Nufule nɔ́ ɔláta enú Bóol ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɛ́ná belumitinine bá

Tɛsaloníke

Bɛsana a bɛ́ ŋɔ yɔɔ́lɔ anyía bá lɔ́kɔ́máka bɔmbányɛ nyɛfana nyí nufule eenu

E nufule nɔ́ ɔláta enú Bóol ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɛ́ná Batɛsalonisiɛ́ŋ, ne wuúci na yááyɛ́ ekendinyi Sílas, bá ŋa bɔ́ hálɔ́mɔ́nɛ́na obíkétínyi belumitinine asana yɛ́ nyɛkahálɔ́mɔ́na nyí Kilís. Silifeŋ áŋa nyiínyi a nyɛ́mɔtɛ́ nyí Sílas (BBƐ 7.1-10). Asana yɛ́ nyɛkahálɔ́mɔ́na nyí Kilís a yánáŋa o oyébi belumitinine bá Tɛsaloníke. Beéŋí a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ bɛ́táá anyía nyɛ́ na maá bɛ́hɔ́láka, a bɔ́mɔtɛ́ báyɛ nyɛ́ a yáaŋa hoóhi ; buátɛ́ bɔkɔ bá tɛ ŋa háná abɔ́ aamba ɔnyiɔ buólí, bá nɔ́hɔ́kɛna e elime cɛ bɔsɔ́ɔ́kɔ́.

E nufule eenu Bóol ŋa yáamba aná na ɔnɔ́ŋɔ́na bɛɛbɛ́ bí ibíkéti cí belumitinine Kilís bá Tɛsaloníke, ne o beébe kíndísi anyía bé limíne bɔɔ́nɛ́nánɔ́ o olumitinine noómi ta yɛ́ cáŋa á bá anyía mutekesene áŋa muéŋí.

Buhúnyi bɔ́ makɛ́nda áŋa anyía ɔɔcɔ ewú u ti ŋe léne ɔnyiɔ buólí tɛ ɔ́mɔ́ nyɛ́mana wu ɔnyíáka (3.10). Buhúnyi eébú ŋe yeékúnyi ɔɔcɔ okime awɔ́ u ŋa fána nufule eenu anyía wá bɛ́kɛ́ndɛ́na ɔnyiɔ buólí ɔ ɔnɔhɔkɛna e buúbu, u kɛlaka bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bɛmbányɛ bɛ́ bɛsana.

1

Bitéŋíti

1Yaŋɔ́ Bóol, ɛ ŋá mɛ ɔ́ɔ́ŋɔ nufule eenu. Tua sɔ́ŋa ne Sílas ne Timoté. Tu ŋa sɔ́ banɔ́ ɔ́ɔ́ŋɛ́na nufule eenu, banɔ́ hiɔ́bɔ hí belumitinine *Yésus a hɛ́áŋa a bálɛ́ka cɛ Tɛsaloníke. Nua nɔ́ŋa baacɔ bá na ciasɔ́ Síkíne *Bandɔ́mɛsɛ́ ne Otéŋí a Waáŋá Yésus *Kilís. 2Ne Síkíne Bandɔ́mɛsɛ́ ne Otéŋí a Waáŋá Yésus Kilís bá banɔ́ sáyábɛ́na, bá banɔ́ háya mbuumu ɛ ɛtɛ́má noómi.

Bandɔ́mɛsɛ́ kéé kélísíki baacɔ a nyɛkahálɔ́mɔ́na nyí Yésus

3Banɔ́ báásɔ́ benyíinyí, tu ŋá sɔ́ nyɛ́mana tú owiínjíékíne Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti a yáánɔ́ asana ekúlú ekime, tu tɛ tɔmbɔ. Búáŋa bɔmbányɛ anyía túásɔ́ kɛ́láka aáná, ananyía úúnú olumitinine ŋa kɔ́ma buéŋí. Híáná tɔ́na, nulénéne enú nu ŋe nú lénene banɔ́ na banɔ́ ŋe bísólínyi mɔɔ́sɛ́ mekime. 4Yaátɛ́ asana ekúlú ayɛ́ tua sɔ́ŋa eé buúse bú tuɔ́bɔ tú belumitinine Yésus tú etémbí, tu ŋe sú beébe bíkétínyi yáánɔ́ asana na bɔɔcɔ bukime, anyía nu me nú tímbie olumitinine na makɛ́nda mekime ta yɛ́ cáŋa á bá anyía baacɔ ŋa bɔ́ banɔ́ tékése ne muuyé.

5Bú ŋo tóŋínyi bɔmbányɛ bɔmbányɛ anyía Bandɔ́mɛsɛ́ kéé kélísíki baacɔ. Nyíáyɛ́ nyikélísi nyɛ́ bɛsana káá bá nyɛtálɛ́mánánɔ́. Ayɛ́ nú ŋe nú ééhínyínyi muuyé aáná, Bandɔ́mɛsɛ́ káá kɛ́la anyía núánɔ́ bámɔ́kɔ́nɛ́na banyɛmánánɔ́ o owoofokine a búáyɛ́ Butéŋí. A asana ne Butéŋí eébú nu ŋa nɔ́ lɔ́kɔ́ma muuyé. 6Ɛ́ɛ, Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa ɔtálɛ́mánánɔ́ ; u kéé hélúmúkúnyínyi muuyé a baacɔ a bá ŋa bɔ́ banɔ́ iínjíékíne muuyé. 7Aá banɔ́ abá nu ŋa nɔ́ lɔ́kɔ́ma muuyé aámbáya, Bandɔ́mɛsɛ́ káá banɔ́ muúmu aáŋíáka, na aá basɔ́ tɔ́na, ekúlú eyí Otéŋí a Waáŋá Yésus káá lɛ́cana, weé húlúkúne ɔ Ɔmuaná ɔlɔŋɔ na bíáyɛ́ bɛkɛndákɛ́nda bí *bililé bɛ́ masɔ́ma. 8U káá fáaya a nɔbɛ́mbɛ nú oocó noómi, yó bífúnéke ne be-ti-menyí Bandɔ́mɛsɛ́ ne eebe e bé tí ŋe bú lumitinine Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma yí uusú Otéŋí a Waáŋá Yésus. 9Ciabɔ́ bɔ́nɔ́sɛa káá bá bunyímé bú ekúlú ekime ; bó límekine haaca ne buúse bú Otéŋí a Waáŋá, bá tɛ lɛcá makɛ́nda ma núáyɛ́ nuúmi.1.9 Fanáka Ɛsa 2.10.10Bɛsana eébí káá bɛ́kɛ́láka a buɔ́sɛ́ abɔ́ u ká ka hálɔ́mɔ́na. Ekúlú ayɛ́ u ká ka hálɔ́mɔ́na aá yaandándá yɛ́ buɔ́sɛ́ etéebú anyía bááyɛ́ baacɔ bekime,1.10 Nyɛkɔ́ŋɔ́na nyí etémbí : « bíáyɛ́ bililé bɛ́ masɔ́ma » baháya mɔŋɔlɛ́ nááyá é wuúci nyemíki, bé oómísíki búáyɛ́ buáŋá, banɔ́ tɔ́na núɔ́ bámɔ́kɔ́na ɔlɔŋɔ ne beébe, anyía nu ŋe nú lúmítékíníne bɛsana abɛ́ tu ŋa sɔ́ banɔ́ húlíkínyi.

11Yaátɛ́ asana tú ŋa sɔ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ ekúlú ekime, tu tɛ tɔmbɔ, a yáánɔ́ asana. Tu ŋe sú wuúci báta anyía wáa kɛlá anyía núénú líhéke a nyɛnamá nyí olíhe anyɛ́ u ŋaá banɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́ ; tu ŋe sú wuúci báta tɔ́na anyía wá banɔ́ ɔ́ɔ́lɛ́ta na mááyɛ́ makɛ́nda o onyíóyísínyi na ɔ ɔkɛla bɔmbányɛ ebú nu ŋe nú léne ɔkɛla na ɔ ɔnyiɔkɔ buólí bukime abɔ́ nu ŋa nɔ́ nyiɔ, anyía nu ŋa nɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ nááyá. 12Aáná nu ké nú óómísíki buáŋá bú nyiínyi nyí úúsú Otéŋí a Waáŋá Yésus, yɔ́ kɛ́la anyía bé óómísíki tɔ́na cáánɔ́ eénye a yááyɛ́ asana. Bú káá bɛ́kɛ́láka aáná, anyía na ciasɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ne Otéŋí a Waáŋá Yésus *Kilís ŋa bɔ́ banɔ́ sáyabɛna.

2

Bɛsana a bɛ́ káá bɛ́kɛ́láka ɛ́cɛ Yésus tɛ ŋgaá hálɔ́mɔ́ná

1Banɔ́ báásɔ́ benyíinyí bé olumitinine, tu ŋa sɔ́ banɔ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na a asana na nyɛkahálɔ́mɔ́na nyí úúsú Otéŋí a Waáŋá Yésus *Kilís, na nyíásɔ́ nyɛbɛ́bándána anyɛ́ tu ká sɔ́ bɛ́bándákána nááyá, anyía 2nuti tényí nyímísi cianɔ́ injiŋé ; ta anyía nuti líkíméke a nyɛkɔɔna anyɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ kɔ́ɔ́na anyía buɔ́sɛ́ ebú Otéŋí a Waáŋá ká ka hálɔ́mɔ́na na maá ká háma ; te *behémúnyi bɛsana a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ kɔ́ɔ́náka aáná, ta anyía yáakɛlá nu ŋa nɔ́ lɔ́kɔ́máká a bɔ́mɔtɛ́ ébú húlikinyi baacɔ aáná, ta anyía tɔ́na baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ kɔ́ɔ́na anyía yaŋɔ́ ɛ ŋa mɛ́ ɔɔ́ŋɔ́kɔ aáná, nuti lumítíne. 3Nuti lumítíne buúse bukime anyía ɔɔcɔ á banɔ́ néŋé, anyía buɔ́sɛ́ ebú Otéŋí a Waáŋá káá faáya, baacɔ beéŋí káá bá ɛ́cɛ bá ma bɔ́ kɛ́lakɛna Bandɔ́mɛsɛ́ aatɔ́ ɔnata;2.3 Ciɔɔ́ŋɛ́ ciéŋí cɛ́ buáyá áŋa na « bá ma bɔ́ kɛ́laka bɛsana a bɛɛbɛ́ » (fanáka 1Sŋ 2.18). ekúlú eéyé ɛ́cɛ ɔŋána me bítóŋínyi a baacɔ, wuúci bé kéé nyímísi buúse bukime. 4U kéé núusiki bɛnyɛ́ma bikime abɛ́ baacɔ ŋe bú nyemi ; ta yɛ́ cáŋa á bá Bandɔ́mɛsɛ́ bɛ́muátá,2.4 Fanáka Tan 11.36. mbá ta bɔkɔ bú etémbí ; u káá kɔɔna anyía u ŋeé biíbi hɔ́la bikime, yó kó wóofine te eé Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́,2.4 Fanáka Ese 28.2. yó kó limine hɔ́á, u kɔɔnaka anyía wáŋa Bandɔ́mɛsɛ́. 5Yáakɛlá nu tɛ ŋá háná ánɔ́ bɛ́táá anyía ekúlú ayɛ́ tú ŋa sɔ́ bá náánɔ́, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láákɛ́na bɛsana eébí.

6Ta híáná, bɔkɔ a bumɔtɛ́ áŋa hɔ́á e bú mo kóti bɛsana eébí ɔbɛ́kɛ́la aámbáya ; nu ŋe nú ményi buátɛ́ bɔkɔ, ɔŋána kéé bítóŋínyi a baacɔ hú ekúlú ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá táná. 7Yááŋa taaká anyía baacɔ beéŋí a bɔ́áŋa ɔ ɔkɛlɛna Bandɔ́mɛsɛ́ aatɔ́ ɔnata ; tu ŋe sú menyi aáná hú anyía Bandɔ́mɛsɛ́ u ŋaá basɔ́ tóŋínyi. Mbá bɛsana eébí tɛ káá bɛ́kɛ́láka ɔ ɔkɔɔ́háma ekúlú ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ká yáaŋia ɔɔcɔ ewú ú mo koti ɔŋána ɔ ɔfaaya. 8E elime eécí ɔŋána kéé bítóŋínyi a baacɔ. Ekúlú eyí Otéŋí a Waáŋá Yésus ká ka hálɔ́mɔ́na a núáyɛ́ nuúmi noómi, u kéé wuúci ɔɔ́nɔ́ ne mehúne a má ŋaá háma a nyíáyɛ́ nyuúté.2.8 Fanáka Ɛsa 11.4.9Ɔŋána oócí, awɔ́ u káá cɔba o obítóŋínyi a baacɔ, káá fáaya na makɛ́nda amá *Sátan kéé wuúci iínjie ; u káá kɛ́laka anamánamá cé ne bikéki ne bikémése bɛ́ bɛsana anyía wé néŋéke baacɔ ne biíbi. 10U káá kɛ́laka anamánamá ekime cá bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛsana anyía wé néŋéke baacɔ e bé ké bú nyímúkúne. Bé ké bú nyímúkúne anyía bó ti ómo bú lúmitinine taaká, bé ti ciíci léne ; mbɔ́kɔ bébú ciíci lumítíníne, keyé Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé beébe nohíki. 11Yaátɛ́ asana Bandɔ́mɛsɛ́ káá kɛ́la anyía bábɔ́ bɛ́tááka bɛsana a bɛ́kɔ́tɛ́mákánánɔ́, bó lúmitekinine bɛfala. 12U kéé kélísíki baacɔ bekime e bé ŋe bú kíne olumitinine taaká, bé lénéke ɔkɛla bɔɔbɛ́, yó beébe iínjíékíne muuyé.

Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ táfáká anyía wá banɔ́ nóhiki

13Mbá a yáánɔ́ asana, banɔ́ báásɔ́ benyíinyí bé olumitinine ebé Otéŋí a Waáŋá ŋeé léne, tu ŋá sɔ́ nyɛ́mana tú owiínjíékíne Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti bikúlú bikime, anyía u ŋaá banɔ́ táfáká o otúme e nyitúme.2.13 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « …u ŋa cáŋácáŋa ɔ banɔ́ táfáka ». U ŋaá banɔ́ nóhí a makɛ́nda me Efúúménénú yí Elilé. Yiíyi yɛ́ ŋa kɛ́la anyía nuánɔ́ bámɔ́kɔ́nɛ́na bifúúménénú bɛ́ baacɔ, u banɔ́ nóhiki anyía nu ŋe nú lúmítíníne taaká. 14Aá yaátɛ́ asana Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́ nááyá na Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma ayɛ́ tu ŋa sɔ́ banɔ́ húlíkínyi, na anyía núénú bílénéke tɔ́na e elime ci nuúmi nú úúsú Otéŋí a Waáŋá Yésus *Kilís. 15Buátɛ́ bɔkɔ, banɔ́ báásɔ́ benyíinyí bé olumitinine, énu bíínjíé na makɛ́nda o olumitinine noómi, nu tétényíki bɛsana abɛ́ tú ŋa sɔ́ banɔ́ éékúnyíkí, te ne nyuúté, ta na núásɔ́ nufule a númɔtɛ́ anɔ́ tú ŋa sɔ́ banɔ́ ɔ́ɔ́ŋɔ́kɛ́ná.

16Ɛ ŋaá mɛ bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na ne uusú Otéŋí a Waáŋá Yésus Kilís bɛ́muátá na ciasɔ́ Síkíne Bandɔ́mɛsɛ́ awɔ́ ú ŋa basɔ́ léne anyía bá cɔbá ne buúse ɔ ɔ basɔ́ kíndísi ɛtɛ́má, bá basɔ́ hákɛ́na taaká cɛ mɔŋɔlɛ́ ɛ ɛtɛ́má a yáábɔ́ yaála yí nuubo noómi, 17bá banɔ́ kíndísíki ɛtɛ́má, bá banɔ́ iínjíékíne tɔ́na makɛ́nda na ma ɔkɛlaka na ma ɔtáŋáka ekúlú ekime bɛmbányɛ bɛ́ bɛsana.

3

Ánɔ basɔ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́nɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́

1Banɔ́, báásɔ́ benyíinyí, ɛ ŋa mɛ́ aamba okuenyinyi ɔ banɔ́ laána anyía : Ánɔ basɔ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́nɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́, anyía Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma yí Otéŋí a Waáŋá á cɔ́cɔ́báka ne buúse fiaŋɔ fiaŋɔ, yí óómóko a nyɛnamá anyɛ́ yɛ́ ŋaá bɛ́kɛ́láka aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́. 2Ánɔ basɔ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́nɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ tɔ́na anyía wá basɔ́ tétényíki, anyía na baŋána na bɛɛbɛ́ bɛ́ baacɔ tɛ basɔ́ kɛla bɔkɔ a bɔɔbɛ́;3.2 Bóol ŋaá táŋa asana yí Besuif bá Kɔlɛ́ɛntɛ e bé ŋe bú wuúci nuusíki. Fanáka BBƐ 18.12. yááŋa anyía baacɔ bekime ti ŋé bú lúmitinine bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ebí tu ŋe sú beébe húlínyi.

3Otéŋí a Waáŋá ŋo nyióyísínyi cááyɛ́ esúŋe bikúlú bikime. Wuúci u káá banɔ́ kíndísíki, yɔ́ banɔ́ tétényíki anyía Sátan tɛ banɔ́ kɛlá bɔkɔ a bɔɔbɛ́.3.3 Nyɛkɔ́ŋɔ́na nyí etémbí : « …anyía bɔkɔ a bɔɔbɛ́ tɛ banɔ́ hámɛ́na ».4Otéŋí a Waáŋá ŋa kɛ́la anyía túásɔ́ bá na mɔŋɔlɛ́ a yáánɔ́ asana ; tu ŋe sú ményi anyía nu ŋa nɔ́ látɛ́na bɛsana abɛ́ tu ŋa sɔ́ banɔ́ láákɛ́na, tu menyukune tɔ́na anyía nu ké nú biíbi látákɛ́na. 5Otéŋí a Waáŋá é kendíki cíínú ɛtɛ́má ɔ ɔlɔ́kɔ́ma bɔmbányɛ na anyána Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá basɔ́ léne na anyána nua nɔ́ŋa nú oweéhíkínyínyi muuyé háyɛ *Kilís.

Belumitinine ŋá bɔ́ nyɛ́mana bá ɔnyiɔkɔ buólí

6Banɔ́ báásɔ́ benyíinyí, tu ŋa sɔ́ banɔ́ láana a makɛ́nda me Otéŋí a Waáŋá Yésus *Kilís anyía énu bíkékényíki ne benyíinyí bekime a bá tɛ́ ŋá bɔ́ áamba ɔnyiɔ buólí,3.6 Fanáka 1Tɛ 2.9 ; 4.11ne nyihembule. bé me bú kíneke ɔlátɛ́na bɛsana abɛ́ tu ŋa sɔ́ banɔ́ éékúnyíkí. 7Yááŋa anyía banɔ́ bɛ́muátá nu ŋe nú ményi anyána nua nɔ́ŋa nú ɔ basɔ́ hɔ́áka a nyɛkɛla. Ekúlú ayɛ́ tu ŋa sɔ́ bá aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́, tu ti ómo sú kíne ɔnyiɔ buólí. 8Tu tɛ ɔ́mɔ sɔ́ bata ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ anyía wá basɔ́ túkéke e etémbí, mbá tu ŋa sɔ́ bá túásɔ́ nyiɔkɔ buólí na makɛ́nda ne nebutúé na nabuɔ́sɛ́ ; túó lumitine oweéhínyínyi ne muuyé na ɔtɔmbɔ anyía tu tɛ asɔ́ banɔ́ oóndó a amɛna a asana na bíásɔ́ bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá. 9Aá taaká tu ŋa sɔ́ bá na makɛ́nda ma ɔ banɔ́ bátaka bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá, mbá tú tɛ ɔ́mɔ sɔ́ banɔ́ báta ; tu ŋe sú lénéké ɔnyiɔ buólí anyía túásɔ́ banɔ́ tóŋínyi hibílícínyínyí hɛ́ ɔlátáka. 10Yááŋa anyía te ekúlú ayɛ́ tu ŋa sɔ́ bá aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́, tu ŋa sɔ́ banɔ́ óókísíkí anyía ɔɔcɔ okime ewú u ti ŋée léne ɔnyiɔ buólí tɛ ɔ́mɔ́ nyɛmána wu ɔnyíáka tɔ́na.

11Yááŋa anyía tu ŋa sɔ́ lɔ́kɔ́ma bá kɔ́ɔnaka anyía baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ á bɔ́ŋa ne butise ; bá tɛ ŋá bɔ́ nyiɔ buólí, mbá bé ŋge bú oofine a bɛsana bɛ́ bɔsɔ́ɔ́kɔ́ e bí ti ŋée beébe lɛca. 12A baacɔ eébé, tu ŋe sú beébe óókísi, tú beébe laakɛna a makɛ́nda me Otéŋí a Waáŋá Yésus Kilís anyía bé búle nyiɔ buólí bikúlú bikime e mbuumu noómi o o búle bɔ́ŋɔ bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá.

13Aá banɔ́ báásɔ́ benyíinyí, nɔtɛ tɔmbɔ ɔkɛla bɛmbányɛ bɛ́ bɛsana. 14Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ tɛ ŋáa látɛ́na bɛsana abɛ́ tu ŋá sɔ́ ɔ́ɔ́ŋɔ aaha e nufule eenu, énu wuúci bísíémúkúnyi bɔmbányɛ ; mbá nu bɛ́álɔ́na ne wuúci a nyɛkɛla nyɛ́ bɛsana, anyía aatɔ́ ɔlama é wuúci tímbíé. 15Ta híáná, nuti wuúci hiíte háyɛ uunú oliŋine, mbá énu wuúci hɔŋɔ́náka ekúlú ekime anyía wáŋa uunú onyíinyí.

Bɛsana bɛ́ nyɛmana

16Otéŋí a Waáŋá a wáŋa hicéme hí mbuumu á banɔ́ iínjíékíne, wuúci bɛ́muátá, mbuumu ne e bikúlú bikime na a nyɛnamá nyikime. Otéŋí a Waáŋá é límíne náánɔ́ banɔ́ bekime.

17Yaŋɔ́ Bóol, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ téŋi. Ɛ ŋa mɛ́ ɔ́ɔ́ŋɔ bitéŋíti eebi ne úúmí ɔɔbɔ́ ú bɛ́muátá. Aáná ɛ́ náŋa yámɛ ɔ́ɔ́ŋɔ́kɔ nyiámɛ nyiínyi a túámɛ tufule tukime ; nyiámɛ nyiɔ́ŋɔ eényí nyɛ́áŋa.3.17 Nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na nyɛ́ baacɔ bá buáyá nyɛ́ ŋaá bá : Muɔ́ŋɔ ɔ́ yɔɔ́ŋɔ́kɔ núɔ́wɔ nufule, ɔ ŋɔ́ɔ nyɛmána wu ɔháya ne hííwu hibílícínyínyí ne mehúnyi a mɔmɔtɛ́ a mɔ ŋɔ́ yɔ́ɔ lɛca (fanáka 1Kɔ 16.21 ; Kal 6.11 ; Kol 4.18).18Uusú Otéŋí a Waáŋá Yésus *Kilís á banɔ́ sáyábákɛ́na banɔ́ bekimeʼo !