Buólí

Buólí bɔ́ baacɔ bá ɛndɔ́ma

Bɛsana a bɛ́ ŋɔ yɔɔ́lɔ anyía bá lɔ́kɔ́máka bɔmbányɛ nyɛfana nyí nufule eenu

Lúkas ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɔ́ tufule túfendí : Ne nufule nɔ́ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma, ne nú Buólí bɔ́ baacɔ bá ɛndɔ́ma. Buólí bɔ́ baacɔ bá ɛndɔ́ma ŋeé túme obíkétínyi baacɔ bɛsana na asana yɛ́ nyɛbááta ɔ Ɔmuaná nyí Yésus. Elilé yí Yésus áŋa ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ bááyɛ́ baákɔ́nɛ́na e ekúlú eéyé ; yí ŋeé beébe kendísi, yí beébe iínjíékíne makɛ́nda me ohulikinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma tɛ́ka ne bulíkílíki. Lúkas, i iŋetí cɛ ambányɛ yí mubíkéti bɛsana, ŋo tóŋínyi nyɛtákɛ́na nyɛ́ bɛsana nyɛ́ núáyɛ́ nufule a BBƐ 1.8 :

Ánɔ bámɔ́kɔ́nɛ́na báámɛ bambasɔ́mbásɔ (1-7)

i iisí ne ci Yuté ikime na cɛ Samalí (8-9)

ɔ ɔkɔɔ́háma mɔnɔŋɔ mekime ma haaca ma ɔmɛsɛ́ ooci (10-28).

Nufule eenu ŋe hémbuline baacɔ na anyána Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma ŋeé túme ɔwaányána ne e Besuif na a tɔnyɛ́nɔ́ tɔ́ baacɔ tú etémbí, na anyána omónjóló ce belumitinine Kilís ŋaá bɛ́bandakana.

Nufule eenu tɛ ŋa táŋa bɛsana bɛ́ baacɔ bá ɛndɔ́ma bekime mbá, nu ŋa hɔ́la ɔtáŋa hú bɛsana ebí ne Bíel ne Bóol ŋa bɔ́ kɛ́láka. Bóol tɛ ɔ́mɔ bá a baacɔ bá ɛndɔ́ma ebé Yésus ŋeé kendíki tuɔŋɔ tɔ́tátɔ́. Yésus ŋeé bítóŋínyi nááyá hú e elime cɛ nyíáyɛ́ nyɛhaanyua e biwéewé. U ŋeé wuúci lɔ́ŋɔ́kɔ́ a yaátɛ́ ekúlú ɔ ɔbá tɔ́na uuyé ɔɔcɔ u ɛndɔ́ma. Bé ŋeé bíkéti asana yɛ́ ɛlɔ́ŋɔ́tɔ́nɔ́ eécí bikúlú bɛ́tátɔ́ e nufule nú Buólí bɔ́ baacɔ bá ɛndɔ́ma. Bá ŋa háná e nuúnu lɔ́ŋɔ anyía Buólí bú Efúúménénú yí Elilé, anyía bá ŋa cámba buéŋí asana ne Efúúménénú yí Elilé, na ɔkanda ú kilísíten e nyiléne nyí Elilé.

Efúúménénú yí Elilé ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá bɛ́tánɛ́ná

¹Tiofil, ɛ ŋa mɛ́ ɔ wɔɔ́ŋɔ́kɛ́na eémi e nufule nú buúse1.1 Fanáka Luk 1.1-4. Nufule nú Buólí bɔ́ baacɔ bá ɛndɔ́ma áŋa ɔcɔba ne buúse ú nufule nɔ́ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma háyɛ Lúkas ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɔ́. na bɛsana bikime ebí Yésus ŋa kɛ́láka, ne ebí u ŋe yeékúnyíki o otúme e nyitúme nyɛ́ búáyɛ́ buólí ²ɔ ɔkɔɔ́háma buɔ́sɛ́ abɔ́ *Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci béétísí ɔ Ɔmuaná. Ekúlú ayɛ́ u ŋaá bá wá yánáŋa ɔ ɔmɛsɛ́, u ŋaá táfáká *baacɔ bá ɛndɔ́ma, yó beébe eékúnyíki bɛsana abɛ́ bábɔ́ nyɛmána bá ɔkɛlaka. U ŋaá kɛ́láka aáná a makɛ́nda me *Efúúménénú yí Elilé. ³E elime ci muuyé amɔ́ ú ŋaá lɔ́kɔ́máká, u ŋé wé. Mbá u ŋa háányúá e biwéewé, yó bítóŋgínyi bɔmbányɛ bɔmbányɛ náábɔ́ a mɔɔ́sɛ́ etíne éfendí bikúlú biéŋí, anyía bébú ményi anyía wáŋa wɔɔ́sɔ ; u ŋeé beébe bíkétíkínyi bɛsana a bɛ́ ŋa lɛ́ca *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́.

⁴Búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́, u ŋaá bá weé nyíékínyi ne beébe, u ŋé beébe laána ɔsɛ : « Nɔtɛ hatɔ́na e *Yelúsalɛm, mbá núá tátáka ɛndána acɛ́ ciamɛ́ Síkíne ŋaá banɔ́ bɛ́tánɛ́ná, ciíci ɛ ŋa mɛ́ cáŋa ɔ banɔ́ láakɛna. ⁵Yááŋa anyía Sáaŋ ŋaá bá we yóotokine bu ootokine baacɔ ne menyífé, mbá banɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ káá banɔ́ óótokine ne Efúúménénú yí Elilé a tuɔ́sɛ́ɔ́sɛ́ a tɔ́ ŋá fáakɔna. »

Bandɔ́mɛsɛ́ me béétísi Yésus ɔ Ɔmuaná

⁶Ekúlú ayɛ́ baacɔ bá ɛndɔ́ma ŋa bɔ́ bɛ́bándákána ne *Yésus, bé ŋe bú wuúci batá báyɛ : « Otéŋí a Waáŋá, mbá hí aámbáya aámbáya o ŋoó télímítúkúnyi Butéŋí bú Islayɛ́l e ? » ⁷Yésus ɔsɛ : « Bu tɛ ŋá banɔ́ lɛ́ca anyía nuénu ményi bikúlú ta anyía onjéŋí, anyía bɛsana eébí ciamɛ́ Síkíne bímuócí ú ŋeé biíbi télímíkínyí aá maayɛ́ makɛ́nda ma bɛ́muátá. ⁸Asana ɔ́mɔtɛ́, Bandɔ́mɛsɛ́ káá banɔ́ iínjie makɛ́nda ekúlú eyí *Efúúménénú yí Elilé ké yóofine náánɔ́, nu ká nɔ́ bámɔ́kɔ́nɛ́na báámɛ bambasɔ́mbásɔ, núo bíkétíkínyi baacɔ bɛsana ebí nú ŋe nú menyi aámɛ a asana, o otúme e Yelúsalɛm, ɔ ɔháma i iisí ne ci *Yuté ikime na cɛ *Samalí, ɔ ɔkɔɔ́háma ɔ mɔnɔŋɔ mekime me nyióndi ma ɔmɛsɛ́ ooci. » ⁹Ekúlú ayɛ́ u ŋa máná ɔtáŋa oócí, Bandɔ́mɛsɛ́ nyi wuúci béétísi eényí ɔ Ɔmuaná, bé wuúci lɛcaka u báátáka ; bɛlɔndɔ́ ŋé wuúci bíhúéne, bá tɛ háná wuúci lɛca. ¹⁰Ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ bá batálánɔ́ eése ɔ Ɔmuaná, haála ehé Yésus ŋaá bá wá báátáka, bé ŋe síke ébú bítéme ɛ́cɛ baacɔ béfendí meé beébe tálɛ́mɛ́nɛ́na hú huasɛ eé buúse. Bá ŋa bɔ́ bá balaŋábákánɔ́ bɛlaŋa e bifúlúndúndúé, ¹¹mbá báyɛ : « Banɔ́ baacɔ bá *Kalilé eebe, anyíatɛ́ nú ma nɔ́ yáánákɛ́na ɔ ɔlɛca ɔmuaná e ? Yésus ooci awɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ me wuúci béétísi ɔ Ɔmuaná, nu wuúci lɛcaka wá báátáka, wuúci u ká háná ka hálɔmɔna híáná háyɛ núánɔ́ lɛ́caka wá báátáka. »

Matias me hiíte nyiíse nyí buólí enyí Yútas ŋaá nyɛána

¹²Bá ŋa bɔ́ hálɔ́mɔ́kɔ́ná e Yelúsalɛm ɛ́cɛ bá ma bɔ́ hátɔna a nɔkɔndɔ anɔ́ bá ŋaá bá bɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ báyɛ nɔkɔndɔ nú Molifié ; núáŋa hoóhi ne Yelúsalɛm, ɔkanda áŋa wú ɔháma kilomɛ́ta ɛ́mɔtɛ́. ¹³Ahɛ́ bá ŋga bɔ́ hálɔ́mɔ́ná eé Yelúsalɛm, bá ŋa bɔ́ báátáká e ekéti yɛ́ ɔnɔŋɔ ú ciíbe,1.13 Baacɔ bá ɛndɔ́ma ŋa bɔ́ bá limekine hɔ́á ; meébe mekime i iisí ci Islayɛ́l ŋaá bámɔ́kɔ́na mafalɛ́fákánɔ́ aáná. haála ahá bá ŋa bɔ́ bá bébú límekine. Bá ŋa bɔ́ bá anyía ne Bíel na Sáaŋ, na Sáak na Andɛlɛ́, ɔláta ne Fílib na Tɔ́mas, na Baatelemí na Matío ɔ ɔkɔɔ́láta na Sáak ɔɔ́nɔ́ u Alafɛ, ne Símon awɔ́ bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ anyía Muléne ɔkátɔ́na bunɔŋɔ bú Islayɛ́l, ne Súute ɔɔ́nɔ́ u Sáak. ¹⁴Bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ bɛ́bándákána bikúlú biéŋí, beébe bekime ɔtɛ́má ɔ́mɔtɛ́ ɔ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ ɔlɔŋɔ ne beénjú, na Malíi iinyí cí Yésus ne benyíinyí bé Yésus.

¹⁵Buɔ́sɛ́ a búmɔtɛ́ ebú belumitinine ŋa bɔ́ bá babɛ́bándákánɔ́ hoóhi etíne étíndétú, Bíel ŋaá tálɛ́mɛ́ná aabɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́, ɔsɛ : ¹⁶« Báámɛ benyíinyí é, Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋá nyɛmána cí obínyíóyísíkínyi ; ciíci eécí *Efúúménénú yí Elilé ŋaá kɔ́ɔ́náka buáyá e nyuúté nyí Otéŋí *Táfit a asana ne Yútas, wuúci ú ŋeé tóŋgínyí bahatɛna Yésus ohónyí. ¹⁷U ŋaá bá e úúsú ɔlɔŋɔ, wuúci na nuafa a búásɔ́ buólí. ¹⁸(Ɔɔcɔ oócí ŋa kɛ́láka aabɛ́ yɛ́ asana, bé ŋé wuúci náma mɔɔnyɛ́ ; u ŋe meéme ɔɔ́ndɛ́na esíéné. E esíéné eéyé ú ŋga kúákɔ́na ne buúse, buŋime ŋɔ́ bɔɔlia, túáyɛ́ tɔɔna ŋá hámɔ́kɔ́na, u ŋé wé. ¹⁹Baacɔ bekime bé Yelúsalɛm ŋe bú ményí asana eéyé, ɛ́ɛhɛ́ bá ŋa bɔ́ lɔá esíéné eéyé e uúbú ɔtáŋa anyía “Akɛlɛtáma”, ɛ́cɛ “Esíéné yɛ́ ɛmbaka”.)

²⁰Yááŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ e nufule nú Maŋana anyía :

“Yááyɛ́ ahátátá ɔ́ lɔbɔ́ etémbí ;

ɔɔcɔ ti limíne hɔ́á.”1.20 Maŋ 69.25

Yááŋa tɔ́na yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ anyía :

“Ɔɔcɔ u etémbí é hiíte búáyɛ́ buólí bú mukendisi belumitinine.”1.20 Maŋ 109.8

^21-22Yaátɛ́ asana, ɔɔcɔ á basɔ́ bɛ́láta a wáŋa wu ɔhákɛ́na ɛmbasɔ́ anyía Yésus ŋá háányúá e biwéewé. Waáta ɔɔcɔ ŋá nyɛmána wu ɔbá ɔmɔtɛ́ a baacɔ e bé ŋe bú kéndíkínyí na basɔ́ ekúlú ekime eyí Otéŋí a Waáŋá Yésus ŋeé líhéke na basɔ́, o otúme ekúlú ayɛ́ Sáaŋ Batis ŋeé wuúci ootíne, ɔ ɔkɔɔ́háma ekúlú ayɛ́ u ŋa hátɔ́na aasɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́, Bandɔ́mɛsɛ́ yó wuúci béétísi ɔ Ɔmuaná. »

²³Ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máká ɔtáŋa ú Bíel oócí, bé ŋé bu télímínyi baacɔ béfendí : Na Yɔ́sɛb a wáŋa ne nyiínyi anyía Baasábas, bá háná wuúci lɔ́ŋɔ́kɔ anyía Yusítus, ne wuúci na Matias. ²⁴Bá ŋá bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ báyɛ : « Otéŋí a Waáŋá, kuɔŋɔ́ o ŋoó menyi ɛtɛ́má cɛ́ baacɔ bekime ; ɔ́ɔ basɔ́ tóŋínyi bɔmbányɛ aányɛ́ ɔ́ mɔɔ́ táfa e bífendí bɛ́ baacɔ eebe, ²⁵anyía wéé hííte nyiíse nyí buólí nyɛ́ *ɔɔcɔ u ɛndɔ́ma anyɛ́ Yútas ŋaá nyɛána, yó ko híite nyiíse nyí buólí e nyí é wuúci nyɛmana. » ²⁶Bá ŋa bɔ́ aáhákɛ́na ɔndɔŋɔ na cáábɔ́ eénye, ɔndɔŋɔ ŋá táfa Matias, nyi wuúci láta eényí ɔ ɔlɔŋɔ ú baacɔ bá ɛndɔ́ma bɔ́ɔ́hátá na ɔ́mɔtɛ́.

Efúúménénú yí Elilé me óofinine belumitinine

¹Ekúlú ayɛ́ buɔ́sɛ́ bɔ́ Baŋtɛkót ŋa kaáhámá, belumitinine bekime ŋa bɔ́ bá babɛ́bándákánɔ́ haála hɔ́mɔtɛ́. ²Bé ŋe síké ébú bítéme, bá ma lɔ́kɔ́ma hilulume hí húlúkúne ɔ ɔmuaná, háyɛ yaandándá yí ehúne ; hí ŋgo nyióyó eé ciíbe acɛ́ bá ŋa bɔ́ bá noómi. ³Bá ŋa bɔ́ lɛca bɛnyɛ́ma háyɛ tɔbɛ́mbɛ tú oocó awɔ́ ú ŋa lɔ́la ; bɛ́ ŋaá bá bɛ́álɔ́nákánɔ́ náányíá náányia, bí beébe tabaka a bɛɛtɔ́. ⁴Aáná *Efúúménénú yí Elilé ŋe yóófókíne e cííbú ɛtɛ́má, yí ŋé nyióyó hú mbiɔ́kɛ eé beébe bekime ; nyíábɔ́ nyitúme ɔtáŋa eényí ɛtáŋa cí etémbí acɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bá tɛ abɔ́ táŋa buáyá, háyɛ Elilé ŋeé beébe iínjíékíné makɛ́nda ma ɔtáŋáka.

⁵E etéeyé ekúlú *Besuif a bá ŋa bɔ́ bá bebíínjíénú a bɛsana bí olumitinine ŋa bɔ́ fáákɔ́na tɔ́na e Yelúsalɛm ; bé húlúkúne a anamánamá cá mɔnɔŋɔ mekime ma ɔmɛsɛ́. ⁶Ekúlú ayɛ́ baacɔ eébé ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́má hilulume eéhí, bá ŋá faákɔ́na ɔ ɔkɔbɛ́bándána ɔlɔŋɔ na *baákɔ́nɛ́na ; bé ŋe bú kékéké buéŋí a asana ayɛ́ ɔɔcɔ okime eé beébe ŋaá bá waá lɔ́kɔ́máka belumitinine táŋáka úúyé ɔtáŋa ú bɛ́muátá. ⁷Bé ŋe bú kéké buéŋí, bɔ́ waálɛ́áka eété, bá kɔ́ɔnaka báyɛ : « Háá ! Tu ŋe sú kéti anyía baacɔ bekime eebe a bá ŋa bɔ́ táŋa á bɔ́ŋa baacɔ bá *Kalilé. ⁸Mbá anyána ɔɔcɔ okime aá basɔ́ ŋa lɔ́kɔ́ma bábɔ́ táŋáka e úúyé ɔtáŋa ewú ú ŋeé bíbíéníne e ? ⁹Baacɔ a bá bɔ́ŋa aaha ŋe bú húle na a bunɔŋɔ bɔ́ Baat, na a bɔ́ Mɛɛt, na a ma Ɛlamit ne me Mesobotamí, na a mɔnɔŋɔ me iisí ci ne Yuté na Kabatɔs, na a ma Bɔ́ŋ ne e me ekéti yí iisí yɛ́ Asi, ¹⁰ne e me Filiki na a ma Bamfilí, na a bunɔŋɔ bú *Esíbit, na aháŋá yí Silɛ́ɛn a bunɔŋɔ bú Libí.2.10 Besuif beéŋí ŋa bɔ́ bá ne e Esíbit, na a bunɔŋɔ bú Silɛ́ɛn a aháŋá yɛ́ nyɛfianɛna nyɛ́ ɔɔ́cɔ́ nyí Esíbit ; eebe a bá ŋa ka bɔ́ hálɔ́mɔ́kɔ́na bé húlúkúne hɔ́á ŋa bɔ́ bá na yáábɔ́ andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na yɛ́ bɛ́muátá. Bɔ́mɔtɛ́ ŋe bú húle o Lóom, ¹¹ne Besuif bɛ́muátá na baacɔ a bá ŋa bɔ́ bɛ́kɔ́ŋɔ́nákɛ́ná o olumitinine ú Besuif ; na baacɔ bá mɔnɔŋɔ ma Kɛlɛtɛ na ma Alabi ; ta híáná, basɔ́ bekime tu ŋe sú beébe lɔ́kɔ́ma bábɔ́ táŋáka a cáásɔ́ anamánamá cá ɛtáŋa bɛandándá bí *bikéki bɛ́ bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. » ¹²Yaátɛ́ asana bé ŋe bú kéké beébe bekime, injiŋé ŋé beébe nyímíne ; bá bɛ́bátáka beébe ne beébe báyɛ : « Nyɛnamá nyɛ́ asana nyɛ́ háányɛ́ eenyi nyɛ́áŋa e ? » ¹³Ta híáná, baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ ábɔ́ cɛ́cáka belumitinine, bá kɔ́ɔnaka báyɛ : « Bé me bú híólóko meluku. »

Bíel me híite ɔtáŋa eé buúse bɔ́ baacɔ

¹⁴Aáná Bíel ŋa hátɔ́na ɛndánáka ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ baacɔ bá ɛndɔ́ma bɔ́ɔ́hátá na ɔmɔtɛ́, u ŋé hetúnyi okelú ɔ ɔmuaná ɔsɛ : « Na banɔ́, baacɔ bé Yuté eebe, na banɔ́ bekime ebé nú ŋe nú líhe aaha e Yelúsalɛm, ánɔ bɛ́fɔ́ŋɔ́lɛ́ta eetú, núá lɔ́kɔ́ma bɔmbányɛ aátɛ́ ɛ ŋa mɛ́ aamba ɔ banɔ́ láana. ¹⁵Nu ŋe nú bíkéti anyía baacɔ eebe me bú híólóko meluku ; bú tɛ á bá aáná, anyía injéŋí ɛ́námanyɛ́ nɔ́mɔ cɛ́ nɔɔ́nɔyá eeci ciá yánáŋa. ¹⁶Mbá asana ɔ́mɔtɛ́, Bandɔ́mɛsɛ́ mé nyíóyísínyi búáyɛ́ buhúnyi abɔ́ ú ŋaá kɔ́ɔ́na e nyuúté nyɛ́ Sɔɛ́l, muayɛ́ *muhémúnyi bɛsana, ɔsɛ :

¹⁷“Ɔ mɔɔ́sɛ́ ma nyɛmana,

i ké mí neesiki yáámɛ Elilé anyía yé nyíóyo ɛ ɛtɛ́má cɛ́ baacɔ bekime ;

híáná na bíánɔ́ bɛnɔ́kɔ́ na báánɔ́ babɔ́la ké bú hémúkúnyi bíámɛ bɛsana,

bíánɔ́ bɛnɔ́kɔ́ ká bɔ́ lɛ́caka biseye bɛ́ bɛsana,

bíánɔ́ bilunyí bɛ́ baacɔ ká bɔ́ lámanaka taaká cɛ́ bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́.

¹⁸Yááŋa taaká anyía ɔ mɔɔ́sɛ́ etéemé, i ké mí neesiki yáámɛ Elilé ɛ ɛtɛ́má cɛ́ báámɛ bɔnyiɔnɔ na a banɔ́mɔcɔ́ ne e beénjú,

bó hémúkúnyi bɛsana.

¹⁹I ké mi tóŋgínyi *bikéki bɛ́ bɛsana ɔ ɔmuaná noómi,

míɔ kɛlaka bikéki bí tubílícínyínyí ɔ ɔmɛsɛ́ ooci :

na manɔ́ŋɔ́, ne oocó, ne cióyo ciéŋí káá bá,

²⁰ɔɔ́cɔ́ ké búle á lɛ́cana háyɛ ibíne,

oólí lɛcakana háyɛ manɔ́ŋɔ́,

ekúlú eéyé ɛ́cɛ buɔ́sɛ́ bú nyɛkahálɔ́mɔ́na nyí Otéŋí a Waáŋá tɛ ŋgaá hámá ;

bú káá bá yaandándá yɛ́ buɔ́sɛ́ abɔ́ núáyɛ́ nuúmi káá lɛ́cakana.

²¹Yaátɛ́ asana ɔɔcɔ okime awɔ́ u káá lɔ́ŋɛ́ta Otéŋí a Waáŋá anyía wé wuúci nóhi kɔ́ɔ́ nɔ́hɔ.”2.17-21 Sɔɛ 3.1-5

²²Banɔ́ baacɔ bé *Islayɛ́l eebe, ánɔ lɔ́kɔ́ma ɔtáŋa ooci : Yésus, ɔɔcɔ u *Násalɛt, ŋaá bá ɔɔcɔ awɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá tɔ́má, yó tóŋínyi maayɛ́ makɛ́nda ne e bikéki ne e bikémése bɛ́ bɛsana, ne e bikéki bí tubílícínyínyí anamánamá. U ŋaa kɛ́láka aáná anyía bé menyí búáyɛ́ buáŋá. U ŋa kɛ́láka bɛsana eébí aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́, háyɛ banɔ́ bɛ́muátá nu ŋe nú menyi. ²³Wuúci oócí Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ iínjíé, u ŋaá bá wé ményukune buáyá bɔkɔ ebú nu ké nu wuúci kɛlaka ; banɔ́ nú ŋa nɔ́ kɛ́la anyía baŋána é wuúci aátákɛ́na ɔ ɔmbásá, wé we. ²⁴Mbá ta híáná, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci heényi o owé, yó wuúci kátáka tukolí tú owé, anyía haála ehé biwéewé áŋa tɛ ɔ́mɔɔ́ bá hé o wuúci lɔbɔnɔ.

²⁵Ɛ́ɛhɛ́ Otéŋí Táfit ŋaá kɔ́ɔ́na a asana ne Yésus ɔsɛ :

“Ɛ ŋaá mɛ bá yámɛ lɛcaka Otéŋí a Waáŋá bikúlú bikime eémi eé buúse

ɔ ɔ mɛ aáŋíá bulíkílíki ɔ ɔtɛ́má.

²⁶Yaátɛ́ asana uúmi ɔtɛ́má ŋe bíléne buéŋí ekúlú ayɛ́ ɛ ŋaá mɛ táŋa,

ta ciamɛ́ cɛɛ́tɔ kéé hélúméke mbuumu ɔ mɔŋɔlɛ́ amá ya mɛ́ŋa ne meéme ná Bandɔ́mɛsɛ́,

²⁷anyía kuɔŋɔ́, Bandɔ́mɛsɛ́, ɔ tɛ kɔ́ɔ́ bɛ́yúata yáámɛ́ elilé buúse bukime aá haála hé biwéewé,

o ti kóó lumitine tɔ́na anyía yaŋɔ́, muɔwɔ munyiɔnɔ e mú ŋe nyíóyísínyi bíɔ́wɔ bikotí, yámɛ fɔ́nɔ́kɔ e eenyie noómi.

²⁸Kuɔŋɔ́, o ŋoó mi tóŋínyi ohónyí awɔ́ yámɛ látáka anyía yémi líhéke,

yaátɛ́ asana i ŋeé mi bíléne buéŋí anyía ɔ ɔ́ŋa na yaŋɔ́.”2.25-28 Maŋ 16.8-11

²⁹Buamɛ éé, a asana na cíásɔ́ sɔ́kɔ́nɔ́ Táfit yámɛ́ nyɛmana wu ɔ banɔ́ láana bɔmbányɛ bɔmbányɛ anyía u ŋeé wé, bó wuúci nyie ; yááyɛ́ eenyie áŋa hí aaha na basɔ́ ɔ ɔkɔɔ́háma hɛ́nánɔ eeci.2.29 Bá ŋaá bá bé ményukune bɔmbányɛ eenyie eéyé, bé yiíyi kékéke ; yɛ́ ŋaá bá a nɔkɔndɔ nú Síon.³⁰Asana ɔ́mɔtɛ́, ekúlú ayɛ́ u ŋaá bá wa yánaŋa o olíhe, u ŋaá bá muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́, u ŋaá bá weé menyukune ɛndána acɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci bɛ́tánɛ́ná, yɔ́ súátɛ́na anyía u kéé bééti ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ u hííyé hɛnyɛ́nɔ́ otéŋí a núáyɛ́ nɔkɔná. ³¹Táfit ŋá cáŋacáŋa ɔ lɛca anyía *Mesíi káá háanyua e biwéewé, yaátɛ́ asana u ŋaá kɔ́ɔ́na ɔsɛ :

“Bandɔ́mɛsɛ́ ti ómo wuúci bɛ́yúata aá haála hé biwéewé,

wuúci te olumitine anyía wɔ́ɔ fɔ́nɔ́kɔ e eenyie noómi.”2.31 Maŋ 16.10

³²Buátɛ́ bɔkɔ ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía waáta Yésus oócí Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé héényi e biwéewé ; basɔ́ eebe tua sɔ́ŋa be-wuúci-lɛcákánɔ́ wɔɔ́sɔ. ³³Ekúlú eyí Yésus ŋaá bááta ɔ Ɔmuaná o okolímine a aháŋá yɛ́ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ ú Bandɔ́mɛsɛ́, Síkíne Bandɔ́mɛsɛ́ ŋée wuúci iínjíé *Efúúménénú yí Elilé ayɛ́ ú ŋaá bɛ́tánɛ́ná baacɔ, yiíyi eéyé ú maá tɔ́má náásɔ́. Yaátɛ́ asana nu ŋa nɔ́ lɛ́ca, nu lɔ́kɔ́máka buólí ebú yí ŋoo nyíosi. ³⁴Yááŋa anyíaʼo, Táfit bɛ́muátá tɛ ɔ́mɔɔ́ bááta ɔ Ɔmuaná, mbá u ŋaá kɔɔna ɔsɛ :

“Otéŋí Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá láána uumi Otéŋí a Waáŋá ɔsɛ :

Limíne a aháŋá yí úúmi ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ,

³⁵ekúlú ekime ayɛ́ ɛ ká mɛ́ kɛ́la anyía

óo limékíníne bɔ́ɔ́wɔ beliŋine aá bɛɛtɔ́.”2.34-35 Maŋ 110.1

³⁶Buátɛ́ bɔkɔ, banɔ́ baacɔ bé Islayɛ́l, énu menyí bɔmbányɛ bɔmbányɛ anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋɔɔ́ lɔ́tɔ́ Yésus awɔ́ nu ŋa nɔ́ aátákɛ́ná ɔ ɔmbásá anyía wáá bá wuúci Mesíi, wuúci tɔ́na Otéŋí a Waáŋá ! »

³⁷Ɔtáŋa ú Bíel ooci ŋɔ yɔɔ́kɔ́sɔ́kɔ́ cííbú ɛtɛ́má ekúlú eyí bé ŋe bú wuúci lɔ́kɔ́máká ; buátɛ́ bɔkɔ bá ŋa bɔ́ bátá Bíel ɔlata na baacɔ bá ɛndɔ́ma bé etémbí báyɛ : « Báásɔ́ benyíinyí, anyána túásɔ́ nyɛ́maná tu ɔkɛla e ? » ³⁸Bíel ɔsɛ : « Ánɔ bɛ́kákálákɛ́na máánɔ́ maabɛ́, mbá nɔ sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé meéme ; ɔɔcɔ okime aá banɔ́ é bíótíne eé nyiínyi nyí Yésus *Kilís. Aáná Bandɔ́mɛsɛ́ káá banɔ́ nyɛ́anakɛnɛna maanɔ́ maabɛ́, yɔ́ banɔ́ íínjíékíne Efúúménénú yí Elilé. ³⁹Ɛndána acɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá táná ŋaá banɔ́ lɛ́ca, cɛ lɛcaka báánɔ́ baáná ; cɛ lɛcaka tɔ́na na baacɔ bekime a bá bɔ́ŋa haaca, na baacɔ bekime ebé Otéŋí cíásɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ kɔ́ɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ anyía bé wuúci látákɛ́na. »

⁴⁰Bíel ŋa háná é beébe tóŋgínyi bɛsana biéŋí bí etémbí, u beébe lébéke, u kɔɔnaka ɔsɛ : « Ánɔ háma fiaŋɔ ɔ ɔlɔŋɔ ú bɛɛbɛ́ bɛ́ baacɔ. » ⁴¹Aáná baacɔ beéŋí ŋe bú lumitine ɔtáŋa ú Bíel oócí, bé ŋé bíótókíne. Buɔ́sɛ́ eébú baacɔ hoóhi tɔ́sɛ́na ɛ́tátɔ́ ŋe bú bísólínyi ɔ ɔlɔŋɔ ú belumitinine. ⁴²Bé ŋe bú bíínjíé bikúlú bikime ɔ ɔlátɛ́na nyiékúnyi nyɛ́ baacɔ bá ɛndɔ́ma, ne olíhe e nyimónjóló noómi, bá nyíáka beébe bekime haála hɔ́mɔtɛ́, bá bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ ɔtɛ́má ɔ́mɔtɛ́.

Nyɛnamá enyí belumitinine ŋa bɔ́ bá bébú líhéke

⁴³Baacɔ bá ɛndɔ́ma ŋaá bá bábɔ́ kɛlaka ne bikéki ne bikémése bí tubílícínyínyí tuéŋí, ɛ́ɛhɛ́ bulíkílíki ŋaá bá búá kɛ́laka ɔɔcɔ okime e belumitinine Yésus. ⁴⁴Bá ŋaá bá bébú líhéke e nyimónjóló noómi, bá látaka bíábɔ́ bɛnyɛ́ma haála hɔ́mɔtɛ́. ⁴⁵Bá ŋa bɔ́ bá bébú túéke na bíábɔ́ bikéti bí iisí, na bíábɔ́ bɛnyɛ́ma, bá áafakana mɔɔnyɛ́ eémé beébe bekime, ɔɔcɔ okime yó hiíte ɔmbana awɔ́ á nyɛ́mana ne wuúci a bɛsana e bí ŋeé wuúci yébi. ⁴⁶Ekúlú ekime bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ bɛ́bándákána mɔɔ́sɛ́ mekime eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ e nyimónjóló noómi, bé nyíékínyi haála hɔ́mɔtɛ́ a maabɔ́ meébe, bé biíbi nyíáka ne obíléne ne nulénéne ɔ ɔtɛ́má. ⁴⁷Bá ŋa bɔ́ bá bébú nyémiki Bandɔ́mɛsɛ́, bé bílénékíne buéŋí baacɔ bekime. Aáná Otéŋí a Waáŋá ŋaá bá we yeéŋényísíki úúbú ɔlɔŋɔ mɔɔ́sɛ́ mekime na baacɔ a bá ma bɔ́ nɔ́hɔkɔ.

Ne Bíel na Sáaŋ me bú eéŋúnyísi asákála

¹Búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́, ne Bíel na Sáaŋ ŋa bɔ́ bá bábɔ́ cɔ́cɔbaka eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ i injéŋí ɛ́tátɔ́ cɛ́ nabuɔ́sɛ́, ekúlú eéyé baacɔ naŋa bábɔ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́. ²Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋaá bá aáhá eé buúse bú ehenyi yí nyiofine nyɛ́ nɔháatɛ́ nú Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́. Bá ŋaá bá bɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ ehenyi eéyé anyía « Ambányɛ́kɛ́ yí ehenyi ».3.2 Ehenyi eéyé ŋaá bá bɔkatɛ́katɛ́ bɔ́ na yaalɛ nyɛ́ nɔháatɛ́ nú Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ayɛ́ baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá Besuif ŋa bɔ́ bá bébú limekine, na bɔ́ bɛalɛ bí etémbí ebí hú Besuif bímuócí ŋa bɔ́ bá bé owoofokine hɔ́á. Ɔɔcɔ oócí ŋeé bíbíéné asákála. Mɔɔ́sɛ́ mekime bá ŋaá bá bé keé wuúci limísíkínyi hɔ́á anyía wá lɛ́báka mɔɔnyɛ́ ná baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá bébú óófókíne bá hámɔ́kɔ́na eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́. ³Ekúlú ayɛ́ ɔɔcɔ oócí ŋa lɛ́ca ne Bíel na Sáaŋ ábɔ́ cɔ́cɔbaka o okowóofine hɔ́á, u ŋé beébe kɔŋɛna bɔkɔ. ⁴Bé ŋe bú wuúci tála eése, mbá Bíel ɔsɛ : « Basɔ́ lɛ́cáka ! » ⁵Aáná u ŋeé beébe bísíémúkúnyí, u bíkétíki anyía bá ŋa bɔ́ cɔ́ba o o wuúci iínjie bɔkɔ. ⁶Mbá Bíel ɔsɛ : « Ta mɔɔnyɛ́, te kóolo, ɛ tɛ ámɛ bá ne biíbi buúse bukime ; mbá bɔkɔ abɔ́ ya mɛ́ŋa ne buúbu míɔ cɔbá ɔ ɔ kuɔŋɔ́ iínjie : A makɛ́nda me nyiínyi nyí Yésus *Kilís, ɔɔcɔ u *Násalɛt, [hatɔ́na ɛndánáka,] kandáka ! »

⁷U ŋé wuúci tímbíé ɔ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ, u ŋé wuúci hetúnyi ɛndánáka ; hí e ekúlú eéyé, na cááyɛ́ akɔlɔ́ na túáyɛ́ tukɔlɔ́kɔtɛ́á ŋɔ yɔɔ́nɛ́na. ⁸Buátɛ́ bɔkɔ ú ŋaá tálɛ́mɛ́ná ɛndánáka, u ŋé béme ɔ ɔmuaná, nyitúme ɔkanda eényí. U ŋé oofíne eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ɔlɔŋɔ na baacɔ bá ɛndɔ́ma ; u kandaka, u béléméke, u nyemiki tɔ́na Bandɔ́mɛsɛ́. ⁹Baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ bá hɔ́á wuúci lɛcaka, waá kándaka, u nyemiki Bandɔ́mɛsɛ́. ¹⁰Ekúlú eyí bé ŋe bú ményí anyía mulɛ́ba bɛnyɛ́ma eé buúse bɔ́ Ambányɛ́kɛ́ yí ehenyi yí Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ muáŋa, bé ŋé túme olíkíme, bé kékéke buéŋí asana a yɛ́ ma bɛ́kɛ́láka nááyá.

Bíel ŋa táŋa na baacɔ eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́

¹¹Ɔɔcɔ oócí ŋá bɛ́cábɛ́na ɔlátɛ́na ne Bíel na Sáaŋ, bá ŋa bɔ́ bá a yaalɛ yí *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ayɛ́ bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ báyɛ « Yaalɛ yɛ́ *Sálɔmɔn ».3.11 Yaalɛ eéyé ŋaá bá a aháŋá yɛ́ nyɛháma nyɛ́ ɔɔ́cɔ́, yiíyi yɛ́ ŋaá bá e nyibíóndísínyi nyɛ́ nɔháatɛ́ nú Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, haála ahá baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá Besuif ŋa bɔ́ bá bé owoofokine. Aáná baacɔ bekime ŋa bɔ́ fáakɔna náábɔ́ na ɔtɛ́tá. ¹²Ɛ́makɛ́la Bíel áa lɛ́ca aáná, mbá ɔsɛ ná nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ : « Banɔ́, buamɛ bú *Islayɛ́l, anyíatɛ́ nu ŋe nú kéké buéŋí asana eeye e ? Nu ŋa nɔ́ basɔ́ bítíbítínyi buéŋí a asana eyí tú me sú kéndisi asákála eeye háyɛ anyía a máásɔ́ makɛ́nda ma bɛ́muátá tú ma sɔ́ kɛ́laka, ta anyía basɔ́ tua sɔ́ŋa bɛmbányɛ bɛ́ baacɔ ɔ ɔhɔla eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. ¹³Eéʼeé, yááŋa anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ewú cíísú sɔ́kɔ́nɔ́ a cɛ́áŋa anyía na *Abɛ́laham, ne *Isak, na *Yákɔb, ŋaá bá cíé nyémiki, ú moo tóŋínyi anyána muayɛ́ munyiɔnɔ Yésus áŋa muáŋá. Banɔ́, nu ŋe nú túé waáta Yésus, núó wuúci bɛ́sáŋɔ́na eé buúse bú Bílat awɔ́ u ŋaá bá ú ma sɔ́mbɔ́tɔ́na anyía bá nyɛ́ána Yésus. ¹⁴Nu ŋa nɔ́ bɛ́sáŋɔ́ná ooci awɔ́ u ŋaá bá wuúci atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ, wuúci efúúménénú yɛ́ ɔɔcɔ tɔ́na, búɔ́ banɔ́ bílénékíne anyía nuánɔ́ báta Bílat anyía wá banɔ́ nyɛ́ánɛ́na muɔ́nɔ baacɔ. ¹⁵Yaátɛ́ asana nú ŋa nɔ́ kɛ́la anyía bá ɔɔ́nɔ́kɔ ɔɔcɔ a wáŋa Muínjíéne olíhe. Ta híáná, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci heenyútúne e biwéewé ; basɔ́ bɛ́muátá tua sɔ́ŋa bé wuúci lɛcákánɔ́ wɔɔ́sɔ. ¹⁶Asana yɛ́ ɔɔcɔ ooci awɔ́ nu ŋa nɔ́ lɛ́ca, nu wuúci menyukune áŋa anyía, makɛ́nda me nyiínyi nyí Yésus má ma kɛ́la anyía wá kɛ́nda a asana eyí tu ŋe sú wuúci lumitinine. Ɛ́ɛ, asana ayɛ́ tu ŋa sɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ né Yésus má kɛ́la anyía ɔɔcɔ ooci á yaáŋɔ́núá buúse bukime, banɔ́ bɛ́muátá nu lɛcaka.

¹⁷Buamɛ é, yɛ́ ŋa lɛ́cana aámbáya anyía na banɔ́ na báánɔ́ betéŋí nu ŋa nɔ́ bɛ́sáŋɔ́ná Yésus anyía nu tɛ ɔ́mɔ nɔ́ bá nuenú ményukune bɔkɔ abɔ́ nu ŋa nɔ́ bá nuanɔ́ kɛ́laka. ¹⁸Asana ɔ́mɔtɛ́, asana ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá kɔ́ɔ́náka buáyá e nyuúté nyɛ́ bááyɛ́ *behémúnyi bɛsana ŋa nyɛmána yí obínyíóyísínyi aáná ; u ŋaá kɔ́ɔ́na ɔsɛ uuyé Ɔlɔtɔ́nɔ́ ŋá nyɛmána wu ɔlɔ́kɔ́máka ɔkála. ¹⁹Buátɛ́ bɔkɔ ánɔ bɛ́kákálákɛ́na máánɔ́ maabɛ́ aná, mbá nɔ sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé meéme ; núɔ́ hálɔ́mɔ́kɔ́na ná Bandɔ́mɛsɛ́ anyía wáá banɔ́ nyɛ́ánákɛ́nɛ́na máánɔ́ maabɛ́. ²⁰Aáná Otéŋí Bandɔ́mɛsɛ́ káá banɔ́ iínjie bikúlú bí ehélúme ekúlú ayɛ́ u káá tɔ́ma *Mesíi awɔ́ ú ŋɔ lɔ́tɔ́ buáyá a yáánɔ́ asana, wuúci wáŋa Yésus *Kilís. ²¹Waáta Yésus ooci wá nyɛ́mana wu ɔ caŋá ke límine ɔ Ɔmuaná ɔ ɔkɔɔ́háma ekúlú ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ kéé kúmbutune bɔkɔ bukime ; híáná u ŋa kɔ́ɔ́náka buáyá e nyuúté nyɛ́ bááyɛ́ behémúnyi bɛsana e befúúménénú. ²²Híáná *Moyís ŋaá láákɛ́na cíísú sɔ́kɔ́nɔ́ ɔsɛ : “Otéŋí, cianɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, káá banɔ́ tɔ́mɛ́na *muhémúnyi bɛsana a mú káá bá háyɛ yaŋɔ́ ; mu káá bá ɔɔcɔ u búánɔ́ bunɔŋɔ. Nu ká nɔ́ lɔ́kɔ́máka bɔkɔ bukime abɔ́ mu káá banɔ́ láakɛna. ²³Ɔɔcɔ okime awɔ́ u tɛ káá lɔ́kɔ́mɛ́na muátá muhémúnyi bɛsana, bé kéé wuúci ááŋia ɔ ɔlɔŋɔ ú baacɔ bá bunɔŋɔ, mbá bé wuúci ɔ́ɔ́nɔ.”3.23 Lef 23.29²⁴Behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́ bekime tɔ́na ŋa bɔ́ táŋáka bɛsana a bɛ́ káá bɛ́kɛ́láka ɔ mɔɔ́sɛ́ eémé, o otúme na *Samuɛl ɔ ɔkɔɔ́háma na bɔsɔ́ɔ́kɔ́ e bé ŋe bú líhéké a cíáyɛ́ elime. ²⁵Buamɛ e, asana eyí behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa bɔ́ kɔ́ɔ́náka anyía yɛ́ káá bɛ́kɛ́láka ŋaá banɔ́ lɛ́ca, anyía a yáánɔ́ asana Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaa látána bumbénú ne cíísú sɔ́kɔ́nɔ́ ekúlú ayɛ́ u ŋaá láána Abɛ́laham ɔsɛ : “Ɛ ká mɛ́ sayabakɛna baacɔ bá tɔnyɛ́nɔ́ tukime tɔ́ ɔmɛsɛ́ e elime ci hííwu hɛnyɛ́nɔ́.”3.25 Sɛn 22.18 ; 26.4²⁶Náánɔ́ aná Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá cáŋacáŋa ɔtɔ́ma muayɛ́ munyiɔnɔ anyía muá banɔ́ sáyábákɛ́na, mbá mu kɛla anyía ɔɔcɔ okime aá banɔ́ á nyɛ́ána mááyɛ́ mekilíkínyí a maabɛ́. »

Hitúlé a hiáŋá hí Besuif ŋe kélísi ne Bíel na Sáaŋ

¹Ne *beluli nyiínjie bé *Besuif a bɔ́mɔtɛ́,4.1 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « Ne beluli nyiínjie a baáŋá bé Besuif… » ne mutéŋínyi bicénji bí Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́,4.1 Mu ŋaá bá ɔɔcɔ u nyiínyi, wuúci u ŋaá bá wáa látáka mululi nyiínjie a muáŋá. na Basatusiɛ́ŋ a bɔ́mɔtɛ́ ŋa ka bɔ́ hámá ekúlú eyí ne Bíel na Sáaŋ ŋaá bá bá bɔ́ánáŋa o oweékúnyi baacɔ bá bunɔŋɔ, ²bó líŋe ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ kuána ne Bíel na Sáaŋ o oweékúnyi baacɔ bá bunɔŋɔ anyía Yésus ma háanyua e biwéewé, bú bíhémbúléke anyía biwéewé áŋa bɛ́ ɔhaanyuaka. ³Yaátɛ́ asana bé ŋe bú beébe hátɛ́ákɛ́na, bé ŋé beébe fɔkɛna ɔ ɔkɔɔ́háma ɔ ɔyá ɔyá, anyía buɔ́sɛ́ ŋaá bá bú meé súéte.4.3 Nanyiɔ́fɔ́ bɔkɔ bú injéŋí ínyíse, bá ŋaá bá bé me kúéyíki bihenyi ; aáná nyɛkála nyikime a nyɛ́ ŋaá bá nyɛ́ ɔkɛla anyía ɔɔcɔ é wé ŋa nyɛmána nyɛ́ ɔbɛ́kɛ́láka nabuɔ́sɛ́, tɛ́ cáŋa nebutúé.⁴Mbá ta híáná, baacɔ beéŋí bá nyɛkɔca a bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máká Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa bɔ́ hákɛ́na mɔŋɔlɛ́ né Yésus ; aáná ɔmbana ú belumitinine ŋa kaáháma hoóhi tɔ́sɛ́na cɛ́ baacɔ ɛ́táánɔ.

⁵Ɔ ɔyá ɔyá aná, ne betéŋínyi Besuif, na *baáŋá bé Besuif, ne *beékúnyi bikotí ŋa bɔ́ bɛ́bándákáná haála hɔ́mɔtɛ́ eé Yelúsalɛm ; ⁶*mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá Ane ŋaá bá hɔ́á,4.6 Boloomɛ́ŋ ŋa bɔ́ aáŋía Ane ; ta híáná, bunɔŋɔ bú Besuif ŋaá bá búa cɔbaka ne buúse o o wuúci hiite háyɛ mululi nyiínjie a muáŋá. Ɔnɔ́mɛ u ɔɔ́nɔ́, Kayífe, ú ŋaá bá e nyilimíné eényí. na Kayífe, na Sáaŋ, na Alɛkɛsándɛlɛ, na baacɔ bekime bé etémbí bé ciíbe cɛ baacɔ ci mutéŋínyi beluli nyiínjie. ⁷Bé ŋeé héléné ne Bíel na Sáaŋ, bé ŋé beébe télímínyi aabɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ; ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ u Hitúlé ŋé beébe bata ɔsɛ : « A makɛ́nda ma háányɛ́ ta anyía eé nyiínyi nyɛ́ aányɛ́ nua nɔ́ŋa nu eéŋúnyísínyi ɔɔcɔ ooci e ? » ⁸*Efúúménénú yí Elilé ŋeé nyíóyó ɔ ɔtɛ́má ú Bíel hú mbiɔ́kɛ ; aáná u ŋaa bɛ́kámá ɔsɛ : « Na banɔ́, betéŋí bá bunɔŋɔ, na banɔ́, baáŋá bé *Islayɛ́l, ⁹ayɛ́ nu ŋa nɔ́ basɔ́ bícónyi hɛ́nánɔ a asana na bɔmbányɛ abɔ́ tú ma sɔ́ kɛ́la asákála eeye, nú basɔ́ bátaka tɔ́na anyána yɛ́áŋa yááŋɔ́núánɔ́, ¹⁰na banɔ́ bekime, na bunɔŋɔ bukime bú Islayɛ́l áyá, énu menyí bɔmbányɛ anyía ɔɔcɔ ooci awɔ́ ú ma tálɛ́mɛ́na eénú eé buúse áŋa ɔmbányɛ aáyá a cɛɛ́tɔ a makɛ́nda me nyiínyi nyí Yésus *Kilís, ɔɔcɔ u *Násalɛt. Wuúci otóocí nu ŋa nɔ́ aátákɛ́ná ɔ ɔmbásá, u ŋé wé. Mbá, Bandɔ́mɛsɛ́ yó wuúci heenyi e biwéewé. ¹¹Yésus áŋa ooci awɔ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ ŋé nyíóyísínyi cɛ́sɛ : “Nyɛndányɛ́ enyí betúme ciíbe ŋe bú oombóko, nyiínyi nyɛ́ ma bɛ́cáŋa nyɛndányɛ́ a nyɛ́ ma bɛ́túáhɛ́na ciíbe.”4.11 Maŋ 118.22¹²Yaátɛ́ asana ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía hú Yésus bímuócí wáŋa na makɛ́nda ma ɔ banɔ́ nóhi, anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci iínjíé ná baacɔ ; buátɛ́ bɔkɔ ɔɔcɔ u etémbí tɛ á bá aaha ɔ ɔmɛsɛ́ ooci a wáŋa wu ɔ basɔ́ nóhíki. »

¹³Baacɔ bé Hitúlé a hiáŋá ŋe bú kéké buéŋí, anyía bá ŋa bɔ́ lɛ́cá anyía ne Bíel na Sáaŋ ŋa bɔ́ bá bébú beébe bɛ́kámáka, bé ti líkíme, bá lɛca tɔ́na anyía bá ŋa bɔ́ bá baacɔ a bá tɛ ɔ́mɔ bɔ́ kɛ́la sukúlu ; nyíábɔ́ nyimenyi eényí anyía baacɔ eébé ŋa bɔ́ bá buáyá ɔ ɔlɔŋɔ ú Yésus. ¹⁴Ɔɔcɔ awɔ́ u ŋa yaáŋɔ́núá ŋaá bá tálɛ́mɛ́na hoóhi ne beébe, buátɛ́ bɔkɔ bɔ́ tɛ ɔ́mɔ bɔ́ bá na bɔkɔ bú obíhélúmúnyi baacɔ bá ɛndɔ́ma. ¹⁵Baacɔ bé Hitúlé báyɛ bá cáŋa beébe hémúnyi a nɔháatɛ́, mbá bé síké abɔ́ aákɔ́nákɛ́na asana beébe ne beébe. ¹⁶Bé ŋé túme ɔbɛ́báta báyɛ : « Anyána túɔ́ cɔba ɔ ɔkɛla na baacɔ eebe e, anyía bá bɔ́ŋa bakɛlákánɔ́ yaandándá yí *ekéki yí hibílícínyínyí eéyé ayɛ́ baacɔ bekime bé Yelúsalɛm ŋe bú menyi ; tú tɛ asɔ́ bá tú ɔsáŋɔ́na anyía beébe bébú yiíyi kɛlaka. ¹⁷Mbá anyía baacɔ beéŋí tɛ cɔba ne buúse ɔ ɔlɔ́kɔ́ma asana eéyé, túé beébe koti anyía bá tɛ háná bíkétínyi ɔɔcɔ asana, bá cámbáka nyiínyi nyí Yésus. »

¹⁸Ɛ́ɛhɛ́ bé ŋe bú beébe oofínyi, bé ŋé beébe kotí buúse bukime báyɛ : « Tu tɛ háná lɔ́kɔ́ma nu húúnéke eété, ta anyía nu eékúnyíki baacɔ e nyiínyi eényí. »

¹⁹Ta híáná, ne Bíel na Sáaŋ ŋa bɔ́ bɛ́káma báyɛ : « Ánɔ lɛcá banɔ́ bɛ́muátá mbɔ́kɔ yááŋa atálɛ́mánánɔ́ eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ anyía túásɔ́ banɔ́ lɔ́kɔ́mákɛ́na ɔ ɔhɔla Bandɔ́mɛsɛ́. ²⁰Tu tɛ asɔ́ bá tú okine obíkétínyi baacɔ bɛsana abɛ́ tú ŋa sɔ́ lɛ́caka, túɔ́ lɔ́kɔ́máka tɔ́na. » ²¹Báábɔ́ bekélísi bɛsana ŋa háná ébú beébe sásáka, báyɛ : « Nu ká nɔ́ lɛca mbɔ́kɔ nu ŋá nɔ́ cɔ́ba ne buúse o ohúli asana eéyé. » Aáná bé ŋe bú beébe nyɛána anyía bé súéte, ɛ́cɛ bá ma bɔ́ áaŋa hɛkɔma hí o beébe súbékíne, ananyía bunɔŋɔ bukime ŋaá bá búé yiínjíékíne Bandɔ́mɛsɛ́ nuúmi e *ekéki yɛ́ asana a yɛ́ ŋaá bɛ́kɛ́láká. ²²Ɔɔcɔ ooci awɔ́ u ŋa yaáŋɔ́núá ekéki yɛ́ nyɛáŋɔ́nua ŋaá bá ɛ́cɛ ú ma hɔ́la tuɔŋɔ etíne éfendí.

Belumitinine Yésus ŋa bɔ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́

²³Ɛ́makɛ́la bá nyɛána ne Bíel na Sáaŋ, bá ŋga bɔ́ kuána báábɔ́ benyíinyí ; bé ŋé beébe bíkétíkínyi bɛsana bikime ebí ne betéŋínyi *beluli nyiínjie na *baáŋá bé *Besuif ŋe bú beébe kotí ɔkɛla. ²⁴Ɛ́makɛ́la belumitinine ábɔ́ lɔ́kɔ́máka bɛsana eébí bikime, bé ŋé túme ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ okelú ɔ́mɔtɛ́, báyɛ : « Síkíne cɛ makɛ́nda mekime, kuɔŋɔ́ o ŋoó ketiki na ɔmɛsɛ́ na ɔmuaná, na nuɔmɔ́ nɔ́ makɛ́lɛ́, na bɛnyɛ́ma bikime a bɛ́áŋa noómi ; ²⁵kuɔŋɔ́ ɔ ŋɔɔ́ kɛ́lá anyía ciasɔ́ sɔ́kɔ́nɔ́ Táfit, muɔwɔ munyiɔnɔ, á táŋɛ́ta a makɛ́nda me *Efúúménénú yí Elilé, ekúlú ayɛ́ mu ŋaá bɛ́báta mɔsɛ :

“Anyíatɛ́ mɔnɔŋɔ ma baacɔ ŋe bíyúkúle na bumálá e ?

Anyíatɛ́ mɔnɔŋɔ ma baacɔ ŋaá bánda tutɔkɛ tú etémbí ne etémbí e ?

²⁶Betéŋí bá ɔmɛsɛ́ ma bɔ́ támba biité,

bá ma bɔ́ bɛ́látána

anyía bébú núúsíki ne Otéŋí a Waáŋá na ciayɛ́ Mesíi.”4.26 Maŋ 2.1-2

²⁷Yááŋa taaká anyía ne *Elóot na Bɔŋs Bílat ŋa bɔ́ látána ne bekenyí na tɔnyɛ́nɔ́ tú *Islayɛ́l bá bálɛ́ka eécí anyía bébú núúsíki Yésus a wáŋa muɔwɔ Munyiɔnɔ e mufúúménénú, muúmu ɔ́ ŋɔɔ́ lɔtɔ́. ²⁸Bá bɔ́ŋa benyióyísínyínyi bɛsana bikime abɛ́ ɔ́ ŋɔɔ́ caŋácáŋa ɔsɔ́mbɔ́tɔ́na buáyá na ɔɔ́wɔ a makɛ́nda ne oówo e nyiléne anyía bɛ́ káá bɛ́kɛ́láka. ²⁹Mbá aámbáya, Otéŋí Bandɔ́mɛsɛ́, ɔ́ɔ lɛca háyɛ bá ŋa bɔ́ basɔ́ sáŋɛna ; cɔ́kɔ́lɛ, óo wiínjíé bɔ́ɔ́wɔ bɔnyiɔnɔ makɛ́nda me ohulikinyi baacɔ bíɔ́wɔ bɛsana tɛ́ka ne bulíkílíki ɔ ɔtɛ́má. ³⁰Ɔ́ɔ basɔ́ iínjíé mɔɔwɔ makɛ́nda anyía túésú eéŋúnyísíki baacɔ ɛkɔnɔ, tu kɛlaka tɔ́na ne bikéki bí tubílícínyínyí ne bikémése bɛ́ bɛsana a makɛ́nda me Yésus, muɔwɔ Munyiɔnɔ e mufúúménénú. »

³¹Ɛ́makɛ́la bábɔ́ mána ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́, haála ahá bá ŋa bɔ́ bá babɛ́bándákánɔ́ ŋeé bínyíétínyi ; Efúúménénú yí Elilé ŋo nyióyó hú mbiɔ́kɛ e cííbú ɛtɛ́má, beébe bekime. Nyíábɔ́ nyitúme eényí o húle húlinyi baacɔ Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ na mɔŋɔlɛ́ ɔ ɔtɛ́má, bé ti líkíme.

Belumitinine Yésus ŋa bɔ́ aafana nyíábɔ́ nyɛbɔ́ŋɔ

³²Ɔlɔŋɔ ú belumitinine ŋaá bá na ɔtɛ́má ɔ́mɔtɛ́ ne nyibíkéti nyɛ́mɔtɛ́ ; ta ɔɔcɔ eé beébe ŋaá bá u tɛ á kɔ́ɔ́na anyía nyíáyɛ́ nyɛbɔ́ŋɔ áŋa nyí wuúci bímuócí. Mbá ɔɔcɔ okime eé beébe ŋaá bá wa yáafakana nyíáyɛ́ nyɛbɔ́ŋɔ na bɔsɔ́ɔ́kɔ́. ³³Baacɔ bá ɛndɔ́ma ŋa bɔ́ bá bébú húlikinyi baacɔ na makɛ́nda meéŋí anyía Yésus ŋaá háanyua e biwéewé. Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá bá waá sáyabakɛna buéŋí belumitinine bekime. ³⁴Ta bɔkɔ a búmɔtɛ́ ŋaá bá bú tɛ á bɛ́ámbɛ́na ɔɔcɔ aabɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́. Yááŋa anyía baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá ne bisíéné ne meébe ŋa bɔ́ bá bébú túéke bɛnyɛ́ma eébí, bé hélékénené mɔɔnyɛ́, ³⁵bé meéme iínjíékíne ná baacɔ bá ɛndɔ́ma anyía bá ááfákɛ́na belumitinine bekime, ɔɔcɔ okime yó hiíte ɔmbana awɔ́ á nyɛmána ne wuúci a bɛsana e bí ŋeé wuúci bɛ́ámbɛ́na.

³⁶Híáná ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋa kɛ́la, nyíáyɛ́ nyiínyi ŋaá bá anyía Yɔ́sɛb. Baacɔ bá ɛndɔ́ma ŋe bú wuúci lɔ́á ɔtáŋɛ́na anyía *Baanábas ɛ́cɛ anyía « Mukíndísi baacɔ ɛtɛ́má » ; u ŋaá bá u *bɔnyɛ Léfi, u ŋeé bíbíéné i iisí ci Síbele.4.36 Besuif beéŋí ŋa bɔ́ bá bébú limekine hɔ́á a aháŋá yɛ́ nyɛháma nyɛ́ ɔɔ́cɔ́ yɛ́ nuɔmɔ́ nú Metitelanɛ́ o otúme e ekúlú yɛ́ bɔnyɛ Makabɛ́ɛ.³⁷Ɔɔcɔ oócí ŋaá bá na yááyɛ́ esíéné, u ŋé yiíyi túé, u ŋé ke iínjíé baacɔ bá ɛndɔ́ma mɔɔnyɛ́.

Asana yɛ́ na Ananías na Safɛ́la

¹Mbá, ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ ŋaá bá aáhá ne nyiínyi anyía *Ananías, úúyé oónyí ŋaá bá ɛ́cɛ Safɛ́la ; u ŋeé túé yáábɔ́ ekéti yí iisí. ²Aáná bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máná ne oónyí anyía wé huné mɔɔnyɛ́ a mɔ́mɔtɛ́, wá nambá ; u ŋé hiíte a má ŋɔ lɔ́bɔ, u ŋé ke iínjíé ná baacɔ bá ɛndɔ́ma. ³Aáná Bíel ŋeé wuúci batá ɔsɛ : « Ananías, anyána *Sátan áŋa wu onyíóyo ɔɔ́wɔ ɔ ɔtɛ́má a nyɛnamá enyí o ŋoó néŋe *Efúúménénú yí Elilé, mbá a namba mɔɔnyɛ́ a mɔ́mɔtɛ́ me ekéti yí iisí eyí ó moó túé e ? ⁴Yaŋɔ́ ɛsɛ, ekéti yí iisí eéyé ŋaá bá yɔ́ɔ́wɔ ɛ́cɛ o ti móo yiíyi túé e ? Te ekúlú eyí ó moó yiíyi túé tɛ́ka mɔ́ɔ́wɔ mɔɔnyɛ́ mááŋa e ? Mbá anyána ɔ́ mɔɔ́ kɛ́laka nyɛnamá nyɛ́ asana eeye ɔɔ́wɔ ɔ ɔtɛ́má e ? Menyi anyía tɛ́ cáŋa baacɔ ó moó néŋe, mbá Bandɔ́mɛsɛ́. »

⁵Ɛŋakɛlá Ananías áa lɔ́kɔ́ma ɔtáŋa ú Bíel oócí, u ŋá kuá, nyiwé eényí. Aáná bulíkílíki ŋeé tímbíé baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máká asana eéyé. ⁶Bɛnɔ́kɔ́ bɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ faáya, bɛ́ ŋá bákákɛ́na úúyé omime na ɔmbɔ́mɔ́, bí ŋgé nyie.5.6 A nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na nyí Besuif, bá ŋaá bá bá bákákɛ́na imime na ɛmbɔ́mɔ́ ; e elime, mbá bé ke nyie.

⁷Ɛŋakɛlá ekúlú ma hɔ́la hoóhi háyɛ bɔkɔ bú injéŋí ɛ́tátɔ́, oónyí u Ananías ŋó oofíne, u ti ményi asana a yɛ́ ma bɛ́kɛ́láka. ⁸Bíel ɔsɛ nááyá : « Ɔ́ɔ mɛ laána, Meemé, ɔ́kɔ, mɔɔnyɛ́ mekime me onduné ú iisí eeme mááŋa e ? » Mbá ɔsɛ : « Ɛ́ɛ, ímeémé mááŋa mekime. » ⁹Bíel ɔsɛ : « Aátɛ́ yá kɛ́la anyía núánɔ́ lɔ́kɔ́mána ɔ ɔkɔkɔna Efúúménénú yí Elilé yí Otéŋí a Waáŋá e ? Ɔ́ɔ lɛcá, baacɔ e bé me ke bú nyie uuwu ɔnɔ́mɛ, ibeébe eé buúse bú ehenyi, bɔ́ cɔba ɔ ɔ kuɔŋɔ́ súéténe tɔ́na. » ¹⁰Hí e ekúlú eéyé, oónjú ŋá kuá owéénú eé buúse bɔ́ ɔɔcɔ u ɛndɔ́ma.

Bɛnɔ́kɔ́ bɛ́ baacɔ ŋe bú óófíne, bí ŋé wuúci kuána owéénú ; bí ŋgé wuúci nyie hoóhi na ɔnɔ́mɛ. ¹¹Yaátɛ́ asana bulíkílíki ŋeé tímbíé na hiɔ́bɔ hí belumitinine Yésus hikime, na baacɔ a bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máká asana eéyé.

Baacɔ bá ɛndɔ́ma ŋa bɔ́ kɛ́la bikéki bí tubílícínyínyí

¹²Baacɔ bá ɛndɔ́ma ŋa bɔ́ bá bábɔ́ kɛ́laka ne bikéki bí tubílícínyínyí ne bikémése bɛ́ bɛsana biéŋí. Belumitinine bekime ŋa bɔ́ bá bábɔ́ bɛ́bándákána na ɔtɛ́má ɔ́mɔtɛ́ a yaalɛ yɛ́ Sálɔmɔn yɛ́ nɔháatɛ́ nú *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́. ¹³Asana ɔ́mɔtɛ́, ta ɔɔcɔ u etémbí awɔ́ u tɛ ɔ́mɔɔ́ bá mulumitinine, ti ómoó weéhínyínyi ɔkɔlátana e úúbú ɔlɔŋɔ ; ta híáná, baacɔ bá bunɔŋɔ ŋa bɔ́ bá bébú beébe lénéke buéŋí. ¹⁴Ɔmbana ú belumitinine Yésus ŋaá bá waá kɔ́maka bikúlú bikime, ne beénjú na banɔ́mɔcɔ́. ¹⁵A asana ne bikéki bí tubílícínyínyí abɛ́ baacɔ bá ɛndɔ́ma ŋa bɔ́ bá bábɔ́ kɛ́láka, ɛ́ɛhɛ́ baacɔ beéŋí ŋa bɔ́ bá bábɔ́ cɔ́bakana bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ i ihényí, bé beébe fienyikinyi na a maándɔ́ ne e ebúyé, anyía ekúlú eyí Bíel ŋa hɔ́la hɔ́á te hú yááyɛ́ ehuéhue é húé ɔkɔnɔ́kɔ́nɔ ɔmɔtɛ́ eé beébe, mbá u aáŋɔ́nua. ¹⁶Híáná bitúte bɛ́ baacɔ biéŋí ŋaá bá bíé húlúkúne tɔ́na a tɔbálɛ́kabálɛ́ka a túáŋa hoóhi ne Yelúsalɛm, bé hélékénéne na bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ ne eebe abá *bɛɛbɛ́ bí bililé ŋaá bá bíé yébíki ; bekime eébé aáŋɔ́núaka.

Baacɔ bá ɛndɔ́ma ŋa bɔ́ bɛ́kála eé buúse bú Hitúlé a hiáŋá

¹⁷Yaátɛ́ asana ne *mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá na baacɔ abá u ŋaá bá ne beébe bá ɔlɔŋɔ ú *Basatusiɛ́ŋ ŋa bɔ́ bá bébú lóbísíkínyi baacɔ bá ɛndɔ́ma buéŋí. ¹⁸Aáná bé ŋeé beébe hátɛ́ákɛ́ná, bé ŋé beébe hákɛ́na eé ciíbe cɛ ɛcaná cɛ kɔ́mɛ́na. ¹⁹Mbá ne butúé, *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá faáya, yí ŋé kuúnéke bihenyi bí ciíbe cɛ ɛcaná, yí ŋé hémúnyi baacɔ bá ɛndɔ́ma, mbá yɛ́sɛ náábɔ́ : ²⁰« Ánɔ cɔbá eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, núé hulíkínyi baacɔ bɛsana a bɛ́ ŋa lɛ́ca yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí olíhe eéyé. » ²¹Ɛ́makɛ́la bábɔ́ lɔ́kɔ́ma aáná, bá ŋá cɔba tútútú nɔɔ́nɔyá, bé ŋge oófókíne a nɔháatɛ́ nú Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, bé ŋé túme oweékúnyi baacɔ.

Ciátɛ́ nɔɔ́nɔyá eécí, ne mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá ne úúyé ɔlɔŋɔ ú baacɔ ŋa bɔ́ bándáka bekendisi Besuif e Hitúlé a hiáŋá. Bá ŋá tɔ́ma bicénji o okohéléne baacɔ bá ɛndɔ́ma abá bá ŋaá háyá eé ciíbe cɛ ɛcaná. ²²Mbá ekúlú eyí bicénji ŋgaá hámá eé ciíbe cɛ ɛcaná, beébe ta ɔkuana baacɔ bá ɛndɔ́ma hɔ́á. Bá ŋa bɔ́ hálɔ́mɔ́na, bá ŋá láákɛ́na baacɔ bé Hitúlé a hiáŋá, ²³báyɛ : « Tú ma sɔ́ kúana bihenyi bí ciíbe cɛ ɛcaná bɛfacákánɔ́ bɔmbányɛ, betétényi ciíbe cɛ ɛcaná bekime ŋa bɔ́ bá tálɛ́mákɛ́na e meése mé bihenyi ; mbá ta híáná, ekúlú eyí tuésú kúuneke bihenyi, basɔ́ ta ɔkuana ɔɔcɔ a baacɔ eébé. » ²⁴Ɛ́makɛ́la ne mutéŋínyi bicénji bí Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ne betéŋínyi *beluli nyiínjie ábɔ́ lɔ́kɔ́ma aáná, injiŋé ŋé beébe nyíme a bɛɛtɔ́ a asana eéyé ; bá bɛ́bátáka báyɛ : « Anyána asana eéyé káá bá e ? »

²⁵Aáná ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋaá fááya o okoó beébe laana ɔsɛ : « Ánɔ lɛcá ! Baacɔ eébé abá nú ŋa nɔ́ hátɛ́ákɛ́na, núɔ hákɛ́na eé ciíbe cɛ ɛcaná á bɔ́ŋa ehenyíé eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, bé eékúnyíki baacɔ bɛsana. »5.25 A yaátɛ́ ekúlú, oondiminyi cé Hitúlé a hiáŋá ŋaá bá cɛ́ tɛ a bɛ́kɛ́la eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, mbá a bɛndaŋía bɛ́ bálɛ́ka.²⁶Mutéŋínyi bicénji bí Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa cɔ́bá na bááyɛ́ baacɔ ; bá ŋá ka hálámánána baacɔ bá ɛndɔ́ma o moyóyónó, anyía bicénji bɛ́muátá ŋaá bá bíé líkíméke anyía baacɔ á bɔ́ŋa bé o beébe túméke andányɛ́.

²⁷Ɛ́makɛ́la bé ke bú beébe hálámánáná, bé ŋé beébe oofínyi haála ehé Hitúlé a hiáŋá ŋaá bá ; mbá mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá meé túme obícónyi baacɔ bá ɛndɔ́ma, ²⁸ɔsɛ : « Yaŋɔ́ ɛsɛ, tu ŋá sɔ́ banɔ́ kóti buúse bukime anyía nɔtɛ háná éékúnyi bɛsana abɛ́ ɔɔcɔ oócí ŋaá bá we yéékúnyíki e ? Mbá ánɔ lɛcá bɔkɔ abɔ́ nú ma nɔ́ kɛ́laka, nú ma nɔ́ sásaka nyíánɔ́ nyiékúnyi a baacɔ bekime bá bálɛ́ka ci Yelúsalɛm ikime ; nu ŋa nɔ́ áamba ɔ basɔ́ túéhínyi owé ú ɔɔcɔ oócí a bɛɛtɔ́. » ²⁹Ne Bíel na baacɔ bá ɛndɔ́ma a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ bɛ́káláka, báyɛ : « Tu ŋá sɔ́ nyɛ́mána tú ɔlɔ́kɔ́mákɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ ɔ ɔhɔla baacɔ. ³⁰Yááŋa anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ewú cíísú sɔ́kɔ́nɔ́ ŋaá bá cíé nyémiki, wuúci ú ŋeé héényi Yésus o owé, ooci awɔ́ nú ŋa nɔ́ ɔɔ́nɔ́ ɛ́cɛ nú ma nɔ́ aátákɛ́na ɔ ɔmbásá. ³¹Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé bééti Yésus ɔ Ɔmuaná a aháŋá yí úúyé ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ ; u ŋé wuúci télímínyi ne Otéŋí ne Munohi baacɔ ɔ ɔkɛla anyía baacɔ bé *Islayɛ́l ábɔ́ bɔ́ŋɔ ohónyí wú ɔbɛ́kákálákɛ́na máábɔ́ maabɛ́, mbá bá sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé meéme, Bandɔ́mɛsɛ́ yó beébe nyɛ́anakɛna máábɔ́ maabɛ́. ³²Basɔ́ eebe, tú ŋe sú húlinyi baacɔ bɛsana a bɛ́ ŋa bɛ́kɛ́láka ; *Efúúménénú yí Elilé ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe yiínjíé ná baacɔ e bé ŋe bú wuúci lɔ́kɔ́mɛ́na ŋeé húli tɔ́na bɛsana eébí. »

³³Ɛ́makɛ́la baacɔ bé Hitúlé a hiáŋá ábɔ́ lɔ́kɔ́máka bɛsana eébí, bá ŋá bɔ fámɔ́núáka ne hilóbi ; bá ŋá bɛ́táá ɔwɔɔ́nɔ́kɔ baacɔ bá ɛndɔ́ma. ³⁴Mbá ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ ŋaá bá aaha, nyiínyi báyɛ Kamaliɛl.5.34 U ŋaá bá yaandándá yí muómóomo a mɔmɔtɛ́ mu beékúnyi bikotí mɔ yaátɛ́ ekúlú ; ɔɔcɔ u Hitúlé a hiáŋá. U ŋaá bá na baákɔ́nɛ́na tɔ́sɛ́na ; eé beébe eébé Bóol awɔ́ u ŋaá bɛ́cáŋa ɔɔcɔ u ɛndɔ́ma (BBƐ 22.3). U ŋaá bá ɔɔcɔ u hitúlé hɛ́ Bafalisiɛ́ŋ, wuúci muékúnyi bikotí, baacɔ bekime ŋaá bá bébú wuúci kékéke buéŋí ; ɔɔcɔ ooci ŋa hátɔ́na ɛndánáka ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ci Hitúlé a hiáŋá, u ŋá batá bicénji anyía bía caŋá hémúnyi baacɔ bá ɛndɔ́ma a nɔháatɛ́. ³⁵Ɛ́makɛ́la bé beébe hémúnyi, mbá ɔsɛ ná baacɔ bé Hitúlé : « Banɔ́, buamɛ bú Islayɛ́l, énu bíkékényíki na bɔkɔ abɔ́ nú ŋa nɔ́ bɛ́táá ɔkɛla baacɔ eebe. ³⁶Ánɔ bɛ́tááka bɔmbányɛ anyía tuɔŋɔ tɛ ŋa hɔ́la tuéŋí ayɛ́ Tɛ́tas ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋe bítóŋínyí, u bíkétíki anyía wáŋa taaká cɛ́ ɔɔcɔ ; baacɔ beéŋí ŋe bú wuúci látáká hoóhi hɛɛcɔ5.36 Ɛ́cɛ anyía hɔ́ndɛ́tɛ ínyíse hɛ́mɔtɛ́. Mbá ekúlú ayɛ́ baacɔ ŋe bú wuúci ɔɔ́nɔ́, baacɔ bekime e bé ŋe bú wuúci látákɛ́na ŋa bɔ́ sáásíáka, ta ɔɔcɔ ta ɔlɔbɔ ɔ ɔlɔŋɔ oócí. ³⁷E elime ciayɛ́, ekúlú yɛ́ mɔfanana, Yútas, ɔɔcɔ u *Kalilé, ŋe bítóŋínyí tɔ́na ; baacɔ beéŋí ŋe bú wuúci látákɛ́ná. Mbá ekúlú eyí bé ŋeé wuúci ɔɔ́nɔ́ tɔ́na, baacɔ bekime e bé ŋe bú wuúci látákɛ́na ŋa bɔ́ sáásíáka. ³⁸Buátɛ́ bɔkɔ, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana aámbáya anyía nɔtɛ háná híite ekúlú a asana na baacɔ eebe ; énu beébe nyɛ́ána, bé súéte, anyía mbɔ́kɔ ná baacɔ ne injiŋé ne buólí abɔ́ bá ŋa bɔ́ nyiɔ ŋeé húle, bí kéé nyímúkúne buúse bukime. ³⁹Mbá mbɔ́kɔ taaká Bandɔ́mɛsɛ́ ú ŋeé beébe iínjie injiŋé cɛ ɔkɛlaka bɛsana eébí, nu tɛ anɔ́ bá nú ɔbɔ́ŋɔ ohónyí wú o biíbi menyisi ; énu bíkékényíki anyía yááŋa yɛ́ ɔbá anyía nú ma nɔ́ támba biité na Bandɔ́mɛsɛ́. »

Ɔtáŋa ú Kamaliɛl ŋe bílénékíne baacɔ bé Hitúlé a hiáŋá ; ⁴⁰aáná bé ŋe bú óófínyi baacɔ bá ɛndɔ́ma, bé ŋé beébe súbéke, bé ŋé beébe háyɛ́na okotí anyía bá tɛ háná cámba nyiínyi nyí Yésus, nyi beébe nyɛana eényí. ⁴¹Baacɔ bá ɛndɔ́ma ŋa bɔ́ hátɔ́na ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ci Hitúlé a hiáŋá, bé ŋé súéte, bé bílénéke buéŋí, anyía bú me bílénékíne Bandɔ́mɛsɛ́ anyía bábɔ́ lɔ́kɔ́máka muuyé a asana ne Yésus. ⁴²Bá ŋa bɔ́ cɔ́bá ne buúse o oweékúnyi baacɔ bɛsana, bé húlíkínyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma yí Yésus, Ɔlɔtɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́, ne eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ne eé meébe ma baacɔ mɔɔ́sɛ́ mekime.

Belumitinine ma bɔ́ táfa baacɔ bétíndétú nɔ́mɔ

¹Ekúlú etéeyé, ɔmbana ú belumitinine Yésus ŋaá bá weé bísólíkínyi bu bísólíkínyi. Aáná batáŋa *nɔkɛlɛ́k ŋe bú túmé obícúcúlíne batáŋa *nuebélé a asana ayɛ́ bá ŋaá bá bábɔ́ bɛ́hɔ́yáka bíábɔ́ bisíké a nuafa nɔ́ bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá abɛ́ bá ŋaá bá bá yáafaka mɔɔ́sɛ́ mekime. ²Aáná baacɔ bá ɛndɔ́ma bɔ́ɔ́hátá ne béfendí ŋa bɔ́ bándáká belumitinine Yésus bekime ; báyɛ náábɔ́ : « Bɔ́ tɛ á bá bɔmbányɛ anyía túásɔ́ nyɛ́ána ohulinyi baacɔ Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ anyía tuásɔ́ cɔbá ɔ ɔwaafɛna baacɔ bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá. ³Buátɛ́ bɔkɔ, banɔ́ báásɔ́ benyíinyí, ánɔ táfáka baacɔ bétíndétú nɔ́mɔ aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ abá baacɔ ŋe bú ményi anyía bá bɔ́ŋa bɛmbányɛ bɛ́ baacɔ ; bá ŋá bɔ́ nyɛmána bá ɔbámɔ́kɔ́nɛ́na tɔ́na bonyíóyónó ne *Efúúménénú yí Elilé ɛ ɛtɛ́má, ne injiŋé a bɛɛtɔ́. Beébe tu ŋa sɔ́ cɔ́ba o owiínjie buólí eébú. ⁴Aáná basɔ́, tu ké sú bíínjie na ɔ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ ne o ohulikinyi baacɔ bíáyɛ́ bɛsana. »

⁵Ɔtáŋa ooci ŋeé bílénékíne buéŋí belumitinine bekime, nyíábɔ́ nyɛtáfa eényí Itiene awɔ́ u ŋaá bá na makɛ́nda o olumitinine, wuúci tɔ́na onyíóyónó ne Efúúménénú yí Elilé hú mbiɔ́kɛ ; bá ŋá táfa tɔ́na ne Fílib na Bɔlɔkɔ́ɔl, na Nɛkanɔ́ɔl na Tɛ́mɔn, na Baálmɛ́nas na Nɛ́kɔlas, ɔɔcɔ u Antióse awɔ́ u ŋaá bɛ́kɔ́ŋɔ́nɛ́ná o olumitinine ú *Besuif buáyá.6.5 Eénye eécí ekime áŋa eénye cá Bakɛlɛ́k ; yááŋa háyɛ anyía belumitinine ŋa bɔ́ táfáka hú baacɔ bá aháŋá yí bebícúcúle.⁶Bé ŋe bú tóŋínyí baacɔ bá ɛndɔ́ma bítíndétú nɔ́mɔ eébí. Ɛ́makɛ́la baacɔ bá ɛndɔ́ma ma bɔ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́, bé ŋé beébe táláka aabá a bɛɛtɔ́. ⁷Aáná Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá bá bɛ́á cɔ́cɔbaka ne buúse. Ɔmbana ú belumitinine kɔmaka buéŋí eé Yelúsalɛm, *beluli nyiínjie beéŋí ŋeé lúmítékíníne.

Bekendisi Besuif ma bɔ́ hátɛna Itiene

⁸Itiene ŋaá bá onyíóyónó na makɛ́nda, anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci sayábákɛ́na buéŋí. Buátɛ́ bɔkɔ, u ŋaá bá waá kɛ́laka ne bikémése bɛ́ bɛsana na bɛandándá bí bikéki bí tubílícínyínyí ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ baacɔ. ⁹Aáná *Besuif a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ bá aáhá, bé húlúkúne a bálɛ́ka ne ci Silɛ́ɛn na cɛ Alɛkɛsandilí ; bá ŋa bɔ́ babɛ́bándákánɔ́ a *andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na ayɛ́ bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ báyɛ « Andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na yɛ́ bɛɔ́lɛ́ a bɛháŋɔ́nákánɔ́ ».6.9 Bɔmbɛ, ecénji a yaáŋá yí butéŋí bú Lóom, u ŋeé hélékénéne sɔ́kɔ́nɔ́ cɛ baacɔ eébé háyɛ bɛɔ́lɛ́ a tuɔŋɔ 63 ɛ́cɛ Yésus Kilís ti ŋée bíbíéne. Bɔ́mɔtɛ́ tɔ́na ŋa bɔ́ bá hɔ́á, bé húlúkúne ne i iisí ci Silisí na cɛ Asi ; beébe bekime eébé ŋa bɔ́ bɛ́lɔ́lɔ́ Itiene, bé súŋgunyinyi ne wuúci. ¹⁰Ta híáná, bɔ́ tɛ ɔ́mɔ bɔ́ bá ne ohónyí wú ɔyáka Itiene i isuŋí, anyía u ŋaá bá waá táŋáka ne injiŋé, wuúci onyíóyónó ne *Efúúménénú yí Elilé hú mbiɔ́kɛ. ¹¹Ɛ́ɛhɛ́ bé ŋge bú hiíte mahɛ́ndɛ́ a baacɔ anyía bá kɔɔ́nákɛ́na Itiene báyɛ u ŋaá bábɛ́na *Moyís, u bábákɛ́na tɔ́na Bandɔ́mɛsɛ́. ¹²Aáná bé ŋe bú líŋísi na baacɔ bá bunɔŋɔ, na *baáŋá bé Besuif, ne *beékúnyi bikotí. Buátɛ́ bɔkɔ eébú, baacɔ eébé ŋa bɔ́ fááya, bá ŋa mɛ́ɔ́mɛ́na Itiene, bé ŋé wuúci cɔbána eé buúse bú Hitúlé a hiáŋá. ¹³Bá ŋa bɔ́ cɔbána tɔ́na baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ sɔ́mbákɛ́na Itiene bɛsana, bá kɔ́ɔnaka báyɛ : « Baabá eéyé tɛ ŋɔ́ɔ́ tɔ́mbɔ ɔbábɛ́na ne Efúúménénú yí Ciíbe ne *bikotí bí Moyís áyá. ¹⁴Tu ŋá sɔ́ lɔ́kɔ́máká waá kɔ́ɔnaka anyía Yésus ɔɔcɔ u *Násalɛt ooci káá kátaka Ciíbe eécí, yɔ́ hɛ́ŋakɛna bikotí ebí Moyís ŋaá basɔ́ iínjíekine. » ¹⁵Baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ bá límekine eé ciíbe ci Hitúlé a hiáŋá ŋa bɔ́ tálá Itiene eése. Bá ŋá lɛca búáyɛ́ buúse á nɔ́máka háyɛ buúse bú *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ a yɛ́mɔtɛ́.

Itiene eé buúse bú Hitúlé a hiáŋá

¹Aáná *mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá ŋeé bícónyi Itiene, ɔsɛ : « Ɔ́kɔ, bɛsana eebi abɛ́ baacɔ eebe ŋa bɔ́ ɔ kɔɔnɛna áŋa taaká e ? » ²Itiene ɔsɛ : « Banɔ́, na báámɛ benyíinyí ne cíími síkíne, ánɔ tákɛ́na eetú, ánɔ lɔ́kɔ́ma bɔmbányɛ ! Bandɔ́mɛsɛ́ Muómóomo ŋee bítóŋínyí ná ciasɔ́ sɔ́kɔ́nɔ́ *Abɛ́laham a bunɔŋɔ bú Mesobotamí ɛ́cɛ Abɛ́laham ti ŋge limékíne a bálɛ́ka cɛ́ Hálan. ³U ŋeé wuúci laána ɔsɛ : “Hatɔ́na ɔɔ́wɔ a bunɔŋɔ, bɛ́álɔ́na na ciɔwɔ ciíbe cɛ baacɔ, mbá e ke limékíne a bunɔŋɔ ebú i ké mí o tóŋie.”7.3 Sɛn 12.1⁴Abɛ́laham ŋaá hátɔ́na a bunɔŋɔ bú Kalɛtɛ́ɛ, u ŋgé límékíne a bálɛ́ka cɛ Hálan. Ɛ́makɛ́la ciayɛ́ síkíne é wé hɔ́á, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋé létínyi Abɛ́laham aaha a bunɔŋɔ ebú tu ŋe sú límine aámbáya. ⁵Bandɔ́mɛsɛ́ te o wuúci iínjie te ekéti yɛ́ haála eé buúbu anyía yɛ́ á bá hááyɛ́ haála há bɛ́muátá, mbá u ŋeé wuúci bɛ́tánɛ́na anyía u kéé wuúci iínjie bunɔŋɔ eebu, búé wuúci bɛ́lɔ́kɔ́mákɛ́na, te u tɛ á bá tɔ́na, bááyɛ́ banana bó buúbu lɔbɔnɔ. Ekúlú ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá bɛ́táná aáná, Abɛ́laham ŋaá bá ɛ́cɛ u tɛ ŋaá bá na ɔɔ́nɔ́. ⁶Bandɔ́mɛsɛ́ yó wuúci laána ɔsɛ : “Bɔ́ɔ́wɔ banana ké ke bú límekine a bunɔŋɔ bɔ́ baacɔ bé etémbí, hɔ́á bé kéé beébe ceŋisiki bɛɔ́lɛ́, bó beébe tekeseke tuɔŋɔ hɛɛcɔ7.6 hɛɛcɔ : Ɛ́cɛ anyía hɔ́ndɛ́tɛ ínyíse hikimekime.7.6 Nyh 3.12⁷Mbá yaŋɔ́, i ké mí kélísíki baacɔ bá bunɔŋɔ e bé ké bú beébe ceŋisiki bɛɔ́lɛ́. E elime eécí, bá ká bɔ́ hátɔkɔna hɔ́á, bó kó mí nyemiki aaha aá haála eehe.”7.7 Sɛn 15.13-14⁸Aáná Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá látána bumbénú na Abɛ́laham, hibílícínyínyí hɛ́ nyɛlata nyí bumbénú eéhí áŋa muacana. Aáná Abɛ́laham ŋeé bíéné *Isak, u ŋé wuúci aacá e metíndétú nɔ́mɔ ma nyíáyɛ́ nyibíbíéne ; Isak ŋaa kɛ́láka híáná ne uuyé ɔɔ́nɔ́ Yákɔb, Yákɔb yɔ́ kɛ́láka tɔ́na na bááyɛ́ baáná, cíísú sɔ́kɔ́nɔ́ cíɔ́hátá ne ífendí.

⁹Cíísú sɔ́kɔ́nɔ́ ŋa bɔ́ bá bábɔ́ aákákɛ́na yáábɔ́ ekuke yí onyíinyí Yɔ́sɛb, ɛ́ɛhɛ́ bé ŋe bú wuúci túé e *Esíbit. Ta híáná, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá bá ne wuúci. ¹⁰Buátɛ́ bɔkɔ u ŋeé wuúci kétúnyíkí a múáyɛ́ muuyé mukime. Yɔ́sɛb ŋaá bá ne injiŋé ; Bandɔ́mɛsɛ́ ŋá kɛ́la anyía Falawɔ́ŋ, Otéŋí u Esíbit, é wuúci lénéke buéŋí. U ŋeé wuúci béétí kɔ́mɛ́na ne ci Esíbit na cɛ ciayɛ́ ciíbe cɛ baacɔ ikime.

¹¹Aáná ɔmbɔ́ta ú ɛcaná ŋaá hámá na a bunɔŋɔ bú Esíbit bukime na bɔ́ *Kanaáŋ áyá ; muuyé ŋaá bá muéŋí ekúlú etéeyé, cíísú sɔ́kɔ́nɔ́ tɛ bɔ́ŋɔ bɔkɔ bɔ́ ɔnyíáka. ¹²Ekúlú ayɛ́ Yákɔb ŋaá lɔ́kɔ́má anyía bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá áŋa e Esíbit, u ŋá tɔ́ma cíísú sɔ́kɔ́nɔ́ hɔ́á nyí buúsebuúse ɔ ɔkɔɔ́wɔɔ́ndɔ bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá. ¹³A nyɛcɔba nyɛ́ ɔláta, Yɔ́sɛb ŋá kɛlá anyía benyíinyí é wuúci menyútúne ; aáná Falawɔ́ŋ ŋe ményi ciíbe cɛ baacɔ cɛ Yɔ́sɛb. ¹⁴Yɔ́sɛb nyɛtɔ́ma baacɔ eényí o okohíite na ciayɛ́ síkíne Yákɔb ne hííyé hɛnyɛ́nɔ́ hikime áyá ; bá ŋa bɔ́ bá baacɔ etíne átátɔ́ ne imbuke buunyi. ¹⁵Na Yákɔb na bááyɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ hátɔna, bé ŋge límékíne e Esíbit ; hɔ́á Yákɔb ŋeé wé, ne cíísú sɔ́kɔ́nɔ́ áyá. ¹⁶Bá ŋaá bɛ́túáhákɛ́na cííbú imime, bá cɔ́cɔbakana a bálɛ́ka ci Síkɛm o okoó ciíci nyiéke e eenyie ayɛ́ Abɛ́laham ŋɔ yɔ́ɔ́ndɔ́kɔ́ ná baáná bá Hɛmɔ́ɔ.

¹⁷Ekúlú ŋaá bá yé bíkósíki ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa nyɛ́mána wu onyíóyísínyi ciayɛ́ ɛndána acɛ́ u ŋaá bɛ́tánɛ́ná Abɛ́laham. Baacɔ bá búásɔ́ bunɔŋɔ a bá ŋa bɔ́ bá e Esíbit ŋaá bá bábɔ́ áátákánána, bé tékeke buéŋí ¹⁸ɔ ɔkɔɔ́háma ekúlú eyí otéŋí u etémbí ewú u ti ómo ményi Yɔ́sɛb ŋaá báátá e butéŋí e Esíbit. ¹⁹Otéŋí oócí ŋeé néŋéké baacɔ bá búásɔ́ bunɔŋɔ, u tekeseke buéŋí cíísú sɔ́kɔ́nɔ́, u beébe eékíkínyi anyía bá nyɛánáka cííbú iŋéné cɛ́ baáná a nɔháatɛ́, cíé wéékúne. ²⁰A yaátɛ́ ekúlú eéyé *Moyís ŋeé bíbíéne ; u ŋaa hɛ́káka buéŋí, u bílénékíne Bandɔ́mɛsɛ́. Bíáyɛ́ bibíényi ŋe bú wuúci oolóbóko eé ciíbe noómi iílí ikimekime ɛ́tátɔ́. ²¹Ɛ́makɛ́la bébú wuúci bɛ́yúata, ɔbɔ́la u Falawɔ́ŋ ŋá kɔcá Moyís, yó wuúci oolóbóko háyɛ uuyé ɔɔ́nɔ́ u bɛ́muátá. ²²Aáná baacɔ bé Esíbit ŋe bú eékúnyíki Moyís bɛsana bikime bɛ́ ɔmɛsɛ́ abɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bébú ményukune ; nyíáyɛ́ nyɛbɛ́cáŋa eényí yaandándá yɛ́ ɔɔcɔ ne e uúyé ɔtáŋa na a nyíáyɛ́ nyɛkɛla nyɛ́ bɛmbányɛ bɛ́ bɛsana.

²³Ɛŋakɛlá Moyís a yáaŋa na tuɔŋɔ etíne éfendí, bú ŋé wuúci bílénékíne anyía wá ka lɛ́ca nyɛnamá nyí olíhe anyɛ́ bááyɛ́ benyíinyí, baacɔ bé *Islayɛ́l, ŋe bú líhe. ²⁴Ɛ́makɛ́la wáá cɔbá, u ŋá kuána ɔɔcɔ u Esíbit a wɔmɔtɛ́ é súbéke ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ u buayá. Moyís ŋa kɛlá wáá lɛ́cá, u ŋá bɛ́hɛ́ŋɛ́na onúséyé, u ŋé wuúci bífúné, yó wuúci ɔ́ɔ́nɔ́. ²⁵U ŋaá bá waá bɛ́tááka, mbá ɔsɛ : “Báámɛ benyíinyí ŋa bɔ́ cɔ́ba ɔ ɔlɛca a nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na eényí anyía yaŋɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ maá mɛ tɔ́ma o okoó beébe nohiki” ; mbá beébe ta ɔlɛca asana eéyé aáná. ²⁶Ɔ ɔyá ɔyá, Moyís ŋa kuána tɔ́na baacɔ béfendí bá bunɔŋɔ bú Islayɛ́l ábɔ́ núaka ɛcálɛ. U ŋaá bá wá yáambaka o beébe eélúnyi, mbá ɔsɛ náábɔ́ : “Baláamɛ, yaŋɔ́ ɛsɛ nua nɔ́ŋa benyíinyí e ? Aátɛ́ yááŋa nu ŋe nú yébinyinyi banɔ́ na banɔ́ e ?” ²⁷Mbá sɔ́ɔ́kɔ́ awɔ́ u ŋaá bá weé tékeseke onyíinyí ŋaá bɛ́kátɛ́tɛ́na Moyís, ɔsɛ nááyá : “Aányɛ́ ú mó yóo télímínyi ne uusú otéŋí na muasɔ́ mukélísi bɛsana e ? ²⁸Ɔ ŋɔɔ́ waamba ɔ mɛ ɔ́ɔ́nɔ háyɛ ɔ́ ŋɔɔ́ wɔ́ɔ́nɔ́ ɔɔcɔ u Esíbit búocí e ?”7.28 Nyh 2.14²⁹Ɛ́makɛ́la wá lɔ́kɔ́ma aáná, nyɛcabakɛna eényí ɔ ɔkɔbɛ́námba a bunɔŋɔ bú Matiaŋ háyɛ eliminyi ; hɔ́á bé ŋe bú bíéné baáná a banɔ́mɔcɔ́ béfendí ne oónyí.

³⁰Ɛŋakɛlá Moyís é límekine hɔ́á tuɔŋɔ etíne éfendí, *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋé wuúci hámɛ́na hú huasɛ i iisí cɛ ɔsɛ́bɛ́á cɛ nɔkɔndɔ nú Sinayi ; yɛ́ ŋaá bá háyɛ tɔbɛ́mbɛ tú oocó a tɔ́ ŋa lɔ́la e hibutebúté. ³¹Moyís ŋeé kéké nyɛnamá nyí eseye anyɛ́ ú ŋa lɛ́cá ; u ŋa sɛ́ weé bíkósíti né yiíyi, u ŋá lɔ́kɔ́ma okelú ú Otéŋí a Waáŋá ma bɛ́átábɔ́tɔ́na ɔ́sɛ : ³²“Yaŋɔ́, ya mɛ́ŋa Bandɔ́mɛsɛ́ ewú cííwu sɔ́kɔ́nɔ́ na Abɛ́laham, ne Isak, na Yákɔb ŋa bɔ́ bá bébú nyemiki.”7.32 Nyh 3.6 Aáná bulíkílíki ŋeé tímbíé Moyís, u ŋé túme ɔnakama, u tɛ háná eéhínyínyi ɔlɛca. ³³Otéŋí a Waáŋá ɔsɛ : “Bɛ́sɔ́mɔ́kɔ bɛkandɛ́na a akɔlɔ́, anyía haála eehe ahá ɔ́ mɔɔ́ tálɛ́mɛ́na áŋa hefúúménénú. ³⁴Ɛ́ ma mɛ́ lɛcaka bɔmbányɛ muuyé mɔ́ báámɛ baacɔ a bá bɔ́ŋa e Esíbit, míɔ lɔ́kɔ́máka muabɔ́ mukéké ; buátɛ́ bɔkɔ ɛ́ ma mɛ́ lɔɔ anyía yémi beébe nohi. Aámbáya, cɔbá, ɛ́ ma mɛ́ ɔ tɔ́ma e Esíbit.” »7.34 Nyh 3.5, 7-8, 10

³⁵Itiene ŋa cɔ́bána ɔtáŋa ne buúse ɔsɛ : « Waáta Moyís ooci baáná bá bunɔŋɔ bú Islayɛ́l ŋe bú kíné ɔlɔ́kɔ́mɛ́na, bá kɔ́ɔnaka báyɛ : “Aányɛ́ ú me yóo télímínyi ne úúsú otéŋí na muasɔ́ mukélísi bɛsana e ?”7.35 Nyh 2.14 Wuúci oócí Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé beébe tɔ́mɛ́na anyía wé beébe téŋgínyi, mbá u beébe háŋɔ́náka a buɔ́lɛ́ ɛ́cɛ elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ yí meé wuúci lɔ́ŋɛ́ta. Elilé yɛ́ bɔsɔ́ma eéyí ŋa lɛ́cána né Moyís e hibutebúté. ³⁶Moyís u ŋeé beébe kátɔ́na e Esíbit ɛ́cɛ ú ma kɛ́laka ne bikémése bɛ́ bɛsana ne bikéki bí tubílícínyínyí, o otúme e Esíbit ɔ ɔkɔɔ́háma na aá nuɔmɔ́ e Nubólótoto ne i iisí cɛ ɔsɛ́bɛ́á noómi a tuɔŋɔ etíne éfendí etú bé ŋe bú límékíne hɔ́á. ³⁷Waáta Moyís oócí u ŋaá láána baáná bá bunɔŋɔ bú Islayɛ́l ɔsɛ : “Bandɔ́mɛsɛ́ káá banɔ́ tɔ́mɛ́na múáyɛ́ *muhémúnyi bɛsana mu etémbí. Mu káá bá háyɛ yaŋɔ́, muúmu ɔɔcɔ u búánɔ́ bunɔŋɔ.”7.37 Tet 8.15³⁸Moyís tɔ́na u ŋaá bá ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ baacɔ bá bunɔŋɔ bú Islayɛ́l i iisí cɛ ɔsɛ́bɛ́á noómi. U ŋaá bá ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ci ne cíísú sɔ́kɔ́nɔ́ ne elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ a yɛ́ ŋaá bá yɛ́á táŋáka ne wuúci a nɔkɔndɔ nú Sinayi. U ŋeé hiíte bɛsana e bí ŋe yíínjíéne olíhe, yɔ́ basɔ́ biíbi hulikinyi.

³⁹Mbá cíísú sɔ́kɔ́nɔ́ ti ómo bú léne ɔlɔ́kɔ́mɛ́na Moyís ; buátɛ́ bɔkɔ bé ŋe bú wuúci bɛ́kátákɛ́ná, aáná ɔhálɔ́mɔ́na a bunɔŋɔ bú Esíbit ŋaá bá weé beébe hámɔ́kɔ́nɛ́na ɔ ɔtɛ́má. ⁴⁰Bá ŋga bɔ́ laána *Aálɔn báyɛ : “Basɔ́ tábɔ́nákɛ́na bɛbandɔ́mɛsɛ́ a bɛ́ á nyɛmána bɛ́ ɔ basɔ́ súéke eé buúse ; tu ti ŋé sú ményi bɔkɔ a bɔ́ ma ka hámɛ́na Moyís, mu-basɔ́-kátɔ́na e Esíbit.”7.40 Nyh 32.1, 23⁴¹Aáná bé ŋe bú túnéké hibílícínyínyí, hɛ́ hɔ́áka ɔɔ́nɔ́ u káwɔ. Bé ŋeé hiíhi sɔ́mbákɛ́na bitúké o onyemi hibílícínyínyí eéhí, bé bílénéke buéŋí a bɔkɔ ebú bé ŋe bú túnéke beébe bɛ́muátá. ⁴²Yaátɛ́ asana Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé beébe túme elime. U ŋé beébe nyɛána anyía bé nyemíki tunjoti tú ɛŋɔ́lɔ́muaná. *Híáná yááŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ e nufule nú *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́ anyía :

“Banɔ́ baacɔ bé Islayɛ́l, ɔ́kɔ, yaŋɔ́ nu ŋá nɔ́ sɔ́mbákɛ́ná bitúké, nuó mi iínjíékíne bɛnyɛ́ma bí etémbí o o mi nyeminyi i iisí cɛ ɔsɛ́bɛ́á a tuɔŋɔ etíne éfendí etú nu ŋe nú límékíne hɔ́á e ?

⁴³Eéʼeé, tɛ́ cáŋa yaŋɔ́. Mbá nu ŋa nɔ́ bɛ́túáhɛ́na ekule yɛ́ bɔlaka yɛ́ *Mɔ́lɔk, ne hibílícínyínyí hí hinjoti hɛ́ cianɔ́ bandɔ́mɛsɛ́ *Lɛfan. Tuatɛ́ tubílícínyínyí eétú nú ŋa nɔ́ túáká o o tuútu nyemiki. Buátɛ́ bɔkɔ ɛ ká mɛ banɔ́ sélisi haaca ɔ ɔhɔla *Bábilon.” »7.43 Am 5.25-27

⁴⁴Itiene ŋaá cɔ́bana ɔtáŋa eé buúse ɔsɛ : « Ekúlú eyí cíísú sɔ́kɔ́nɔ́ ŋa bɔ́ bá i iisí cɛ ɔsɛ́bɛ́á, bá ŋa bɔ́ bá ne ekule yɛ́ bɔlaka yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. Yɛ́ ŋaá bá yó tóŋgínyi Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa aabɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́. Bandɔ́mɛsɛ́ oócí u ŋaá táŋáká ne Moyís, u ŋé wuúci laána ɔsɛ wá falɛ́fáka ekule eéyé háyɛ u ŋeé wuúci tóŋgínyi. ⁴⁵E elime eécí, cíísú sɔ́kɔ́nɔ́ ŋe bú síkíne báábɔ́ baáná ekule yɛ́ bɔlaka eéyé, bé ŋe bú yiíyi oofónóno i iisí acɛ́ bá ŋa bɔ́ hɔɔ́kɔ ná mɔnɔŋɔ amá ú ŋaá sánáká ekúlú eyí Sosué ŋaá bá weé beébe kendisiki. Ekule eéyé ŋeé limékíne hɔ́á ɔ ɔkɔɔ́háma ekúlú ekime eyí Otéŋí Táfit ŋeé líhéké. ⁴⁶Waáta Táfit ŋeé bílénékíné Bandɔ́mɛsɛ́ a nyíáyɛ́ nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na ; buátɛ́ bɔkɔ u ŋaá bátá Bandɔ́mɛsɛ́ u Yákɔb makɛ́nda me o wuúci falɛfakɛna ciíbe. ⁴⁷Asana ɔ́mɔtɛ́, Sálɔmɔn u ŋa fálɛ́fákɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ Ciíbe.

⁴⁸Mbá ta híáná, Bandɔ́mɛsɛ́ a wáŋa fáátɛ ɔ Ɔmuaná ti ŋé límine a anamá cé meébe ekime acɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ fálɛfaka. Híáná muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá kɔ́ɔ́na mɔsɛ :

⁴⁹“Ɔmuaná áŋa haála ehé i ŋeé mi téŋínyi, ɔmɛsɛ́ búámɛ bɔtálɛ́ná bɔ́ akɔlɔ́. Nyɛnamá nyí ciíbe nyɛ́ yaátɛ́ nua nɔ́ŋa nu ɔ mɛ falɛfakɛna e ? Ta anyía nyɛnamá nyɛ́ haála nyɛ́ háányɛ́ ya mɛ́ŋa wu ohélúméke hɔ́á e ?

⁵⁰Tɛ́ka yaŋɔ́ ɛ ŋaá mɛ bɔ́táká bɛnyɛ́ma bikime eébí e ?” »7.50 Ɛsa 66.1-2

⁵¹Itiene ná baacɔ bé Hitúlé ɔsɛ : « Banɔ́ baacɔ eebe, nua nɔ́ŋa na aatɔ́ ɔnata. Banɔ́ tɔ́na na ɛndɔ́kɔ́, nu tɛ háya cíínú ɛtɛ́má a Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ noómi, nu náŋa nuénú núusiki *Efúúménénú yí Elilé, nu hɔ́áka cíínú sɔ́kɔ́nɔ́ a nyɛkɛla ! ⁵²Muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́ amɔ́ háányɛ́ cíínú sɔ́kɔ́nɔ́ ti ómo tekese e ? Bá ŋa bɔ́ ɔ́ɔ́nɔ́kɔ́ behúli ɛsɔ́ma cɛ́ nyɛfaaya nyí ooci a wáŋa bímuócí atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ ; wuúci aámbáya nu ŋe nú túé, nuɔ́ wɔ́ɔ́nɔ́kɔ. ⁵³Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ húlíkínyi bíáyɛ́ *bikotí ná bíáyɛ́ *bililé bɛ́ masɔ́ma, mbá banɔ́ te o biíbi lɔ́kɔ́mɛ́na. »

⁵⁴Ɛ́makɛ́la baacɔ bé Hitúlé a hiáŋá ábɔ́ lɔ́kɔ́máka ɔtáŋa oócí, bá ŋá famɔ́núáka ne hilóbi, bé bíkótóko bɛkɛkɛ o olóbísínyi Itiene. ⁵⁵Mbá Itiene u ŋaá bá onyíóyónó ne Efúúménénú yí Elilé hú mbiɔ́kɛ ; aáná u ŋaá tɔ́má eése ɔ ɔmuaná, u ŋá lɛcá ne eese a yaáŋá yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ne Yésus ɔtálɛ́mánánɔ́ a aháŋá yɛ́ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ ú Bandɔ́mɛsɛ́. ⁵⁶Mbá Itiene ɔsɛ : « Ɛ́náka, ɛ ŋa mɛ́ lɛcá nyiofine nyɛ́ Ɔmuaná me bíkúune, *Ɔɔ́nɔ́ u ɔɔcɔ ma tálɛ́mɛ́na a aháŋá yɛ́ ɔɔbɔ́ ú manɔ́mɛ ú Bandɔ́mɛsɛ́ ! » ⁵⁷Aáná beébe bekime ŋa bɔ́ bábálɛ́tá, bá ŋá bɛ́cúáka eetú na cáábɔ́ aabá, bé ŋé bísúkúníne Itiene a cɛɛ́tɔ. ⁵⁸Bé ŋé wuúci hémúnyi a bálɛ́ka, nyi wuúci túméke andányɛ́ eényí o o wuúci ɔ́ɔ́nɔ. Bambasɔ́mbásɔ a bá ŋa bɔ́ lɛ́cáka asana eéyé ŋa bɔ́ bɛ́sɔ́mɔ́kɔ cííbú káaŋa, anyía bébú túméke Itiene andányɛ́. Bé ŋeé biíbi iínjíékíné ná ɔnɔ́kɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ a yɛ́mɔtɛ́ anyía wé ciíci tétényíki ; ɔnɔ́kɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ eéyé ŋaá bá nyiínyi anyía Sóol. ⁵⁹Bá ŋa bɔ́ bá bébú túméke Itiene andányɛ́, waá bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ ɔsɛ : « Cɔ́kɔ́lɛ, Yésus Otéŋí a Waáŋá, káha yáámɛ́ elilé. » ⁶⁰U ŋeé túmé eŋéndu ɔ ɔmɛsɛ́, u ŋá bábálɛ́ta ɔsɛ : « Otéŋí a Waáŋá, beébe nyɛánɛ́nɛ́na bɔɔbɛ́ eebu ! » Ɛ́makɛ́la wá táŋɛ́ta aáná, nyíáyɛ́ nyiwé eényí.

¹Sóol ŋeé lúmítíné ɔwɔɔ́nɔ awɔ́ bɔ́ ŋɔ yɔ́ɔ́nɔ Itiene.

Sóol ŋe tékese hiɔ́bɔ hí belumitinine

Hú buátɛ́ buɔ́sɛ́ eébú, mutekesene a muáŋá ŋeé túmé a hiɔ́bɔ hí belumitinine hí Yelúsalɛm. Yaátɛ́ asana belumitinine bekime ŋa bɔ́ sáásíáka ne i iisí ci Yuté na cɛ Samalí ; hú baacɔ bá ɛndɔ́ma bá ŋa bɔ́ lɔ́bɔ́ eé Yelúsalɛm. ²Bɔ́mɔtɛ́ baacɔ e bé ŋe bú bíínjíé o olumitinine ŋe bú nyie Itiene, bó wuúci lɛlaka buéŋí. ³Mbá Sóol, wuúci u ŋa cɔ́bá ne buúse o otekese hiɔ́bɔ hí belumitinine ; u húle óofokine eé meébe, u hémúkúnyi ne beénjú na banɔ́mɔcɔ́ a makɛ́nda, u beébe hákɛ́na eé ciíbe cɛ ɛcaná.

Fílib ŋe húlinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma a Samalí

⁴Aáná belumitinine a bá ŋa bɔ́ sáásíáka ŋaá bá bé húlé ebú húlikinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma bɛhaála bɛhaála. ⁵Fílib ŋaá cɔ́bá aá cɛ́mɔtɛ́ bálɛ́ka cɛ Samalí,8.5 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « a bálɛ́ka a ciáŋá cɛ Samalí… » u hulikinyi baacɔ bá hɔ́á anyía Yésus áŋa Mesíi. ⁶Baacɔ bá nyɛkɔca ŋaá bá na ɔtɛ́má ɔ́mɔtɛ́ ; bá ŋa bɔ́ tákákɛ́na eetú ɔ ɔlɔ́kɔ́ma bɛsana ebí Fílib ŋaá bá weé beébe bíkétíkínyi a asana ayɛ́ bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máka, bɔ́ lɛ́caka bikéki bí tubílícínyínyí abɛ́ u ŋaá bá waá kɛ́laka. ⁷Aá taaká, *bɛɛbɛ́ bí bililé ŋaá bá bɛ́á hámɔ́kɔ́na a baacɔ beéŋí a bá ŋa bɔ́ bá ne biíbi, bɛ́ aánjáláka ; na bɛsákála biéŋí na baacɔ e bé ŋe bú síndólo beéŋí ŋa bɔ́ aáŋɔ́núáká. ⁸Aáná baacɔ bá bálɛ́ka ŋe bú bílénéké buéŋí. ⁹Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ aá báka aáhá a bálɛ́ka eécí ; nyíáyɛ́ nyiínyi ɛ́cɛ Símon ; u ŋaá bá waá kɛ́láka maŋála. U kékísíki baacɔ bá Samalí na mááyɛ́ maŋála, u bíkétíki anyía wáŋa taaká cɛ ɔɔcɔ. ¹⁰Híáná baacɔ bekime ŋaá bá bébú wuúci kékéke buéŋí, o otúme tunɔ́sɛ́nɔ́sɛ́ ɔ ɔkɔɔ́háma *baáŋá. Bá kɔ́ɔnaka báyɛ : « Ɔɔcɔ ooci áŋa makɛ́nda má Bandɔ́mɛsɛ́ amá bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ anyía “Makɛ́nda a maáŋá.” » ¹¹Bá ŋa bɔ́ bá bébú wuúci kékéke aáná, anyía feeké u ŋaá bá weé beébe kékísíki na mááyɛ́ maŋála eémé. ¹²Mbá, ekúlú ayɛ́ baacɔ eébé ŋe bú lúmítíníne Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma eyí Fílib ŋeé beébe hulíkínyi a asana ne yí *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ne yí Yésus *Kilís, ne beénjú na banɔ́mɔcɔ́ ŋe bú bíótókíne. ¹³Símon bɛ́muátá ŋe lúmítíníne, yó bíótíne ; u látákɛ́na Fílib. U ŋeé kékéke buéŋí ne bikéki bí tubílícínyínyí ne bikémése bɛ́ bɛsana a bɛ́ ŋa bɛ́kɛ́láka.

¹⁴Ekúlú ayɛ́ baacɔ bá ɛndɔ́ma a bá ŋa bɔ́ lɔ́bɔ́ eé Yelúsalɛm ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́má anyía baacɔ bá Samalí ma bɔ́ káha bɔmbányɛ Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, bá ŋá tɔ́ma ne Bíel na Sáaŋ náábɔ́. ¹⁵Ayɛ́ bá ŋga bɔ́ hámá a Samalí, bá ŋa bɔ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́ná Bandɔ́mɛsɛ́ o owiínjie belumitinine eébé *Efúúménénú yí Elilé. ¹⁶Yááŋa anyía Efúúménénú yí Elilé ŋaá bá yí ti ŋo yóófíne ta na ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ eé beébe. Bá ŋa bɔ́ bá bé me bú bíótókíne hú eé nyiínyi nyí Otéŋí a Waáŋá Yésus. ¹⁷Aáná ne Bíel na Sáaŋ ŋe bú beébe táláká aabá a bɛɛtɔ́. Bandɔ́mɛsɛ́ nyi beébe iínjie Efúúménénú yí Elilé eényí.

¹⁸Ɛ́makɛ́la Símon áa lɛ́ca anyía Bandɔ́mɛsɛ́ me yiínjie belumitinine Elilé ekúlú ayɛ́ baacɔ bá ɛndɔ́ma ŋe bú beébe táláká aabá a bɛɛtɔ́, u ŋé iínjíé ne Bíel na Sáaŋ mɔɔnyɛ́, ¹⁹mbá ɔsɛ : « Énu mi iínjíé tɔ́na makɛ́nda amá anyía ɔɔcɔ okime awɔ́ yámɛ tála aabá a aatɔ́ á bá ne Efúúménénú yí Elilé. » ²⁰Mbá Bíel ɔsɛ : « Mɔ́ɔ́wɔ mɔɔnyɛ́ é nyíme na kuɔŋɔ́ bɛ́muátá áyá, anyía ɔ ŋɔɔ́ bɛ́táá anyía bɔ́ ŋɔ yɔ́ɔndɔ nyiínjie nyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ na mɔɔnyɛ́. ²¹Ɔ tɛ ɔ́ bá ta na nuafa, te ne nyilimíné e buólí eebu, anyía úúwe ɔtɛ́má tɛ á bá ɔtálɛ́mánánɔ́ eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. ²²Hɛŋɛ́na aabɛ́ yɛ́ nyɛbɛ́táá ayɛ́ ɔ ɔ́ŋa ne yiíyi, mbá a bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ anyía, mbɔ́kɔ u ŋeé léne, wɔ́ɔ nyɛanɛ́nɛ́na asana eéyé ayɛ́ ɔ́ɔ bá ɛ́cɛ ɔ́ mɔɔ́ bɛ́táá ɔkɛla. ²³Aáná yaáká yí eése áŋa onyíóyónó ɔɔ́wɔ ɔ ɔtɛ́má hú mbiɔ́kɛ ; ɔ ɔ́ŋa yɔɔ́lɛ́ yɛ́ bɔɔbɛ́. » ²⁴Mbá Símon ɔsɛ náábɔ́ : « Banɔ́ bɛ́muátá, ánɔ mɛ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́nɛ́na Otéŋí a Waáŋá anyía ta bɔkɔ a bɛsana abɛ́ nú ma nɔ́ kɔ́ɔnaka tɛ mɛ hámɛ́na. » ²⁵Baacɔ bá ɛndɔ́ma eébé béfendí ŋa bɔ́ cɔ́bá ne buúse, bé ŋé bíkétíkínyi baacɔ bɛsana ebí bé ŋe bú ményi a asana yí Yésus. Bé ŋé beébe hulíkínyi Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma. E elime eécí, bá ŋa bɔ́ hálɔ́mɔ́ná eé Yelúsalɛm, bé húle húlikinyi baacɔ bá mɔnɔŋɔ meéŋí ma Samalí Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma.

Ne Fílib na munyiɔnɔ kɔ́mɛ́na mu Etiobí

²⁶Elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yí Otéŋí a Waáŋá ŋaá laána Fílib yɛ́sɛ : « Hatɔ́na, cɔbá a aháŋá yɛ́ bulɔɔ́lɔ o ohónyí awɔ́ ú ŋa hátɔna eé Yelúsalɛm, ú lɔ́ɔkɔ a Kasa.8.26 Bálɛ́ka ífendí ŋaá bá ne nyiínyi eényí. Ihényí ífendí ŋaá bá cɛ́a hɔ́lákɛ́na a « Kasa ahátátá » : Ɔ́mɔtɛ́ ŋaá bá cɛ asálá cɛ asálá yɛ́ nuɔmɔ́ ; a wɔ́mɔtɛ́ hɔ́lákɛ́na i iisí acɛ́ baacɔ tɛ ɔ́mɔ bɔ́ bá bébú limekine hɔ́á. Yɛ́ ŋa nyɛmána yɛ́ ɔbá anyía o ohónyí otóocí Fílib ŋa hɔ́lɛna.Baacɔ tɛ ŋa háná abɔ́ hɔ́lɛna a waáta ohónyí. » ²⁷Aáná Fílib ŋé tényí a hátɔ́na, yɔ́ cɔ́ba hɔ́á. O ohónyí, u ŋá lɛca ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ eeyé eé buúse. U ŋaá bá ɔɔcɔ u Etiobí, wuúci weekí.8.27 Buáyá bá ŋaá bá bá yáakáka banɔ́mɔcɔ́ bekime a bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ nyiɔkɛna betéŋí e beénjú. E bikúlú bɛ́ buáyá etéebí, nyiínyi nyí Etiobí ŋaá bá haála hé Nubi, iisí hɛ́nánɔ acɛ́ Sutáŋ áŋa. U ŋaá bá yaandándá yɛ́ munyiɔnɔ kɔ́mɛ́na. U tétényíki buŋaŋa bɔ́ Kandas, oónjú awɔ́ u ŋaá bá otéŋí u bunɔŋɔ bú Etiobí. Ɔɔcɔ oócí ŋaá fááya o okonyémi Bandɔ́mɛsɛ́ eé Yelúsalɛm. ²⁸U ŋaá bá we yeélúéke e Etiobí, oliménénú a yááyɛ́ akálɛ́kɛ ɔ ɔmuaná ; u húle á fánaka nufule nú *muhémúnyi bɛsana *Ɛsayí. ²⁹*Efúúménénú yí Elilé né Fílib yɛ́sɛ : « Bíkósíti, bɛ́bábɛ́na a akálɛ́kɛ e eyinyíé. » ³⁰Aáná u ŋa cábɛ́tɛ́na, yɔ́ cúá akálɛ́kɛ eéyé ; u ŋá lɔ́kɔ́ma ɔɔcɔ u Etiobí oócí á fánáka nufule nú muhémúnyi bɛsana Ɛsayí. U ŋé wuúci batá ɔsɛ : « Ɔ ŋɔɔ́ lɔ́kɔ́ma bɔmbányɛ bɛsana abɛ́ ɔ ŋɔ́ɔ fana e ? » ³¹Mbá ɔɔcɔ ɔsɛ : « Anyána ya mɛ́ŋa wu ɔlɔ́kɔ́máka bɔmbányɛ bɛsana eebi mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ti ŋe mí biíbi hembúlékíne e ? » U ŋɔ́ lɔ́ŋɛ́ta Fílib o okolímine aayá a maabána a akálɛ́kɛ ɔ ɔmuaná. ³²Ekéti yí nufule ayɛ́ u ŋaá bá waá fánaka e nufule eénú ŋaá bá anyía :

« U ŋeé límíne háyɛ etúké ayɛ́ bá cɔ́bana ɔ ɔkɔsɛ́kɛta, yó lésíkínyi mbuumu háyɛ ɔɔ́nɔ́ u ɛtɔ́mbá awɔ́ bá ŋaá sɔ́mba bɛhɔcá, u ti bókíte.

³³Bé ŋeé wuúci fénékíné, wuúci ta ɔbɔ́ŋɔ ɔɔcɔ wu o wuúci kamɛna. Báányɛ́ bé ké bú bíkétíki anyía wáŋa osíkénú ahátátá e ? Yááŋa anyía úúyé olíhe áŋa ɔmanánɔ́ ɔ ɔmɛsɛ́. »8.33 Ɛsa 53.7-8

³⁴Weekí oócí ɔsɛ : « Cɔ́kɔ́lɛ, ɔ́ɔ mɛ laána : Bɛsana eebi ebí muhémúnyi bɛsana ŋe bíkéti ŋa lɛ́ca aányɛ́ e ? Wuúci bɛ́muátá ayɛ́ʼ ɔɔcɔ u etémbí e ? » ³⁵Aáná Fílib ŋaá bɛ́kámá ɔɔcɔ oócí, yó wuúci hulikinyi Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma yí Yésus. U ŋeé túmíne e ekéti yí nufule ayɛ́ ɔɔcɔ oócí ŋaa fánáka. ³⁶Ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ kándaka o ohónyí, bá ŋa bɔ́ lɛ́cá nuúci ; mbá weekí ɔsɛ : « Menyífé eeme, aátɛ́ yááŋa yé okóti anyía o ti o mi ootíne e ? » ³⁷[Mbá Fílib ɔsɛ : « Mbɔ́kɔ o ŋoó lumitinine ne úúwe ɔtɛ́má okime, ya mɛ́ŋa wu ɔ kuɔŋɔ́ óotine. » Mbá ɔsɛ : « I ŋe mí lumitinine anyía Yésus áŋa Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́. »]

³⁸Weekí ŋá laána mukendi akálɛ́kɛ ɔsɛ : « Tálɛ́mɛ́na » ; mu ŋá tálɛ́mɛ́na. Ne Fílib ne weekí ŋa bɔ́ sɔ́ɔ́náká, bé ŋé oofíne eé nuúci, Fílib nyi wuúci ootine eényí. ³⁹Ɛ́makɛ́la bábɔ́ háma eé nuúci, Elilé yí Otéŋí a Waáŋá nyɛhɔlana ɔhɔlana Fílib eényí. Weekí ta ɔ́ háná wuúci lɛca. Ta híáná, ɔɔcɔ u Etiobí oócí ŋa cɔ́ba ne buúse na ɔkanda, u húlé bílénéke. ⁴⁰Fílib ŋe síké é bítéme wa yáaŋa a bunɔŋɔ bɔ́ Asɔt;8.40 Nyiínyi nyɛ́ yaandándá yɛ́ bálɛ́ka a yɛ́mɔtɛ́ yɛ́ bálɛ́ka bí Filisiti cɛ buáyá. u ŋa hátɔ́na hɔ́á, yɔ́ cɔ́ba a Sɛsalɛ́ɛ, u húlé húlikinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma ɔ mɔnɔŋɔ mekime amá u ŋaá bá waá hɔ́laka o ohónyí.

Sóol má háya mɔŋɔlɛ́ né Yésus

¹Ekúlú eéyé, Sóol ŋaá bá wa yánáŋa ɔ ɔsása anyía u ŋɔ yɔ́ɔ́nɔ́kɔ *baákɔ́nɛ́na bé Otéŋí a Waáŋá ; u ŋgaá kúána *mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá. ²Nyi wuúci bata eényí tufule e tú ŋeé wuúci iínjie makɛ́nda ma ɔcɔba aá Tamás, anyía mbɔ́kɔ u ŋaá kuána baacɔ a *bɛndaŋía bɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na a bá ŋa bɔ́ látɛ́na nyiékúnyi nyí Otéŋí a Waáŋá, te beénjú, ta banɔ́mɔcɔ́, we beébe hatɛ́ákɛ́na, mbá u kéé beébe hálámákánána eé Yelúsalɛm bɔɔ́tɔ́kɔ́kɔ́nɔ́ ne tukolí.9.2 Hú Hitúlé a hiáŋá hí Yelúsalɛm ŋaá bá na makɛ́nda me okélísíki nyɛnamá nyɛ́ yaandándá yɛ́ asana háyɛ nyiínyi. Butéŋí bú Lóom ŋaá bá búe lumitekine anyía a bɛsana bí olumitinine bááŋa bá ɔhamanana ɔɔcɔ a bálɛ́ka o okoó wuúci kélísíki.

³O ohónyí ú Tamás, hoóhi na bálɛ́ka, Sóol ŋaa lɛ́cá ɔ ɔlɛca eese, yí húlukune ɔ Ɔmuaná. Eese eéyí ŋaá manyɛ́mɛ́ta haála ahá u ŋaá bá. ⁴Sóol ŋá kuá ɔ ɔmɛsɛ́, u ŋá lɔ́kɔ́ma okelú, ú wuúci bataka ɔ́sɛ : « Sóol, Sóol ! Anyíatɛ́ ó ŋoó mi tekese aná e ? » ⁵Sóol ŋá batá ɔsɛ : « Otéŋí, kuɔŋɔ́ ɛ́cɛ aányɛ́ ewú i ŋeé mi tekese e ? » Mbá okelú ɔ́sɛ : « Yaŋɔ́, ya mɛ́ŋa Yésus ewú o ŋoó tekese. ⁶Aámbáya, hatɔ́na, oofíne a bálɛ́ka ; hɔ́á bá ŋa cɔ́ba ɔ ɔ kuɔŋɔ́ laana bɔkɔ abɔ́ ɔ́ɔ nyɛmana wu ɔkɛlaka. » ⁷Baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá ɔlɔŋɔ ne Sóol ŋa bɔ́ tálɛ́mákɛ́ná, bulíkílíki ŋé beébe momisiki, anyía bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ lɔ́kɔ́máka ɔtáŋa mbá, bá tɛ lɛca ta ɔɔcɔ. ⁸Sóol ŋaá hatɔ́na ɛndánáka, yó húúne eése mbá, u ti túné lɛ́cana. Aáná bé ŋeé wuúci tímbíé ɔ ɔɔbɔ́, bó wuúci cɔbana aá Tamás. ⁹U ŋé limíne mɔɔ́sɛ́ matátɔ́ ; u tɛ lɛcána, u tɛ nyíá, u tɛ múá te menyífé.

¹⁰Muákɔ́nɛ́na a mumɔtɛ́ mu Otéŋí a Waáŋá ŋaá bá aá Tamás, nyíáyɛ́ nyiínyi ɛ́cɛ *Ananías. U ŋaá lɛ́cá *eseye yɛ́ asana : Otéŋí a Waáŋá ŋeé wuúci bítóŋínyí, yó wuúci lɔ́ŋɛ́ta ɔsɛ : « Ananías ! » Mbá Ananías ɔsɛ : « Yaŋɔ́ ooci, Otéŋí a Waáŋá ! » ¹¹Mbá Otéŋí a Waáŋá ɔsɛ : « Cɔbá hí aámbáya aámbáya, á látáka ohónyí awɔ́ bɔ́ ŋɔ́ lɔ́ŋɔ anyía “Téléléle”, ká ka háma o ooki ú Yútas, batá ɔɔcɔ u Táas9.11 Aatɔ́ yɛ́ bálɛ́ka ci Silisí, hoóhi kilomɛ́ta 15 na nuɔmɔ́. awɔ́ bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ báyɛ Sóol ; wáŋa ɔ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na aámbáya eeci. ¹²Ú ma lɛ́ca eseye yɛ́ asana : Ɔɔcɔ nyiínyi anyía Ananías é yóofokine eé ciíbe, waá táláka aabá a ciayɛ́ cɛɛ́tɔ anyía wé túné á lɛ́cakana. » ¹³Ananías ŋa bɛ́kámá ɔsɛ : « Otéŋí a Waáŋá, ya mɛ́ŋa ɔlɔ́kɔ́mákánɔ́ baacɔ beéŋí ébú bíkétíki nyɛŋána nyikime anyɛ́ ɔɔcɔ oócí áŋa ɔkɛlákánɔ́ belumitinine a bá bɔ́ŋa eé Yelúsalɛm. ¹⁴Híáná wáŋa ɔfaayánɔ́ aaha aá Tamás na makɛ́nda emé betéŋínyi *beluli nyiínjie á bɔ́ŋa bé wuúci iínjíénú, ma ɔhatɛakɛna baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ cámba nyiɔ́wɔ nyiínyi. »

¹⁵Mbá ta híáná, Otéŋí a Waáŋá ŋá laána Ananías ɔsɛ : « Cɔbá, anyía ya mɛ́ŋa ɔlɔtɔ́nɔ́ ɔɔcɔ oócí. Wáŋa muamɛ munyiɔnɔ, u kéé húlikinyi baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá *Besuif nyiámɛ nyiínyi, yó nyiínyi hulikinyi tɔ́na na a báábɔ́ betéŋí na a baacɔ bekime bé *Islayɛ́l áyá. ¹⁶Yaŋɔ́ bɛ́muátá i ké mí wuúci tóŋgínyi indekese ikime acɛ́ u káá nyɛmána wu ohiiteke a yáámɛ asana. »

¹⁷Ananías ŋá cɔbá hɔ́á. U ŋá ka háma eé ciíbe acɛ́ Sóol ŋaá bá, u ŋé wuúci tála aabá aá cɛɛ́tɔ, mbá ɔsɛ : « Uumi onyíinyí Sóol, Otéŋí a Waáŋá Yésus awɔ́ ɔ ŋɔɔ́ lɛcá o ohónyí ekúlú ayɛ́ ɔ ŋɔɔ́ bá ɔɔ́ faakɔna aaha, ú maá mɛ tɔ́ma nɔ́ɔ́wɔ anyía óo túné ɔ lɛcakana, mbá *Efúúménénú yí Elilé oofine nɔ́ɔ́wɔ. » ¹⁸Hú ahɛ́ Ananías ŋa táŋɛ́tá aáná, bɛnyɛ́ma a bɛ́mɔtɛ́ háyɛ tuákáyákáyá ŋá hámɔ́kɔ́na a cááyɛ́ eése, bɛ́ ŋa kúakɔna ɔ ɔmɛsɛ́, nyi túmútúne ɔlɛcana eényí. Aáná u ŋa hatɔ́na ɛndánáka, bé ŋé wuúci ootine. ¹⁹E elime eécí, u ŋaá nyíáká bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá, makɛ́nda ŋé túné wuúci faayɛna.

Sóol ŋee húlinyi baacɔ bá Tamás Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma

Sóol ŋe límékíne aá Tamás ɔmbana ú mɔɔ́sɛ́ otíkítíki na baákɔ́nɛ́na bé Yésus a bá ŋa bɔ́ bá hɔ́á ; ²⁰u ŋé túme o otúme ohulinyi baacɔ bá hɔ́á Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma a *bɛndaŋía bɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na bí *Besuif, u sobiki anyía Yésus áŋa Ɔɔ́nɔ́ u Bandɔ́mɛsɛ́. ²¹Baacɔ bekime a bá ŋaá bá bábɔ́ lɔ́kɔ́máka úúyé ɔtáŋa ŋaá bá bébú kékéke, bá bátakana báyɛ : « Ɔ́kɔ, tɛ́ka ɔɔcɔ ooci u ŋaá bá eé Yelúsalɛm, u tekeseke na makɛ́nda baacɔ a bá ŋaá bá bábɔ́ cámbaka nyiínyi nyí Yésus e ? Ɔ́kɔ, tɛ́ka u ŋaá fááya aaha anyía wé keé beébe hatɛ́ákɛ́na, wé beébe ɔɔ́tɔ́kɔ́kɔ ne tukolí, mbá u beébe cɔbakana né betéŋínyi beluli nyiínjie e ? »

²²Mbá ta híáná, Sóol ŋaá bá hú ɔcɔba ne buúse o ohulinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma na makɛ́nda mekime a nyɛnamá anyía Besuif bá Tamás ti ómó túné ebú menyi bɔkɔ bɔ́ ɔbɛ́káma, ekúlú ayɛ́ u ŋaá bá weé tóŋgínyi anyía Yésus áŋa taaká ooci awɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋɔ lɔ́tɔ́.

²³E elime cɛ ɔmbana ú mɔɔ́sɛ́ a wúmɔtɛ́, Besuif ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máná anyía bá ŋá bɔ́ nyɛmána bá ɔwɔɔ́nɔ Sóol. ²⁴Yaátɛ́ asana baacɔ ŋa bɔ́ bá bébú tétényíki bihenyi bikime bɛ́ bálɛ́ka ne nebutúé na nabuɔ́sɛ́. Asana ɔ́mɔtɛ́, bé ŋe yóókísi Sóol hííbú hɛbɛŋa. ²⁵Aáná *baákɔ́nɛ́na bé Sóol ŋe bú wuúci hiíte buutú a búmɔtɛ́, bé ŋé wuúci háya ɛ ɛŋáká, bé ŋé wuúci loósiki ne nukolí e elime cɛ nyɛmámá nyɛ́ hɛkáká hɛ́ bálɛ́ka o o wuúci hémúnyi.

²⁶Ekúlú eyí Sóol ŋgaá hámá eé Yelúsalɛm, u aambaka ɔbɛ́látána na baákɔ́nɛ́na ; mbá baákɔ́nɛ́na eébé bekime ŋa bɔ́ bá bébú wuúci líkíméke anyía bá ŋa bɔ́ bá bá ne isuŋí anyía Sóol a yáaŋa aá taaká *muákɔ́nɛ́na. ²⁷Mbá *Baanábas ŋeé bísúétíne Sóol, yó wuúci cɔbana ná baacɔ bá ɛndɔ́ma. U ŋé beébe bíkétíkínyi na anyána Sóol ŋa lɛ́ca Otéŋí a Waáŋá, na anyána Otéŋí a Waáŋá ŋaá táŋáká ne wuúci. Baanábas ŋé beébe laákɛ́na tɔ́na háyɛ Sóol ŋeé húlíkínyi baacɔ bá Tamás Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma na mɔŋɔlɛ́ mekime. ²⁸O otúme e ekúlú eéyé Sóol ŋe límíne ne beébe, u báátáka, u lɔɔkɔ eé Yelúsalɛm, u húlé húlikinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma na mɔŋɔlɛ́ mekime eé nyiínyi nyí Yésus. ²⁹Sóol ŋeé túmé ɔtáŋa tɔ́na ne Besuif a bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ táŋáka *nɔkɛlɛ́k. U aásánáka ne beébe, mbá beébe bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ áambaka o wuúci ɔ́ɔ́nɔ. ³⁰Ahá benyíinyí bé olumitinine bé Sóol ŋe bú menyi aáná, bé ŋé wuúci cɔbána a bálɛ́ka cɛ Sɛsalɛ́ɛ, bé ŋé wuúci tɔ́ma a bálɛ́ka cɛ Táas.

³¹Aáná belumitinine *Kilís ŋa bɔ́ bá bébú líheke e mbuumu noómi ne i iisí ci Yuté ikime, na a *Kalilé, na a Samalí ; bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ ɔɔ́nɔ́kɛ́na o olumitinine noómi, bá lɔ́kɔ́mákɛ́na Otéŋí a Waáŋá, bá ɔ́ɔmbɔkɔ aá nyiɔ́lɔ nyí *Efúúménénú yí Elilé noómi.

Bíel me yeéŋúnyísi ɔɔcɔ awɔ́ bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ anyía Ɛ́nɛ́ɛ

³²Bíel ŋaá bá u húlé á kándaka bɛhaála bikime bɛ́ bunɔŋɔ bú *Islayɛ́l ; búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́ u ŋá cɔba a bálɛ́ka ci Líta9.32 Bálɛ́ka a cɛ́ ŋaá bá hoóhi e kilomɛ́ta 20 na bálɛ́ka ci Sobé. ɔ ɔkɔlɛ́ca belumitinine bá hɔ́á. ³³U ŋá kuána ɔɔcɔ hɔ́á nyiínyi ɛ́cɛ Ɛ́nɛ́ɛ, tuɔŋɔ á yáaŋa tɔ́námanyɛ́ atɔ́ u na maá fíánɛna aá buaná, anyía u ŋaá bá ɔnɔkɔ́kɔ́nɔ́. ³⁴Mbá Bíel ɔsɛ nááyá : « Ɛ́nɛ́ɛ, Yésus *Kilís mé yóo weéŋúnyísi ! Hatɔ́na ɛndánáka, laŋɔ́náka búɔ́wɔ buaná. » Hú aá yaátɛ́ ekúlú, Ɛ́nɛ́ɛ ŋá hatɔ́na ɛndánáka. ³⁵Ekúlú ayɛ́ baacɔ bekime ne bé Líta na bá atúalɔ́ yɛ́ Sálɔn ŋa bɔ́ lɛ́cáka ɔɔcɔ oócí, bɔ́ hákɛ́na mɔŋɔlɛ́ né Otéŋí a Waáŋá.

Bíel me héenyi Tɔlɔ́kas o owé

³⁶Oónjú a wɔmɔtɛ́ ŋaá bá mulumitinine eé Sobé ; nyíáyɛ́ nyiínyi ŋaá bá ɛ́cɛ Tabíta. (Nyiínyi eényí ŋe bíhémbúle na *nɔkɛlɛ́k anyía « Tɔlɔ́kas », ɛ́cɛ anyía « Cɔɔ́ŋá »). U ŋaá bá waá kɛ́laka baacɔ bɔmbányɛ ekúlú ekime, u ɔɔ́lɔ́kɔ basɔ́kásɔ́ka.

³⁷Ɔ mɔɔ́sɛ́ etéemé, u ŋɔɔ kɔ́nɔ́kɔ, nyiwé eényí. Ɛŋakɛlá wéé wé, bé ŋé bíékébíki úúyé omime, bé ŋgeé wuúci fienyínyi e ekéti yɛ́ ɔnɔŋɔ yí ciíbe. ³⁸Baákɔ́nɛ́na bé Sobé ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́má anyía Bíel áŋa e Líta. Líta áŋa hoóhi ne Sobé ; bé ŋé wuúci tɔ́mɛ́na baacɔ béfendí na ɛsɔ́ma eeci : « Cɔ́kɔ́lɛ, faáya fiaŋɔ fiaŋɔ náásɔ́. » ³⁹Bíel ŋá cɔba ɔ ɔcɔba ɔlɔŋɔ na baacɔ eébé. Ahɛ́ u ŋgaá hámá, bé ŋé wuúci báátána e ekéti yɛ́ ɔnɔŋɔ yí ciíbe. Bisíké bí beénjú bikime ŋe bú bíkósíti nááyá, bɛ́ lɛ́laka. Bí wuúci tóŋgínyi na bɛháŋá namuaná, na bɛlaŋa bí nyiike abɛ́ Tɔlɔ́kas ŋaá bá waá látaka ekúlú ayɛ́ u ŋaá bá wa yánáŋa wɔɔ́sɔ. ⁴⁰Bíel ŋeé hémúkúnyi baacɔ bekime a nɔháatɛ́, yó túme eŋéndu ɔ ɔmɛsɛ́ ɔ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́. E elime eécí, u ŋaá bɛ́kɔ́ŋɔ́ná ; u lɛcaka omime, mbá ɔsɛ : « Tabíta, hatɔ́na ɛndánáka ! » Tɔlɔ́kas nyihúúne eése eényí ; ahɛ́ u ŋa lɛ́cá Bíel, u ŋá hatɔ́na, u ŋé limíne. ⁴¹Bíel ŋé wuúci tímbíé ɔ ɔɔbɔ́, u ŋé wuúci hetúnyi ɛndánáka. U ŋɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ belumitinine, hɔlákáhɔ́láka bisíké bí beénjú, u ŋé biíbi tóŋínyi Tɔlɔ́kas wɔɔ́sɔ. ⁴²Baacɔ beéŋí bá bálɛ́ka ci Sobé a bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máká asana eéyé ŋa bɔ́ hákɛ́na mɔŋɔlɛ́ né Otéŋí a Waáŋá. ⁴³Bíel ŋeé limékíne ekúlú yeéŋí eé Sobé o ooki ú mutumbe bɛɔfɔ a mumɔtɛ́, nyiínyi ɛ́cɛ Símon.

Bíel ŋe húlinyi Kɔɔnɛ́yɛ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma

¹Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋaá bá a Sɛsalɛ́ɛ,10.1 Bálɛ́ka acɛ́ yaandándá yí ciíbe cɛ ɛcaná eé meébe ma ɛcaná me butéŋí bú Lóom ŋaá bá. nyíáyɛ́ nyiínyi ɛ́cɛ Kɔɔnɛ́yɛ. U ŋaá bá mutéŋínyi bicénji etíne atáánɔ ɔ ɔlɔŋɔ ú bicénji awɔ́ bɔ́ ŋɔ́ lɔ́ŋɔ anyía « bicénji bí Italí ». ²Ɔɔcɔ oócí ŋaá bá atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ, u kékéke Bandɔ́mɛsɛ́ buéŋí, ne wuúci na ciayɛ́ ciíbe cɛ baacɔ ikime. U ŋaá bá wɔ yɔ́ɔ́lɔ́kɔ basɔ́kásɔ́ka bé *Besuif buéŋí ; u bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ bikúlú bikime. ³Búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́, i injéŋí ɛ́tátɔ́ cɛ nabuɔ́sɛ́,10.3 Ekúlú eéyé Besuif naŋa bábɔ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na (lɛcá BBƐ 3.1). Cɔ́mɔtɛ́ ehembule na nɔtááŋa a cá ŋá látɛ́na nɔkɛlɛ́k aaha áŋa na « Yɛ́ ŋaá bá injéŋí ɛnámanyɛ́ nɔ́mɔ ». Sáaŋ ŋaá látɛ́na nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na nyí Boloomɛ́ŋ a nyíáyɛ́ nyɛfana nyí onjéŋí o otúme a alalɛ yɛ́ ɔyá. Injéŋí ɛnámanyɛ́ nɔ́mɔ áŋa aná ɛ́tátɔ́ (ɛ́cɛ anyía injéŋí ɛnámanyɛ́ nɔ́mɔ e elime cɛ alalɛ yɛ́ ɔyá). Kɔɔnɛ́yɛ ŋaá lɛ́cá eseye yɛ́ asana : Elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋo yóófíne nááyá, yó wuúci lɔ́ŋɛ́ta yɛ́sɛ : « Kɔɔnɛ́yɛ e ! » ⁴Kɔɔnɛ́yɛ ŋé yiíyi tála eése, u líkíméke, u ŋé yiíyi batá ɔsɛ : « Aátɛ́ yááŋa e, Otéŋí ? » Elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋé wuúci bɛ́káma yɛ́sɛ : « Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé bíléníne ne úúwe ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na na nyiɔ́lɔ anyɛ́ ɔ ŋɔɔ́ wɔɔ́lɔ basɔ́kásɔ́ka ; yaátɛ́ asana u tɛ ŋɔ́ yɔ́ɔ bɛ́hɔ́ya. ⁵Aámbáya aná, tɔ́ma baacɔ eé Sobé bá kɔ́ lɔ́ŋɛ́ta ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ awɔ́ bá ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ anyía Símon, úúyé ɔtáŋɛ́na Bíel. ⁶U ŋe límíne o ooki ú Símon, mutumbe bɛɔfɔ. Ciayɛ́ ciíbe áŋa a asálá yɛ́ nuɔmɔ́ nɔ́ makɛ́lɛ́. » ⁷Hí ahɛ́ *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma eéyí ŋa hɔ́lá, Kɔɔnɛ́yɛ ŋɔ́ lɔ́ŋɛ́ta na bááyɛ́ bɔnyiɔnɔ a bɔ́mɔtɛ́ béfendí, ne ecénji e bicénji abɛ́ u ŋaá bá weé téŋgínyi, sɔ́ɔ́kɔ́ awɔ́ u ŋaá bá atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ. ⁸U ŋé beébe bíkétíkínyi bɛsana bikime a bɛ́ a bɛ́kɛ́láka, nyi beébe tɔ́ma eényí eé Sobé.10.8 Hoóhi e kilomɛ́ta 50 na bálɛ́ka cɛ Sɛsalɛ́ɛ.

⁹Ɔ ɔyá ɔyá, ekúlú ayɛ́ baacɔ eébé ŋa bɔ́ bá o ohónyí, bébú bíkósíki na bálɛ́ka ci Sobé, Bíel ŋá bááta ɔ ɔnɔŋɔ ú ciíbe ɔ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́. Túefi10.9 Ekúlú a yɛ́mɔtɛ́ yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na yí Besuif. ŋaá bá hoóhi na ɔnyɛmana. ¹⁰Ɛcaná ŋé túme o wuúci nuana, u aambaka ɔnyíá. Ekúlú ayɛ́ bá ŋaá bá bé wuúci námbákɛ́na bɛnyɛ́ma, u ŋe síké é bítéme ciayɛ́ injiŋé ma bɛ́kɔ́ŋɔ́na, u ŋá lɛcá *eseye yɛ́ asana : ¹¹Ɔmuaná ŋeé bíhúúné, bɔkɔ háyɛ yaandándá yɛ́ sanja sɔ́ɔ́náka ɔ ɔmɛsɛ́ ne *tubéŋú túnyíse tusúŋékénú. ¹²A bɔkɔ eébú noómi, anamá ekime na cá ɛnyama, na cá mɔɔ́hɔ, ne cé tunonyí ŋaá bá hɔ́á. ¹³Aáná Bíel ŋaá lɔ́kɔ́má okelú a wɔ́mɔtɛ́ é wuúci laakɛna ɔ́sɛ : « Bíel, hátɔ́na ɛndánáka ! Ɔ́ɔ́nɔ́kɔ ɛnyama eeci, mbá e ciíci nyíáka. » ¹⁴Mbá Bíel ɔsɛ : « Buakaʼo, Otéŋí a Waáŋá, anyía ta buɔ́sɛ́ ɛ́ tɛ ŋá mɛ nyíá bɔkɔ te bú bihíŋe, ta bɔ́ mɔnyɔ́kɔ́lɔ́. » ¹⁵Okelú oócí ŋa háná á lɔ́kɔ́mána, u ŋé wuúci laána ɔ́sɛ : « Bɔkɔ bukime abɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá kɔ́ɔ́na anyía búáŋa bufúúménénú, atɛ kɔɔ́na anyía búáŋa bɔkɔ bɔ́ mɔnyɔ́kɔ́lɔ́. » ¹⁶Asana eéyé ŋaá hálɔ́mɔ́nɛ́na ɔbɛ́kɛ́la aáná bikúlú bɛ́tátɔ́ ; e elime eécí, bɔkɔ eébú ŋaá hálɔ́mɔ́ná ɔbááta ɔ Ɔmuaná.

¹⁷Ekúlú eyí Bíel ŋaá bá waá bɛ́tááka nyihembule nyɛ́ asana ayɛ́ ú ma lɛ́caka, baacɔ abá Kɔɔnɛ́yɛ ŋaá tɔ́má ŋa bɔ́ bá ɛ́cɛ bá ma bɔ́ bátaka baacɔ ooki ú Símon ; bá ŋa bɔ́ bá bá búáŋa aámbáya eé buúse bú ehenyi. ¹⁸Bá ŋá lɔ́ŋɔ́kɔ baacɔ, bó beébe bata báyɛ : « Tɛ́ka aaha Símon awɔ́ bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ anyía Bíel ŋe límine e ? »

¹⁹Bíel ŋaá bá wa yánáŋa ɔ ɔbɛ́táá asana ayɛ́ wá lɛ́caka, ekúlú eyí Elilé yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci laána yɛ́sɛ : « Kuɔŋɔ́, baacɔ a bá bɔ́ŋa aaha bátátɔ́10.19 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ », ta anyía « baacɔ béfendí ». ŋa bɔ́ aamba ; ²⁰hatɔ́na, sɔ́ɔ́na, mbá e súéte ɔlɔŋɔ ne beébe, eti bísúŋúnyi anyía yaŋɔ́ yémi beébe tɔ́ma. »

²¹Aáná Bíel ŋaá hátɔ́na, yɔ́ kɔ kúana baacɔ eébé, mbá ɔsɛ : « Yaŋɔ́, ya mɛ́ŋa ɔɔcɔ awɔ́ nu ŋa nɔ́ aamba. Aátɛ́ nuanɔ́ fáaya ɔ ɔkɛla e ? » ²²Báyɛ : « Tua sɔ́ŋa aaha anyía mutéŋínyi bicénji Kɔɔnɛ́yɛ ú maá basɔ́ tɔ́ma nɔ́ɔ́wɔ. Wáŋa atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ, u naŋa weé kékéke Bandɔ́mɛsɛ́ ; Besuif bekime ŋe bú wuúci lémbi. Elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ e yefúúménénú ŋeé wuúci laána anyía wɔ́ yɔ́ɔ lɔ́ŋɔ́kɔ e úúyé ooki, wá lɔ́kɔ́máka bɛsana abɛ́ ɔ ŋɔ́ɔ cɔ́ba o o wuúci laakɛna. » ²³Bíel ŋeé beébe oofínyi eé ciíbe, yó beébe fienyisi.

Ɔ ɔyá ɔyá, u ŋá hatɔ́na ɔlɔŋɔ na baacɔ eébé, bé ŋé súéte. Belumitinine a bɔ́mɔtɛ́ bé Sobé ŋa bɔ́ cɔ́ba o okoó wuúci síke. ²⁴A buɔ́sɛ́ bɔ́ ɔláta, bá ŋga hámá a Sɛsalɛ́ɛ. Kɔɔnɛ́yɛ ŋaá bá weé beébe tátáka na ciayɛ́ ciíbe cɛ baacɔ na bíáyɛ́ bikendinyi bɛ́ ɔtɛ́má abɛ́ u ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́.

²⁵Ekúlú eyí Bíel ŋa sɛ́ wé yóófíne eé ciíbe, Kɔɔnɛ́yɛ ŋa cɔ́bá o okoó wuúci káha, u ŋá kuána Bíel a akɔlɔ́ o o wuúci nyemíki. ²⁶Mbá Bíel ŋeé wuúci hetúnyí, yó wuúci laana ɔsɛ : « Hatɔ́na ɛndánáka, eti mi nyemíki ; yaŋɔ́ tɔ́na, ya mɛ́ŋa ɔɔcɔ háyɛ kuɔŋɔ́. » ²⁷Aáná Bíel ŋo yóófíne eé ciíbe, bé húle táŋátáŋa na Kɔɔnɛ́yɛ ; u ŋaá kúána baacɔ beéŋí babɛ́bándánɔ́ hɔ́á. ²⁸Mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Nú ŋe nú ményi anyía olumitinine ú Besuif ti ŋó yóókóto anyía uubú ɔɔcɔ é kendíkínyi na ɔɔcɔ u bunɔŋɔ bú etémbí, ta anyía wé yóófine e úúyé ooki. Mbá ta híáná, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé mi tóŋínyí anyía ɛ tɛ ɔ́mɔ́ nyɛ́mana wu ɔlɛcaka ta ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ háyɛ ɔɔcɔ u bihíŋe ta anyía u mɔnyɔ́kɔ́lɔ́, mbá i wuúci bíkíilie. ²⁹Buátɛ́ bɔkɔ ɛ́ ma mɛ́ faaya, i ti bísúkúle. Ɛ ŋa mɛ́ aamba omenyi aatɔ́ yɛ́ asana ayɛ́ ɔ́ɔ mɛ lɔ́ŋɔ́kɔ. »

³⁰Kɔɔnɛ́yɛ ɔsɛ : « Hɛ́nánɔ eeci mɔɔ́sɛ́ matátɔ́, e ekúlú eeye aana, ɛ ŋa mɛ́ bá yámɛ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́10.30 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « …yámɛ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na, yaŋɔ́ obíkíilie ɔnyíá ». eémi eé ciíbe, i injéŋí ɛ́tátɔ́ cɛ́ nabuɔ́sɛ́. I ŋe síké emi bítéme ɔɔcɔ maá mɛ tálɛ́mɛ́nɛ́na eé buúse, bíáyɛ́ bɛlaŋa nɔmaka, ³¹mbá ɔsɛ : “Kɔɔnɛ́yɛ, Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa ɔlɔ́kɔ́mánɔ́ úúwe ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na ; u ŋa bɛ́táá nyiɔ́lɔ anyɛ́ ɔ ŋɔɔ́ wɔɔ́lɔ basɔ́kásɔ́ka. ³²Tɔ́ma baacɔ aná eé Sobé, bɔ́ kɔ lɔ́ŋɛ́ta ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ awɔ́ bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ anyía Símon, úúyé ɔtáŋɛ́na Bíel. U ŋe límine o ooki ú Símon, mutumbe bɛɔfɔ. Ciayɛ́ ciíbe áŋa a asálá yɛ́ nuɔmɔ́ nɔ́ makɛ́lɛ́.” ³³Ɛ ŋaá mɛ tɔ́ma ɔ ɔtɔ́ma baacɔ ɔ ɔkɔɔ́ kuɔŋɔ́ lɔ́ŋɛ́ta. Ɔ́ mɔɔ́ kɛla bɔmbányɛ háyɛ ɔ́ mɔɔ́ faáya. Aámbáya basɔ́ eebe eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ anyía túásɔ́ lɔ́kɔ́máka bɛsana bikime ebí Otéŋí a Waáŋá ɔ́ yɔ́ɔ laakɛna anyía ɔ́ɔ basɔ́ húlíkínyi. »

Bíel ŋe bíkétíkínyi baacɔ bɛsana o ooki ú Kɔɔnɛ́yɛ

³⁴Bíel ŋeé túmé ɔtáŋa ɔsɛ : « Aámbáya ɛ́ maá mɛ lɔ́kɔ́ma bɔmbányɛ bɔmbányɛ anyía Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ á bá ne mebeé. ³⁵Míɔ háná lɛca anyía ɔɔcɔ okime ewú u ŋeé kéke Bandɔ́mɛsɛ́, u kɛlaka bɛsana a bɛtálɛ́mánánɔ́, ŋe bíléníne Bandɔ́mɛsɛ́, ta u cáŋa á bá u bunɔŋɔ bɔ́ háányɛ́ ! ³⁶Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá tɔ́mɛ́ná baacɔ bé *Islayɛ́l Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma o o beébe óókísi anyía mbuumu káá bá ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ci ne wuúci na baacɔ e elime ci Yésus *Kilís, Mutéŋínyi baacɔ bekime. ³⁷Banɔ́ bɛ́muátá, nú ŋe nú ményi bɛsana a bɛ́ ŋa bɛ́kɛ́láka i iisí ci Yuté ikime o otúme a *Kalilé ekúlú ayɛ́ Sáaŋ ŋeé húlíkínyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma, yó beébe ootokine. ³⁸Nú ŋe nú ményi tɔ́na anyána Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe yíinjíé Yésus, ɔɔcɔ u *Násalɛt, makɛ́nda me *Efúúménénú yí Elilé. Nú ŋe nú ményi tɔ́na anyána Yésus ŋaá bá u húlé á kándaka, u kɛlaka baacɔ bɔmbányɛ, u eéŋúnyísíki baacɔ bekime abá Musɔ́mɛ́na ŋaá bá mú ma hátɛakɛna. Yááŋa anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá bá ne wuúci.

³⁹Basɔ́ bɛ́muátá, tua sɔ́ŋa bambasɔ́mbásɔ bá bɛsana bikime ebí Yésus ŋaa kɛ́láka i iisí ci *Besuif, hɔlákáhɔ́láka eé Yelúsalɛm. Bé ŋeé wuúci ɔ́ɔ́nɔ́ ɛ́cɛ bé meé wuúci aátákɛ́na ɔ ɔmbásá. ⁴⁰Asana ɔ́mɔtɛ́, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci heényi o owé a mɔɔ́sɛ́ matátɔ́, yó wuúci iínjie makɛ́nda me obítóŋgínyi a baacɔ. ⁴¹U ti ómo bítóŋínyi a baacɔ bekime, mbá náásɔ́, bambasɔ́mbásɔ abá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa cáŋacáŋa ɔtáfáka, u ŋé bítóŋgínyi. Tu ŋe sú nyíékínyí, túó muékínyi ɛ́cɛ ú ma háanyua e biwéewé. ⁴²Yésus ŋaá basɔ́ tɔ́má anyía túésú húlíkínyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma, tu beébe tóŋgínyi anyía wuúci wáŋa taaká ooci awɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá kɔ́ɔ́na anyía u káá sɔ́mbɔ́tɔ́kɔ́nɛ́na na bɔɔ́sɔ ne bewéékúnénú bɛsana. ⁴³Ɔɔcɔ oócí, Yésus, *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́ bekime ŋa bɔ́ táŋáká yááyɛ́ asana, bá kɔ́ɔnaka báyɛ : Ɔɔcɔ awɔ́ u ŋá háya mɔŋɔlɛ́ nááyá, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa nyɛ́anɛnɛna búáyɛ́ bɔɔbɛ́ e elime ci Yésus. »

Efúúménénú yí Elilé me oofine a baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá Besuif

⁴⁴Ekúlú eyí Bíel ŋaá bá wa yánáŋa ɔ ɔtáŋa, *Efúúménénú yí Elilé nyiofinine eényí ɛtɛ́má cɛ́ baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máká Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. ⁴⁵Belumitinine a bá ŋa bɔ́ fááya o okoósíke Bíel ŋa bɔ́ bá *Besuif ; bé ŋe bú kékéké buéŋí ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ lɛ́cá anyía Bandɔ́mɛsɛ́ me yíínjie ta baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá Besuif Efúúménénú yí Elilé. ⁴⁶Yááŋa anyía bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ lɔ́kɔ́máka bábɔ́ táŋáka ɛtáŋa anamánamá, bé nyémiki bɛandándá bí *bikéki bɛ́ bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. ⁴⁷Mbá Bíel ɔsɛ : « Aámbáya baacɔ eebe a búáŋa bonyíóyónú ne Efúúménénú yí Elilé háyɛ basɔ́, aányɛ́ wáŋa wu o beébe kóti tɔ́na *obíótíne ne menyífé e ? » ⁴⁸Ɔsɛ bé beébe ootókíne eé nyiínyi nyí Yésus *Kilís, nyi beébe ootókíne eényí. Bé ŋé wuúci batá anyía wa háná límekine ɔmbana ú mɔɔ́sɛ́ ne beébe.

Bíel ŋe bíkétínyi belumitinine úúyé ɔkanda

¹Ekúlú ayɛ́ ta baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá *Besuif ŋa bɔ́ káha tɔ́na bɔmbányɛ Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ aáná, na baacɔ bá ɛndɔ́ma na báábɔ́ benyíinyí belumitinine *Kilís bé Yuté ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máká asana eéyé. ²Ahɛ́ Bíel ŋgaá hálɔ́mɔ́ná eé Yelúsalɛm, belumitinine a bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ kɔɔnaka anyía baacɔ bekime ŋá bɔ́ nyɛ́mána bá ɔbɛ́ácáka ŋe bú túme ɔkákálɛ́na Bíel, ³báyɛ : « Anyána o ŋoó woofine eé meébe ma baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá babɛ́ácákánɔ́, e nyíékínyi ne beébe e ? » ⁴Aáná Bíel ŋeé beébe bíkétíkínyi bɛsana bikime háyɛ bɛ́ ŋa bɛ́kɛ́láka, ɔsɛ náábɔ́ :

⁵« Ɛ ŋaá mɛ bá a bálɛ́ka ci Sobé yámɛ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́, míɔ lɛcá *eseye yɛ́ asana : Bɔkɔ ŋeé húle ɔ Ɔmuaná, bú sɔ́ɔ́náka ɔ ɔmɛsɛ́, bú hɔ́áka yaandándá yɛ́ sanja ne *tubéŋú túnyíse tusúŋékénú. Bɔkɔ eébú ŋa kaáháma hoóhi na yaŋɔ́. ⁶I ŋe mí buúbu bísíémúkúnyí, míɔ lɛcaka noómi anamánamá ne cé bitúké bɛ́ ɔmɛsɛ́, na cá ɛnyama cí biciké, na mɔɔ́hɔ, ne tunonyí tɔ́ ɔmuaná. ⁷Ɛ ŋaá mɛ lɔ́kɔ́má okelú á mɛ laakɛna ɔ́sɛ : “Bíel eé, hatɔ́na ɛndánáka, ɔ́ɔ́nɔ́kɔ ɛnyama eeci mbá e ciíci nyíáka !” ⁸Mbá ɛsɛ́ : “Buakaʼo, Otéŋí a Waáŋá, anyía ta buɔ́sɛ́ ɛ tɛ́ ŋá mɛ nyíá bɔkɔ te bú bihíŋe, ta bɔ́ mɔnyɔ́kɔ́lɔ́.” ⁹Okelú oócí ŋa háná lɔ́kɔ́mána ɔ Ɔmuaná ɔ́sɛ : “Bɔkɔ bukime abɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá kɔ́ɔ́na anyía búáŋa bufúúménénú, atɛ kɔɔ́na anyía búáŋa bɔkɔ bɔ́ mɔnyɔ́kɔ́lɔ́.” ¹⁰Okelú oócí ŋaá hálɔ́mɔ́nɛ́ná ɔlɔ́kɔ́mána bikúlú bɛ́tátɔ́ ; e elime eécí, bɔkɔ eébú ŋá hálɔ́mɔ́na ɔ Ɔmuaná na bíáyɛ́ bɛnyɛ́ma bikime. ¹¹Hí aá yaátɛ́ ekúlú, baacɔ bátátɔ́ ŋá ka bɔ́ hámá o ooki awɔ́ ɛ ŋaá mɛ bá hɔ́á;11.11 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « …tu ŋa sɔ́ bá hɔ́á ». bé ŋeé beébe tɔ́má náámɛ, bé húlúkúne a Sɛsalɛ́ɛ. ¹²*Efúúménénú yí Elilé ŋa mɛ́ laána anyía yémí súéte ne beébe, i ti bísúŋúnyi. Benyíinyí bé olumitinine bétíndétú ebé i ŋeé mi héléné aaha ŋge bú mi síké a Sɛsalɛ́ɛ. Tu ŋé oofíne basɔ́ bekime eé ciíbe cɛ Kɔɔnɛ́yɛ. ¹³U ŋá basɔ́ bíkétíkínyi háyɛ ú ŋa lɛ́cá eeyé eé ciíbe *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ atálɛ́mánánɔ́, yí wuúci laakɛna yɛ́sɛ : “Tɔ́ma baacɔ eé Sobé bɔ́ kɔ lɔ́ŋɛ́ta Símon, úúyé ɔtáŋɛ́na Bíel. ¹⁴U kɔ́ yɔ́ɔ laakɛna mehúnyi e mé kó yó nohi, na ciɔwɔ ciíbe cɛ baacɔ ikime áyá !” ¹⁵Ekúlú eyí i ŋeé mi túmé ɔtáŋa, Efúúménénú yí Elilé nyiofine eényí náábɔ́, bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ yí ŋe yóófíne náásɔ́ e nyitúme. ¹⁶Aáná ɛ ŋaá mɛ́ bɛ́táá asana eyí Otéŋí a Waáŋá ŋaá kɔ́ɔ́na ɔsɛ : “Sáaŋ ŋó yóótókíne baacɔ ne menyífé, mbá banɔ́, Bandɔ́mɛsɛ́ káá banɔ́ óótokine ne Efúúménénú yí Elilé.” ¹⁷Aáná Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé beébe iínjíé nyiínjie nyɛ́mɔtɛ́ háyɛ anyɛ́ ú ŋaá basɔ́ iínjíé ekúlú ayɛ́ tu ŋa sɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ né Otéŋí a Waáŋá Yésus Kilís ; yaŋɔ́ ɛ́cɛ aányɛ́ awɔ́ ya mɛ́ŋa wu ɔbɛ́kɛ́ŋɛ́lɛ́ána a nyɛkɛla nyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ e ? »

¹⁸Ɛŋakɛlá baacɔ eébé ábɔ́ lɔ́kɔ́máka ɔtáŋa oócí, bé ŋé lésíkínyi mbuumu, bé iínjíékíne Bandɔ́mɛsɛ́ nuúmi, báyɛ : « Yááŋa taaká anyía Bandɔ́mɛsɛ́ me yiínjie tɔ́na baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá Besuif ohónyí na wú ɔbɛ́kákálákɛ́na máábɔ́ maabɛ́ na wú ɔbɔ́ŋɔ taaká ci olíhe. »

Belumitinine bá bálɛ́ka cɛ Antióse

¹⁹Mutekesene e mú ŋeé túmé ekúlú ayɛ́ bɔ́ ŋɔ yɔ́ɔ́nɔ́ Itiene ŋa kɛ́lá anyía belumitinine *Kilís ábɔ́ sáásíáka. Bɔsɔ́ɔ́kɔ́ a bɔ́mɔtɛ́ eé beébe ŋe bú súétéké, bɔ́ kɔ hámɔ́kɔ́na ne e Fenisí, ne e Síbele, na a Antióse.11.19 Aatɔ́ yɛ́ bálɛ́ka yí ekéti yí iisí ci butéŋí bú Lóom eé Silíi ; bé ciíci ciekinyi báyɛ « Antióse ci Silíi » (ɔ ɔwaálɔ́na na Antióse ci Bisiti). Fanáka BBƐ 13.14. Mbá hú a baacɔ bé Besuif bá ŋa bɔ́ bá bébú húlikinyi Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma. ²⁰Mbá ta híáná, nyɛkátá nyí belumitinine a bɔ́mɔtɛ́ ne bé Síbele ne bé Silɛ́ɛn ŋa bɔ́ cɔ́bá a Antióse ; beébe bé ŋe bú túmé ɔtáŋa tɔ́na na baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá *Besuif, bé beébe húlikinyi Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma e yí ŋo tóŋínyi asana yí Otéŋí a Waáŋá Yésus. ²¹Makɛ́nda ma Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá bá ne beébe, ɔmbana ú baacɔ weéŋí nyɛhákɛ́na mɔŋɔlɛ́ né Otéŋí a Waáŋá eényí, bá ŋá bɔ bɛ́kɔ́ŋɔ́nákɛ́na ɛtɛ́má.

²²Hiɔ́bɔ hí belumitinine hí Yelúsalɛm ŋaá lɔ́kɔ́máká asana eéyé, aáná bá ŋa bɔ́ tɔ́má *Baanábas a bálɛ́ka cɛ Antióse. ²³Ahɛ́ u ŋgaá hámá hɔ́á, yɔ́ lɛ́ca háyɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá sáyábákɛ́na belumitinine, u ŋé bílénéke, u ŋé beébe kíndísíki anyía beébe bekime bé límekine bebíínjíénú né Otéŋí a Waáŋá na ɔtɛ́má okime. ²⁴Yááŋa anyía Baanábas ŋaá bá na ambányɛ yɛ́ ɔtɛ́má, wuúci onyíóyónó ne *Efúúménénú yí Elilé, ne olumitinine ɔ ɔtɛ́má. Ɔmbana ú baacɔ weéŋí ŋeé bíínjíé ɔ ɔlátɛ́na Bɛsana bí Otéŋí a Waáŋá.

²⁵E elime eécí, Baanábas ŋé súéte a Táas ɔ ɔkɔwáamba Sóol hɔ́á. ²⁶Ɛ́makɛ́la wéé wuúci bɔ́ŋɔ, u ŋé wuúci cɔbana a Antióse ; bó límekine hɔ́á beébe bekime béfendí na hiɔ́bɔ hí belumitinine eéhí hiɔŋɔ hikimekime, bó weékúnyíki ɔmbana ú baacɔ weéŋí bɛsana bí olumitinine. A Antióse, bá ŋa cáŋacáŋa ɔlɔa *baákɔ́nɛ́na bé Yésus báyɛ bekilísíten.

²⁷Aá yaátɛ́ ekúlú eéyé, *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́ a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ hátɔ́na eé Yelúsalɛm, bɔ́ cɔ́ba a Antióse. ²⁸A mumɔtɛ́ eé beébe, nyíáyɛ́ nyiínyi ɛ́cɛ Akabus, ŋaá hátɔ́na ɛndánáka, ú húlíkínyi baacɔ bɛsana na makɛ́nda me Efúúménénú yí Elilé, u kɔɔnaka ɔsɛ hikúlúkúlú mecíli a maáŋá káá nyíá ɔmɛsɛ́ okime.11.28 Bá naŋa bá bɛ́kɛ́lákɛ́na buhúnyi eébú ɔ ɔlɔŋɔ iisí ci butéŋí bú Lóom ikime. (Híáná yɛ́ ŋaá bɛ́kɛ́láka ekúlú eyí Kolóote ŋaá bá Sɛsáal).11.28 U ŋaá bá otéŋí a waáŋá u butéŋí bú Lóom o otúme a tuɔŋɔ 41 ɔ ɔkɔɔ́háma a tuɔŋɔ 54 ɛ́cɛ Yésus meé bíbíéne. Mecíli ŋaá bɛ́kɛ́láka e bikéti bí iisí a bɛ́mɔtɛ́ bí butéŋí bú Lóom ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ na tuɔŋɔ 46 na 48.²⁹Baákɔ́nɛ́na bé Yésus ŋa bɔ́ sɔ́mbɔ́tɔ́ná o owiínjíékíne hú naányɛ́ bɔkɔ bukime abɔ́ wáŋa wu ɔbɔ́ŋɔ, anyía bábɔ́ tɔ́mɛ́na benyíinyí bé olumitinine bé Yuté nyiɔ́lɔ. ³⁰Híáná bá ŋa bɔ́ kɛ́láka ; bɔ́ tɔ́mɛ́na *bekendisi belumitinine bé Yuté nyiɔ́lɔ eényí ; na Baanábas ne Sóol bé ŋe bú nyiínyi cɔbána.11.30 Ɔkanda wú ɔláta ú Bóol oócí eé Yelúsalɛm, wuúci oócí wáŋa wɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ e nufule nɔ́ Kal 2.1-10, e nyibíkéti nyɛ́ bɔ́mɔtɛ́ baacɔ.

Bé ŋé kueyínyi Bíel eé ciíbe cɛ ɛcaná

¹Ekúlú etéeyé Otéŋí Elóot12.1 Elóot oócí áŋa Elóot Akílíba I, ombíényi ú Antibas. U ŋeé téŋgínyi eé Yuté o otúme a tuɔŋɔ 41. ŋeé túmé otekese baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ bá ɔlɔŋɔ ú belumitinine Kilís. ²Aáná u ŋaá kɛ́lá anyía bɔ́ yɔ́ɔ́nɔ́ Sáak, onyíinyí ú Sáaŋ, na nɔsala nɔ́ ɔhána. ³Ahá u ŋaá lɛ́cá anyía nyɛkɛla eényí ŋe bíléníne *Besuif, u ŋé túné kɛ́la anyía bá hatɛ́na Bíel. Yɛ́ ŋaá bá e ekúlú yɛ́ bɔŋanda abɔ́ bá ŋá nyíá biléti a bɛ́ tɛ á bá ne enutisi. ⁴Ɛŋakɛlá *Elóot á kɛ́la anyía bá hatɛ́na Bíel, u ŋé wuúci kueyínyi eé ciíbe cɛ ɛcaná ; u ŋeé télímíkínyí ɛlɔŋɔ ínyíse cí bicénji bínyíse bínyíse o otétényi Bíel, hú na ɔlɔŋɔ na yááyɛ́ ekúlú. U ŋaá bá waá bɛ́tááka anyía e elime cɛ bɔŋanda bɔ́ *Basíka u kéé kélísíki Bíel, baacɔ bekime limekine. ⁵Ekúlú eyí bicénji ŋaá bá bíé tétényíki Bíel aáná eé ciíbe cɛ ɛcaná, belumitinine ŋe bú bíínjíé ɔ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ na makɛ́nda a yááyɛ́ asana.

Elilé yɛ́ bɔsɔ́ma me hémúnyi Bíel eé ciíbe cɛ ɛcaná

⁶Buutú a bɔ́mɔtɛ́, bá kɔɔnaka anyía *Elóot kéé kélísíki Bíel nɔɔ́nɔyá, Bíel ŋaá bá wa hɛ́táka hiiné ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ci bicénji bífendí, bé me wuúci ɔɔ́tɔ́kɔ́kɔ na macanja mefendí. Bicénji a bɛ́mɔtɛ́ ŋaá bá bíé tétényíki nyiofine nyí ciíbe cɛ ɛcaná. ⁷Elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋá háma hú huasɛ ! Eese ŋá lɛcána e ekéti yí ciíbe eyí Bíel ŋaá bá hɔ́á ; yí ŋé nyietínyi Bíel a bɛkɛndá, yí ŋé wuúci heényi, mbá yɛ́sɛ nááyá : « Tényí hátɔna ɛndánáka. » Macanja a má ŋaá bá aayá a aabá ŋé bíhémbúléke. ⁸Mbá *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́sɛ nááyá : « Bísúŋe ciɔwɔ kandá, mbá a bɛ́háya bíɔ́wɔ bɛkandɛ́na a akɔlɔ́. » Bíel ŋa kɛlaka híáná. Elilé yɛ́ bɔsɔ́ma ŋá háná wuúci laana yɛ́sɛ : « Laŋába búɔ́wɔ bɔlaka bú nyiike, mbá a mɛ láta. »

⁹Bíel ŋé yiíyi látáka, bá ŋa hámá eé ciíbe cɛ ɛcaná ; u ti menyi anyía bɔkɔ ebú elilé yɛ́ bɔsɔ́ma ŋá kɛla áŋa taaká. Bíel bɛ́tááka ɔsɛ ú ma lɛca *eseye yɛ́ asana. ¹⁰Bá ŋa bɔ́ hɔ́lá ɔlɔŋɔ ú bicénji ú buúse awɔ́ ú ŋaá bá wé tétényíki Bíel, bɔ́ hɔ́la ú ɔláta ; bá ŋga hámá e ehenyi yí biléŋú a aháŋá yɛ́ bálɛ́ka. Ehenyi eéyé ŋé bíkúúne yiíyi bɛ́muátá ɛ́cɛ bá bɔ́áŋa hoóhi ; aáná bá ŋa bɔ́ hámá a nɔháatɛ́, bá ŋá láta hihényíhényí a hɛ́mɔtɛ́. Hú ayɛ́ bé ŋe bú hiíhi láta aáná, elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ nyiséŋúlíne Bíel eényí.

¹¹Ahɛ́ Bíel ŋeé bímenyi anyía wa yáaŋa a nɔháatɛ́, yɔ́ lɛcá anyía bɛsana a bɛ́ ma bɛ́kɛ́láka áŋa taaká, mbá ɔsɛ : « Aámbáya í me mí menyi anyía Bandɔ́mɛsɛ́ wá tɔ́ma taaká yááyɛ́ elilé yɛ́ bɔsɔ́ma anyía yé keé mi kétúnyi a aabá cé Elóot, yó mi kétúnyi tɔ́na e muuyé mukime emú *Besuif ŋaá bá bébú lénéke anyía yámɛ lɔ́kɔ́máka. »

¹²Ɛŋakɛlá wá lɛ́ca aáná, u ŋá cɔba o ooki ú Malíi, iinyí cɛ Sáaŋ.12.12 Malíi oócí ŋaá bá tɔ́na onyíinyí u iinyí cɛ Baanábas (Kol 4.10). Yáakɛlá ooki oócí ŋaá bá haála ɔ hɔ́mɔtɛ́ a bɛhaála ebí belumitinine bé Yelúsalɛm ŋa bɔ́ bá bábɔ́ bɛ́bándákána. Bá ŋaá lɔá waáta Sáaŋ ɔtáŋɛ́na anyía Malɛ́kus. Baacɔ beéŋí ŋa bɔ́ bá hɔ́á ɔ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́. ¹³Bíel ŋé kitíte okokí ú nyiofine. Aáná munyiɔnɔ a mumɔtɛ́ e muénjú, nyiínyi ɛ́cɛ Olóote ŋaá faáya ɔ ɔkɔbɛ́lɔ́kɔ́ma ɔɔcɔ ewú u ŋe kíte. ¹⁴Ahɛ́ u ŋaá lɔ́kɔ́ma okelú ú Bíel, yó menyi anyía Bíel wáŋa, obíléne ŋé wuúci nyióyo ɔ ɔtɛ́má, mbá na anyía wé kúúne ehenyi, u ŋá hálɔ́mɔ́na yáaŋa na ɔtɛ́tá eé ciíbe noómi ɔ ɔkɔláana baacɔ anyía Bíel áŋa a nɔháatɛ́. ¹⁵Báyɛ nááyá : « Hatɔ́nɛ́na baacɔ na buála eébú. » Mbá wuúci hú ɔkɔɔna anyía : « Yááŋa taaká, Bíel wáŋa. » Báyɛ nááyá : « Yáakɛlá yááyɛ́ elilé yááŋa. »

¹⁶Hú bábɔ́ táŋáka aáná, Bíel a hɛ́nyákɛ́na okite okokí. Bé ŋe síké ebú kúune ehenyi, bá ŋá lɛcá Bíel, bé ŋe kéké buéŋí. ¹⁷U ŋé beébe eendé na ɔɔbɔ́, u ŋé beébe bíkétíkínyi anyána Bandɔ́mɛsɛ́ meé wuúci hémúnyi eé ciíbe cɛ ɛcaná. Mbá ɔsɛ : « Énu síké óókísi Sáak12.17 Sáak oócí ŋaá bá onúséyé u Otéŋí a Waáŋá. U ŋɔɔ́ nyiɔ́kɔ yaandándá yí buólí aá hiɔ́bɔ hí belumitinine hí Yelúsalɛm. asana eeye, na báásɔ́ benyíinyí a bɔ́mɔtɛ́ áyá. » U ŋá háma o osúéte haála hé etémbí.

¹⁸Ahɛ́ ɔyá ŋaá yá, bicénji ŋé túme obíyébi anyía bébú ményi háányɛ́ Bíel áŋa. ¹⁹Elóot ŋá tɔ́mɔ́kɔ́na baacɔ o o húle áamba Bíel ; háyɛ bó ti ómo bú wuúci bɔ́ŋɔ, u ŋá kɛlá anyía bé bícónyíki bicénji eébí, nyiínjie makɛ́nda me o biíbi ɔɔ́nɔ́kɔ eényí. E elime eécí, Elóot ŋaá hatɔ́na i iisí ci Yuté, yó ko límekine a bálɛ́ka cɛ Sɛsalɛ́ɛ ɔmbana ú mɔɔ́sɛ́.

²⁰Elóot ŋaá bá waá lɔ́kɔ́mákɛ́na baacɔ ne bé Tíil ne bé Síton ɔtɛ́má ɔnua weéŋí. Aáná baacɔ eébé ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́mána, bɔ́ hɔ́lɛna ná Bɛlástus, muafa bɔnɔ́mɛ bú ooki ú Elóot ; bá ŋa bɔ́ cɔ́ba né Elóot anyía bábɔ́ báta nyɛlata nyí bumbénú anyía bíábɔ́ bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá ŋaá bá bíé húlúkúne i iisí ci Elóot.

²¹Ekúlú ayɛ́ ɛndána ecí Elóot ŋeé beébe iínjíé ŋa kaá hámá, Elóot ŋá laŋábaka bíáyɛ́ bɛlaŋa bí butéŋí, u ŋé límíne a nɔkɔná ; u táŋáka, baacɔ bekime lɔ́kɔ́máka. ²²Baacɔ kɔɔnaka buáŋá, báyɛ : « Bandɔ́mɛsɛ́ a cɛ́mɔtɛ́ cɛ ŋaá táŋa, tɛ́ cáŋa ɔɔcɔ ! » ²³Hú aá yaátɛ́ ekúlú, elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋó konyísi Elóot anyía u ŋa nyɛana anyía baacɔ ébú wuúci iínjíékíne nuúmi na anyía bé nuúnu iínjíékíne ná Bandɔ́mɛsɛ́ ; bicicí ŋeé wuúci ɔɔ́ŋɔ́lɔ́kɔ́ a tɔɔna, nyiwé eényí.

²⁴Aáná Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá bá bɛ́a cɔ́cɔbaka ne buúse.

²⁵Ɛ́makɛ́la na *Baanábas ne Sóol ábɔ́ mana búábɔ́ bɔsɔ́ma bú okoówiínjie mɔɔnyɛ́ eé Yelúsalɛm, bá ŋgá bɔ́ hálámánáná a Antióse Sáaŋ awɔ́ bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ anyía Malɛ́kus.

Efúúménénú yí Elilé maá táfa na Baanábas ne Sóol

¹Ne *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́ na bɛandándá bí bemenyi bɛsana ŋa bɔ́ bá bébú líhéke a hiɔ́bɔ hí belumitinine hɛ́ Antióse. Bá ŋa bɔ́ bá aana : Na *Baanábas, ne Simɛ́yɔŋ awɔ́ bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ́ anyía « Ofiitíti », ne Lísius, ɔɔcɔ u Silɛ́ɛn, na Manayɛm ewú bé ŋe bú kúmíkínyi ne Otéŋí *Elóot,13.1 Elóot oócí áŋa Elóot Antibas, kɔ́mɛ́na cɛ Kalilé. ne Sóol. ²Buɔ́sɛ́ a búmɔtɛ́ abɔ́ bá ŋa bɔ́ bá bébú nyémiki Bandɔ́mɛsɛ́, bébú bíkíilieke ɔnyíá, *Efúúménénú yí Elilé ŋé beébe laána yɛ́sɛ : « Ánɔ mɛ táfɛ́na aámbáya na Baanábas ne Sóol, anyía bábɔ́ mɛ nyiɔkɛ́na buólí abɔ́ ɛ ŋa mɛ́ aamba o beébe iínjie. » ³Ahɛ́ bá ŋa bɔ́ mana *obíkíilie ɔnyíá, bá ŋá bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́, bé ŋé beébe táláka aabá a bɛɛtɔ́, bé ŋé beébe bíósínyi anyía bé súéte.

Na Baanábas ne Sóol e Síbele

⁴Ɛŋakɛlá *Efúúménénú yí Elilé á tɔ́ma na *Baanábas ne Sóol e buólí ebú yí ŋeé beébe táfá, bé ŋé súéte, bá ŋga hámá a bálɛ́ka ci Selesí;13.4 Nyɛtálɛ́mɛ́na nyí sitíme nyɛ́ Antióse ci Silíi ; bálɛ́ka eécí ŋaá bá túméne buúse ne Síbele, iisí ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ nuɔmɔ́. cɛ ŋaá bá a maabána ma nuɔmɔ́. Hɔ́á bé ŋe bú oofine eé sitíme ɔ ɔcɔba e Síbele, iisí a cɛ́mɔtɛ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ nuɔmɔ́. ⁵Bá ŋga hámá a bálɛ́ka cɛ Salamíne. Ahɛ́ bá ŋga bɔ́ háma hɔ́á, bé ŋé túme ohulinyi baacɔ Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ a *bɛndaŋía bɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na bí *Besuif. Sáaŋ Malɛ́kus ŋaá bá ɔlɔŋɔ ne beébe, u beébe ɔ́ɔ́lɔ́kɔ. ⁶Ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ sɔ́mbɔ́tɔ́na iisí eécí ikime, bá ŋga hámá a Bafos.13.6 Ɔkanda ú hoóhi kilomɛ́ta 160. Bálɛ́ka eécí ŋaá bá a aháŋá yɛ́ asálá yɛ́ nuɔmɔ́ yɛ́ nyɛfianɛna nyɛ́ ɔɔ́cɔ́, ciíci aatɔ́ yí iisí ci butéŋí bɔ́ kɔ́mɛ́na. Hɔ́á kɔ́mɛ́na ŋaá bá weé limekine i iisí cɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ nuɔmɔ́ eécí. Hɔ́á bá ŋa bɔ́ kuána ɔŋáláŋála a wɔ́mɔtɛ́, nyiínyi ɛ́cɛ Baa-Yésus ; u ŋaá bá ɔɔcɔ u Besuif, u bíhiíteke háyɛ muhémúnyi bɛsana a mumɔtɛ́. ⁷Ɔɔcɔ oócí ŋaá bá ɔɔcɔ u kɔ́mɛ́na Sɛ́ɛsius Bóolus. Kɔ́mɛ́na eécí ŋaá bá ne injiŋé ciéŋí ; u ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́ na Baanábas ne Sóol nááyá, anyía u ŋaá bá we lénéke ɔlɔ́kɔ́ma Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. ⁸Mbá, Elimas, ɛ́cɛ anyía « Ɔŋáláŋála » na *nɔkɛlɛ́k, ŋaá bɛ́kɛ́ŋɛ́lɛ́ánɛ́ná na Baanábas ne Sóol, u aambaka ohónyí awɔ́ anyía kɔ́mɛ́na ti lumítíníne. ⁹Aáná Sóol, ooci awɔ́ bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ tɔ́na anyía Bóol13.9 Besuif a bá ŋa bɔ́ bá biéti bí butéŋí bú Lóom (fanáka 22.27-29) ŋa bɔ́ bá ne eénye éfendí éfendí : Nyí Besuif nyɛ́mɔtɛ́ (Sóol), a nyɛ́mɔtɛ́ nyí Boloomɛ́ŋ (Bóol)., ŋaá bá onyíóyónó ne Efúúménénú yí Elilé, u ŋeé bísíémúkúnyí Elimas, ¹⁰mbá ɔsɛ nááyá : « Kuɔŋɔ́, ɔɔcɔ ooci, ɔ ɔ́ŋa ne menjiŋé na nyɛŋána ; kuɔŋɔ́ ɔɔ́nɔ́ u Musɔ́mɛ́na. O ŋoó nuusi bɔkɔ bukime a búáŋa bɔmbányɛ. Nyíényí ɔ́ kɔ́ɔ́ tɔmbɔ ɔcaŋɛna bɛtálɛ́mánánɔ́ bí ihényí bí Otéŋí a Waáŋá e ? ¹¹Aámbáya eeci, lɔ́kɔ́ma ! Otéŋí a Waáŋá yɔ́ cɔba wé yóo súbéke, wɔ́ɔ cɔba ɔ ɔkua indímé, a tɛ háná lɛca eese yɛ́ ɔɔ́cɔ́ ɔ ɔkɔɔ́háma e ekúlú a yɛ́mɔtɛ́. »

Hí ahɛ́ u ŋaá táŋáka aáná, eése ce Elimas ŋá kuá ibíne, indímé nyi wuúci bíhúéne eényí ; u ŋé túme ɔmɔmɔ bɛháŋá bikime, anyía wɔ́ bɔ́ŋɔ ɔɔcɔ wu o wuúci tímbie ɔ ɔɔbɔ́. ¹²Ahɛ́ kɔ́mɛ́na ŋa lɛ́cá háyɛ bɛsana ŋa bɛ́kɛ́láka, yɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ né Yésus, anyía nyiékúnyi nyɛ́ bɛsana a bɛ́ ŋa lɛ́ca Otéŋí a Waáŋá Yésus ŋeé wuúci tímbíé ɔ ɔtɛ́má bɔmbányɛ bɔmbányɛ.

Ne Bóol na Baanábas a Antióse ci iisí ci Bisiti

¹³Ne Bóol na baláayɛ́ ŋe ke bú óófíne eé sitíme a bálɛ́ka cɛ Bafos, bé ŋé súéte a bálɛ́ka cɛ Bɛ́ɛsɛ i iisí cɛ Bamfilí.13.13 Bálɛ́ka cɛ aháŋá yɛ́ bulɔɔ́lɔ cɛ Asi Minɛ́ɛl. Bamfilí ŋaá bá iisí acɛ́ bunɔŋɔ bú Tuluki áŋa aámbáya. Hɔ́á Sáaŋ Malɛ́kus13.13 Fanáka 12.12, 25 ; 13.5. ŋa bɛ́álɔ́na ne beébe, u ŋá hálɔ́mɔ́na eé Yelúsalɛm. ¹⁴Ne Bóol na *Baanábas ŋa bɔ́ cɔbána úúbú ɔkanda ne buúse. Aáná bá ŋa bɔ́ hátɔ́na a Bɛ́ɛsɛ, bɔ́ cɔ́ba a bálɛ́ka cɛ Antióse, ciáŋa i iisí ci Bisiti. Buɔ́sɛ́ bú ehélúme bú *Besuif, bé ŋe bú óófíne a *andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na, bé ŋé limíne ɔ ɔmɛsɛ́. ¹⁵Ɛŋakɛlá bá á fánáka ne tufule tú *bikotí bí *Moyís ne tufule tú *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́, betéŋínyi andaŋía ŋeé beébe tɔ́mɛ́na ɛsɔ́ma báyɛ : « Benyíinyí, mbɔ́kɔ nua nɔ́ŋa na bɔkɔ bɔ́ ɔkɔɔna o okíndísi baacɔ, nua nɔ́ŋa nu ɔkɔɔna aámbáya. » ¹⁶Bóol ŋá hatɔ́na ɛndánáka, u ŋá nandɔ́na ɔɔbɔ́, mbá ɔsɛ : « Na banɔ́, baáná bé *Islayɛ́l, na banɔ́ tɔ́na abá nu naŋa nuenú nyémiki Bandɔ́mɛsɛ́, ánɔ mɛ lɔ́kɔ́ma ! ¹⁷Bandɔ́mɛsɛ́ u bunɔŋɔ bú Islayɛ́l eebu, u ŋá táfa cíísú sɔ́kɔ́nɔ́, yɔ́ kɛla anyía bunɔŋɔ eebu é tékéke ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bekenyí e *Esíbit. E elime eécí, yɔ́ kɛla anyía bábɔ́ hatɔ́na e Esíbit a maayɛ́ makɛ́nda, ¹⁸yó beébe eéhíkínyínyi13.18 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « yó beébe sókóbíki… » hoóhi tuɔŋɔ etíne éfendí i iisí cɛ ɔsɛ́bɛ́á. ¹⁹U ŋaá kátákɛ́na mɔnɔŋɔ me iisí ma *Kanaáŋ metíndétú nɔ́mɔ, yó wíínjíékíne cííbú iisí né cíísú sɔ́kɔ́nɔ́ anyía bé wuúci tétényíkínyi, ²⁰ɔ ɔkɔɔ́háma hoóhi tuɔŋɔ hɔ́ndɛ́tɛ ínyíse ne etíne éfendí ne imbuke cíɔ́hátá.

E elime eécí, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé beébe iínjíékíné bekélísi bɛsana;13.20 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « E elime cɛ tuɔŋɔ hɔ́ndɛ́tɛ ínyíse ne imbuke etíne éfendí na cíɔ́hátá, yó wiínjíékíne… » bé ŋe bú kéndísíki bunɔŋɔ ɔ ɔkɔɔ́háma e ekúlú ayɛ́ Samuɛl ŋaá bá muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́. ²¹Ɔ ɔlata aáhá, bá ŋa bɔ́ bata Bandɔ́mɛsɛ́ otéŋí, yó beébe iínjie Sáyul, ɔɔ́nɔ́ u Kis u bɔnyɛ *Bɛnsamɛ́ŋ ; u ŋeé beébe téŋgínyi tuɔŋɔ etíne éfendí. ²²Ahɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa yaáŋíá Sáyul e butéŋí, yó beébe télímínyínyi Táfit anyía wá bá uubú otéŋí. Waáta Táfit Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé lémbíkí, yɔ́ kɔ́ɔna a yááyɛ́ asana ɔsɛ : “Ɛ ŋa mɛ́ lɛcá Táfit, ɔɔ́nɔ́ u Yésée ; wáŋa nyɛnamá nyɛ́ ɔɔcɔ awɔ́ úúmi ɔtɛ́má ŋá bɛ́táá, wuúci u káá kɛ́laka bɛsana ebí i ŋeé mi léne anyía wá kɛláka.”13.22 1Sm 13.14 ; Maŋ 89.21²³Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ u bɔnyɛ Táfit áŋa ɛ́cɛ Yésus. Bandɔ́mɛsɛ́ u ŋeé wuúci télímínyí Munohi baacɔ bé Islayɛ́l, hú háyɛ ú ŋeé beébe bɛ́tánɛ́na. ²⁴Ɔkɛla anyía Yésus ée túme ɔnyiɔ búáyɛ́ buólí, Sáaŋ ŋaá bá ɛ́cɛ ú me húlikinyi baacɔ bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, u kɔɔnaka anyía baacɔ bé Islayɛ́l á bɛ́kákálákɛ́na máábɔ́ maabɛ́, mbá bá sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé meéme ; bé bíótókíne. ²⁵Ekúlú ayɛ́ Sáaŋ ŋaá bá wa yáaŋa hoóhi ne owé, u ŋaá bá wá kɔ́ɔnaka ɔsɛ : “Nu ŋe nú bíkéti anyía ya mɛ́ŋa aányɛ́ e ? Ɛ tɛ ámɛ bá ooci awɔ́ nu ŋa nɔ́ táta, mbá ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana anyía ɔɔcɔ a yánaŋa eémi e elime. Ɛ tɛ ŋá mɛ nyɛmána ooci a wáŋa wu ohembuleke tukolí tú bíáyɛ́ bɛkandɛ́na.”

²⁶Na buamɛ, baáná bá Abɛ́laham e, na banɔ́ tɔ́na abá nua nɔ́ŋa aaha o onyemi Bandɔ́mɛsɛ́, énu menyí anyía basɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa tɔ́mɛ́na ɛsɔ́ma eeci e cí ŋó nóhinyi. ²⁷Yááŋa anyía na baacɔ bé Yelúsalɛm, na báábɔ́ betéŋí ŋe bú bínéŋítíkínyi Yésus anyía wáŋa Munohi baacɔ ; beébe ta ɔlɔ́kɔ́ma bɔmbányɛ mehúnyi me behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́ amá ɛ naŋa bá fánaka mɔɔ́sɛ́ mekime me ehélúme me Besuif. Mbá, ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ sɔ́mbɔ́tɔ́na anyía bá ɔɔ́nɔ́ Yésus, bé ŋe bú nyíóyísínyi bɛsana ebí mehúnyi eémé ŋé hémbule. ²⁸Aáná bá ŋa bɔ́ bátá Bílat anyía bɔ́ ɔ́ɔ́nɔ́ Yésus ta yɛ́ cáŋa á bá anyía bɔ́ tɛ ɔ́mɔ́ bɔ́ bɔ́ŋɔ hɛkɔma hí o wuúci ɔ́ɔ́nɛ́na eé hiíhi. ²⁹Ɛŋakɛlá bébú nyíóyísíkínyi bɛsana bikime abɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ ŋe bíkétíki a asana yí Yésus, nyíábɔ́ nyi wuúci aátákɛ́na eényí ɔ ɔmbásá, bé ŋge wuúci nyie e eenyie noómi. ³⁰Mbá ta híáná, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe wuúci héényi e biwéewé. ³¹Aáná Yésus ŋe bítóŋgínyí bikúlú biéŋí a baacɔ e bé ŋe bú kéndíkínyi ne wuúci o otúme a *Kalilé ɔ ɔkɔɔ́háma eé Yelúsalɛm ; beébe bá bɔ́ŋa ɔ ɔháya ɛmbasɔ́ aámbáya a yááyɛ́ asana ná baacɔ bé Islayɛ́l. ³²Basɔ́ bɛ́muátá eebe tú ma sɔ́ banɔ́ héléníne Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma eeye. Yááŋa asana ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá bɛ́tánɛ́ná cíísú sɔ́kɔ́nɔ́ ; ³³u má basɔ́ yiíyi nyíóyísínyi aámbáya, basɔ́ báábɔ́ baáná, e nyiheenyi enyí u ŋeé héényi Yésus e biwéewé háyɛ yááŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ ɛ ɛmbaká ífendí cí nufule nú Maŋana anyía : “Kuɔŋɔ́, ɔ ɔ́ŋa uumi ɔɔ́nɔ́, o otúme hɛ́nánɔ ya mɛ́ŋa ɔɔtɛ́.”13.33 Maŋ 2.7³⁴Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá kɔ́ɔ́na anyía u kéé héenyi Yésus e biwéewé anyía u ti túné wé ta buɔ́sɛ́. Aáná wuúci bɛ́muátá u ŋa táŋáka ɔsɛ : “Ɛ ká mɛ́ banɔ́ iínjíékíne bɛmbányɛ bɛ́ bɛnyɛ́ma e bifúúménénú háyɛ ɛ ŋaá mɛ bɛ́tánɛ́na Táfit ; bɛ́ tɛ káá yaáŋa !”13.34 Ɛsa 55.3³⁵Yaátɛ́ asana u ŋo yóónyísínyí a nulɔŋɔ a númɔtɛ́ nú núáyɛ́ nufule ɔsɛ : “O ti kóó lumitine anyía muɔwɔ munyiɔnɔ e mú ŋe nyíoyisinyi bíɔ́wɔ bikotí ɔ́ fɔnɔ́kɔ e eenyie noómi.”13.35 Maŋ 16.10³⁶Yááŋa anyía ekúlú ayɛ́ Táfit ŋeé líhéke ɔ ɔmɛsɛ́, u ŋaá látákɛ́ná nyiléne nyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ; u ŋé wé, bé ŋé wuúci nyíé hoóhi na haála ehé bé ŋeé nyíéke cííyí sɔ́kɔ́nɔ́, u ŋɔ́ fɔnɔ́kɔ. ³⁷Mbá a aháŋá ne Yésus, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci heényi o owé, u tɛ ɔ́mɔ fɔ́nɔ. ^38-39Buamɛ eé, énu menyi anyíaʼo : E elime ci Yésus bá ŋaá banɔ́ hulíkínyi anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ nyɛánákɛ́nɛ́na máánɔ́ maabɛ́. E elime ci Yésus oócí Bandɔ́mɛsɛ́ káá kɛla anyía muháya mɔŋɔlɛ́ nááyá mukime á bá atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ eeyé eé buúse ; bikotí bí Moyís tɛ ɔ́mɔ́ bá na makɛ́nda ma ɔkɛlaka aáná. ⁴⁰Énu bíkékényíki aná anyía bɛsana ebí behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa bɔ́ kɔ́ɔ́náka tɛ́ banɔ́ hámɛ́na. Bá ŋa bɔ́ kɔ́ɔ́náka báyɛ : ⁴¹“Ánɔ lɔ́kɔ́máka, banɔ́ baacɔ eebe abá nú ŋa nɔ́ bábɛ́na úúmi ɔtáŋa ! Énu kékéke, núá hɔláka eémi eé buúse, anyía míɔ cɔba ɔ ɔkɛla asana banɔ́ hí olíhe a nyɛnamá enyí nu tí ké nú lúmitinine mbɔ́kɔ bá ŋaá banɔ́ bíkétíkínyi bu banɔ́ bíkétíkínyi.”13.41 Aba 1.5 »

⁴²Ɛŋakɛlá ne Bóol na Baanábas á bɔ́áŋa ɔhámɔ́kɔ́na a andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na yí Besuif, baacɔ ŋé bu beébe báta anyía bé túné ka hálɔ́mɔ́na *buɔ́sɛ́ bú ehélúme a bú ŋá fáakɔna, mbá bé ke túné ebú beébe bíkétíkínyi asana yí Yésus. ⁴³Ɛ́makɛ́la nyɛbɛ́bándána á mana, ne Besuif beéŋí na baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ a bá ŋa bɔ́ bɛ́kɔ́ŋɔ́nákɛ́na o olumitinine ú Besuif ŋá bɔ́ látákɛ́na ne Bóol na Baanábas. Bífendí eébí ŋá aásánáka ne beébe, bé beébe kíndísíki anyía bé limékíne bɔɔ́nɛ́nánɔ́ a yaála yí nuubo yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ noómi.

⁴⁴Buɔ́sɛ́ bú ehélúme bú Besuif a bú ŋaá láta aáhá, yáakɛlá hoóhi baacɔ bekime bá bálɛ́ka ŋga bɔ́ bɛ́bándákáná ɔ ɔlɔ́kɔ́ma Bɛsana bí Otéŋí a Waáŋá. ⁴⁵Ayɛ́ Besuif ŋa bɔ́ lɛ́cá baacɔ beéŋí aáná, yaáká ŋé beébe nyióyíki ɛ ɛtɛ́má hú mbiɔ́kɛ, bé ŋé túme osuŋunyi ɔtáŋa ú Bóol, bé wuúci ɔ́ɔ́mbɔ́náka. ⁴⁶Ne Bóol na Baanábas ŋé beébe laána, bé tí líkíme, báyɛ : « Yɛ́ ŋaá bá anyía bá cáŋa banɔ́ húlikinyi Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. Mbá háyɛ banɔ́ nú ŋe nú biíbi kine, nuɔ́ lɛ́ca anyía nu tɛ ɔ́mɔ nɔ́ nyɛ́mána nú ɔbɔ́ŋɔ yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí olíhe yí ekúlú ekime ; buátɛ́ bɔkɔ basɔ́, tuɔ́ cába aámbáya o okoó biíbi hulinyi bɔsɔ́ɔ́kɔ́ a bá tɛ ábɔ́ bá Besuif. ⁴⁷Yááŋa anyía aana Otéŋí a Waáŋá ŋaá basɔ́ laána, ɔsɛ : “I ŋe mí o télímínyi anyía ɔ́ɔ bá háyɛ eese a yɛ́ ŋa nɔ́ma eé buúse bɔ́ mɔnɔŋɔ ɔ ɔkɔɔ́háma a mɔnɔŋɔ ma haaca ma ɔmɛsɛ́, a laakɛna baacɔ háyɛ i ké mí beébe nohiki.”13.47 Ɛsa 49.6 »

⁴⁸Ɛ́makɛ́la baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá Besuif ábɔ́ lɔ́kɔ́máka ɔtáŋa oócí, bó bílénéke buéŋí ; bé ŋé túme owoómísi Bɛsana bí Otéŋí a Waáŋá. Aáná baacɔ bekime abá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá bá ú ma táfáka anyía bábɔ́ bá na yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí olíhe yí ekúlú ekime ŋa bɔ́ hákɛ́na mɔŋɔlɛ́ né Yésus.

⁴⁹Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma yí Otéŋí a Waáŋá ŋá saasía e ekéti yí iisí etéeyé ekime. ⁵⁰Asana ɔ́mɔtɛ́, Besuif ŋe bú óósíkínyi na *baáŋá bá bálɛ́ka ne itónyi cɛ́ *Kɛlɛ́k cɛ́ bɔkɔ a aabá a bá ŋaá bá bébú béétíki Bandɔ́mɛsɛ́, anyía bá aambákɛ́na ne Bóol na Baanábas bɛsana ; bé ŋé túme o beébe tekese, bé beébe ɔɔ́ŋɔ́kɛ́na aá ciabɔ́ iisí. ⁵¹Bífendí bɛ́ baacɔ eébí ŋé beébe bíkítékíne ofunú ú cáábɔ́ akɔlɔ́ anyía bébú beébe tóŋínyi nyíábɔ́ nyɛnana ; nyɛhatɔna eényí bá ŋa cɔ́ba i Ikóniyom. ⁵²A aháŋá ne belumitinine bá Antióse ci iisí ci Bisiti, ne obíléne ne *Efúúménénú yí Elilé ŋeé beébe nyíóyíkí ɛ ɛtɛ́má noómi hú mbiɔ́kɛ.

Ne Bóol na Baanábas a bálɛ́ka ci Ikóniyom

¹Ekúlú eyí ne Bóol na *Baanábas ŋga bɔ́ hámá a bálɛ́ka ci Ikóniyom,14.1 Bálɛ́ka a cɛ́ ŋaá bá hoóhi e kilomɛ́ta 150 cɛ́ a aháŋá yɛ́ nyɛháma nyɛ́ ɔɔ́cɔ́ na Antióse ci Bisiti. bé ŋge óófíne tɔ́na a andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na yí Besuif yɛ́ hɔ́á ; bé ŋé húlíkínyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma a nyɛnamá anyɛ́ ɔmbana weéŋí ne ú Besuif na ú Bakɛlɛ́k ŋa bɔ́ hákɛ́ná mɔŋɔlɛ́ né Yésus. ²Asana ɔ́mɔtɛ́, *Besuif e bé ŋe bú kínéke olumitinine ŋe bú óósíkínyí baacɔ bé etémbí a bá tɛ ábɔ́ bá Besuif anyía bébú líŋékíne benyíinyí bé olumitinine. ³Ne Bóol na Baanábas ŋe bú límékíne yaandándá yí ekúlú a bálɛ́ka ci Ikóniyom. Bá ŋa bɔ́ bá na mɔŋɔlɛ́ meéŋí né Otéŋí a Waáŋá, bá táŋáka bɛsana na taaká ikime, bé ti líkíme. Otéŋí a Waáŋá ŋeé beébe iínjie makɛ́nda ma ɔkɛlaka ne bikéki bí tubílícínyínyí ne bikémése bɛ́ bɛsana, ananyía wó tóŋínyi anyía bɛsana ebí bé ŋe bú húlínyi baacɔ a yááyɛ́ yaála yí nuubo áŋa taaká. ⁴Aáná baacɔ bekime bá bálɛ́ka ŋa bɔ́ bɛ́sálɔ́tɔ́na tuafa túfendí ; eebe e elime ci Besuif, eebe a bɔ́mɔtɛ́ e elime cɛ baacɔ bá ɛndɔ́ma.

⁵Ne Besuif, na baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá Besuif, na báábɔ́ betéŋí ŋa bɔ́ bá bábɔ́ áambaka o beébe kɛla bɔɔbɛ́, bé lénéke anyía bé beébe túméke andányɛ́, bé wéékúne. ⁶Hí ayɛ́ ne Bóol na Baanábas ŋe bú menyi aáná, bá ŋá cabákɛ́na ɔ ɔkɔbɛ́námba a bálɛ́ka cí iisí cɛ Lɛkawoni;14.6 Lɛkawoni ŋaá bá ekéti yí iisí a aháŋá yɛ́ nyɛháma nyɛ́ ɔɔ́cɔ́ yí Bisiti, a aháŋá namuaná yɛ́ tɔkɔndɔ tú Tólus. Cɛ ŋa bɛ́lɔ́kɔ́mákɛ́na ekéti yí iisí yɛ́ Kalasi. cɛ́áŋa anyía ne Lisitɛ́lɛ na Tɛlɛ́bɛ14.6 Lisitɛ́lɛ ŋaá bá e butéŋí bú Lóom ; yáakɛlá hɔ́á Timoté ŋeé húle, hoóhi kilomɛ́ta 30 ne Ikóniyom. Tɛlɛ́bɛ ŋaá bá hoóhi kilomɛ́ta 100 ne Lisitɛ́lɛ ; bálɛ́ka eécí áŋa ci obíbíéne cɛ Káyus (20.4). na bɛhaála a bɛ́mɔtɛ́ a bɛ́ ŋaá bá hoóhi. ⁷Bé ŋé túme ohulinyi baacɔ bá hɔ́á Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma.

Ne Bóol na Baanábas a bálɛ́ka ci Lisitɛ́lɛ

⁸Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋaá bá asákála a bálɛ́ka ci Lisitɛ́lɛ, u ŋeé bíbíéné ɔnɔkɔ́kɔ́nɔ́ na afɛ́kɛ́ eéyé ; ta buɔ́sɛ́ ú tɛ ŋá hátɔna ɛndánáka ɔ ɔkandáka. ⁹Buɔ́sɛ́ a búmɔtɛ́, ɔɔcɔ oócí ŋaá bá waá lɔ́kɔ́máka Bóol á táŋáka. Bóol ŋé wuúci tála eése, u ŋá lɛcá anyía ɔɔcɔ oócí ŋaá bá na mɔŋɔlɛ́ meéŋí ma ɔwaáŋɔ́nua. ¹⁰Aáná u ŋeé wuúci laána okelú ɔ ɔmuaná ɔsɛ : « Hatɔ́na, tálɛ́mɛ́na ɛndánáka, kuɔŋɔ́ bɛ́muátá ! » Ɔɔcɔ ŋé béme ɔ ɔmuaná, u ŋa tálɛ́mɛ́na ɛndánáka, u ŋé túme ɔkanda. ¹¹Ɛ́makɛ́la baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá aáhá ábɔ́ lɛ́ca asana eyí Bóol ma kɛ́la, bé ŋé túme osobi okelú ɔ ɔmuaná na nɔlɛkawoni báyɛ : « Bɛbandɔ́mɛsɛ́ ihúényínyí cɛ baacɔ ma fáaya náásɔ́, bí húlúkúne ɔ Ɔmuaná. »

¹²Aáná bé ŋe bú beébe lɔ́áka eénye cá bíábɔ́ bɛbandɔ́mɛsɛ́ : *Baanábas nyiínyi anyía Séyus,14.12 Bandɔ́mɛsɛ́ a cɛmɔtɛ́ a cɛ́ á hɔ́láka bɛbandɔ́mɛsɛ́ bá Bakɛlɛ́k bikime. Bóol nyiínyi anyía Ɛlɛ́mɛs anyía u ŋaá bá mutáŋa.14.12 A nyɛtákɛ́na bɛsana nyɛ́ Bakɛlɛ́k, Ɛlɛ́mɛs ŋaá bá mɔkɛla masɔ́ma mɔ bɛbandɔ́mɛsɛ́.¹³Mululi nyiínjie mú bandɔ́mɛsɛ́ a cɛáŋa ne nyiínyi anyía Séyus ŋeé héléne banɔ́mɛ bá káwɔ balaŋákánɔ́ na bɛsama bɛ́ maatɛ́ eé buúse bú bihenyi bí ciíbe cɛ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na ci Séyus ; cɛ ŋaá bá e nyiofokine nyɛ́ bálɛ́ka. U ŋaá bá wa yáambaka ɔsɔ́mbɛ́na na Baanábas ne Bóol bitúké eébí, anyía bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́mána na baacɔ anyía bébú beébe nyemiki ne biíbi.

¹⁴Mbá, ɛ́makɛ́la baacɔ bá ɛndɔ́ma eébé ábɔ́ lɔ́kɔ́ma aáná, bá ŋá laháka bíábɔ́ bɛlaŋa ; bé ŋe tényí óofokine ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ, bá kɔ́ɔnaka okelú ɔ ɔmuaná báyɛ : ¹⁵« Baláayɛ́, anyíatɛ́ nú ŋa nɔ́ kɛ́la aáná e ? Basɔ́ tɔ́na, tua sɔ́ŋa baacɔ háyɛ banɔ́. Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma yí Yésus ayɛ́ tu ŋá sɔ́ banɔ́ húlinyi áŋa anyía ánɔ nyɛanáka onyemi bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ a bɛ́ tɛ ŋɔ́ yɔɔ́lɔ, núá bɛ́kɔ́ŋɔ́na ná Bandɔ́mɛsɛ́ a wáŋa wɔɔ́sɔ ; wuúci u ŋe kétíki na ɔmɛsɛ́ na ɔmuaná na nuɔmɔ́ nɔ́ makɛ́lɛ́ na bɛnyɛ́ma bikime a bɛ́áŋa hɔ́á. ¹⁶A tɔɔya tú elime, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe lúmítíne anyía mɔnɔŋɔ mekime a látákɛ́na cííbú ihényí cɛ́ bɛ́muátá acɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bébú lénéke ɔlátɛ́na. ¹⁷Yiíyi anyía u náŋa wé tóŋgínyi yááyɛ́ yaála yí nuubo a baacɔ ekúlú ekime, u naŋa waá banɔ́ néesikinyi tɔbɔ́lá, u banɔ́ héyísíkínyi bɛnyɛ́ma e bikúlú a bɛ́ á nyɛ́mana, u banɔ́ iínjíékíne bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá, u nyióyísíki obíléne e cíínú ɛtɛ́má. »

¹⁸Ta háyɛ baacɔ bá ɛndɔ́ma ŋa bɔ́ bá bábɔ́ táŋáka aáná, bá ŋa bɔ́ lɛ́cáka muuyé muéŋí anyía bébú léke nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ o beébe sɔ́mbɛ́na bitúké o o beébe nyemi.

¹⁹*Besuif a bɔ́mɔtɛ́ ŋe bú húlé na a bálɛ́ka cɛ Antióse ci iisí ci Bisiti na a bálɛ́ka ci Ikóniyom ; bé ŋe bú bísúétíne baacɔ, bé ŋé túméke Bóol andányɛ́ anyía bébú wuúci ɔ́ɔ́nɔ́, bé ŋé wuúci túlúléke, bé ŋge wuúci oombóko a maabána ma bálɛ́ka, bébú kétiki anyía ú me wé. ²⁰Ta híáná, ekúlú eyí belumitinine ŋe bú bítúlékíne hoóhi ne wuúci, Bóol ŋá hatɔ́na ɛndánáka, u ŋá halɔ́mɔ́na a bálɛ́ka. Ɔ ɔyá ɔyá, u ŋé súéte a Tɛlɛ́bɛ ne wuúci na Baanábas.

Ne Bóol na Baanábas a Antióse i iisí ci Silíi

²¹Ne Bóol na *Baanábas ŋe bú húlíkínyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma a bálɛ́ka cɛ Tɛlɛ́bɛ, bó bísúékíne baacɔ beéŋí o olumitinine Yésus. E elime eécí, bá ŋgá hálɔ́mɔ́na ne e Lisitɛ́lɛ, ne i Ikóniyom, na a Antióse ci iisí cí Bisiti. ²²Bá ŋa bɔ́ bá bébú kíndísíki ɛtɛ́má cí belumitinine, bé beébe lébéke anyía bá bɛ́kɛ́ndɛ́na o olumitinine noómi, bá kɔ́ɔnaka báyɛ : « Basɔ́ belumitinine, tu ŋá sɔ́ nyɛ́mána tú ɔ cáŋa lɔ́kɔ́máka muuyé muéŋí, mbá tu síké óofine e *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ noómi. » ²³Hí a hiɔ́bɔ hí belumitinine hikime hɛ́ hɔ́á, bá ŋa bɔ́ táfáka baacɔ, bó beébe télímíkínyi *bekendisi belumitinine. Ɛŋakɛlá bébú bíkíilie ɔnyíá, bɔ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́, bé ŋe beébe cuméke né Otéŋí a Waáŋá, nááyá bá ŋa bɔ́ hákɛ́na mɔŋɔlɛ́.

²⁴E elime eécí, bá ŋa bɔ́ hɔ́lákɛ́na i iisí ci Bisiti, bá ŋgá háma i iisí cɛ Bamfilí. ²⁵Bé ŋe bú hulíkínyi baacɔ bá bálɛ́ka cɛ Bɛ́ɛsɛ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma, bɔ́ ŋɔ́ lɔɔ́kɔ a Atali. ²⁶Aáhá bé ŋe bú óófíne eé sitíme a cɛ́mɔtɛ́, bé ŋé súéte a bálɛ́ka cɛ Antióse i iisí ci Silíi, haála ehé bé ŋeé beébe cuméke ná Bandɔ́mɛsɛ́, anyía yááyɛ́ yaála yí nuubo é beébe ɔ́ɔ́lɔ ɔnyiɔkɔ buólí eebu ebú bé me bú kuényinyi aámbáya.

²⁷Ekúlú ayɛ́ bá ŋga bɔ́ hámá a Antióse,14.27 Elime cɛ ɔkanda ewú bé ŋe bú líhéke hoóhi tuɔŋɔ túfendí, ne Bóol na Baanábas ŋa bɔ́ nyɛmána bé olimekine a bálɛ́ka cɛ Antióse hiɔŋɔ hikimekime. Yáakɛlá ekúlú eéyé bé ŋe bíkéti asana ayɛ́ yááŋa a Kal 2.11. bá ŋá bánda hiɔ́bɔ hí belumitinine hɛ́ hɔ́á, bé ŋé hiíhi bíkétíkínyi bɛsana bikime abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé nyíóyísíkínyí a búábɔ́ buólí ; hɔlákáhɔ́láka nyitóŋínyi anyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋoó tóŋínyi ohónyí anyía baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá Besuif á bɔ́ŋa bé olumitinine tɔ́na. ²⁸Aáná bé ŋe bú límékíne hɔ́á ekúlú yeéŋí ne belumitinine.

Nyɛbɛ́bándána nyí Yelúsalɛm

¹Bɔ́mɔtɛ́ baacɔ ŋa ka bɔ́ hámá a Antióse, bé húlúkúne eé Yuté, bé ŋé túme oweékúnyi benyíinyí bé olumitinine, bá kɔ́ɔnaka báyɛ : « Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ á bá wu ɔ banɔ́ nóhiki mbɔ́kɔ nu tɛ ŋá nɔ́ bɛ́ácáka háyɛ nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na nyí *Moyís ŋe yéekunyi. » ²Ne Bóol na *Baanábas ti ómo bú lumitine nyiékúnyi eényí. Aáná hikókó ŋaá kúá aabɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́. Bé ŋé súŋgúnyínyi buéŋí ne beébe a asana eéyé. Belumitinine ŋa bɔ́ sɔ́mbɔ́tɔ́ná anyía ne Bóol na Baanábas na baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ bá Antióse ŋá bɔ́ nyɛmána bɔ́ cɔ́ba eé Yelúsalɛm ɔ ɔkɔɔ́táŋa asana eéyé na baacɔ bá ɛndɔ́ma ne *bekendisi belumitinine.

³Hiɔ́bɔ hí belumitinine hɛ́ Antióse ŋeé beébe tábɔ́nákɛ́na ɔkanda. Bá ŋa bɔ́ hɔ́lákɛ́na ne i iisí ci Fenisí na cɛ Samalí, bé húlé bɛ́lɛ́áŋɔ́nákɛ́na belumitinine a bá ŋa bɔ́ bá hɔ́á anyána baacɔ a bá tɛ ɔ́mɔ́ bɔ́ bá *Besuif ŋa bɔ́ bɛ́kɔ́ŋɔ́nákɛ́na ɛtɛ́má, bɔ́ hákɛ́na mɔŋɔlɛ́ ná Bandɔ́mɛsɛ́. Ɛsɔ́ma eécí ŋeé bílénékíné buéŋí belumitinine bekime. ⁴Ahɛ́ bá ŋga bɔ́ hámá eé Yelúsalɛm, na hiɔ́bɔ hí belumitinine, na baacɔ bá ɛndɔ́ma, ne bekendisi belumitinine ŋeé beébe káhá. Ne Bóol na Baanábas ŋe bú beébe bíkétíkínyi bɛsana bikime abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé nyióyísíkínyí náábɔ́. ⁵Mbá baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ bá ɔlɔŋɔ ú *Bafalisiɛ́ŋ a bá ŋa bɔ́ hákɛ́na mɔŋɔlɛ́ né Yésus ŋa bɔ́ hátɔ́na, bé ŋe túmé ɔkɔɔna báyɛ : « Belumitinine a bá tɛ abɔ́ bá Besuif ŋá bɔ́ nyɛmána bá ɔbɛ́ácáka ; bá ŋá bɔ́ nyɛmána tɔ́na bá ɔlátákɛ́na *bikotí bí Moyís. »

⁶Na baacɔ bá ɛndɔ́ma ne bekendisi belumitinine ŋa bɔ́ bɛ́bándákána anyía bábɔ́ áákɔ́nákɛ́na asana eéyé. ⁷Ekúlú eyí isuŋí ŋaá bá cɛ́ mɔ yɔ́ɔ́nɛ́na, Bíel ŋá hatɔ́na, mbá ɔsɛ : « Buamɛ eé, nu ŋe nú menyi anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá mɛ táfá feeké aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ anyía yémi hulíkínyí baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá Besuif Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma, bé yiíyi lɔ́kɔ́máka mbá bé lumitinine. ⁸Aáná Bandɔ́mɛsɛ́, Mumenyi ɛtɛ́má cɛ́ baacɔ, ŋeé tóŋínyi anyía ú me beébe káha, ɛ́ɛhɛ́ ú me beébe iínjie tɔ́na *Efúúménénú yí Elilé háyɛ ú ŋaá basɔ́ iínjíé. ⁹U ŋo tóŋínyi anyía nyɛálɔ́nána tɛ á bá ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ na basɔ́ ne beébe, yɔ́ súáka cííbú ɛtɛ́má anyía bé me bú lumitinine. ¹⁰Mbá aámbáya aná, anyíatɛ́ nu ŋa nɔ́ aamba ɔkɔkɔna Bandɔ́mɛsɛ́ ekúlú eyí nu ŋe nú eékínyi belumitinine anyía bá bɛ́túáhákɛ́na malamɔ́ amá te cíísú sɔ́kɔ́nɔ́ ta basɔ́ bɛ́muátá tu ti ómó sú cényi ɔbɛ́túáhɛ́na e ? ¹¹A nyíásɔ́ nyɛlɛca, tu ŋe sú lúmitinine anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ú ŋá basɔ́ nóhi a yaála yí nuubo yí Yésus, bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ baacɔ a bá tɛ abɔ́ bá Besuif. »

¹²Ɛ́makɛ́la Bíel á táŋáka aáná, baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ bá a nyɛbɛ́bándána ŋe bú lésíkínyi mbuumu, bá ŋá támbáka eetú ɔ ɔlɔ́kɔ́ma háyɛ na Baanábas ne Bóol ŋe bú bíkéti ne bikéki bí tubílícínyínyí ne bikémése bɛ́ bɛsana bikime abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋé nyíóyísíkínyi náábɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá Besuif. ¹³Ahɛ́ bá ŋa bɔ́ máná ɔtáŋa oócí, Sáak15.13 Fanáka nyihembule nyɛ́ 12.17. ŋá hatɔ́na ɛndánáka, mbá ɔsɛ : « Buamɛ éé, ánɔ lɔ́kɔ́ma. ¹⁴Símon15.14 Nyiínyi nyí buúse nyí Bíel. má basɔ́ bíkétíkínyi háyɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé tétényíkí bɔmbányɛ baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá Besuif hí e nyitúme, yɔ́ táfa aabɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ baacɔ e bé ŋe bú wuúci bɛ́lɔ́kɔ́mɛ́na. ¹⁵Ɔtáŋa ooci áŋa bɔkɔ búmɔtɛ́ na ɔtáŋa ú *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́ a wáŋa wɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ anyía :

¹⁶“Bandɔ́mɛsɛ́ ɔsɛ : E elime eécí ɛ ká ká mɛ hálɔ́mɔ́na, míɔ falɛfɔtɔkɔna ciíbe cɛ Táfit a cɛ́ ŋa kátákáta, mío heenyutune yááyɛ́ ahátátá, mío yiíyi télímínyítune.

¹⁷E ekúlú eéyé, baacɔ bé etémbí bekime ká bɔ́ bá na ɛcaná na Bandɔ́mɛsɛ́ ; ɛ́ɛ, híáná mɔnɔŋɔ mekime emé i ŋeé mi lénéké anyía má bámɔ́kɔ́na máámɛ káá mɛ aambaka.”15.17 Am 9.11-12

¹⁸Aáná Otéŋí a Waáŋá ewú u ŋe yeékúnyíkí feeké baacɔ bɛsana eébí ú ŋaá táŋá. »

¹⁹Sáak ŋaá cɔ́bana ɔtáŋa eé buúse, ɔsɛ : « A nyiámɛ nyɛlɛca, bɔ́ tɛ ɔ́mɔ́ nyɛ́mana bé oyébíki baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá Besuif, mbɔ́kɔ bá ŋa bɔ́ aamba ɔbɛ́kɔ́ŋɔ́nɛ́na ɛtɛ́má ɔ ɔháya mɔŋɔlɛ́ ná Bandɔ́mɛsɛ́. ²⁰Tu ŋá sɔ́ nyɛmána tu o beébe ɔɔ́ŋɔ́kɛ́na nufule hú anyía bé bíkíilíéke na ɔnyíá ɛnyama acɛ́ bá sɔ́mbɛ́na e esíéké, na ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ, na ɔnyíá biwéewé bɛ́ ɛnyama tɛ́ka na ɔsɛkɛta, na ɔnyíá manɔ́ŋɔ́ ma ɛnyama. ²¹Yááŋa anyíaʼo, o otúme feeké ɛ naŋa bébú húlikinyi baacɔ bikotí bí Moyís a bálɛ́ka ikime, bé biíbi fanaka a *bɛndaŋía bɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na bí Besuif mɔɔ́sɛ́ mekime ma yáábɔ́ ehélúme. »

Bá ma tɔ́mɛ́na baacɔ a bá tɛ abɔ́ bá Besuif nufule

²²Na baacɔ bá ɛndɔ́ma ne *bekendisi belumitinine, na hiɔ́bɔ hí belumitinine hikime ŋa bɔ́ sɔ́mbɔ́tɔ́na anyía bá táfa baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ aabɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́, bé beébe tɔ́ma a Antióse ɔlɔŋɔ ne Bóol na *Baanábas. Bá ŋa bɔ́ táfá ne Sílas ne Súute awɔ́ bá ŋaá bá bɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ báyɛ Baasábas. Benyíinyí bé olumitinine ŋa bɔ́ bá bébú kékéke bífendí eébí. ²³Bé ŋe bú beébe tɔ́má o okoówiínjie nufule anɔ́ bɔ́ ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɔ, nɔ́ kɔ́ɔnaka nɔ́sɛ : « Basɔ́, na baacɔ bá ɛndɔ́ma ne bekendisi belumitinine, báánɔ́ benyíinyí, tu ŋa sɔ́ banɔ́ téŋi, banɔ́ báásɔ́ benyíinyí abá nɔ́ tɛ anɔ́ bá *Besuif, nu líhéke na a bálɛ́ka cɛ Antióse ne e bikéti bí iisí ne bí Silíi ne bí Silisí. ²⁴Tu ŋa sɔ́ lɔ́kɔ́máka anyía baacɔ ŋe bú húle aaha náásɔ́, bɔ́ kɔ́ banɔ́ láakɛna bɛsana a bɛ́ ŋa banɔ́ iínjíékíné na yaáká ne bulíkílíki ɛ ɛtɛ́má. Tu ti ómó sú beébe iínjie makɛ́nda ma ɔkɛlaka aáná. ²⁵Yaátɛ́ asana tú ma sɔ́ lɔ́kɔ́mákáná basɔ́ bekime, tuɔ́ táfáka baacɔ, bá faáya náánɔ́ eesú eé nyiínyi ɔlɔŋɔ na bíásɔ́ bikendinyi bɛ́ ɔtɛ́má : Na Baanábas ne Bóol. ²⁶Bá bɔ́ŋa baacɔ a bá bɔ́ŋa bebíínjíénú a asana yí uusú Otéŋí a Waáŋá Yésus *Kilís. ²⁷Aáná tú ma sɔ́ banɔ́ tɔ́mɛ́na ne Súute ne Sílas. Beébe bɛ́muátá bá ka bɔ́ banɔ́ láákɛ́na bɛsana a bɛ́áŋa bɛɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ e nufule eenu. ²⁸Yááŋa anyía ne *Efúúménénú yí Elilé na basɔ́, tú ŋa sɔ́ sɔ́mbɔ́tɔ́ná anyía tu tɛ banɔ́ eékínyi na bɛsana bí etémbí, ɛ tɛ ŋáa bá hú eebi a bɛ́ ŋaá bɛ́ámba anyía nuánɔ́ kɛ́láka. ²⁹Bɛ́áŋa anyía : Nué bíkíilíéke na ɔnyíá ɛnyama acɛ́ bá sɔ́mbɛ́na e esíéké, na ɔnyíá manɔ́ŋɔ́ ma ɛnyama. Nɔtɛ nyíá ɛnyama acɛ́ bɔ́ tɛ ɔ́mɔ́ sɛ́kɛta ; nɔtɛ bɛ́nyíánáka ɛ ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ noómi. Yááŋa ambányɛ anyía núénú bíkékényíki bɛsana eébí. Oóʼo ! »

³⁰Baacɔ abá bá ŋa táfáká ŋe bú bíósíkínyi belumitinine, bé ŋé súéte a Antióse. Ahɛ́ bá ŋga bɔ́ hámá hɔ́á, bá ŋá bándáka baacɔ anyía bé beébe iínjíé nufule eénú. ³¹Bá ŋá fanáka nufule. Ɛ́makɛ́la bábɔ́ fánáka nufule, baacɔ bekime ŋé bílénéke ananyía nú meé beébe kíndísíki ɛtɛ́má. ³²Ne Súute ne Sílas ŋa bɔ́ bá beébe bɛ́muátá *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́. Bá ŋa bɔ́ aásánáká na báábɔ́ benyíinyí bé olumitinine eébé, bé beébe kíndísíki, bé beébe óónyísíkínyi o olumitinine noómi. ^33-34Bé ŋe bú límékíné hɔ́á ɔmbana ú mɔɔ́sɛ́, benyíinyí bé olumitinine ŋe bú beébe bíósínyi anyía bá kandáka bɔmbányɛ, bá hálɔ́mɔ́na ná baacɔ e bé ŋe bú beébe tɔ́má. [Ta híáná, Sílas ŋa sɔ́mbɔ́tɔ́ná anyía wá lɔ́bɔ hɔ́á.] ³⁵A aháŋá ne Bóol na Baanábas, bá ŋa bɔ́ lɔ́bɔ́ a Antióse ɔmbana ú iílí ; bá ŋa bɔ́ látána na baacɔ beéŋí a bɔ́mɔtɛ́, bé eékúnyíki baacɔ, bé beébe hulikinyi Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma yí Otéŋí a Waáŋá.

Ne Bóol na Baanábas ma bɔ́ aálɔ́nána

³⁶Ɛ́makɛ́la mɔɔ́sɛ́ á hɔ́laka, mbá Bóol ná *Baanábas ɔsɛ : « Túá hálɔ́mɔ́na, tué húlé lɛ́caka báásɔ́ benyíinyí bé olumitinine a bálɛ́ka ikime ecí tú ŋe sú húlíkínyí baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma yí Otéŋí a Waáŋá, anyía tuésú ményi anyána bá bɔ́ŋa aámbáya. » ³⁷Baanábas ŋaá bá we lénéke anyía bébú súéte ɔlɔŋɔ na Sáaŋ awɔ́ ú ŋaá bá tɔ́na ne nyiínyi anyía Malɛ́kus. ³⁸Mbá Bóol ŋa lɛ́cá anyía bú tɛ á bá bɔmbányɛ anyía bébú kendíkínyi ne wuúci, a asana ayɛ́ u ŋeé beébe bɛ́yúata a bálɛ́ka cɛ Bamfilí, yó kíne okoó beébe síke o okuenyinyi búábɔ́ buólí. ³⁹Bé ŋe bú súŋgúnyínyi buéŋí a nyɛnamá enyí bé ŋe bú bíóndísínyí ɔ ɔwaálɔ́nána, hú náányɛ́ weé hiíte úúyé ohónyí. Aáná Baanábas ŋe hiíte Malɛ́kus, bé ŋé oofíne eé sitíme, bé ŋé súéte i iisí ci Síbele ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ nuɔmɔ́. ⁴⁰Bóol, wuúci u ŋá táfa Sílas, bé ŋe súéte ɛ́cɛ benyíinyí bé olumitinine ma bɔ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Otéŋí a Waáŋá anyía wá sayábákɛ́na úúbú ɔkanda. ⁴¹Ne Bóol ne Sílas ŋa bɔ́ hɔ́lákɛ́na ne eé Silíi ne e Silisí, bé húlé kíndísíki tuɔ́bɔ tú belumitinine ɛtɛ́má.

Timoté áŋa ɔlɔŋɔ ne Bóol ne Sílas

¹Bóol ŋa cɔ́bá, u ŋga hámá na a bálɛ́ka cɛ Tɛlɛ́bɛ ne ci Lisitɛ́lɛ. Mulumitinine a mumɔtɛ́ ŋaá bá hɔ́á nyiínyi ɛ́cɛ Timoté ; iinyí ŋaá bá mulumitinine Yésus, itónyi cí *Besuif, mbá síkíne ŋaá bá ɔɔcɔ u *Kɛlɛ́k. ²Belumitinine Yésus ne bé Lisitɛ́lɛ na bá Ikóniyom ŋa bɔ́ bá bébú lémbíki olíhe ú Timoté. ³Bóol ŋaá bá weé lénéke anyía we wuúci hiíte, bébú súéte. Ɛŋakɛlá wé wuúci hiíte, u ŋé wuúci aacá a asana ne Besuif a bá ŋaá bá hɔ́á, anyía beébe bekime ŋa bɔ́ bá bébú ményukune anyía síkíne ci Timoté áŋa ɔɔcɔ u Kɛlɛ́k.

⁴A bálɛ́ka hí ikime ecí ne Bóol ne Sílas ŋa bɔ́ bá bábɔ́ hɔ́laka, bé ŋe bú bíkétíkínyí belumitinine bɛsana abɛ́ na baacɔ bá ɛndɔ́ma ne *bekendisi belumitinine bé Yelúsalɛm ŋa bɔ́ sɔ́mbɔ́tɔ́kɔ́ná ; bá láakɛna baacɔ anyía bá látákɛ́na bɛsana eébí. ⁵Tuɔ́bɔ tú belumitinine ŋaá bá túá kɛ́ndáka o olumitinine noómi. Ɔmbana ú belumitinine tékéke mɔɔ́sɛ́ mekime.

Bóol ma lɛ́ca eseye yɛ́ asana a Tɔlɔwás

⁶Bá ŋa sɛ́ bé ke bú húlíkínyi baacɔ bé ekéti yí iisí yɛ́ Asi16.6 Ekéti yí iisí yí butéŋí bú Lóom a aháŋá yɛ́ nyɛfianɛna nyɛ́ ɔɔ́cɔ́ yɛ́ Asi Minɛ́ɛl, yááyɛ́ aatɔ́ yɛ́ bálɛ́ka ŋaá bá Ɛfɛ́ɛsɛ. bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, mbá Efúúménénú yí Elilé ŋeé beébe kotí. Buátɛ́ bɔkɔ bá ŋa bɔ́ hɔ́láka ci ohónyí, bá tɛ tálɛ́mɛ́na i iisí ne ci Filiki na cɛ Kalasi.16.6 Iisí ífendí eécí ŋaá bámɔ́kɔ́na ɛ ɛmbana cɛ Asi Minɛ́ɛl.⁷Ekúlú ayɛ́ bá ŋga bɔ́ hámá hoóhi na ɔlɛla ú iisí ci Misí,16.7 Iisí a cɛáŋa hoóhi na Basifɔla, haála ahá ɔmɛsɛ́ ó yoofine a nuɔmɔ́. bá ŋa sɛ́ bábɔ́ cɔ́ba i iisí ci Bitini, mbá Elilé yí Yésus tɛ háná beébe oókóto. ⁸Aáná bá ŋa bɔ́ sɔ́mbɔ́tɔ́nɛ́ná i iisí ci Misí, bá ŋá cɔbá a bálɛ́ka cɛ Tɔlɔwás. ⁹Nebutúé, Bóol ŋá lɛca *eseye yɛ́ asana : Ɔɔcɔ u Masɛtuán ŋaá bá tálɛ́mɛ́na ɛndánáka, u wuúci bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na ɔsɛ : « Faáya a Masɛtuán ɔ ɔkɔɔ́ basɔ́ ɔɔ́lɔ́. » ¹⁰Hí e elime ci eseye yɛ́ asana eéyé eyí Bóol ŋaá lɛ́cá, tú ŋa sɔ́16.10 Nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na nyí « tú ŋa sɔ́ » ŋo tóŋínyi anyía o otúme aáhá Lúkas ŋaá bɛ́láta ɔ ɔlɔŋɔ ú Bóol ; aáná u ŋa bɛ́lɛ́áŋɔ́na bɛsana ɔ ɔkɔɔ́háma ɛ ɛmbaká 17. aámbáka ohónyí wú osúéte a Masɛtuán, anyía tú ŋe sú menyi taaká anyía Bandɔ́mɛsɛ́ u ŋáa basɔ́ lɔ́ŋɔ o okohúlinyi baacɔ bá hɔ́á Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma.

Lɛ́tɛa ma háya mɔŋɔlɛ́ né Otéŋí a Waáŋá

¹¹Tú ŋe sú óófíne eé sitíme a bálɛ́ka cɛ Tɔlɔwás, túɔ cɔ́ba ɔ ɔcɔba i iisí cɛ́ Samɔ́tálas a cɛ́áŋa ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ nuɔmɔ́. Ɔ ɔyá ɔyá, tu ŋa sɔ́ cɔ́bá a bálɛ́ka cɛ Nɛyabólis.16.11 Nyɛtálɛ́mɛ́na sitíme nyɛ́ namuaná cɛ nuɔmɔ́ nú Esée, hoóhi na bálɛ́ka ci Filibí.¹²Hɔ́á tú ŋa sɔ́ hátɔ́na, túɔ cɔ́ba a bálɛ́ka ci Filibí. Filibí áŋa bálɛ́ka ci buúsebuúse ci ekéti yí iisí yɛ́ Masɛtuán,16.12 Ta anyía : « bálɛ́ka a ciáŋá ci ekéti yí iisí yɛ́ Masɛtuán » ciíci tɔ́na bálɛ́ka a cɛmɔtɛ́ ci butéŋí bú Lóom. Tu ŋe sú límékíne a bálɛ́ka eécí ɔmbana ú mɔɔ́sɛ́ weéŋí. ¹³A *buɔ́sɛ́ bú ehélúme bú *Besuif, tú ŋa sɔ́ hátɔ́na a bálɛ́ka noómi, túɔ cɔ́ba a asálá yí nuúci ; tuesú kétiki anyía tua sɔ́ŋa tú ɔlɛca haála a hɔ́mɔtɛ́ ehé Besuif naŋa bábɔ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́. Tú ŋe sú límíne ɔ ɔmɛsɛ́, túɔ waásánáka ne beénjú a bá ŋa bɔ́ bá hɔ́á babɛ́bándákánɔ́. ¹⁴Ɔmɔtɛ́ eé beénjú eébé nyiínyi ɛ́cɛ Lɛ́tɛa ŋaá bá u Tɛatíil, u nyemiki Bandɔ́mɛsɛ́. U ŋaá bá waá kɛ́laka onduné ú bɛlaŋa e bibólótoto bɛ́ mɔɔnyɛ́ meéŋí. U ŋá tákɛ́na eetú ɔ ɔlɔ́kɔ́maka bɛsana. Otéŋí a Waáŋá ŋé wuúci húúne ɔtɛ́má ɔ ɔlɔ́kɔ́máka bɔmbányɛ bɛsana ebí Bóol ŋaá bá waá kɔ́ɔnaka. ¹⁵Bé ŋeé wuúci ootíne, na bááyɛ́ baacɔ bé ooki áyá. U ŋá basɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ nááyá, ɔsɛ : « Mbɔ́kɔ nu ŋá nɔ lɛ́ca bɔmbányɛ anyía ɛ ŋá mɛ háya taaká mɔŋɔlɛ́ né Otéŋí a Waáŋá, ánɔ faáya, nué ke límékíne eémi o ooki. » Aáná u ŋaá basɔ́ eékínyí anyía tuésú lúmítíne okolímine e úúyé ooki.

Bá ma háya ne Bóol ne Sílas eé ciíbe cɛ ɛcaná

¹⁶Buɔ́sɛ́ a búmɔtɛ́ abɔ́ tú ŋa sɔ́ bá tuasɔ́ cɔ́cɔbaka aá haála há ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na, tu ŋa sɔ́ ɔndɛ́mánána na ɔbɔ́la a wɔmɔtɛ́, munyiɔnɔ mɔ baacɔ a bɔ́mɔtɛ́. U ŋaá bá na *aabɛ́ yí elilé a yɛ́ ŋaá bá yé wuúci iínjíékíne makɛ́nda me omenyukune bɛsana a bɛ́ káá bɛ́kɛ́láka. Cííyi síkíne cí buólí ŋaá bá cɛ́á hɔ́máka mɔɔnyɛ́ meéŋí a núáyɛ́ nɔbúa. ¹⁷Aáná ɔbɔ́la oócí ŋaá bá waá basɔ́ látákɛ́na na basɔ́ ne Bóol, u húlé kɔ́ɔnaka okelú ɔ ɔmuaná ɔsɛ : « Baacɔ eebe á bɔ́ŋa bɔnyiɔnɔ bá Bandɔ́mɛsɛ́ a wáŋa fáátɛ ɔ Ɔmuaná ; bá ŋa bɔ́ banɔ́ húlinyi bɛsana a bɛ́áŋa bɛ́ ɔ banɔ́ iínjíékíne olíhe. » ¹⁸Aáná u ŋaá bá waá kɛ́laka aáná mɔɔ́sɛ́ meéŋí ɔ ɔkɔɔ́háma eyí hilóbi ŋá nɔ́nákɛ́na Bóol, yɔ́ bɛ́kɔ́ŋɔ́na búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́, yɔ́ láana aabɛ́ yí elilé a yɛ́ ŋaá bá ná ɔbɔ́la oócí ɔsɛ : « A makɛ́nda me nyiínyi nyí Yésus *Kilís ɛ ŋa mɛ́ ɔ láana anyía háma aá cɛɛ́tɔ cɛ ɔbɔ́la ooci ! » Hí a yaátɛ́ ekúlú aabɛ́ yí elilé eéyé ŋá háma.

¹⁹Ɛŋakɛlá síkíne cí buólí cɛ́ ɔbɔ́la oócí á lɛca anyía cɛ́ tɛ á bá na mɔŋɔlɛ́ mɔ ɔhɔ́máka mɔɔnyɛ́ aá cíáyɛ́ elime, nyɛhatɛakɛna eényí ne Bóol ne Sílas ; cí ŋé beébe súéténe a haála há nyɛkála eé buúse bú bekélísi bɛsana. ²⁰Cí ŋé beébe télímínyi eé buúse bú bekélísi bɛsana bé butéŋí bú *Lóom, mbá cɛ́sɛ : « Nu ŋa nɔ́ lɛ́ca e ? Baacɔ eebe ŋe bú túŋulinyi ciasɔ́ bálɛ́ka, tɔ́na bá bɔ́ŋa bibíényi bí *Besuif. ²¹Bé ŋe bú eékúnyi baacɔ bɛɛsɔ a bɛ́mɔtɛ́ abɛ́ basɔ́, baacɔ bé Lóom, tu tɛ ɔ́mɔɔ́ sɔ́ nyɛmána tú olumitine ta anyía túɔ́ látákɛ́na. »

²²Baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá aáhá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́mɛ́ná ne Bóol ne Sílas hilóbi. Bekélísi bɛsana ŋe bú iínjíé makɛ́nda me o beébe laŋɔnaka ; bá ŋá kɔɔ́na tɔ́na anyía bé beébe súbéke ne mesue. ²³Ɛ́makɛ́la bé é beébe súbéke buéŋí ne mesue, bé ŋé beébe háya eé ciíbe cɛ ɛcaná. Bé ŋé oónyísínyi ɔlaana mutétényi ciíbe cɛ ɛcaná anyía wé beébe tétényíki bɔmbányɛ, ta ɔmɔtɛ́ ti nyíme. ²⁴Hí ayɛ́ mutétényi ciíbe cɛ ɛcaná ŋaá lɔ́kɔ́má aáná, u ŋé beébe cɔbána e ekéti yí ciíbe cɛ ɛcaná a yɛ́mɔtɛ́ a yɛ́ ŋaá bá oówo noómi, u ŋé beébe hákɛ́na akɔlɔ́ a bɛfɔka.

²⁵Ekúlú ayɛ́ ɛkatɛ́katɛ́ ci butúé ŋaá bá cɛ́ á yáaŋa hoóhi, ne Bóol ne Sílas ŋa bɔ́ bá bábɔ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́, bé wuúci nyemiki na maŋana. Baacɔ bé ciíbe cɛ ɛcaná bé etémbí ŋa bɔ́ bá bábɔ́ lɔ́kɔ́máka. ²⁶Bé ŋe síké ébú bítéme, ɔmɛsɛ́ me bínyíétíne na makɛ́nda ɔ ɔkɔɔ́háma eyí u ŋeé fúkíté tɔ́na ciíbe cɛ ɛcaná ɔ ɔkɔɔ́háma i indíné ; bihenyi bikime bíó bíkúuneke. Hí ekúlú eéyé, bɛfɔkɛ́nɛ́na bɛ́ baacɔ bekime bí ciíbe cɛ ɛcaná ŋá bɛ́áŋíáka. ²⁷Mutétényi ciíbe cɛ ɛcaná ŋá bálátána e hiiné, yɔ́ lɛ́ca bihenyi bí ciíbe cɛ ɛcaná bikúúnékénú. Ɛŋakɛlá wáá lɛ́ca aáná, u ŋɔ́ sɔmɔ́ núáyɛ́ nɔsala nɔ́ ɔhána a abákála anyía wá bɛ́ɔ́nɔ́. Nyíáyɛ́ nyibíkéti ŋaá bá anyía baacɔ bé ciíbe cɛ ɛcaná bekime ma bɔ́ cábakɛna.16.27 Yɛ́ ŋaá bá anyía mutétényi ciíbe cɛ ɛcaná a mɔ́ á nyɛ́ána baacɔ bé ciíbe cɛ ɛcaná a bɛ́hɔ́ɔkɔ, bá cabákɛ́na, ŋaá nyɛmána wu ɔnyɔkɛna muuyé amɔ́ mucabɛ́na ŋaá bá mu ɔnyiɔkɔ.²⁸Mbá Bóol ŋoó bókíté na mááyɛ́ makɛ́nda mekime ɔsɛ : « Atɛ bɛ́kɛ́la bɔɔbɛ́, anyía tua sɔ́ŋa aáhá basɔ́ bekimeʼo. »

²⁹Aáná mutétényi ciíbe cɛ ɛcaná ŋaá bátá anyía bé wuúci héléníne *lámba ; bé ŋe wuúci héléníné. U ŋgó oofine o owoofine e ekéti yí ciíbe eéyé, u nakamaka hú bakɔ bakɔ bakɔ ; u ŋá bɛ́áhɛ́nɛ́na ne Bóol ne Sílas a akɔlɔ́. ³⁰U ŋé beébe hémúnyi a nɔháatɛ́, ɔsɛ náábɔ́ : « Cíími síkíne, anyána ya mɛ́ŋa wu ɔkɛla anyía yámɛ nɔhɔ e ? » ³¹Mbá báyɛ nááyá : « Háya mɔŋɔlɛ́ né Otéŋí a Waáŋá Yésus, mbá ɔ kɔ́ɔ́ nɔhɔ na kuɔŋɔ́ na bɔ́ɔ́wɔ baacɔ bé ooki áyá. »

^32-34Hí ekúlú etéeyé nebutúé, mutétényi ciíbe cɛ ɛcaná ŋeé beébe súéténé e úúyé ooki ɔ ɔkɔɔ́wáándɛ́na cííbú imbéŋé. Bé ŋé beébe aafɛ́na.

Ne Bóol ne Sílas ŋe bú húlíkínyí ne mutétényi ciíbe cɛ ɛcaná na bááyɛ́ baacɔ bé ooki bekime Bɛsana a bɛ́ ŋa lɛca Otéŋí a Waáŋá, bá ŋa bɔ́ hákɛ́ná mɔŋɔlɛ́ né Yésus. Bé ŋe yootíne o owootine ne mutétényi ciíbe cɛ ɛcaná na bááyɛ́ baacɔ bé ooki. Bá ŋa bɔ́ bá bébú bílénéke anyía bá ma bɔ́ hákɛ́na mɔŋɔlɛ́ ná Bandɔ́mɛsɛ́.

³⁵Ɔ ɔyá ɔyá, bekélísi bɛsana bé Lóom ŋa bɔ́ tɔ́má baacɔ anyía bá laána mutétényi ciíbe cɛ ɛcaná anyía wá nyɛána baacɔ eébé. ³⁶Mutétényi ciíbe cɛ ɛcaná ŋé óókísi Bóol ɔsɛ : « Bekélísi bɛsana ma bɔ́ tɔ́ma baacɔ anyía bá banɔ́ nyɛ́ánáka ; nua nɔ́áŋa nú osúéte aámbáya e mbuumu noómi. »

³⁷Mbá Bóol ŋaá láána baacɔ abá bá ŋa tɔ́má ɔsɛ : « Bekélísi bɛsana ŋa bɔ́ basɔ́ súbéké ne mesue eé buúse bɔ́ baacɔ bekime ; beébe ta ɔ basɔ́ kélísi háyɛ yɛ́ ŋa bɛ́ámba, yiíyi anyía basɔ́ tɔ́na tua sɔ́ŋa baacɔ ebé butéŋí bú Lóom ŋee ményi.16.37 Okotí ŋaá bá anyía bé ti sube yeéti yí Lóom ne mesue, yiíyi anyía Bóol ŋaá bá yeéti (fanáka 22.25-27), yáakɛlá te Sílas áyá. Bá ŋá basɔ́ háya tɔ́na eé ciíbe cɛ ɛcaná. Mbá aámbáya bá bɔ́áŋa ɔ ɔwaamba ɔ basɔ́ nyɛ́ana indiitie, baacɔ ti menyi. Eéʼeé, buakaʼo ! Bá faáya beébe bɛ́muátá bá ka basɔ́ hémúnyi. » ³⁸Baacɔ eébé ŋga bɔ́ láákɛ́na bekélísi bɛsana bé Lóom ɔtáŋa oócí. Bulíkílíki ŋé beébe tímbíé ekúlú eyí bé ŋe bú ményí anyía ne Bóol ne Sílas á bɔ́ŋa baacɔ bé butéŋí bú Lóom. ³⁹Aáná bá ŋa bɔ́ fááya o okoó beébe bata ɔnyɛanɛna. Bé ŋé beébe hémúnyi eé ciíbe cɛ ɛcaná, bé ŋé beébe bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na anyía bá hatɔ́na a bálɛ́ka, bé súéte. ⁴⁰Ɛ́makɛ́la ne Bóol ne Sílas ábɔ́ háma eé ciíbe cɛ ɛcaná, bá ŋá cɔbá o ooki ú Lɛ́tɛa ; bá ŋá lɛcákána na báábɔ́ benyíinyí bé olumitinine, bé ŋé beébe kíndísíki ɛtɛ́má. Nyíábɔ́ nyisúéte eényí.

Ne Bóol ne Sílas a Tɛsaloníke

¹E elime eécí, bá ŋa bɔ́ hɔ́lákɛ́na na a bálɛ́ka cɛ Amfibolis na a bálɛ́ka cɛ Aboloni, bá ŋga hámá a Tɛsaloníke. Hɔ́á *Besuif ŋa bɔ́ bá na *andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na. ²Bóol ŋe yóofine a andaŋía eéyí háyɛ u ŋaá bá wa kɛ́laka. Bɛhanyɛ bɛ́tátɔ́ bɛ́ *buɔ́sɛ́ bú ehélúme bú Besuif, u ŋaá bá we súŋgunyinyi ne Besuif a asana yɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. ³U ŋeé beébe ciíci hembulekine, u tóŋgínyi háyɛ cɛ́ ŋa kɔ́ɔna anyía yɛ́ ŋa nyɛmána anyía Yésus á lɔ́kɔ́máka muuyé mbá u háanyua e biwéewé ; u kɔɔnaka ɔsɛ : « Yésus ooci awɔ́ ɛ́ ŋa mɛ́ banɔ́ láana, wuúci wáŋa *Mesíi. » ⁴Aáná Besuif a bɔ́mɔtɛ́ ŋe bú lúmítékíníne bɛsana eébí, bé ŋé óófókíne ɔ ɔlɔŋɔ ú ne Bóol ne Sílas. Híáná ne beénjú bá bɔkɔ a aabá beéŋí na *Bakɛlɛ́k a bá ŋa bɔ́ bá bébú nyémiki Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe bú oófókíne tɔ́na ɔ ɔlɔŋɔ oócí.

⁵Mbá Besuif a bá ŋa bɔ́ bá na yaáká ŋe bú bísúétíné baacɔ a bá tɛ ábɔ́ kɛ́la ta bɔkɔ, beébe bé ŋé húle abɔ́ yáláyála a bálɛ́ka ; bé ŋé beébe oosíkínyi anyía bé tuŋúlíkínyi bálɛ́ka ne hikókó, bá tɔ́kɔ́kɔ baacɔ bekime. Bá ŋa bɔ́ cɔ́bá o ooki ú Yásɔn, bá ŋga aámbáka ne Bóol ne Sílas anyía bébú télímínyi a nyɛkála ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ baacɔ bá bunɔŋɔ. ⁶Háyɛ bó ti ómó bú beébe bɔ́ŋɔ, bá ŋá báka hátɛna na Yásɔn na bɔ́mɔtɛ́ benyíinyí bé olumitinine, bé ŋé beébe cɔbána eé buúse bú bekélísi bɛsana bá bálɛ́ka. Bá ŋa bɔ́ bá bé húlé ábɔ́ kɔ́ɔnaka okelú ɔ ɔmuaná báyɛ : « Baacɔ eebe á bɔ́ŋa betuŋulinyi ɔmɛsɛ́ okime. Bá ŋga bɔ́ hámá aaha, ⁷Yásɔn ŋé beébe hiíte bɔmbányɛ e úúyé ooki. Mbá nyíábɔ́ nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na, beébe bekime, áŋa náányia ne *bikotí bɛ́ *Sɛsáal : Bá ŋa bɔ́ kɔ́ɔna báyɛ Otéŋí u etémbí áŋa hɔ́á, ɛ́cɛ Yésus. »

⁸Ɔtáŋa oócí ŋeé nyímísi injiŋé na cɛ baacɔ bá nyɛkɔca ne ci bekélísi bɛsana. ⁹Bé ŋe bú bítímbíé na Yásɔn na bɔsɔ́ɔ́kɔ́ a bɔ́mɔtɛ́, ɔ ɔkɔɔ́háma ayɛ́ bá ŋa bɔ́ bɛ́ɔ́ndɔ́kɔ né bekélísi bɛsana ɔkɛla anyía bé beébe nyɛánáka.

Ne Bóol ne Sílas eé Belée

¹⁰Hí ahɛ́ buutú ŋaá kúá, belumitinine ŋa bɔ́ aámbáka ohónyí anyía ne Bóol ne Sílas ébú súéte eé Belée. Ahɛ́ bá ŋga bɔ́ hámá, bé ŋé oofíne a *andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na yí *Besuif. ¹¹Besuif bá bálɛ́ka ci Belée ŋa bɔ́ bá na ambányɛ́kɛ́ yɛ́ ɔtɛ́má ɔ ɔhɔla bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bá Tɛsaloníke. Bé ŋe tényí ebú lúmitinine Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma. Aáná bé ŋe bú túmé ɔwaákɔ́nɛ́na Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ mɔɔ́sɛ́ mekime anyía bábɔ́ lɛ́ca mbɔ́kɔ bɛsana ebí Bóol ŋaá bá weé beébe laakɛna áŋa taaká. ¹²Baacɔ beéŋí aabɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ŋe bú lúmítékíníne, na a *Bakɛlɛ́k áyá, na banɔ́mɔcɔ́ ne beénjú bá bɔkɔ a aabá beéŋí. ¹³Mbá ekúlú ayɛ́ Besuif bá Tɛsaloníke ŋe bú ményí anyía Bóol ŋeé húlinyi baacɔ bé Belée Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ tɔ́na, bá ŋá faákɔ́na hɔ́á anyía bébú óósíkínyi nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ anyía nyɛ́ á kɛláka hikókó. ¹⁴Benyíinyí bé olumitinine ŋa bɔ́ kɛ́lá ɔ ɔkɛla anyía Bóol é súéte a aháŋá yɛ́ nuɔmɔ́ nɔ́ makɛ́lɛ́. Mbá ne Sílas ne Timoté ŋa bɔ́ lɔ́bɔ́ eé Belée. ¹⁵Baacɔ a bá ŋa bɔ́ cɔ́bá o okoósíke Bóol ŋe ke bú wuúci síké eé sitíme a bálɛ́ka cɛ Atɛ́na. E elime eécí bá ŋga bɔ́ hálɔ́mɔ́ná eé Belée na ɛsɔ́ma ecí Bóol ŋaá bɛ́lɛ́hákɛ́na ne Sílas ne Timoté. Cɛ́ ŋaá bá anyía bé tényí ké wuúci kuana.

Bóol a Atɛ́na

¹⁶Ekúlú eyí Bóol ŋaá bá waá tátáka ne Sílas ne Timoté a Atɛ́na, u ŋa kásá buéŋí na nyɛnamá nyɛ́ bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ anyɛ́ u ŋaá bá waá lɛ́caka baacɔ bá bálɛ́ka eécí ébú béétíki. ¹⁷Aáná u ŋaá bá weé súŋgunyinyi ne *Besuif ne bebééti Bandɔ́mɛsɛ́ a bá tɛ abɔ́ bá Besuif a yáábɔ́ *andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na mɔɔ́sɛ́ mekime. U ŋaá bá weé súŋgunyinyi tɔ́na na baacɔ abá u ŋaá bá wɔ yɔ́ɔ́ndɛ́mákána ne beébe a bɛhaála abɛ́ bá ŋaá bá bábɔ́ bɛ́bándákána. ¹⁸Ne beékúnyi bɛsana bí injiŋé a bɔ́mɔtɛ́ abá bá ŋaá bá bɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ báyɛ « Beebikuliɛ́ŋ » ne « Besitoyisiɛ́ŋ » ŋe bú túmé ɔtáŋa tɔ́na ne wuúci.17.18 Baacɔ eébé ŋa bɔ́ bá bɛandándá bɛ́ ɛlɔŋɔ cí bemenyi bɛsana bí injiŋé bífendí bɛ́ yaátɛ́ ekúlú eéyé. Beebikuliɛ́ŋ ŋa bɔ́ bá bébú eékúnyíki baacɔ obíléne nyɛnamá. Besitoyisiɛ́ŋ ŋa bɔ́ bá bébú eékúnyíki ne nyibíínjie nyɛ́ makɛ́nda ne oweéhínyínyi weéŋí e ekúlú yí muuyé. Bɔ́mɔtɛ́ eé beébe ŋa bɔ́ bátá báyɛ : « Aátɛ́ akuakúálɛ́kɛ eeye ŋá kɔ́ɔna e ? » Mbá bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bé etémbí a bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma háyɛ Bóol ŋaá bá weé húlikinyi baacɔ na asana yí Yésus na nyɛhaanyua nyí biwéewé ŋa bɔ́ kɔɔ́na báyɛ : « Yááŋa háyɛ anyía u ŋe húlinyi baacɔ bɛsana bɛ́ bɛbandɔ́mɛsɛ́ e bikenyí ».17.18 Babɛ́lɔ́kɔ́ma bɛsana bí Bóol ŋa bɔ́ bá bábɔ́ lɔ́kɔ́máka nyiínyi nyí nɔkɛlɛ́k e nyí ŋe hembule « nyɛhaanyua nyí biwéewé » háyɛ anyía nyiínyi nyɛ́ bandɔ́mɛsɛ́ e cikenyí a cɛmɔtɛ́ a cɛáŋa e nyimónjóló ne Yésus.

¹⁹Bá ŋaá báátána Bóol a nɔkɔndɔ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ Alolobásɛ,17.19 Nɔkɔndɔ a nɔ́mɔtɛ́ nɔ́ bálɛ́ka cɛ Atɛ́na, haála ehé Hitúlé a hiáŋá hɛ́ bunɔŋɔ bɔ́ Kɛlɛsɛ ŋaá bá hɛ́ ɔ́ yɔɔ́ndɛ́mákána buáyá. Nyiínyi eényí nyɛ́ɔ bɛ́cáŋa nyiínyi nyí Hitúlé a hiáŋá bɛ́muátá. Hitúlé a hiáŋá hɛ́ bálɛ́ka, mbá báyɛ nááyá : « Okóo, tua sɔ́ŋa tu omenyi yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí nyiékúnyi eéyé eyí o ŋoó weékúnyi baacɔ e ? ²⁰Ɔ ɔ́ŋa wu ɔ basɔ́ láána bɛsana e bikenyí abɛ́ tú tɛ ŋa sɔ́ lɔ́kɔ́ma ; biíbi tu ŋa sɔ́ aamba anyía keyé tu ŋé sú ményi aátɛ́ bí ŋe hémbule. »

²¹(Bá ŋa bɔ́ kɔɔ́na aáná anyía na baacɔ bekime bá Atɛ́na ne bekenyí a bá ŋaá bá hɔ́á ŋa bɔ́ bá bé me bú bíhélínyi ɔkɔɔna ta anyía ɔbɛ́lɔ́kɔ́ma bɛɔ́sɔɔ́sɔ bɛ́ bɛsana e bí ŋe bíóndísíkínyi ɔháma.)

²²Bóol ŋa tálɛ́mɛ́ná ɛndánáka ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ci Hitúlé, mbá ɔsɛ : « Banɔ́, baacɔ bá Atɛ́na, ɛ́ ma mɛ́ lɛca anyía nua nɔ́ŋa bebíínjíénú buéŋí a bɛsana bí ilumitinine. ²³Ɛ ŋa mɛ́ kɔɔna aáná ananyía ayɛ́ ɛ ŋaá mɛ bá i húle ámɛ bɛ́náŋáláka aá cianɔ́ bálɛ́ka noómi, ɛ ŋá mɛ lɛcáka endúme cé okotí ecí nu ŋe nú nyéminyi bɛbandɔ́mɛsɛ́ ; míɔ lɛca nyindúmé a nyɛ́mɔtɛ́ nyɛɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ anyía “Nyɛ́ bandɔ́mɛsɛ́ ecí tu ti ŋé sú ményi !”17.23 Ɔ ɔkɛla anyía baacɔ bá Atɛ́na ti líŋísi bandɔ́mɛsɛ́ a cɛmɔtɛ́ acɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bá ɔbɛ́hɔ́ya, ɛ́ɛhɛ́ bá ŋa bɔ́ bɔ́ŋɔ injiŋé ci otúméke nyindúmé eényí. Aháa ! Ooci ewú nu ŋe nú bééti nu ti menyí, waátákána oócí ɛ́ ma mɛ́ faaya ɔ ɔ banɔ́ húlinyi yááyɛ́ asana. ²⁴Bandɔ́mɛsɛ́ awɔ́ ú ŋa bɔ́tá na ɔmɛsɛ́ na bɛnyɛ́ma bikime a bɛ́áŋa noómi, wuúci wáŋa Otéŋí u na ɔmuaná na u ɔmɛsɛ́, mbá ta híáná, u naŋa u ti e límíne eé meébe emé baacɔ ŋe bú wuúci falɛfɛna. ²⁵Híáná tɔ́na, u tɛ ŋá yáamba anyía baacɔ ébú wuúci ɔ́ɔ́lɔ́kɔ na bɔkɔ a bɔ́mɔtɛ́, anyía wuúci ú ŋe yíinjie baacɔ bekime olíhe, u iínjíékíne mehúne a bɛnyɛ́ma bikime tɔ́na. ²⁶Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa cáŋacáŋa oketi ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ ; ɔ ɔɔcɔ oócí ɔmɔtɛ́ mɔnɔŋɔ mekime ŋa yaátákánáná, u ŋé meéme limísíkínyi a bɛhaála bɛhaála ɔ ɔmɛsɛ́ okime. U ŋé beébe tákákɛ́na bikúlú na bɛ́ bɛlɔlɔ́ na bɛ́ tɔbɔ́lá ne bikéti bí iisí abɛ́ bábɔ́ nyɛmána bé olímekine hɔ́á. ²⁷U ŋa kɛ́láka aáná anyía mbá baacɔ ké búle ebú wuúci aamba anyía yáakɛlá e nyihúle wuúci aamba eényí, bá bɔ́ŋa bé o wuúci bɔ́ŋɔ. Aá taaká Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ á bá haaca na basɔ́. ²⁸Yááŋa anyía “Bandɔ́mɛsɛ́ u ŋaá basɔ́ iínjie olíhe, u kɛlaka tɔ́na anyía tué bínyíékínyi, tu ményúkúne anyía tua sɔ́ŋa”, híáná báánɔ́ bafɛka ɛtáŋa ɔ bɔ́mɔtɛ́ ŋe bú óónyísíkínyí tɔ́na, báyɛ : “Tua sɔ́ŋa tɔ́na bááyɛ́ baáná.”17.28 Mehúnyi ma bafɛka ɛtáŋa béfendí : Ne Ebíménite na Alátos.²⁹Aáná, háyɛ tua sɔ́ŋa baáná bá Bandɔ́mɛsɛ́, tu tɛ ɔ́mɔ́ sɔ́ nyɛ́mana tú obíkétíki anyía u ŋaá hɔ́á ta abácɛ yí kóolo ta anyía eléŋú yɛ́ mɔɔnyɛ́ ta anyía nyɛndányɛ́, bɛnyɛ́ma abɛ́ baacɔ náŋa bábɔ́ túáka aá ciabɔ́ injiŋé cɛ bɛ́muátá o o biíbi nyemi.

³⁰Bandɔ́mɛsɛ́ ti ŋé túné á fánɛna bikúlú abɛ́ baacɔ ŋaá bá bé tí ébú ményi nyíáyɛ́ nyiléne. Mbá aámbáya u ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ baacɔ bekime bá bɛhaála bikime ɔ ɔbɛ́kákálákɛ́na máábɔ́ maabɛ́, mbá bá sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé meéme. ³¹Yááŋa anyía u ŋaá táfá na buɔ́sɛ́ bú okélísíki baacɔ bá ɔmɛsɛ́ okime na ɔɔcɔ ewú u kéé beébe kélísíki aá taaká noómi. Buátɛ́ bɔkɔ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé tóŋínyí hibílícínyínyí á baacɔ bekime e nyiheenyi enyí u ŋeé héényi waáta ɔɔcɔ e biwéewé. »

³²Ɛ́makɛ́la baacɔ eébé ábɔ́ lɔ́kɔ́máka ɔtáŋa ú Bóol a asana na nyɛhaanyua nyí biwéewé, bɔ́mɔtɛ́ eé beébe ŋe bú túmé o wuúci cɛ́ca, mbá bɔsɔ́ɔ́kɔ́ a bɔ́mɔtɛ́ báyɛ : « Tu ká sɔ́ ɔ lɔ́kɔ́máka o obíkétíki asana eéyé buɔ́sɛ́ bú etémbí, tɛ́ cáŋa hɛ́nánɔ. »

³³Bóol ŋé beébe bɛ́álɔ́na. ³⁴Ta híáná, baacɔ ɔ bɔ́mɔtɛ́ bé etémbí ŋe bú óófókíne e úúyé ɔlɔŋɔ, bó lúmitekinine. A baacɔ eébé, ɔnɔ́mɔcɔ́ ŋaá bá hɔ́á nyiínyi anyía Ténis, ɔɔcɔ u Hitúlé a hiáŋá hɛ́ Atɛ́na, ne oónjú a wɔmɔtɛ́ nyiínyi anyía Tamalɛ́s, na bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bé etémbí tɔ́na.

Bóol ŋe húlínyi baacɔ bá Kɔlɛ́ɛntɛ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma

¹E elime eécí, Bóol ŋa hátɔ́na a bálɛ́ka cɛ Atɛ́na, u ŋá cɔba ɔɔ́ Kɔlɛ́ɛntɛ.18.1 Aatɔ́ yí ekéti yí iisí yɛ́ Akayí, bulɔɔ́lɔ cɛ Kɛlɛsɛ, bálɛ́ka a cɛ́ ŋaá bá na baacɔ beéŋí (hoóhi ne 700.000), bálɛ́ka ci nuúmi e etéeyé ekúlú a asana ne uúyé olíhe ú ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ ú bíáyɛ́ biliminyi.²Hɔ́á, u ŋaá kuána ɔɔcɔ u *Besuif a wɔmɔtɛ́ nyiínyi ɛ́cɛ Akílas ewú u ŋeé bíbíéné e ekéti yí iisí yɛ́ Bɔ́ŋ18.2 Ekéti yí iisí a yaáŋá bulɔɔ́lɔ cɛ nyɛháma nyɛ́ ɔɔ́cɔ́ cɛ nuɔmɔ́ e Nufiítíti ; namuaná cɛ Asi Minɛ́ɛl. ; weé húlúkúne bu húlúkúne i Italí ne wuúci ne oónyí Bilisíle.18.2 Nyiínyi eényí áŋa ɔtáŋɛ́na ú Bilisíka (2Ti 4.19).Yááŋa anyía Sɛsáal Kolóote ŋaá sɔ́mbɔ́tɔ́ná ɔsɛ Besuif bekime a bá ŋa bɔ́ bá o Lóom ábɔ́ hatɔ́kɔ́na hɔ́á, bá hɔláka.18.2 Fanáka nyihembule nyɛ́ 11.28. Nyɛsɔ́mbɔ́tɔ́na nyí Kolóote ŋaá bɛ́kɛ́láka ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ na tuɔŋɔ 49 na 50 ɛ́cɛ Yésus meé bíbíéne. Bóol ŋaá látá bukendinyi na Akílas ne oónyí. ³Bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ nyíɔkɔ nyɛnamá nyí buólí nyɛ́mɔtɛ́, ɛ́cɛ anyía ɔnua bɛlaŋa bí bikule. Aáná ú ŋe límékíne náábɔ́, u nyiɔkɔ ɔlɔŋɔ ne beébe. ⁴A *buɔ́sɛ́ bú ehélúme bú Besuif bukime, Bóol ŋaá bá weé súŋgunyinyi na baacɔ a *andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na, u aambaka ohónyí wú obísúékíne Besuif, ta *Bakɛlɛ́k áyá.

⁵Mbá ekúlú eyí ne Sílas ne Timoté ŋga bɔ́ háma a Kɔlɛ́ɛntɛ, bébú húlúkúne a Masɛtuán, Bóol ŋa nyɛ́ánɛ́na na Akílas ne Bilisíle buólí, yó bíínjie hú o ohulinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma,18.5 Fanáka 17.15 ; 1Tɛ 3.1-6. Bóol ŋaá bá wu ɔkɛlaka aáná a asana ayɛ́ belumitinine bé Filibí ŋe bú wuúci tɔ́mɛ́na bɛnyɛ́ma a bɛ́ ŋaá bá bíé wuúci bɛ́ámbákɛ́na (Fil 4.16). yó woónyísíkínyi ɔlaana Besuif anyía Yésus áŋa Mesíi. ⁶Ɛŋakɛlá Besuif ébú kíne ɔlátɛ́na bɛsana ebí Bóol ŋaá bá weé beébe laakɛna, bé ŋé túme o wuúci ɔɔ́mbɔ́ná, Bóol ŋé beébe bíyúkúlékíne ofunú ú bɛ́áyɛ́ bɛlaŋa, mbá ɔsɛ : « Mbɔ́kɔ nu ŋe nú nyímúkúne hɛ́nánɔ, yɛ́ ŋaá banɔ́ lɛ́ca, banɔ́ bɛ́muátá ; ɛ tɛ ámɛ bá tɔ́na na asana. O otúme aámbáya, míɔ cɔba né eebe a bá tɛ ábɔ́ bá Besuif ». ⁷Aáná u ŋa hátɔ́na aáhá, yɔ́ cɔba o ooki ú ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́, nyiínyi ɛ́cɛ Titiyus Yusítus ; u ŋaá bá mubééti Bandɔ́mɛsɛ́ a mɔ́ tɛ á bá ɔɔcɔ u Besuif, úúyé ooki ŋaá bá a maabána ma andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na. ⁸Ta híáná, mutéŋínyi andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Kilíbus ŋaá háyá mɔŋɔlɛ́ né Otéŋí a Waáŋá, na cíáyɛ́ ciíbe cɛ baacɔ ikime áyá. Baacɔ bá Kɔlɛ́ɛntɛ beéŋí a bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ lɔ́kɔ́máka bɛsana ebí Bóol ŋaá bá weé beébe húlikinyi ŋa bɔ́ hákɛ́na mɔŋɔlɛ́ tɔ́na né Otéŋí a Waáŋá, bó beébe ootokine.

⁹Buutú a búmɔtɛ́ Bóol ŋaá lɛ́cáka *eseye yɛ́ asana : U ŋaá lɛ́cá Otéŋí a Waáŋá ewú u ŋeé wuúci laána ɔsɛ : « Eti líkíméke ! Cɔbá ne buúse o ohulinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma, eti lésíkínyi mbuumu, ¹⁰anyía ya mɛ́ŋa oówo e elime ; ta ɔɔcɔ tɛ́ kɔ́ yɔ́ɔ tála aabá a cɛɛ́tɔ anyía wɔ yɔ́ɔ kɛla bɔɔbɛ́, ananyía báámɛ baacɔ áŋa a bálɛ́ka eeci hú mbiɔ́kɛ. » ¹¹Bóol ŋe límékíne ɔɔ́ Kɔlɛ́ɛntɛ hiɔŋɔ hikimekime ne ekélékéti, u eékúnyíki baacɔ Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́.

¹²Ekúlú ayɛ́ Kalɛ́ɔŋ ŋaá bá Kɔ́mɛ́na ci ekéti yí iisí yɛ́ Akayí, Besuif bekime ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́mákána anyía bébú núúsíki Bóol ; bé ŋge bú wuúci sɔ́mɛ́ná ná Kɔ́mɛ́na Kalɛ́ɔŋ eé ciíbe cɛ nyɛkála bɛsana, ¹³bɔ́ láana Kɔ́mɛ́na báyɛ : « Ɔɔcɔ ooci ŋe yóosinyi baacɔ anyía bé nyemíki Bandɔ́mɛsɛ́ a nyɛnamá enyí *bikotí ti ŋe yeékúnyi ».18.13 Bikotí bí butéŋí bú Lóom ŋaá bá bíé ményukune olumitinine ú Besuif. Besuif ŋa bɔ́ sɔ́mɛ́na Bóol báyɛ ú mo yóofinyi olumitinine a wɔɔ́sɔ ; nyɛkɛla eényí áŋa aabɛ́ yɛ́ asana a yɛ́ á hɔ́la. Kalɛ́ɔŋ wuúci nyíáyɛ́ nyɛlɔ́kɔ́ma áŋa náányia (fanáka bik. 15).

¹⁴Hí ayɛ́ Bóol ŋa sɛ́ wéé túme ɔbɛ́kála, Kalɛ́ɔŋ ŋá laána Besuif ɔsɛ : « Huúúʼ, banɔ́ Besuif, énu menyí anyía mbɔ́kɔ Bóol ooci á bá ɔwɔɔ́nɔ́kɔ́nɔ́ ɔɔcɔ, ta anyía ɔkɛlánɔ́ bɔɔbɛ́ a bɔ́mɔtɛ́, keyé ya mɛ́ŋa wu olimine mbuumu, mío weéhínyínyi ɔlɔ́kɔ́ma bíánɔ́ bɛsɔ́mɛ́na. ¹⁵Mbá ayɛ́ yááŋa anyía nú ŋe nú súŋunyinyi hú a asana na bɛcambɛ́tɛ́ ne eénye a cɔ́mɔtɛ́ na a asana na bíánɔ́ bikotí bɛ́ bɛ́muátá, banɔ́ bɛ́muátá nuánɔ́ nyɛ́mana nú ocikiliekene asana eéyé ; ɛ tɛ ámɛ bá wu ɔkɛlaka nyɛnamá nyɛ́ bɛsana eényí. » ¹⁶Aáná u ŋa kɛ́la anyía bé beébe hémúkúnyi eé ciíbe cɛ nyɛkála bɛsana. ¹⁷Nyɛkɔca nyɛmɛ́ɔ́mɛ́na eényí Sosotɛ́n, mutéŋínyi andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na, bé ŋé túme o wuúci lúkúte eé buúse bú ciíbe cɛ nyɛkála bɛsana. Ta híáná, nyɛkɛla eényí ti ómo yébi Kalɛ́ɔŋ te butíkítíki.

Bóol ma hálɔ́mɔ́na a Antióse

¹⁸Bóol ŋa háná é límekine ɔɔ́ Kɔlɛ́ɛntɛ ɔmbana ú mɔɔ́sɛ́ weéŋí, u ŋé bíósíkínyi benyíinyí bé olumitinine, u ŋé óófíne eé sitíme, u ŋé súéte eé Silíi ɔlɔŋɔ ne Bilisíle na Akílas. Bóol ŋaá cáŋa é bíkútéke aatɔ́ a bálɛ́ka cɛ Saáŋkɛlɛ́18.18 Nyɛtálɛ́mɛ́na sitíme a nyɛ́mɔtɛ́ a atálɛ́mɛ́na sitíme éfendí a cá ŋaá bá ɔɔ́ Kɔlɛ́ɛntɛ. Cɛ ŋaá bá a aháŋá yɛ́ nyɛháma nyɛ́ ɔɔ́cɔ́ nyɛ́ nuɔmɔ́ nú Esée. ɛ́cɛ u tɛ ŋa hátɔ́na ɔkanda. Yááŋa anyía u ŋaá bɛ́nyɛana tuhúnyi e nyisúŋe enyí ú ŋeé súŋíné Bandɔ́mɛsɛ́.18.18 Bikotí bí Moyís ŋo tóŋínyi asana yí obífúúmínyi (fanáka Ɛmb 6.1-21) ; bá ŋaá bá bé ti é bíkúte aatɔ́ ekúlú ekime ayɛ́ ɔɔcɔ e hiíte esúŋe (fanáka BBƐ 21.24).¹⁹Bá ŋga hámá ɛ Ɛfɛ́ɛsɛ ; hɔ́á ú ŋeé síké ne Bilisíle na Akílas. U ŋá cɔbá a *andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na, yó súŋgunyinyi ne *Besuif ; ²⁰a bɔ́mɔtɛ́ ŋe bú wuúci batá anyía wá cáŋa límekine ɔmbana ú mɔɔ́sɛ́ ne beébe, mbá u ŋe kíné. ²¹Aáná u ŋeé beébe bíósíkinyi, mbá ɔsɛ : « Ɛ ká kaá mɛ hálɔ́mɔ́na náánɔ́ buɔ́sɛ́ bú etémbí, mbɔ́kɔ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋé lénéke. » Nyɛhatɔna eényí ɛ Ɛfɛ́ɛsɛ eé sitíme noómi, u ŋé súéte.

²²Ɛ́makɛ́la wá kaáháma a Sɛsalɛ́ɛ, u ŋá bááta eé Yelúsalɛm anyía we keé téŋíti hiɔ́bɔ hí belumitinine Yésus hɛ́ hɔ́á ; e elime eécí, u ŋá cɔba a Antióse. ²³Ayɛ́ u ŋeé límékíne hɔ́á ɔmbana ú mɔɔ́sɛ́, u ŋá háná hátɔ́na, u ŋé súéte. U ŋá sɔ́mbɔ́tɔ́nɛ́na i iisí cɛ Kalasi, yɔ́ hɔ́lɛ́na i iisí ci Filiki, u húlé kíndísíki belumitinine bekime o olumitinine noómi.

Abólos ŋeé húlinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma

²⁴Ekúlú etéeyé, ɔɔcɔ u *Besuif a wɔmɔtɛ́ ewú u ŋeé bíbíéne a Alɛkɛsandilí ŋa kaáhámá ɛ Ɛfɛ́ɛsɛ. Nyíáyɛ́ nyiínyi ŋaá bá ɛ́cɛ Abólos ; u ŋaá bá weé menyukune ɔtáŋa na bɔɔcɔ, u menyukune tɔ́na bɔmbányɛ Bɛsana bɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. ²⁵Bá ŋaá bá bé meé wuúci eékúnyíki ɔlátɛ́na ohónyí ú Otéŋí a Waáŋá. U ŋaá bá weé húlikinyi baacɔ Bɛsana a bɛ́ ŋa lɛca Yésus, yó bíínjie noómi na ɔtɛ́má okime, u biíbi eékúnyíki háyɛ yááŋa anyɛmánánɔ́. Asana ɔ́mɔtɛ́, u ŋaá bá weé menyukune hú *obíótíne ú Sáaŋ. ²⁶Abólos ŋé búle ɔtáŋa a *andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na yí Besuif, u ti líkíme ta bɔkɔ. Ɛ́makɛ́la ne Bilisíle na Akílas ábɔ́ lɔ́kɔ́máka úúyé ɔtáŋa, bé ŋé wuúci lɔ́ŋɔ́kɔ e úúbú ooki ; bé ŋé wuúci eékúnyíki ɔlátɛ́na ohónyí ú Bandɔ́mɛsɛ́ bɔmbányɛ ɔ ɔhɔla.

²⁷E elime eécí, Abólos ŋaá bá wa yáambaka osúéte i iisí cɛ Akayí ; bááyɛ́ benyíinyí bé olumitinine ŋe bú wuúci kíndísíkí anyía wá cɔbá. Aáná bá ŋa bɔ́ ɔɔ́ŋɔ́kɛ́ná belumitinine bá hɔ́á nufule a núáŋa anyía bé wuúci káha bɔmbányɛ. Ɛ́makɛ́la wa kaáháma hɔ́á, u ŋɔ ɔɔ́lɔ́kɔ buéŋí eebe abá yaála yí nuubo yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa kɛla anyía bé lumítékíníne. ²⁸Yááŋa anyía u ŋaá bá weé tóŋgínyi Besuif o motóndóló ɛ́cɛ ú me beébe fanakɛna Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ anyía Yésus áŋa *Mesíi, yó beébe kueyiki eété e cííbú isuŋí ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ baacɔ.

Bóol má kaáháma ɛ Ɛfɛ́ɛsɛ

¹Hú aá yaátɛ́ ekúlú ayɛ́ Abólos ŋaá bá ɔɔ́ Kɔlɛ́ɛntɛ, Bóol ŋa hɔ́lákɛ́na a tɔkɔndɔ tú ekéti yí iisí yɛ́ Asi, u ŋgaá hámá ɛ Ɛfɛ́ɛsɛ. U ŋaá kuána hɔ́á ɔmbana a wúmɔtɛ́ ú belumitinine, ²u ŋé beébe bata ɔsɛ : « *Efúúménénú yí Elilé ŋo yóófíne náánɔ́ ekúlú eyí nu ŋe nú lumítékíníne e ? » Mbá báyɛ : « Tú tɛ ŋá sɔ́ lɔ́kɔ́ma ta bɔ lɔ́kɔ́ma buɔ́sɛ́ bá cámbaka bɔkɔ háyɛ elilé eéyé ! » ³Bóol ŋé beébe bata ɔsɛ : « Mbá nyɛnamá nyí *obíótíne nyɛ yaátɛ́ nu ŋe nú bíotine aná e ? » Báyɛ : « Nyɛnamá anyɛ́ Sáaŋ ŋaá bá we yóótokine baacɔ. » ⁴Mbá Bóol ɔsɛ : « Sáaŋ ŋaá bá we yóótokine baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ bɛ́kákálákɛ́na maabɔ́ maabɛ́, mbá bá sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé meéme ; u laakɛna baacɔ bé *Islayɛ́l anyía bá hákɛ́na mɔŋɔlɛ́ ná ɔɔcɔ awɔ́ u káá faaya eeyé e elime ; ɛ́cɛ anyía Yésus. »

⁵Ɛŋakɛlá bábɔ́ lɔ́kɔ́máka ɔtáŋa oócí, nyibíótókíne eényí eé nyiínyi nyí Otéŋí a Waáŋá Yésus *Kilís. ⁶Bóol ŋé beébe táláka aabá aá bɛɛtɔ́, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋé beébe iínjíé Efúúménénú yí Elilé. Bé ŋe túme ɔtáŋa ɛtáŋa acɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bé ti ébú ményi, bé hémúkúnyi bɛsana e bí ŋé húle ná Bandɔ́mɛsɛ́. ⁷Baacɔ eébé ŋa bɔ́ bá bɔ́ háma hoóhi bɔ́ɔ́hátá ne béfendí.

⁸Bikúlú bikime Bóol ŋaá bá waá cɔ́cɔbaka a *andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na. U ŋa kɛ́láka híáná iílí ɛ́tátɔ́, u táŋáká na bɔɔcɔ bukime, u hulikinyi baacɔ bɛsana a bɛ́ ŋa lɛ́ca *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ o o beébe bísúéne. ⁹Mbá baacɔ beéŋí ŋaá bá bébú nétisiki ɛtɛ́má, bé tí lumítíníne ; bé fénékíne ohónyí ú Otéŋí a Waáŋá a abɛ́bándána noómi. Bóol ŋé beébe síke, u ŋá hɔ́lákána belumitinine haála hé etémbí, u ŋé túme ɔwaásána ne beébe mɔɔ́sɛ́ mekime eé sukúlu ci Tilánus.19.9 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá ŋo sólinyi « …o otúme injéŋí cíɔ́hátá na ɔ́mɔtɛ́ ɔ ɔkɔɔ́háma injéŋí ínyíse ».¹⁰U ŋaá kɛ́láká aáná tuɔŋɔ túfendí, ɔ ɔkɔɔ́háma ayɛ́ baacɔ bekime a bá ŋaá bá bébú líhéke e ekéti yí iisí yɛ́ Asi ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máká Bɛsana bí Otéŋí a Waáŋá, ne *Besuif na *Bakɛlɛ́k áyá.

Baáná bá Sɛ́ɛfa

¹¹Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe yiínjíé Bóol makɛ́nda ma ɔkɛlaka bɛandándá bí *bikéki bɛ́ bɛsana. ¹²Aáná bá ŋaá bá bé keé híítékíne bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ bikéti bɛ́ malaka a bɛ́mɔtɛ́ a bɛ́ ŋaá bá bíé bítíséke Bóol ; bé beébe óóyókíne ne biíbi. Ɛkɔnɔ manaka, *bɛɛbɛ́ bí bililé hámɔ́kɔ́na aá cɛɛ́tɔ cɛ́ baacɔ. ¹³*Besuif a bɔ́mɔtɛ́ a bá ŋa bɔ́ bá bé húlé ábɔ́ kándaka bɛhaála bɛhaála o ohémúnyi bɛɛbɛ́ bí bililé aá cɛɛ́tɔ cɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ bɛ́kánáka ɔbɛ́kɛ́lɛ́na tɔ́na nyiínyi nyí Yésus, bá láakɛna bililé báyɛ : « Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana ne esise eé nyiínyi nyí Yésus ewú Bóol ŋe húlinyi baacɔ yááyɛ́ asana anyía, ánɔ hámɔ́kɔ́na aá cɛɛ́tɔ cɛ ɔɔcɔ ooci ! » ¹⁴(Yááŋa anyía baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ kɛ́laka aáná ŋaá bá baáná a banɔ́mɔcɔ́ bétíndétú nɔ́mɔ bé *mutéŋínyi beluli nyiínjie a mɔmɔtɛ́, Sɛ́ɛfa, ɔɔcɔ u Besuif.) ¹⁵Mbá *aabɛ́ yí elilé yó beébe bɛ́káma yɛ́sɛ : « I ŋe mí menyi Yésus, i menyukune tɔ́na aányɛ́ wáŋa Bóol, mbá banɔ́ʼo, nua nɔ́ŋa báányɛ́ e ? »

¹⁶Hí e ekúlú eéyé ɔɔcɔ awɔ́ u ŋaá bá na aabɛ́ yí elilé ŋeé beébe miɔ́mɔ́kɛ́na beébe bekime na makɛ́nda, u beébe súbéke a nyɛnamá anyɛ́ bá ŋa bɔ́ bɛ́hɔ́ɔ́kɔ, bɔ́ hámɔ́kɔ́na na ɔtɛ́tá eé ciíbe eécí ɛ́cɛ bá búáŋa cɛɛ́tɔ etémbí, ne imbéŋé haála hekime. ¹⁷Baacɔ bekime bá Ɛfɛ́ɛsɛ ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máká asana eéyé, ne Besuif na *Bakɛlɛ́k áyá. Bulíkílíki ŋé beébe tímbíéke, bé ŋé túme okéke nyiínyi nyí Otéŋí a Waáŋá Yésus. ¹⁸Baacɔ beéŋí e bé ŋe bú lumítékíníne ŋa bɔ́ bá bábɔ́ fáakɔna ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ baacɔ, bá bɛ́kɔ́tɔ́kɔ maabɔ́ maabɛ́, bá námbɔnaka bíábɔ́ bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ. ¹⁹Híáná baacɔ beéŋí a bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ kɛ́láka bɛsana bɛ́ maŋála ŋe bú hélékénéné túábɔ́ tufule tɔ́ maŋála, bé ŋe tuútu lulíki eé buúse bɔ́ baacɔ bekime. Bá ŋa fánáka ɔmbana ú mɔɔnyɛ́ e tufule eétú, bɔ́ lɛca anyía tú ŋá nyɛmána tu ɔháma tɔ́sɛ́na etíne éfendí ne imbuke cíɔ́hátá.19.19 Bá ŋaá bá bá ɔfanakɛna bɛnamá bikime ebí tufule eétú ŋaá bá tú owiínjie ɔ ɔhɔla tuɔŋɔ tú buólí tú munyiɔnɔ etíne cɔ́ɔ́hátá ne ényíse ne imbuke cíɔ́hátá a yaátɛ́ ekúlú.²⁰Aáná Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá saásíáká, bɛ́ lɔ́kɔ́mákána haála hekime a makɛ́nda me Otéŋí a Waáŋá.19.20 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « Aáná Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá sáásíáka na makɛ́nda haála hekime ».

Etuŋulinyi ɛ Ɛfɛ́ɛsɛ

²¹E elime cɛ bɛsana eébí, Bóol ŋaá sɔ́mbɔ́tɔ́na anyía wé súéte eé Yelúsalɛm. U aambaka ɔhɔlɛna ne i iisí cɛ Masɛtuán na cɛ Akayí, mbá ɔsɛ : « Ɛkákɛ́la yé ké mi húle eé Yelúsalɛm, ɛ ŋá mɛ́ nyɛmána tɔ́na wu ɔkɔlɛ́ca *Lóom. » ²²Aáná u ŋaá tɔ́má bááyɛ́ banásɛ́ béfendí a Masɛtuán : Ne Timoté na Ɛlásɛt. Wuúci bɛ́muátá u ŋá kakána lɔ́bɔ ɔmbana ú mɔɔ́sɛ́ e ekéti yí iisí yɛ́ Asi.

²³E ekúlú etéeyé, etuŋulinyi yɛ́ makɛ́nda ŋaá kuá ɛ Ɛfɛ́ɛsɛ a asana na nyɛlátɛ́na nyí ohónyí ú Otéŋí a Waáŋá. ²⁴Mutábɔ́na iyelí a mumɔtɛ́, nyiínyi ɛ́cɛ Temetilíyus, ŋaá bá waá tábɔ́náka tubílícínyínyí tú ihúényínyí ci ciíbe cɛ bandɔ́mɛsɛ́ e ciénjú Aatemis.19.24 Nyiínyi nyɛ́ nɔkɛlɛ́k nyɛ́ bandɔ́mɛsɛ́ e ciénjú, bandɔ́mɛsɛ́ ci obíéne (fanáka bik. 27). U ŋaá bá weé tuútu tábɔ́náka ne eléŋú eyí bé ŋeé tuníne mɔɔnyɛ́. Bɔnyiɔnɔ bé buólí eébú ŋa bɔ́ bá bábɔ́ hɔ́mákɛ́na mɔɔnyɛ́ meéŋí eé tuútu. ²⁵Aáná ɔɔcɔ oócí ŋeé beébe bándáká beébe bekime búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́, na baacɔ bé etémbí a bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ nyíɔkɔ nyɛnamá nyí buólí eényí, mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Buamɛ eé, nu ŋe nú ményi anyía e buólí eebu tu ŋa sɔ́ nɔ́hɛna, tu hɔ́mákɛ́na. ²⁶Mbá, tɛ́ka nu ŋa nɔ́ lɛ́ca, nɔ lɔ́kɔ́máka tɔ́na bɛsana ebí Bóol ŋa kɛ́la e ? Baabá eéyé ŋaá kɔ́ɔna anyía bɛbandɔ́mɛsɛ́ abɛ́ baacɔ ŋá bɔ́ tábɔ́na tɛ á bá taaká cɛ́ bɛbandɔ́mɛsɛ́. Ú me bísúékíne baacɔ beéŋí anyía bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma anyía asana ayɛ́ u ŋa kɔ́ɔna áŋa taaká. Tɛ́ cáŋa hí aaha ɛ Ɛfɛ́ɛsɛ, mbá hoóhi baacɔ bekime bé ekéti yí iisí yɛ́ Asi. ²⁷Ɔtáŋa oócí áŋa hoóhi na ɔcaŋɛna búásɔ́ buólí. Wáŋa wu ɔcaŋgɛna tɔ́na nuúmi nɔ́ yaandándá yɛ́ bandɔ́mɛsɛ́ e ciénjú Aatemis. Aáná u tɛ ká háná e yóómo, yiíyi anyía wuúci baacɔ bekime e bé ŋe bú límine e ekéti yí iisí yɛ́ Asi ŋe bú nyémi, na baacɔ bá ɔmɛsɛ́ okime áyá. »19.27 Ciíbe ci nyinyemi cɛ Aatemis ŋaá bá yaandándá yí ekémése yɛ́ asana e bikémése bɛ́ bɛsana bítíndétu nɔ́mɔ bí bikúlú bɛ́ buáyá eébí ; ɔɔbɔ́ ŋaá bá na mɛ́ta 127, bukíté na mɛ́ta 72 ; cɛ ŋaá bá na bɛandándá bí endúme etíne atáánɔ.

²⁸Ahɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́máká ɔtáŋa ú Temetilíyus oócí, nyɛfamɔnuaka eényí ne hilóbi, bé ŋé túme ɔbɔmɔ beébe bekime, bá kɔ́ɔ́naka báyɛ : « Aatemis u Bɛɛfɛɛsiɛ́ŋ áŋa waáŋá ɔ ɔhɔla ! » ²⁹Etuŋulinyi eéyé ŋa yáányáná baacɔ bá bálɛ́ka bekime. Bé ŋé fulé miɔ́mɛ́na na Káyus na Alisitáak, bé ŋe beébe hɔlána. Bífendí eébí ŋa bɔ́ bá baacɔ bé iisí cɛ Masɛtuán, bikendinyi bí Bóol. Ahɛ́ bé ŋé beébe hɔlána, etúte yɛ́ baacɔ eéyé ŋé ke óófókíne o owoofokine aá haála há abɛ́bándána a ciáŋá há Ɛfɛ́ɛsɛ.19.29 Haála há abɛ́bánda a caáŋá eéhé ŋaá bá haáŋá a nyɛnamá a nyɛ́ ŋaá bá hé hiíteke bilimíníne tɔ́sɛ́na nyitíne ne ítíndétú ; hɔ́á bá ŋaá bá bá kɛlaka na macakɔna, na mɔnɔ́kɔ́, ne tubílícínyínyí, na abɛ́bándána a caáŋá.³⁰Bóol ŋa sɛ́ wá háma eé buúse bɔ́ nyɛkɔca eényí, mbá belumitinine ŋe bú wuúci koti. ³¹Baláayɛ́, bɔnyiɔnɔ kɔ́mɛ́na, ŋe bú wuúci tɔ́mɛ́na ɛsɔ́ma anyía u ti bítúne ɔcɔba a andaŋía a yaáŋá eéyí. ³²Hú aá yaátɛ́ ekúlú baacɔ bé hitúlé ŋa bɔ́ sáyákána eété. Eebe túméke tɔkɔma eetu, ebenyíé túméke tú etémbí, mbá baacɔ beéŋí tɔ́na ŋaá bá bé ti ébú ményí asana ayɛ́ bá ŋaá bɛ́bándákána eé yiíyi.

³³Baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ bá nyɛkɔca ŋe bú hémbúlékíné Alɛkɛsándɛlɛ asana ekime. Wuúci *Besuif ŋaá bá bébú télímíkínyi eé buúse ɔ ɔtáŋáka asana yí bífendí abɛ́ bá ŋaá hátɛ́na. U ŋá nandɔ́na na ɔɔbɔ́ anyía wá táŋáka eé buúse bɔ́ nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ. ³⁴Mbá ahɛ́ bé ŋe ményí anyía wáŋa ɔɔcɔ u Besuif, beébe bekime ŋé bú túme ɔbɔmɔ mehúnyi mɔmɔtɛ́, bá kɔ́ɔnaka báyɛ : « Aatemis u Bɛɛfɛɛsiɛ́ŋ áŋa waáŋá ɔ ɔhɔla ! » Bá hálɔ́mɔ́kɔ́nɛ́na ɔkɔɔna aáná hoóhi injéŋí ífendí.

³⁵E elime eécí muɔ́ŋɔ bɛsana mu kɔ́mɛ́na ŋá kɛla anyía baacɔ é lésíkínyi mbuumu. Mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Banɔ́, baacɔ bá Ɛfɛ́ɛsɛ, aányɛ́ ú ŋa nána aaha anyía bálɛ́ka cɛ Ɛfɛ́ɛsɛ ciáŋa mutétényi ne ciíbe cɛ yaandándá yɛ́ bandɔ́mɛsɛ́ e ciénjú a yɛ́áŋa nyiínyi anyía Aatemis ne hííyé hibílícínyínyí e hí ŋeé húle ɔ ɔmuaná e ? ³⁶Ta ɔɔcɔ ti ŋé súŋinyi. Yaátɛ́ asana nuánɔ́ nyɛmána nu olésíkínyi mbuumu, nɔtɛ kɛlá buála. ³⁷Yááŋa anyía nú me nú héléne baacɔ eebe aaha. Beébe bó ti ómó bú bítíse bɔkɔ ta búmɔtɛ́ eé ciíbe cɛ ciasɔ́ bandɔ́mɛsɛ́ e ciénjú, te bu wuúci féníne. ³⁸Mbɔ́kɔ ne Temetilíyus na bááyɛ́ bɔnyiɔnɔ á bɔ́ŋa na asana yɛ́ ɔkákálákɛ́na ɔɔcɔ, mɔɔ́sɛ́ me okélísíki bɛsana áŋa hɔ́á ; bekélísi bɛsana tɔ́na hɔ́á, bé kéé beébe sɔ́mɔ́kɛ́na. ³⁹Mbɔ́kɔ nua nɔ́ŋa na bɛsana bí etémbí bɛ́ ɔbataka, bé kéé biíbi cikiliekene a buɔ́sɛ́ abɔ́ andaŋía ŋá bɛ́bándána. ⁴⁰Énu menyí anyía bááŋa bá ɔ basɔ́ kákálákɛ́na a asana a yɛ́ maá bɛ́kɛ́láka hɛ́nánɔ. Tu tɛ asɔ́ bá ne ohónyí ú ɔbɛ́káláka anyía tuésú tóŋínyi aatɔ́ yí buhúnyi yɛ́ nyɛbɛ́bándána eenyi. » Ɛŋakɛlá muɔ́ŋɔ bɛsana mɔ kɔ́mɛ́na maá táŋáka aáná, u ŋé beébe óólísíki.

Bóol ma hálɔ́mɔ́na na a Masɛtuán na a Kɛlɛsɛ

¹Ɛ́makɛ́la etuŋulinyi eéyé áa máná, Bóol ŋá bándáka belumitinine Yésus, u ŋé beébe lébéke. U ŋé beébe bíósíkínyi. E elime eécí, u ŋá cɔba a Masɛtuán. ²U ŋá sɔ́mbɔ́tɔ́nɛ́na ekéti yí iisí eéyé, u húle lébéke belumitinine Yésus bá hɔ́á na Bɛsana biéŋí bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. E elime eécí, u ŋga hámá a bunɔŋɔ bɔ́ Kɛlɛsɛ. ³U ŋe límékíne hɔ́á iílí ɛ́tátɔ́. U ŋa sɛ́ wó yóófíne eé sitíme a cɛ́mɔtɛ́, anyía weé súéte eé Silíi ; ekúlú eéyé u ŋaá lɔ́kɔ́má anyía *Besuif ŋe bú wuúci táŋgɛ́na hɛbɛŋa hí o wuúci ɔ́ɔ́nɔ́. Nyíáyɛ́ nyɛsɔ́mbɔ́tɔ́na eényí ɔhálɔ́mɔ́nɛ́na a Masɛtuán. ⁴Bé ŋe bú kéndíkínyi ɔlɔŋɔ na baacɔ eebe20.4 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá ŋo sólinyi « …ɔ ɔkɔɔ́háma e ekéti yí iisí yí Asi ». : Na Sɔbatɛlɛ, ɔɔ́nɔ́ u Biliyus, ɔɔcɔ u Belée, na Alisitáak ne Sékúndo, baacɔ bá Tɛsaloníke, na Káyus, ɔɔcɔ u Tɛlɛ́bɛ, ne Timoté, ɔlata ne Tisíke ne Tolofime, baacɔ bé ekéti yí iisí yɛ́ Asi. ^5-6A yáásɔ́ aháŋá, tu ŋe sú óófíne eé sitíme a bálɛ́ka ci Filibí e elime cɛ mɔɔ́sɛ́ ma *Basíka, mɔɔ́sɛ́ amá bá náŋa bá nyíáka biléti abɛ́ bá tɛ ŋáá háya enutisi.20.5-6 Fanáka Nyh 12.14-30 Mbá beébe, bé ŋe bú buéke, bɔ́ kɔ basɔ́ tátáka a Tɔlɔwás. Tu ŋge sú beébe kuána hɔ́á ɛ́cɛ mɔɔ́sɛ́ ma hɔ́laka matáánɔ. Túó límekine hɔ́á mɔɔ́sɛ́ metíndétú nɔ́mɔ.

Bóol me héényi ɔnɔ́kɔ́ o owé

⁷A buɔ́sɛ́ bú buúse a búmɔtɛ́ bú sɔ́ndɛ,20.7 Nyɛ́mɔtɛ́ nyɛkɔ́ŋɔ́na : « sátátɛ́ nanyiɔ́fɔ́ ». tu ŋa sɔ́20.7 Fanáka 16.10. bá babɛ́bándákánɔ́ ɔ ɔnyíá bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́.20.7 Bá ŋaá bá bé biíbi nyíáka ekúlú yɛ́ bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá yí benyíinyí (fanáka 1Kɔ 11.18-34). Bóol ŋaá bá waá táŋáka ne belumitinine Yésus. U ŋé céhísíki ɔtáŋa ɔ ɔkɔɔ́háma ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ci butúé, anyía u ŋa nyɛ́mána wu osúéte ɔ ɔyá ɔyá. ⁸Lámba ŋaá bá ɛciákánɔ́ ciéŋí e ekéti yɛ́ ɔnɔŋɔ yí ciíbe ayɛ́ tú ŋa sɔ́ bá babɛ́bándákánɔ́ hɔ́á. ⁹Ɔnɔ́kɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ a yɛ́mɔtɛ́, nyiínyi ɛ́cɛ Etíke, ŋaá bá límine e wíndo ɔ ɔmuaná ; hiiné ŋeé yiíyi hɔlána ekúlú eyí Bóol ŋaá bá weé céhísíki yaásána ; hí ŋeé yiíyi nɔkɔ́kɔ buéŋí a nyɛnamá anyɛ́ yɛ́ ŋga kɔ́ndɔ́nua ɔ ɔnɔŋɔ ú ífendí ú ciíbe ɔ ɔmuaná, yɔ́ kɔɔ́ kua ɔ ɔmɛsɛ́, hú túum ! Ayɛ́ bá ŋa sɛ́ bé keé yiíyi hetúnyi, bá ŋgaá kuana anyía yá yáaŋa ewéénú.

¹⁰Bóol ŋe tényí á sɔ́ɔ́náka, yó yiíyi bíhúéne a cɛɛ́tɔ;20.10 Nyɛ́mɔtɛ́ nyɛkɔ́ŋɔ́na : « yó tényí cɔba nááyá ». u ŋé yiíyi bɛ́túáhɛ́na a cááyɛ́ aabá, mbá ɔsɛ ná baacɔ : « Énu limíne mbuumu, wáŋa wɔɔ́sɔ. » ¹¹E elime eécí, u ŋá hálɔ́mɔ́na ɔbááta. Ɛŋakɛlá wá báka eléti, bá ŋa nyíáka. U ŋá cɔbá ne buúse ɔ ɔ háná táŋa buéŋí ɔ ɔkɔɔ́háma ayɛ́ ɔyá ŋaá yá ; nyíáyɛ́ nyisúéte eényí. ¹²Bé ŋe yeélúéne ɔnɔ́kɔ́ eéyé yiíyi yɔɔ́sɔ. Asana eéyé ŋaá kɛla anyía ɛtɛ́má á kuákɔ́na baacɔ bekime a tɔɔna noómi.

Bóol ma hátɔ́na aá Tɔlɔwás, yɔ́ cɔba e Milɛ́

¹³Basɔ́, tú ŋe sú búéke eé sitíme noómi a cɛ́ ŋaá bá cía cɔ́cɔbaka a Asɔs, hɔ́á tú ŋa sɔ́ nyɛ́mána tú ohiitetune Bóol. Yááŋa anyía Bóol ŋeé bílénéke ɔkanda na akɔlɔ́ ɔ ɔkɔɔ́háma hɔ́á. ¹⁴Ɛ́makɛ́la wá basɔ́ bɛ́láta eé sitíme noómi a Asɔs, tu ŋá cɔbá e Mitilɛɛn. ¹⁵Hɔ́á tú ŋa sɔ́ hátɔ́na, túɔ́ kɔɔ́háma ɔ ɔyá ɔyá e Sío ; a buɔ́sɛ́ bɔ́ ɔláta, tu ŋá bɛ́táŋálɛ́ákána Sámos ; a bɔ́ ɔkɔɔ́láta tɔ́na,20.15 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « e elime cɛ ɔtálɛ́mɛ́na a Tolokilión, tú ŋga sɔ́… » buúbu tú ŋga sɔ́ hámá eé Milɛ́. ¹⁶Yááŋa anyía Bóol ŋaá sɔ́mbɔ́tɔ́na anyía u tɛ tálɛ́mɛ́na ɛ Ɛfɛ́ɛsɛ, keyé u ŋa cɔ́ba o húlíki ekúlú yeéŋí e ekéti yí iisí yɛ́ Asi. U ŋaá bá wa yáŋalakɛna ɔkɔɔ́háma eé Yelúsalɛm buɔ́sɛ́ bɔ́ Baŋtɛkót tɛ́ka na ɔháma, mbɔ́kɔ yááŋa yɛ́ ɔbá aáná.

Bóol ŋeé bíósinyi bekendisi belumitinine bá Ɛfɛ́ɛsɛ

¹⁷Ekúlú eyí Bóol ŋaá bá e Milɛ́, u ŋaá tɔ́má baacɔ ɛ Ɛfɛ́ɛsɛ na ɛsɔ́ma anyía bekendisi hiɔ́bɔ hí belumitinine Yésus bá hɔ́á á faáya. ¹⁸Ɛ́makɛ́la bá ka bɔ́ háma, mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Nu ŋe nú ményi bɔmbányɛ anyána i ŋeé mi líhéké na banɔ́ ekúlú ekime eyí i ŋeé mi limékíne aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ o otúme buɔ́sɛ́ bú buúse abɔ́ ɛ ŋgaá mɛ háma e ekéti yí iisí yɛ́ Asi. ¹⁹Ɛ ŋaá mɛ nyiɔkɛ́na Otéŋí a Waáŋá buólí, mío bílóosi, ɛ bɛ́cɔ́bɔkɔ e uumi ɔtɛ́má noómi ; ɛ lɔ́kɔ́máka muuyé muéŋí a tɔbɛŋa etú *Besuif ŋaá bá bábɔ́ mɛ táŋgɛ́na. ²⁰Nu ŋe nú ményi tɔ́na anyía ɛ tɛ ɔ́mɔɔ́ banɔ́ námbɛna ta bɔkɔ a búmɔtɛ́ a búáŋa bú ɔ banɔ́ ɔ́ɔ́lɛ́ta, mbá ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ eékúnyíki na a akɔca cá baacɔ na a máánɔ́ meébe ma bɛ́muátá áyá, ɛ́ banɔ́ tóŋgínyi bɛsana bikime a bɛ́ ŋa lɛca Otéŋí a Waáŋá. ²¹Ɛ ŋaá mɛ lɔ́ŋɔ́kɔ ne Besuif na *Bakɛlɛ́k áyá, anyía bá bɛ́kákálákɛ́na maabɔ́ maabɛ́, mbá bá sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé meéme ; bé lumítékíníne Bandɔ́mɛsɛ́, bá hákɛ́na mɔŋɔlɛ́ né uusú Otéŋí a Waáŋá Yésus.

²²Mbá aámbáya eeci, míɔ cɔba eé Yelúsalɛm háyɛ *Efúúménénú yí Elilé áŋa hú ɔ mɛ nyɛkɛtɛna anyía yámɛ cɔba. I ti ŋé mi menyi aátɛ́ yɛ́ ŋaá mɛ táta hɔ́á. ²³Asana eyí i ŋe mí menyi áŋa hú anyía a bálɛ́ka ikime Efúúménénú yí Elilé ŋeé mi óókísi anyía baacɔ ká bɔ́ mɛ háya eé ciíbe cɛ ɛcaná búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́, bó mí tekeseke buéŋí. ²⁴Mbá, aá yaŋɔ́ ɛ tɛ ŋá mɛ́ lɛca uumi olíhe háyɛ yaandándá yɛ́ bɔkɔ mbɔ́kɔ i ŋé mi wé ; bɔkɔ ebú bú ŋeé mi bíléníne áŋa anyía yámɛ cɔbá ne buúse o onyíóyísínyi búámɛ bɔsɔ́ma háyɛ yɛ́ ŋaá bɛ́amba, mbá i kuenyinyi ɔnyiɔ buólí abɔ́ Otéŋí a Waáŋá Yésus ŋeé mi iínjíé. Búáŋa anyía yémí hulíkínyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma yɛ́ yaála yí nuubo yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́.

²⁵A aháŋá na banɔ́ bekime ebé i ŋe mí húlíkínyi Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma yí *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, i ŋe mí menyi anyía o otúme aámbáya, nu tɛ ká háná anɔ́ mɛ lɛca buúse bukime. ²⁶Yaátɛ́ asana i ŋe mí oónyísínyi ɔ banɔ́ laana anyía mbɔ́kɔ ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ŋeé nyime, bú ŋeé wuúci lɛca wuúci bɛ́muátá ; ɛ tɛ ámɛ bá tɔ́na na asana hɔ́á. ²⁷Yááŋa anyía ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ húlíkínyi nyiléne nyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ nyikime, yaŋɔ́ ta ɔ banɔ́ námbɛna ta bɔkɔ. ²⁸Yaátɛ́ asana, énu bítétényi banɔ́ bɛ́muátá, nú tétényíki tɔ́na ɛtɔ́mbá ikime ecí Efúúménénú yí Elilé ŋaá banɔ́ iínjíékíne anyía núénú tétényíki. Énu sókóbíki bɔmbányɛ hiɔ́bɔ hí belumitinine hí Otéŋí a Waáŋá20.28 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « …hɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ». ahɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ bɛ́muátá ŋɔ yɔɔ́ndɔ́kɔ na maayɛ́ manɔ́ŋɔ́.

²⁹Yaŋɔ́ bɛ́muátá, i ŋe mí menyi anyía baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ a bá bɔ́ŋa háyɛ mɔmɔ́ndá ké bú óofokine aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ eémi e elime ; bé ti ké bú híite belumitinine Yésus mahana. ³⁰Ta aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ bɛ́muátá, baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ ké bú túme munéŋéne anyía bébú bísúékíne belumitinine e úúbú ɔlɔŋɔ. ³¹Yaátɛ́ asana énu limékíne bɔɔ́sɔ, nu bíkékényíki, nú bɛ́tááka ekúlú ekime anyía hú na ɔɔcɔ okime aá banɔ́ i ŋe mí óókísíkí bɛsana eébí tuɔŋɔ tukimekime tɔ́tátɔ́ ne nebutúé na nabuɔ́sɛ́ ; ɛ tɛ tɔmbɔ na bɛlɛlá e eése yɛ́mɔtɛ́ ekúlú.

³²Aámbáya, ɛ́ ma mɛ́ banɔ́ cúmeke na ná Bandɔ́mɛsɛ́ na ná yááyɛ́ yaála yí nuubo, wuúci wáŋa na makɛ́nda ma ɔ banɔ́ kíndísíki o olumitinine noómi, yɔ́ banɔ́ iínjíékíne bɛnyɛ́ma abɛ́ u ŋá batɛ́ákɛ́nɛ́na eébé bekime ebé u ŋeé télímíkínyí bifúúménénú bɛ́ baacɔ eeyé eé buúse. ³³Ɛ tɛ ɔ́mɔɔ́ bá na yaáká yí eése ta ɔɔ́ mɔɔnyɛ́, te e kóolo, mbá ta a bɔlaka bɔ́ ɔɔcɔ ta buɔ́sɛ́ a búmɔtɛ́. ³⁴Banɔ́ bɛ́muátá nu ŋe nú ményi anyía ɛ ŋa mɛ́ nyiɔ́kɔ na cáámɛ aabá cá bɛ́muátá ɔ ɔkɛla anyía yámɛ hɔ́máka bɛnyɛ́ma abɛ́ túásɔ́ nɔ́hɔ́kɛ́na na bíámɛ bikendinyi. ³⁵Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ tóŋgínyi ihényí ikime, anyía ekúlú ayɛ́ tu ŋa sɔ́ nyiɔ aáná, ɛ́ɛhɛ́ tu ŋa sɔ́ bɔ́ŋɔ bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔ wɔɔ́lɔ́kɔ bɔsɔ́ɔ́kɔ́ a bá tɛ abɔ́ bá na makɛ́nda, tu bɛ́tááka buhúnyi ebú Otéŋí a Waáŋá Yésus ŋaá kɔɔ́na ɔsɛ : “Ne muínjie ne ooci ewú bé ŋe yiínjie, muínjie mu ŋe ményi e bíléne.” »20.35 Buhúnyi a bɔ́ tɛ á bá e tufule tɔ́ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma noómi ; batáŋa bɛsana ŋa bɔ́ háya e nyuúté nyí Bóol.

³⁶Ɛ́makɛ́la wáá máná ɔtáŋa na baacɔ eébé, u ŋé túme eŋéndu ɔ ɔmɛsɛ́ ɔlɔŋɔ ne beébe ɔ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́. ³⁷Aáná ɔɔcɔ okime ŋɔɔ́ sɔ́mɔ́ nyiónyi nyɛ́ malɛlá, yɔ́ bɛ́áhɛ́nɛ́na Bóol a amɛna anyía wé wuúci bíémbi o o wuúci bíósínyi. ³⁸Asana e yí ŋe beébe iínjie ɔtɛ́má ɔnua ŋaá bá anyía Bóol ŋeé beébe laána anyía bá tɛ ká háná ebú wuúci lɛca buúse bukime. Bé ŋge bú wuúci síké eé sitíme.

Ɔkanda ú Bóol eé Yelúsalɛm

¹Ahɛ́ tú ŋa sɔ́ aálɔ́náná ne belumitinine bá Ɛfɛ́ɛsɛ, tu ŋge sú óófókíne eé sitíme, tu ŋé súéte o osúéte e Kós. Ɔ ɔyá ɔyá, tú ŋgaá hámá e Lóote. Hɔ́á tu ŋa sɔ́ hátɔ́na o osúéte a Batala. ²Tu ŋa sɔ́ kuána sitíme hɔ́á ci é súétéke e Fenisí ; aáná tu ŋe sú ciíci oofíne, túó súéte. ³Tú ŋgá háma hoóhi ne Síbele ; cɛ ŋaá bá cɛá lɛ́cakana kuɔŋɔ́ eé sitíme noómi. Tu ŋá hɔlɛ́na a aháŋá yɛ́ bulɔɔ́lɔ yí ekéti yí iisí eéyé, túó súéte eé Silíi. Tú ŋga tálɛ́mɛ́na e Tíil anyía bé súúnyíki malamɔ́. ⁴Tu ŋa sɔ́ kuána belumitinine hɔ́á, túo límekine ne beébe sɔ́ndɛ ikimekime. *Efúúménénú yí Elilé ŋeé beébe bɛ́nyɔ́ŋɛ́na anyía bá sáŋɔ́nɛ́na Bóol ɔcɔba eé Yelúsalɛm. ⁵Mbá ɛŋakɛlá túésú límékíne sɔ́ndɛ ikimekime, tu ŋá sɔ́mbɔ́tɔ́na cɔbá ne buúse e úúsú ɔkanda aá nuɔmɔ́. Belumitinine eébé ŋga bɔ́ basɔ́ síke hí a nyɛháma nyɛ́ bálɛ́ka, na báábɔ́ beénjú na báábɔ́ baáná. Tu ŋe sú túméké eŋéndu ɔ ɔmɛsɛ́ a maabána ma nuɔmɔ́, tuɔ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́. ⁶E elime eécí, tu ŋe sú beébe bíósíkínyí, tu ŋó oofókíne eé sitíme, mbá beébe bá ŋa bɔ́ hálɔ́mɔ́kɔ́ná e cííbú iiki.

⁷Ahɛ́ tú ŋa sɔ́ hátɔ́ná e Tíil túɔ́ kɔɔ́háma a Tolemáyis,21.7 Hɛ́nánɔ Sɛŋ Sáaŋ cɛ Ako. úúsú ɔkanda ú nuɔmɔ́ ŋá maná. Hɔ́á tu ŋe sú téŋítí báásɔ́ benyíinyí bé olumitinine, túó límine ne beébe buɔ́sɛ́ búmɔtɛ́.

⁸Ɔ ɔyá ɔyá, tu ŋa sɔ́ hátɔ́na tuɔ́ cɔ́ba a Sɛsalɛ́ɛ.21.8 Nyɛtálɛ́mɛ́na sitíme nyí Yuté ; hɔ́á kɔ́mɛ́na cí butéŋí bú Lóom ŋaá bá cié límekine. Sɛsalɛ́ɛ ŋaá bá a aháŋá yɛ́ bulɔɔ́lɔ yɛ́ bálɛ́ka ci Tolemáyis, e kilomɛ́ta 56. Aáhá tu ŋe sú oofíne eé ciíbe cɛ ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ nyiínyi ɛ́cɛ Fílib, mɔkɔɔna ɛsɔ́ma.21.8 Fanáka 6.5 ; 8.5. U ŋaá bá tɔ́na ɔɔcɔ u ɔlɔŋɔ ú bétíndétú nɔ́mɔ bɛ́ baacɔ abá bá ŋaá táfáká eé Yelúsalɛm. Tu ŋé limékíne nááyá. ⁹U ŋaá bá na baáná bényíse e beénjú, beyukékénú, e bé ti ŋe bú ményí banɔ́mɔcɔ́ ; bé hémúkúnyi Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. ¹⁰Tu ŋa sɔ́ bá tú ma sɔ́ kɛla ɔmbana ú mɔɔ́sɛ́ weéŋí hɔ́á, ekúlú eyí *muhémúnyi bɛsana mɔ Bandɔ́mɛsɛ́ a mumɔtɛ́, nyiínyi ɛ́cɛ Akabus, ŋa kaáhámá, weé húlúkúne eé Yuté. ¹¹Ahɛ́ u ŋgá basɔ́ bɛ́látá, u ŋé hiite kandá ci Bóol, u ŋá bɛ́ɔ́tɔ́kɔ́kɔ na aabá na akɔlɔ́, mbá ɔsɛ : « Ánɔ lɔ́kɔ́ma ɔtáŋa ú Efúúménénú yí Elilé ooci : Híáná *Besuif ká bɔ́ ɔɔ́tɔ́kɔ́kɔ eé Yelúsalɛm ɔɔcɔ a wáŋa na kandá eeci, bó wuúci fiimbie né be-ti-menyí Bandɔ́mɛsɛ́. »

¹²Ayɛ́ tú ŋa sɔ́ lɔ́kɔ́má aáná, na basɔ́ na báásɔ́ benyíinyí bé olumitinine bá Sɛsalɛ́ɛ tu ŋa sɔ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bóol na bɛlɛlá e eése anyía u ti túné súéte. ¹³Mbá Bóol ɔsɛ : « Anyíatɛ́ nu ŋa nɔ́ lɛ́la, nu aambaka o mi kesi e ? A náámɛʼo, i ŋe mí lumitine tɛ́ cáŋa hú anyía bá mɛ ɔɔ́tɔ́kɔ́kɔ ne tukolí, mbá anyía yémi wé hɔ́á eé Yelúsalɛm a asana yí Yésus Otéŋí a Waáŋá. » ¹⁴Ahɛ́ u ŋaá yákáná aáná, tu ŋé wuúci nyɛána, tɔsɛ : « Bɛsana á bɛ́kɛ́láka háyɛ Otéŋí a Waáŋá ŋeé léne. »

¹⁵Ɛ́makɛ́la túásɔ́ kɛ́lá nyɛnamá nyɛ́ ɔmbana ú mɔɔ́sɛ́ a Sɛsalɛ́ɛ, tu ŋá bɛ́tábɔ́nákɛ́na ɔkanda wú osúéte eé Yelúsalɛm. ¹⁶Belumitinine ɔ bɔ́mɔtɛ́ bá Sɛsalɛ́ɛ ŋa ka bɔ́ basɔ́ síké o ooki ú Náásɔŋ ɔɔcɔ u Síbele, mulumitinine a mumɔtɛ́ mu buáyá. Nááyá tu ŋa sɔ́ nyɛ́mána tú olímekine.

Ne Bóol na Sáak ma bɔ́ ɔɔ́ndɛ́mánána eé Yelúsalɛm

¹⁷A nyíásɔ́ nyɛkaáháma nyí Yelúsalɛm, báásɔ́ benyíinyí bé olumitinine ŋa bɔ́ basɔ́ káhá ne obíléne. ¹⁸Ɔ ɔyá ɔyá, tu ŋá sɔ cɔba ɔlɔŋɔ ne Bóol o ooki ú Sáak.21.18 Fanáka nyihembule nyí 12.17 ; fanáka tɔ́na 15.13. Bekendisi belumitinine bekime ŋa ka bɔ́ bɛ́bándákána tɔ́na hɔ́á. ¹⁹Bóol ŋé beébe téŋíti. E elime eécí, u ŋé beébe bíkétíkínyi bɛsana bikime, ɔ́mɔtɛ́ ɔ́mɔtɛ́, abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaa kɛ́láká ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá *Besuif e buólí abɔ́ u ŋɔɔ́ nyiɔ́kɔ hɔ́á. ²⁰Ɛ́makɛ́la bábɔ́ lɔ́kɔ́máka bɛsana eébí, nyiínjie Bandɔ́mɛsɛ́ nuúmi eényí, mbá báyɛ né Bóol : « Onyíinyí, ɔ ŋɔɔ́ lɛca ɔmbana ú tɔ́sɛ́na ú Besuif awɔ́ ú ma háya mɔŋɔlɛ́ né Yésus e ? Bé me bú bíínjie na makɛ́nda ɔ ɔlátɛ́na *bikotí bí *Moyís. ²¹Yiíyi anyía bá bɔ́ŋa balɔ́kɔ́mákánɔ́ báyɛ o ŋoó weékúnyi Besuif bá nɔháatɛ́ anyía bá tɛ́ háná látɛ́na bikotí eébí, bé ti túné aacá báábɔ́ baáná, bá tɛ látɛ́na abɛ́kɛ́lɛ́na cé cííbú síkíne. ²²Aáháʼo, túá kɛlá anyána e ? Bá ŋa bɔ́ cɔba o omenyi tɛ́ka ne efule anyía ɔ́ mɔ kɔ́ɔ́ faaya aaha. ²³Buátɛ́ bɔkɔ ɔ́ɔ nyɛmána wu ɔkɛlaka háyɛ túɔ́ cɔba ɔ ɔ kuɔŋɔ́ láakɛna. Yááŋa anyía tua sɔ́ŋa na baacɔ bényíse aaha a bá bɔ́ŋa ne nyisúŋe enyí bé ŋe bú súŋíné Bandɔ́mɛsɛ́. ²⁴Cɔbá ɔlɔŋɔ ne beébe o okobífúúmínyi, mbá e lumitine owiínjie bɛkɔtɔ́ a bɛ́ ŋa bɛ́ámba anyía bé beébe kutéke bɛɛtɔ́.21.24 Fanáka nyihembule nyí 18.18. Mbɔ́kɔ ɔ ŋɔ́ɔ kɛláka aáná, baacɔ bekime ké bú menyi anyía bɛsana bikime abɛ́ bɔ́ ŋɔ yɔ́ɔ táŋɛ́na áŋa bɛfala. Bɔ́ lɛ́ca anyía kuɔŋɔ́ bɛ́muátá ɔ ŋɔɔ́ látɛ́na bikotí bí Moyís háyɛ yɛ́ ŋaá bɛ́ámba. ²⁵A aháŋá na baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá Besuif, bó lumitekinine, tu ŋé sú beébe ɔ́ɔ́ŋɔ́kɛ́na nufule o o beébe óókísi cáásɔ́ esúŋe. Cááŋa anyía bé bíkíílíéke na ɔnyíá ɛnyama acɛ́ bá sɔ́mbákɛ́na e esíéké ; bá tɛ́ nyíá manɔ́ŋɔ́ ta ɛnyama acɛ́ bɔ́ tɛ ɔ́mɔ́ sɛ́kɛta ; bó bíkékényi ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ. »21.25 Fanáka nyihembule nyí 15.20.

²⁶Ɔ ɔyá ɔyá, Bóol ŋá cɔbá ɔlɔŋɔ na baacɔ eébé bényíse o okobífúúmínyi ; u ŋo yóófíne eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ anyía waá laána *beluli nyiínjie ne nyíényí bé ké bú iínjiekine bɛkɔtɔ́ bɛ́ ɔɔcɔ okime eé beébe ne ekúlú ayɛ́ mɔɔ́sɛ́ me obífúúmínyi káá mána.

Bá ma hátɛna Bóol eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́

²⁷Ekúlú ayɛ́ mɔɔ́sɛ́ metíndétú nɔ́mɔ me obífúúmínyi ŋaá bá ma yáaŋa hoóhi na ɔmana, *Besuif bé ekéti yí iisí yɛ́ Asi ŋga bɔ́ kuána Bóol eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ noómi ; bé ŋé oosíkínyi baacɔ anyía bá lɔ́kɔ́mána, mbá Besuif é wuúci hátɛ́na. ²⁸Bɔ́ bɔ́mɔkɔ buáŋá, báyɛ : « Ánɔ basɔ́ ɔ́ɔ́lɔ, banɔ́ baacɔ bé *Islayɛ́l ! Ícíoci, ɔɔcɔ awɔ́ u náŋa u húle á táŋgɛ́na na bunɔŋɔ bú Islayɛ́l, ne *bikotí bí *Moyís ne Efúúménénú yí Ciíbe eeye áyá ! Ánɔ lɛca aámbáya : Ú mo yóofikinyi ta *Bakɛlɛ́k eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ anyía wé ciíci hákɛ́na mɔnyɔ́kɔ́lɔ́. » ²⁹(Yááŋa anyía bá ŋa cáŋa abɔ́ lɛ́caka Tolofime21.29 Fanáka 20.4. ɔɔcɔ u Ɛfɛ́ɛsɛ a bálɛ́ka, bébú kéndikinyi ne Bóol. Ɛ́ɛhɛ́ bé ŋe bú kétí anyía ú meé wuúci oofinyi tɔ́na eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ noómi.)

³⁰Etuŋulinyi ŋaá kúá a bálɛ́ka ikime, baacɔ húle hámɔ́kɔ́na bɛháŋá bikime. Bá ŋga mɛɔ́mɛ́na Bóol eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ noómi, bé ŋé wuúci hámánána, bé ŋé kueyíki o okueyiki bihenyi. ³¹Bá ŋaá bá bábɔ́ áambaka o wuúci ɔ́ɔ́nɔ, ekúlú eyí mutéŋínyi bicénji a muáŋá ŋa kaá lɔ́kɔ́má anyía etuŋulinyi á yáaŋa akuánɔ́ a bálɛ́ka ci Yelúsalɛm ikime. ³²Hú aá yaátɛ́ ekúlú mu ŋá bándáka ne betéŋínyi bicénji e betíkítíki ne bicénji bɛ́muátá, mu ŋé beébe cɔbána na ɔtɛ́tá a bɛhaála bí etuŋulinyi. Ahɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ lɛ́cá mutéŋínyi bicénji a muáŋá ɔlɔŋɔ ne bicénji, bá ŋá nyɛ́ana olúkúte Bóol. ³³Aáná mutéŋínyi bicénji a muáŋá ŋeé bíkósíti né Bóol, mu ŋé iínjíé makɛ́nda ma ɔmɛ́ɔ́mɛ́na Bóol, bé wuúci ɔɔ́tɔ́kɔ́kɔ bɔmbányɛ na macanja méfendí ; e elime eécí, mu ŋá batá baacɔ mɔsɛ : « Aányɛ́ ooci wáŋa e ? Aátɛ́ ú ma kɛ́laka e ? »

³⁴Baacɔ bé etúte ŋe bú muúmu bɛ́kámáka náányíá náányia, bá aánjáláka a nyɛnamá anyɛ́ mu tɛ ɔ́mɔ́ bá mu ɔlɔ́kɔ́ma ta bɔkɔ. Ɛ́makɛ́la mutéŋínyi bicénji a muáŋá á lɛca etuŋulinyi eéyé aáná, mu ŋá kɛla anyía bé ke kuéyínyi Bóol a hɛkáká a hiáŋá noómi.21.34 Elóot a waáŋá ŋaá fálɛ́fáka yaandándá yɛ́ hɛkáká hí bicénji, nyiínyi ɛ́cɛ Antónia e hibéŋú hɛ́ a aháŋá yɛ́ bulɔɔ́lɔ yɛ́ nyɛfianɛna nyɛ́ ɔɔ́cɔ́ nyí Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ; hɔ́á bicénji bí butéŋí bú Lóom ŋaá bá bíé limekine.³⁵Aáná bicénji ŋe bú hííte Bóol, bé ŋé wuúci súéténe, bá ŋga hámá a bɛbáátɛ́ná bɛ́ hɛkáká a hiáŋá ; aáhá bá ŋa nyɛmána bá ɔbɛ́túáhɛ́na bɔ bɛ́túáhɛ́na Bóol anyía bɔsɛsɛ bú etúte yɛ́ baacɔ. ³⁶Yááŋa anyía baacɔ bekime ŋa bɔ́ bá bébú wuúci látákɛ́ná, bá aánjáláka, báyɛ : « Túé wuúci ɔ́ɔ́nɔ́, túé wuúci ɔ́ɔ́nɔ́ ! »

Nyɛkála nyí Bóol

³⁷Ekúlú ayɛ́ bá ŋa sɛ́ bé ke yóófónóno Bóol a hɛkáká a hiáŋá, u ŋá batá mutéŋínyi bicénji a muáŋá ɔsɛ : « Ya mɛ́ŋa wu ɔtáŋɛ́ta e ? » Mbá mutéŋínyi bicénji a muáŋá mɔsɛ nááyá : « Háá ! O ŋoó menyi ɔtáŋa nɔkɛlɛ́k e ? ³⁸Ɛ́cɛ anyía ɔ ŋɔɔ́ waamba ɔkɔɔna asɛ ɔ tɛ ɔ́ bá ɔɔcɔ u *Esíbit ooci ewú ú mé yóósíkínyi baacɔ e etuŋulinyi hí aaha hí aaha, yó súéténe tɔ́sɛ́na ínyíse cí bicónjólóŋó bɛ́ baacɔ i iisí cɛ ɔsɛ́bɛ́á e ? » ³⁹Bóol ɔsɛ : « Eéʼeé, buaka ! Yaŋɔ́, ya mɛ́ŋa ɔɔcɔ u *Besuif. I ŋeé mi bíbíéne a bálɛ́ka cɛ Táas, e ekéti yí iisí yí Silisí. Ya mɛ́ŋa yeéti yɛ́ yaandándá yɛ́ bálɛ́ka ayɛ́ baacɔ tɛ ŋá bɔ́ nána. Cɔ́kɔ́lɛ, lumítíne anyía yámɛ táŋáka na baacɔ bá bunɔŋɔ. » ⁴⁰Aáná mutéŋínyi bicénji a muáŋá ŋeé lúmítíne. Bóol ŋá tálɛ́mɛ́na ɛndánáka a bɛbáátɛ́ná bɛ́ hɛkáká a hiáŋá, u ŋá nandɔ́na na ɔɔbɔ́. Baacɔ ŋé lésíkínyi mbuumu, u ŋé túme ɔtáŋa náábɔ́ ne *nuebélé ɔsɛ :

¹« Banɔ́, na báámɛ benyíinyí ne cíími síkíne, aámbáya ánɔ lɔ́kɔ́ma bɔmbányɛ nyiámɛ nyɛkála. » ²Ɛ́makɛ́la bábɔ́ lɔ́kɔ́ma Bóol á táŋáka nuebélé, uúbú ɔtáŋa ú ŋaá bá, bé ŋé lésíkínyi hú mbuumu. Mbá ɔsɛ :

³« Ya mɛ́ŋa ɔɔcɔ u Besuif, i ŋeé mi bíbíéne a Táas e ekéti yí iisí yí Silisí. Asana ɔ́mɔtɛ́, aaha a bálɛ́ka eeci ɛ ŋa mɛ́ kɔmáka, mɛ́ɔ waákɔ́nákɛ́na anyána ya mɛ́ŋa wu ɔlátákɛ́na bɔmbányɛ *bikotí bí cíísú sɔ́kɔ́nɔ́ ; Kamaliɛl22.3 Fanáka nyihembule nyí 5.34. ú ŋeé mi eékúnyíkí. I ŋeé mi bíínjíé buéŋí ná Bandɔ́mɛsɛ́ háyɛ banɔ́ bekime nua nɔ́ŋa bebíínjíénú hɛ́nánɔ. ⁴I ŋe mí nuúsíki baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ látákɛ́na ohónyí ú Otéŋí a Waáŋá ; mío beébe ɔ́ɔ́nɔ́kɔ. Míɔ kɛlá tɔ́na anyía bá hatɛ́ákɛ́na ne beénjú na banɔ́mɔcɔ́, bó beébe hákɛ́na eé ciíbe cɛ ɛcaná. ⁵Ne *mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá na *baáŋá bé Besuif á bɔ́ŋa báámɛ bambasɔ́mbásɔ. Beébe bé ŋe bú mi iínjíékíné tufule anyía yámɛ́ cɔbánɛ́na Besuif bá bálɛ́ka cɛ Tamás. Aáná ɛ ŋa mɛ́ cɔbá hɔ́á ɔ ɔkɔhátɛna baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ látɛ́na ohónyí ú Otéŋí ; mbá ɛ ŋa sɛ́ yé ke mí beébe hálámákánána eé Yelúsalɛm bɔɔ́tɔ́kɔ́kɔ́nɔ́, anyía bé beébe tekéséke. »

Nyɛháya mɔŋɔlɛ́ nyí Bóol né Otéŋí a Waáŋá

⁶« Ɛŋakɛlá yá mɛáŋa o ohónyí ɔ ɔcɔbaka ɔ ɔkɔɔ́háma aá Tamás, hoóhi ne túefi, i ŋe síké émi bítéme ɛ́cɛ yaandándá yí eese yɛ́ nɔ́maka, yé húlúkúne ɔ Ɔmuaná má mɛ bɔŋɔlɛna. ⁷Ɛ ŋa mɛ́ kuá ɔ ɔmɛsɛ́, ɛ ŋá lɔ́kɔ́ma okelú áa mɛ bataka ɔ́sɛ : “Sóol, Sóol, anyíatɛ́ o ŋo mí tekese aná e ?” ⁸Mbá ɛsɛ́ : “Otéŋí, kuɔŋɔ́ ɛ́cɛ aányɛ́ ewú i ŋé mi tekese e ?” Mbá okelú ɔ́sɛ : “Yaŋɔ́, ya mɛ́ŋa Yésus, ɔɔcɔ u *Násalɛt, ewú o ŋóo tekese.” ⁹Baacɔ a bá ŋa bɔ́ bámɔ́kɔ́ná ɔlɔŋɔ na yaŋɔ́ ŋa bɔ́ lɛ́cá eese, mbá beébe ta ɔlɔ́kɔ́ma okelú ú ɔɔcɔ awɔ́ u ŋaá bá wá mɛ táŋgɛ́na. ¹⁰Ɛ ŋá batá tɔ́na ɛsɛ́ : “Anyána yámɛ́ kɛlá aná, Otéŋí a Waáŋá e ?” Mbá ɔsɛ náámɛ : “Hatɔ́na ɛndánáka, oofíne aá Tamás. Hɔ́á bá ŋa cɔba ɔ ɔ kuɔŋɔ́ laana bɔkɔ abɔ́ ɔ́ɔ nyɛmana wu ɔkɛlaka.” ¹¹Ɛ ŋa mɛ́ lɔbɔ ɛ tɛ háná lɛ́cana a asana na yaandándá yí eese eéyé ; bíámɛ bikendinyi ŋe bú mi tímbíé ɔ ɔɔbɔ́, bɔ́ mɛ cɔbana aá Tamás.

¹²Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋaá bá hɔ́á, nyiínyi ɛ́cɛ *Ananías. U ŋaá bá obíínjíénú o olumitinine noómi, u látákɛ́na bíásɔ́ *bikotí. *Besuif bekime bá Tamás ŋaá bá bébú wuúci lémbíki. ¹³Aáná u ŋaá faáya ɔ ɔkɔ mɛ lɛ́ca, mbá ɔsɛ náámɛ : “Uumi onyíinyí Sóol, túné lɛ́cakana.” Hí e ekúlú etéeyé, cáámɛ eése ŋe bíhúúnúé, mío túné túme ɔlɛcana ; i ŋé wuúci lɛca. ¹⁴Aáná Ananías ŋa mɛ́ laána ɔsɛ : “Bandɔ́mɛsɛ́ ci cíísú sɔ́kɔ́nɔ́ ŋa cáŋacáŋa ɔ kuɔŋɔ́ táfa anyía óo menyí bɛsana ebí ú ŋeé léne anyía ɔ́ɔ kɛláka ; ɔ́ɔ lɛcá tɔ́na na cɔ́ɔ́wɔ eése hɛkɔŋɔ́ hɛ́ atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ, mbá a lɔ́kɔ́máka na cɔ́ɔ́wɔ eetú ɔtáŋa ú nyíáyɛ́ nyuúté. ¹⁵Aáná ɔ kɔ́ɔ́ bá uuyé ɔmbasɔ́mbásɔ eé buúse bɔ́ baacɔ bekime, e beébe hulikinyi bɛsana abɛ́ ɔ́ mɔɔ́ lɔ́kɔ́máka, wɔ́ lɛcaka. ¹⁶Aámbáya aátɛ́ ó ŋo túné ɔ táta e ? Hatɔ́na ɛndánáka, batá bé o wootíne a nyíáyɛ́ nyiínyi, mbá Bandɔ́mɛsɛ́ á súáka mɔ́ɔ́wɔ maabɛ́.” »

Bóol, ɛndɔ́ma a baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá Besuif

¹⁷« E elime eécí, nyiámɛ nyɛhálɔ́mɔ́na eényí eé Yelúsalɛm. Ekúlú ayɛ́ ɛ ŋaá mɛ bá yamɛ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, ciamɛ injiŋé ŋá bɛ́kɔ́ŋɔ́na, míɔ lɛca *eseye yɛ́ asana. ¹⁸Ɛ ŋa mɛ́ lɛcá Otéŋí a Waáŋá, yɔ́ mɛ laana ɔsɛ : “Tényí hátɔna, hɔla eé Yelúsalɛm, anyía baacɔ bá hɔ́á ti ké bú lúmitine bɛsana ebí o kóó beébe bíkétíkínyi aámɛ a asana.” ¹⁹Mbá ɛsɛ́ : “Otéŋí a Waáŋá, tɛ́ka beébe bɛ́muátá ŋe bú menyi anyía ɛ ŋaá mɛ bá yamɛ́ cɔbaka aá *bɛndaŋía bɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na ɔ ɔkɔhátɛna baacɔ a bá ŋa bɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ nɔ́ɔ́wɔ e ? Bé ményukune anyía i ŋe mí beébe hákɛ́ná eé ciíbe cɛ ɛcaná, ɛ kɛlaka anyía bé beébe súbéke e ? ²⁰Ekúlú ayɛ́ bɔ́ ŋɔ yɔ́ɔ́nɔ́kɔ́ uuwe ɔmbasɔ́mbásɔ Itiene, yaŋɔ́ bɛ́muátá ɛ ŋa mɛ́ bá hɔ́á, ɛ ŋaá mɛ bá elime ɛmɔtɛ́ ne be-wuúci-ɔ́ɔ́nɔ ; yaŋɔ́ i ŋe mí tétényíkí cííbú káaŋa.” ²¹Mbá Otéŋí a Waáŋá ɔsɛ : “Buaka, cɔbá yáaŋa, anyía ɛ ká mɛ́ ɔ tɔ́ma haaca né eebe a bá tɛ ábɔ́ bá *Besuif.” »

Bóol ɔsɛ wáŋa yeéti yí Lóom

²²*Besuif ŋe bú lésíkínyí mbuumu ɔ ɔlɔ́kɔ́ma ɔtáŋa ú Bóol oócí ɔ ɔkɔɔ́háma ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́má buhúnyi eébú. Bé ŋé túme ɔwaánjála báyɛ : « Ánɔ basɔ́ ááŋɛ́na ɔɔcɔ ooci eesú eé buúse, wé wé, bú tɛ á bá butálɛ́mánánɔ́ anyía wá háná líhéke. » ²³Bá aánjáláka aáná, bé oombokoko bíábɔ́ bɛlaŋa ɔ ɔmɛsɛ́, bá áahakɛna ofunú ɔ ɔmuaná.

²⁴Mutéŋínyi bicénji ŋe iínjíé bááyɛ́ baacɔ makɛ́nda me owoofinyi Bóol a hɛkáká noómi, bé wuúci súbéke anyía wé bíkétíki bɔmbányɛ asana ayɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ aánjála nyɛnamá eényí. ²⁵Ahɛ́ bɔ́ ŋɔ yɔɔ́tɔ́kɔ́kɔ́ Bóol ne tukolí anyía bé túme o wuúci súbe, mbá ɔsɛ né ecénji a yɛ́ ŋaá bá aáhá : « Nua nɔ́ŋa na makɛ́nda me osúbéke yeéti yí *Lóom eyí bé ti ŋeé kélísi e ? » ²⁶Ɛ́makɛ́la ecénji eéyé á lɔ́kɔ́ma ɔtáŋa oócí, u ŋá cɔbá ɔ ɔkɔláana mutéŋínyi bicénji ɔsɛ : « O ŋoó menyi bɔkɔ abɔ́ ɔ́ mɔɔ́ bá asɛ ɔ́ɔ kɛláka e ? Ɔɔcɔ ocinyíé áŋa yeéti yí Lóom. » ²⁷Mutéŋínyi bicénji ŋé bíkósíti né Bóol, mɔsɛ nááyá : « Ɔ́ɔ mɛ laána, ɔ́kɔ, ɔ ɔ́ŋa yeéti yí Lóom e ? » Mbá Bóol ɔsɛ : « Ɛ́ɛ, yááŋa taaká. » ²⁸Mutéŋínyi bicénji mɔsɛ : « Ya mɛ́ŋa obínyímísíkínyi mɔɔnyɛ́ meéŋí né betéŋí anyía yámɛ bámɔ́kɔ́na yeéti yí Lóom. » Mbá Bóol ɔsɛ : « Yaŋɔ́ ya mɛ́ŋa yeéti yí Lóom a nyiámɛ nyibíbíéne. »

²⁹Baacɔ a bá ŋa sɛ́ bébú súbéké Bóol anyía wá táŋáka bɔmbányɛ ŋa bɔ́ hátɔ́kɔ́ná aáhá fiaŋɔ bó súétéke haaca. Te mutéŋínyi bicénji bɛ́muátá ŋeé túmé olíkíme, ekúlú eyí mu ŋeé menyi anyía Bóol áŋa yeéti yí Lóom, ta híáná mu ŋa kɛ́la anyía bé wuúci ɔ́ɔ́tɔ́kɔ́kɔ.

Bóol ŋa bɛ́kála eé buúse bɔ́ baacɔ bé Hitúlé a hiáŋá

³⁰Ɔ ɔyá ɔyá, mutéŋínyi bicénji a muáŋá ŋaá bá mué lénéke omenyi bɔmbányɛ bɔmbányɛ a asana a yaátɛ́ *Besuif ŋa bɔ́ sɔ́mɛ́na Bóol. Ɛ́ɛhɛ́ mu ŋaá laána baacɔ anyía bé wuúci hembúléke tukolí. Mu ŋaá bándáka ne betéŋínyi *beluli nyiínjie ne Hitúlé a hiáŋá. Aáhá aná mu ŋaá kɛ́lá anyía bé héléne Bóol, mu ŋé wuúci télímínyí eébú eé buúse.

¹Bóol ŋaá tálá baacɔ bé Hitúlé a hiáŋá eése, mbá ɔsɛ náábɔ́ : « Báámɛ benyíinyí, híími hɛcɔɔ́cɔ́ hɛ́ ɔtɛ́má tɛ ŋá mɛ kákálɛ́na a aháŋá ne olíhe ewú i ŋé mi líhe eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ɔ ɔkɔɔ́háma aámbáya. » ²Aáná *Ananías, *mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá, ŋe yiínjíé baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá hoóhi ne Bóol makɛ́nda me o wuúci súbe e nyuúté. ³Bóol ŋé wuúci laána ɔsɛ : « Bandɔ́mɛsɛ́ bɛ́muátá kó yóo súbéke, kuɔŋɔ́, efúúmínyínyi yɛ́ nyɛmámá eeyi ! 23.3 Baacɔ bá aháŋá yɛ́ nyɛháma nyɛ́ ɔɔ́cɔ́ ŋa bɔ́ bá bébú fúúmíkínyi amámá ɔ ɔnamba ɔlɛcana a wɔɔbɛ́ ; i iŋetí eécí Bóol ŋeé hiíte Ananías. Ɔ ɔ́ŋa oliménénú aaha anyía óo mi kélísíki háyɛ bikotí ŋá yaamba, mbá kuɔŋɔ́ ɔ ŋɔɔ́ kɛla náányia, anyía o ŋoó wiínjie baacɔ makɛ́nda me o mi súbéke. »

⁴Baacɔ a bá ŋaá bá hoóhi ne Bóol ŋe bú wuúci bɔ́mɛ́tɛ́na báyɛ : « Mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá mɔ Bandɔ́mɛsɛ́ ɔ ɔ́ŋa ɔ ɔwɔɔ́mbɔ́na aáná e ? » ⁵Bóol ŋa bɛ́kámá ɔsɛ : « Báámɛ benyíinyí, cɔ́kɔ́lɛ, i ti ómo menyi anyía mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá muáŋa. Yááŋa taaká anyía Ciɔɔ́ŋɛ́ ŋa kɔɔna cɛ́sɛ : “Atɛ táŋɛ́na otéŋí u búɔ́wɔ bunɔŋɔ.”23.5 Nyh 22.28 » ⁶Bóol ŋaá bá weé ményukune anyía baacɔ bé Hitúlé a hiáŋá ɔ bɔ́mɔtɛ́ ŋaá bá *Bafalisiɛ́ŋ, ɔ bɔ́mɔtɛ́ tɔ́na *Basatusiɛ́ŋ. Yaátɛ́ asana u ŋaa kɔ́ɔna okelú ɔ ɔmuaná ɔsɛ : « Báámɛ benyíinyí, yaŋɔ́ ya mɛ́ŋa ɔɔcɔ u Bafalisiɛ́ŋ ; bíámɛ bibíényi Bafalisiɛ́ŋ. Tɛ́ka anyía ya mɛ́ŋa na mɔŋɔlɛ́ na nyɛhaanyua nyí biwéewé, ɛ́ɛhɛ́ bé meé mi télímínyi a nyɛkála e ? »

⁷Ayɛ́ Bóol ŋaá táŋáká aáná, na Bafalisiɛ́ŋ na Basatusiɛ́ŋ nyitúme eényí ɔsá, Hitúlé ŋá saasíá. ⁸(Yááŋa anyía Basatusiɛ́ŋ naŋa bábɔ́ kɔ́ɔnaka báyɛ bɔkɔ tɛ á bá abɔ́ bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ anyía nyɛhaanyua nyí biwéewé ; bá kɔ́ɔ́naka tɔ́na anyía bɔkɔ tɛ á bá abɔ́ bɔ́ ŋɔ lɔ́ŋɔ anyía *bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, te bililé bí etémbí. Mbá Bafalisiɛ́ŋ, beébe, bá ŋa bɔ́ hɛ́ma bɛsana eébí bikime.) ⁹Háyɛ hikókó ŋaá bá hɛ́ á cɔ́baka bɔ cɔbaka ne buúse na makɛ́nda, *beékúnyi bikotí ɔ bɔ́mɔtɛ́ ɔ ɔlɔŋɔ ú Bafalisiɛ́ŋ nyɛhatɔna eényí o osuŋunyinyi na makɛ́nda báyɛ : « Tu tɛ ŋá sɔ́ lɛ́ca hɛkɔma ná ɔɔcɔ ooci. Yáakɛlá elilé a yɛ́mɔtɛ́ ta anyía *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ a yɛ́mɔtɛ́ yɛ́áŋa ɔtáŋákánɔ́ ne wuúci. » ¹⁰Ɛsáká ŋaá bá na makɛ́nda a nyɛnamá enyí mutéŋínyi bicénji a muáŋá ŋeé líkíméké anyía bááŋa bá ɔlahɔtɔkɔna Bóol. Yaátɛ́ asana mu ŋaá tɔ́má bíáyɛ́ bicénji anyía bɛ́ kɔ sɔ́mɔ Bóol ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ baacɔ bé Hitúlé, bé wuúci cɔbana a hɛkáká a hiáŋá noómi.

¹¹Buutú a bú ŋaá látá, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋá hámɛ́na Bóol, mbá ɔsɛ nááyá : « Bóol, bɛ́kɛ́ndɛ́naʼo ! Ɔ́ mɔɔ́ mɛ hákɛ́nɛ́na ɛmbasɔ́ aaha eé Yelúsalɛm. Ɔ ŋɔ́ɔ nyɛmána wu ɔ mɛ hákɛ́nɛ́na tɔ́na ɛmbasɔ́ e Lóomʼo. »

Bá ma táŋákɛ́na Bóol hɛbɛŋa

¹²Ɔ ɔyá ɔyá, nɔɔ́nɔyá *Besuif ɔ bɔ́mɔtɛ́ nyɛtáŋáka hɛbɛŋa eényí hɛ́ ɔwɔɔ́nɔ Bóol. Bé ŋe bú súŋé anyía bá tɛ abɔ́ bá bá ɔnyíáka ta bá ɔmúáka beébe tɛ́ka na ɔwɔɔ́nɔ Bóol. ¹³Baacɔ a bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́mákáná aáná ŋaá bá bábɔ́ hɔ́laka etíne éfendí. ¹⁴Bɔ́ kɔ kúana ne betéŋínyi *beluli nyiínjie na *baáŋá bé Besuif, mbá báyɛ náábɔ́ : « Tú me sú súŋe buhúnyi na makɛ́nda anyía tu tɛ ká sɔ́ ɔɔ́kɛ́tɛ́na bɔkɔ bɔ́ ɔnyíá basɔ́ tɛ́ka na ɔwɔɔ́nɔ Bóol. ¹⁵Mbá banɔ́ aná na betéŋínyi híísú Hitúlé a hiáŋá, ánɔ batá mutéŋínyi bicénji a muáŋá aámbáya, wá banɔ́ héléníne Bóol, nué wuúci néŋe anyía nu ŋa nɔ́ áamba otíme yááyɛ́ asana bɔmbányɛ. Basɔ́ bɛ́muátá tú ma sɔ́ bɛ́tábɔ́nákɛ́na háyɛ tua sɔ́ŋa túo wuúci ɔ́ɔ́nɔ, wuúci tɛ́ka ɔ ɔkɔɔ́háma aaha. »

¹⁶Ombíényi u Bóol ŋaá lɔ́kɔ́máká hɛbɛŋa eéhí, nyɛcɔba eényí a hɛkáká a hiáŋá, u ŋó oofíne, u ŋga láákɛ́na Bóol asana ekime. ¹⁷Bóol ŋɔ́ lɔ́ŋɛ́ta mutéŋínyi bicénji e mutíkítíki, mbá ɔsɛ nááyá : « Cɔbána ɔɔ́nɔmbɔ́ ooci né mutéŋínyi bicénji a muáŋá. Wáŋa na asana yí o muúmu laana. » ¹⁸Aáná mu ŋa cɔ́bana ɔɔ́nɔmbɔ́ né mutéŋínyi bicénji a muáŋá, mu muúmu laana mɔsɛ : « Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ u ciíbe cɛ ɛcaná, nyiínyi ɛ́cɛ Bóol, u ŋaá mɛ lɔ́ŋɛ́ta, yɔ́ mɛ́ laana anyía yémi ó héléníne ɔɔ́nɔmbɔ́ ooci, anyía wáŋa na asana yɛ́ ɔ kuɔŋɔ́ laana. »

¹⁹Mutéŋínyi bicénji a muáŋá ŋé timbíé ɔɔ́nɔmbɔ́ ɔ ɔɔbɔ́, mu ŋé wuúci cɔbána a maabána, mbá musɛ : « Asana a yaátɛ́ ɔ ŋɔɔ́ waamba ɔ mɛ laana e ? » ²⁰Ɔɔ́nɔmbɔ́ ɔsɛ : « Besuif ma bɔ́ lɔ́kɔ́mákána ɔ ɔ kuɔŋɔ́ báta anyía óo beébe héléníne Bóol nɔɔyá e hííbú Hitúlé a hiáŋá, bɔ́ kuɔŋɔ́ néŋe anyía bá ŋa bɔ́ áamba otíméke bɔmbányɛ yááyɛ́ asana. ²¹Mbá, cɔ́kɔ́lɛ, eti lumítíne úúbú ɔtáŋa. Ɛ́ná, baacɔ áŋa aabɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ bá ŋa bɔ́ hɔ́la etíne éfendí, bá ma bɔ́ bɛ́námbáka o ohónyí wú o wuúci mɛ́ɔ́mɛ́na. Bá bɔ́ŋa besúŋénú buhúnyi na makɛ́nda anyía bá tɛ ábɔ́ bá bá ɔnyíáka ta ɔmúána bɔkɔ, beébe tɛ́ka na ɔwɔɔ́nɔ Bóol. Bá ma bɔ́ mána ɔbɛ́tábɔ́nɛ́na ; bá ŋa bɔ́ táta hú búɔ́wɔ buhúnyi. » ²²Mutéŋínyi bicénji a muáŋá ŋo yoónyísínyi ɔlaana ɔɔ́nɔmbɔ́ anyía u ti bíkétínyi ɔɔcɔ u etémbí asana eéyé. Nyi wuúci bíósínyi eényí.

Bá maá tɔ́ma Bóol ná Kɔ́mɛ́na Félis

²³Mutéŋínyi bicénji a muáŋá ŋɔɔ́ lɔ́ŋɛ́ta bááyɛ́ betéŋínyi bicénji e betíkítíki béfendí, mbá mɔsɛ náábɔ́ : « Ánɔ bándáka ne bicénji etíne cɔ́ɔ́hátá, na banua biité aá ciátɛ cɛ́ ambala etíne átátɔ́ ne imbuke cíɔ́hátá, na bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bá ɔkɔŋɔ́ etíne cɔ́ɔ́hátá, núá bɛ́tábɔ́náka ɔcɔba a Sɛsalɛ́ɛ i injéŋí ɛ́námanyɛ́ nɔ́mɔ cí nebutúé. ²⁴Ánɔ tabɔ́nákɛ́na tɔ́na Bóol ciátɛ cɛ ambala cí úúyé ɔkanda. Ánɔ kɛláka aáná anyía wá ka háma wɔɔ́sɔ eé buúse bɔ́ Kɔ́mɛ́na Félis. »23.24 U ŋaá bá kɔ́mɛ́na ci ekéti yí iisí yí Yuté o otúme a tuɔŋɔ 52 ɔ ɔkɔɔ́háma a tuɔŋɔ 60 ɛ́cɛ Yésus meé bíbíéne.²⁵Aáná mutéŋínyi bicénji ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɔ nufule, mɔsɛ :

²⁶« Ambányɛ yɛ́ Kɔ́mɛ́na Félis, yaŋɔ́ Kolóote Lisiás, i ŋé mi o téŋi. ²⁷*Besuif ŋa bɔ́ hátɛ́ná ɔɔcɔ ooci, bá áambaka o wuúci ɔ́ɔ́nɔ ; míɔ lɔ́kɔ́ma anyía wáŋa yeéti yí *Lóom. Buátɛ́ bɔkɔ ɛ ŋaá mɛ bɛ́kɛ́ŋɛ́lɛ́áná na bíámɛ bicénji, mío wuúci kétúnyi. ²⁸Ɛ ŋa mɛ́ aambáka omenyi hɛkɔma ehí Besuif ŋe bú wuúci hatɛ́nɛ́na eé hiíhi, ɛ́ɛhɛ́ i ŋe mí wuúci cɔbána e hííbú Hitúlé a hiáŋá. ²⁹Míɔ lɛca anyía bíábɔ́ bɛsɔ́mɛ́na ŋaá táŋa hú bɛsana a bɛ́ ŋa lɛ́ca bíábɔ́ *bikotí bɛ́ bɛ́muátá, mbá tɛ́ cáŋa asana ayɛ́ bááŋa bé o wuúci ɔ́ɔ́nɔ eé yiíyi, te yé o wuúci háya eé ciíbe cɛ ɛcaná. ³⁰E elime eécí, bé ŋé mi óókísí anyía Besuif ma bɔ́ táŋáka hɛbɛŋa a yááyɛ́ asana. Aáná i ŋeé mi bíkétí o obíkéti anyía ɛ ŋá mɛ́ nyɛmána wu o wuúci tɔ́ma nɔ́ɔ́wɔ, míɔ laana Besuif anyía bé héléne bíábɔ́ bɛsɔ́mɛ́na oówe eé buúse. »23.30 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá ŋo sólínyi buhúnyi bú mutéŋínyi, báyɛ : « Oóʼo ».

³¹Bicénji ŋaá kɛ́láka bɛsana bikime hú háyɛ bé ŋeé beébe laákɛ́na. Bí ŋeé hiíte Bóol, bío wuúci kandakana buutú eebu ɔ ɔkɔɔ́háma a Antibatilis.23.31 Hɛkáká hí bicénji a bɔkatɛ́katɛ́ bú ne Yelúsalɛm na Sɛsalɛ́ɛ.³²Ɔ ɔyá ɔyá, bicénji a bɛ́ ŋaá bá bɛ́á kándaka na akɔlɔ́ ŋaá hálɔ́mɔ́ná ne elime aabɔ́ a hɛkáká ; bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bá ciátɛ cɛ́ ambala ŋaá cɔ́bá ne buúse ne Bóol. ³³Hí ayɛ́ bɛ́ ŋga hámá a Sɛsalɛ́ɛ, bí ŋé iínjíé Kɔ́mɛ́na Félis nufule, bí ŋé wuúci cuméke Bóol. ³⁴Kɔ́mɛ́na ŋa fánáka nufule, u ŋá batá Bóol anyía wáŋa u ekéti yí iisí yɛ́ háányɛ́ e ? Ɛŋakɛlá wá lɔ́kɔ́ma anyía yí Silisí, ³⁵mbá ɔsɛ : « Ɛ ká mɛ́ aákɔ́nákɛ́na yɔ́ɔ́wɔ asana ɛkákɛ́la ba-kuɔŋɔ́-sɔ́mɛ́na á ka bɔ́ háma aaha. » Nyiínjie makɛ́nda eényí me okotétényi Bóol eé ciíbe ci butéŋí ci *Elóot.23.35 Elóot a waáŋá ŋeé ciíci falɛ́fáka a bálɛ́ka cɛ Sɛsalɛ́ɛ.

Besuif ma bɔ́ sɔ́mɛ́na Bóol ná Kɔ́mɛ́na Félis

¹E elime cɛ mɔɔ́sɛ́ matáánɔ, *mutéŋínyi beluli nyiínjie a muáŋá *Ananías ŋgaá hámá a Sɛsalɛ́ɛ ɔlɔŋɔ na *baáŋá bé *Besuif a bɔ́mɔtɛ́ na mukamɛna *bikotí a mumɔtɛ́, nyiínyi ɛ́cɛ Tɛlɛtíile. Bá ŋa bɔ́ cɔ́bá ɔ ɔkɔɔsɔ́mɛ́na Bóol ná Kɔ́mɛ́na Félis. ²Kɔ́mɛ́na ŋɔɔ́ lɔ́ŋɛ́tá Bóol ; Tɛlɛtíile ŋé túme o otúme Bóol tɔkɔma ɔsɛ : « Ambányɛ yɛ́ Kɔ́mɛ́na Félis, na yɔ́ɔ́wɔ ambányɛ yí nyikendisi yɛ́ bunɔŋɔ na bɛɔ́sɔɔ́sɔ bɛ́ nyɛtákɛ́na nyɛ́ bɛsana abɛ́ ɔ ŋɔɔ́ tákɛ́na a asana na búásɔ́ bɔmbányɛ a bunɔŋɔ eebu ŋaá basɔ́ iinjie mbuumu. ³Tu ŋa sɔ́ káha ekúlú ekime ne obíléne bɛsana eébí bikime a bɛhaála bikime, tu o wiínjíékíne bitéŋíti buéŋí. ⁴Kɔ́mɛ́na, ɛ tɛ ŋá mɛ́ aamba ɔ kuɔŋɔ́ yébi na ɔtáŋa weéŋí, ɛ ŋa mɛ́ ɔ bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na yáaŋa anyía ɔ bɛ́fɔ́ŋɔ́lɛ́ta eetú ɔ́ɔ lɔ́kɔ́ma asana eeye bɔmbányɛ e hikéti hí ekúlú. ⁵Tua sɔ́ŋa balɛcánɔ́ anyía baabá eeye áŋa taaká cɛ hɛlɔkɔ, háyɛ wáŋa mutéŋínyi hitúlé hɛ́ baacɔ hɛ́ *Násalɛt,24.5 Fanáka Mat 2.23. ɛ́ɛhɛ́ u ŋe héléne etuŋulinyi ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ci Besuif bekime bá ɔmɛsɛ́. ⁶U ŋá sɛ́ wá bɛ́káná ɔcaŋɛna okotí yí ofúúméne yɛ́ ciasɔ́ *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́. Yaátɛ́ asana tú me sú wuúci hatɛna. [Tu ŋá sɔ́ bá anyía túésú wuúci kélísíki háyɛ bíásɔ́ bikotí ŋo tóŋínyi. ⁷Asana ɔ́mɔtɛ́, mutéŋínyi bicénji a muáŋá Lisiás ŋaá fááya, yɔ́ basɔ́ bákáláka ɔɔcɔ ooci. ⁸Mbá musɛ baacɔ a bá bɔ́ŋa na asana ne wuúci á faáya oówe eé buúse.] Mbɔ́kɔ o ŋoó bícónyíki ɔɔcɔ ooci, ɔ ŋɔɔ́ cɔba ɔ ɔlɛca, kuɔŋɔ́ bɛ́muátá, anyía tɔkɔma etú tu ŋe sú wuúci túme áŋa taaká. » ⁹Besuif ŋe bú oónyísíkínyí tɔkɔma eétú, bɔ́ kɔɔna báyɛ bɛsana eébí áŋa híáná taaká.

Bóol eé buúse bú Félis

¹⁰Aáná kɔ́mɛ́na ŋeé késítínyí Bóol anyía wá táŋáka, mbá Bóol ɔsɛ : « I ŋe mí menyi anyía tuɔŋɔ ma hɔ́laka tuéŋí etú o ŋoó kélísi bɛsana bɛ́ baacɔ aaha aasɔ́ a bunɔŋɔ ; yaátɛ́ asana ya mɛ́ŋa na mɔŋɔlɛ́ meéŋí ɔ ɔtɛ́má ekúlú ayɛ́ ɛ ŋaá mɛ bɛ́kála oówe eé buúse. ¹¹Ɔ ɔ́ŋa wu ɔbataka baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ asana ayɛ́ ɛ ŋaá mɛ táŋa, yááŋa anyía mɔɔ́sɛ́ tɛ ŋa hɔ́la mɔɔ́hátá ne méfendí amá ɛ ŋgaá mɛ hámá e Yelúsalɛm o okonyémi Bandɔ́mɛsɛ́ aá ciayɛ́ Ciíbe. ¹²Ayɛ́ ɛ ŋgaá mɛ hámá, ta ɔɔcɔ ta ɔmɔtɛ́ tɛ ɔ́mɔ mɛ kuanɛna buɔ́sɛ́ yemí suŋgunyinyi na baacɔ, ta anyía yemí oosikinyi baacɔ e etuŋulinyi eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, mbá ta *andaŋía yɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na a yɛ́mɔtɛ́, ta aá haála a hɔ́mɔtɛ́ há bálɛ́ka. ¹³Ba-mɛ-sɔ́mɛ́na eebe aámbáya tɛ abɔ́ bá ta na hɛkɔma a hɛ́mɔtɛ́ ahɛ́ bá bɔ́ŋa bé o mi túme. ¹⁴Asana eyí i ŋe mí menyi ayɛ́ ya mɛ́ŋa wu ɔ kuɔŋɔ́ laana áŋa anyía, ɛ ŋa mɛ́ látɛ́na yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí ohónyí eyí beébe bé ŋe bú bíkéti anyía yɛ́ tɛ á bá atálɛ́mánánɔ́. Ɛ ŋa mɛ́ nyiɔnɔ Bandɔ́mɛsɛ́ buólí, wuúci cíísú sɔ́kɔ́nɔ́ ŋaá bá cíé nyémiki. I ŋe mí lumitinine tɔ́na bɛsana bikime a bɛ́áŋa bɛɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ ne e tufule tú *bikotí ne e tufule tú *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́. ¹⁵Ya mɛ́ŋa ɔháyánɔ́ mɔŋɔlɛ́ eeme ná Bandɔ́mɛsɛ́ háyɛ beébe tɔ́na bá ma bɔ́ háya : Maáŋa anyía baacɔ bekime, ta bɛtálɛ́mánánɔ́, te eebe a bá tɛ abɔ́ bá bɛtálɛ́mánánɔ́, ká bɔ́ háanyuaka e biwéewé. ¹⁶Yaátɛ́ asana í meé mi bíínjie bikúlú bikime anyía híími hɛcɔɔ́cɔ́ hɛ́ ɔtɛ́má tɛ́ mɛ kákálɛ́na ne eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ne eé buúse bɔ́ baacɔ.

¹⁷I ŋe mí hulíki ɔmbana ú tuɔŋɔ weéŋí, míɔ kɔ hálɔ́mɔ́na eé Yelúsalɛm. Ɛ ŋgaá mɛ hálámánáná na bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔwaafakɛna baacɔ bá mahana bá búámɛ bunɔŋɔ ne bitúké bɛ́ ɔsɔ́mbákɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ *bɛbɛ́sámbá. ¹⁸A asana eéyé ɛ ŋaá mɛ bá eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, yémi kuenyikinyi okotí yí obífúúmínyi. Nyɛkɔca nyɛ́ baacɔ tɛ ɔ́mɔ bá aámɛ a maabána, mbá te etuŋulinyi a yɛ́mɔtɛ́. ¹⁹Bɔ́mɔtɛ́ *Besuif bé ekéti yí iisí yɛ́ Asi ŋa bɔ́ bá hɔ́á, keyé beébe bá ŋa bɔ́ bá bó mi héléne aaha oówe eé buúse, mbɔ́kɔ bábɔ́ bá na hɛkɔma a hɛ́mɔtɛ́ hí o mi túme. ²⁰Mbɔ́kɔ ɛ tɛ á bá aáná, baacɔ eebe óo bíkétíkínyi bɔmbányɛ asana a yaabɛ́ ayɛ́ bá ŋa bɔ́ mɛ kákálɛ́na, ekúlú eyí bé ŋe bú mi télímínyi a nyɛkála eé buúse bú Hitúlé a hiáŋá, ²¹ɛ tɛ ŋáa bá hú buhúnyi eebu abɔ́ ɛ ŋa mɛ́ kɔɔna aabɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ okelú ɔ ɔmuaná ɛsɛ́ : Tɛ́ka asana ayɛ́ ya mɛ́ŋa aáhá a nyɛkála eenú eé buúse hɛ́nánɔ áŋa anyía i ŋe mí lumitinine nyɛhaanyua nyí biwéewé e ? »

²²Félis ŋaá bá weé ményukune bɔmbányɛ bɔmbányɛ bɛsana biéŋí a asana ne ohónyí ú Otéŋí a Waáŋá ; aáná u ŋeé hélúmúnyi nyɛkála ne elime, u ŋé beébe laána ɔsɛ : « Ánɔ cɔbá, i ké mi kélísíki yáánɔ́ asana buɔ́sɛ́ bú etémbí, ekúlú eyí Lisiás, mutéŋínyi bicénji a muáŋá, káá fáaya. » ²³Nyɛlaana mutéŋínyi bicénji e mutíkítíki eényí anyía mué ke hélúmúnyi Bóol eé ciíbe cɛ ɛcaná, bé tí menyí wuúci fáláka e nyitétényi, bé tí leké bíáyɛ́ bikendinyi o búle wuúci ɔ́ɔ́lɔ.

Bóol eé buúse bú ne Félis ne Túlúsile

²⁴Ahɛ́ ɔmbana ú mɔɔ́sɛ́ a wɔ́mɔtɛ́ ŋa hɔ́la, Félis ŋaá fááya ɔlɔŋɔ ne oónyí Túlúsile, itónyi ci *Besuif.24.24 Wáŋa ekuke yɛ́ ɔɔ́nɔ́ e woónjú u Elóot Akílíba I. U ŋɔɔ́ tɔ́nɔ́ ne otéŋí u bunɔŋɔ bɔ́ Ɛmɛ́sɛ, Félis ŋeé wuúci húnyisi. U ŋá kɔɔ́na anyía bé wuúci lɔ́ŋɛ́tɛ́na Bóol. Bɔ́ ŋɔ́ lɔ́ŋɛ́ta, Bóol ŋé wuúci bíkétíkínyi asana a yɛ́ ŋá lɛca mɔŋɔlɛ́ amá ɔɔcɔ ŋaá háya né Yésus Kilís. ²⁵Mbá ekúlú eyí Bóol ŋeé túmé obíkéti na anyána ɔɔcɔ á nyɛ́mana wu ɔkandaka ɔtálɛ́mánánɔ́ eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, yɔ́ bámɛ́na wɔɔ́nɛ́nánɔ́ ɔ ɔtɛ́má noómi, u tɛ kɛla bɛsana a bɛɛbɛ́, na anyána Bandɔ́mɛsɛ́ káá sɔ́mbɔ́tɔ́kɔ́nɛ́na baacɔ bɛsana, bulíkílíki ŋá hatɛ́na Félis, mbá ɔsɛ né Bóol : « Aámbáya kakána hálɔ́mɔ́na, ɛ ká mɛ́ ɔ lɔ́ŋɛ́ta ɛ́mɔtɛ́ ekúlú. » ²⁶U ŋaá bá waá mɛ́naka mɔŋɔlɛ́, u ketiki anyía Bóol áŋa wu o wuúci iínjie mɔɔnyɛ́ ; yaátɛ́ asana u ŋaá bá weé wuúci lɔ́ŋɔ́kɔ bikúlú bikúlú anyía bábɔ́ aásánáka.

²⁷Ɛ́makɛ́la tuɔŋɔ túfendí á hɔ́la, bá ŋá tɔ́ma kɔ́mɛ́na ci etémbí, Bɔlɔsíus Fɛsitus, e nyilimíné nyí Félis. Félis ŋaá bá wa yáambaka anyía Besuif eé wuúci bílénékíne, ɛ́ɛhɛ́ u ŋaá nyɛana Bóol eé ciíbe cɛ ɛcaná.

Bóol ma báta ohulisi yááyɛ́ asana ná Sɛsáal

¹E elime cɛ mɔɔ́sɛ́ matátɔ́ amá Fɛsitus ŋgaá hámá e ekéti yí iisí ayɛ́ u ŋaa nyɛ́mana wu otéŋgínyi, u ŋa hátɔ́na a Sɛsalɛ́ɛ, yó súéte eé Yelúsalɛm.25.1 Yelúsalɛm áŋa hoóhi kilomɛ́ta etíne atáánɔ na Sɛsalɛ́ɛ.²Hɔ́á, ne betéŋínyi *beluli nyiínjie na *baáŋá bé *Besuif ŋa bɔ́ fáákɔ́na nááyá ɔ ɔkɔsɔ́mɛ́na Bóol. Bá ŋa bɔ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Fɛsitus ³anyía wé lumítíne anyía bá ka hálámánána Bóol eé Yelúsalɛm ; aá taaká, bé ŋe bú wuúci táŋákɛ́na hɛbɛŋa, bá áambaka o fule wuúci ɔ́ɔ́nɔ o ohónyí. ⁴Mbá Fɛsitus ŋeé beébe bɛ́kámá na anyía Bóol áŋa ɔháyánɔ́ eé ciíbe cɛ ɛcaná a Sɛsalɛ́ɛ, na anyía hikúlúkúlú wuúci bɛ́muátá ŋaá cɔba ɔ ɔhálɔ́mɔ́na hɔ́á. ⁵Yó sólinyi ɔsɛ : « Báánɔ́ betéŋínyi á bɔ́ŋa bá ɔcɔba ɔlɔŋɔ na yaŋɔ́ anyía bébú túméke ɔɔcɔ oócí tɔkɔma hɔ́á, mbɔ́kɔ wáŋa ɔkɛlánɔ́ bɔɔbɛ́ a búmɔtɛ́. »

⁶Fɛsitus ŋeé límékíne hoóhi mɔɔ́sɛ́ manamanyɛ́ ta anyía mɔɔ́hátá náábɔ́, u ŋá hálɔ́mɔ́na a Sɛsalɛ́ɛ. Ɔ ɔyá ɔyá u ŋeé límíne a andaŋía yɛ́ nyɛkála, mbá ɔsɛ bé wuúci héléníne Bóol. ⁷Ahɛ́ Bóol ŋgaá hámá, Besuif e bé ŋe bú húlé eé Yelúsalɛm ŋe bú wuúci bɛ́bɔ́ŋɔ́lɛ́ná, bé ŋé túme o wuúci túme bɛandándá bɛ́ tɔkɔma biéŋí abɛ́ bɔ́ tɛ ɔ́mɔ bɔ́ bá ne ohónyí wú otóŋínyi anyía bɛ́áŋa taaká. ⁸Mbá Bóol ŋaá bá waá bɛ́hɔ́kɔ́nɔ́nɔ ɔsɛ : « Ɛ tɛ ɔ́mɔ nɔ́kɔ okotí ta ɔ́mɔtɛ́ e *bikotí bí Besuif, te e bikotí bí *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, te e bikotí bí butéŋí bú *Lóom. » ⁹Fɛsitus ŋaá bá wa yáambaka anyía Besuif e wuúci bílénékíne, ɛ́ɛhɛ́ u ŋa bátá Bóol ɔsɛ : « Aáná ɛ́cɛ anyía o ŋoó lumitine osúéte eé Yelúsalɛm anyía bó yóo kélísíki eémi eé buúse a bɛsana eébí e ? » ¹⁰Mbá Bóol ɔsɛ : « Ɛ ŋa mɛ́ hɛ́nyɛ́na ɔkɔɔna ɛsɛ́ ne bikotí bí butéŋí bú Lóom bá nyɛ́mana bé o mi kélísíki. Mbɔ́kɔ yaŋɔ́ ɔnɔkɔ́nɔ́ okotí yí Besuif a yɛ́mɔtɛ́, keyé kuɔŋɔ́ bɛ́muátá o ŋoó menyi bɔmbányɛ bɔmbányɛ. ¹¹Mbɔ́kɔ ya mɛ́ŋa a nyɛnana, míɔ kɛla asana ayɛ́ yámɛ nyɛmana wu owééne eé yiíyi, ɛ tɛ ŋá mɛ́ sáŋɔ́na owé. Mbá mbɔ́kɔ ta hɛkɔma ta hɛ́mɔtɛ́ tɛ á bá taaká a tɔkɔma tukime etú bé ŋe bú mi túme, ta ɔɔcɔ tɛ a bá wu o mi fiimbie náábɔ́. Hú Sɛsáal bímuócí wá nyɛ́mana wu ɔbaka asana eeye ! »25.11 Yeéti ekime yí butéŋí bú Lóom ŋaá bá na makɛ́nda me ohulisi nyɛsɔ́mbɔ́tɔ́na nyɛ́ nyɛkála nyɛ́ yááyɛ́ asana ne otéŋí a waáŋá u Lóom.¹²Fɛsitus ŋaá lɔ́kɔ́máná na bááyɛ́ be-wuúci-lébe, mbá ɔsɛ : « Ɔ́kɔ, tɛ́ka kuɔŋɔ́ bɛ́muátá ɔ́ mɔɔ́ kɔɔna anyía Sɛsáal wá nyɛmana wu ɔ kuɔŋɔ́ kélísíki e ? Oo, ɔ ŋɔ́ɔ nyɛmána wu ɔkɔkáláka eéyé eé buúse. »

Bóol eé buúse bɔ́ na Akílíba ne Beleníse

¹³E elime cɛ ɔmbana ú mɔɔ́sɛ́, ne otéŋí u *Besuif Akílíba25.13 Elóot Akílíba u ɔláta, ɔɔ́nɔ́ u Elóot Akílíba u buúse (fanáka BBƐ 12) ; u ŋaá bá weé téŋgínyi i iisí a cɛ́mɔtɛ́ a aháŋá yɛ́ namuaná cɛ́ Balɛstíne. Onyíinyí e woónjú Beleníse ŋaá bá onyíinyí e woónjú a wɔmɔtɛ́ u Túlúsile (24.24). ne onyíinyí e woónjú Beleníse ŋga bɔ́ hámá a Sɛsalɛ́ɛ, anyía bé ke bú téŋíti Fɛsitus. ¹⁴Háyɛ bá ŋa bɔ́ nyɛ́mána bé ohuliki mɔɔ́sɛ́ meéŋí a Sɛsalɛ́ɛ, Fɛsitus ŋé beébe bíkétíkínyi asana yí Bóol, ɔsɛ : « Ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ áŋa aaha ewú Félis ŋeé síké eé ciíbe cɛ ɛcaná. ¹⁵Ahɛ́ ɛ ŋa mɛ́ cɔba eé Yelúsalɛm, ne betéŋínyi *beluli nyiínjie na *baáŋá bé Besuif ŋe bú wuúci túméké tɔkɔma, bɔ́ mɛ́ bata anyía yámɛ sɔ́mbɔ́tɔ́na anyía wáŋa a nyɛnana noómi. ¹⁶Mío beébe bɛ́káma anyía Boloomɛ́ŋ naŋa bá tɛ abɔ́ cáŋa owiínjie ɔɔcɔ nyɛnana wuúci tɛ́ka na ɔtálɛ́mɛ́na a nyɛkála ne be-wuúci-sɔ́mɛ́na, yɔ́ bɛ́sɔ́mɔ́kɔ tɔkɔma. ¹⁷Aáná bá ŋa bɔ́ fááya aaha ɔlɔŋɔ na yaŋɔ́. I ti ómó húli ekúlú acaha ; ɔ ɔyá ɔyá mío limine e nyikélísi bɛsana, mío wiínjie makɛ́nda me ohéléne ɔɔcɔ oócí. ¹⁸Be-wuúci-nuusi ŋa bɔ́ fááya, mbá beébe te o wuúci túme hɛkɔma ta hɛ́mɔtɛ́ a tɔkɔma atɔ́ ɛ ŋa mɛ́ bá yémi ketiki. ¹⁹Bá ŋa bɔ́ bá hú ne tusuŋísúŋí a tɔ́ ŋa lɛca úúbú olumitinine, tú lɛ́caka tɔ́na Yésus, ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ewú u ŋeé wé, mbá Bóol wuúci, waá hɛ́nyákɛ́na ɔkɔɔna anyía ɔɔcɔ oócí áŋa wɔɔ́sɔ. ²⁰Aá yaŋɔ́, ɛ ŋaá mɛ bá i ti emí menyí anyána yámɛ́ kɛla a asana eéyé. Ɛ́ɛhɛ́ ɛ ŋa mɛ́ batá Bóol mbɔ́kɔ wáŋa wu olénéke ɔcɔba eé Yelúsalɛm, anyía bé keé wuúci kélísíki hɔ́á a asana eéyé. ²¹Mbá Bóol ŋe húlísí yááyɛ́ asana eé buúse ; u ŋé lénéke anyía otéŋí u Lóom wuúci bɛ́muátá é kélísíki yááyɛ́ asana. Ɛ́ɛhɛ́ i ŋeé mi iínjíé makɛ́nda me o wuúci tétényíki eé ciíbe cɛ ɛcaná ɔ ɔkɔɔ́háma ekúlú eyí i ké mí wuúci tɔ́ma ná Sɛsáal. »

²²Mbá *Akílíba ɔsɛ ná Fɛsitus : « Ɛ ŋa mɛ́ aamba ɔlɔ́kɔ́ma ɔtáŋa ú ɔɔcɔ oócí, yaŋɔ́ bɛ́muátá. » Fɛsitus ɔsɛ : « Nyɛána aná ! Nɔɔyá, ɔ kɔ́ɔ́ lɔ́kɔ́máka úúyé ɔtáŋa. » ²³Ɔ ɔyá ɔyá, na Akílíba ne Beleníse ŋa ka bɔ́ hámá na bɔɔcɔ bukime, bɔbɔŋɔ́kɔ́nɔ́nɔ́ na baacɔ beéŋí. Bé ŋgo óófine a andaŋía yɛ́ nyɛkála bɛsana ɔlɔŋɔ ne betéŋínyi bicénji na baáŋá bá Sɛsalɛ́ɛ. Fɛsitus ŋe yiínjíé makɛ́nda me okohéléne Bóol. Bé ŋe wuúci héléné. ²⁴Mbá Fɛsitus ɔsɛ : « Otéŋí Akílíba, na banɔ́ bekime abá nua nɔ́ŋa aaha ɔlɔŋɔ na basɔ́, nu ŋa nɔ́ lɛ́ca ɔɔcɔ ooci a wáŋa tálɛ́mɛ́na eénú eé buúse. Besuif bekime ŋa bɔ́ fáákɔ́na náámɛ, bó koó wuúci sɔ́mɔ́kɛ́na o otúme eé Yelúsalɛm ɔ ɔkɔɔ́háma aaha a Sɛsalɛ́ɛ. Bá bɔ́mɔkɔ báyɛ u tɛ ɔ́mɔɔ́ nyɛ́mana tɔ́na wu ɔ háná líhéke. ²⁵Mbá aá yaŋɔ́, ɛ́ ŋa mɛ́ lɛca anyía wuúci ta ɔkɛla bɔɔbɛ́ abɔ́ wá nyɛ́mana wu owééne eé buúbu. Ta híáná, ayɛ́ wuúci bɛ́muátá u ŋe húlísí yááyɛ́ asana né otéŋí u Lóom, mío súŋe anyía i ké mí wuúci tɔ́ma nááyá. ²⁶Ɛ tɛ ámɛ kɛla ne iŋgime cɛ asana a cɛ́ ŋa lɛ́ca ɔɔcɔ ooci, anyía yámɛ ɔ́ɔ́ŋɔ́kɛ́na otéŋí nufule. Aá yaátɛ́ asana í me mí wuúci télímínyi eénú eé buúse, hɔlákáhɔ́láka oówe eé buúse, kuɔŋɔ́ Otéŋí Akílíba, anyía ɛkákɛ́la óo wuúci bícónyíki, aáná ya mɛ́ŋa wu ɔbɔ́ŋɔ bɛsana bí o wuúci ɔ́ɔ́ŋɔ́kɛ́na. ²⁷Bú tɛ ŋáá lɔ́kɔ́mána buúse bukime, mbɔ́kɔ ɛ ŋá mɛ tɔ́ma ɔɔcɔ u ciíbe cɛ ɛcaná ɛ tɛ cálɔ́na e nufule tɔkɔma a túáŋa tú wuúci hatɛ́ákɛ́nánɔ́. »

Bóol ŋá bɛ́kála eé buúse bɔ́ Akílíba

¹Mbá Akílíba26.1 Fanáka nyihembule nyí 25.13. ŋá laána Bóol ɔsɛ : « Ɔ wáaŋa na makɛ́nda ma ɔbɛ́káláka aámbáya. »

Aáná Bóol ŋaá nándɔ́na ɔɔbɔ́, u ŋe túmé ɔbɛ́kála ɔsɛ : ²« Otéŋí *Akílíba ! Ɛ́ɛ, i ŋeé mi bíléne hɛ́nánɔ eeci ayɛ́ ɛ́ maá mɛ tálɛ́mɛ́na oówe eé buúse, anyía yámɛ bɛ́káláka a bɛsana bikime ebí *Besuif á bɔ́ŋa bá mɛ sɔ́mɔ́kɛ́nánɔ́ eé biíbi. ³Yááŋa anyía o ŋoó menyi abɛ́kɛ́lɛ́na cé Besuif ekime bɔmbányɛ bɔmbányɛ, e menyukune tɔ́na bɛsana e bí ŋe héléne isuŋí aabɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́. Yaátɛ́ asana ɛ ŋá mɛ ɔ bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na anyía óo mi eéhínyínyi, ɔ́ɔ lɔ́kɔ́máka uumi ɔtáŋa.

⁴Besuif bekime ŋe bú ményi anyána i ŋeé mi líhéké o otúme aámɛ a bunɔ́sɛ́ ɔ ɔkɔɔ́háma hɛ́nánɔ eeci ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ na buamɛ ne eé Yelúsalɛm áyá. ⁵Bé ŋe bú mi menyí feeké ; beébe bá bɔ́ŋa bá ɔhákɛ́na ɛmbasɔ́ eémi o olíhe, mbɔ́kɔ bé ŋé bú lénéke. I ŋeé mi líhéke ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ ɔlɔŋɔ ú *Bafalisiɛ́ŋ ; ɔlɔŋɔ oócí awɔ́ u ŋa látɛ́na *bikotí bí onyemikinyi Bandɔ́mɛsɛ́ hɛ́ a nyɛbaná hɛ́ a nyɛbaná ɔ ɔhɔla ɛlɔŋɔ cí etémbí. ⁶Mbá ya mɛ́ŋa aaha tálɛ́mɛ́na hɛ́nánɔ eeci a nyɛkála a asana na nyɛtáta anyɛ́ ɛ ŋa mɛ́ táta na mɔŋɔlɛ́ mekime ɛndána acɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá bɛ́tánɛ́ná cíísú sɔ́kɔ́nɔ́. ⁷Ɛndána eécí, túásɔ́ tɔnyɛ́nɔ́ tukime túɔ́hátá ne túfendí ŋaá tátá ɔlɛca na mɔŋɔlɛ́ ; ɛ́ɛhɛ́ tú ŋe nyemi Bandɔ́mɛsɛ́ ne nebutúé na nabuɔ́sɛ́, tú tɛ tɔmbɔ. Otéŋí Akílíba, a asana na ɛndána eécí Besuif ŋa bɔ́ mɛ sɔ́mɛ́ná. ⁸A asana a yaátɛ́ nu ŋe nú súŋunyi, banɔ́ a bɔ́mɔtɛ́ a basɔ́ Besuif, anyía Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa wu oheenyiki baacɔ o owé e ?

⁹Aámɛ a aháŋá yɛ́ bɛ́muátá, i ŋe mí keti anyía ɛ ŋa mɛ́ nyɛmána wu onuusiki Yésus, ɔɔcɔ u *Násalɛt, i ihényí ikime. ¹⁰Buólí eébú ɛ ŋa mɛ́ nyiɔ́kɔ eé Yelúsalɛm, yaŋɔ́ bɛ́muátá ooci, míɔ hákɛ́na belumitinine Yésus beéŋí eé ciíbe cɛ ɛcaná a makɛ́nda emé betéŋínyi *beluli nyiínjie ŋe bú mi iínjíé. Ekúlú ekime ayɛ́ bá ŋaá bá bábɔ́ sɔ́mbɔ́tɔ́na anyía bá ɔ́ɔ́nɔ́kɔ belumitinine *Kilís, ɛ ŋaá mɛ bá yémi lumitine aáná. ¹¹Bikúlú a bɛ́mɔtɛ́ ɛ ŋaá mɛ bá yamɛ́ kɛlaka anyía bé iínjíékíne a bɔ́mɔtɛ́ muuyé a *bɛndaŋía bɛ́ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na, i beébe eékíkínyi anyía bé fénékíne Yésus. Ɛ ŋaá mɛ bá na nyɛŋána nyiéŋí náábɔ́ a nyɛnamá anyɛ́ ɛ ŋa mɛ́ cɔbá o okoó beébe nuusi a bálɛ́ka cɛ́ haaca. »

Nyɛháya mɔŋɔlɛ́ nyí Bóol né Yésus

¹²« Yaátɛ́ asana ɛ ŋa mɛ́ cɔbá búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́ aá Tamás ɛ́cɛ betéŋínyi *beluli nyiínjie mé bú mi iínjie makɛ́nda ma ɔcɔba hɔ́á. Ɛ ŋa mɛ́ bá ne tufule tɔ́ makɛ́nda etú bé ŋe bú mi iínjíékíne. ¹³Otéŋí *Akílíba, yɔ́mɛ ɔ laana : Ɛ ŋaá mɛ bá yamɛ́ cɔ́cɔbaka hɔ́á. E túefi, ɛ ŋa mɛ́ lɛcá yaandándá yí eese yí é húlúkúne ɔ Ɔmuaná ; yɛ́ nɔ́maka ɔ ɔhɔla eese yɛ́ ɔɔ́cɔ́, yɛ́ ŋaá basɔ́ bɔ́ŋɔ́lɛ́na, na yaŋɔ́ na bíámɛ bikendinyi. ¹⁴Aáná tu ŋa sɔ́ kuákɔ́na basɔ́ bekime ɔ ɔmɛsɛ́, míɔ lɔ́kɔ́ma okelú a wúmɔtɛ́ á mɛ bataka ne *nuebélé ɔ́sɛ : “Sóol, Sóol ! Anyíatɛ́ o ŋo mí tekese e ? O ŋoó bíyébi etémbí ne etémbí ekúlú ayɛ́ ɔ ŋɔɔ́ waamba ɔyákána háyɛ káwɔ a cɛ́ tɛ ŋa lɔ́kɔ́ma ɔkála ú busue bɔ́ múáyɛ́ mutétényi.” ¹⁵Mbá ɛsɛ́ : “Kuɔŋɔ́ ɛ́cɛ aányɛ́ e, Otéŋí ?” U ŋá bɛ́káma ɔsɛ : “Yaŋɔ́, Yésus, ewú o ŋoó tékése, ¹⁶mbá ta híáná, hatɔ́na ɛndánáka ; asana ayɛ́ ɛ́ ma mɛ́ kɛla anyía ɔ́ɔ mɛ lɛca26.16 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « bɛsana abɛ́ ɔ́ mɔɔ́ lɛcaka… » áŋa anyía ɔ ŋɔ́ɔ nyɛmána wu ɔbámɔ́kɔ́na muamɛ munyiɔnɔ. Ɔ kɔ́ɔ́ bá uumi ɔmbasɔ́mbásɔ anyía óo bíkétíkínyi baacɔ anyána ɔ́ mɔ mɛ́ lɛca hɛ́nánɔ ; o kóó beébe bíkétíkínyi tɔ́na bɛsana ebí i ké mí o tóŋgínyi. ¹⁷I ké mí o kétúnyíki ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ci *Besuif. Míɔ kuɔŋɔ́ kétúnyíki tɔ́na ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá Besuif ; náábɔ́ ɛ ŋa mɛ́ ɔ tɔ́ma. ¹⁸Ɛ ŋa mɛ́ ɔ tɔ́ma hɔ́á o okoó beébe húúnéke eése, wó beébe hémúkúnyi i ibíne noómi anyía bébú oófókíne e eese noómi ; wó beébe aáŋíáka e butéŋí bɔ́ Sátan, mbá e beébe hákɛ́na e *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. Mbɔ́kɔ bá ŋa bɔ́ hákɛ́na mɔŋɔlɛ́ náámɛ, Bandɔ́mɛsɛ́ kéé beébe nyɛanakɛnɛna máábɔ́ maabɛ́, yó beébe limisikinyi ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ bááyɛ́ baacɔ abá u ŋɔ lɔ́tɔ́kɔ.” »

Bóol ŋɔɔ́ nyiɔ́kɛ́na Yésus

¹⁹« Asana ɔ́mɔtɛ́, Otéŋí *Akílíba, ɛ tɛ ɔ́mɔ́ kɛ́lɛna ɛndɔ́kɔ́ e *eseye yɛ́ asana ayɛ́ ɛ ŋa mɛ́ lɛcáka, yí é húlúkúne ɔ Ɔmuaná. ²⁰Mbá ɛ ŋa mɛ́ cáŋacáŋa ohulikinyi *Besuif bá Tamás Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma, mío yiíyi hulikinyi tɔ́na baacɔ bé Yelúsalɛm, míɔ cɔba ne buúse o okoó yiíyi hulinyi baacɔ bekime ne bé iisí ci Besuif na bá mɔnɔŋɔ me etémbí áyá. I beébe laakɛna ɛsɛ́ bá bɛ́kákálákɛ́na máábɔ́ maabɛ́, mbá bá sɔ́mba ɔkɔlɔ́ eé meéme ; bá hákɛ́na mɔŋɔlɛ́ ná Bandɔ́mɛsɛ́, mbá bá kɛ́laka bɛsana e bí ŋo tóŋínyi anyía bá ma bɔ́ bɛ́kákálákɛ́na taaká máábɔ́ maabɛ́. ²¹Aá yaátɛ́ asana Besuif ŋa bɔ́ mɛ́ hatɛ́na eé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ; bá ŋa sɛ́ bábɔ́ mɛ ɔ́ɔ́nɔ́. ²²Nyitétényi anyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé mi tétényi, nyiínyi nyí ŋeé mi líhísi ɔ ɔkɔɔ́háma aámbáya. Ya mɛ́ŋa úúyé ɔmbasɔ́mbásɔ a baacɔ bekime, o otúme a banásɛ́ ɔ ɔkɔɔ́háma a *baáŋá. Ɛ tɛ ŋá mɛ tála bɔkɔ a bɔ́mɔtɛ́ a bɛsana ebí ne *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́ ne *Moyís ŋe bú húlíki anyía bɛ́ káá bɛ́kɛ́láka. ²³Bɛ́áŋa anyía *Mesíi ŋá nyɛmána wu owé, yɔ́ bámɔ́kɔ́na ɔɔcɔ u buúsebuúse ɔ ɔhaanyua e biwéewé, yó númisiki eese a baacɔ bekime na bá búásɔ́ bunɔŋɔ na bá mɔnɔŋɔ me etémbí áyá, bú tóŋgínyi anyía Bandɔ́mɛsɛ́ kéé beébe nohiki. »

Bóol ŋa yáamba ɔkɛla anyía Akílíba é lumitinine

²⁴Ekúlú eyí Bóol ŋaá bá waá bɛ́káláka aáná, Fɛsitus ŋá táŋɛ́ta okelú ɔ ɔmuaná ɔsɛ : « Bóol, ɔ wáaŋa yaála, yaandándá yí omenyi ú bɛsana mé yóo hélúmúnyi yaála. » ²⁵Mbá Bóol ɔsɛ :

« Eéʼeé, Kɔ́mɛ́na ! Ɛ tɛ amɛ́ bá yaála. Yááŋa anyía bɛsana eebi abɛ́ ɛ́ ŋaá mɛ táŋa ŋa lɔ́kɔ́mána bɔmbányɛ, bɛ́áŋa taaká. ²⁶Otéŋí *Akílíba bɛ́muátá ŋeé ményi bɔmbányɛ bɛsana eebi. Buátɛ́ bɔkɔ ya mɛ́ŋa wu o wuúci laakɛna na mɔŋɔlɛ́ ɔ ɔtɛ́má anyía u tɛ ŋáá nána ta asana ɔ́mɔtɛ́ ; yááŋa anyía bɛ́ tɛ ɔ́mɔɔ́ bɛ́kɛ́la indiitie haála a hɔ́mɔtɛ́. ²⁷Otéŋí Akílíba, yaŋɔ́ ɛsɛ́ o ŋoó lumitinine bɛsana ebí *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe bú húlíkínyi baacɔ e ? Ɛ́ɛ, i ŋe mí menyi anyía o ŋoó biíbi lumitinine. » ²⁸Mbá Akílíba ŋaá laána Bóol ɔsɛ : « O ŋoó bíkéti asɛ ɔ ŋɔɔ́ cɔba ɔ ɔkɛla anyía yámɛ bɛ́cáŋa kilísíten e hikúlúkúlú e ? »26.28 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « …wɔ cɔba ɔ ɔkɛla yémi lumitine ɔbɛ́cáŋa kilísíten ».²⁹Mbá Bóol ɔsɛ : « Ta bú tɛ ŋáa bɛ́kɛ́la aámbáya, te nyíényí bú káá bɛ́kɛ́láka, ɛ ŋaá mɛ bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ anyía wá kɛlá anyía na kuɔŋɔ́ na ba-mɛ-lɔ́kɔ́ma hɛ́nánɔ, nuánɔ́ bámɔ́kɔ́na belumitinine háyɛ yaŋɔ́, asana ɔ́mɔtɛ́ nu tɛ lɛcá muuyé amɔ́ ɛ ŋa mɛ́ lɛca. »

³⁰Aáná ne otéŋí, na kɔ́mɛ́na, ne Beleníse, na baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ bá aáhá ne beébe ŋa bɔ́ hátɔ́kɔ́na ɛndánáka, ³¹bá ŋá cɔbá a hɛtɔkɛ, bá kɔ́ɔ́naka beébe ne beébe báyɛ : « Ɔɔcɔ ooci tɛ ɔ́mɔɔ́ kɛla bɔkɔ a bɔɔbɛ́ a búmɔtɛ́ abɔ́ wá nyɛ́mana wu owééne eé buúbu, ta anyía bú o wuúci háya eé ciíbe cɛ ɛcaná. »

³²Akílíba ná Fɛsitus ɔsɛ : « Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ooci ti e húlísi yááyɛ́ asana ná Sɛsáal, keyé bé me wuúci nyɛana. »

Bá maá tɔ́ma Bóol o Lóom

¹Ahɛ́ Fɛsitus ŋaá sɔ́mbɔ́tɔ́ná anyía tu ŋá sɔ́ nyɛ́mána tu ɔkandaka eé sitíme o osúéte i Italí, u ŋé cuméke ne Bóol na baacɔ bé etémbí bé ciíbe cɛ ɛcaná né mutéŋínyi bicénji a mumɔtɛ́, nyiínyi ɛ́cɛ Súlius. Mu ŋaá bá mu ɔlɔŋɔ ú bicénji a waáŋá ú *Lóom, bá lɔ́ŋɔ́kɔ ɔlɔŋɔ oócí báyɛ « Ɔlɔŋɔ ú bicénji a waáŋá ú Sɛsáal ». ²Tu ŋe sú oófókíne eé sitíme cɛ bálɛ́ka cɛ Atɛlamíte.27.2 Nyɛtálɛ́mɛ́na sitíme nyɛ́ aháŋá yɛ́ asálá yɛ́ nyɛfianɛna nyɛ́ ɔɔ́cɔ́ nyɛ́ Asi Minɛ́ɛl, hoóhi na Tɔlɔwás. Sitíme eécí ŋaá bá cɛ́ a cɔ́baka a aháŋá yɛ́ atálɛ́mɛ́na sitíme cé ekéti yí iisí yɛ́ Asi, tu ŋé súéte. Ɔɔcɔ ɔ wɔmɔtɛ́, ebíényi yí Tɛsaloníke i iisí cɛ Masɛtuán, nyiínyi ɛ́cɛ Alisitáak, ŋaá bá na basɔ́. ³Ɔ ɔyá ɔyá, tú ŋga hámá e Síton. Súlius ŋaá bá weé tétényíki Bóol na ambányɛ yɛ́ ɔtɛ́má ; aáná u ŋaá nyɛána Bóol anyía wá ka lɛ́cáka baláayɛ́, háyɛ bá bɔ́ŋa bé o wuúci iínjíékíne bɛnyɛ́ma a bɛ́ ŋaá bá bí é wuúci bɛ́ámbákɛna. ⁴Ahɛ́ tu ŋa sɔ́ hátɔ́na e Síton, bihúne ŋé túme ohúne, bɛ́ basɔ́ húlúkúníne eé buúse. Aáná tu ŋá sɔ́ hɔ́lákɛ́na cɛ asálá cɛ asálá yí Síbele, iisí a cɛ́áŋa ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ nuɔmɔ́, ananyía bihúne tɛ ɔ́mɔ́ bá bí é húnéke hɔ́á. ⁵Tuɔ́ bɛ́táŋálɛ́ákána cɛ nuɔmɔ́ cɛ nuɔmɔ́ hoóhi na bɛsálá bí ne iisí ci Silisí na cɛ Bamfilí, tú ŋga hámá a bálɛ́ka ci Mííla i iisí ci Liisí. Tu ŋá hámɔ́kɔ́na eé sitíme. ⁶Hɔ́á, mutéŋínyi bicénji ŋaa lɛ́cá sitíme cɛ bálɛ́ka cɛ Alɛkɛsandilí, ci é súétéke i Italí, u ŋá basɔ́ óófíkínyi noómi.

⁷Tu ŋe sú húlíki mɔɔ́sɛ́ meéŋí o ohónyí anyía tu ŋa sɔ́ bá tuasɔ́ kándaka butíkítíki a asana ne ehúne a yɛ́ ŋaá bá yá basɔ́ húlúkúnine eé buúse. Tu ŋa sɔ́ lɛ́cáka muuyé muéŋí anyía tú ka sɔ́ háma a maabána ma bálɛ́ka ci Siníte. Ahɛ́ ehúne ŋaá bá yɛ́ tɛ á basɔ́ aátába osúéte na ɔkanda ne buúse fiaŋɔ, tu ŋa sɔ́ hɔ́lɛ́na ɛ ɛmbana ci iisí a cɛ́áŋa ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ nuɔmɔ́, nyiínyi anyía Kɛlɛtɛ, a aháŋá yɛ́ ɔndɔ́ŋɔ ú iisí cɛ bálɛ́ka cɛ Salémone. ⁸Tu ŋa sɔ́ cɔ́bana ɔkanda ne buúse ne muuyé muéŋí cɛ asálá cɛ asálá, tú ŋga hámá a nyɛtálɛ́mɛ́na sitíme a nyɛ́mɔtɛ́, nyiínyi ɛ́cɛ « Ambányɛ cá atálɛ́mɛ́na sitíme », hoóhi na Lasɛ́.

⁹Ekúlú ŋaá basɔ́ hɔ́lákɛ́na yeéŋí o ohónyí, ɔkanda ɔɔ́ nuɔmɔ́ ŋaá bá wá yáaŋa ɔɔbɛ́ ɔ ɔhɔla, anyía buɔ́sɛ́ abɔ́ bá ŋaá bá bé bíkíilieke ɔnyíá ŋaá bá bú ma hɔ́la.27.9 Buɔ́sɛ́ bɔ́ nyɛbɛ́kɔtɔ nyɛ́ maabɛ́, buúbu mululi nyiínjie a muáŋá ŋaá bá mué lúlíki nyiínjie a nyɛ́mɔtɛ́ a asana yɛ́ maabɛ́ mekime ma baacɔ bá bunɔŋɔ. Ekúlú yɛ́ hiɔŋɔ eéyé, ɔkanda ɔɔ́ nuɔmɔ́ ŋaá bá wá yáaŋa ɔɔbɛ́ ɔ ɔhɔla. Yaátɛ́ asana Bóol ŋaá basɔ́ óókísí ɔsɛ : ¹⁰« Buamɛ eé, ɛ ŋa mɛ́ lɛca anyía ɔkanda ooci ŋaá cɔba ɔ ɔbá ɔɔbɛ́ ɔ ɔhɔla a asana eyí ne sitíme na mááyɛ́ malamɔ́ káá cɔ́ba ɔ ɔcaŋiaka. Ta basɔ́ tɔ́na tua sɔ́ŋa tú owéékúne eé wuúci. » ¹¹Mbá ta híáná, mutéŋínyi bicénji ŋaa hɔ́lá ɔháya mɔŋɔlɛ́ ne né mutéŋínyi sitíme ne né muútí sitíme anyía bé tényí ébú súéte. ¹²Yááŋa tɔ́na anyía nyɛtálɛ́mɛ́na sitíme eényí tɛ ɔ́mɔ́ bá nyɛmbányɛ o ohuliki ekúlú yí buume hɔ́á. Yaátɛ́ asana baacɔ beéŋí bé sitíme ŋa bɔ́ sɔ́mbɔ́tɔ́ná ɔcɔbana ɔkanda ne buúse. Bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ bɛ́kánáka, mbɔ́kɔ búáŋa bú ɔbá aáná, ɔ ɔkɔɔ́háma eé Fénis, nyɛtálɛ́mɛ́na sitíme a nyɛ́mɔtɛ́ nyɛ́ Kɛlɛtɛ a nyɛ́ ŋa lɛ́ca nyɛfiana nyɛ́ ɔɔ́cɔ́. Hɔ́á bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ áambaka ohuliki ekúlú yí buume.

Nɔbɔ́lá nú ehúne ŋaá naa ɔɔ́ nuɔmɔ́

¹³Hihúnéhúne hɛ́ bulɔɔ́lɔ ŋeé túmé ohúne. Baacɔ bé sitíme ŋe bú ketí anyía bá bɔ́ŋa bá ɔkandaka háyɛ bé ŋe bú bíkétíki. Aáná bá ŋa bɔ́ aáŋíá butélímínyínyí bú sitíme, bé ŋé súéte, bá kándaka cɛ asálá cɛ asálá yɛ́ nuɔmɔ́ nɔ́ Kɛlɛtɛ a aháŋá yɛ́ nyɛkafíanɛna nyɛ́ ɔɔ́cɔ́. ¹⁴Mbá hikúlúkúlú yaandándá yɛ́ nɔbɔ́lá nú ehúne ayɛ́ bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ anyía « Elákilɔŋ » é húlúkúne namuaná cɛ nyɛháma nyɛ́ ɔɔ́cɔ́ cɛ Kɛlɛtɛ, ŋeé túmé o beébe naanɛna.

¹⁵Ehúne nyɛkɛtakɛna sitíme na makɛ́nda, ohónyí wú o ciíci télímínyi tɛ́ka. Buátɛ́ bɔkɔ tu ŋa sɔ́ bɛ́nyɛ́ána anyía ehúne á basɔ́ hɔ́lána. ¹⁶Yɛ́ ŋá basɔ́ nyɛ́kɛ́tákɛ́na a asálá a yɛ́mɔtɛ́ ɛ ɛmbana ci hikétíkéti hí iisí ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ nuɔmɔ́, nyiínyi ɛ́cɛ Kóta. Yiíyi yɛ́ ŋaá basɔ́ támbá ehúne butíkítíki, aáná tu ŋa sɔ́ bɔ́ŋɔ́ ohónyí ne muuyé mukime wú ɔhɔkɔnɔnɔ ɔkɔkɔ́ yɛ́ ɔbɛ́ɔ́lɛ́tɛ́na. ¹⁷Bɔnyiɔ eé sitíme ŋe bú béétí ɔkɔkɔ́ eéyé eé sitíme noómi, bé ŋé yiíyi ɔɔ́tɔ́kɔ́kɔ ɛ ɛmbana ci sitíme ne tukolí, anyía cɛ́ ɔ́ɔ́nɛ́na. Ayɛ́ bá ŋaá bá bébú líkíméke anyía sitíme á ka fáka ɔ ɔsɛ́bɛ́á a asálá yɛ́ nuɔmɔ́ eé Libí, bá ŋá nyɛana butélímínyínyí bú sitíme é bíhíéŋélíki,27.17 Alamánɔ́ yí ekéti yɛ́ aláŋgɛ yɔɔ́tɔ́kɔ́kɔ́nɔ́ eé sitíme ; yí ciíci ɔɔ́lɔ́kɔ ɔ ɔtálɛ́mɛ́na aá nuɔmɔ́ noómi. Bɔsɔ́ɔ́kɔ́ a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma anyía « bé ŋe bú súŋé bɔlaka bú ehúne ». ehúne húle nyɛ́kɛtakɛna sitíme haála hekime. ¹⁸Ehúne eéyé ŋaa cɔ́bá ne buúse o ohúne na makɛ́nda mekime a nyɛnamá anyɛ́ ɔ ɔyá ɔyá bɔnyiɔ eé sitíme ŋe bú túmé ɔwaahɛna mɔmɔtɛ́ malamɔ́ ɔɔ́ nuɔmɔ́ o o ciíci hélélíti. ¹⁹Ɔ buɔ́sɛ́ bɔ́ ɔláta bé ŋé bú oombókóko bɛlaŋɛ́na bí sitíme beébe bɛ́muátá. ²⁰Mɔɔ́sɛ́ ŋaá hɔ́láka meéŋí tu tɛ lɛca ta ɔɔ́cɔ́ te tunjoti, ehúne cɔcɔbaka ne buúse hú ohúne na makɛ́nda. Mɔŋɔlɛ́ ma ɔkɔmba ŋá basɔ́ mána ɛ ɛtɛ́má.

²¹Baacɔ a bá ŋa bɔ́ bá eé sitíme noómi ŋe bú húlíki mɔɔ́sɛ́ meéŋí, bá tɛ́ nyíá ta bɔkɔ. Mbá Bóol ŋa tálɛ́mɛ́na aabɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́, mbá ɔsɛ : « Yɛ́ ŋaá bá ambányɛ anyía núánɔ́ mɛ lɔ́kɔ́mɛ́na. Mbɔ́kɔ nuanɔ́ mɛ lɔ́kɔ́mɛ́na, keyé tú tɛ ɔmɔ́ sɔ́ hátɔna aá Kɛlɛtɛ, tu tɛ ɔ́mɔ́ sɔ́ bá tú ɔbɛ́cáŋgɛna ta anyía tú obínyímísíki nyɛnamá eényí. ²²Mbá aámbáya ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana ɛsɛ́ ánɔ bɛ́kɛ́ndɛ́na, anyía ɔɔcɔ ta ɔmɔtɛ́ aasɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ti ŋée wéékune ; hú sitíme bímuócí cɛ́ ŋa cɔ́ba ɔ ɔcaŋiaka. ²³Yááŋa anyía e buutú bɔ́ hɛ́nánɔ, *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ awɔ́ ɛ ŋaá mɛ bɛ́lɔ́kɔ́mɛ́na, i wuúci nyiɔkɛna, yiíyi yé bíkósíti náámɛ, ²⁴yɔ́ mɛ́ laana yɛ́sɛ : “Bóol, eti líkíme. Ɔ ŋɔ́ nyɛmána wu ɔkɔbɛ́káláka eé buúse bɔ́ Sɛsáal. Aáná, Bandɔ́mɛsɛ́ a yaáyɛ́ ambányɛ yɛ́ ɔtɛ́má ɔ yɔ́ɔ́wɔ asana mee lumítíne onohi tɔ́na baacɔ bekime a bá bɔ́ŋa aá nuɔmɔ́ na kuɔŋɔ́.” ²⁵Aá yaátɛ́ asana, banɔ́ bíámɛ bikendinyi, ánɔ bɛ́kɛ́ndɛ́na, anyía ya mɛ́ŋa na mɔŋɔlɛ́ ná Bandɔ́mɛsɛ́. I ŋe mí menyi anyía bɛsana ŋa cɔ́baka ɔ ɔbɛ́kɛ́láka háyɛ elilé eéyé á mɛ laana. ²⁶Mbá ehúne yɔ́ cɔ́ba, yáa basɔ́ éékínyi a asálá yí iisí a yɛ́mɔtɛ́ aá nuɔmɔ́. »

²⁷Bú ŋaá bá e buutú e bú ŋó nyíóyísínyi meetú mɔɔ́hátá ne menyíse emé ehúne ŋaá bá hú ɔ basɔ́ súéténe ɔɔ́ nuɔmɔ́ nú Metitelanɛ́. Hoóhi ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cí buutú, bɔnyiɔ eé sitíme ŋe bú bíkétí anyía tú me sú túme obíkósi ná ɔmɛsɛ́. ²⁸Aáná bá ŋa bɔ́ ááhɛ́na nukolí e menyífé. A aatɔ́ a yɛ́mɔtɛ́ yí nukolí eénú bɔ́ ŋɔ yɔ́ɔ́tɔ́kɔ́kɔ́ bɔkɔ a bú ŋa láma. Aáná bá ŋa lɛ́cá anyía injibí cí menyífé aá haála eéhé ŋaá bá mɛ́ta nyitíne ne buunyi ne ífendí. Bá ŋa bɔ́ cɔ́bá ne buúse butíkítíki, bé ŋé túné áahɛna nukolí, bá ŋá lɛcá anyía injibí áŋa mɛ́ta nyitíne na ɛ́námanyɛ́. ²⁹Bá ŋa bɔ́ bá bébú líkíméke anyía ehúne áŋa yɛ́ ɔtɔ́ma ciasɔ́ sitíme haála ahá ciáŋa ci okobítúméke aá bɛandándá bɛ́ andányɛ́ ; ɛ́ɛhɛ́ bá ŋa yááhɛ́na bitélímínyínyi bí sitíme bínyíse e elime, bé ŋé túme ɔtáta na ɔtɛ́má okime anyía ɔyá é tényí yá. ³⁰Bɔnyiɔ eé sitíme ŋaá bá bábɔ́ áambaka menjiŋé amá anyía bábɔ́ háma eé sitíme, bábɔ́ cábákɛ́na. Aáná bé ŋe bú lóósi ɔkɔkɔ́ yɛ́ ɔbɛ́ɔ́lɛ́tɛ́na, bá ŋá sɔ́mba afala báyɛ bá ŋa bɔ́ áamba okosúŋéke bitélímínyínyi bí sitíme bɛ́ aháŋá yí buúse. ³¹Bóol ŋá laána ne mutéŋínyi bicénji mu *Lóom na bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bicénji ɔsɛ : « Mbɔ́kɔ baacɔ eebe ti ŋé bú límíne eé sitíme noómi, nu tɛ anɔ́ kɛ́la nu ɔnɔhɔkɔ. » ³²Bicénji ŋá sɔ́mbáka tukolí etú bé ŋeé súŋékíne ɔkɔkɔ́, bé ŋé yiíyi nyɛana anyía yé nénéke ɔɔ́ nuɔmɔ́ ɔ ɔmuaná, haaca ne sitíme.

³³Hikúlúkúlú, ɔkɛla anyía ɔyá e síke á yá, Bóol ŋé beébe laána bekime anyía bá ŋá bɔ́ nyɛ́mána bá ɔnyíáka bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá, ɔsɛ náábɔ́ : « Hɛ́nánɔ mɔɔ́hátá ne menyíse eeme amá nua nɔ́ŋa hú ɔtáta, nu tɛ bɛ́háya bɔkɔ bɔ́ ɔnyíá e nyuúté. ³⁴Cɔ́kɔ́lɛ, ɛ ŋa mɛ́ aamba anyía nuánɔ́ nyíáta bɔkɔ. Yááŋa ambányɛ anyía nuánɔ́ nyíáka mbá nué líhéke. Nuti líkíméke, yááŋa anyía ta ɔbaca tɛ ŋáá cɔ́ba ɔ ɔnyáŋɛ́tɛ́na ɔɔcɔ. »

³⁵E elime cɛ ɔtáŋa oócí, Bóol ŋé hiíte eléti, u ŋé iínjíé Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti ɔ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na eé buúse bɔ́ baacɔ bekime, u ŋé yiíyi bákáka, u ŋé túme ɔnyíá. ³⁶Aáná ɔɔcɔ okime ŋeé hiíte makɛ́nda, nyitúme eényí tɔ́na ɔnyíá. ³⁷Tu ŋa sɔ́ bá baacɔ etíne cɔ́ɔ́hátá na átátɔ́ ne imbuke buunyi na ɔmɔtɛ́ eé sitíme noómi. ³⁸Ekúlú ayɛ́ tú ŋe sú éécéke, bá ŋá aahákɛ́na ikute cí iŋeŋé ɔɔ́ nuɔmɔ́ o ohéhélíti sitíme.

Sitíme ma kátakata

³⁹Ayɛ́ ɔyá ŋaá yá, bɔnyiɔ eé sitíme ti ómó túné ebú ményi iisí acɛ́ bá ŋa bɔ́ lɛ́ca. Mbá bá ŋa bɔ́ lɛ́cá nyinyike nyɛ́ nuɔmɔ́ a nyɛ́áŋa na ɔsɛ́bɛ́á a asálá ; bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ aambaka anyía mbɔ́kɔ ohónyí áŋa wú ɔbɔ́ŋɛa, bá ɔcɔbana sitíme hɔ́á. ⁴⁰Aá yaátɛ́ asana bé ŋe bú súŋúnéke bitélímínyínyi bí sitíme, bó biíbi nyɛana ɔɔ́ nuɔmɔ́. Híáná bé ŋe bú hémbúléke tukolí tú bukendi sitíme a aháŋá yí buúse yí sitíme. Bé ŋé súŋe bɔlaka bú ehúne eé buúse ; aáná ehúne ŋé túme o ciíci nyɛkɛtɛna a aháŋá ayɛ́ bá ŋa bɔ́ lɛ́cáka ɔsɛ́bɛ́á. ⁴¹Mbá ɛmbana ci sitíme ŋé túme obítíse ɔsɛ́bɛ́á ɔɔ́ nuɔmɔ́ noómi. Cɛ ŋaá bá ci a yáaŋa ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ bɛhaála bífendí bí munyife. Sitíme nyɛfaka eényí aáhá. Yááyɛ́ aháŋá yí buúse ŋá sɔ́bɛ́na ɔ ɔsɛ́bɛ́á a nyɛnamá anyɛ́ cɛ tɛ ɔ́mɔ́ bá ci obínyíetinyi. Makɛ́nda ma bɛahɔ́ ŋé túme ɔkata aháŋá yí elime yí sitíme.

⁴²Bicénji ŋa yáámbáka ɔwɔɔ́nɔ́kɔ baacɔ bé ciíbe cɛ ɛcaná anyía ta ɔmɔtɛ́ tɛ́ bɛ́náŋa ɔɔ́ nuɔmɔ́ ɔ ɔcabɛna. ⁴³Mbá mutéŋínyi bicénji mu *Lóom, wuúci wa yáambaka onohi Bóol. Aáná u ŋeé beébe sáŋɔ́nɛ́na ɔkɛla háyɛ bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ áambaka ɔkɛla. U ŋá laána baacɔ bé ciíbe cɛ ɛcaná anyía bɔsɔ́ɔ́kɔ́ e bé ŋe bú ményi ɔbɛ́náŋa ŋa bɔ́ nyɛ́mána bá ɔ cáŋa bɛ́áhákɛ́na e menyífé ɔ ɔcɔba a asálá. ⁴⁴Ɔ bɔ́mɔtɛ́ bɔsɔ́ɔ́kɔ́ ŋa bɔ́ nyɛ́mána bé osíke beébe látaka, babáátákánɔ́ a bɛláŋgɛ ta anyía e bikélékéti bí etémbí bí sitíme. Aáná bá ŋa bɔ́ kɛ́láka, bɔ́ kɔ hámɔ́kɔ́na beébe bekime ɔ ɔmɛsɛ́, ta bɔkɔ ti beébe kɛlá.

Bóol áŋa i iisí ci Malɛtɛ

¹Ɛ́makɛ́la túásɔ́ nɔ́hɔ́kɔ aáná tɛ́ka ne imbéŋé, baacɔ bé iisí ŋa bɔ́ basɔ́ láana anyía bɔ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ iisí eécí anyía Malɛtɛ. ²Baacɔ eébé ŋa bɔ́ basɔ́ káhá bɔmbányɛ bɔmbányɛ. A asana ayɛ́ nɔbɔ́lá ŋeé túmé ɔnaa, nyiike kɛlaka buéŋí, bá ŋa bɔ́ aábánáká yaandándá yí oocó, bá ŋá basɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ basɔ́ bekime ɔ ɔkɔwáásába. ³Bóol ŋé hiíte acáká yɛ́ tɔŋasɛ ɔ ɔháya o oocó ; e ekúlú eéyé ɛhɛ́nyɛ ŋaá hámá a tɔŋasɛ eétú ɛ́cɛ ɔbála ú oocó meé wuúci tímbie, nyɛnɔ́ma Bóol eényí ɔ ɔɔbɔ́. ⁴Ɛ́makɛ́la baacɔ bé iisí ábɔ́ lɛ́ca anyía ciɔ́hɔ ma bɛ́lábɛ́na Bóol ɔ ɔɔbɔ́, bé ŋé túme ɔlaanana báyɛ : « Ɔɔcɔ ooci áŋa taaká taaká muɔ́nɔ baacɔ, na nyɛnɔhɔkɔ nyí owé ú menyífé aá nuɔmɔ́, Bandɔ́mɛsɛ́ ci imbífúne ti ómó lumitine anyía wé líhéke tɔ́na. »

⁵Mbá Bóol ŋe yíkílíte ɔɔbɔ́, ciɔ́hɔ ŋá kuá o oocó noómi, wuúci ta ɔlɔ́kɔ́ma ɔkála buúse bukime. ⁶Baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ bá bábɔ́ bɛ́tátáka anyía Bóol yɔ́ cɔba o onuteke, ta anyía yɔ́ cɔba ɔ ɔkua hí aáhá, wé wé. Mbá ɛŋakɛlá bábɔ́ tátáka buéŋí, bá tɛ́ lɛca anyía Bóol ŋa lɔ́kɔ́ma ɔkála a wúmɔtɛ́, bá ŋá hɛ́ŋɛ́na ɔtáŋa ; bé ŋe túme ɔkɔɔna báyɛ « Háá, wáŋa bandɔ́mɛsɛ́ a cɛmɔtɛ́ ! »

⁷Mutéŋínyi iisí eécí ŋaá bá ne bikéti bɛ́ ɔmɛsɛ́ aáhá hoóhi ; nyíáyɛ́ nyiínyi ŋaá bá ɛ́cɛ Bubilios. U ŋaá basɔ́ káha e úúyé ooki bɔmbányɛ, túɔ́ fíanaka hɔ́á mɔɔ́sɛ́ matátɔ́. ⁸Síkíne ci Bubilios ŋaá bá fianɛna, u kɔnɔkɔ ne nyiike na tɔɔna tɔ́ manɔ́ŋɔ́. Aáná Bóol ŋa cɔ́bá ná taatá oócí, u ŋá bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́, u ŋé wuúci tála aabá a aatɔ́, nyi wuúci eéŋúnyísi eényí. ⁹E elime eécí, bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ bé etémbí bé iisí eécí ŋe bú túmé ɔfaaya né Bóol, u beébe eéŋúnyísíki tɔ́na. ¹⁰Aáná baacɔ bé iisí eébé ŋa bɔ́ bá bábɔ́ basɔ́ kékéke buéŋí, beébe na nukasa ne nuubo. Ahɛ́ buɔ́sɛ́ bɔ́ nyíásɔ́ nyɛhatɔna ŋa kaáhámá, bá ŋa bɔ́ basɔ́ iínjíékíné bɛnyɛ́ma bikime a bɛ́ ŋaá bá bɛ́ á basɔ́ bɛ́ámbákɛ́na e úúsú ɔkanda.

Bóol ma kaáháma o Lóom

¹¹Tú ŋe sú límékíne hɔ́á iílí ɛ́tátɔ́. Tu ŋé súéte eé sitíme a cɛ́mɔtɛ́ cɛ Alɛkɛsandilí, ci ŋe húlíki ekúlú yí buume hɔ́á a nyɛtálɛ́mɛ́na sitíme a nyɛ́mɔtɛ́ nyí ekéti yí iisí eéyé, bɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ sitíme eécí anyía « Nyɛhása nyɛ́ bɛbandɔ́mɛsɛ́ ».28.11 Na Kasitɔɔl ne Bólús ŋa bɔ́ bá bɛbandɔ́mɛsɛ́ bífendí o olumitinine ú Bakɛlɛ́k ; bekendi sitíme ŋa bɔ́ bá bébú ciíci hiítéke háyɛ bíábɔ́ bɛbandɔ́mɛsɛ́ e bí ŋeé beébe tétényi.¹²Ayɛ́ sitíme eécí ŋa tálɛ́mɛ́ná a bálɛ́ka ci Siláákus,28.12 Bálɛ́ka a cɛáŋá ci iisí ci Silisí, hoóhi na ɔháma kilomɛ́ta 130 na Malɛtɛ. túɔ́ fíanaka hɔ́á mɔɔ́sɛ́ mekimekime matátɔ́. ¹³Ahɛ́ tu ŋa sɔ́ hátɔ́na hɔ́á, túɔ́ kándaka cɛ asálá cɛ asálá, tu ŋga hámá a bálɛ́ka ci Lékio. Ɔ ɔyá ɔyá, ehúne yɛ́ bulɔɔ́lɔ ŋé túme ohúne. Ɛ́ɛhɛ́ tu ŋga sɔ́ hámá a Búsɔl e elime cɛ mɔɔ́sɛ́ méfendí ma ɔkanda. ¹⁴A bálɛ́ka eécí, tu ŋa sɔ́ kuána báásɔ́ benyíinyí bé olumitinine ; bá ŋá basɔ́ báta anyía túé limékíne ne beébe mɔɔ́sɛ́ metíndétú nɔ́mɔ. Aáná tu ŋa sɔ́ kandáka ɔ ɔkɔɔ́háma o *Lóom. ¹⁵Háyɛ báásɔ́ benyíinyí bé olumitinine bé Lóom ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́má anyía tu ŋga sɔ́ hámɔ́kɔ́na, bá ŋa bɔ́ fáákɔ́na ɔ ɔkɔɔ́ basɔ́ tátá ne eé Nyionyí nyí Abíyus na aá haála ahá bá ŋaá bá bɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ báyɛ « Meébe me Bekenyí Matátɔ́ ». Ɛ́makɛ́la Bóol é beébe lɛca, u ŋé iínjíé Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti ; makɛ́nda ŋé wuúci faáyɛ́na ɔ ɔtɛ́má. ¹⁶Ɛŋakɛlá tú ka sɔ́ háma o Lóom, betéŋí bá hɔ́á ŋé lumítíne anyía Bóol é limékíne eé ciíbe náányia, mbá ta híáná, ecénji ɔ́mɔtɛ́ wuúci tétényíki.

Bóol ŋeé húlinyi baacɔ bé Lóom Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma

¹⁷E elime ci mɔɔ́sɛ́ matátɔ́, Bóol ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́ *baáŋá bé *Besuif bé *Lóom. Ɛ́makɛ́la bábɔ́ bɛ́bándákána, mbá ɔsɛ : « Ba-ɔɔ́nɔ́ u baabá, ta yɛ́ cáŋa á bá anyía ɛ tɛ ɔ́mɔ́ kɛ́lɛna baacɔ bá búásɔ́ bunɔŋɔ ɛndɔ́kɔ́, ta ɔnɔkɔ nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na a nyɛ́mɔtɛ́ nyí cíísú sɔ́kɔ́nɔ́, bá ŋaá mɛ hatɛ́na eé Yelúsalɛm, bó mí fiimbie né Boloomɛ́ŋ. ¹⁸Ɛ́makɛ́la Boloomɛ́ŋ ébú mi bícónyíki, beébe ta ɔlɛca hɛkɔma a hɛ́ á mɛ hatɛna ahɛ́ bá bɔ́ŋa bá ɔ mɛ ɔ́ɔ́nɔ e hiíhi. Bá ŋa sɛ́ bábɔ́ mɛ nyɛána ; ¹⁹asana ɔ́mɔtɛ́, Besuif ŋa bɔ́ bɛ́kɛ́ŋɛ́lɛ́ána. Buátɛ́ bɔkɔ ɛ ŋaá mɛ bá oweékínyínyi anyía yémí hulisi yáámɛ asana ná Sɛsáal. Ɛ tɛ ámɛ bá na nyɛbɛ́táá a nyɛ́mɔtɛ́ anyía yámɛ sɔ́mɛ́na baacɔ bá búámɛ bunɔŋɔ. ²⁰Ya mɛ́ŋa ɔ banɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ aaha anyía yámɛ́ banɔ́ laakɛ́na anyía macanja amá ya mɛ́ŋa eé meéme áŋa a asana ayɛ́ ya mɛ́ŋa ɔháyánɔ́ mɔŋɔlɛ́ né *Mesíi, nááyá tɔ́na *Islayɛ́l o meéme háyánɔ́. »

²¹Mbá báyɛ nááyá : « Tu tɛ asɔ́ bá ne nufule a númɔtɛ́ e nú ŋeé húle eé Yuté, nú táŋáka yɔ́ɔ́wɔ asana ; ta ɔɔ́nɔ́ u baabá wuúsu a wɔmɔtɛ́ tɛ ŋgaá hámá aáhá u húlúkúne hɔ́á, yɔ́ basɔ́ bíkétíkínyi asana a yɛ́mɔtɛ́, bá cámbaka nyiɔ́wɔ nyiínyi. ²²Tu ŋa sɔ́ áamba ɔlɔ́kɔ́ma ɔ nyiɔ́wɔ nyuúté aátɛ́ kuɔŋɔ́ bɛ́muátá ɔ ŋɔɔ́ bɛ́táá. Yááŋa anyía tu ŋe sú ményi anyía haála hekime baacɔ ŋe bú núúsi ɔlɔŋɔ ooci. »

²³Bá ŋá bɔ́ tánáná ɛndána ci etémbí ne Bóol. A buɔ́sɛ́ eébú, bá ŋa bɔ́ fáákɔ́na ɔmbana weéŋí ɔ ɔhɔla e úúyé ooki. O otúme nɔɔ́nɔyá ɔ ɔkɔɔ́háma nanyiɔ́fɔ́, Bóol ŋeé beébe hulíkínyi asana yí *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́, u óónyísíkínyi ne *bikotí bí *Moyís ne tufule tú *behémúnyi bɛsana bá Bandɔ́mɛsɛ́, anyía wá bɛ́káná o beébe tóŋínyi anyía asana yí Yésus áŋa taaká. ²⁴Aáná baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ ŋe bú lúmítíníne anyía bɛsana abɛ́ u ŋaá bá waá kɔ́ɔnaka áŋa taaká ; ta híáná, a bɔ́mɔtɛ́ súŋginyi. ²⁵Ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ bá bá búáŋa ɔ ɔwaálɔ́nána, beébe tɛ́ka na ɔlɔ́kɔ́mána, mbá Bóol ɔsɛ : « *Efúúménénú yí Elilé ŋaá kɔ́ɔnaka taaká, ekúlú ayɛ́ yɛ́ ŋaá bá yɛ́a táŋáka né cíínú sɔ́kɔ́nɔ́ eé nyuúté nyí *muhémúnyi bɛsana *Ɛsayí. ²⁶Yááŋa anyía yɛ́ ŋaá kɔɔna yɛ́sɛ :

“Ká ká laakɛ́na baacɔ bá bunɔŋɔ eébú asɛ : Nu ká nɔ́ lɔ́kɔ́máka, mbá nu tɛ hɔla ɔlɔ́kɔ́ma bɔmbányɛ ; nu ká nɔ́ lɛ́caka, mbá nu tɛ hɔla ɔlɛca bɔmbányɛ.

²⁷Yááŋa anyía baacɔ eébé ma bɔ́ sɔ́lɛ́tɛ́na ɛtɛ́má, bɔ́ bɛ́cúáka eetú. Bé me bú bínyímékíne anyía bá tɛ lɛcana na cáábɔ́ eése, bá tɛ lɔ́kɔ́mána na cáábɔ́ eetú, bá tɛ́ bɛ́háya asana ɛ ɛtɛ́má noómi ; keyé bá ká bɔ́ bɛ́kɔ́ŋɔ́nákɛ́na ɛtɛ́má anyía yémi beébe eéŋúnyísíki.”28.26-27 Ɛsa 6.9-10

Aáná Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá kɔ́ɔ́na. ²⁸Yaátɛ́ asana énu menyí bɔmbányɛ aná : Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa ɔtɔ́mɛ́nánɔ́ baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá Besuif ɛsɔ́ma, ciíci cɛ́ ŋa lɛ́ca nyinohi anyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋé nohi baacɔ. Beébe eébé bé ké bú ciíci lɔ́kɔ́máka, bó lúmitekinine. » ²⁹[Ɔ ɔtáŋa ú Bóol oócí, Besuif ŋa bɔ́ aálɔ́nákáná, bé súŋgunyinyi na makɛ́nda.]

³⁰Bóol ŋeé límékine tuɔŋɔ tukimekime túfendí eé ciíbe ecí u ŋeé léndí, u káháka bɔmbányɛ baacɔ bekime a bá ŋa bɔ́ bá bábɔ́ fáakɔna o okoó wuúci lɛca. ³¹U ŋaá bá weé húlikinyi baacɔ bekime asana yí Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ; bɛsana eébí ŋaá bá bɛ́ a lɛ́caka Otéŋí a Waáŋá Yésus *Kilís. U ŋaá bá weé beébe eékúnyíki bɛsana háyɛ u ŋaá bá weé lénéke na mɔŋɔlɛ́ mekime, tɛ́ka ne muuyé a mumɔtɛ́.