Ɛfɛ́ɛsɛ

Nufule enú Bóol ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɛ́ná belumitinine bá

Ɛfɛ́ɛsɛ

Bɛsana a bɛ́ ŋɔ yɔɔ́lɔ anyía bá lɔ́kɔ́máka bɔmbányɛ nyɛfana nyí nufule eenu

Bóol ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɔ́ nufule eenu wuúci eé ciíbe cɛ ɛcaná ci Lóom a tuɔŋɔ 61 ta anyía 62, yɔ́ tɔ́mɛ́na bekilísíten bá bálɛ́ka cɛ Ɛfɛ́ɛsɛ. A bálɛ́ka eécí Bóol ŋɔɔ́ nyíɔ́kɔ buólí, yó líhéke hɔ́á. Belumitinine bá Ɛfɛ́ɛsɛ, a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ bámɔ́kɔ́nɛ́na Besuif a bá ŋa bɔ́ hákɛ́na mɔŋɔlɛ́ né Yésus mbá bɔ́ tɛ ɔ́mɔ bɔ́ bá ɔmbana weéŋí ɔ ɔháma háyɛ baacɔ bɔ́ mɔnɔŋɔ mé etémbí. Tisíke, wuúci u ŋa cɔbánɛ́ná belumitinine eébé nufule eenu ; nú ŋaá bá tɔ́na anyía bé húle nuúnu fanakɛna tuɔ́bɔ tú belumitinine tukime tɔ́ Asi Minɛ́ɛl.

Nufule nɔ́ Ɛfɛ́ɛsɛ ŋe yeékúnyi anyía bekilísíten ŋá bɔ́ nyɛmána bá ɔlɔ́kɔ́mákána, bé líhéke e nyimónjóló beébe ne beébe ; bɔ́ nyɛ́ánaka mubɛ́sálɔ́tɔ́nana, bá tɛ kɔɔnaka anyía « Basɔ́, tua sɔ́ŋa Besuif ; banɔ́ nua nɔ́ŋa bá mɔnɔŋɔ mé etémbí », anyía beébe bekime ŋa bɔ́ hákɛ́na mɔŋɔlɛ́ né Kilís. Wuúci wáŋa aatɔ́ yɛ́ hiɔ́bɔ hí belumitinine ; u me yiínjie na búáyɛ́ bɔnɔ́mɛ na maayɛ́ makɛ́nda é belumitinine bekime bá tukime. Aáná bábɔ́ nyɛmána bé onuusiki Sátan, múábɔ́ muliŋine mú beébe bekime ; bé líhéke efúúménénú yí olíhe.

Bitéŋíti

¹Yaŋɔ́ Bóol, *Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá mɛ táfá anyía yámɛ bámɔ́kɔ́na *ɔɔcɔ u ɛndɔ́ma u *Yésus *Kilís. Yaŋɔ́, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ ɔ́ɔ́ŋɛ́na nufule eenu, banɔ́ belumitinine Kilís ebé nú me nú bíínjie e nyimónjóló ne Yésus Kilís [banɔ́ ebé nu ŋe nú líhe a bálɛ́ka cɛ Ɛfɛ́ɛsɛ]. ²Ɛ ŋa mɛ́ bata ne Síkíne Bandɔ́mɛsɛ́ ne uusú Otéŋí a Waáŋá Yésus Kilís anyía bá banɔ́ sayábákɛ́na, bá banɔ́ iínjíékíne mbuumu ɛ ɛtɛ́má noómi.

Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá basɔ́ sáyábɛ́na ɔ ɔhɔla anyía Kilís

³Nuúmi á bá ná Bandɔ́mɛsɛ́, Síkíne ci uusú Otéŋí a Waáŋá Yésus *Kilís. U ŋaá basɔ́ iínjie bɛmbányɛ bɛ́ bɛsaya bí Elilé bikime bɛ́ Ɔmuaná anyía tua sɔ́ŋa e nyimónjóló ne Kilís. ⁴Yááŋa anyía Bandɔ́mɛsɛ́ na maá basɔ́ táfáka buáyá ɛ́cɛ u tɛ ŋáá bɔ́tá na ɔmɛsɛ́ na ɔmuaná anyía túásɔ́ bámɔ́kɔ́na befúúménénú e nyimónjóló ne Kilís, tɛ́ka na hɛkɔma eeyé eé buúse. A asana ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá basɔ́ lénéké, ⁵u ŋaa cáŋa ɔsɔ́mbɔ́tɔ́na anyía tuásɔ́ bá e elime ci Yésus Kilís bááyɛ́ baáná bá ɔfana, bú ŋeé wuúci bílénékíne ɔkɛla aáná. ⁶Yaátɛ́ asana túásɔ́ nyɛmána tu o wuúci nyemiki a asana na yááyɛ́ yaála yí nuubo yí nuúmi. U ŋaá basɔ́ bóosi etémbí ne etémbí anyía tua sɔ́ŋa e nyimónjóló ne uuyé Ɔɔ́nɔ́ u ɔtɛ́má.

⁷U ŋaá basɔ́ háŋɔ́náká a buɔ́lɛ́ bɔ́ bɔɔbɛ́ o owé ú uuyé Ɔɔ́nɔ́ oócí, yɔ́ basɔ́ nyɛanakɛnɛna maasɔ́ maabɛ́. Aáná u ŋaá basɔ́ tóŋínyi anyána yááyɛ́ yaála yí nuubo áŋa yaáŋá ɔ ɔhɔla a yáásɔ́ aháŋá ; ⁸yɔ́ basɔ́ nyióyísíkínyi ne injiŋé ikime na ambányɛ yí omenyi ekime a nyíáyɛ́ nyɛtákɛ́na nyɛ́ bɛsana. ⁹U ŋaá basɔ́ námbɔ́nɛ́na nyíáyɛ́ nyɛtákɛ́na nyɛ́ bɛsana eényí a nyɛ́ ŋaá bá nyɛnámbánɔ́ buáyá ; nyiínyi u ŋaá sɔ́mbɔ́tɔ́ná anyía u káá hɔ́lɛ́na né Kilís o o nyiínyi kɛla. ¹⁰Nyíáyɛ́ nyɛtákɛ́na nyɛ́ bɛsana eényí áŋa anyía : Ayɛ́ ekúlú káá nyɛmana, u káá bándáka bɛnyɛ́ma bikime na bɛ́ ɔmɛsɛ́ na bɛ́ ɔmuaná anyía Kilís é biíbi téŋgínyi bikime.

¹¹Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá kɛla bɛsana bikime háyɛ bú ŋeé wuúci bíléníne. Aáná u ŋaá caŋácáŋa ɔ basɔ́ táfáka buáyá a nyíáyɛ́ nyɛtákɛ́na nyɛ́ bɛsana anyía tua sɔ́ŋa e nyimónjóló ne Kilís ; yɔ́ basɔ́ iínjie núásɔ́ nuafa1.11 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « …yɔ́ basɔ́ táfáka anyía túásɔ́ bámɔ́kɔ́na bááyɛ́ baacɔ ». anɔ́ u ŋaá basɔ́ bɛ́tánɛ́na, ¹²ananyía tuésú nyemiki búáyɛ́ buáŋá, basɔ́ abá tu ŋa sɔ́ cáŋa ɔháya mɔŋɔlɛ́ né Kilís.

¹³Banɔ́ tɔ́na, ekúlú ayɛ́ nu ŋa nɔ́ lɔ́kɔ́máká taaká cɛ ɔtáŋa, wuúci wáŋa Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma a yɛ́ ŋaá banɔ́ nóhi, nu ŋa nɔ́ hákɛ́ná mɔŋɔlɛ́ né Kilís. Aáná Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ háyá hííyé hibílícínyínyí hɛ́ bɛ́muátá ; híáŋa *Efúúménénú yí Elilé ayɛ́ u ŋaá banɔ́ bɛ́tánɛ́ná o otóŋínyi anyía nua nɔ́ŋa bááyɛ́. ¹⁴Efúúménénú yí Elilé eéyé áŋa náásɔ́ háyɛ afacɛ́ e yí ŋoó tóŋínyi anyía Bandɔ́mɛsɛ́ káá basɔ́ iínjíékíne bɛmbányɛ bɛ́ bɛnyɛ́ma bí etémbí abɛ́ u ŋaá batɛ́ákɛ́nɛ́ná a búáyɛ́ Bunɔŋɔ, ɛ́cɛ ekúlú yɛ́ nyíásɔ́ nyɛkɔmba maá nyɛmána bɔmbányɛ bɔmbányɛ. Tue nyemiki aná buáŋá bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́.

Ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na ú Bóol a asana ne belumitinine bá Ɛfɛ́ɛsɛ

¹⁵Yaátɛ́ asana i ŋeé mi iínjie Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti a yáánɔ́ asana. Ɛ ŋaá mɛ lɔ́kɔ́máka bá banɔ́ lémbíki anyía nu ŋa nɔ́ cɔba ne buúse ɔ ɔháya mɔŋɔlɛ́ né Otéŋí a Waáŋá Yésus, nu lénéke tɔ́na belumitinine bekime. ¹⁶Aáná i ŋeé mi iínjie Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti, ɛ tɛ tɔmbɔ, ekúlú ekime eyí i ŋe mí wuúci bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na eenú eé buúse. ¹⁷Ɛ ŋaá mɛ bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́, Síkíne ci nuúmi ewú uusú Otéŋí a Waáŋá Yésus *Kilís ŋaá bá weé nyémiki ; i ŋe mí wuúci bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na anyía wá banɔ́ íínjíé injiŋé, mbá u bítóŋínyi náánɔ́ o o wuúci menyi bɔmbányɛ bɔmbányɛ ; ¹⁸yɔ́ banɔ́ hákɛ́na eese ɛ ɛtɛ́má noómi anyía nuénu ményi, nuɔ́ bámɔ́kɔ́na tɔ́na na nyɛnamá nyɛ́ mɔŋɔlɛ́ anyɛ́ u ŋaá banɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ eé nyiínyi, núó ményi tɔ́na bɛnyɛ́ma biéŋí bí nuúmi abɛ́ u ŋaá batɛ́ákɛ́nɛ́ná bááyɛ́ baacɔ. ¹⁹Ɛ ŋa mɛ́ aamba tɔ́na anyía núénú menyi mááyɛ́ makɛ́nda a má ŋa hɔ́la na anyána me ŋe bítóŋínyi náásɔ́, basɔ́ abá tu ŋa sɔ́ hákɛ́ná mɔŋɔlɛ́ nááyá ; makɛ́nda eémé Bandɔ́mɛsɛ́ ŋoo tóŋínyi bɔkɔ búmɔtɛ́ né Kilís, ²⁰ekúlú eyí u ŋeé wuúci heényi e biwéewé, yó wuúci limisinyi a aháŋá yí úúye ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ1.20 Fanáka Maŋ 110.1. ɔ Ɔmuaná noómi. ²¹A haátɛ́ haála eéhé Kilís áŋa oliménénú o otéŋínyi ne metéŋí mé bililé bikime bɛ́ ɔhuálɔ́, na báábɔ́ betéŋí áyá ; ta maabɔ́ makɛ́nda, ta búábɔ́ bɔɔcɔ, ta cáábɔ́ olokí áyá. Nyíáyɛ́ nyiínyi ŋo yóómo ɔ ɔhɔla eénye ekime a cáŋa cé owoómóko1.21 Mehúnyi eémé ŋa lɛca ne bililé bɛ́ masɔ́ma na ɛnyɔlɛ ne biyiyé abɛ́ baacɔ bá Asi Minɛ́ɛl ŋa bɔ́ bá bébú kékéke buéŋí (fanáka 3.10 ; Kol 1.16 ; 2.15). bɛhaála bikime a hɛɛya hɛ́ aámbáya, ta a tɔɔya a tɔ́ ŋa fáakɔna. ²²Aáná Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci bééti Otéŋí u bɛnyɛ́ma bikime, yɔ́ kɛla anyía Kilís é biíbi límékíníne bikime a bɛɛtɔ́,1.22 Fanáka Maŋ 8.7. nyi wuúci télímínyi eényí Otéŋí u hiɔ́bɔ hí belumitinine. ²³Hiɔ́bɔ hí belumitinine eéhí áŋa háyɛ ciayɛ́ cɛɛ́tɔ, bɛmbányɛ bɛ́ bíáyɛ́ bɛnyɛ́ma áŋa hɔ́á noómi hú mbiɔ́kɛ ; bɛmbányɛ bɛ́ bɛnyɛ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ bikime áŋa binyíóyókónú tɔ́na nááyá hú mbiɔ́kɛ.

Tua súáŋa bɔnɔhɔ́kɔ́nɔ́ anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá basɔ́ bóósíki

¹Nu ŋa nɔ́ bá buáyá háyɛ biwéewé eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ a asana na cáánɔ́ anana na maanɔ́ maabɛ́, ²nu látákɛ́na bɛɛsɔ bɛ́ baacɔ bá ɔmɛsɛ́ ooci ; nu lɔ́kɔ́mákɛ́na mɔ́mbálɛ, mutéŋínyi bililé bí mehúne. Wuúci wáŋa elilé a yɛ́ ŋa nyɛ́kɛtɛna baacɔ ɔ ɔkɛlɛna Bandɔ́mɛsɛ́ aatɔ́ ɔnata. ³Basɔ́ bekime tu ŋa sɔ́ bá bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ beébe. Tu ŋa sɔ́ bá tuesú líhéke e nyibíléníne nyí cíísú imehú, tu kɛlaka bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛsana e nyiléne nyɛ́ na ciasɔ́ cɛɛ́tɔ ne úúsú ɔtɛ́má, ananyía tu ŋa sɔ́ bá baacɔ háyɛ beébe. Aáná Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa nyɛ́mána wu ɔ basɔ́ lóbísíkínyi a asana na maasɔ́ maabɛ́. ⁴Mbá ta híáná, wáŋa na mahana meéŋí, yaátɛ́ asana u ŋaá basɔ́ lénéke buéŋí, ⁵basɔ́ abá tu ŋa sɔ́ bá háyɛ biwéewé,2.5 Nyɛkɔ́ŋɔ́na a nyɛ́mɔtɛ́ : « …baacɔ abá bá ma sɔ́mbɔ́tɔ́na o beébe ɔ́ɔ́nɔ. » tu kɛlaka bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛsana. Ta híáná, u ŋaá basɔ́ iínjie yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí olíhe ɔlɔŋɔ ne Kilís anyía u ŋaá basɔ́ lénéké. A asana na yaála yí nuubo yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ nua nɔ́ŋa bɔnɔhɔ́kɔ́nɔ́. ⁶E nyimónjóló anyɛ́ tua sɔ́ŋa ne Yésus *Kilís, ɛ́ɛhɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá basɔ́ heényiki o owé ɔlɔŋɔ ne Kilís, yɔ́ basɔ́ iínjie nyilimíné ɔ Ɔmuaná o otéŋínyi ɔlɔŋɔ ne wuúci. ⁷U ŋaá basɔ́ kɛ́láka bɔmbányɛ, yɔ́ hɔ́lɛna né Yésus Kilís ananyía wó tóŋgínyi baacɔ bekime bá tɔɔya a tɔ́ ŋa fáakɔna anyána yááyɛ́ yaála yí nuubo áŋa yaáŋá ɔ ɔhɔla bɛnyɛ́ma bikime. ⁸Yááŋa anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ nóhí a asana ne úúnú olumitinine, tɛ́ cáŋa a asana na bɛsana bɛ́ búánɔ́ buólí, mbá a yááyɛ́ yaála yí nuubo ; ⁹tɛ́ cáŋa a asana na yáánɔ́ ambányɛ yɛ́ nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na anyía ɔɔcɔ ti bíbéétíki. ¹⁰Tua sɔ́ŋa buólí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, wuúci u ŋaá basɔ́ kétíki e nyimónjóló ne Yésus Kilís anyía túásɔ́ kɛ́láka bɛmbányɛ bɛ́ bɛsana ; biíbi u ŋa cáŋa ɔ basɔ́ tábɔ́nɛ́na anyía túésú biíbi kɛláka.

Kilís ma látaka belumitinine bekime

¹¹Yaátɛ́ asana ánɔ bɛ́tááka anyána nú ŋa nɔ́ bá buáyá : Nu tɛ ɔ́mɔ nɔ́ bá *Besuif e nyibíbíéne. Baacɔ a bá ŋa bɔ́ bɛ́ácáka ŋa bɔ́ kɔɔna anyía bá bɔ́ŋa baacɔ bá Bandɔ́mɛsɛ́ ; bá banɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ anyía benduéndue, yiíyi anyía hú bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bé ŋe bú beébe aacáka ; tɛ́ cáŋa Bandɔ́mɛsɛ́. ¹²Yaátɛ́ ekúlú eéyé nu ŋa nɔ́ bá ɛ́cɛ nu tɛ ŋá nɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ né *Kilís ooci awɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋɔ lɔ́tɔ ; banɔ́ tɛ́ka biéti bí *Islayɛ́l. Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa látákána membénú na baacɔ bá búáyɛ́ bunɔŋɔ, yó beébe bɛ́tánákɛ́na bɛsana abɛ́ u ŋa nyɛmána wu ɔkɛlaka. Mbá banɔ́ nu tɛ ɔ́mɔ nɔ́ bá hɔ́á, nu ŋa nɔ́ bá nuenú líhéke ɔ ɔmɛsɛ́ ooci tɛ́ka na bɔkɔ bɔ́ ɔháya mɔŋɔlɛ́ eé buúbu, nu ti menyi Bandɔ́mɛsɛ́. ¹³Mbá aámbáya, banɔ́ abá nu ŋa nɔ́ bá buáyá haaca na Bandɔ́mɛsɛ́, nú me nú bíkósíti nááyá e nyimónjóló ne Yésus Kilís a asana ne uúyé owé eenú eé buúse.

¹⁴Yááŋa anyía Kilís wuúci bɛ́muátá u ŋaá basɔ́ héléníné mbuumu.2.14 Fanáka Mis 5.4. U ŋa kɛ́lá anyía ne Besuif na mɔnɔŋɔ me etémbí á bámɔ́kɔ́na bunɔŋɔ búmɔtɛ́, u ŋaá basɔ́ látáka basɔ́ bekime na Bandɔ́mɛsɛ́ ekúlú ayɛ́ u ŋa yaáŋíá muliŋenene a mɔ́ ŋaá bá aasɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ háyɛ nyɛmámá nyí ciíbe,2.14 Yááŋa háyɛ anyía u ŋaá bá wa táŋáka asana yɛ́ yaandándá yɛ́ nyɛmámá a yɛ́ ŋaá bá yɛ́á yaálɔ́náka ne Besuif na baacɔ a bɛ́ tɛ abɔ́ bá Besuif a nɔháatɛ́ nú Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ eé Yelúsalɛm. Mehúnyi ɔ mɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ a nyɛmámá eényí ŋaá bá me yóókísíki ɔɔcɔ awɔ́ u tɛ a bá u Besuif anyía wú á láátɛ́na nɔháatɛ́ a nɔ́mɔtɛ́ ɔ ɔcɔba e nú etémbí, bé kéé wuúci ɔ́ɔ́nɔ. u ŋa yaáŋíá ekúlú eyí u ŋeé wé. ¹⁵U ŋeé témbúsíki ne *bikotí bí Besuif na cáábɔ́ esúŋe na cáábɔ́ abɛ́kɛ́lɛ́na a caabɛ́ áyá e uúyé owé. U ŋa kɛ́láka aáná anyía mɔnɔŋɔ ma baacɔ eémé méfendí á hálɔ́mɔ́na yɔɔ́sɔɔ́sɔ yɛ́ bunɔŋɔ hú ɔ́mɔtɛ́ a nyɛlatana ne wuúci. Aáná u ŋa kɛ́lá anyía túásɔ́ bámɔ́kɔ́na e mbuumu noómi. ¹⁶A asana ne úúyé owé ɔ ɔmbásá ɔ ɔmuaná, ɛ́ɛhɛ́ Kilís ŋe ményísi muliŋenene, yɔ́ látaka bífendí bɛ́ mɔnɔŋɔ eémé bɔkɔ búmɔtɛ́, bá lɔ́kɔ́mákána na Bandɔ́mɛsɛ́. ¹⁷Yááŋa anyía Kilís ŋaá faáya na ɔ ɔkɔɔ́ banɔ́ húlinyi Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma yí mbuumu, na ná banɔ́ abá nu ŋa nɔ́ bá haaca na Bandɔ́mɛsɛ́, ne né Besuif tɔ́na a bá ŋa bɔ́ bá hoóhi ne wuúci.2.17 Fanáka Ɛsa 57.19.¹⁸Ɛ́ɛhɛ́ basɔ́ bekime tua sɔáŋa tú ɔtálɛ́mɛ́na aámbáya eé buúse bú Síkíne Bandɔ́mɛsɛ́, túɔ́ hɔ́lɛ́na né Kilís a makɛ́nda me *Efúúménénú yí Elilé ɔ́mɔtɛ́.

¹⁹Yaátɛ́ asana nu tɛ anɔ́ bá tɔ́na bekenyí mbá te biliminyi e bí ŋe húle haaca. Nua nuáŋa aámbáya biéti bɛ́ bunɔŋɔ bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ; nua nuáŋa baacɔ bé hííyé hɛnyɛ́nɔ́. ²⁰Nua nuáŋa banɔ́ tɔ́na háyɛ imbiŋe cí ciíbe ɔ ɔfalɛfa a wáŋa oketíkínyí e buólí bɔ́ na *baacɔ bá ɛndɔ́ma ne *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́.2.20 Nyɛkɔ́ŋɔ́na a nyɛ́mɔtɛ́ : « …a wáŋa oketíkínyí, wuúci oócí wáŋa baacɔ bá ɛndɔ́ma, ɛ́cɛ anyía bááyɛ́ bakɔɔna ɛsɔ́ma. » Yésus Kilís wuúci bɛ́muátá áŋa nukúse a nɔ́ maá bɛ́túáhɛ́na ɔfalɛfa oócí ; ²¹wuúci u náŋa weé kíndísíki ciíbe, ɔfalɛfa cɔ́cɔbaka ne buúse, mbá cɛ́ káá bɛ́cáŋa ciíbe e cifúúménénú, ciíci ne Otéŋí a Waáŋá noómi. ²²A nyɛlatana anyɛ́ nua nɔ́ŋa ne Yésus Kilís, ú maá banɔ́ óofinyi ɔ ɔfalɛfa oócí ɔlɔŋɔ na bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bekime anyía núánɔ́ bɛ́cáŋa ciíbe ecí Elilé yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé líhe noómi.

Buólí ebú Bóol ŋɔɔ́ nyiɔ́nɔ baacɔ a bá tɛ abɔ́ bá Besuif

¹Yaátɛ́ asana, yaŋɔ́ Bóol ɛ naŋa yámɛ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́. Ya mɛ́ŋa eé ciíbe cɛ ɛcaná eé buúse bú Yésus *Kilís a yáánɔ́ asana, banɔ́ abá nu tɛ anɔ́ bá *Besuif.3.1 Bóol ŋaá sɔ́mba ɔtáŋa asana ayɛ́ u ŋaá táŋa o o yiíyi túmútúne e bik. 14. Hɔ́á, u ŋe hémbule na búáyɛ́ buólí na nyɛnamá nyí indiitie cɛ asana anyɛ́ búáyɛ́ bɔsɔ́ma áŋa anyía wé nyiínyi hulíkínyi baacɔ.²I ŋe mí menyi bɔmbányɛ, nu ŋa nɔ́ lɔ́kɔ́máka bé bíkétíki anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé mi iínjíé buólí eébú a yááyɛ́ yaála yí nuubo anyía yámɛ banɔ́ nyiɔkɛna. ³Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé mi tóŋínyí nyíáyɛ́ nyɛtákɛ́na nyɛ́ bɛsana anyɛ́ ú ŋa námbɛ́na baacɔ háyɛ yámɛ cáŋa ɔ kɔtɛtɛna ɔwɔɔ́ŋɔ e nufule eenu. ⁴Núénú nuúnu fanáka, nu ŋa nɔ́ cɔ́ba ɔ ɔlɛca anyía i ŋe mí menyi bɛsana a bɛnambákánɔ́ a bɛ́ ŋa lɛ́ca Kilís. ⁵Buáyá, Bandɔ́mɛsɛ́ ti ómo tóŋínyi baacɔ asana eéyé. Aámbáya ú ma námbɔnɛna na bááyɛ́ baacɔ bá ɛndɔ́ma na bááyɛ́ *behémúnyi bɛsana e befúúménénú a makɛ́nda ma yááyɛ́ Elilé. ⁶Asana yí indiitie eéyé áŋa anyía baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá Besuif á bɔ́áŋa na nuafa a bɛnyɛ́ma abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá batɛ́ákɛ́nɛ́na bááyɛ́ baacɔ ; bá búáŋa háyɛ maláŋá ma cɛɛ́tɔ ɛ́mɔtɛ́, beébe tɔ́na ɛ ɛndána noómi acɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá hɔlɛna né Yésus Kilís o o beébe bɛ́tánɛ́na. Bɛsana bikime eébí áŋa anyía bé me bú lúmitekinine Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma. ⁷Aáná ya mɛáŋa muhulisi Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma eéyé a yaála yí nuubo ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé mi iínjíé a maayɛ́ makɛ́nda. ⁸Yaŋɔ́ ooci awɔ́ ɛ tɛ amɛ́ bá ta bɔkɔ eé buúse bú belumitinine bekime ; ta híáná, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé mi boósíki, yɔ́ mɛ táfa anyía yémí hulíkínyi baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá Besuif Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma yí injibí a yɛ́ a hɔ́la ; yí ŋeé húle né Kilís. ⁹U ŋa mɛ́ kɛ́lá tɔ́na bɔmbányɛ anyía yémi hembúlékíne bɔmbányɛ bɔmbányɛ baacɔ bekime anyána Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa cɔba ɔ ɔkɛla bɛsana abɛ́ u ŋa batɛ́ákɛ́nɛ́ná bááyɛ́ baacɔ indiitie. Wuúci Bandɔ́mɛsɛ́ bɛ́muátá, Muketi bɛnyɛ́ma bikime, wuúci u ŋa námbaka bɛsana eébí bikime o otúme buáyá ɔ ɔkɔɔ́háma aámbáya ayɛ́ ú meé biíbi nambɔnaka. ¹⁰U ŋa kɛ́láka aáná anyía ne metéŋí na makɛ́nda ma bɛnyɛ́ma a bɛ́áŋa ɔ Ɔmuaná noómi á nyɛmána omenyukune e elime ci hiɔ́bɔ hí belumitinine anyána Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa ne injiŋé a anamánamá cá bɛnyɛ́ma ekime. ¹¹Aáná Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa kɛ́láka háyɛ u ŋaá sɔ́mbɔ́tɔ́ná ɛ́cɛ ɔmɛsɛ́ tɛ ŋáa bá. U ŋa hɔ́lɛ́na né Yésus Kilís uusú Otéŋí a Waáŋá anyía wá kɛláka aáná. ¹²A asana ayɛ́ tua sɔ́ŋa a nyɛlatana ne Yésus Kilís, ɛ́ɛhɛ́ tua sɔ́ŋa tu obíkósíti ná Bandɔ́mɛsɛ́3.12 Bá ŋaá bá bá bɛ́kɛ́lákɛ́na buhúnyi bɔ́ nɔkɛlɛ́k e bú ŋeé bíhémbúle anyía « obíkósíti » ɔ ɔkɔɔna « makɛ́nda ma ɔcɔba hoóhi na ɔɔcɔ a waáŋá », ta anyía « hoóhi na bandɔ́mɛsɛ́ a cɛmɔtɛ́ » (fanáka 2.18 ; Lom 5.2 ; Ebe 4.16 ; 10.19 ; 1Bi 3.18). na mɔŋɔlɛ́ ɛ ɛtɛ́má hú mbiɔ́kɛ anyía tu ŋe sú meéme háya nááyá. ¹³Aáná ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ laana anyía nɔtɛ kásáka a asana anyía ɛ ŋaá mɛ lɔ́kɔ́ma muuyé a yáánɔ́ asana, mbá muamɛ muuyé eémú á banɔ́ iínjíé yáaŋa nuúmi.

Nulénéne enú Yésus ŋaá basɔ́ léne

¹⁴Yaátɛ́ asana í meé mi túmékíne Síkíne Bandɔ́mɛsɛ́ eŋéndu ɔ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na, ¹⁵anyía wuúci u ŋaá bɔ́táká tɔnyɛ́nɔ́ tukime na tɔ́ ɔmɛsɛ́ na tɔ́ ɔmuaná. ¹⁶A asana ayɛ́ núáyɛ́ nuúmi áŋa nuáŋá ɔ ɔhɔla, wuúci na bɛnyɛ́ma bikime, ɛ́ɛhɛ́ i ŋe mí wuúci batá anyía wé kíndísíki cíínú ɛtɛ́má a makɛ́nda ma yááyɛ́ Elilé. ¹⁷Híáná *Kilís kéé límekine e cíínú ɛtɛ́má noómi anyía nu ŋa nɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ nááyá, núɔ́ kɛ́ndáka ne nulénéne na háyɛ bɔɔtɛ́ e bú meé yóofikinyi bɛkaŋá ɔ ɔmɛsɛ́ noómi, na háyɛ ciíbe a cɛ́áŋa itúmékénú na makɛ́nda. ¹⁸Aáná nu ká nɔ́ bá na makɛ́nda me omenyukune bɔmbányɛ bɔmbányɛ ɔlɔŋɔ ne befúúménénú bé etémbí bekime anyána nulénéne enú Kilís ŋa basɔ́ léne áŋa nuáŋánáŋána, tɛ́ka ne iŋetí : Ta a mabahɔ́, ta a bucaha, ta ɔ ɔtányɛ́, te i injibí. ¹⁹Ta ayɛ́ núáyɛ́ nulénéne áŋa nuáŋánáŋána tɛ́ka ne iŋetí, baacɔ ti nuúnu menyi bɔmbányɛ bɔmbányɛ, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía énu nuúnu líhéke bɔmbányɛ ; aáná cíínú ɛtɛ́má kéé nyióyíki hú mbiɔ́kɛ na bɛnyɛ́ma bikime a bɛ́áŋa ná Bandɔ́mɛsɛ́.

²⁰Bandɔ́mɛsɛ́ bímuócí wáŋa wu ɔkɛlaka ɔ ɔhɔla bɛnyɛ́ma bikime ebí tu ŋe sú wuúci báta ta abɛ́ tu ŋa sɔ́ bɛ́táá o wuúci báta a makɛ́nda e mé ŋeé bítóŋínyi náásɔ́. ²¹Wuúci wá nyɛmana ne nuúmi na a asana na hiɔ́bɔ hí belumitinine na a asana ne Yésus Kilís bikúlú bikime ne bikúlú bikime, híáná yááŋa !

Nyɛlatana nyɛ́ ɛtɛ́má aá hiɔ́bɔ hí belumitinine noómi

¹Yaátɛ́ asana, a bɛsana eébí bikime, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ báta anyía énu búle kɛ́la bɛsana a bɛ́ ŋaá bá bíé bílénékíne Bandɔ́mɛsɛ́ o otúme ekúlú ayɛ́ u ŋaá banɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́. Énu menyí anyía yaŋɔ́ ooci aámbáya eé ciíbe cɛ ɛcaná noómi anyía ɛ ŋa mɛ́ nyiɔnɔ Otéŋí a Waáŋá buólí. ²Énu bílóósíki bikúlú bikime ; núɔ́ bámɔ́kɔ́na mbuumu cɛ́ baacɔ, nu eéhíkínyínyi banɔ́ na banɔ́ e nulénéne noómi. ³*Efúúménénú yí Elilé yɛ́ ŋa banɔ́ iínjie mbuumu ɛ ɛtɛ́má noómi, mbuumu eécí ŋaá banɔ́ láta e nyimónjóló noómi. Aáná nuánɔ́ nyɛmana nú ɔbɛ́kɛ́ndákɛ́na o búle kuline nyɛlatana nyí nyimónjóló eényí aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́. ⁴Yááŋa anyía, cɛɛ́tɔ ci *Kilís áŋa hú ciíci ɛ́mɔtɛ́, ɛ́cɛ anyía hiɔ́bɔ hí belumitinine ; Efúúménénú yí Elilé áŋa hú yiíyi ɔ́mɔtɛ́, híáná tɔ́na bɔkɔ abɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́ anyía nuánɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ eé buúbu áŋa hú bɔ́mɔtɛ́. ⁵Otéŋí a Waáŋá áŋa hú wuúci ɔmɔtɛ́ ; ɔháya mɔŋɔlɛ́ né Kilís áŋa hú wuúci ɔmɔtɛ́, aáná tɔ́na *obíótíne áŋa hú wuúci ɔ́mɔtɛ́. ⁶Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa hú wuúci ɔmɔtɛ́, wáŋa Síkíne cɛ baacɔ bekime, u ŋeé téŋínyi ɔhuálɔ́ okime, u ŋa bɛ́kɛ́lɛ́na baacɔ bekime, wuúci tɔ́na náábɔ́ eé beébe bekime.

⁷Yááŋa anyía Kilís ŋe yíínjie ɔɔcɔ okime aá basɔ́ hú náányɛ́ nyíáyɛ́ nyɛnamá nyí buólí a yááyɛ́ yaála yí nuubo. ⁸Buátɛ́ bɔkɔ yááŋa yɔ́ɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ anyía : « Ekúlú ayɛ́ u ŋaá báátáka ɔ Ɔmuaná ɔ ɔhɔla ɛŋɔ́lɔ́muaná, u ŋaá báátákána baacɔ ebé u ŋe tíŋéke, yó wiínjíékíne baacɔ moólí. »4.8 Maŋ 68.19⁹Mbá aátɛ́ yááŋa anyía « u ŋaá báátáka » e ? Bú ŋe bíhémbúle anyía u ŋa cáŋacáŋa ɔlɔ́ɔ i injibí cɛ ɔmɛsɛ́.4.9 Bɔ́mɔtɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma anyía « tiímé ɔ ɔmɛsɛ́ noómi ».¹⁰Ɔɔcɔ awɔ́ u ŋɔɔ́ lɔ́ɔkɔ, wuúci tɔ́na u ŋáa báátáka ɔ Ɔmuaná ɔ ɔhɔla ɛŋɔ́lɔ́muaná anyía mbá weé téŋgínyi a bɛhaála bikime bɛnyɛ́ma bikime. ¹¹Wuúci u ŋa kɛ́láka anyía baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ á bámɔ́kɔ́na baacɔ bá ɛndɔ́ma, a bɔ́mɔtɛ́ *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́, a bɔ́mɔtɛ́ behulinyi bɔsɔ́ɔ́kɔ́ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma, a bɔ́mɔtɛ́ tɔ́na bootonono ta anyía beékúnyi bɛsana. ¹²U ŋeé télímíkínyí baacɔ eébé aáná anyía bábɔ́ bá na makɛ́nda me o wuúci nyiɔkɛna buólí, bó óombisiki cɛɛ́tɔ ci Kilís ɛ́cɛ anyía hiɔ́bɔ hí belumitinine. ¹³Tu ká sɔ́ bá balatákánɔ́ e nyimónjóló basɔ́ bekime, anyía tua sɔ́ŋa bɔɔ́nɛ́nánɔ́ ne o olumitinine noómi ne e nyimenyi nyɛ́ Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́. Aáná tu ká sɔ́ bámɔ́kɔ́na *baáŋá bá baacɔ bɛtálɛ́mánánɔ́, bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ Kilís. ¹⁴Yaátɛ́ ekúlú, tu tɛ ká háná asɔ́ bá háyɛ banásɛ́ ; beébe, baacɔ ŋe bú néŋe ne eékúnyi cá bɛfala, bé beébe ndéŋelisiki i iŋetí cɛ ɔkɔkɔ́ ayɛ́ na bɛahɔ́ bí menyífé ne ehúne ŋé ndéŋelisi bɛhaála bikime aá nuɔmɔ́. ¹⁵Mbá yááŋa anyía mbɔ́kɔ tú naŋa túásɔ́ kɔ́ɔnaka taaká tu lénékénéne basɔ́ na basɔ́, tu ká sɔ́ ɔ́ɔmbɔ́kɔ bɛháŋá bikime, tu cɔcɔbaka né Kilís a wáŋa aatɔ́. ¹⁶Wuúci u ŋa kɛ́la anyía baacɔ bekime ábɔ́ bámɔ́kɔ́na balatákánɔ́ e nyimónjóló háyɛ cɛɛ́tɔ cɛ ɔɔcɔ áŋa ɛlatákánɔ́ na ɔɔŋɔ na tulaŋá. Aáná ekúlú ayɛ́ bɔláŋá bɔ́ cɛɛ́tɔ bukime ŋé nyíóyísínyi buólí háyɛ yɛ́ ŋaá bɛ́ámba, cɛɛ́tɔ ikime ŋa kɔ́ma bɔmbányɛ. *Híáná yááŋa tɔ́na a hiɔ́bɔ hí belumitinine : Ekúlú eyí belumitinine ŋe bú lénéne beébe ne beébe, hiɔ́bɔ hí belumitinine hikime ŋa kɔ́ma, hɛ́ ááŋánáka.

Yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí olíhe ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋé yííŋjíéne

¹⁷Asana ayɛ́ míɔ cɔba ɔ ɔ banɔ́ laana o owoónyísínyi eé nyiínyi nyí uusú Otéŋí a Waáŋá íyéeye : Nɔtɛ háná líhéke háyɛ be-ti-menyí Bandɔ́mɛsɛ́ ; beébe bá náŋa bábɔ́ bɛ́tááka hú ɔkɛla bɛsana bí etémbí ne etémbí. ¹⁸Ciíbú injiŋé áŋa i ibíne noómi ; bá tɛ abɔ́ bá na nuafa ɔ yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí olíhe ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋé yííŋjíéne, anyía bé ti ŋé bú menyi ta bɔkɔ, beébe na bɛnatákánɔ́ bɛ́ ɛtɛ́má. ¹⁹Bá tɛ ŋá háná abɔ́ lɔ́kɔ́ma aatɔ́ ɔlama, bó bíínjíékíne ɔ ɔkɛla na mafala na anamánamá cá bɛsana cá mɔnyɔ́kɔ́lɔ́ ekime. ²⁰Mbá náánɔ́, tɛ́ cáŋa aáná nú ŋa nɔ́ áákɔ́nákɛ́ná a asana a yɛ́ ŋa lɛ́ca *Kilís, ²¹anyía nú ŋa nɔ́ lɔ́kɔ́máká bé bíkétíki bɔmbányɛ bɔmbányɛ bɛsana bikime e bí ŋe wuúci lɛca, bɔ́ banɔ́ eékúnyíki taaká cɛ́ bɛsana a cɛ́áŋa né Yésus. ²²Nu ŋá nɔ́ nyɛmána nú ɔnyɛanaka aná bíánɔ́ bɛɛsɔ bɛ́ buáyá, biíbi bɛ́ ŋaá bá bɛ́ a banɔ́ cáŋgɛna a asana na bɛɛbɛ́ bí ibíkéti a bɛ́ ŋaá bá bɛ́ a banɔ́ néŋéke. ²³Nu ŋá nɔ́ nyɛmána nú ɔbámɔ́kɔ́nɛ́na bɔmbányɛ bɔmbányɛ bɛɔ́sɔɔ́sɔ bɛ́ baacɔ na ɛ ɛtɛ́má noómi na ɔ ɔbɛ́táá noómi. ²⁴Ánɔ látákɛ́na yɔɔ́sɔɔ́sɔ yɛ́ nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na anyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe kéti ; nyɛ́ ŋaá hɔ́á nyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. Nyɛ́áŋa taaká, nyiínyi nyɛtálɛ́mánánɔ́, nyiínyi nyifúúménénú tɔ́na.

²⁵Yaátɛ́ asana ánɔ nyɛanáka munéŋéne ; hú naányɛ́ á laakɛ́na sɔ́ɔ́kɔ́ taaká, anyía basɔ́ bekime tua sɔ́ŋa maláŋá ma cɛɛ́tɔ ɛ́mɔtɛ́.4.25 Fanáka Skl 8.16.²⁶Yáá háma anyía nuánɔ́ lɔ́kɔ́ma olóbi, énu bíkékényíki ɔkɛla asana a yaabɛ́.4.26 Fanáka Maŋ 4.5. Nyɛkɔ́ŋɔ́na a nyɛ́mɔtɛ́ : « Ánɔ lɔ́kɔ́ma olóbi, mbá énu bíkékényíki ɔkɛla asana a yaabɛ́. » Ɔɔ́cɔ́ tɛ ka fianɛna ɛ́cɛ nua nuanáŋa ɔ ɔlɔ́kɔ́ma olóbi. ²⁷Nuti iínjíé Musɔ́mɛ́na ohónyí. ²⁸Ɔɔcɔ okime awɔ́ u náŋa we yeébéke tɛ háná éébe ; mbá wé búle lɛca muuyé ɔ ɔnyiɔ buólí na cááyɛ́ aabá, u hɔ́máka mɔɔnyɛ́. Aáná u káá bá na bɔkɔ bɔ́ ɔwɔɔ́lɔ́kɔ basɔ́kásɔ́ka. ²⁹Nuti hémúkúnyi bɛahɔ́ a cáánɔ́ eété, mbá maanɔ́ mehúnyi ŋá nyɛmána me okíndísíki olumitinine, ma ɔɔ́lɔ́kɔ ba-banɔ́-lɔ́kɔ́ma. ³⁰Nuti líŋísíki *Efúúménénú yí Elilé ; yiíyi yááŋa hibílícínyínyí ahɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ háyá o otóŋínyi anyía nua nɔ́ŋa bááyɛ́ ; hibílícínyínyí eéhí áŋa afacɛ́ e yí ŋo tóŋínyi anyía Bandɔ́mɛsɛ́ káá banɔ́ háŋɔ́náka buúse bukime a bɔɔbɛ́ e ekúlú a yɛnyɛmánánɔ́. ³¹Ánɔ nyɛánáka ɔlɔ́kɔ́ma na ɔtɛ́má ɔnua, ne tuliŋéliŋe, ne tulóbi ; ánɔ nyɛánáka tɔ́na na ɛsáká na muɔ́mbɔ́nána ; ánɔ nyɛánáka nyɛnamá nyɛ́ nyɛŋána nyikime. ³²Mbá ánɔ bámɔ́kɔ́na na nukasa ne nuubo aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ; nu nyɛánakanana tɔ́na háyɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́4.32 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « basɔ́ ». nyɛánákɛ́nɛ́na e elime ci Kilís.

Tu ŋá sɔ́ nyɛmána tú olíhéke e eese noómi

¹Nua nɔ́ŋa baáná bá ɔtɛ́má bá Bandɔ́mɛsɛ́. Yaátɛ́ asana ánɔ bɛ́kɛ́ndákɛ́na ɔlátɛ́na nyíáyɛ́ nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na ; ²énu líhéke, nu lénéke bɔsɔ́ɔ́kɔ́ i iŋetí ci *Kilís. U naŋa waá basɔ́5.2 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « banɔ́ ». lénéke, ɛ́ɛhɛ́ u ŋeé wé a yáásɔ́ asana háyɛ abɛ́sámbá yɛ́ bɛnyɛ́ma te yí etúké eyí bé ŋe lúli o oocó ; yááyɛ́ ambányɛ yí enumbé bílénékíne Bandɔ́mɛsɛ́.

³Nua nɔ́ŋa baacɔ bá Bandɔ́mɛsɛ́, ɛ́ɛhɛ́ bɔ́ tɛ a kɛ́la bɔmbányɛ anyía bá bɛ́káná ɔcamba buúse bukime ta ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ, ta bɛsana bɛ́ mɔnyɔ́kɔ́lɔ́, te olénéke mɔɔnyɛ́ buéŋí aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́. ⁴Bɔ́ tɛ ŋáá hɛ́ka anyía núénú túmékénéne bɛahɔ́, nu kɔɔ́nákána bɛsana ta bɛ́ buála ta bɛ́ mɔnyɔ́kɔ́lɔ́ ; mbá bɔ́ ŋa hɔ́la ɔhɛka anyía núénú íínjíékíne bu íínjíékíne Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti. ⁵Énu menyí bɔmbányɛ anyía na bakɛla ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ, na bakɛla bɛsana bɛ́ mɔnyɔ́kɔ́lɔ́, na baacɔ e bé ŋe bú léne mɔɔnyɛ́ buéŋí, ɛ́cɛ anyía nyinyemi nyɛ́ bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ, tɛ ábɔ́ bá na nuafa buúse bukime e Butéŋí ne bú Kilís na bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́.

⁶Nuti humé ! Ɔɔcɔ tɛ banɔ́ nénísi ohónyí na bɛsana bɛ́ bɛfala : Yááŋa anyía a nyɛnamá nyɛ́ bɛsana eényí Bandɔ́mɛsɛ́ ŋó lóbísínyi baacɔ e bé ti ŋé bú wuúci lɔ́kɔ́mɛ́na. ⁷Nɔtɛ latána bukendinyi na nyɛnamá nyɛ́ baacɔ eényí a asana a yɛ́mɔtɛ́. ⁸E ekúlú yɛ́ buáyá, nu ŋa nɔ́ bá nuenú líhéke i ibíne noómi ; mbá aámbáya nua nuáŋa o olíhe e eese noómi anyía nua nuáŋa e nyimónjóló ne Kilís. Yaátɛ́ asana énu líhéke aná i iŋetí cɛ baacɔ a bá náŋa bébú líhéke e eese noómi. ⁹Eese eéyé ɛ́ náŋa yé yiínjíékíne baacɔ makɛ́nda ma ɔkɛlaka na bɛmbányɛ bɛ́ bɛsana bikime, na a bɛtálɛ́mánánɔ́ áyá, yí beébe íínjíékíne tɔ́na makɛ́nda ma ɔkɛlaka taaká cɛ́ bɛsana. ¹⁰Ánɔ bɛ́kɛ́ndɛ́na ɔwaákɔ́nɛ́na omenyi bɛsana e bí ŋe bíléníne Otéŋí a Waáŋá. ¹¹Nɔtɛ latána na baacɔ a bá ŋa bɔ́ kɛ́la bɛsana bí ibíne ; bɛ́ tɛ ŋɔ́ yɔɔ́lɔ. Mbá ánɔ bándɔ́náka bɛsana eébí bɛ́ á lɛcákána a miányɛ́. ¹²Yááŋa anyía, bɛsana abɛ́ baacɔ eébé ŋa bɔ́ kɛla a nyɛnamba ŋe yiínjie aatɔ́ ɔlama te o o biíbi bíkéti. ¹³Aáná ekúlú eyí bé ŋe tóŋínyi bɛsana eébí bikime a miányɛ́, baacɔ ŋe bú ményi aátɛ́ yááŋa taaká. ¹⁴Yááŋa anyíaʼo, asana ekime eyí bé ŋe tóŋínyi a miányɛ́ a yáaŋa eese bɛ́muátá ; yaátɛ́ asana bá ŋa kɔɔna anyía :

« Haanyúá, kuɔŋɔ́ mɔhɛ́ta hiiné,

hatɔ́na ɛndánáka ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ci biwéewé ;

aáná Kilís kéé númisiki eese nɔ́ɔ́wɔ. »5.14 Ɛsa 26.19 ; 51.17 ; 52.1 ; 60.1

¹⁵Háyɛ yááŋa aáná, énu bíkékényíki e úúnú olíhe, ánɔ nyɛánáka olíhe háyɛ be-ti-menyí bɔkɔ, mbá énu líhéke háyɛ bemenyi bɛsana. ¹⁶Nɔtɛ cáŋgɛ́na e etémbí ne etémbí bíánɔ́ bikúlú bɛ́ ɔkɛlaka bɔmbányɛ, anyía mɔɔ́sɛ́ eeme áŋa maabɛ́. ¹⁷Yaátɛ́ asana nu tɛ ɔ́mɔ nɔ́ nyɛmána nú ɔkɛlaka buála, ánɔ bɛ́kɛ́ndɛ́na yáaŋa o omenyi aátɛ́ Otéŋí a Waáŋá ŋa yáamba anyía nuánɔ́ kɛ́láka.

¹⁸Nuti híólóko meluku, anyía maáŋa bunyímé. Mbá ánɔ bámɔ́kɔ́nɛ́na bonyíóyókónó ne *Efúúménénú yí Elilé, ¹⁹nu kíndísíkínyínyi ɛtɛ́má na maŋana ne me nyinyemi na ma ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na ne emé Efúúménénú yí Elilé ŋaá banɔ́ tóŋínyi ɔhákɛ́na. Ánɔ hákɛ́nɛ́na uusú Otéŋí a Waáŋá maŋana eémé, nu wuúci nyemiki ne uúnú ɔtɛ́má okime. ²⁰Énu iínjíékíne ciasɔ́ Síkíne Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti a bɛsana bikime a bɛ́ ŋa bɛ́kɛ́la, nu hɔlakɛna bikúlú bikime né uusú Otéŋí a Waáŋá Yésus Kilís.

Ne beénjú bá ɔtɔ́nɔ́ na báábɔ́ banɔ́mɛ

²¹Énu kékékénéne ananyía nu ŋa nɔ́ lɔ́kɔ́mɛ́na Yésus *Kilís. ²²Banɔ́ beénjú bá ɔtɔ́nɔ́, énu kékéke báánɔ́ banɔ́mɛ, aáná Otéŋí a Waáŋá ŋa yáamba. ²³Yááŋa anyía ɔnɔ́mɛ ŋeé téŋínyi oónyí i iŋetí ecí Yésus Kilís ŋeé téŋínyi hiɔ́bɔ hí belumitinine. Kilís áŋa Munohi hiɔ́bɔ hí belumitinine ; híáŋa háyɛ ciayɛ́ cɛɛ́tɔ. ²⁴Yaátɛ́ asana beénjú bá ɔtɔ́nɔ́ ábɔ́ nyɛmána bé okékéke báábɔ́ banɔ́mɛ a bɔkɔ bukime háyɛ hiɔ́bɔ hí belumitinine ŋeé kéke Yésus Kilís.

²⁵Banɔ́ banɔ́mɛ, énu lénéke báánɔ́ beényí i iŋetí ecí Yésus Kilís naŋa weé lénéke hiɔ́bɔ hí belumitinine, ɛ́ɛhɛ́ u ŋgaá bɛ́sɔ́mbɛ́ná a yááyɛ́ asana. ²⁶U ŋa kɛ́láka aáná anyía mbá hííyé hiɔ́bɔ á bámɔ́kɔ́nɛ́na hifúúménénú eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, u ŋeé hiíhi fúúmínyi ne menyífé na búáyɛ́ buhúnyi.5.26 Nyɛkɔ́ŋɔ́na a nyɛ́mɔtɛ́ : « …bó wuúci fúúmínyísi ne menyífé ne buhúnyi o osíke o wuúci tónyísi. »²⁷U ŋaá bá weé lénéke anyía hiɔ́bɔ hí belumitinine eéhí á bámɔ́kɔ́nɛ́na ne nuúmi, hifúúménénú eeyé eé buúse, tɛ́ka ne ehíŋe ɔ́mɔtɛ́, ta na bɔkɔ a bɔɔbɛ́ a bɔ́mɔtɛ́, ta na hɛkɔma a hɛ́mɔtɛ́ hí o hiíhi kákálákɛ́na. ²⁸Híáná banɔ́mɛ ábɔ́ nyɛmána bé olénéke báábɔ́ beényí a nyɛnamá enyí bé ŋe bú léne cííbú cɛɛ́tɔ cɛ́ bɛ́muátá. Ɔɔcɔ okime ewú u ŋeé léne oónyí ŋo tóŋínyi baacɔ anyía u ŋeé léne ciayɛ́ cɛɛ́tɔ cɛ bɛ́muátá. ²⁹Ta ɔɔcɔ ti ŋée líŋine ta buɔ́sɛ́ ciayɛ́ cɛɛ́tɔ cɛ bɛ́muátá, mbá u náŋa weé ciíci túkéke, u ciíci sókóbíki i iŋetí ci nyisókóbi enyí Yésus Kilís náŋa weé sókóbíki hiɔ́bɔ hí belumitinine. ³⁰Yááŋa anyía basɔ́ bekime tua sɔ́ŋa maláŋá ma ciayɛ́ cɛɛ́tɔ. ³¹Yááŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ anyía : « Aáná ɔnɔ́mɔcɔ́ náŋa waá hátɔna a maabána me ne iinyí ne síkíne, yɔ́ kɔ látana ne oónyí ; bífendí eébí bɛ́ɔ́ kɔ hálɔ́mɔ́na ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́. »5.31 Sɛn 2.24³²Asana eéyé áŋa taaká ci injibí cɛ asana. Yaŋɔ́, ɛ ŋa mɛ́ kɔɔna aáná anyía yɛ́ ŋa lɛ́ca ne Kilís ne hííyé hiɔ́bɔ hí belumitinine. ³³Híáná yɛ́ ŋaá banɔ́ lɛ́ca tɔ́na : Ɔɔcɔ okime aá banɔ́ ŋá nyɛmána wu olénéke oónyí háyɛ u ŋeé léne ciayɛ́ cɛɛ́tɔ cɛ bɛ́muátá. Oónjú u nyɛtɔ́nɔ́ okime é kékéke tɔ́na ɔnɔ́mɛʼoo.

Na baáná ne bibíényi

¹Banɔ́ baáná, [nua nuáŋa e nyimónjóló ne Otéŋí a Waáŋá Yésus;] ánɔ lɔ́kɔ́mákɛ́na bíánɔ́ bibíényi, anyía yááŋa atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ asana. ²Okotí yí buúse ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa látɛ́nɛ́na ɛndána ɔ ɔmuaná áŋa anyía : « Lɔ́kɔ́mákɛ́na na ɔɔtɛ́ na ɔɔnyia, ³mbá ɔ kɔ́ɔ́ bá na bɔmbányɛ, wóo líhéke mɔɔ́sɛ́ meéŋí ɔ ɔmɛsɛ́. »6.3 Nyh 20.12 ; Tet 5.16⁴Banɔ́ síkíne, nuti liŋísíki báánɔ́ baáná ; mbá énu beébe sókóbíki, nu beébe éékúnyíki, nu beébe hɔŋɔnaka háyɛ Otéŋí a Waáŋá ŋa yáamba.

Na bɛɔ́lɛ́ na báábɔ́ baáŋá

⁵Banɔ́ bɛɔ́lɛ́,6.5 Bálɛ́ka cɛ́ buáyá ŋaá bá na bɛɔ́lɛ́ biéŋí. ánɔ lɔ́kɔ́mákɛ́na báánɔ́ baáŋá bá ɔmɛsɛ́, nu beébe kékéke, nu beébe béétíki, énu beébe nyiɔkɛna buólí na ambányɛ yɛ́ ɔtɛ́má ekime bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ anyía Kilís nú ŋa nɔ́ lɔ́kɔ́mɛ́na. ⁶Tɛ́ cáŋa hí ekúlú ayɛ́ bá bɔ́ŋa hoóhi na banɔ́ ɔ ɔ banɔ́ nyiósi anyía bábɔ́ banɔ́ lémbíki mbá, énu bíínjíé na ɔtɛ́má okime ɔ ɔkɛla bɛsana e bí ŋe bíléníne Bandɔ́mɛsɛ́, anyía nua nɔ́ŋa bɛɔ́lɛ́ bí *Kilís. ⁷Énu beébe nyiɔ́kɛ́na na ambányɛ yɛ́ ɔtɛ́má ekime háyɛ anyía Otéŋí a Waáŋá bɛ́muátá nu ŋa nɔ́ nyiɔnɔ, tɛ́ cáŋa baacɔ bímuócí. ⁸Énu menyi anyía Kilís káá námaka ɔɔcɔ okime a bíáyɛ́ bɛmbányɛ bí monyiókínyí ; ta yɔɔ́lɛ́ te ooci awɔ́ u tɛ a bá yɔɔ́lɛ́. ⁹Banɔ́ bemuútí bɛɔ́lɛ́, énu líhéke tɔ́na aáná bɔkɔ búmɔtɛ́ na bíánɔ́ bɛɔ́lɛ́ ; nuti beébe siséke, nu menyukune anyía na banɔ́ ne beébe nua nɔ́ŋa na Waáŋá ɔmɔtɛ́ ɔ Ɔmuaná. U tɛ á bá na mutáfána mu baacɔ.

Meléfényí me mulumitinine Kilís

¹⁰Ɛ ŋa mɛ́ aamba okuenyinyi ɔ banɔ́ laána anyía ánɔ aámbáka ohónyí wú ɔbámɔ́kɔ́nɛ́na balatákánɔ́ e nyimónjóló ne Otéŋí a Waáŋá, nu kɛ́ndáka a maayɛ́ makɛ́nda noómi a má á hɔ́la. ¹¹Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ iínjíékíne meléfényí mekime me onuusiki Musɔ́mɛ́na ; énu meéme hiítéke mekime, aáná nu ká nɔ́ bá na makɛ́nda ma ɔyákáka maayɛ́ menjiŋé. ¹²Yááŋa anyíaʼo : Tɛ́ cáŋa baacɔ bá cɛɛ́tɔ tu ŋe sú núúsi, mbá tu ŋe sú núúsi makɛ́nda ma *bɛɛbɛ́ bí bililé bí iisí cɛ ɛŋɔ́lɔ́muaná ikime, tu nuusiki tɔ́na ne metéŋí mekime na báábɔ́ betéŋí na ɛkɛ́nda eeci cí iisí ci ibíne. ¹³Yaátɛ́ asana, énu hiitéke aná meléfényí mekime amá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ iínjíékíne ; aáná nu ká nɔ́ bá na makɛ́nda ma ɔtámba *Sátan ɛ ɛcálɛ ekúlú ayɛ́ buɔ́sɛ́ a bɔɔbɛ́ ká kaá háma, núo weéhínyínyi ɔnua ɛcálɛ eécí, nuɔ yákáka Sátan ɔ ɔkɔɔ́háma a nyɛmana,6.13 Nyɛkɔ́ŋɔ́na a nyɛ́mɔtɛ́ : « …e elime acɛ́ ú ma yákáka a bɛsana bikime ». banɔ́ hú ɛndánáka.

¹⁴Ɛ́ɛhɛ́ ánɔ bɛ́tábɔ́náka bɔmbányɛ, nu limekine ɛnɔ́mɔcɔ́nɔ́mɔ́cɔ́ hoóhi na ɔnua biité : Taaká á bámɔ́kɔ́nɛ́na náánɔ́ cíɔ́nɛ́nánɔ́ háyɛ kandá ecí bé ŋe bísúŋe a nɔsɛ́ŋá ; nyɛlátɛ́na nyɛ́ bɛsana a bɛtálɛ́mánánɔ́ háyɛ bɔlaka bú eléŋú e bú ŋe tétényi cɛɛ́tɔ. ¹⁵Nyíánɔ́ nyibíínjie e nyiwééné o ohulinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma yí bumbénú á bámɔ́kɔ́na háyɛ bɛkandɛ́na abɛ́ nú ma nɔ́ bɛ́hákɛ́na a akɔlɔ́. ¹⁶Hɔlákáhɔ́láka, ánɔ bámɔ́kɔ́nɛ́na ne olumitinine ɔ ɔtɛ́má noómi háyɛ asakɛ́ yí biité ɔ ɔɔbɔ́. Ú káá banɔ́ ɔɔ́lɔ́kɔ o o búle káha tuŋányɛ tɔ́ Sátan, ta tú á lɔ́laka háyɛ oocó, ú kéé tuútu nyímísíki tukime. ¹⁷Énu lumítíne ɔkɔnɔ́hɔ́kɔ ná Bandɔ́mɛsɛ́, ú káá bá háyɛ yáánɔ́ atamba yí biité ; ánɔ bɛ́hákɛ́na Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ e eetú, biíbi háyɛ nɔsala nɔ́ ɔhána enú *Efúúménénú yí Elilé ŋé yííŋjíéne.

¹⁸Ánɔ kɛláka bɛsana eébí bikime ɔ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na noómi, nu bataka Bandɔ́mɛsɛ́ anyía wá banɔ́ ɔ́ɔ́lɔ́kɔ. Ɛ́ɛ, ánɔ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na aná bikúlú bikime e nyitóŋínyi enyí Efúúménénú yí Elilé ŋaá banɔ́ tóŋínyi. Yaátɛ́ asana, ánɔ bámɔ́kɔ́na bɔɔ́sɔ, ánɔ bɛ́tááka baacɔ bá Bandɔ́mɛsɛ́ bekime ekúlú ekime ayɛ́ nu ŋa nɔ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na. ¹⁹Ánɔ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ tɔ́na a yáámɛ́ aháŋá yɛ́ bɛ́muátá anyía wé mi iínjíé mehúnyi amá ɛ ŋa mɛ́ cɔba o ohémúkúnyi, mbá i hulikinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma yí indiitie na bɔɔcɔ bukime, i ti líkíme ta bɔkɔ. ²⁰Ya mɛ́ŋa ohényíhényi u yaátɛ́ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma eéyé, ta yɛ́ cáŋa á bá anyía ya mɛ́ŋa eé ciíbe cɛ ɛcaná aámbáya. Ánɔ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na aná Bandɔ́mɛsɛ́ anyía yámɛ táŋáka háyɛ yɛ́ ŋaá bɛ́ámba na bɔɔcɔ bukime, i ti líkíme ta bɔkɔ.

Obíósínyi

²¹A bɛsana bikime a bɛ́ ŋa mɛ́ lɛ́ca, Tisíke,6.21 Fanáka BBƐ 20.4 ; Kol 4.7. U ŋa nyɛ́mána wu ɔcɔbana nufule ɛ Ɛfɛ́ɛsɛ anyía ɔɔcɔ okime á fanáka na a bálɛ́ka cí etémbí cí ekéti yí iisí yɛ́ Asi, mbá u láakɛna baacɔ ɛsɔ́ma cí Bóol cí ne nyuúté. uusú onyíinyí u ɔtɛ́má, káá banɔ́ biíbi laakɛna anyía nuénú ményi anyána ya mɛ́ŋa. Wuúci u ŋɔɔ́ nyiɔnɔ Kilís buólí na ɔtɛ́má ɔ́mɔtɛ́. ²²Yaátɛ́ asana ɛ́ ma mɛ́ banɔ́ wuúci tɔ́mɛ́na, anyía wá banɔ́ láákɛ́na anyána tua sɔ́ŋa, yɔ́ banɔ́ hélúmúkúnyi ɛtɛ́má a tɔɔna.

²³Baláamɛ, na ciasɔ́ Síkíne Bandɔ́mɛsɛ́ ne Otéŋí a Waáŋá Yésus *Kilís bé iínjíékíne benyíinyí bé olumitinine bekime ne mbuumu, ne nulénéne, na mɔŋɔlɛ́ ɛ ɛtɛ́má noómi. ²⁴Bandɔ́mɛsɛ́ á sáyábákɛ́na baacɔ bekime e bé ŋe bú léne uusú Otéŋí a Waáŋá Yésus Kilís ne nulénéne a nɔ́ tɛ ŋáá mána ta buɔ́sɛ́.