Kolóso

Nufule enú Bóol ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɛ́ná belumitinine bé

Kolóso

Bɛsana a bɛ́ ŋɔ yɔɔ́lɔ anyía bá lɔ́kɔ́máka bɔmbányɛ nyɛfana nyí nufule eenu

Bálɛ́ka ci Kolóso ŋaá bá cɛ á bɛ́lɔ́kɔ́mákɛ́na ekéti yí iisí yɛ́ Asi Minɛ́ɛl, yiíyi bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ hɛ́nánɔ anyía Tuluki cɛ Asi. Bá tɛ ŋá hɔ́la omenyi bɔmbányɛ mbɔ́kɔ Bóol bɛ́muátá ŋa kaáháma oó Kolóso.

Yááŋa háyɛ anyía yááyɛ́ ekendinyi a yɛ́mɔtɛ́, Ɛbafalas, ɔɔcɔ u Kolóso, wuúci u ŋaá bá ɔɔcɔ u buúse ewú u ŋe keé húlíkinyi baacɔ eébé Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma yí Yésus (1.7 ; 4.12).

Yááŋa tɔ́na háyɛ anyía ekúlú eyí Bóol ŋaá bá eé ciíbe cɛ ɛcaná o Lóom, ekúlú eéyé Ɛbafalas ŋe keé wuúci laakɛ́na anyía belumitinine bé Kolóso a bɔ́áŋa ɔ ɔlɔ́kɔ́ma eékúnyi a cɔɔ́sɔ ; cé húlúkúne ná baacɔ a bɔ́mɔtɛ́. Baacɔ eébé ŋaá bá bébú eékúnyíki báyɛ : Ɔɔcɔ okime awɔ́ u ŋa yáamba omenyinyi na *Bandɔ́mɛsɛ́, mbá u bɔ́ŋɔ olíhe, ŋa nyɛmána wu onyemiki makɛ́nda me bililé a bɛ́mɔtɛ́, u látákɛ́na tɔ́na abɛ́kɛ́lɛ́na cé olíhe a cɔ́mɔtɛ́, i iŋetí cɛ muacana, u bíkíílíéke na bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá a bɛ́mɔtɛ́, ne iluku a cɛ́mɔtɛ́, na a bɛ́mɔtɛ́ bɛnyɛ́ma biéŋí bí etémbí tɔ́na.

Yaátɛ́ asana, hí ayɛ́ Bóol ŋaá lɔ́kɔ́ma aáná, manɔ́ŋɔ́ ŋé wuúci káátía ɔ ɔkáátía. Nyíáyɛ́ nyihiite o ohiite hɛɔ́ŋɛ́ná eényí ɔ ɔwɔɔ́ŋɛ́na belumitinine bá hiɔ́bɔ hí Kolóso nufule, anyía wé beébe bítéési anyía ɔɔcɔ ŋɔ nɔ́hɔ, yɔ́ bɔ́ŋɔ olíhe hú mbɔ́kɔ wáŋa ɔháyánɔ́ maayɛ́ mɔŋɔlɛ́ mekime né Yésus Kilís bímuócí ; ɔmanɔ́ oócí, anyía bɔkɔ bú etémbí bú ɔlátɛ́nɛ́na tɛ a bá.

¹Ya mɛ́ŋa Bóol, *Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá mɛ táfá anyía yámɛ bámɔ́kɔ́na *ɔɔcɔ u ɛndɔ́ma u *Yésus *Kilís. Yaŋɔ́, ɛ́ ŋa mɛ́ banɔ́ ɔ́ɔ́ŋɛ́na nufule eenu, na yaŋɔ́ ne Timoté uusú onyíinyí u olumitinine. ²Tu ŋa sɔ́ banɔ́ téŋi, banɔ́ belumitinine bé Kolóso. Nua nɔ́ŋa báásɔ́ benyíinyí bé olumitinine. Nua nɔ́ŋa e nyimónjóló ne Yésus Kilís, nu ŋe nú wuúci látɛ́na na ɔtɛ́má okime. Síkíne Bandɔ́mɛsɛ́1.2 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá ŋo sólinyi anyía « ne Otéŋí a Waáŋá Yésus Kilís ». á banɔ́ sayábɛ́na, waá banɔ́ íínjíé mbuumu ɔ ɔtɛ́má.

³Tu ŋe sú íínjie Bandɔ́mɛsɛ́, Síkíne ci uusú Otéŋí a Waáŋá Yésus Kilís, bitéŋíti ekúlú ekime eyí tu ŋe sú wuúci bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na eenú eé buúse. ⁴Tu ŋe sú wuúci íínjie bitéŋíti ananyía tú ŋa sɔ́ lɔ́kɔ́ma anyía nu ŋa nɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ né Yésus Kilís, nu lénéke tɔ́na belumitinine bekime. ⁵Nu ŋa nɔ́ kɛla aáná anyía nua nɔ́ŋa na mɔŋɔlɛ́ a bɛsana abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ tábɔ́nɛ́na a Bunɔŋɔ bɔ́ Ɔmuaná. Nu ŋe nú biíbi menyi o otúme ekúlú ayɛ́ nu ŋa nɔ́ lɔ́kɔ́máká Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma, yiíyi yɛ́ ŋá kɔɔ́na taaká. ⁶Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma eéyé ŋa kaáhámá aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́. Yɛ́ ŋa kɛ́la anyía belumitinine á kɛláka bɛmbányɛ bɛ́ bɛsana ɔ ɔmɛsɛ́ okime. Baacɔ e bé ŋe bú lúmitinine ŋe bú téke. Híáná yɛ́ ŋaá kɛ́láka náánɔ́ o otúme buɔ́sɛ́ bú buúse ebú nu ŋe nú yiíyi lɔ́kɔ́máka, núo menyi taaká taaká yaála yí nuubo yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. ⁷Ɛ́cɛ yáásɔ́ ekendinyi yí buólí yɛ́ ɔtɛ́má Ɛbáfas1.7 Wuúci oócí u ŋeé télímínyi hiɔ́bɔ hí belumitinine hí Kolóso. ú ŋaá banɔ́ éékúnyíkí bɛsana eébí. U ŋɔɔ́ nyiɔ buólí bú Kilís a búánɔ́ buúse na ɔtɛ́má ɔ́mɔtɛ́. ⁸Wuúci u ŋaá basɔ́ láákɛ́na anyána Elilé yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋá kɛ́la anyía núénú lénéke bɔsɔ́ɔ́kɔ́ belumitinine.

⁹Buátɛ́ bɔkɔ tu ŋa sɔ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ bikúlú bikime o otúme buɔ́sɛ́ abɔ́ tú ŋa sɔ́ lɔ́kɔ́máká bɛsana eébí bikime. Tu ŋa sɔ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na anyía núénú ményi bɔmbányɛ bɛsana abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé léne anyía núánɔ́ kɛ́láka, núɔ́ bá tɔ́na ne injiŋé ikime ne omenyi ewú Elilé yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋé yiínjíéne. ¹⁰Aáná nu ké búle anɔ́ kɛ́la bɛsana e bí ŋeé bíléníne Otéŋí a Waáŋá Yésus Kilís, núɔ́ kɛlaka anamánamá cá bɛmbányɛ bɛ́ bɛsana, nu menyukune bɔmbányɛ bɔmbányɛ Bandɔ́mɛsɛ́. ¹¹Bandɔ́mɛsɛ́, a mááyɛ́ makɛ́nda me nuúmi, káá banɔ́ íinjie yɔɔ́nɛ́nánɔ́ yɛ́ ɔtɛ́má, anyía núánɔ́ nɔ́mátákána muuyé, nu ééhíkínyi bɔsɔ́ɔ́kɔ́ o obíléne noómi. ¹²Énu íínjíékíne Bandɔ́mɛsɛ́ ciasɔ́ Síkíne bitéŋíti. Wuúci u ŋaá banɔ́ íinjie makɛ́nda ma ɔbámɔ́kɔ́na na nuafa a bɛsana abɛ́ u ŋaá tábɔ́nákɛ́ná bááyɛ́ baacɔ1.12 A Nyɛlata nyɛ́ Buáyá, Besuif ŋa bɔ́ bɔ́ŋɔ iisí acɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé beébe bɛ́tánɛ́na háyɛ búábɔ́ bɔkɔ. Mbá, aámbáya baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá Besuif á bɔ́áŋa tɔ́na na nuafa i iisí eécí. Ciíci eécí cɛáŋa Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. a haála ehé eese ŋá nɔ́ma. ¹³Wuúci u ŋaá basɔ́ aáŋíá e butéŋí bɔ́ *Sátan, yɔ́ basɔ́ háya e Butéŋí bú uuyé Ɔɔ́nɔ́ u ɔtɛ́má. ¹⁴U ŋaá basɔ́ háŋɔ́náká, yɔ́ basɔ́ nyɛ́ánakɛnɛna maasɔ́ maabɛ́ e elime ci uuyé Ɔɔ́nɔ́ ooci.

¹⁵Baacɔ ŋa lɛ́cáka uuyé Ɔɔ́nɔ́ oócí, Yésus Kilís. Wáŋa bɔkɔ búmɔtɛ́ na Bandɔ́mɛsɛ́ awɔ́ baacɔ tɛ ŋáa lɛ́ca. U ŋa hɔ́la bɛnyɛ́ma bikime abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé kétíki. ¹⁶Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá kɛ́lá anyía Yésus Kilís é ketíki bɛnyɛ́ma bikime na bɛ́ ɔmɛsɛ́ na bɛ́ ɔmuaná, na a bɛ́ ŋa lɛ́cana na a bɛ́ tɛ ŋáa lɛ́cana ; u ŋa kɛ́lá anyía wé ketíki anamánamá cá bɛnyɛ́ma ekime a cɛ́áŋa na makɛ́nda na ɔ ɔmɛsɛ́ na ɔ ɔmuaná. Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa kɛ́lá anyía uuyé Ɔɔ́nɔ́ é ketíki bɛnyɛ́ma eébí bikime, anyía bí é wuúci óómísíki. ¹⁷Yésus Kilís ŋaá cáŋacáŋa ɔbá ɛ́cɛ bé ti ŋé kétí na ɔmɛsɛ́ na ɔmuaná ; a mááyɛ́ makɛ́nda bɛnyɛ́ma bikime áŋa a cáábɔ́ elimíné, wuúci u ŋeé biíbi manɛna, u biíbi líhísíki. ¹⁸Wuúci wáŋa aatɔ́, u ŋe kéndisi hiɔ́bɔ hí belumitinine ; híáŋa háyɛ ciayɛ́ cɛɛ́tɔ. Wáŋa Ɔɔ́nɔ́ ooci awɔ́ u ŋa cáŋacáŋa ɔhaanyua e biwéewé anyía wá bámɔ́kɔ́nɛ́na u buúsebuúse a bɔkɔ bukime. ¹⁹Aáná yí ŋeé bílénékíné Bandɔ́mɛsɛ́ anyía bábɔ́ nyɛmána bɔkɔ búmɔtɛ́ ne uuyé Ɔɔ́nɔ́ a bɛsana bikime. ²⁰Híáná tɔ́na, yí ŋeé wuúci bílénékíné anyía wá tɔ́ma uuyé Ɔɔ́nɔ́, wé ke hémúkúnyi maayɛ́ manɔ́ŋɔ́, mbá u wé ɔ ɔmbásá ɔ ɔmuaná, anyía na bɛnyɛ́ma bikime na baacɔ bekime á bámɔ́kɔ́na a nyɛlɔ́kɔ́mána ne wuúci anyía mbuumu á bámɔ́kɔ́na na ɔ ɔmɛsɛ́ na ɔ ɔmuaná noómi.

²¹Banɔ́ tɔ́na nu ŋa nɔ́ bá buáyá e nyiitíé na Bandɔ́mɛsɛ́, nu wuúci liŋekine anyía nu ŋa nɔ́ bá nuanɔ́ bɛ́tááka, nu kɛlaka bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛsana. ²²Mbá aámbáya, wuúci u ŋaá kɛ́la anyía núánɔ́ lɔ́kɔ́mákána ne wuúci a asana ne owé ú imehú ewú uuyé Ɔɔ́nɔ́ ŋeé wé, anyía núánɔ́ bámɔ́kɔ́na ne efúúménénú yɛ́ ɔtɛ́má, tɛ́ka na hɛkɔma eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. ²³Nu ká nɔ́ bámɔ́kɔ́na híáná mbɔ́kɔ nu ŋe nú limíne bɔɔ́nɛ́nánɔ́ o olumitinine noómi, núɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ a bɛsana bɛ́ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma ayɛ́ nú ŋa nɔ́ lɔ́kɔ́máka. Yiíyi etéeyé bé ŋeé húlíkínyi baacɔ bá ɔmɛsɛ́ bekime. Yaŋɔ́ Bóol, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá mɛ tɔ́ma anyía yemí yiíyi hulíki tɔ́na.

²⁴Aámbáya i ŋeé mi bíléne e muuyé amɔ́ ɛ ŋa mɛ́ lɛca eenú eé buúse. Ɛ ŋa mɛ́ lɔ́kɔ́ma ɔkála eé buúse bɔ́ hiɔ́bɔ hí belumitinine, háyɛ Kilís tɔ́na ŋaá lɔ́kɔ́máká ɔkála buáyá. Hiɔ́bɔ hí belumitinine áŋa háyɛ ciayɛ́ cɛɛ́tɔ. Ɛ ŋaá mɛ lɔ́kɔ́ma ɔkála aá cɛɛ́tɔ aáná, anyía yémi nyióyísínyi muuyé mɔ búáyɛ́ buólí. ²⁵Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá mɛ táfá anyía yámɛ bámɔ́kɔ́na munyiɔnɔ mu hiɔ́bɔ hí belumitinine, yó mi íínjie buólí anyía yámɛ banɔ́ ɔɔ́lɔ́kɔ. Buólí eébú áŋa anyía yémi húlíkínyi baacɔ bekime bíáyɛ́ Bɛsana bikime. ²⁶Buáyá, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá bátɛ́ná asana eéyé indiitie. Mbá aámbáya ú meé yiíyi tóŋínyi á bááyɛ́ baacɔ. ²⁷U ŋeé lénéke o beébe tóŋínyi anyía asana ayɛ́ ú ŋa yáamba ɔkɛla áŋa yaandándá yɛ́ asana a yɛ́ ŋa hɔ́la bɛsana bikime, yiíyi yɛ́ kɔ́ɔ́ yɔɔ́lɔ́kɔ mɔnɔŋɔ má baacɔ mekime. Asana eéyé áŋa anyía Kilís áŋa aanɔ́ ɛ ɛtɛ́má noómi.1.27 Nyɛkɔ́ŋɔ́na a nyɛ́mɔtɛ́ : « aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ » Buátɛ́ bɔkɔ nua nɔ́ŋa na mɔŋɔlɛ́ anyía nu ká nɔ́ bámɔ́kɔ́na na nuafa eé nuúmi nɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. ²⁸Kilís waáta tu ŋe sú húli yááyɛ́ asana o owoókísi baacɔ bekime i injiŋé ikime acɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá basɔ́ iínjíe, ananyía tu ŋa sɔ́ áamba anyía baacɔ bekime a bá bɔ́ŋa e nyimónjóló ne Kilís ábɔ́ bámɔ́kɔ́nɛ́na háyɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa yáamba. ²⁹Aáná í ŋeé mi bíínjíe e buólí eébú, a búáŋa háyɛ ɛcálɛ, na makɛ́nda emé Kilís ŋeé mi íínjíé ; meéme me ŋeé mi kíndísi e buólí.

¹Énu menyí anyía ɛ ŋa mɛ́ nua ɛcálɛ eécí na makɛ́nda ne eenú eé buúse, ne eé buúse bú belumitinine bá Lawotisé, ne eé buúse bú belumitinine bekime e bé ti ŋé bú mi menyí. ²Ɛ ŋa mɛ́ nua aáná anyía na banɔ́ ne beébe nuánɔ́ bámɔ́kɔ́na na ɛtɛ́má cɛɔ́nɛ́nánɔ́, nu lénékéne e nyimónjóló noómi. Aáná nu ká nɔ́ lɔ́kɔ́máka bɔmbányɛ bɔmbányɛ asana ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá bátɛ́ná indiitie,2.2 Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa náányíá náányia aaha. A cɔ́mɔtɛ́ áŋa na « asana ayɛ́ na Bandɔ́mɛsɛ́ ne Yésus ŋa bɔ́ bátɛ́na indiitie ». nuó yiíyi menyi bɔmbányɛ bɔmbányɛ, yiíyi yááŋa Kilís. ³Waáta Kilís áŋa ne injiŋé ikime ne omenyi okime. Bɛandándá bɛ́ bɛmbányɛ bɛ́ bɛsana eébí ŋeé húle ná Bandɔ́mɛsɛ́.

⁴Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana bɛsana eébí anyía ɔɔcɔ tɛ banɔ́ néŋé na ɔtáŋa ú ɛŋɔŋɔ. ⁵Énu menyí anyía ta ya mɛ́ŋa haaca na banɔ́, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ bɛ́táá bikúlú bikime ; i bílénéke anyía nua nɔ́ŋa bɔɔ́nɛ́nánɔ́ a mɔŋɔlɛ́ amá nu ŋa nɔ́ háya né Kilís, nu kɛlaka bɛsana a nyɛlatana noómi.

Olíhe ú belumitinine Yésus Kilís

⁶Buátɛ́ bɔkɔ, e nyilumitinine enyí nú ŋe nú lúmitinine anyía Yésus *Kilís áŋa Otéŋí a Waáŋá, ánɔ cɔba ne buúse o olíhe háyɛ u ŋa yáamba. ⁷Ánɔ bámɔ́kɔ́na bebíínjíénú nááyá, nu látákɛ́na bɛsana abɛ́ bá ŋaá banɔ́ eékúnyíki, ánɔ cɔba ne buúse ɔ ɔwɔɔ́nɛ́na e nyiékúnyi nyɛ́ bɛsana bí Kilís noómi, nu iínjíékíne Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti buéŋí.

⁸Énu bíkékényíki anyía ɔɔcɔ tɛ banɔ́ néŋé na yaála yí omenyi a yɛ́ tɛ ŋɔ́ yɔ́ɔ́lɔ.2.8 Omenyi ú beékúnyi bɛsana bá bɛfala ŋaá bá bɛsana abɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bé ketiki bu ketiki. Waáta omenyi oócí ú ŋeé húle na a abɛ́kɛ́lɛ́na cá baacɔ na a makɛ́nda me ibíne, ú ti húle né Kilís. ⁹Énu menyí anyía bɛsana bikime a bɛ́áŋa ná Bandɔ́mɛsɛ́, bɛ́áŋa taaká tɔ́na híáná né Kilís, bɔkɔ búmɔtɛ́ ; ¹⁰nuó ményi tɔ́na anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ iínjíékíné bɛnyɛ́ma bikime anyía nua nɔ́ŋa e nyimónjóló ne Kilís, wuúci u ŋe téŋínyi metéŋí mekime a mááŋa na makɛ́nda na ɔ ɔmɛsɛ́ na ɔ ɔmuaná.

¹¹Nua nɔ́ŋa e nyimónjóló ne wuúci, buátɛ́ bɔkɔ énu menyí anyía ú maá banɔ́ áácaka. Mbá tɛ́ cáŋa a nyɛbɛ́áca anyɛ́ baacɔ naŋa bábɔ́ bɛ́ácáka. Nyɛbɛ́áca eényí Kilís ú ŋeé nyiínyi kɛla;2.11 Nyɛkɔ́ŋɔ́na nyí etémbí : « Kilís u ŋeé nyiínyi aamba » ɛ́cɛ anyía ú má banɔ́ aáŋíá a buɔ́lɛ́ bɔ́ nyíánɔ́ nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na a nyɛɛbɛ́ nyɛ́ buáyá. ¹²Owootine awɔ́ bá ŋaá banɔ́ óótíne ŋoó tóŋínyi anyía bá ŋaá banɔ́ nyíé ɔlɔŋɔ ne Kilís ; ú tóŋgínyi tɔ́na anyía na banɔ́ ne Kilís nú ma nɔ́ háányúá é biwéewé ɔlɔŋɔ ɔ́mɔtɛ́. Yááŋa anyía nu ŋe nú lúmítíníne anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ewú u ŋeé héenyi Kilís é biwéewé áŋa na makɛ́nda ma ɔ banɔ́ heényi é biwéewé tɔ́na. ¹³Buáyá nu ŋa nɔ́ bá háyɛ biwéewé anyía nu ŋa nɔ́ bá nuanɔ́ kɛ́laka bɛsana a bɛɛbɛ́, ɛ́cɛ Kilís tɛ ŋá banɔ́ aáŋíá a buɔ́lɛ́ bɔ́ nyíánɔ́ nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na a nyɛɛbɛ́. Mbá aámbáya, Bandɔ́mɛsɛ́ má banɔ́ iínjie yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí olíhe né Yésus Kilís, yɔ́ basɔ́ nyɛánɛnɛna maasɔ́ maabɛ́, basɔ́ bekime. ¹⁴U ŋaá basɔ́ nyɛánɛ́nɛ́na buhíné ebú esúŋe ŋaá bá cá basɔ́ bátaka, bú basɔ́ nuusiki.2.14 Bɔ́mɔtɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma anyía : « Yááŋa anyía u ŋeé témbúsi eé buúse bú bikotí bɛsana a bɛ́ ŋaá bá bɛ́á basɔ́ kákálákɛ́na, biíbi náányia ne eebi a bɛ́ ŋá kánda e bikotí noómi. » U ŋeé buúbu aáŋíá buúse bukime, yó buúbu túéhínyi né Yésus e uúyé owé ɔ ɔmbásá ɔ ɔmuaná. ¹⁵Bandɔ́mɛsɛ́ ŋɔ́ sɔ́mɔ́kɔ makɛ́nda mekime ma bɛnyɛ́ma bikime a bɛ́áŋa na makɛ́nda na ɔ ɔmɛsɛ́ na ɔ ɔmuaná, yó biíbi iínjíe aatɔ́ ɔlama eé buúse bɔ́ baacɔ bekime, anyía wé tóŋínyi anyía uuyé Ɔɔ́nɔ́ ŋeé biíbi hɔ́la a makɛ́nda.

¹⁶Buátɛ́ bɔkɔ, nɔtɛ lɔ́kɔ́máka ɛtáŋa cɛ́ baacɔ a cɛ́ ŋa kɔɔ́na anyía : « Nɔtɛ nyíá bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá eébí, nɔtɛ múána meluku emenyíé », ta anyía : « Ánɔ kɛ́láka bɔŋanda eébú, énu nyemíki na abála cé oólí, na mɔɔ́sɛ́ mé ehélúme yí *Besuif. » ¹⁷Nuti beébe lɔ́kɔ́mɛ́na, anyía bɛsana eébí bikime ŋaá bá bíé tóŋgínyi tubílícínyínyí tɔ́ taaká cɛ asana a yɛ́ káá fáaya : Yiíyi yááŋa Kilís bɛ́muátá. ¹⁸Nuti beébe lɔ́kɔ́mɛ́na, anyía bá ŋa bɔ́ kɔ́ɔna anyía baacɔ é kélíki cɛɛ́tɔ o obílóosi, bé nyémiki *bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. Bá bɔ́ŋa na bumálá, bá kɔ́ɔnaka anyía Bandɔ́mɛsɛ́ meé beébe tóŋgínyi bɛsana. Nyɛnamá nyɛ́ baacɔ eényí ŋe bíbééti etémbí ne etémbí, bá bɛ́tááka hú bɛsana bɛ́ ɔmɛsɛ́. ¹⁹Bá tɛ abɔ́ bá a nyɛlatana ne Kilís a wáŋa aatɔ́. Yiíye anyía né Kilís cɛɛ́tɔ ŋɔ bɔ́ŋɔ bɔkɔ bukime e bú ŋé ciíci bɛ́ámbɛ́na. Baacɔ a bá bɔ́ŋa a nyɛlatana ne wuúci ŋa bɔ́ kɔ́ma nááyá háyɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa yáamba.2.19 Nyɛkɔ́ŋɔ́na nyí etémbí : « a nɔkɔma e nú ŋe húle ná Bandɔ́mɛsɛ́ ». Wáŋa a nyɛlatana ne beébe háyɛ cɛɛ́tɔ cɛ ɔɔcɔ áŋa ɛlatákánɔ́ na ɔɔ́ŋɔ́ na tulaŋá.

²⁰Yaŋɔ́ ɛsɛ́ nu ŋe nú wé ɔ ɔlɔŋɔ ne Kilís, buátɛ́ bɔkɔ bɛnyɛ́ma bikime a bɛ́áŋa na makɛ́nda na ɔ ɔmɛsɛ́ na ɔ ɔmuaná tɛ á bá ne butéŋí náánɔ́ e ? Mbá anyíatɛ́ nu ŋe nú líhe háyɛ baacɔ bá ɔmɛsɛ́ ekúlú ayɛ́ nu ŋa nɔ́ látɛ́na esúŋe a cá ŋa kɔɔ́na anyía : ²¹« Eti bítíse bɔkɔ eébú, eti hiíte bɔkɔ ebunyíé, eti buúbu ɔ́ɔ́kɛ́tɛ́na e ? » ²²Esúŋe ekime eécé ŋeé húle hú e eékúnyi cá baacɔ. Cá ŋa mána ekúlú ayɛ́ baacɔ meé ceéce bɛ́kɛ́lákɛ́na. ²³Baacɔ ŋe bú keti anyía esúŋe eécé ŋe yíinjie injiŋé anyía bá ŋa kɔ́ɔna anyía ɔɔcɔ ŋá nyɛmána wu ɔlátákɛ́na *bikotí, yó lóosi cɛɛ́tɔ, u ciíci kélíki. Mbá esúŋe eécé ŋɔɔ́ yɔ́ɔlɔ baacɔ hú ɔlátɛ́na nyiléne nyí cííbú imehú.

¹Yaŋɔ́ ɛsɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ heényi e biwéewé ɔlɔŋɔ ne Kilís e ? Yaátɛ́ asana ánɔ aámbáka bɛsana a bɛ́áŋa ɔ Ɔmuaná haála ehé Kilís áŋa. Wáŋa limine e nyilimíné nyí nuúmi a aháŋá yɛ́ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ ú Bandɔ́mɛsɛ́. ²Ánɔ bɛ́tááka bikúlú bikime bɛsana bɛ́ Ɔmuaná, nɔtɛ bɛ́tááka bɛsana bɛ́ ɔmɛsɛ́ ooci. ³Yááŋa anyía nua nɔ́ŋa bewéénú, Bandɔ́mɛsɛ́ ma bátɛ́na uúnú olíhe né Kilís. ⁴Kilís wáŋa taaká uúnú olíhe ; ekúlú ayɛ́ u ká háná ka hálɔ́mɔ́na, na banɔ́ ne wuúci, nu ká nɔ́ bá eé nuúmi noómi.

Yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí olíhe né Yésus Kilís

⁵Yaátɛ́ asana ánɔ aáŋíáka ɛtɛ́má a bɛsana a bɛɛbɛ́ bɛ́ ɔmɛsɛ́ abɛ́ nú ŋa nɔ́ kɛ́la. Ibiébi bíáŋa anyía ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ, ɔkɛla bɛsana bɛ́ mɔnyɔ́kɔ́lɔ́, ɔbá na hiɔkɔ ɔtɛ́má, na bɛɛbɛ́ bí ibíkéti, na yaáká yí eése ; yiíyi yááŋa nyinyemi nyɛ́ bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ. ⁶Bandɔ́mɛsɛ́ kóó lóbísíkínyi baacɔ a bá ŋa bɔ́ kɛ́la nyɛnamá nyɛ́ bɛsana eényí. ⁷Banɔ́ tɔ́na nu ŋa nɔ́ bá nuánɔ́ kɛ́laka buáyá anamá cá bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛsana eécé, ekúlú ayɛ́ cíínú ɛtɛ́má ŋaá bá eé biíbi.3.7 Hiɔ́bɔ hí belumitinine hí Kolóso ŋaá bá hɔlákáhɔ́láka baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá Besuif.

⁸Mbá aámbáya nɔtɛ háná kɛ́la bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛsana eebi : Ne hilóbi, ne tuliŋéliŋe, na nyɛŋána, na muɔ́mbɔ́nána ne mutúménéné bɛahɔ́. ⁹Nuti néŋékénéne banɔ́ na banɔ́, ananyía nú ma nɔ́ nyɛánáka na bíánɔ́ bɛɛsɔ bɛ́ buáyá na bɛsana a bɛɛbɛ́ abɛ́ nu ŋa nɔ́ bá nuánɔ́ kɛláka, ¹⁰nua nuáŋa babɛ́tɔ́sɔ́nɔ́ ; muasɔ́ Muketi maá banɔ́ íínjie yɔɔ́sɔɔ́sɔ yɛ́ ɔtɛ́má, u ŋeé wuúci hélúmúnyi bikúlú bikime wɔɔ́sɔ háyɛ úúyé ɔtɛ́má áŋa,3.10 Fanáka Sɛn 1.26-27. Nyɛkɔ́ŋɔ́na nyí etémbí : « …wɔɔ́sɔ háyɛ wáŋa ». ananyía núénú wuúci menyí bɔmbányɛ bɔmbányɛ. ¹¹Buátɛ́ bɔkɔ bú tɛ ŋá háná ɔ yɔɔ́lɔ anyía bá kɔɔ́náka anyía *Besuif eebe, ebenyíé tɛ ábɔ́ bá Besuif ; benduéndue eebe, babɛ́ácákánɔ́ ebenyíé ; be-ti-menyí bɔkɔ eebe, becikécíke ebenyíé ; bɛɔ́lɛ́ eebi, ebenyíé tɛ ábɔ́ bá bɛɔ́lɛ́ ; ananyía baacɔ bekime a bɔ́ŋa bɔkɔ búmɔtɛ́ eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, anyía *Kilís ŋeé téŋínyi bɛnyɛ́ma bikime, wáŋa a bááyɛ́ baacɔ bekime.

¹²Yaátɛ́ asana, ánɔ hákɛ́na ɛtɛ́má e nuubo noómi, a bɔmbányɛ noómi, o obílóosi noómi, e nyisioŋono nyɛ́ ɔtɛ́má noómi, ne oweéhínyínyi noómi, ananyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ lénéké, yɔ́ banɔ́ táfáka anyía núánɔ́ bámɔ́kɔ́nɛ́na bááyɛ́ baacɔ. ¹³Énu eéhíkínyínyi, nu nyɛánákánána bɛsana ekúlú ayɛ́ sɔ́ɔ́kɔ́ á kɛ́la sɔ́ɔ́kɔ́ bɔkɔ a bɔɔbɛ́ ; ánɔ nyɛánákánána na ambányɛ yɛ́ ɔtɛ́má ekime háyɛ Yésus tɔ́na ŋaá banɔ́ nyɛánákɛ́nɛ́na na ambányɛ yɛ́ ɔtɛ́má ekime. ¹⁴Asana a yɛ́ á hɔ́la bɛsana eébí bikime áŋa anyía énu lénékénéne, ananyía nulénéne ŋaá kɛ́la anyía núánɔ́ bámɔ́kɔ́nɛ́na e nyimónjóló bɔmbányɛ bɔmbányɛ. ¹⁵Mbuumu e cí ŋeé húle ne Kilís é limíne bɔmbányɛ bɔmbányɛ e cíínú ɛtɛ́má noómi, nu menyukune anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ú ŋaá banɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́ e mbuumu eécí, ananyía nuánɔ́ bámɔ́kɔ́na balatákánɔ́ na ɔtɛ́má ɔ́mɔtɛ́. Énu búle wuúci iínjie bitéŋíti.

¹⁶Bɛsana a bɛ́ ŋaa lɛ́ca Kilís ó nyíóyókó e cíínú ɛtɛ́má noómi hú mbiɔ́kɛ. Énu eékúnyíkínyínyi, nu lébékénéne ne injiŋé ikime. Énu iínjíékíne Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti na ɔtɛ́má okime ekúlú eyí nu ŋe nú wuúci háyɛ́na maŋana ne me nyinyemi, na ma ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na, ne emé *Efúúménénú yí Elilé ŋaá banɔ́ tóŋínyi ɔhákɛ́na. ¹⁷A bɛsana bikime abɛ́ nu ŋa nɔ́ kɛ́la nu táŋáka, ánɔ kɛláka nu táŋáka háyɛ eebe e bé ŋe bú lúmitinine Otéŋí a Waáŋá Yésus, nu hɔlakɛna tɔ́na nááyá o owiínjie Síkíne Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti.

Anyána belumitinine ábɔ́ nyɛmána bé olíhéke

¹⁸Banɔ́, beénjú bá ɔtɔ́nɔ́, enú kékéke báánɔ́ banɔ́mɛ ; aáná Otéŋí a Waáŋá ŋa yáamba anyía núánɔ́ kɛ́láka, anyía nua nɔ́ŋa e nyimónjóló ne wuúci.

¹⁹Banɔ́, banɔ́mɛ, hú naányɛ́ é tétényíki uuyé oónyí bɔmbányɛ ; nuti beébe súŋékíne meése.

²⁰Banɔ́, baáná, anɔ́ lɔ́kɔ́mákɛ́na bíánɔ́ bibíényi a bɛsana bikime ; aáná Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa yáamba, anyía nua nɔ́ŋa e nyimónjóló ne Otéŋí a Waáŋá.

²¹Banɔ́, síkíne, nuti liŋísíki báánɔ́ baáná, keyé bé ŋé búle abɔ́ kása.

²²Banɔ́, bɛɔ́lɛ́, ánɔ lɔ́kɔ́mákɛ́na báánɔ́ *baáŋá bá ɔmɛsɛ́ a bɛsana bikime ; tɛ́ cáŋa hú ekúlú ayɛ́ bá bɔ́ŋa hoóhi na banɔ́ ɔ banɔ́ nyiósi, anyía nuénú beébe bílénékíne. Mbá énu beébe lɔ́kɔ́mákɛ́na na ambányɛ yɛ́ ɔtɛ́má ekime yí eebe e bé ŋe bú kéke Otéŋí a Waáŋá. ²³Buólí bukime abɔ́ bá banɔ́ iínjíé, énu buúbu nyiɔ́kɔ na ambányɛ yɛ́ ɔtɛ́má ekime, anyía Otéŋí a Waáŋá nú ŋa nɔ́ nyíɔnɔ ; tɛ́ cáŋa hú baacɔ bímuócí. ²⁴Énu menyí anyía Otéŋí a Waáŋá u káá banɔ́ námaka. U káá banɔ́ íínjíékíne bɛnyɛ́ma abɛ́ u ŋaá batɛ́ákɛ́nɛ́na bááyɛ́ baacɔ. *Kilís, wuúci wáŋa taaká taaká cɛ Waáŋá awɔ́ nú ŋa nɔ́ nyíɔnɔ. ²⁵Mbá baacɔ a bá ŋa bɔ́ kɛ́la bɛsana a bɛɛbɛ́ ké bú híiteke bɛnamá a bɛɛbɛ́, anyía Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ á bá na mutáfána mɔ baacɔ.

¹Banɔ́, bɔsɔ́ɔ́kɔ́ baáŋá, énu tétényíki bíánɔ́ bɛɔ́lɛ́ bɔmbányɛ háyɛ yɛ́ ŋaá bɛ́ámba, nu bɛ́tááka anyía banɔ́ tɔ́na nua nɔ́ŋa na Waáŋá ɔ Ɔmuaná.

²Ánɔ bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ bikúlú bikime, ánɔ háya ɔtɛ́má ɔ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na, nu wuúci íínjíékíne tɔ́na bitéŋíti. ³Ánɔ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na tɔ́na a yáásɔ́ asana, anyía Bandɔ́mɛsɛ́ á basɔ́ tóŋínyi ohónyí wú ohulikinyi baacɔ yááyɛ́ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma yí Kilís ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa bátɛ́na indiitie. A yaátɛ́ asana yí indiitie eéyé ya mɛ́ŋa eé ciíbe cɛ ɛcaná aámbáya. ⁴Ánɔ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na anyía yémi húlíkínyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma háyɛ yɛ́ ŋaá bɛ́ámba.

⁵Énu líhéke ne injiŋé ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ci be-ti-lumítíníne Kilís, ánɔ aambáka ohónyí wú ohulikinyi be-ti-lumítíníne Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma e bikúlú bikime abɛ́ nuánɔ́ ɔɔ́ndɛ́mánána. ⁶Énu hémúkúnyi ekúlú ekime bɛmbányɛ bí mehúnyi, bí sóomoko ; aáná nu ké búle enú bíhélúmúnyi bɔmbányɛ ɛmbataka cɛ́ ɔɔcɔ okime.

⁷A bɛsana bikime a bɛ́ ŋa mɛ́ lɛca, Tisíke4.7 Fanáka BBƐ 20.4. u kéé biíbi banɔ́ láakɛna ; wáŋa uusú onyíinyí u ɔtɛ́má. U ŋɔɔ́ nyiɔ buólí bú Kilís na ɔtɛ́má ɔ́mɔtɛ́ ; wáŋa tɔ́na yáámɛ ekendinyi yí buólí bú Kilís. ⁸Yaátɛ́ asana í me mí wuúci banɔ́ tɔ́mɛ́na anyía wá banɔ́ láákɛ́na anyána tua sɔ́ŋa, yɔ́ banɔ́ hélúmúkúnyi ɛtɛ́má.

⁹Wáŋa ɔlɔŋɔ ne wuúci ne uusú onyíinyí u ɔtɛ́má Onesime4.9 Fanáka Flm 10-15. ; u ŋa látɛna tɔ́na Kilís na ɔtɛ́má ɔ́mɔtɛ́. U ŋeé húle náánɔ́. Beébe eébé bá ká bɔ́ banɔ́ bíkétíkínyi bɛsana bikime a bɛ́áŋa aáhá. ¹⁰Alisitáak4.10 Fanáka BBƐ 19.29 ; 27.2. a wáŋa aaha eé ciíbe cɛ ɛcaná na yaŋɔ́ ŋaá banɔ́ téŋi. Malɛ́kus4.10 Fanáka BBƐ 12.12, 25 ; 13.13 ; 15.17-39., onúséyé u Baanábas4.10 Fanáka BBƐ 9.27 ; 11.22, 30. ŋaá banɔ́ téŋi tɔ́na. (Mbɔ́kɔ u ŋá fááya náánɔ́, énu wuúci káha bɔmbányɛ, anyía nu ŋe nú ményi aátɛ́ ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ éékúnyíki ɔkɛla.) ¹¹Yésus, awɔ́ bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ anyía Yusítus, ŋaá banɔ́ téŋi tɔ́na. Hú bɛ́tátɔ́ bɛ́ baacɔ eébí bɛ́áŋa *Besuif a bá ŋa bɔ́ nyiɔ buólí na yaŋɔ́ aáhá anyía baacɔ é lumítíníne anyía Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa Otéŋí a Waáŋá. Bé ŋe bú mi hélúmúnyi ɔtɛ́má.

¹²Ɛbáfas4.12 Fanáka 1.7. a wáŋa uunú ɔɔcɔ a wɔ́mɔtɛ́, ŋaá banɔ́ téŋi. U ŋɔɔ́ nyiɔ buólí bú Yésus Kilís. Ú meé bíínjíe na makɛ́nda ɔ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ eenú eé buúse anyía nuénú lúmitinine na makɛ́nda, nu kɔmaka o ohónyí ú Bandɔ́mɛsɛ́, nu menyukune bɔmbányɛ bɔmbányɛ aátɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa yáamba anyía nuánɔ́ kɛ́láka. ¹³I ŋe mí menyi bɔmbányɛ anyía u ŋa lɛ́ca muuyé buéŋí e buólí abɔ́ ú ŋɔɔ nyiɔ ne eenú eé buúse, ne eé buúse bú belumitinine bá Lawotisé na bá Híélabolis tɔ́na. ¹⁴Lúkas4.14 Fanáka 2Ti 4.11 ; Flm 24., muasɔ́ muándɛ́na baacɔ mu ɔtɛ́má, ne wuúci na Tɛ́mas4.14 Fanáka 2Ti 4.10 ; Flm 24. ŋa bɔ́ banɔ́ téŋí tɔ́na. ¹⁵Énu mi téŋgínyi belumitinine bekime bá Lawotisé, énu téŋíti tɔ́na oónjú awɔ́ bɔ́ ŋɔ lɔ́ŋɔ anyía Nímfa4.15 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « Nímfas », nyɛ́áŋa nyiínyi nyɛ́ ɔnɔ́mɔcɔ́. na hiɔ́bɔ hí belumitinine a hɛ́ náŋa hɛ́a bɛ́bándákána e úúyé ooki.

¹⁶Núánɔ́ fanaka nufule eénú, énu nuúnu tɔ́mɛ́na hiɔ́bɔ hí belumitinine hɛ́ Lawotisé, anyía bábɔ́ fánáka tɔ́na. Belumitinine bá Lawotisé ká bɔ́ banɔ́ tɔ́mɛ́na nufule enú í ŋe mí beébe ɔɔ́ŋɔ́kɛ́na anyía núénú nuúnu fanáka tɔ́na.4.16 Bɔ́mɔtɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ lɛca anyía nuúnu eénú Bóol ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɛ́na Bɛɛfɛɛsiɛ́ŋ.¹⁷Nu laana Alésibe anyía wá bɛ́kɛ́ndɛ́na onyíóyísínyi bɔmbányɛ bɔmbányɛ buólí ebú Otéŋí a Waáŋá ŋeé wuúci iínjíé.

¹⁸Yaŋɔ́ Bóol, ɛ́ ŋa mɛ́ banɔ́ ɔɔ́ŋɛ́na bitéŋíti eebi : Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ téŋítíʼo ! Nɔtɛ bɛ́hɔ́ya anyía ya mɛ́ŋa eé ciíbe cɛ ɛcaná. Bandɔ́mɛsɛ́ á banɔ́ sayábákɛ́naʼo ! 4.18 Yááŋa anyía ɔɔcɔ u etémbí u ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɔ nufule ne mehúnyi me Bóol ; wuúci, yó sólinyi bitéŋíti na ciɔɔ́ŋɛ́ cí uuyé ɔɔbɔ́ ú bɛ́muátá (fanáka tɔ́na 1Kɔ 16.21 ; Kal 6.11 ; 2Tɛ 3.17).