŋɔ na baacɔ bá Bandɔ́mɛsɛ́, na anyía weé bílénéke ekéti yí ekúlú aá haála há bɔɔbɛ́ noómi. ²⁶U ŋé lúmítíne ɔlɔ́kɔ́ma aatɔ́ ɔlama a asana yí *Kilís, anyía u ŋa lɛ́ca anyía yɛ́ ŋaá hɔ́la maŋaŋa mekime ma bunɔŋɔ bú Esíbit. U ŋaá kɛ́lá aáná, anyía u ŋaá bá wá hákɛ́na mɔŋɔlɛ́ a bɛnamá abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ kéé wuúci námáka.

²⁷Olumitinine ewú Moyís ŋe lúmítíníne ŋaa kɛ́lá anyía wá hatɔ́na a bunɔŋɔ bú Esíbit, wé súéte, u ti líkíme olóbi yí otéŋí u Esíbit. U ŋeé yeéhínyínyí ɔkɛla aáná háyɛ anyía u ŋa lɛ́cá Bandɔ́mɛsɛ́ awɔ́ ta ɔɔcɔ tɛ ŋáá lɛ́ca. ²⁸A asana ne úúyé olumitinine, u ŋa kɛ́lá anyía baacɔ e búle ábɔ́ nyíá bɔŋanda bɔ́ *Basíka, yɔ́ láana baacɔ bé Islayɛ́l anyía bé feefíki manɔ́ŋɔ́ mé bitúké a máábɔ́ meése mé bihenyi, ananyía ekúlú eyí *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ káá fáaya ɔ ɔwɔɔ́nɔ baáná bé buúse bá baacɔ bé Esíbit, yɛ́ tɛ ɔɔ́nɔ́ báábɔ́ baáná bé buúse tɔ́na.

²⁹Olumitinine awɔ́ baacɔ bé Islayɛ́l ŋe bú lúmítíníne ŋa kɛ́lá anyía bá látɛ́ákɛ́na a makɔ́tákánɔ́ nuɔmɔ́ e Nubólótoto ; mbá ekúlú ayɛ́ baacɔ bé Esíbit ŋa sɛ́ bábɔ́ bɛ́káná ɔlátɛ́na, menyífé ŋeé beébe bíhúéne beébe bekime.

³⁰Olumitinine ú baacɔ bé Islayɛ́l ŋa kɛ́lá anyía amámá cé Yéliko á bɛyɛ́áka ɛ́cɛ bá ma bɔ́ bɛ́bɔ́ŋɔ́lɔ́kɛna bálɛ́ka mɔɔ́sɛ́ metíndétú nɔ́mɔ. ³¹Olumitinine ú okendí u oónjú, Láháb, ŋaá kɛ́lá anyía u ti wé ɔlɔŋɔ na baacɔ a bá tɛ ɔ́mɔ bɔ́ lɔ́kɔ́mɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́, anyía u ŋeé tétényíkí tuféfí tú Islayɛ́l a búáyɛ́ bunɔŋɔ.

³²Aátɛ́ yí etémbí ya mɛ́ŋa wu ɔ banɔ́ laána tɔ́na e ? Ekúlú tɛ á bá yɔ́ banɔ́ bíkétíkínyi asana yɛ́ Sɛ́tɛ́yɔŋ, ta yɛ́ Balak, ta yɛ́ Sámɛsɔn, te yé Seftɛ́, ta yɛ́ Táfit, ta yɛ́ *Samuɛl, ta anyía yí *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́. ³³Yááŋa anyía olumitinine awɔ́ baacɔ eébé ŋe bú lúmítékíníne ŋa kɛ́lá anyía bá yákáka mɔnɔŋɔ e biité, bá kɛláka bɛsana a bɛtálɛ́mánánɔ́, bé hiítéke bɛnyɛ́ma abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé beébe bɛ́tánákɛ́ná. Bé ŋe bú kúéyíki eété cí iŋgoyó. ³⁴Bé ŋe bú nyímísíkí iicé a cɛ́ ŋá lɔ́la buéŋí ; ekúlú ayɛ́ baacɔ ŋa sɛ́ bébú beébe ɔ́ɔ́nɔ́kɔ na tusala tɔ́ ɛhána, bá ŋa bɔ́ bɛ́hɔ́ɔ́kɔ. Te beébe na bɔnɔ́nɔ́, bá ŋa bɔ́ kɛ́ndáká, bɔ́ bɛ́cáŋáka bɛandándá bɛ́ ɛnua cí biité ; bɔ́ wɔɔ́ŋɔ́kɛ́na ɛlɔŋɔ cí biité cɛ́ mɔnɔŋɔ me etémbí. ³⁵Olumitinine ewú beénjú ŋe bú lúmítékíníne ŋa kɛ́lá anyía bá háná lɛcáka báábɔ́ baacɔ e bé ŋe bú wéékúne ɛ́cɛ baacɔ eébé ma bɔ́ háanyuaka e biwéewé.

Bɔ́mɔtɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máka muuyé buéŋí, bé ŋé kínéke nyɛháŋɔ́na, bó lúmitine owé, anyía mbá bábɔ́ háanyúáka e biwéewé, bɔ́ bɔ́ŋgɔ́na ambányɛ yí olíhe a yɛ́ á hɔ́la. ³⁶Bɔ́mɔtɛ́ ŋe bú eéhíkínyínyi mɔɔ́kɛ́tánána mɔ muɔ́mbɔ́nána, ne musúbéne. Bé ŋeé beébe ɔɔ́tɔ́kɔ́kɔ na macanja, bé beébe hákɛ́na eé meébe ma ɛcaná. ³⁷Bɔ́ ŋɔ yɔ́ɔnɔ́kɔ a bɔ́mɔtɛ́ na andányɛ́, bɔ́ sɛ́kaka a bɔ́mɔtɛ́ na sɔɔ́ ; bɔ́ ɔɔ́nɔ́kɔ eebe a bɔ́mɔtɛ́ na nɔsala nɔ́ ɔhána. A bɔ́mɔtɛ́ tɔ́na ŋaá bá bé húle ebú ndéŋeleke haála hekime. Bá ŋa bɔ́ bá na ɔsɔ́ka weéŋí, bá láŋabaka hú bɛɔfɔ na bɛ́ ɛtɔ́mbá ne bí ibúnyi. Baacɔ ŋe bú beébe yébíki buéŋí ne indekese ne muuyé. ³⁸Bá ŋa bɔ́ bá bé húle abɔ́ kándaka ne e biciké na a tɔkɔndɔ ; bá fíánaka ne e bihíke ne e biheŋeléhéŋéle. Bá ŋa bɔ́ bá bɛmbányɛ bɛ́ baacɔ a nyɛnamá anyɛ́ bɔ́ tɛ ɔ́mɔ bú nyɛ́maná bé olíhéke a aabɛ́ yɛ́ ɔmɛsɛ́ eeye.

³⁹Baacɔ eébé bekime e bé ŋe bú lúmitekinine ŋe bú bílénékíne Bandɔ́mɛsɛ́ anyía uúbú olumitinine. Ta híáná, bó ti ómo bú hiíte ambányɛ́kɛ́ yɛ́ bɔkɔ ayɛ́ u ŋaá bɛ́tánɛ́na o beébe iínjie. ⁴⁰Yááŋa anyía, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá bɛ́tána ɔ basɔ́ iínjie ambányɛ́kɛ́ yɛ́ bɔkɔ eéyé basɔ́ bekime, ne beébe na basɔ́ ekúlú hú ɔ́mɔtɛ́.

Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa ciasɔ́ Síkíne

¹Yaátɛ́ asana, háyɛ belumitinine beéŋí eébé ma bɔ́ basɔ́ bɔ́ŋgɛ́na na ɛmbasɔ́,12.1 Aaha, bá ŋa yáamba ɔtáŋa asana yɛ́ baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ hákɛ́na ɛmbasɔ́ e úúbú olumitinine. túá nyɛánáka buúse bukime aná bɛsana bikime a bɛ́ ŋá basɔ́ léke ɔkɛla bɔmbányɛ, bɛ́ basɔ́ yébíki buéŋí. Mbá tu cábákɛ́na ɔtɛ́tá awɔ́ tuásɔ́ nyɛmána tú ɔcabakɛna, tu tɛ tɔ́mbɔ. ²Túá tála Yésus eése anyía wuúci u ŋa kɛla anyía tuésú lúmítíníne,12.2 Fanáka 2.10. túɔ cɔba ne buúse o olumitinine ɔ ɔkɔɔ́háma a nyɛmana. Yésus ŋaá bá weé menyukune anyía u kéé bílénéke buɔ́sɛ́ obíléne awɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci bɛ́tánɛ́na,12.2 Nyɛkɔ́ŋɔ́na nyí etémbí : « o obíléne awɔ́ ú ŋaá bá úúyé ». ɛ́ɛhɛ́ u ŋe yeéhínyínyi owé ɔ ɔmbásá ; wuúci ta ɔlɔ́kɔ́ma aatɔ́ ɔlama a nyɛnamá nyí owé eényí. Aámbáya u ne meé ke limine a aháŋá yɛ́ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ yɛ́ nɔkɔná nɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. ³Ánɔ bɛ́tááka waáta Yésus, nyɛnamá enyí ú ŋe yeéhíkínyínyi muuyé amɔ́ bakɛla maabɛ́ ŋe bú wuúci iínjíékíne. Aáná nu ti ké nú lóosi aabá, nu tɛ tɔmbɔ. ⁴Nyinuusi enyí nu ŋé nú núúsi bɔɔbɛ́ tɛ ŋáá banɔ́ cɔbana o okoówé ta buɔ́sɛ́ a búmɔtɛ́, nɔtɛ tɔmbɔ aná. ⁵Nú ma nɔ́ bɛ́hɔ́ya mehúnyi amá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ kíndísinyi ne meéme ayɛ́ʼ ? U ŋaá táŋa náánɔ́ háyɛ ná bááyɛ́ baáná ɔsɛ : « Uumi ɔɔ́nɔ́, bíkékényíki ekúlú ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ó yóo wiínjie muuyé ; atɛ kasa mbɔ́kɔ u ŋó yóo súbéke. ⁶Yááŋa anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé súbe ɔɔcɔ ewú u ŋe léne, anyía wó tóŋínyi ɔɔcɔ oócí bɔɔbɛ́ abɔ́ ú ma kɛlaka, wé wuúci tóŋínyi tɔ́na anyía wáŋa uúyé ɔɔ́nɔ́. »12.5-6 Ɛnj 3.11-12⁷Yaátɛ́ asana, nuánɔ́ nyɛmána nú oweéhíkínyínyi muuyé muéŋí, anyía nuánɔ́ bɔ́ŋɔ injiŋé e muuyé eémú. Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ kɛla bɛsana eébí ɔ ɔ banɔ́ tóŋínyi anyía nua nɔ́ŋa bááyɛ́ baáná. Ta ɔɔ́nɔ́ ta ɔmɔtɛ́ tɛ á bá ewú síkíne ti ŋé súbe. ⁸Híáná Bandɔ́mɛsɛ́ ŋá kɛ́la bááyɛ́ baáná bekime. Mbɔ́kɔ u tɛ ŋáá banɔ́ súbe, nu tɛ anɔ́ bá taaká cɛ́ bááyɛ́ baáná, nua nɔ́ŋa baáná bá busɔmɔ. ⁹Túá bɛ́tááka bɛsana ebí cíísú síkíne cɛ́ bɛ́muátá ŋa bɔ́ basɔ́ kɛ́laka ; bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ basɔ́ súbéke, tú beébe lɔ́kɔ́mákɛ́na. Híáná tuásɔ́ nyɛmána tú ɔlɔ́kɔ́mákɛ́na ciasɔ́ Síkíne cɛ Ɔmuaná ɔ ɔhɔla, mbá tu bɔ́ŋɔ olíhe. ¹⁰Cíísú síkíne cɛ́ bɛ́muátá ŋa bɔ́ basɔ́ súbéke e ekéti yí ekúlú háyɛ bú ŋaá bá búé beébe bílénékíne ; mbá, Bandɔ́mɛsɛ́, wuúci u ŋaá basɔ́ súbe a asana na búásɔ́ bɔmbányɛ bɔ́ bɛ́muátá, anyía tuásɔ́ bámɔ́kɔ́nɛ́na bifúúménénú bɛ́ baacɔ. ¹¹Ekúlú ekime eyí bé ŋe súbe ɔɔcɔ, u ŋa lɔ́kɔ́ma ɔtɛ́má ɔnua, tɛ́ cáŋa obíléne. Mbá e elime ci musúbéne, ɔɔcɔ oócí ahɛ́ wɔ́ bɔ́ŋɔ injiŋé e musúbéne eémú, ŋe búle e líhe háyɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋé léne.

Nyiókísi nyɛ́ bɛsana bɛ́ ɔlátákɛ́na

¹²Yaátɛ́ asana nuti loosíki aabá ; ta cáánɔ́ eŋéndu ti soómo tɔ́na.12.12 Fanáka Ɛsa 35.3.¹³Ánɔ cɔbá ne buúse ɔ ɔkɛla bɛsana a bɛtálɛ́mánánɔ́,12.13 Fanáka Ɛnj 4.26. anyía makasa tɛ banɔ́ tímbíé e uúnú olíhe ; mbá ánɔ kɛ́ndáka.

¹⁴Ánɔ aámbáka ohónyí okime wú olíhéke bɔmbányɛ na baacɔ bekime ; ánɔ bɛ́kɛ́ndɛ́na tɔ́na ɔtálɛ́mɛ́na eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ befúúménénú. Yááŋa anyía ta ɔɔcɔ tɛ káá lɛca Otéŋí a Waáŋá mbɔ́kɔ u ti ŋéé líhe aáná. ¹⁵Énu bíkékényíki anyía ɔɔcɔ aá banɔ́ é kine yaála yí nuubo yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. Énu bíkékényíki tɔ́na anyía ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ aá banɔ́ á bá na aabɛ́ yí buohó bɔ́ nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na, keyé u káá cáŋgɛ́na olíhe ú bɔsɔ́ɔ́kɔ́.12.15 Fanáka Tet 29.17.¹⁶Énu bíkékényíki ! Ta ɔɔcɔ tɛ kɛláka bɛsana bɛ́ mɔnyɔ́kɔ́lɔ́, u tɛ bábɛ́na bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ háyɛ Eso ŋeé biíbi bábákɛ́na. U ŋeé túéné ekuke búáyɛ́ buáŋá hú a asana na bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá. ¹⁷Nu ŋe nú menyi anyía e elime ci nyitúé, u ŋa yáambaka anyía síkíne é wuúci sayábɛ́na, mbá síkíne te olumitine, ta yɛ́ cáŋa á bá anyía u ŋa lɛ́láka. Asana yɛ́ ɔkɔmbɔtɔna tɛ ɔ́mɔɔ́ háná bá.

¹⁸Énu menyi anyía nu tɛ ŋá nɔ́ hɔ́á baacɔ bé *Islayɛ́l e bé ŋe bú bíkósíti ná nɔkɔndɔ nú Sinayi, bó nuúnu lɛcaka, oocó á lɔ́laka hɔ́á hú beŋubeŋu, ibíne nuúnu fiitikinyi, yaandándá yí ehúne húnéke. ¹⁹Bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máka bá bɛ́láka ɛsɛ́bɛ́, bɔ́ lɔ́kɔ́máka tɔ́na okelú ú Bandɔ́mɛsɛ́. Ɛŋakɛlá bábɔ́ lɔ́kɔ́ma okelú oócí, bá ŋá bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na anyía Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ háná beébe laána ta bɔkɔ a bɔ́mɔtɛ́, ²⁰ananyía asana eyí u ŋeé beébe laána ŋeé beébe hɔ́la buéŋí a nyɛlɔ́kɔ́ma. U ŋaá kɔɔna ɔsɛ : « Ta ɔɔcɔ ti bítíse nɔkɔndɔ eénú. Ɔɔcɔ é nuúnu bítíse, bé wuúci túméke andányɛ́, bé wuúci ɔ́ɔ́nɔ́ ; te etúké yé bítíse, bé yiíyi kɛlaka híáná. »12.20 Nyh 19.12-13²¹Bɛsana abɛ́ bá ŋa bɔ́ lɛ́cáka hɔ́á ŋeé beébe líkímísíki buéŋí. *Moyís bɛ́muátá ŋaá kɔɔna ɔsɛ : « Bulíkílíki buéŋí ŋeé mi ndéndémisi. »12.21 Tet 9.19

²²Mbá, banɔ́, nú me nú bíkósíti ná nɔkɔndɔ anɔ́ bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ anyía Síyon, bunɔŋɔ abɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ a wáŋa wɔɔ́sɔ áŋa hɔ́á, *Yelúsalɛm cɛ Ɔmuaná. Hɔ́á *bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ maá bɛ́bándákána hú mbiɔ́kɛ. ²³Nú me nú bíkósíti ná nyɛbɛ́bándána nyí obíléne nyɛ́ baáná bé buúse bá Bandɔ́mɛsɛ́. Bandɔ́mɛsɛ́ mɔ yɔɔ́ŋɔ́kɔ cáábɔ́ eénye a Bunɔŋɔ bɔ́ Ɔmuaná. Nú me nú bíkósíti ná Bandɔ́mɛsɛ́, Mukélísi baacɔ bekime. Nú me nú bíkósíti ná bɛtálɛ́mánánɔ́ bɛ́ baacɔ abá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé fuúmíkínyi. ²⁴Nua nɔ́ŋa hoóhi ne Yésus, ohényíhényi u yɔɔ́sɔɔ́sɔ yɛ́ nyɛlatana nyí bumbénú ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ na Bandɔ́mɛsɛ́ na baacɔ. Nú ma nɔ́ faáya a asana na manɔ́ŋɔ́ me Yésus emé ú ŋeé hémúkúnyi o ofúúmínyi baacɔ. Manɔ́ŋɔ́ eémé ŋoó tóŋínyi asana a yɛ́ á hɔ́la asana ayɛ́ manɔ́ŋɔ́ ma *Abɛl ŋá basɔ́ tóŋie.12.24 Abɛl ŋeé wé a asana imbífúne (Sɛn 4.10). Yésus tɔ́na ŋeé wé a asana na nyɛŋána nyɛ́ bááyɛ́ « benyíinyí », mbá mááyɛ́ manɔ́ŋɔ́ ŋeé bíhúúne maabɛ́ ma baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ nááyá.

²⁵Énu bíkékényíki aná, nuti kine ɔlɔ́kɔ́ma ɔtáŋa ú Ooci awɔ́ u ŋaá táŋa. Baacɔ bá buáyá ŋe bú kínéké ɔlɔ́kɔ́mɛ́na ɔɔcɔ awɔ́ u ŋaá bá weé beébe hulikinyi bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ aáhá ɔ ɔmɛsɛ́ ; aáná bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máka muuyé. Híáná túásɔ́ nyɛmána tú ɔlɔ́kɔ́mákɛ́na Ooci ewú u ŋeé húle ɔ Ɔmuaná. Mbɔ́kɔ tu ŋe sú kíne o wuúci lɔ́kɔ́mɛ́na, tu ká sɔ́ lɔ́kɔ́máka muuyé muéŋí ɔ ɔhɔla. ²⁶Ɔɔcɔ oócí, uúyé okelú ŋeé nyíétínyi ɔmɛsɛ́ etéeyé ekúlú ; mbá aámbáya ú maá basɔ́ bɛ́tánɛ́na ɔsɛ : « I ké mí nyíétínyi ɔmɛsɛ́ ekúlú ɔ́mɔtɛ́ tɔ́na, tɛ́ cáŋa hú ɔmɛsɛ́ bímuócí, mbá na ɔmuaná áyá. »12.26 Asɛ 2.6²⁷Nyɛkɔɔna anyɛ́ u ŋa kɔ́ɔna anyía « ekúlú ɔ́mɔtɛ́ tɔ́na » ŋo tóŋínyi anyía bɛnyɛ́ma bikime abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé kétíki kéé bínyíétínyi, bikime bíɔ́ mana onyíme buúse bukime, anyía bɛnyɛ́ma e bí ti ŋéé bínyíényi ɔ́ lɔ́bɔ́kɔ.

²⁸Yaátɛ́ asana túásɔ́ nyɛmána tú owiínjíékíne Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti, anyía u ŋaá basɔ́ iínjie bunɔŋɔ e bú ti ŋée bínyíényi. Túé nyemíki Bandɔ́mɛsɛ́ a nyɛnamá e nyí ŋeé wuúci bíléníne, tú wuúci lɔ́kɔ́mákɛ́na, tú wuúci kékéke. ²⁹Yááŋa anyía ciasɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa háyɛ oocó ewú ú ŋé lúli bɔkɔ bukime e bú ti ŋéé wuúci bíléníne.12.29 Fanáka Tet 4.24.

Bɛsana e bí ŋe bíléníne Bandɔ́mɛsɛ́

¹Banɔ́ belumitinine Yésus, ánɔ cɔba ne buúse o olénéne banɔ́ na banɔ́. ²Nɔtɛ bɛ́hɔ́ya ɔkáha bɔmbányɛ bekenyí e cíínú iiki.13.2 A aháŋá ne belumitinine a bá ŋa bɔ́ bá ɔ ɔkanda i iŋetí cɛ Abɛ́laham awɔ́ u ŋaá káha bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ (Sɛn 18.1-8). A nyɛkɛlaka eényí, baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ káháká bɔmbányɛ bekenyí a bá ŋa bɔ́ bá bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, mbá beébe te omenyi. ³Ánɔ bɛ́tááka ɔwɔɔ́lɔ baacɔ bé ciíbe cɛ ɛcaná háyɛ anyía nua nɔ́ŋa eé ciíbe cɛ ɛcaná ɔlɔŋɔ ne beébe ; nu bɛ́tááka tɔ́na eebe abá bɔsɔ́ɔ́kɔ́ ŋe bú tékese háyɛ anyía nua nɔ́ŋa i indekese ɔlɔŋɔ ne beébe.

⁴Ɔɔcɔ okime é kékéke cíáyɛ́ ciíbe cɛ nyɛtɔ́nɔ́. Te oónjú, ta ɔnɔ́mɔcɔ́ u ciíbe cɛ nyɛtɔ́nɔ́ tɛ kandáka tusɔmɔ. Énu ményí anyía Bandɔ́mɛsɛ́ kéé kélísíki na bakanda tusɔmɔ bekime na bakɛla bɛsana bɛ́ ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ áyá. ⁵Nɔtɛ bámɔ́kɔ́na na ɔtɛ́má ɔɔ́ mɔɔnyɛ́ ; mbá énu bílénékíne nyɛnamá anyɛ́ nua nɔ́ŋa ne nyiínyi, anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa kɔ́ɔna ɔsɛ : « I ti kó mi o síke ta buɔ́sɛ́, ɛ tɛ ɔ bɛ́yuáta ta buɔ́sɛ́. »13.5 Sos 1.5⁶Yaátɛ́ asana túásɔ́ nyɛmána tú ɔbámɔ́kɔ́na na mɔŋɔlɛ́, tu laakɛna baacɔ anyía : « Otéŋí a Waáŋá áŋa Mu-mɛ-ɔ́ɔ́lɔ ; i ti ké mí líkíme ta bɔkɔ. Ta ɔɔcɔ tɛ á bá wu ɔ mɛ kɛla bɔkɔ a bɔɔbɛ́. »13.6 Maŋ 118.6

⁷Ánɔ bɛ́tááka báánɔ́ bekendisi bá buáyá, beébe bá ŋa bɔ́ banɔ́ húlíkínyi Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. Nɔtɛ bɛ́hɔ́ya anyána bé ŋe bú líhéke, bó wéékúne o olumitinine noómi;13.7 Nyɛkɔ́ŋɔ́na nyí etémbí : « Nɔtɛ bɛ́hɔ́ya nyibíóndísínyi nyí úúbú olíhe okime ». ánɔ háya mɔŋɔlɛ́ ná Bandɔ́mɛsɛ́ bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ beébe. ⁸Yésus *Kilís áŋa bɔkɔ búmɔtɛ́ hɛ́nánɔ háyɛ ne búocí ne bikúlú bikime. ⁹Nɔtɛ bɛ́nyɛána anyía baacɔ ábɔ́ banɔ́ nénísíki na anamánamá cé eékúnyi e cekenyí. Yááŋa ambányɛ anyía yaála yí nuubo yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ é kíndísíki cíísú ɛtɛ́má, mbá tɛ́ cáŋa bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá bí ŋeé ciíci kíndísi. Yááŋa anyía ekúlú ayɛ́ tú ŋa sɔ́ látɛ́na *bikotí a aháŋá na bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá, bú tɛ ŋáa basɔ́ ɔ́ɔlɔ.

¹⁰Beluli nyiínjie a bá ŋa bɔ́ nyiɔ eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ci *Besuif tɛ ɔ́mɔɔ́ bɔ́ nyɛmána bá ɔnyíáka *bɛbɛ́sámbá ebí bé ŋe yiínjie a nyíásɔ́ nyindúmé nyí nyinyemi. ¹¹Tuɔŋɔ tukime, *mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá mu Besuif naŋa waá cɔ́bakana manɔ́ŋɔ́ me bitúké a *haála e hefúúménénú ɔ ɔhɔla, anyía wé nyémíkínyi Bandɔ́mɛsɛ́ háyɛ *abɛ́sámbá yɛ́ nyɛnyɛanɛna nyɛ́ maabɛ́. Mbá cɛɛ́tɔ cí bitúké abɛ́ bɔ́ ŋɔ yɔɔ́nɔ́kɔ, bá ŋaá bá bé ke lúlíki a mafákálɛ́ana, haaca ne iiki.13.11 Fanáka Lef 16.27.¹²Yaátɛ́ asana Yésus tɔ́na ŋeé wé haaca na bálɛ́ka, anyía wéé fúúmínyi baacɔ na mááyɛ́ manɔ́ŋɔ́ ma bɛ́muátá. ¹³Túé keé wuúci kuána haaca ne iiki, tú eéhínyínyi ɔlɔ́kɔ́ma aatɔ́ ɔlama háyɛ wuúci. ¹⁴Yááŋa anyía tu tɛ asɔ́ bá na bunɔŋɔ bú olimekine aaha ɔ ɔmɛsɛ́ ooci ; búásɔ́ bunɔŋɔ bú ekúlú ekime áŋa eé buúse ; buúbu tu ŋa sɔ́ áamba. ¹⁵Yaátɛ́ asana túá cɔbá ne buúse o onyemi Bandɔ́mɛsɛ́ bikúlú bikime a asana eyí Yésus ŋaá kɛ́láka. Nyinyemi enyí tu ŋe sú wuúci nyemi áŋa háyɛ tu ŋe sú wuúci iínjie abɛ́sámbá.13.15 Fanáka Maŋ 50.14, 23. Túé wuúci nyemíki bikúlú bikime eé buúse bɔ́ baacɔ. ¹⁶Nɔtɛ bɛ́hɔ́ya ɔkɛla bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bɛmbányɛ bɛ́ bɛsana, na ɔwɔɔ́lɔ́nɔ́nɔ, ananyía anamá cá bɛbɛ́sámbá eécé cé ŋé bíléníne Bandɔ́mɛsɛ́.

¹⁷Ánɔ lɔ́kɔ́mákɛ́na báánɔ́ bekendisi, nu kɛlaka bɛsana abɛ́ bá ŋa bɔ́ banɔ́ láana. Beébe bá naŋa bábɔ́ banɔ́ tétényíki ; bé ké bú bíkétíkínyi Bandɔ́mɛsɛ́ anyána bá ŋa bɔ́ nyiɔ́kɔ. Mbɔ́kɔ nu ŋe nú beébe lɔ́kɔ́mɛ́na, bá ká bɔ́ nyiɔkɔ ne obíléne, bá tɛ lɔ́kɔ́ma ɔtɛ́má ɔnua. Aáná bú káá banɔ́ ɔɔ́lɔ́kɔ.

¹⁸Ánɔ cɔba ne buúse ɔ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ aasɔ́ a aatɔ́ ; túásɔ́ tɔcɔɔ́cɔ́ tɔ́ ɛtɛ́má tɛ ŋáá basɔ́ kákálɛ́na, anyía bikúlú bikime tu ŋe sú léne ɔkɛla bɛsana a bɛtálɛ́mánánɔ́. ¹⁹Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ batá hɔlákáhɔ́láka anyía núá bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ o o mi iínjie ohónyí wú o tényí ka hálɔ́mɔ́na aanɔ́ a maabána fiaŋɔ.

^20-21Aáná ɛ ŋa mɛ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́, Muínjíéne mbuumu ɛ ɛtɛ́má, wuúci u ŋeé héenyi uusú Otéŋí a Waáŋá Yésus e biwéewé. Yésus ŋaá bɛ́cáŋa yáásɔ́ yaandándá yí Mutétényi ɛtɔ́mbá mu nyɛlata nyí bumbénú nyí ekúlú ekime a asana na mááyɛ́ manɔ́ŋɔ́. Ɛ ŋa mɛ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ na anyía wá banɔ́ iínjie makɛ́nda ma ɔkɛlaka bɛsana e bí ŋe wuúci bíléníne, tɔ́na anyía wá basɔ́ iínjie makɛ́nda me Yésus Kilís, mbá tu bámɔ́kɔ́nɛ́na háyɛ u ŋe léne. Yésus Kilís oócí baacɔ ábɔ́ nyɛmána bé owiínjíékíne nuúmi bikúlú bikime, híáná yááŋa.

²²Banɔ́ báámɛ benyíinyí, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na anyía núé hiíte ilébé eeci na ambányɛ yɛ́ ɔtɛ́má, anyía ɛ tɛ ɔ́mɔɔ́ banɔ́ ɔɔ́ŋɛ́na bɛsana biéŋí. ²³Énu menyi anyía bé ŋeé hémúnyí uusú onyíinyí Timoté eé ciíbe cɛ ɛcaná. Mbɔ́kɔ u ŋé tényí á faáya aáhá, tu ká sɔ́ faáya ɔlɔŋɔ.

²⁴Énu mi téŋgínyi báánɔ́ bekendisi bekime, ne belumitinine Yésus bekime áyá. Bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bé Italí ŋa bɔ́ banɔ́ téŋi.

²⁵Bandɔ́mɛsɛ́ á banɔ́ sayábákɛ́naʼo !