Nufule nú buúse enú Bóol ŋɔ yɔɔ́ŋɔ́kɛ́ná belumitinine bá
Kɔlɛ́ɛntɛ
Bɛsana a bɛ́ ŋɔ yɔɔ́lɔ anyía bá lɔ́kɔ́máka bɔmbányɛ nyɛfana nyí nufule eenu
Bóol, muɔ́ŋɔ nufule eenu, ŋeé límékíne a bálɛ́ka cɛ Kɔlɛ́ɛntɛ iílí buunyi na ɛ́tátɔ́ e cííyé ɛkanda cí ífendí cí buólí. Ekúlú eéyé u ŋaá tákákɛ́na hiɔ́bɔ hí belumitinine hɛ́ hɔ́á ; belumitinine eébé ŋa bɔ́ hɔ́la ɔbá Bakɛlɛ́k, bɔ́ tɛ ɔ́mɔ́ bɔ́ bá Besuif.
Yaátɛ́ ekúlú eéyé, bálɛ́ka cɛ Kɔlɛ́ɛntɛ ŋaá bá cɛ ɔhɔ́ŋɔ́kɔ buéŋí a asana na yaandándá yɛ́ nyɛtálɛ́mɛ́na nyí sitíme nyɛ́ hɔ́á ; aáná onduné ŋaá bá wá hɔ́laka bɔmbányɛ, bakɛla onduné hulúkúne bɛhaála bikime. Bɛsana bɛ́ na macakɔna ne omenyi ŋaá bá tɔ́na hɔ́á ; na mafala ne onyemi bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ ŋaá bá bɛ́ á bɛ́kɛ́láka ɔɔ́ Kɔlɛ́ɛntɛ, tɛ́ka ne iŋetí a nyɛnáma anyɛ́ bɛ́ ŋa bɛ́kɛ́la aá bɛandándá bɛ́ bálɛ́ka bikime. Bɛsana eébí bikime ŋaá bá bíé yébíki tɔ́na belumitinine bá bálɛ́ka eécí. Yaátɛ́ asana Bóol ŋaá bá waá bɛ́ákákɛ́na buéŋí a yáábɔ́ asana. 1Kɔ 5.9 ŋe bíkéti anyía Bóol ŋeé beébe ɔɔ́ŋɔ́kɛ́na nufule a númɔtɛ́ a bɛsana eébí ; mbá nufule eénú ŋeé nyime.
Yááŋa háyɛ anyía Bɔkɔlɛ́ɛntiɛ́ŋ ŋa bɔ́ ɔɔ́ŋɔ́kɛ́na Bóol nufule a númɔtɛ́ ; bú lɛcakana tɔ́na anyía bá ŋa bɔ́ bɛ́yúátáka ilébé ciéŋí cí Bóol. Baacɔ bé etémbí ŋa ká bɔ́ laakɛ́na tɔ́na Bóol bɛsana a bɛ́mɔtɛ́ a bɛ́ ŋaá bá bíé wuúci ketíki manɔ́ŋɔ́ meéŋí ; biíbi eébí bɛ́ ŋa kɛla anyía wé beébe ɔɔ́ŋɔ́kɛ́na nufule eenu.
E nufule eenu, Bóol ŋaá táŋa na asana yɛ́ nyɛbɛ́sálɔ́tɔ́na nyí belumitinine, na yɛ́ nyíáyɛ́ nyilimíné háyɛ ɔɔcɔ u ɛndɔ́ma ; u táŋáka tɔ́na na asana yɛ́ mafala, na yɛ́ nyɛtɔ́nɔ́, na yɛ́ ɔnyíáka ɛnyama cí bisíéké, na asana yí iínjíé ecé Efúúménénú yí Elilé ŋe yiínjie belumitinine, na asana yɛ́ nyɛhaanyua nyí biwéewé.
Yááŋa anyía, Bóol ŋɔ yɔ́ɔ́ŋɔ́kɔ́ nufule eenu wuúci a bálɛ́ka cɛ Ɛfɛ́ɛsɛ e cííye ɛkanda ci buólí a cɛ́áŋa ɛ́tátɔ́.
1Bitéŋíti
1Yaŋɔ́ Bóol, *Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá háŋá ɔ mɛ lɔ́ŋɛ́ta anyía yámɛ bá *ɔɔcɔ u ɛndɔ́ma u *Yésus *Kilís. Tua sɔ́ŋa na yaŋɔ́ ne uusú onyíinyí u olumitinine, Sosotɛ́n.1.1 Fanáka BBƐ 18.17.2Tu ŋa sɔ́ banɔ́ ɔ́ɔ́ŋɛ́na nufule eenu, banɔ́ abá nua nɔ́ŋa hiɔ́bɔ hí belumitinine Bandɔ́mɛsɛ́ hɛ́ Kɔlɛ́ɛntɛ, banɔ́ abá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋɔɔ́ lɔ́tɔ́kɔ ɔ ɔbá e nyimónjóló ne Yésus Kilís. U ŋaá banɔ́ fúúmínyí ɔlɔŋɔ ne eebe bekime a bɛhaála bikime e bé ŋe bú nyémi nyiínyi nyí uusú Otéŋí a Waáŋá Yésus Kilís, wáŋa ne uubú Otéŋí a Waáŋá ne uusú áyá. 3Na ciasɔ́ Síkíne Bandɔ́mɛsɛ́ ne uusú Otéŋí a Waáŋá Yésus Kilís bá banɔ́ sayábákɛ́na, bá banɔ́ iínjíékíne mbuumu e cíínú ɛtɛ́má noómi.
Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá basɔ́ bóosi e elime ci Yésus Kilís
4Ɛ naŋa yémi iínjíékíne ciamɛ Bandɔ́mɛsɛ́1.4 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa hú na « Bandɔ́mɛsɛ́ ». bitéŋíti ekúlú ekime a asana ayɛ́ u ŋaá banɔ́ bóósíki e elime ci Yésus Kilís. 5Yááŋa anyía nua nɔ́ŋa e nyimónjóló ne wuúci ; aáná Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa ɔ banɔ́ nyɛ́hɛ́tɛ́nánɔ́ bɛmbányɛ bɛ́ bɛsana bikime, na ɔ ɔtáŋa ne o omenyi áyá, 6anyía Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma yí Yésus *Kilís ayɛ́ tú ŋá sɔ́ banɔ́ húlíkínyi áŋa yɔɔ́nɛ́nánɔ́ na makɛ́nda e cíínú ɛtɛ́má noómi. 7Yaátɛ́ asana ta bɔkɔ a búmɔtɛ́ a bɛnyɛ́ma abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋé yíinjie aayá a baacɔ tɛ ŋá banɔ́ bɛ́ámbɛ́na, banɔ́ abá nu ŋa nɔ́ táta na mɔŋɔlɛ́ buɔ́sɛ́ ebú uusú Otéŋí a Waáŋá Yésus Kilís kéé bítóŋínyi náásɔ́. 8Yésus Kilís oócí u káá banɔ́ kíndísíki ɔ ɔkɔɔ́háma a nyɛmana, ananyía nuánɔ́ bámɔ́kɔ́na tɛ́ka na hɛkɔma buɔ́sɛ́ abɔ́ u ká ka hálɔ́mɔ́na o okokélísi baacɔ. 9Bandɔ́mɛsɛ́ u ŋaá banɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́ anyía núánɔ́ bámɔ́kɔ́na e nyimónjóló ne uuyé Ɔɔ́nɔ́ Yésus Kilís, uusú Otéŋí a Waáŋá. Wáŋa ooci ewú u ŋé nyíóyísínyi cááyɛ́ esúŋe ekime.
Musalɔtɔnana ɔ hiɔ́bɔ hí belumitinine hɛ́ Kɔlɛ́ɛntɛ
10Isíʼo, banɔ́ báámɛ benyíinyí, ɛ ŋa mɛ́ aamba ɔ banɔ́ láana a makɛ́nda me uusú Otéŋí a Waáŋá Yésus *Kilís anyíaʼo : Cɔ́kɔ́lɛ, ánɔ bámɔ́kɔ́na nyuúté nyɛ́mɔtɛ́ ; nuti lumítíne anyía eetíé á banɔ́ sálɔ́tɔ́kɔ́na ; mbá ánɔ bámɔ́kɔ́na balatákánɔ́ e nyimónjóló bɔmbányɛ bɔmbányɛ, na a nyɛánɔ́ nyɛbɛ́táá, na a bɛsana abɛ́ nu ŋa nɔ́ tákɛ́na ɔkɛla. 11Banɔ́, báámɛ benyíinyí, yááŋa anyíaʼo : Baacɔ bá hɛnyɛ́nɔ́ hí Kolowé1.11 Yáakɛlá ondunéndúne u oónjú. ŋa ka bɔ́ mɛ́ laakɛ́na anyía tukókó má kúákɔna aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́. 12Yááŋa anyía bɔ́mɔtɛ́ baacɔ aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ŋa bɔ́ kɔɔna báyɛ : « Basɔ́, tua sɔ́ŋa elime ne Bóol. » A bɔ́mɔtɛ́ báyɛ : « Basɔ́, tua sɔ́ŋa elime na Abólos. »1.12 Fanáka BBƐ 18.24. A bɔ́mɔtɛ́ báyɛ : « Basɔ́, tua sɔ́ŋa elime na Sɛfas ». Eebe a bɔ́mɔtɛ́ tɔ́na báyɛ : « Aá basɔ́, tua sɔ́ŋa elime ne Kilís ». 13Ééʼ buamɛ, mbá Kilís áŋa ɔbɛ́sálɔ́tɔ́kɔ́nánɔ́ e ? Ɔ́kɔ, bá ŋa yaátákɛ́na Bóol ɔ ɔmbásá ɔ ɔmuaná a yáánɔ́ asana, ta anyía e nyiínyi nyí Bóol bá ŋaá banɔ́ ootókíne e ?
14Aá yaŋɔ́, i ŋeé mi iínjie Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti anyía i ŋe mí ootíne hú ne Kilíbus1.14 Fanáka BBƐ 18.18. na Káyus1.14 Fanáka BBƐ 19.29. aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́. 15Aáná ta ɔɔcɔ tɛ á bá wu ɔsána ɛŋɔ́nɔ anyía bá ŋaá banɔ́ óótókíne eémi e nyiínyi. 16Ɛ́ɛ, ɛ́ ma mɛ́ bɛ́táá, i ŋeé mi ootókíne tɔ́na baacɔ bé ciíbe cɛ baacɔ cɛ Ɛsɛtɛfánas, ɛ tɛ ŋa háná ámɛ bɛ́táá anyía i ŋeé mi ootíne tɔ́na ɔɔcɔ u etémbí. 17Yááŋa anyíaʼo, Kilís tɛ ɔ́mɔɔ́ mɛ tɔ́ma hú o okowóotine baacɔ, mbá u ŋaá hɔ́lá ɔ mɛ tɔ́ma o okoó beébe húlínyi Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma ; tɛ́ka ne tusiŋítí tɔ́ ɔtáŋa tɔ́ baacɔ, ɔ ɔkɛla anyía owé ú Kilís ɔ ɔmbásá ɔ ɔmuaná tɛ́ háma buólí bú nubókó.
Yésus áŋa injiŋé ci ohúle ná Bandɔ́mɛsɛ́
18Yááŋa anyíaʼo, nyihulinyi baacɔ asana yí owé ú *Kilís ɔ ɔmbásá ɔ ɔmuaná áŋa háyɛ asana yɛ́ buála a baacɔ a bá bɔ́ŋa o ohónyí wú bunyímé, mbá a basɔ́ abá tua sɔ́ŋa o ohónyí wú nyɛnɔhɔ, ú ŋaá basɔ́ cíbúníne makɛ́nda ma Bandɔ́mɛsɛ́. 19Aáná yááŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ a Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ anyía : « Ɛ ká mɛ́ ááŋíaka a bɛɛtɔ́ injiŋé ci benjiŋénjíŋe, mío témbúnyísíki omenyi ú bemenyi bɛsana ».1.19 Ɛsa 29.1420Onjiŋénjíŋe weényi aná e ? Háányɛ́ *muékúnyi bikotí áŋa e ? Ta anyía musuŋunyi bɛsana mɔ hɛɛya eehi e ? Aá taaká, Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa otóŋgínyínyi baacɔ anyía injiŋé cɛ baacɔ bá ɔmɛsɛ́ áŋa injiŋé cɛ buála.
21Yááŋa anyíaʼo, haála ahá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋoó tóŋgínyí baacɔ bɛsana na ciayɛ́ injiŋé, beébe te o wuúci menyutune a ciabɔ́ injiŋé ; yaátɛ́ asana Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa sɔ́mbɔ́tɔ́ná onohiki baacɔ e bé ŋe bú lumitinine nyi-beébe-hulinyi owé ú Yésus Kilís a nyɛ́áŋa háyɛ asana yɛ́ buála. 22*Besuif ŋa bɔ́ báta anyía bé beébe oónyísíkínyinyi ne bikéki bí tubílícínyínyí ; *Bakɛlɛ́k, beébe bábɔ́ áambaka anyía bé beébe oónyísíkínyi na ɔtáŋa ú injiŋé. 23Mbá aá basɔ́, tu ŋe sú húlínyi baacɔ asana yí Kilís a waátákɛ́nánɔ́ ɔ ɔmbásá ɔ ɔmuaná. Yiíyi Besuif ŋa bɔ́ lɛca háyɛ aabɛ́ yɛ́ asana1.23 Yááŋa anyía, a nyɛkɔɔna nyí bikotí (Tet 21.23), ɔɔcɔ a waátákɛ́nánɔ́ ɔ ɔmbásá ŋaá bá ɔlɔmɔ́kɔ́nɔ́. Aáná yɛ́ ŋaá bá « aabɛ́ yɛ́ asana » anyía bá kɔɔna anyía Yésus áŋa Mesíi (fanáka Kal 3.13)., baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá Besuif ébú hiíteke háyɛ asana yɛ́ buála. 24Mbá a aháŋá na baacɔ abá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋɔɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́, te Besuif ta Bakɛlɛ́k, Kilís áŋa makɛ́nda ma Bandɔ́mɛsɛ́, wuúci tɔ́na ciayɛ́ injiŋé, 25ananyía asana ayɛ́ baacɔ bá ɔmɛsɛ́ ŋa bɔ́ lɛca háyɛ yaála yí injiŋé yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa ne injiŋé a cɛ́ á hɔ́la omenyi ú baacɔ ; híáná tɔ́na asana ayɛ́ bá ŋa bɔ́ lɛca háyɛ bɔnɔ́nɔ́ bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá kɛ́nda ɔ ɔhɔla makɛ́nda ma baacɔ.
26Banɔ́, báámɛ benyíinyí, énu menyi anyía Bandɔ́mɛsɛ́ u ŋaá banɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ́ ; ánɔ bɛ́lɛ́ca aná : Baacɔ beéŋí aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ tɛ́ ábɔ́ bá ne injiŋé a nyɛlɛca nyɛ́ baacɔ bá ɔmɛsɛ́, beéŋí tɛ́ka baacɔ bá maatá masáánɔ́, beéŋí tɔ́na tɛ́ka baacɔ bé eénye. 27Mbá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá bɛ́kɛ́lákɛ́na bɛsana abɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ lɛca anyía bɛ́áŋa tuálaála tɔ́ bɛsana o otémbúnyísi injiŋé cɛ baacɔ bá ɔmɛsɛ́, yɔ́ bɛ́kɛ́lákɛ́na tɔ́na bɛsana bɛ́ ɔmɛsɛ́ abɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ lɛca anyía bɛ́áŋa na butɔmbɔ́ o otémbúnyísíki eebi a bɛ́áŋa na makɛ́nda. 28Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá bɛ́kɛ́lákɛ́na bɛsana bikime bɛ́ bunjúálɛ́ eébí abɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ bábɛ́na, bé biíbi hiiteke háyɛ bɛsana bí etémbí ne etémbí omenyisiki eebi a bɛ́áŋa hɔ́á, 29ɔ ɔkɛla anyía ta ɔɔcɔ ti bíbééti eeyé eé buúse. 30Yááŋa anyía nááyá nua nɔ́ŋa e nyimónjóló ne Yésus Kilís. Wuúci wá yáaŋa ciasɔ́ injiŋé e ci ŋeé húle ná Bandɔ́mɛsɛ́, wuúci u ŋaá basɔ́ télímíkínyí na bɛtálɛ́mákánánɔ́ bɛ́ baacɔ, ne bifúúmékénénú, na bɛháŋɔ́nákánɔ́ eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. 31Háyɛ yááŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ anyía : « Ɔɔcɔ awɔ́ u ŋa yáamba obíbééti é bíbéétíki a asana ne Otéŋí a Waáŋá ».1.31 Sel 9.23
2Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma yí Yésus Kilís a waátákɛ́nánɔ́ ɔ ɔmbásá
1Aá yaŋɔ́ʼo, baláamɛ, ekúlú ayɛ́ ɛ ŋgaá mɛ faáya náánɔ́ ɔ ɔkɔɔ́ banɔ́ námbɔ́nɛ́na injibí cɛ́ Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́,2.1 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « ɛmbasɔ́ a asana yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ » ɛ tɛ ɔ́mɔɔ́ bɛ́kɛ́lɛ́na bɛnatákánɔ́ bí mehúnyi, ta ɔtáŋa ú injiŋé. 2Mbá ɛ ŋa mɛ́ cáŋa ɔsɔ́mbɔ́tɔ́na hú omenyi asana ɔ́mɔtɛ́ : Ɔ banɔ́ húlinyi Yésus *Kilís, wuúci a waátákɛ́nánɔ́ ɔ ɔmbásá ɔ ɔmuaná. 3Yaŋɔ́ bɛ́muátá, ekúlú ayɛ́ ɛ ŋaá mɛ bá náánɔ́, ɛ ŋaá mɛ bá na makasa, ne bulíkílíki ɔ ɔtɛ́má, ɛ nakámáka hú bakɔ bakɔ bakɔ. 4Ta híáná, ekúlú ayɛ́ ɛ ŋa mɛ́ bá yámɛ táŋáka na baacɔ, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ húlikinyi Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma ; ɛ tɛ ɔ́mɔ́ bɛ́kɛ́lɛ́na tusiŋítí tɔ́ ɔtáŋa tú omenyi ú baacɔ o obísúékíne baacɔ o olumitinine ; mbá, makɛ́nda me Elilé ma ŋaá bá me yoónyísíkínyínyi bɛsana eébí, 5ɔ ɔkɛla anyía uúnú olumitinine ti bítímbíníne o omenyi ú baacɔ, mbá a makɛ́nda ma Bandɔ́mɛsɛ́.
Injiŋé cɛ Bandɔ́mɛsɛ́
6Yiíye anyía omenyi tú ŋe sú húlinyi bɛɔ́nɛ́nánɔ́ bí belumitinine *Kilís ; ú tɛ á bá ú hɛɛya eehi, ta ú *baáŋá bá hɛɛya eehi, anyía Bandɔ́mɛsɛ́ kéé beébe menyisiki bekime. 7Tu ŋa sɔ́ námbɔnɛna baacɔ injibí ci omenyi ú Bandɔ́mɛsɛ́. Wuúci Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá cáŋa ɔsɔ́mbɔ́tɔ́na feeké ɛ́cɛ u ti ŋé keti na ɔmɛsɛ́ na ɔmuaná ɔ ɔkɛla anyía tuésu hiíte yaáláka eéyé e nuúmi. 8Ta waáŋá ɔmɔtɛ́ a baáŋá bá ɔmɛsɛ́ tí ómó menyi omenyi oócí. Mbɔ́kɔ bébú menyi, keyé bɔ́ tɛ ɔ́mɔɔ́ bɔ́ waátɛ́na ɔ ɔmbásá ɔ ɔmuaná Otéŋí a Waáŋá.2.8 Bé ŋe bú wuúci aátákɛ́na ɔ ɔmbásá anyía bé ti ómo bú menyi anyía wáŋa taaká ci Mesíi. Wáŋa onyíóyónó ne nuúmi hú mbiɔ́kɛ. 9Háyɛ yááŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ a Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ anyía : « Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá tábɔ́nákɛ́na baacɔ e bé ŋe bú wuúci léne bɔkɔ ebú nyiíse tɛ ŋáá lɛca ta buɔ́sɛ́, ootú tɛ lɔ́kɔ́ma ta buɔ́sɛ́, aatɔ́ tɛ bɛ́táá ta buɔ́sɛ́ ».2.9 Ɛsa 64.310Bandɔ́mɛsɛ́ nyi buúbu basɔ́ námbɔ́nɛ́na eényí e elime cɛ yááyɛ́ Elilé. Yááŋa anyía Elilé ŋe ményi ocíbúne bɛsana bikime bɔmbányɛ bɔmbányɛ, ta a bɛ́áŋa i injibí cɛ́ bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ noómi. 11Ta ɔɔcɔ a bɔnyɛ baacɔ ti ŋéé ményi aátɛ́ yááŋa ɔ ɔtɛ́má ú ɔɔcɔ noómi, ɛ tɛ ŋáa bá hú elilé yɛ́ ɔɔcɔ a yááŋa nááyá ; híáná tɔ́na ta ɔɔcɔ ti ŋéé ményi aátɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋá bɛ́táá, ɛ tɛ ŋáa bá Elilé yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ bɛ́muátá. 12Aá basɔ́, Elilé ayɛ́ tua sɔ́ŋa ne yiíyi tɛ á bá yɛ́ baacɔ bá hɛɛya eehi, mbá yááŋa Elilé ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá basɔ́ iínjíé ɔ ɔkɛla anyía túésú ményi anyána Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá basɔ́ bóosi. 13Ɛ́ɛhɛ́ basɔ́ tu ŋe sú yiíyi eékúnyi a baacɔ, tɛ́ cáŋa ne mehúnyi me tusiŋítí tɔ́ ɔtáŋa tɔ́ baacɔ, mbá tu ŋe sú eékúnyi baacɔ bé Elilé ne mehúnyi emé Elilé yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋá basɔ́ eékúnyi. Aáná tu ŋe sú búlúníne baacɔ a bá bɔ́ŋa ne Elilé yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ taaká cɛ́ Bɛsana bí Elilé.2.13 Nyɛkɔ́ŋɔ́na nyí etémbí : « tu ŋe sú búlúníne e mehúnyi emé Efúúménénú yí Elilé ŋé yiínjíéne ».14Mbá ɔɔcɔ u bɔtɔhɔ ti ŋéé lúmitine buúse bukime Bɛsana bí Elilé yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, anyía bɛ́áŋa nááyá háyɛ bɛsana bɛ́ buála ; u tɛ á bá wu omenyi o biíbi lɔ́kɔ́ma bɔmbányɛ, ananyía hú ɔɔcɔ a wáŋa ne Elilé bímuócí wáŋa wu o biíbi búlúnéke. 15Mbá ɔɔcɔ ewú Elilé yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe kéndi wáŋa wu obúlúnéke bɛsana bikime ; mbá ta ɔɔcɔ tɛ bɔ́ŋɔ ohónyí ú o wuúci búlúnéke. 16Aáná yááŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ a Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ anyía : « Aányɛ́ wáŋa wu omenyi nyɛbɛ́táá nyí Otéŋí a Waáŋá ɔ ɔkɛla anyía wé wuúci hɔŋɔ́náka e ? »2.16 Ɛsa 40.13 Aá basɔ́, tua sɔ́ŋa na nyɛbɛ́táá nyí Kilís.
3Tua sɔ́ŋa bɔnyiɔnɔ bá Bandɔ́mɛsɛ́
1Baláamɛ e, aá yaŋɔ́ʼo, ɛ tɛ ɔ́mɔɔ́ bá wu ɔ banɔ́ láakɛna bɛsana háyɛ baacɔ ebé Elilé ŋe kéndisi, mbá ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ táŋgɛ́na yáaŋa háyɛ baacɔ ebé imehú ŋe kéndisi ; háyɛ tunɔ́sɛ́nɔ́sɛ́ o olumitinine ú *Kilís noómi. 2Mabána meéme ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ eémútíkí ; tɛ́ cáŋa taaká cɛ bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíáka ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ nyísíkí. Yááŋa anyía nu tɛ ɔ́mɔɔ́ nɔ́ bámɔ́kɔ́na nú o biíbi cényi ɔnyíá, ta hú aámbáya eeci, nu tɛ anɔ́ bá nu o biíbi cényi ɔnyíá, anyía nua nuánáŋa eebe ebé imehú ŋe kéndisi. 3Yááŋa anyíaʼo, nua nuánáŋa ɔ ɔwaákánána, nu sááka banɔ́ na banɔ́ ; ɔ́kɔ, tɛ́ka bú ŋeé tóŋínyi bɔmbányɛ anyía imehú cɛ́ a yánáŋa ɔ ɔ banɔ́ kéndisi e ? Ɔ́kɔ, tɛ́ka nua núánáŋa o olíhe háyɛ baacɔ bé imehú náŋa bébú lihéke e ? 4Yááŋa anyía, ekúlú ayɛ́ ɔɔcɔ aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ŋá kɔ́ɔna anyía : « Yaŋɔ́, ya mɛ́ŋa elime ne Bóol », a wɔmɔtɛ́ kɔɔnaka ɔsɛ : « Yaŋɔ́, ya mɛ́ŋa elime na Abólos » ; ɔ́kɔ, tɛ́ka nu ŋe nú líhe háyɛ baacɔ bé imehú náŋa bé bú líhéke e ?
5Aányɛ́ wáŋa Abólos e ? Yaŋɔ́ Bóol, ya mɛ́ŋa aányɛ́ e ? Yaŋɔ́ ɛsɛ basɔ́ bekime béfendí tua sɔ́ŋa hú bɔnyiɔnɔ bá Bandɔ́mɛsɛ́ e ? Basɔ́ tu ŋa sɔ́ banɔ́ bísúékíné o olumitinine. Aáná, hú naányɛ́ ŋɔɔ nyíɔ́kɛ́na Otéŋí a Waáŋá hú buólí ebú u ŋeé wuúci iínjíé. 6Yaŋɔ́ ɛ ŋa mɛ́ ɔ́ɔ́nɔ́kɔ́, Abólos yó wóotokine menyífé, mbá Bandɔ́mɛsɛ́ u ŋe kúmísíki. 7Aáná, muɔ́nɔ bɛnyɛ́ma tɛ á bá ta bɔkɔ ; te muotine menyífé. Hú Bandɔ́mɛsɛ́ bímuócí ewú u ŋe kúmísíki wáŋa bɔkɔ. 8Na muɔ́nɔ bɛnyɛ́ma ne muotine menyífé á bɔ́ŋa bɔkɔ búmɔtɛ́ ; hú naányɛ́ kɔ́ɔ́ bɔ́ŋɔ bɛnamá a búáyɛ́ buólí bɔ́ bɛ́muátá. 9Yááŋa anyía basɔ́, tua sɔ́ŋa bɔnyiɔnɔ bá Bandɔ́mɛsɛ́ ; banɔ́ yááyɛ́ esíéné, banɔ́ tɔ́na ciíbe acɛ́ u ŋa fálɛfa. 10Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé mi boósíki buéŋí na nyɛnamá nyí nuubo ; ɛ́ɛhɛ́ yaŋɔ́ ɛ ŋaá mɛ tákákɛ́ná numbelíke nɔ́ ɔfalɛfa háyɛ ambányɛ yɛ́ mufalɛfa meébe, ɔɔcɔ u etémbí ŋa fálɛ́fáka hɔ́á. Mbá ɔɔcɔ okime awɔ́ u ŋa fálɛfa hɔ́á ŋá nyɛmána wu obíkékényíki a nyɛnamá anyɛ́ u ŋa fálɛfa. 11A asana eyí numbelíke a yáa báka nɔtákákɛ́nánɔ́, nuúnu eénú núáŋa Yésus Kilís, ta ɔɔcɔ tɛ á bá wu ɔtákákɛ́na numbelíke nú etémbí hɔ́á. 12Bɔ́mɔtɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ falɛfa e numbelíke eénú na andányɛ́, ne biléŋú, ne biomí bɛ́ nyɛnɔ́kɔ́. A bɔ́mɔtɛ́ baacɔ ábɔ́ fálɛfaka ne imbiŋe, na tɔtálá, ne imbolo. 13Énu menyi anyía buólí bɔ́ ɔɔcɔ okime kéé bítóŋínyi ekúlú eyí Yésus Kilís ká ka hálɔ́mɔ́na o okokélísi baacɔ, anyía e ekúlú eéyé Bandɔ́mɛsɛ́ kéé búlúnéke ne oocó nyɛnamá nyí buólí anyɛ́ ɔɔcɔ okime ŋɔɔ́ nyiɔkɔ. 14Mbɔ́kɔ buólí abɔ́ ɔɔcɔ ŋɔɔ́ nyiɔ́kɔ káá lɛ́cakana, Kilís kéé wuúci iínjie bɛmbányɛ bɛ́ bɛnamá. 15Mbá mbɔ́kɔ buólí abɔ́ ɔɔcɔ ŋɔɔ́ nyiɔ́kɔ ŋá lɔ́kɔ́táka hú táákɔ, u tɛ kɔ́ɔ́ bɔ́ŋɔ bɛnamá buúse bukime ; Kilís kéé wuúci nohi, mbá yɔ́ bá háyɛ ɔɔcɔ awɔ́ á bɛ́hɔɔ ɛ́cɛ ú ma hɔ́lɛna o oocó.
16Nu ŋe nú menyi bɔmbányɛ bɔmbányɛ anyía nua nɔ́ŋa ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́,3.16 Hiɔ́bɔ hí belumitinine áŋa ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ a Yɔɔ́sɔɔ́sɔ yí Bumbénú. nu menyukune tɔ́na anyía yááyɛ́ Elilé ŋe límine náánɔ́. 17Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋa kátaka ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, Bandɔ́mɛsɛ́ kéé menyisi uuyé olíhe. Yááŋa anyía ciíbe acɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé líhe hɔ́á áŋa ifúúménénú. Banɔ́ nua nɔ́ŋa ciátɛ́ ciíbe.
18Ta ɔɔcɔ ti bínéŋe wuúci bɛ́muátá. Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ŋaa bɛ́táá ɔbámɔ́kɔ́na ne injiŋé a nyɛlɛca nyɛ́ baacɔ bá hɛɛya eehi, bɔmbányɛ anyía wá bɛ́cáŋa yaála, ɔ ɔkɛla anyía wá bámɔ́kɔ́na taaká ne injiŋé. 19Yááŋa anyía injiŋé cɛ baacɔ bá hɛɛya eehi áŋa háyɛ buála eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. Yaátɛ́ asana yááŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ anyía : « Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa hátɛna benjiŋénjíŋe a máábɔ́ menjiŋé ma bɛ́muátá ».3.19 Sob 5.1320Yiíye tɔ́na yɔɔ́ŋɔ́kɔ́ŋɔ́ anyía : « Otéŋí a Waáŋá ŋeé menyi anyía ɛbɛ́táá cí benjiŋénjíŋe tɛ ŋɔ́ yɔ́ɔ́lɔ ta bɔkɔ ».3.20 Maŋ 94.1121Aáná ɔɔcɔ tɛ ɔ́mɔ́ nyɛ́mana wu ɔháya núáyɛ́ nuúmi ná baacɔ, ananyía na baacɔ eébé bekime na bɛnyɛ́ma bikime bɛ́áŋa bíánɔ́. 22Ta yaŋɔ́ Bóol, ta Abólos, ta Sɛfas, ta ɔmɛsɛ́, te olíhe, te owé, ta bɛsana bɛ́ aámbáya, mbá ta bɛsana bɛ́ nɔɔyá, bikime áŋa bíánɔ́. 23Mbá banɔ́ nua nɔ́ŋa baacɔ bé Kilís ; Kilís u Bandɔ́mɛsɛ́.
4Tua sɔ́ŋa baacɔ bá ɛndɔ́ma bé Kilís
1Ɛ́náʼo, baacɔ ŋá bɔ́ nyɛmána bá ɔ basɔ́ híiteke yáaŋa háyɛ bɔnyiɔnɔ bé *Kilís, basɔ́ tɔ́na betétényi injibí cɛ́ bɛsana cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ a cɛnambákánɔ́. 2Aáná, bɔkɔ abɔ́ baacɔ ŋa bɔ́ táta anyía munyiɔnɔ a kɛláka áŋa hú anyía we bíínjie o onyíóyísínyi búáyɛ́ buólí. 3Aá yaŋɔ́, bú tɛ ŋá mɛ ɔɔmbɔ ta ɔbaca te butíkítíki anyía ta banɔ́ nu ŋe nú mi kélísíkí, te bekélísi bɛsana. Mbá, yaŋɔ́ tɔ́na ɛ tɛ ŋá mɛ bɛ́kákálɛna ta bɔkɔ ; 4anyía híími hɛcɔɔ́cɔ́ hɛ́ ɔtɛ́má tɛ ŋá mɛ kákálɛ́na buúse bukime. Mbá, tɛ́ cáŋa asana eéyé yí ŋé tóŋínyi anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe mi hiíte háyɛ atálɛ́mánánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ eeyé eé buúse ; hú wuúci bímuócí wáŋa wu ɔ mɛ kákálákɛ́na. 5Ɛ́ɛhɛ́ aná, nɔtɛ cáŋa ɔkákálɛ́na ɔɔcɔ ta asana ɔ́mɔtɛ́ ekúlú tɛ́ka na ɔnyɛmana ɔ ɔkɔɔ́háma e ekúlú eyí Otéŋí a Waáŋá ká ka hálɔ́mɔ́na. Wuúci u kóó tóŋínyi a miányɛ́ bɛsana bikime, na a bɛ́áŋa i ibíne, na a bɛ́áŋa i ibíkéti cɛ́ ɛtɛ́má noómi. Aáná Bandɔ́mɛsɛ́ kéé lémbíki ɔɔcɔ okime hú naányɛ́ a nyɛnamá e nyí é wuúci nyɛmana.
6Báámɛ benyíinyí, ɛ ŋaá mɛ táŋa aáná a yáánɔ́ asana, i hiitéke tubílícínyínyí na náámɛ na ná Abólos anyía yámɛ banɔ́ tóŋínyi nyɛlɔ́kɔ́ma nyɛ́ ɛnjaba eeci a cɛ ŋa kɔɔna cɛ́sɛ4.6 A bɔ́mɔtɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma anyía « …anyía nyíásɔ́ nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na á banɔ́ ɔɔ́lɔ ɔlɔ́kɔ́ma indélímínyínyi eécí ». : « Yááŋa ambányɛ anyía nuánɔ́ látákɛ́na hú bɛsana a bɛ́áŋa bɛɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ ». Aáná ta ɔɔcɔ ti bíbééti anyía wáŋa elime na tááná ooci, a bábákɛ́na tááná ocinyíé. 7Mbá aányɛ́ wɔ yɔ́ɔ laana anyía ɔ ŋɔ́ɔ hɔlaka bɔsɔ́ɔ́kɔ́ e ? Aátɛ́ ɔ ɔ́ŋa ne yiíyi ayɛ́ bɔ́ tɛ ɔmɔ́ kuɔŋɔ́ iínjie bú kuɔŋɔ́ iínjie e ? Mbɔ́kɔ bó ŋo yóo wiínjíé bú kuɔŋɔ́ iínjie, mbá a aátɛ́ aná o ŋoó bíbéétínyi bɔsɔ́ɔ́kɔ́ háyɛ anyía bɔ́ tɛ́ ɔ́mɔ́ kuɔŋɔ́ iínjie bú kuɔŋɔ́ iínjie e ?
8Nua nuáŋa beécékénú, banɔ́ tɔ́na baŋaŋa, nua núáŋa o otéŋínyi, basɔ́ tɛ́ka ; mbɔ́kɔ nua núáŋa o otéŋínyi taaká taaká, keyé ta basɔ́ tɔ́na tua sɔ́ŋa o otéŋínyi ɔlɔŋɔ na banɔ́. 9A náámɛʼo, yááŋa háyɛ anyía basɔ́ *baacɔ bá ɛndɔ́ma, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá basɔ́ híite háyɛ tubísíke-e-menyíényi, eebe a bá ŋaá sɔ́mbɔ́tɔ́na ɔwɔɔ́nɔ́kɔ anyía wá basɔ́ lémísíki bɛɛtɔ́, bá basɔ́ cɛ́cáka eé buúse bɔ́ baacɔ bá ɔmɛsɛ́ okime, te bú *bililé bɛ́ masɔ́ma.4.9 Bá ŋaá bá bá yaáhakɛna a nɔɔfia baacɔ abá bá ŋaá bá bá sɔ́mbɔ́tɔ́na ɔwɔɔ́nɔ́kɔ, bó beébe letikinyi na mɔmɔ́ndá eé buúse bɔ́ baacɔ.10Tua sɔ́ŋa bɛála a nyɛlɛca nyɛ́ baacɔ anyía tu ŋe sú húlinyi baacɔ asana yí Kilís. Mbá, banɔ́ nua nɔ́ŋa ne injiŋé anyía nua nɔ́ŋa e nyimónjóló ne Kilís. Híáná bá ŋa bɔ́ basɔ́ lɛ́ca anyía tu tɛ asɔ́ bá na makɛ́nda ; mbá banɔ́ nu bíkétíki anyía nua nɔ́ŋa na makɛ́nda a bɛsana abɛ́ nu ŋa nɔ́ kɛla. Banɔ́, nu ŋe nú lumitine anyía baacɔ ŋa bɔ́ banɔ́ iínjie nuúmi, ekúlú ayɛ́ bá ŋá bɔ́ basɔ́ bábɛ́na. 11Ɔ ɔkɔɔ́háma aámbáya tu ŋa sɔ́ lɔ́kɔ́ma muuyé : Ɛcaná náŋa cɛ á basɔ́ nuakɛ́na, ne nyimóti áyá ; basɔ́ inutí etémbí, bé húle basɔ́ súbéke, tu húle ndeŋeleke. 12Tu bíkísékíse ɔ ɔnyiɔ buólí na cáásɔ́ aabá anyía túásɔ́ nyíáka. Baacɔ basɔ́ lɔ́hɔ́náka ; mbá basɔ́, tu beébe sayabakɛna. Bá basɔ́ tékéseke ; mbá basɔ́, tu beébe eéhíkínyínyi. 13Bá ŋaá basɔ́ óoto, mbá basɔ́ ne nuhóhi ɔ bɔsɔ́ɔ́kɔ́. Ɔ ɔkɔɔ́háma aámbáya baacɔ bekime bá ɔmɛsɛ́ ooci ŋa bɔ́ basɔ́ híite háyɛ bɛandándá bí ekundekúndé, háyɛ biici bí otúkú.
Bóol áŋa síkíne cɛ Bɔkɔlɛ́ɛntiɛ́ŋ e elime ci Kilís
14Ɛ tɛ ŋá mɛ banɔ́ ɔ́ɔ́ŋɛ́na bɛsana eébí anyía yámɛ banɔ́ lémísíki bɛɛtɔ́ ; mbá anyía yámɛ banɔ́ óókísíki anyía nua nɔ́ŋa báámɛ baáná bá ɔtɛ́má. 15Ta yɛ́ cáŋa á bá anyía nua nɔ́ŋa nu ɔbá na baacɔ tɔ́sɛ́na cíɔ́hátá a bá ŋa bɔ́ banɔ́ eékúnyi olíhe e nyimónjóló ne *Kilís, énu menyí anyía nua nɔ́ŋa ne síkíne hú ɛ́mɔtɛ́. Yááŋa anyíaʼo, yaŋɔ́ ya mɛ́ŋa cianɔ́ síkíne e elime ci Kilís, ananyía yaŋɔ́ ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ bíénéké o ohulinyi awɔ́ ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ húlíkinyi Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma. 16Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na aná : Énu kétíkínyínyi yáámɛ ambányɛ yɛ́ nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na. 17Yaátɛ́ asana ɛ́ ma mɛ́ banɔ́ tɔ́mɛ́na Timoté, uumi ɔɔ́nɔ́ u ɔtɛ́má.4.17 Bóol ŋaá tɔ́ma Timoté ɔɔ́ Kɔlɛ́ɛntɛ ɔ ɔhɔlɛna a Masɛtuán. Aáná nufule anɔ́ bá ŋaá tɔ́ma e sitíme ŋaá bá cɛ ɔkɔɔ́háma eé buúse ne wuúci ɔɔ́ Kɔlɛ́ɛntɛ. U ne meé bíínjie ɔ ɔnyiɔnɔ Otéŋí a Waáŋá buólí ; wuúci u káá banɔ́ bítéésíki esúŋe a cá ŋaá mɛ ɔ́ɔ́lɔ o olíhéke e nyimónjóló ne Kilís. Ceéce ɛ náŋa i húlé émi eékúnyíki bɛhaála bikime a baacɔ bá tuɔ́bɔ tú belumitinine.
18Báánɔ́ baacɔ ɔ bɔ́mɔtɛ́ ŋe bú bíléne na bumálá bukime, bá kɔ́ɔnaka aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ báyɛ : « Bóol tɛ ká háná ka hálɔ́mɔ́na ». 19Mbá, yaŋɔ́ oócí kokóokó, mbɔ́kɔ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋé lúmítíne, ɔ ɔkɛla anyía i ti émi oóndo hú ɔlɔ́kɔ́ma ne eetú ɛtáŋa cɛ́ bamálámála eébé, mbá yámɛ lɛcaka na cáámɛ eése aátɛ́ bá bɔ́ŋa na makɛ́nda ma ɔkɛlaka. 20Énu menyí anyía nyitéŋínyi anyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋé téŋínyi baacɔ tɛ á bá asana yɛ́ ɔtáŋáka bɔ táŋáka ne nyuúté ; mbá nyɛ́ ŋa hɔ́la otóŋínyi makɛ́nda a nyɛkɛla nyɛ́ bɛsana. 21Aáná a nyíánɔ́ nyɛkɛlaka eényí, anyána nu ŋe nú léne anyía yá ka mɛ faáya náánɔ́ e ? Ne biité ayɛ́ʼ ne bumbénú e ?
5Asana yɛ́ nyɛŋána ɔ hiɔ́bɔ hí belumitinine noómi
1Nulumí áŋa haála hekime anyía ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ moó nyíóyo náánɔ́ a nyɛnamá anyɛ́ bá tɛ́ ŋáá lɔ́kɔ́ma ta ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ci be-ti-menyí Bandɔ́mɛsɛ́. Yááŋa háyɛ anyía ɔɔcɔ wɔmɔtɛ́ náánɔ́ ŋa fíánanana oónyí ú cááyɛ́ síkíne.5.1 Ne bikotí bí Besuif ne esúŋe cé Boloomɛ́ŋ ŋaá bá cé kotiki nyilimíné eényí ne iinyíkíné (fanáka Lef 18.8 ; Tet 23.1).2Ta híáná, nu ŋe nú bíléne na bumálá bukime, yiíyi anyía nu ŋá nɔ́ nyɛ́mana nu ɔlɛlaka mbá núɔ ɔɔ́ŋɔ́kɛ́na aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ nyɛnamá nyɛ́ ɔɔcɔ e nyí ŋe líhe aáná. 3Aá yaŋɔ́, ta ya mɛ́ŋa haaca, úúmi ɔtɛ́má áŋa hoóhi na banɔ́ ; ɛ́ɛhɛ́ ya mɛáŋa ɔkákálákɛ́nánɔ́ mekilíkínyí ma ɔɔcɔ oócí háyɛ anyía ya mɛ́ŋa na banɔ́. 4Ekúlú ayɛ́ nu ká nɔ́ bɛ́bándána, úúmi ɔtɛ́má káá bá na banɔ́. Ánɔ sɔ́mbɔ́tɔ́na asana yɛ́ ɔɔcɔ oócí a makɛ́nda me uusú Otéŋí a Waáŋá Yésus, 5anyía núénú wuúci báka, nuó wuúci cumeke ná Sátan5.5 Aáná Besuif ŋa bɔ́ bá bábɔ́ táŋáka ɔ ɔwɔɔ́ŋɔ́kɛ́na ɔɔcɔ a nyíábɔ́ nyimónjóló ɔ ɔkɔɔ́háma anyía bé wuúci hémúnyi a hiɔ́bɔ hí belumitinine (fanáka 1Ti 1.20). anyía wá caŋgɛ́na ciayɛ́ cɛɛ́tɔ, ɔ ɔkɛla anyía Bandɔ́mɛsɛ́ é nohí yááyɛ́ elilé buɔ́sɛ́ ebú Otéŋí a Waáŋá ká ka hálɔ́mɔ́na.5.5 Nyɛkɔ́ŋɔ́na nyí etémbí : « ɔ ɔkɛla anyía ciayɛ́ cɛɛ́tɔ á bá ɛcaŋgɛ́nánɔ́, yááyɛ́ elilé yɔ́ bá ɔnɔhɔ́nɔ́ a buɔ́sɛ́ bú Otéŋí a Waáŋá ».
6Bú tɛ á bá bɔmbányɛ anyía nuénú bíbéétíki aná. Tɛ́ka nu ŋe nú ményi ɛnjaba eeci a cɛ ŋaa kɔ́ɔna anyía : « Maandándá me enutisi ŋé nutisi oŋuŋe a wɔtɔ́bɔ́kɔ́nɔ́ okimekime » e ? 7Ánɔ aáŋíá enutisi yɛ́ buáyá ekime, ɔ ɔkɛla anyía núénú fúúméne. Aá taaká, ɔfɔnɔ tɛ á bá náánɔ́. Yááŋa anyía, *Kilís áŋa ciasɔ́ ɛtɔ́mbá cɛ *Basíka acɛ́ bá ŋá sɔ́mbɛ́na a yáásɔ́ asana.5.7 Fanáka Nyh 12.8, 20.8Túá nyíáka bɔŋanda aná ; mbá tɛ́ cáŋa ne enutisi yɛ́ buáyá, te yí menjiŋé, ta yɛ́ nyɛŋána ; mbá túá nyíáka bɔŋanda eébú ne biléti a bɛ́ tɛ á bá ne enutisi na aá taaká noómi ne e bufúúménénú.
9Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ ɔ́ɔ́ŋɔ́kɛ́ná eémí e nufule5.9 Nufule eénú tɛ ɔ́mɔ kaá háma aasɔ́ a aabá. anyía núénú bíkékényíki anyía nɔtɛ bɛ́látáka a nyɛkɛla nyɛ́ bɛsana na bakanda tusɔmɔ. 10Tɛ́ cáŋa na baacɔ bá ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ bekime bá ɔmɛsɛ́ ooci, ne beléne mɔɔnyɛ́, na bɔhɔɔ bɛnyɛ́ma bɛ́ bɔsɔ́ɔ́kɔ́, ta anyía benyemi bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ ; yamɛ banɔ́ laana aáná, keyé nu ŋa nɔ́ nyɛmána nu ɔhátɔ́kɔ́na yáaŋa buúse bukime ɔ ɔmɛsɛ́ ooci o okolíhéke haála hé etémbí. 11Énu menyí aámbáya anyía bɔkɔ abɔ́ ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ ɔ́ɔ́ŋɔ́kɛ́ná áŋa anyía nɔtɛ bɛ́látáka ɔ ɔkɛla bɛsana na ɔɔcɔ okime awɔ́ u ŋa bɛ́lɔ́ŋɔ anyía onyíinyí u olumitinine, mbá wuúci ɔɔcɔ u ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ, ta anyía muléne mɔɔnyɛ́, ta anyía munyemi bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ, ta anyía mutɔ́kɔ baacɔ, ta anyía muhíólo meluku, ta anyía muhɔɔ bɛnyɛ́ma bɛ́ baacɔ ; ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ láana : Nuti nyíényi te bu nyíényi na nyɛnamá nyɛ́ ɔɔcɔ eényí. 12Yááŋa anyía ɛ tɛ ámɛ bá na makɛ́nda me okélísíki baacɔ bá nɔháatɛ́ a bá tɛ abɔ́ bá na basɔ́. Ɔ́kɔ, tɛ́ka baacɔ bé noómi bé uúnú ɔlɔŋɔ nua nɔ́ŋa na makɛ́nda me okélísíki e ? 13A baacɔ bá nɔháatɛ́ bekime, Bandɔ́mɛsɛ́ u ŋeé beébe kélísi. Ánɔ aáŋíá aná aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ɔŋána.5.13 Fanáka Tet 17.7.
6Nɔtɛ sɔ́mɔ́kɔ́nɔ́nɔ eé buúse bú be-ti-menyí Bandɔ́mɛsɛ́
1Anyíatɛ́ nu ŋa nɔ́ kɛ́la anyía ekúlú ayɛ́ mulumitinine a mumɔtɛ́ áŋa e nyiitíé na sɔ́ɔ́kɔ́, mu ŋe keé muúmu sɔ́mɛ́na né be-ti-menyí Bandɔ́mɛsɛ́ e ? Yaŋɔ́ ɛsɛ́ hiɔ́bɔ hí belumitinine hɛ́ a nyɛ́mana hí okélísíki nyiitíé eényí e ? 2Énu menyí bɔmbányɛ anyía belumitinine *Kilís bé ké bú kélísíki baacɔ bekime bá ɔmɛsɛ́. Mbɔ́kɔ banɔ́ belumitinine, núánɔ́ nyɛ́mána nú okélísíki baacɔ bekime bá ɔmɛsɛ́, mbá anyána aná nu tɛ anɔ́ bá nú okélísíki tɔsanasáná e ? 3Nu ti ŋé nú ményi anyía basɔ́ tu ké sú kélísíki te bililé bɛ́ masɔ́ma e ? Mbá anyána aná na tɔsanasáná tú olíhe ú ɔmɛsɛ́ ooci e ? 4Ɛ́ɛhɛ́ aná, mbɔ́kɔ nu ŋé nú tíéne na sɔ́ɔ́kɔ́ a bɛsana bí olíhe ú ɔmɛsɛ́, anyána nua nɔ́ŋa nú ɔcɔbana asana eéyé eé buúse bɔ́ baacɔ abá hiɔ́bɔ hí belumitinine tɛ ŋá fánɛna te butíkítíki e ? 5Ɛ́cɛ anyía nu tɛ ŋá nɔ́ lɔ́kɔ́ma aatɔ́ ɔlama e ? Yááŋa anyía ta ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ u injiŋé tɛ á bá aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ a wáŋa wu ocikiliekene bɛsana e ? 6Mbá anyíatɛ́ nu ŋa nɔ́ sɔ́mɔ́nɔ́nɔ eé buúse bú be-ti-menyí Bandɔ́mɛsɛ́ e ?
7Bú tɛ ŋáá lɔ́kɔ́mána te butíkítíki a yáánɔ́ aháŋá anyía núánɔ́ sɔ́mɔ́kɔ́nɔ́nɔ, banɔ́ belumitinine. Ta sɔ́ɔ́kɔ́ ŋá yɔ́ɔ kɛlá aabɛ́ yɛ́ asana ayɛ́ háányɛ́, ɔ tɛ ɔ́ bá wu oweéhínyínyi e ? Te u ŋé yóo kutéke aatɔ́, ɔ tɛ ɔ́ bá wu ɔnyɛana e ? 8Mbá ɔ́ kɔɔ́ lɛcaka bɔmbányɛ, banɔ́ bɛ́muátá nu ŋa nɔ́ kɛ́la bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛsana a bɛ́ tɛ ŋá nyɛ́mana, nu kutekene bɛɛtɔ́ banɔ́ abá nua nɔ́ŋa benyíinyí bé olumitinine. 9Nu ŋe nú ményi bɔmbányɛ bɔmbányɛ anyía bakɛla maabɛ́ tɛ abɔ́ bá ne ehélé buúse bukime e *Butéŋí bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́. Nuti bínéŋéke ; énu menyí bɔmbányɛ anyía ta bakɛla ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ, te benyemi bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ, ta bakanda tusɔmɔ, ta banɔ́mɔcɔ́ a bá ŋa bɔ́ fiánanana beébe ne beébe, 10te beébi, te beléne bɔnɔ́mɛ, te behíólo meluku, ta bɔɔ́mbɔ́na bɔsɔ́ɔ́kɔ́ mbá te bicónjólóŋó bɛ́ baacɔ tɛ́ ká bɔ́ bɔ́ŋɔ ehélé haála ahá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋé téŋínyi. 11Híáná banɔ́ a bɔ́mɔtɛ́ nu ŋa nɔ́ bámɔ́kɔ́ná buáyá. Mbá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ súáka, yɔ́ banɔ́ fúúmíkínyi, yɔ́ kɛla anyía núánɔ́ bámɔ́kɔ́na bɛtálɛ́mánánɔ́ bɛ́ baacɔ eeyé eé buúse ne e elime ci Otéŋí a Waáŋá Yésus Kilís na a makɛ́nda me Elilé yɛ́ ciasɔ́ Síkíne Bandɔ́mɛsɛ́.
12Ya mɛ́ŋa na makɛ́nda ma ɔkɛlaka bɔkɔ bukime, mbá tɛ́ cáŋa bɔkɔ bukime bú ŋaá mɛ ɔ́ɔ́lɔ́. Ya mɛ́ŋa na makɛ́nda ma ɔkɛlaka bɔkɔ bukime, mbá ɛ tɛ ámɛ bá wu ɔbɛ́nyɛ́ana anyía yamɛ́ bɛ́cáŋa yɔɔ́lɛ́ yɛ́ bɔkɔ a búmɔtɛ́. 13Bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá áŋa a asana na tɔɔna, tɔɔna a asana na bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá ; asana ɔ́mɔtɛ́, Bandɔ́mɛsɛ́ kéé biíbi menyisiki bikime bífendí buɔ́sɛ́. Aá Bandɔ́mɛsɛ́, u ti ómo kétiki cɛɛ́tɔ cɛ ɔɔcɔ a asana na ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ, anyía cɛɛ́tɔ cɛ ɔɔcɔ áŋa a asana na Bandɔ́mɛsɛ́, Bandɔ́mɛsɛ́ a asana na cɛɛ́tɔ cɛ ɔɔcɔ. 14Bandɔ́mɛsɛ́ ewú u ŋeé héényi uusú Otéŋí a Waáŋá o owé káá basɔ́ héenyiki tɔ́na a mááyɛ́ makɛ́nda.
15Nu ti ŋé nú ményi anyía cíínú cɛɛ́tɔ áŋa háyɛ maláŋá ma cɛɛ́tɔ ci Kilís e ? Mbá ya mɛ́ŋa wu ohiite aná maláŋá ma cɛɛ́tɔ ci Kilís anyía yé ké mi meéme ceŋísi maláŋá me okendí u oónjú e ? 6.15 Bálɛ́ka cɛ Kɔlɛ́ɛntɛ ŋaá bá na aabɛ́ yí nyiínyi. Bá ŋaá bá bá kɔɔnaka báyɛ bekendí bé beénjú tɔ́sɛ́na ŋa bɔ́ bá bébú límekine haála ehé meébe me onyemikinyi bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ ŋaá bá. Eéʼeé, ta buɔ́sɛ́. 16Nu ti ŋé nú menyi tɔ́na anyía ɔɔcɔ okime awɔ́ á látana ne okendí u oónjú á yáaŋa cɛɛ́tɔ ɛmɔtɛ́ ne wuúci e ? Yááŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ anyía : « Bífendí eébí bɛ́ɔ kɔ hálɔ́mɔ́na ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́. »6.16 Sɛn 2.2417Mbá ɔɔcɔ okime awɔ́ á látana e nyimónjóló ne Otéŋí a Waáŋá ká ka hálɔ́mɔ́na elilé ɔ́mɔtɛ́ ne wuúci. 18Yaátɛ́ asana, ánɔ nyɛánáka ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ. Yááŋa anyíaʼo, bɛɛbɛ́ bɛ́ bɛsana bí etémbí abɛ́ ɔɔcɔ áŋa wu ɔkɛlaka tɛ a bá bí obítíse ciayɛ́ cɛɛ́tɔ ; mbá ɔɔcɔ awɔ́ u ŋa kánda tusɔmɔ ŋaá háya ciayɛ́ cɛɛ́tɔ bihíŋe. 19Nu ti ŋé nú menyi anyía cíínú cɛɛ́tɔ áŋa ciíbe ci *Efúúménénú yí Elilé a yááŋa náánɔ́, yiíyi Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ íínjie e ? Tɛ́ cáŋa banɔ́ bɛ́muátá nu ŋa nɔ́ mánɛna aná cíínú cɛɛ́tɔ, mbá Bandɔ́mɛsɛ́. 20Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá bɛ́cáŋgɛ́na buéŋí ɔ ɔ banɔ́ háŋɔ́náka, ɛ́ɛhɛ́ núánɔ́ nyɛ́mana nú o wuúci nyemiki ne cíínú cɛɛ́tɔ[, na bíánɔ́ bililé áyá anyía nua nɔ́ŋa bíáyɛ́ bɛnyɛ́ma].
7Asana yɛ́ nyɛtɔ́nɔ́
1Aámbáya, míɔ cɔba yámɛ bɛ́kámáka ɛmbataka acɛ́ nu ŋa nɔ́ mɛ batáka eenú e nufule : Bú ŋa hɔ́la ɔhɛka anyía ɔnɔ́mɔcɔ́ tí bítíse oónjú. 2Mbá ta híáná, yááŋa ambányɛ yɛ́ asana anyía ɔnɔ́mɔcɔ́ okime á bátɛ́na oónjú ; oónjú okime ɔ́ tɔ́nɛ́na ɔnɔ́mɔcɔ́ ɔ ɔkɛla anyía wá sámbáka ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ. 3Ɔnɔ́mɔcɔ́ okime é nyióyísíkínyinyi oónyí *bikotí bɛ́ nyɛtɔ́nɔ́ ; híáná oónjú á nyɛmana wu onyíóyísíkínyinyi tɔ́na ɔnɔ́mɛ bikotí bɛ́ nyɛtɔ́nɔ́. 4Yááŋa anyía cɛɛ́tɔ cɛ ɔnɔ́mɛ ti ŋe wuúci bɛ́lɔ́kɔ́mɛ́na, mbá oónyí. Híáná cɛɛ́tɔ ci oónyí ti ŋé wuúci bɛ́lɔ́kɔ́mɛ́na, mbá ɔnɔ́mɛ. 5Ɛ́ɛhɛ́ nuti túmékéne elime aná a nyɛfianɛna, ɛ tɛ ŋáa bá hú anyía nu ŋa nɔ́ lɔ́kɔ́mána e ekéti yí ekúlú ɔ ɔkɛla anyía núénú bíínjíé ɔ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́. Mbá e elime eécí, ánɔ hálɔ́mɔ́na o olimine háyɛ ɛ naŋa nuanɔ́ bá buáyá anyía nu tɛ anɔ́ bá nú oweéhínyínyi ɔlɔbɔ aáná. Mbɔ́kɔ nu ŋa nɔ́ kɛla aáná, *Sátan tɛ kɔ́ɔ́ bɔ́ŋɔ ohónyí wú ɔ banɔ́ kɔ́kɔnaka. 6Mbɔ́kɔ ɛ ŋaá mɛ táŋa aáná, tɛ́ cáŋa anyía ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ eékínyi ; mbá mbɔ́kɔ nu ŋe nú léne ɔkɛla aáná, yááŋa ambányɛ yɛ́ asana. 7Aá yaŋɔ́, keyé ɔɔcɔ okime áŋa wu olimine háyɛ yaŋɔ́, mbá ɔɔcɔ okime áŋa na nyíáyɛ́ nyɛbá anyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci iínjíé : Ooci aáná, ooci a wɔmɔtɛ́ enenyíé. 8Mbá, ɛ ŋa mɛ́ aamba yáaŋa ɔlaana ɛlɛmba cɛ́ baacɔ ne bisíké anyía búáŋa bɔmbányɛ o olimine bímuócí háyɛ yaŋɔ́. 9Mbá ta híáná, mbɔ́kɔ bá tɛ ábɔ́ bá bé oweéhínyínyi olimekine aáná, bá bátɛ́ákɛ́na, bɔ́ tɔ́nɔ́kɔ, anyía bú ŋa hɔ́la ɔhɛka anyía bá bátɛ́ákɛ́na, bá tɔ́nɔ́kɔ na anyía bébú wéékúne na ɔtɛ́má a tɔɔna.
10A aháŋá ne belumitinine a bá ma bɔ́ tɔ́nɔ́nɔ, i ŋe mi beébe oókísi, tɛ́ cáŋa yaŋɔ́ mbá Otéŋí a Waáŋá, anyíaʼo, oónjú tɛ́ bɛ́yúáta ɔnɔ́mɛ.7.10 Fanáka Mat 19.3-9.11Mbɔ́kɔ yɛ́ ŋá háma anyía wá bɛ́yúáta ɔnɔ́mɛ, yááŋa ambányɛ yɛ́ asana anyía wé limíne bímuócí ta anyía bá bɛ́tábɔ́náka ne uuyé ɔnɔ́mɛ. I ŋeé mi óókísi tɔ́na ɔnɔ́mɔcɔ́ okime anyía u ti kine oónyí.
12A aháŋá na ɔtɔ́nɔ́ cá baacɔ bé etémbí, yaŋɔ́, ɛ ŋa mɛ́ kɔɔna, tɛ́ cáŋa Otéŋí a Waáŋá, ɛsɛ́ : Mbɔ́kɔ mulumitinine *Kilís áŋa ne oónjú ewú u ti ŋé lumitíníne, mbá oónjú oócí é lumitine ɔcɔba ne buúse o olimine ne muúmu, mulumitinine eémú tɛ mɔ́ nyɛmana mu o wuúci kine. 13Híáná tɔ́na, mulumitinine Kilís e muénjú amɔ́ ɔnɔ́mɛ ti ŋéé límitinine, mbá ɔnɔ́mɛ oócí lúmitine ɔ cɔba ne buúse o olimine ne muúmu, oónjú oócí tɛ ɔ́mɔ nyɛ́mana wu o wuúci bɛ́yúata. 14Yááŋa anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋee fúúmínyi ɔnɔ́mɛ ewú u tí ŋé lúmitinine a asana na nyíáyɛ́ nyɛtɔ́nɔ́ ne oónyí ewú u ŋe lúmitinine. Híáná u ŋee fúúmínyi tɔ́na oónyí ewú u tí ŋé lúmitinine a asana na nyíáyɛ́ nyɛtɔ́nɔ́ na ɔnɔ́mɛ ewú u ŋe lumitinine. Mbɔ́kɔ tɛ́ cáŋa aáná, keyé báábɔ́ baáná tɛ ká bɔ́ bá befúúménénú eeyé eé buúse, yiíyi anyía bá búáŋa befúúménénú. 15Mbá, mbɔ́kɔ ɔmɔtɛ́ e bífendí eébí awɔ́ u tɛ á bá mulumitinine Kilís ŋa yaamba ɔbɛ́álɔ́na na sɔ́ɔ́kɔ́ ewú u ŋe lúmitinine, wá kɛla háyɛ u ŋeé léne ; wa yáaŋa a ciayɛ́ciayɛ́. Yááŋa anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ anyía nuénú líhéke e mbuumu. 16Kuɔŋɔ́ oónjú, mulumitinine Kilís, o ti ŋó menyi mbɔ́kɔ kuɔŋɔ́ ɔ ɔ́ŋa wu onohi uuwu ɔnɔ́mɛ. Híáná, kuɔŋɔ́ ɔnɔ́mɔcɔ́, mulumitinine Kilís, o ti ŋó menyi mbɔ́kɔ kuɔŋɔ́ ɔ ɔ́ŋa wu onohi uuwu oónyí.
Ɔɔcɔ okime é lihéke a nyɛbá anyɛ́ u naŋa waá bá ne nyiínyi
17Asana ɔ́mɔtɛ́, ɔɔcɔ okime é líhéke a nyɛbá anyɛ́ u ŋaá bá ne nyiínyi ekúlú ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci lɔ́ŋɛ́tá. Indélímínyínyi eécí i ŋe húlé émi eékúnyi bɛhaála bikime, aá tuɔ́bɔ tú belumitinine tukime. 18Túá kɔɔ́na anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋɔ yɔ́ɔ lɔ́ŋɔ́kɔ́, kuɔŋɔ́ ɔbɛ́ácánɔ́ ; atɛ bɛ́námba anyía ɔ ɔ́ŋa ɔbɛ́ácánɔ́. Mbɔ́kɔ u ŋɔ yɔ́ɔ lɔ́ŋɛ́ta, kuɔŋɔ́ iindú, atɛ bɛ́áca aná. 19Ta kuɔŋɔ́ ɔbɛ́ácánɔ́, ta kuɔŋɔ́ iindú, bú tɛ ŋɔ́ yɔ́ɔ́lɔ ta bɔkɔ buúse bukime. Bɔkɔ a bɔ́ ŋɔ yɔ́ɔlɔ ɔ ɔhɔla áŋa hú anyía ɔ́ɔ látákɛ́na *bikotí bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. 20Ɛ́ɛhɛ́ ɔɔcɔ okime é limíne a nyɛbá anyɛ́ u ŋaá bá ne nyiínyi ekúlú ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci lɔ́ŋɛ́tá. 21Túá kɔɔ́na anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋɔ yɔ́ɔ lɔ́ŋɔ́kɔ́, kuɔŋɔ́ ɔ buɔ́lɛ́;7.21 Bɛɔ́lɛ́ ŋaá bá hoóhi 400.000 a Kɔlɛ́ɛntɛ e ekúlú yí Bóol (fanáka 1.20). bú tí o yébíki. Mbá, mbɔ́kɔ ɔ ɔ́ŋa ne ohónyí wú ɔbɛ́háŋɔ́náka, bɛ́kɛ́ndɛ́na aná ! 7.21 Nyɛkɔ́ŋɔ́na a nyɛ́mɔtɛ́ : « O ŋoó lumítíníne, kuɔŋɔ́ a buɔ́lɛ́ e ? Atɛ bɛ́ákɛ́naʼo. Na anyía ɔ́ɔ waambáka ɔbá ɔɔ́ ciɔwɔciɔwɔ, nyiɔ́kɔ yáaŋa bɔmbányɛ búɔ́wɔ buólí bɔ́ yɔɔ́lɛ́. »22Yááŋa anyía yɔɔ́lɛ́ eyí Otéŋí a Waáŋá ɔ́ lɔ́ŋɛ́ta tɛ a bá tɔ́na a buɔ́lɛ́. Yá yáaŋa a ciayɛ́ciayɛ́, yɛ́ bɛ́lɔ́kɔ́mákɛ́na Otéŋí. Híáná ɔɔcɔ ewú Otéŋí a Waáŋá ɔ́ lɔ́ŋɛ́ta wuúci tɛ́ka a buɔ́lɛ́ á yáaŋa yɔɔ́lɛ́ yí *Kilís. 23Nɔtɛ bɛ́hɔ́ya anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá bɛ́cáŋgɛ́na buéŋí ɔ ɔ banɔ́ háŋɔ́náka. Ɛ́ɛhɛ́ nu tɛ ɔ́mɔ́ nɔ́ nyɛ́mana nú ɔ háná bɛ́cáŋáka bɛɔ́lɛ́ bɛ́ baacɔ. 24Ɛ́ɛhɛ́ aná, baláamɛ, ɔɔcɔ okime é limíne a nyɛbá anyɛ́ u ŋaá bá ne nyiínyi ekúlú ayɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci lɔ́ŋɛ́tá.
Asana na ɛlɛmba cɛ́ baacɔ
25Ánɔ lɔ́kɔ́ma asana yɛ́ ɛlɛmba cɛ́ baacɔ : Ɛ tɛ ámɛ bá ne indélímínyínyi a cɛmɔtɛ́ e cí ŋé húle né Otéŋí a Waáŋá, mbá, ɛ ŋa mɛ́ aamba yáaŋa ɔ banɔ́ laana nyiámɛ nyɛbɛ́táá. Nu ŋá nɔ́ nyɛ́mana nú o nyiínyi lɔ́kɔ́mɛ́na anyía a ambányɛ yɛ́ ɔtɛ́má yí Otéŋí a Waáŋá ya mɛ́ŋa ɔɔcɔ awɔ́ bááŋa bá ɔháya mɔŋɔlɛ́. 26Ambányɛ yɛ́ asana ayɛ́ ɛ ŋa mɛ́ lɛca áŋa anyía : Háyɛ muuyé áŋa muéŋí e bikúlú eebi, ɔɔcɔ okime ŋá nyɛmána wu olimine aayá a nyɛbá anyɛ́ u naŋa waá bá eé nyiínyi. 27Mbɔ́kɔ ɔ ɔ́ŋa ɔbátɛ́nánɔ́ oónjú, eti wuúci kine ; mbá, mbɔ́kɔ ɔ ɔ́ŋa ɛlɛmba, atɛ bátɛ́na. 28Ta híáná, mbɔ́kɔ ɔ ɔ́ŋa ɔbátɛ́nánɔ́, bú tɛ á bá bɔɔbɛ́. Ɔbɔ́la ɔ́ tɔ́nɔ́, u tɛ ŋá kɛla bɔɔbɛ́ tɔ́na. Énu menyí anyía baacɔ a bábɔ́ tɔ́nɔ́nɔ ŋa bɔ́ lɛca muuyé muéŋí ɔ ɔhɔla. Ɛ́ɛhɛ́ ɛ ŋa mɛ́ aamba anyía mu tɛ banɔ́ bítíse. 29Baláamɛ, ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ laana isíʼo : Ekúlú á yáaŋa ekúti a nyɛnamá anyɛ́ anyía, o otúme aámbáya, baacɔ a bá bɔ́ŋa babátɛ́ákɛ́nánɔ́ beénjú é líhéke háyɛ baacɔ a bá bɔ́ŋa ɛlɛmba ; 30eebe a bá ŋa bɔ́ lɛ́la háyɛ eebe a bá tɛ ŋá bɔ́ lɛ́la ; eebe e bé ŋe bú bíléne háyɛ e bé ti ŋé bú bíléne ; eebe a bá ŋa bɔ́ ɔ́ɔ́ndɔ líhéke háyɛ a bá tɛ́ ŋá bɔ́ bɔ́ŋɔ bɔkɔ. 31Ɛ ŋa mɛ́ aamba ɔsɔ́mba ɔtáŋa okúti anyía baacɔ abá bɛsana bɛ́ ɔmɛsɛ́ ooci ŋé beébe hámɛ́na ɛ ɛtɛ́má ábɔ́ ááŋɛ́áka ɛtɛ́má e biíbi ; yááŋa anyía ɔmɛsɛ́ ooci á yáaŋa hoóhi na ɔmana.
32Ɛ ŋa mɛ́ aamba yáaŋa ɔ banɔ́ laana anyía núánɔ́ bá tɛ́ka na bɛsana a bɛ́ ŋaá banɔ́ nyíá ɛtɛ́má. Ɛlɛmba cɛ ɔɔcɔ áŋa na ɛcaná hú cɛ bɛsana a bɛ́ ŋa lɛ́ca Otéŋí a Waáŋá, anyía u ŋeé léne o wuúci bíléníne. 33Mbá ɔɔcɔ a wáŋa ɔbátɛ́nánɔ́ áŋa na ɛcaná hú cɛ bɛsana a bɛ́ ŋa lɛ́ca ɔmɛsɛ́ ooci, anyía wé bílénékíne oónyí, 34aáná ú ma bɛ́áfána ne oónyí na Bandɔ́mɛsɛ́. Híáná tɔ́na, na babɔ́la ne indíkíné cí beénjú a bá tɛ ábɔ́ bá ɔ ɔtɔ́nɔ́ á bɔ́ŋa na ɛcaná hú cɛ bɛsana a bɛ́ ŋa lɛ́ca Otéŋí a Waáŋá anyía bébú wuúci bílénékíne, bó wuúci iínjie ne cííbú ɛtɛ́má na bíábɔ́ bililé. Oónjú u nyɛtɔ́nɔ́ áŋa na ɛcaná hú cɛ bɛsana a bɛ́ ŋa lɛ́ca ɔmɛsɛ́ ooci, anyía wé bílénékíne ɔnɔ́mɛ. 35Ɛ ŋa mɛ́ kɔɔna aáná a búánɔ́ bɔmbányɛ bɔ́ bɛ́muátá, tɛ́ cáŋa ɔ ɔ banɔ́ kúfítínyí ; mbá ɔ ɔ banɔ́ kɛ́láka bɛmbányɛ bɛ́ bɛsana i iŋetí ci eebe a bá bɔ́ŋa balatánɔ́ e nyimónjóló na ɔtɛ́má okime né Otéŋí a Waáŋá.
36Ánɔ lɔ́kɔ́ma aámbáya asana a yɛ́mɔtɛ́ eeye : Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋeé léne buéŋí yááyɛ́ ɔkɔŋɛna, mbá u tɛ aamba o yiíyi fiananana o ooki ú síkíne anyía u ŋeé yiíyi kéke, ɔ ɔkɔɔ́háma anyía bé keé yiíyi síke, u tɛ ŋá kɛla bɔɔbɛ́ aáná. Wá kɛláka háyɛ bú ŋeé wuúci bíléníne, bá tɔ́nɔnɔ.7.36-38 Nyɛkɔ́ŋɔ́na nyí bikélékéti eébí ŋa náta. A bɔ́mɔtɛ́ baacɔ ŋe bú kéti anyía Bóol ŋaá táŋa asana yí síkíne ne uuyé ɔɔ́nɔ́ e woónjú. Aáná bá ŋa bɔ́ kɔ́ŋɔ́na bik. 36 báyɛ : « Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋa lɛca anyía yááŋa aatɔ́ ɔnata a yááyɛ́ eyukékénú yɛ́ ɔbɔ́la anyía wé yiíyi bílímínyísi o ooki, yɔ́ lɛca anyía yááŋa ambányɛ o o yiíyi tónyísi, wá kɛlaka háyɛ u ŋeé léne ; u tɛ ŋá kɛla bɔɔbɛ́. Bɔ́ tɔ́nɔkɔ. »37Mbá ɔɔcɔ á sɔ́mbɔ́tɔ́na e úúyé ɔtɛ́má noómi, tɛ́ka ne yeékínyi a yɛ́mɔtɛ́, anyía u tɛ ŋá bátɛ́ákɛ́na yááyɛ́ ɔkɔŋɛna, wá sɔ́mbɔ́tɔ́na tɔ́na o ti yiíyi fianánána anyía u ŋeé yiíyi kéke, mbɔ́kɔ wáŋa wu obítétényi nyíáyɛ́ nyɛsɔ́mbɔ́tɔ́na eényí, ú ma kɛ́laka bɔmbányɛ. 7.37 Baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ kɔ́ŋɔ́na bik. 37 báyɛ : « Mbá ɔɔcɔ ewú u ŋe hiíte indélímínyínyi, yeékínyi tɛ́ka, ne úúyé obíléníne okime, mbá u súŋe e úúyé ɔtɛ́má noómi anyía wé bílímínyísi eyukékénú yɛ́ ɔbɔ́la o ooki, oócí ɔɔcɔ ŋa kɛla bɔmbányɛ. »38Ɛ́ɛhɛ́ ɔɔcɔ awɔ́ á bátɛ́na yááyɛ́ ɔkɔŋɛna ma kɛ́laka ambányɛ yɛ́ asana, na ɔɔcɔ ewú é kine ɔbátɛ́na yááyɛ́ ɔkɔŋɛna ma kɛ́laka ambányɛ yɛ́ asana ɔ ɔhɔla. 7.38 Baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ kɔ́ŋɔ́na bik. 38 báyɛ : « Aáná, ɔɔcɔ ewú é tónyísi uuyé ɔbɔ́la ŋa kɛla bɔmbányɛ ; ooci ewú é bílímínyísi uuyé ɔbɔ́la o ooki ŋa kɛla bɔmbányɛ ɔ ɔhɔla. »
39Oónjú u nyɛtɔ́nɔ́ áŋa ne okotí yɛ́ nyɛtɔ́nɔ́ ekúlú ekime eyí ɔnɔ́mɛ a yánaŋa o olíhe, mbá ɔnɔ́mɛ é wé, oónjú oócí áŋa wu ɔkɔtɔ́nɛ́na ɔnɔ́mɔcɔ́ u etémbí ewú u ŋeé léne, ɔnɔ́mɔcɔ́ oócí ŋa nyɛmana wu ɔbá yáaŋa mulumitinine *Kilís. 40Asana ɔ́mɔtɛ́, a nyiámɛ nyɛlɛca, bú ŋaá hɔla ɔhɛka ne oónjú oócí anyía wé limíne esíké ; yááŋa anyía ya mɛ́ŋa tɔ́na ne Elilé yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́.
8Asana yí onyiké ú ɛnyama acɛ́ bá ŋa sɔ́mbɛ́na e esíéké
1A asana yí onyiké ú ɛnyama acɛ́ bá ŋa sɔmbɛ́na e esíéké,8.1 Bá ŋaá bá bé túéke a cɛ́mɔtɛ́ inyiké cɛ́ ɛnyama acɛ́ bá ŋa sɔmbɛ́na e esíéké. Aáná bekilísíten ŋa bɔ́ bá bábɔ́ bɛ́bátáka mbɔ́kɔ bá bɔ́ŋa bá ɔnyíáka bɛkatɛ́ bɛ́ ɛnyama eécí a cɛ́ ŋɔ lɔ́bɔ́kɔ tɛ́ka ne muuyé, biíbi bá ŋaá bá bé túéke ; bá ŋa bɔ́ bá bé ti ébú léne ɔlatana e nyimónjóló na bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ, keyé yaandándá yɛ́ bɔɔbɛ́ eéyé. yááŋa taaká háyɛ bá ŋá kɔɔna anyía basɔ́ bekime tua sɔ́ŋa ne injiŋé a bɛɛtɔ́. Mbá énu menyí anyía omenyi oócí ŋe hélúmúnyi ɔɔcɔ anyía wé bíbéétíki. Asana a yɛ́ ŋa basɔ́ ɔ́ɔlɔ áŋa nulénéne ; nuúnu nú ŋé yoónyísínyi olumitinine. 2Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋe bíkéti anyía u ŋee ményi bɛsana bɔmbányɛ, bú ŋeé tóŋínyi anyía ɔɔcɔ oócí tɛ ŋáá bá ne omenyi a wɔnyɛmánánɔ́. 3Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe ményi ɔɔcɔ okime ewú u ŋe wuúci léne.
4A asana na ɛmbataka a cɛ́áŋa anyía mbá ɔɔcɔ áŋa wu ɔnyíáka onyiké ú ɛnyama acɛ́ bá sɔmbɛ́na e esíéké e, tu ŋe sú ményi anyía bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ tɛ ŋɔ́ yɔ́ɔ́lɔ ; tu menyukune tɔ́na anyía Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa hú wuúci ɔmɔtɛ́. 5Ta ɛ caŋa á bá anyía bɛ́mɔtɛ́ bɛnyɛ́ma bɛ́ makɛ́nda áŋa na ɛ ɛŋɔ́lɔ́muaná na ɔ ɔmɛsɛ́ ebí bé ŋe cíényi báyɛ bɛbandɔ́mɛsɛ́ ; ɛ́ɛ, yááŋa híáná taaká anyía na bɛbandɔ́mɛsɛ́ bí etémbí ne metéŋí a maáŋá me etémbí áŋa binyíóyókónú hú mbiɔ́kɛ ; 6ta híáná, aá basɔ́ belumitinine tu ŋe sú ményi anyía Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa hú wuúci ɔmɔtɛ́. Wáŋa ciasɔ́ Síkíne, wuúci u ŋe kétíki na bɛnyɛ́ma bikime na basɔ́ áyá, a yááyɛ́ asana tu ŋe sú líhe. Híáná Otéŋí a Waáŋá áŋa tɔ́na wuúci ɔmɔtɛ́, ɛ́cɛ Yésus *Kilís, ne wuúci Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe kétíki bɛnyɛ́ma bikime, eeyé e elime basɔ́ tɔ́na tu ŋé sú líhe.
7Tɛ́ cáŋa belumitinine Kilís bekime bá bɔ́áŋa o omenyi anyía onyemi bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ tɛ ŋɔ́ yɔ́ɔ́lɔ ; a bɔ́mɔtɛ́ e bé ŋe bú bíhélíkínyí a bɛsana bɛ́ bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ a bɔ́ánáŋa ɔ ɔnyíá anamá cé inyiké cá bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ eécí. Aáná túábɔ́ tɔcɔɔ́cɔ́ tɔ́ ɛtɛ́má ŋaá kása, tú beébe kákálákɛ́na a nyɛkɛlaka eényí. 8Tɛ́ cáŋa buámbɛ́ a búmɔtɛ́ búáŋa bú ɔkɛla anyía túésú bíkósíti ná Bandɔ́mɛsɛ́. Te túésú buúbu nyíáka, ta bɔkɔ tɛ a bá bú ɔbɛ́áŋía a nyíásɔ́ nyɛbá ; te túésú buúbu nyíáka, ta bɔkɔ tɛ a bá bú obísólínyi a nyíásɔ́ nyɛbá. 9Asana ɔ́mɔtɛ́, énu bíkékényíki anyía nyíánɔ́ nyɛbá nyɛ́ cianɔ́cianɔ́ nyɛ́ ɔnyíáka bɔkɔ bukime ti kúfítínyi eebe a bá tɛ́ ŋa bɔ́ ɔ́ɔ́nɛ́ná o olumitinine noómi. 10Yááŋa anyíaʼo, ɔɔcɔ awɔ́ ú tɛ́ ŋɔ yɔ́ɔ́nɛ́na o olumitinine ɔ yɔ́ɔ lɛcá kuɔŋɔ́ okime ewú o ŋoó menyi bɛsana eébí kuɔŋɔ́ límine e ciíbe cɛ bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ,8.10 Be-ti-menyí Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa bɔ́ bá bábɔ́ lɔ́ŋɔ́kɔ bikendinyi ɔ ɔkɔɔ́nyíá náábɔ́ a bíábɔ́ bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ. tɛ́ka ɔ ɔ́ŋa wu ɔkɛla anyía úúyé ɔtɛ́má wú ɔnyíáka inyiké cɛ́ bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ eécí e wuúci hámɔ́kɔ́na e ? 11Lɛcá anyía úúwé omenyi ú bɛsana eébí áŋa wu ɔkɛla anyía ciɔwɔ sɔ́ɔ́kɔ́ awɔ́ ú tɛ ŋɔ yɔ́ɔ́nɛ́na o olumitinine é wé, yiíyi anyía wuúci Yésus Kilís ŋe keé wééne a yááyɛ́ asana. 12Mbɔ́kɔ nu ŋá nɔ́ kɛ́lɛna bɔnɔ́ɔnyia bé olumitinine nyɛnamá nyɛ́ bɔɔbɛ́ eényí, nu óómísíki túábɔ́ tɔcɔɔ́cɔ́ tɔ́ ɛtɛ́má a tɔ́ tɛ ŋɔ yɔ́ɔ́nɛ́na, ɔ́kɔ tɛ́ka Kilís bɛ́muátá nu ŋá nɔ́ kɛ́lɛna bɔɔbɛ́ e ? 13Yaátɛ́ asana, mbɔ́kɔ bɔkɔ bɔ́ ɔnyíá a bɔ́mɔtɛ́ áŋa bú okúfítínyi uumi onyíinyí u olumitinine a wɔmɔtɛ́, búáŋa bɔmbányɛ náámɛ ɔ ɔhɔla anyía yémi bíkíilíé o buúbu nyíá yáaŋa buúse bukime, na anyía yémí wuúci kúfítínyi.
9Nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na nyí Bóol
1Yaŋɔ́ ɛsɛ, ya mɛ́ŋa na makɛ́nda ma ɔkɛlaka bɔkɔ bukime ebú i ŋeé mi léne ɔkɛla e ? Yaŋɔ́ ɛsɛ, ya mɛ́ŋa ɔɔcɔ u ɛndɔ́ma u Yésus, uusú Otéŋí a Waáŋá e ? Yaŋɔ́ ɛsɛ, i ŋe mí wuúci lɛcaka na cáámɛ eése e ? Yaŋɔ́ ɛsɛ, banɔ́ bɛ́muátá nua nɔ́ŋa buólí bɔ́ cáámɛ aabá cá bɛ́muátá né Otéŋí a Waáŋá noómi e ? Mbá anyána aná e ? 2Mbɔ́kɔ baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ ti ŋé bú lumitine anyía ya mɛ́ŋa ɔɔcɔ u ɛndɔ́ma, tɛ́ka banɔ́ bɛ́muátá nu ŋe nú menyi anyía ya mɛ́ŋa aáná a asana ayɛ́ nua nɔ́ŋa hibílícínyínyí hɛ́ búámɛ buólí bɔ́ ɛndɔ́ma o olíhe ewú i ŋeé mi líhe né Yésus Kilís e ?
3Ánɔ lɔ́kɔ́ma nyiámɛ nyɛkála eé buúse bɔ́ ba-mɛ-táŋɛ́na. 4Yaŋɔ́ ɛsɛ́, tua sɔ́ŋa na makɛ́nda ta ma ɔnyíáka ta ma ɔmúákɛ́na bɔkɔ bukime abɔ́ bá basɔ́ nama e ? 5Yaŋɔ́ ɛsɛ́, tua sɔ́ŋa na makɛ́nda ma ɔbátɛ́na ɔmɔtɛ́ a báásɔ́ benyíinyí e beénjú bé olumitinine e, tú húlé wuúci kandakana háyɛ bɔsɔ́ɔ́kɔ́ baacɔ bá ɛndɔ́ma i iŋetí ci ne benyíinyí bé Otéŋí a Waáŋá ne ci Bíel e ? 6Mbá anyána yááŋa anyía hú basɔ́ bímuócí, na yaŋɔ́ na *Baanábas, túásɔ́ nyɛmána tu ɔnyiɔkɔ buólí na cáásɔ́ aabá cá bɛ́muátá, mbá tu nyíáka e ? 7Ánɔ mɛ laana, yámɛ lɔ́kɔ́ma ! Ɔɔcɔ awɔ háányɛ́ u na mɔɔ́ nyíɔ́kɛna bucénji, u bɛ́námáka wuúci bɛ́muátá e ? Ta anyía aányɛ́ u na mɔɔ́ nyíɔkɔ esíéné, yɔ́ lɔ́bɔ u tɛ nyíá bɛnyɛ́ma bí esíéné eéyé e ? Ta anyía tɔ́na aányɛ́ u ne meé sókóbíki bitúké, yɔ́ lɔ́bɔ u tɛ muá mabána amá wá kámáka e bitúké eébí e ?
8Bɛsana eébí bikime ebí í me mí hiítekine tubílícínyínyí tɛ a bá hú a nyɛbɛ́táá nyɛ́ baacɔ nyiínyi ne nyiínyi ; mbá te *bikotí bɛ́muátá bí *Moyís ŋe tóŋínyi aáná bɔkɔ búmɔtɛ́. 9Aáná yááŋa yɔ́ɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ e nufule nú bikotí anyía : « Atɛ háya ɛmɔ́má e nyuúté nyɛ́ káwɔ ekúlú ayɛ́ cɛáŋa o oweénde iŋeŋé. »9.9 Tet 25.4 Nu ŋe nú kéti yáakɛlá anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá bɛ́ákɛ́na hú olíhe ú káwɔ bímuócí e ? 10Ɛ́ɛ, aá taaká yáásɔ́ aháŋá yɛ́ bɛ́muátá u ŋaá táŋa aáná ; a yáásɔ́ yááŋa yɔ́ɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ anyía munyiɔ esíéné ŋɔɔ́ nyiɔ na mɔŋɔlɛ́ mekime anyía u káá nyíáka, muénde iŋeŋé ŋe yéende tɔ́na na mɔŋɔlɛ́ anyía u kɔ́ɔ́ bɔ́ŋɔ núáyɛ́ nuafa. 11Yaŋɔ́ ɛsɛ́, tu ŋé sú miékíne moohó me Elilé náánɔ́ e ? Mbá aátɛ́ a yaabɛ́ yááŋa anyía tu tɛ asɔ́ sáŋa nuafa númɔtɛ́ nɔ́ bɛnyɛ́ma bí imehú náánɔ́ e ? 12Ɔ́kɔ, tɛ́ka baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ á bɔ́ŋa na makɛ́nda ma ɔtátáka bɛmbányɛ bɛ́ bɛnyɛ́ma náánɔ́ e ? Aá taaká, basɔ́ túásɔ́ nyɛ́mana tú ɔhɔla ɔkɛla aáná. Mbá asana ɔ́mɔtɛ́, tu tɛ ɔ́mɔ sɔ banɔ́ báta ta buɔ́sɛ́ bɔkɔ a búmɔtɛ́ abɔ́ tu ŋá sɔ́ bá na makɛ́nda ma ɔbata ; tu ŋe sú eéhínyínyi yáaŋa muuyé mukime ɔ ɔkɛla anyía tu ti kuusi asana a yɛ́mɔtɛ́ a yɛ́ yááŋa yɛ́ ɔkɛla anyía baacɔ tɛ cɔba ne buúse o ohulinyi bɔsɔ́ɔ́kɔ́ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma yí Yésus *Kilís.
13Nu ti ŋé nú ményi anyía bɔnyiɔnɔ bé *Ciíbe cɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa bɔ́ nɔ́hɛna e buólí eébú e ? Híáná tɔ́na, bɔnyiɔnɔ bé nyindúmé nyí nyiluli nyiínjie ŋɔ́ nɔ́hɛna a bɛnyɛ́ma bɛ́ hɔ́á.9.13 Beluli nyiínjie bé Besuif ŋa bɔ́ bámɔ́kɔ́na na nuafa a bɛnyɛ́ma abɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ bá bébú iínjíékíne o olulikinyi Bandɔ́mɛsɛ́.14Híáná Otéŋí a Waáŋá ŋaá tákákɛ́ná, yɔ́ kɔ́ɔna a asana ne behulinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma, bá ŋá bɔ́ nyɛmana bá ɔnɔhɔkɛna a asana na Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma eéyé.9.14 Fanáka Mat 10.10 ; Luk 10.7 ; 1Ti 5.18.15Aá yaŋɔ́ʼo, i ti ómó tóŋínyi makɛ́nda eémé ta buɔ́sɛ́ ; aáná ta ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ ɔ́ɔ́ŋɛ́na asana eéyé aaha, bú tɛ a kɛla anyía yámɛ banɔ́ bataka bɛnyɛ́ma eébí. Bɔmbányɛ náámɛ anyía yémi wé ɔ ɔhɔla anyía ɔɔcɔ á mɛ ááŋɛ́na nuúmi anɔ́ ya mɛ́ŋa ne nuúnu a asana eéyé. 16Yááŋa anyíaʼo, ohulinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma tɛ a bá náámɛ háyɛ asana yí ohiitekine nuúmi mbá, wáŋa yáaŋa yaandándá yɛ́ asana a yááŋa e mi eékínyínyi anyía yámɛ nyɛmána wu ɔkɛlaka efule tɛ́ka ; yááŋa anyía mbɔ́kɔ i ti ŋé mí húlínyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma, mahana buéŋí na yaŋɔ́. 17Mbɔ́kɔ yaŋɔ́ ɛ ŋaá mɛ háŋáká ohulinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma, keyé ɛ ŋá mɛ nyɛmána na bɛnamá ; mbá yááŋa anyía ya mɛ́ŋa oweékínyínyi o buúbu kɛla ananyía búáŋa bɔlamɔ́ ebú bé ŋeé mi túéhínyí bu mi túéhínyi. 18Ɛ́ɛhɛ́ bíámɛ bɛnamá á nyɛ́mana bɛ́ ɔbá hú ohulinyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma etémbí ne etémbí, ɛ tɛ batá bɔkɔ ebú yiíyi bɛ́muátá ŋeé mi iínjíé makɛ́nda me o buúbu báta.
19Yááŋa anyía ta yɛ́ cáŋa á bá anyía ɛ tɛ ámɛ bá a buɔ́lɛ́ bɔ́ ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́, í me mí oofine a buɔ́lɛ́ bɔ́ baacɔ bekime ɔ ɔkɛla anyía yémí bísúékíne ɔmbana ú baacɔ weéŋí ɔ ɔhɔla né Kilís. 20Ya mɛ́ŋa anyía, ekúlú ayɛ́ ya mɛ́ŋa ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ci *Besuif, i ŋeé mi líhe i iŋetí cɛ ɔɔcɔ u Besuif, ɔ ɔkɛla anyía yémí beébe bísúékíne né Otéŋí a Waáŋá. Yááŋa anyía, ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ balátɛ́na bikotí bí Moyís, i ŋeé mi líhe i iŋetí ci ooci awɔ́ u ŋa látɛ́na bikotí eébí ; yiíyi anyía ɛ tɛ́ ámɛ bá e butéŋí bú bikotí, ɛ ŋa mɛ́ kɛla aáná ɔ ɔkɛla anyía yémí beébe bísúékíne né Otéŋí a Waáŋá. 21Mbá, ekúlú ayɛ́ ya mɛ́ŋa ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ baacɔ a bá tɛ́ ŋa bɔ́ látɛ́na bikotí bí Moyís, i ŋeé mi líhe i iŋetí cɛ baacɔ eébé ɔ ɔkɛla tɔ́na anyía yémí beébe bísúékíne, yiíyi anyía ɛ tɛ ámɛ bá ooci awɔ́ u tɛ ŋá látɛ́na bikotí bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ; yááŋa anyía ɛ ŋaá mɛ látɛ́na bikotí bí Kilís. 22Ekúlú ayɛ́ ya mɛ́ŋa ɛ ɛkatɛ́katɛ́ cɛ baacɔ a bá tɛ́ ŋá bɔ́ ɔ́ɔ́nɛ́na o olumitinine noómi, i ŋeé mi líhe tɔ́na a ciabɔ́ iŋetí ɔ ɔkɛla anyía yémí beébe bísúékíne. Aáná i ŋe mí hiite olíhe ú ɔɔcɔ okime, ta waá bá anyána, ɔ ɔkɛla anyía yémí bísúékíne ɔ bɔ́mɔtɛ́ i ihényí ikime anyía bá nɔ́hɔ́kɔ. 23Ɛ ŋa mɛ́ kɛla bɛsana bikime eébí a asana ne ohulikinyi baacɔ bɔmbányɛ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma, ɔ ɔkɛla anyía yámɛ bá na nuafa ta yaŋɔ́ tɔ́na.
24Nu ŋe nú ményi anyía ekúlú ekime ayɛ́ baacɔ á bɔ́ŋa e biseŋinyinyi bɛ́ ɔtɛ́tá ɔɔ́ yɔɔ́mbɔ yɛ́ macakɔna, beéŋí ŋa bɔ́ cábɛna, mbá hú ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ u naŋa waá háma ɔmbalaŋɛ́ ɔ ɔkɛla anyía wá bɔ́ŋɔ bɛnamá. Ɛ́ɛhɛ́ ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ laana anyía ánɔ bɛ́kɛ́ndɛ́na a nyɛnamá anyɛ́ baacɔ á bɔ́ŋa ɔ ɔtɛ́tá, ɔ ɔkɛla anyía núénú híítéke ta banɔ́ tɔ́na bɛnamá. 25Beseŋinyinyi bɛ́ ɔtɛ́tá bekime á bɔ́ŋa ne bikotí a bɛnatákánɔ́;9.25 Bá ŋaá bá bá cáŋa o beébe kotisiki bɛsana biéŋí o otúme iílí cíɔ́hátá ɔ ɔkɛla anyía bé síké abɔ́ cɔba e biseŋinyinyi. bá ŋa bɔ́ cáŋa ɔlátɛ́na ɔ ɔbɛ́tábɔ́nɛ́na biseŋinyinyi, ɔ ɔkɛla anyía muútí okime á háma ɔmbalaŋɛ́, bó hiíteke bɛnamá. Mbá bɛnamá ebí bé ŋeé beébe nama áŋa bɛnamá bí ekéti yí ekúlú. A náásɔ́, tu ŋá sɔ́ bɛ́tábɔ́na ohiite bɛnamá bí ekúlú ekime. 26Yaátɛ́ asana, yaŋɔ́ ɛ ŋa mɛ́ cabɛna mbá ɛ tɛ cabɛ́na anyía ɔyá ma yá, i ŋeé mi túméne tɔ́na bikútú, mbá i ti túméne hú anyía ɔyá ma yá. 27I ŋeé mi kéli yaŋɔ́ bɛ́muátá ciamɛ cɛɛ́tɔ buéŋí, í me mí ciíci oofinyi a buɔ́lɛ́ anyía yaŋɔ́ ewú i ŋe mí húlíkínyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma, Bandɔ́mɛsɛ́ ti mi bínéŋítínyi.
10Obíkíilie bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ
1Báámɛ benyíinyí, yááŋa anyíaʼo, ɛ ŋa mɛ́ aamba anyía núénú menyi asana a yɛ́ ŋaá bɛ́kɛ́láka ne cíísú sɔ́kɔ́nɔ́ e ekúlú yí *Moyís. Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé beébe kandákána bekime ɔ ɔlɔndɔ́ noómi,10.1 Fanáka Nyh 13.21-22. beébe bekime ŋa bɔ́ látɛ́na nuɔmɔ́ e Nubólótoto.10.1 Fanáka Nyh 14.22-29.2Aáná aná, bú ŋo tóŋínyi háyɛ anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé beébe ootókíne na ɔ ɔlɔndɔ́ ne e menyífé noómi ɔ ɔkɛla anyía bábɔ́ bámɔ́kɔ́na balatánɔ́ e nyimónjóló ne Moyís. 3Bekime ŋa bɔ́ nyíáka nyɛnamá nyɛ́mɔtɛ́ nyɛ́ bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá bí Elilé,10.3 Fanáka Nyh 16.35.4bɔ́ múáka, beébe bekime, nyɛnamá nyɛ́ ɔmúá nyɛ́mɔtɛ́ nyí Elilé. Yááŋa anyía bá ŋa bɔ́ múáká menyífé a má ŋaá háma a nyɛndányɛ́ nyí Elilé noómi. Nyiínyi nyɛ́ ŋaá bá ɔlɔŋɔ ne beébe. Nyɛ́ ŋaá bá *Kilís bɛ́muátá.10.4 Fanáka Nyh 17.5-6 ; Ɛmb 20.7-11.5Ta híáná, beéŋí eé beébe10.5 A bɛkɛ́ndákánɔ́ bɛ́ baacɔ a bá ŋa bɔ́ hatɔ́na e Esíbit, hú ne Sosué na Kálɛb ŋa ka bɔ́ háma i iisí acɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé beébe bɛ́tánɛ́ná. Fanáka Ɛmb 14.22-24, 28-38 ; Sos 1.1-2. ti ómo bú bíléníne Bandɔ́mɛsɛ́ ; yaátɛ́ asana bé ŋe bú wéékúné i iisí cɛ ɔsɛ́bɛ́á noómi.
6Bɛsana eébí bikime áŋa tubílícínyínyí a tɔ́ ŋaá basɔ́ ɔ́ɔlɔ anyía tu tɛ bámɔ́kɔ́na na ɛcaná ɔ ɔkɛla bɛsana a bɛɛbɛ́ háyɛ beébe. 7Nuti nyemíki bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ i iŋetí cɛ báábɔ́ baacɔ a bɔ́mɔtɛ́, háyɛ búáŋa buɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ anyía : « Baacɔ bá bunɔŋɔ ŋe bú límékíne ɔ ɔmɛsɛ́, bɔ́ nyíáka, bɔ́ múákɛ́na, nyɛhatɔkɔna eényí a macakɔna. »10.7 Nyh 32.68Tu tɛ bɛ́nyɛ́ánáka ɛ ɛnjɔkɔ́nɔ́nɔ noómi háyɛ báábɔ́ baacɔ ɔ bɔ́mɔtɛ́ ŋa bɔ́ bɛ́nyɛ́ánáka ; yaátɛ́ asana baacɔ tɔ́sɛ́na nyitíne na ɛ́tátɔ́ ŋe bú wéékúné ɔ buɔ́sɛ́ búmɔtɛ́.10.8 Fanáka Ɛmb 14.37 ; 25.1-9.9Tu tɛ tɔ́kɔ́kɔ Otéŋí a Waáŋá10.9 Cɛ́mɔtɛ́ Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ buáyá áŋa na « Kilís ». háyɛ báábɔ́ baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ ŋe bú wuúci tɔ́kɔ́kɔ́. Yaátɛ́ asana mɔɔ́hɔ ŋeé beébe tááká, bó wéékúne. 10Nuti bícúcúlékíne Bandɔ́mɛsɛ́ háyɛ báábɔ́ baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ ŋe bú wuúci bícúcúlékíné. Yaátɛ́ asana *elilé yɛ́ bɔsɔ́ma ŋeé beébe ɔ́ɔ́nɔ́kɔ.10.10 Fanáka Ɛmb 17.6-14.11Bɛsana eébí bikime e bí ŋeé beébe hámɔ́kɔ́nɛ́na áŋa tubílícínyínyí a tɔ́ ŋaá basɔ́ ɔ́ɔlɔ anyía túésú bíkékényiki. Bé ŋeé tuútu ɔɔ́ŋɔ́kɔ́ ɔ ɔ basɔ́ eékúnyíki basɔ́ eebe abá tua sɔáŋa hoóhi na nyɛkahálɔ́mɔ́na nyí Otéŋí a Waáŋá. 12Ɛ́ɛhɛ́ ɔɔcɔ ewú ú ŋe ményi anyía wáŋa tálɛ́mɛ́na ɛndánáka bɔmbányɛ, wé bíkékényíki anyía u tɛ kua, hú túum ! 13Énu menyí anyía muɔ́kɛ́tánana mukime amɔ́ nu ŋa nɔ́ ɔɔ́ndɛ́mána, baacɔ bekime naŋa bébú muúmu ɔɔ́ndɛ́mákána. Aá Bandɔ́mɛsɛ́, wuúci, u ŋé nyióyísínyi úúyé ɔtáŋa ; aáná u ti ké yóókóto anyía Sátan á banɔ́ ɔɔ́kɛ́tákɛ́na ɔ ɔhɔla máánɔ́ makɛ́nda. Ekúlú ayɛ́ u ŋaá banɔ́ ɔɔ́kɛ́tɛ́na, Bandɔ́mɛsɛ́ káá banɔ́ íinjie makɛ́nda ne me oweéhíkínyínyi, ne me o muúmu yáka.
14Ɛ́ɛhɛ́ aná, banɔ́ báámɛ benyíinyí bá ɔtɛ́má, énu bíkíilíéke bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ. 15I ŋeé mi bíkéti anyía ɛ ŋaá mɛ táŋa ná baacɔ a bá bɔ́ŋa na mɔsɔŋɛ́ a bɛɛtɔ́ ; énu bílúmíkínyi bɔmbányɛ, banɔ́ bɛ́muátá, mbá nu sɔ́mbɔ́tɔ́na mbɔ́kɔ asana ayɛ́ ɛ ŋa mɛ́ kɔɔna áŋa taaká. 16Ekúlú ayɛ́ tu ŋa sɔ́ múána meluku e hindeŋé ehí tu ŋe sú íinjie bitéŋíti ná Bandɔ́mɛsɛ́, tɛ́ka tua sɔáŋa balatánɔ́ e nyimónjóló a manɔ́ŋɔ́ me Kilís e ? Ekúlú ayɛ́ tu ŋa sɔ́ bákána eléti, tɛ́ka tua sɔáŋa balatánɔ́ e nyimónjóló a cɛɛ́tɔ ci Kilís e ? 17Eléti áŋa hú ɔ́mɔtɛ́. Ta ayɛ́ tua sɔ́ŋa basɔ́ beéŋí, tu ŋe sú yiíyi nyíá basɔ́ bekime ; bú ŋo tóŋínyi anyía tua sɔ́ŋa cɛɛ́tɔ hú ɛmɔtɛ́.
18Ánɔ lɛcá hibílícínyínyí eehi a bɔnyɛ *Islayɛ́l : Ekúlú ayɛ́ bá ŋa bɔ́ nyíá onyiké ú butúké a bábɔ́ sɔ́mbɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́, bá ŋa bɔ́ látana beébe bekime, bɔ́ bá e nyimónjóló ne wuúci.10.18 Fanáka Lef 6.11 ; 7.6, 15.19Ɛ ŋa mɛ́ aamba ɔ banɔ́ láana anyía ne bitúké a bá ŋa sɔ́mbɛ́na e esíéké ne esíéké bɛ́muátá tɛ ŋɔ́ yɔ́ɔ́lɔ ta bɔkɔ. 20Mbá énu menyí anyía bitúké ebí be-ti-menyí Bandɔ́mɛsɛ́ naŋa bábɔ́ sɔ́mbákɛ́na e nyinyemi, tɛ́ cáŋa ná Bandɔ́mɛsɛ́ bá náŋa bébú biíbi sɔ́mbákɛ́na,10.20 Fanáka Tet 32.17. mbá ná bɛɛbɛ́ bí bililé. Buátɛ́ bɔkɔ, i ti ŋé mí léne, te butíkítíki, anyía núánɔ́ látákána e nyimónjóló na bɛɛbɛ́ bí bililé.10.20 Ɔbámɔ́kɔ́na na nuafa a bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá bí onyemi bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ ŋaá bá wá yáambaka anyía ɔɔcɔ á bá e nyimónjóló na bandɔ́mɛsɛ́ a cɛ́ ŋaá bá cɛá lɛcaka ciíbe cɛ bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ. A asana eéyé, Bóol ŋa kɔɔna anyía bɛɛbɛ́ bí bililé ŋaá bá bɛ́námbáka e elime cɛ bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ eébí.21Nu tɛ anɔ́ bá nú ɔkɛlaka anyía banɔ́ a bɔ́mɔtɛ́ nu muákɛ́na meluku e hindeŋé hɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, nu muákɛ́na tɔ́na a hɛ́ *bɛɛbɛ́ bí bililé. Híáná tɔ́na, nu tɛ anɔ́ bá nú ɔkɛlaka anyía nu nyíékínyi na Bandɔ́mɛsɛ́, nu nyíékínyi tɔ́na na bɛɛbɛ́ bí bililé. 22Mbɔ́kɔ tu ŋa sɔ́ kɛ́la aáná, tɛ́ka tu ŋa sɔ́ aamba anyía Bandɔ́mɛsɛ́ á basɔ́ lóbísíkínyi e ? Wuúci u ŋaá kɛ́nda buéŋí ɔ ɔ basɔ́ hɔla.
Ánɔ kɛláka bɔkɔ bukime o owiínjie Bandɔ́mɛsɛ́ nuúmi
23Ya mɛ́ŋa na makɛ́nda ma ɔkɛlaka bɔkɔ bukime, mbá tɛ́ cáŋa bɔkɔ bukime bú ŋɔ́ yɔɔ́lɔ. Ya mɛ́ŋa na makɛ́nda ma ɔkɛlaka bɔkɔ bukime, mbá tɛ́ cáŋa bɔkɔ bukime bú ŋó yoónyísínyi olumitinine ú ɔɔcɔ. 24Ɔɔcɔ okime ŋá nyɛmána wu ɔ cáŋa aambaka bɔmbányɛ bɔ́ bɔsɔ́ɔ́kɔ́ na anyía wá yaámbáka búáyɛ́ bɔmbányɛ bɔ́ bɛ́muátá.
25Nua nɔ́ŋa na makɛ́nda ma ɔnyíáka onyiké okime awɔ́ nuánɔ́ kúana bé túéke oó nyionyí, nuti líkíme a asana na túánɔ́ tɔcɔɔ́cɔ́ tɔ́ ɛtɛ́má, 26ananyía Otéŋí a Waáŋá wáŋa na ɔmɛsɛ́ na bɛnyɛ́ma bikime a bɛ́áŋa noómi.10.26 Fanáka Maŋ 24.1.
27Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ awɔ́ u tɛ ŋáa háya mɔŋɔlɛ́ né Yésus *Kilís ŋɔ́ yɔ́ɔ lɔ́ŋɔ́kɔ ɔ ɔkɔɔ́nyíá,10.27 Yááŋa anyía ɔ ɔkɔɔ́nyíá e úúyé ooki, tɛ́ cáŋa eé ciíbe ci nyinyemi yááyɛ́ ɔbɔ́kɔ́bɔ́kɔ. búɔ́ kuɔŋɔ́ bílénékíne anyía ɔ́ɔ cɔba, nyíáka bɔ nyíáka bɔkɔ bukime ebú wé yóo wiínjie tɛ́ka na ɛmbataka a asana na hɛcɔɔ́cɔ́ hɛ́ ɔtɛ́má. 28Mbá asana ɔ́mɔtɛ́, ɔɔcɔ ɔ́ yɔ́ɔ laana anyía onyiké ú ɛnyama ooci bá má sɔ́mbɛ́na e esíéké, ɔ tɛ ɔ́mɔ nyɛ́mana wu ɔnyíáka ɔ ɔkɛla anyía e ti kúfítínyi ɔɔcɔ e wé yóo woókísi na a asana na hɛcɔɔ́cɔ́ hɛ́ ɔtɛ́má. 29A asana na hɛcɔɔ́cɔ́ hɛ́ ɔtɛ́má eéhí ahɛ́ ɛ ŋaá mɛ táŋa tɛ ŋɔ́ yɔ́ɔ lɛca, mbá hɛ́ ŋa lɛca hú ɔɔcɔ oócí. Mbá anyíatɛ́ nyiámɛ nyɛbá nyɛ́ ɔkɛlaka bɔkɔ bukime e bú ŋeé mi bíléníne áŋa a asana na hɛcɔɔ́cɔ́ hɛ́ ɔtɛ́má hí etémbí e ? 30Mbɔ́kɔ i ŋeé mi iínjie Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti a bɛnyɛ́ma abɛ́ ɛ ŋaá mɛ nyíá, mbá anyíatɛ́ aná bá ŋaá mɛ táŋɛ́na ? 31Ta aátɛ́ ɔ ŋɔ́ɔ nyíá, ta aátɛ́ ɔ ŋɔ́ɔ múána, ta bɔkɔ bú etémbí bɔ́ yaátɛ́ ɔ ŋɔ́ɔ kɛla, buúbu kɛláka o owiínjie Bandɔ́mɛsɛ́ nuúmi. 32Mbá atɛ kɛla asana a yááŋa yí okúfítínyi te *Besuif, ta *Bakɛlɛ́k, ta baacɔ bá hiɔ́bɔ hí belumitinine hɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́. 33Énu mi ketíkínyínyi, yaŋɔ́ awɔ́ ɛ ŋaá mɛ bɛ́kána ɔkɛla bɔkɔ bukime anyía yémi bílénékíne baacɔ bekime. Ɛ ŋaá mɛ́ aamba bɔmbányɛ bɔ́ baacɔ bekime o o beébe nohiki, na anyía yámɛ aambaka búámɛ bɔmbányɛ bɔ́ bɛ́muátá.
111Ɛ́ɛhɛ́ énu mi ketíkínyínyi háyɛ yaŋɔ́ i ŋe mí ketinyinyi Kilís aámɛ a nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na.
Indélímínyínyi a abɛ́bándána cá ɛbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na
2Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ lémbi anyía nu tɛ ŋá nɔ́ mɛ bɛ́hɔ́ya, nu látákɛ́na bɔmbányɛ bɔmbányɛ abɛ́kɛ́lɛ́na acɛ́ ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ eékúnyíki. 3Mbá ta híáná, énu menyí anyía *Kilís ŋe téŋínyi ɔnɔ́mɔcɔ́ okime;11.3 Buhúnyi bú Bóol ŋe bíhémbúle tɔ́na anyía « Kilís áŋa aatɔ́ yɛ́ ɔnɔ́mɔcɔ́ ». ɔnɔ́mɛ téŋgínyi oónyí, Bandɔ́mɛsɛ́ é téŋgínyi Kilís. 4Ɛ́ɛhɛ́ yááŋa anyía ɔnɔ́mɔcɔ́ okime awɔ́ u ŋá bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na, ta anyía u ŋé húlinyi baacɔ Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ na atamba a aatɔ́, ŋaá bábɛ́na Kilís, uuyé Otéŋí. 5Mbá oónjú okime awɔ́ u ŋa bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na, ta anyía u ŋé húlinyi baacɔ Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ aatɔ́ etémbí, ŋa bábɛ́na ɔnɔ́mɛ, anyía búáŋa bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ ú ma bɛ́ásáka aatɔ́.11.5 Ɛ́cɛ anyía oónjú ewú bé me lémísi aatɔ́ ekúlú eyí bé wuúci kútéke aatɔ́.6Aáná, oónjú okime awɔ́ u tɛ ŋá bɛ́háya wáŋgɛ́sɛ a aatɔ́, wá bɛ́ásáka aatɔ́ aná. Mbá háyɛ yááŋa aatɔ́ ɔlama ne oónjú anyía wá bɛ́sɔ́mbáka tuhúnyi, ta anyía wá bɛ́ásáka aatɔ́, wá bɛ́háya wáŋgɛ́sɛ a aatɔ́ aná ! 7Ɔnɔ́mɔcɔ́ tɛ ɔ́mɔ nyɛmana wu ɔbɛ́háya atamba a aatɔ́ anyía wáŋa ihúényínyí cɛ Bandɔ́mɛsɛ́, wuúci tɔ́na núáyɛ́ nuúmi. Mbá oónjú áŋa yáaŋa nuúmi nɔ́ ɔnɔ́mɛ. 8Yááŋa anyía Bandɔ́mɛsɛ́ tí ómo hiíte yuúhé yí oónjú o oketi ɔnɔ́mɔcɔ́, mbá u ŋe kéti oónjú ne yuúhé yɛ́ ɔnɔ́mɔcɔ́;11.8 Fanáka Sɛn 1.26-27 ; 2.18-23.9híáná Bandɔ́mɛsɛ́ tí ómo kéti ɔnɔ́mɔcɔ́ a asana ne oónjú, mbá oónjú a asana na ɔnɔ́mɔcɔ́. 10Ɛ́ɛhɛ́ oónjú á nyɛ́mana wu ɔbɛ́háya wáŋgɛ́sɛ a aatɔ́ a asana ne *bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ; bú ŋo tóŋínyi anyía ɔnɔ́mɔcɔ́ ú ŋé wuúci téŋínyi. 11Mbá ta híáná, i indélímínyínyi ci úúsú olíhe eé buúse bú Otéŋí a Waáŋá, yááŋa anyía ɔnɔ́mɔcɔ́ tɛ́ka, oónjú tɛ́ka ; híáná tɔ́na, oónjú tɛ́ka, ɔnɔ́mɔcɔ́ tɛ́ka. 12Yááŋa anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe kéti oónjú ne yuúhé yɛ́ ɔnɔ́mɔcɔ́ ; mbá oónjú ú ŋeé bíéne ɔnɔ́mɔcɔ́. Bukime eébú húlúkúne ná Bandɔ́mɛsɛ́. 13Aá taaká, énu búlúnéke asana eéyé, banɔ́ bɛ́muátá, núá mɛ laána : Tɛ́ka bú tɛ á bá bɔmbányɛ anyía oónjú á bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ aatɔ́ etémbí e ? 14Nyɛbá nyɛ́ baacɔ bɛ́muátá ŋaá banɔ́ eékúnyi anyía búáŋa aatɔ́ ɔlama anyía ɔnɔ́mɔcɔ́ é cehísíki tuhúnyi a aatɔ́. 15Mbá, né oónjú tuhúnyi a tucaha ŋeé wuúci iínjie nuúmi anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci iínjíé tuhúnyi anyía túé wuúci húéke aatɔ́ háyɛ bɔlaka. 16Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋa cɔ́ba ne buúse o osuŋunyi asana eéyé, wé menyí anyía tu naŋa tu tɛ asɔ́ bɛ́kɛ́lɛ́na aáná náásɔ́, ta tuɔ́bɔ tú belumitinine tɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́.
Nyɛnamá nyɛ́ ɔnyíá bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́
17Baláamɛ, a bɛsana a bɛ́ ŋa lɛ́ca túánɔ́ tutúle, ɛ ŋa mɛ́ aamba ɔtáŋa asana eeye ayɛ́ ɛ tɛ ámɛ bá wu ɔ banɔ́ lémbíki e yiíyi : Yááŋa anyía, ekúlú ayɛ́ nu ŋa nɔ́ bɛ́bándána ɔ ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́, na anyía núánɔ́ látákɛ́na ambányɛ yɛ́ nyɛbɛ́kɛ́lɛ́na, nu ŋa nɔ́ kɛ́la yáaŋa bɔ kɛla bibébékénú bɛ́ bɛsana. 18Yí buúse, ɛ ŋaá mɛ lɔ́kɔ́ma bá kɔ́ɔnaka báyɛ ekúlú ayɛ́ núánɔ́ bɛ́bándákána, eetíé ŋaá banɔ́ sálɔtɔna. Búáŋa háyɛ anyía bɛ́mɔtɛ́ bɛsana abɛ́ bá ŋa banɔ́ kɔɔnɛna áŋa taaká. 19Aá taaká, mɔsalɔtɔnana ŋá nyɛmana mú ɔbá aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́, anyía mbá bé menyí taaká cí bebíínjie o olumitinine noómi. 20Aáná, náánɔ́ aámbáya, ekúlú ayɛ́ nu ŋa nɔ́ bɛ́bándána, tɛ́ cáŋa tɔ́na bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ nu ŋa nɔ́ nyíá. 21Ekúlú yɛ́ ɔnyíá á háma, hú naányɛ́ ŋe lúúsínyi ɔnyíá bíáyɛ́ bɛnyɛ́ma bɛ́ bɛ́muátá,11.21 Ɔ ɔnyíáka awɔ́ bá ŋaá bá bá nyíáka bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ e nyimónjóló, bá ŋaá bá bé hélékéne anamánamá cá bɛnyɛ́ma anyía baacɔ bekime bé nyimónjóló ábɔ́ nyíáka. Mbá Bɔkɔlɛ́ɛntiɛ́ŋ ŋa bɔ́ bá anyía hú naányɛ́ á nyíáka hú bíáyɛ́ bɛnyɛ́ma bɛ́ bɛ́muátá ebí wé héléne. u tɛ táta bɔsɔ́ɔ́kɔ́, ɔ ɔkɔɔ́háma ayɛ́ bɔ́mɔtɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ lɔ́bɔ ɛcaná, a bɔ́mɔtɛ́ tɔ́na híólóko meluku. 22Yaŋɔ́ ɛsɛ, nua nɔ́ŋa ne meébe na ma ɔnyíáka na ma ɔmúákɛ́na hɔ́á e ? Mbá anyána aná e ? Nu ŋa nɔ́ bábɛ́na bɔ bábɛ́na hiɔ́bɔ hí belumitinine Bandɔ́mɛsɛ́ ayɛ́ʼ, bu lemisi nú ŋe nú lémisi basɔ́kásɔ́ka aatɔ́ e ? Yámɛ kɔɔna aátɛ́ yí etémbí aná ? Yámɛ banɔ́ lémbíkí ayɛ́ʼ ? Eéʼeé, ta buɔ́sɛ́ !
23Yááŋa anyíaʼo, nyiékúnyi anyɛ́ ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ eékúnyíkí, i ŋe mí nyiínyi lɔ́kɔ́máká né Otéŋí a Waáŋá. Eé buutú ebú bé ŋeé wuúci fiimbie, Otéŋí a Waáŋá Yésus ŋeé hiíte eléti,11.23 Fanáka Mat 26.26ɔcɔba ne buúse ; Mak 14.22-25 ; Luk 22.15-20.24u ŋé iínjíé Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti, u ŋé yiíyi bákáka, mbá ɔsɛ : « Ciamɛ cɛɛ́tɔ eeci a cɛ́áŋa ciínjíénú a yáánɔ́ asana. Énu hiíte, núá nyíáka ; énu búle kɛla híáná ɔ ɔ mɛ bɛ́táá. » 25Híáná, e elime cɛ ɔnyíá, u ŋeé hííte hindeŋé hí meluku, mbá ɔsɛ : « Meluku eeme áŋa yɔɔ́sɔɔ́sɔ yɛ́ nyɛlata yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, yiíyi maamɛ manɔ́ŋɔ́ ŋé yoónyísínyi. Énu hiíte, núá muákɛ́na ; énu búle kɛla híáná bikúlú bikime ebí nu ŋe nú meéme muána nu mɛ bɛ́tááka. » 26Aáná bú ŋo tóŋínyi anyía ekúlú ekime ayɛ́ nu ŋa nɔ́ nyíá eléti eeye, nu muákɛ́na meluku eeme, nu ŋe nú húlinyi baacɔ asana yí owé ú Otéŋí a Waáŋá ɔ ɔkɔɔ́háma a nyíáyɛ́ nyɛkahálɔ́mɔ́na. 27Yaátɛ́ asana, ɔɔcɔ okime awɔ́ u káá nyíáka eléti, ta anyía yɔ́ múakɛna hindeŋé hí meluku me Otéŋí a Waáŋá a nyɛnamá a nyɛ́ tɛ a bá nyɛnyɛmánánɔ́, u káá bá na nyɛkua a asana na cɛɛ́tɔ na manɔ́ŋɔ́ me Otéŋí a Waáŋá. 28Ɛ́ɛhɛ́ aná, ekúlú ekime ayɛ́ ɔɔcɔ ŋaá nyíá eléti eéyé, u múákɛ́na meluku eémé, wu ɔ caŋa bíbúlúnéke bɔmbányɛ bɔmbányɛ e úúyé ɔtɛ́má noómi. 29Yááŋa anyía ɔɔcɔ okime awɔ́ u káá nyíáka, yɔ́ muákɛ́na tɛ́ka ne omenyi bɔmbányɛ anyía cɛɛ́tɔ ci Otéŋí a Waáŋá cɛ́áŋa, u ŋaá nyíá, u múákɛ́na nyíáyɛ́ nyɛkála nyɛ́ bɛ́muátá. 30Yaátɛ́ asana eéyé na bɔkɔnɔ́kɔ́nɔ beéŋí na baacɔ bá bɛfɛ́kɛ́, tɛ́ka na ɔmbana me bú nyíóyóko aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́, ɔmbana ú baacɔ weéŋí wéékúne tɔ́na. 31Mbɔ́kɔ tu naŋa tuesú bíbúlúnéke basɔ́ bɛ́muátá, Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ a bá tɔ́na wu ɔ basɔ́ kélísiki. 32Otéŋí a Waáŋá naŋa wá basɔ́ kélísíki anyía wá basɔ́ bɔ́nɔ́sɛ́áka ɔ ɔkɛla anyía buɔ́sɛ́ ebú u kéé kélísíki ɔmɛsɛ́, u tɛ basɔ́ bɔsɔnɛna nyɛkua ɔlɔŋɔ na bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bé etémbí.
33Baláamɛ, ánɔ kɛláka anyíaʼo, ekúlú ekime ayɛ́ nuanɔ́ bɛ́bándákána ɔnyíá bɛnyɛ́ma bɛ́ ɔnyíá bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, ánɔ tátákánána. 34Mbá, mbɔ́kɔ ɛcaná ŋa núana ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́, u ŋá nyɛmána wu ɔ cáŋa nyíáka e úúyé ooki ; aáná ekúlú ayɛ́ nuánɔ́ bɛ́bándákána, Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ banɔ́ bɔsɔnɛna nyɛkua a nyíánɔ́ nyɛkɛla.
A bɛsana a bɛ́mɔtɛ́, i ké mí biíbi cikíliékéne ekúlú ayɛ́ ɛ ká mɛ́ faáya.
12Makɛ́nda emé Efúúménénú yí Elilé ŋe yiínjie baacɔ
1Baláamɛ, a asana na makɛ́nda emé *Efúúménénú yí Elilé ŋe yiínjie baacɔ ma ɔkɛlaka bɛsana, ɛ ŋa mɛ́ aamba anyía núénú yiíyi menyí bɔmbányɛ. 2Nu ŋe nú ményi anyía ekúlú ayɛ́ nu ŋa nɔ́ bá ɛ́cɛ nu ti ŋé nú ményi Bandɔ́mɛsɛ́, nu ŋa nɔ́ bɛ́nyɛ́ánáka anyía bá banɔ́ súétékéne hú anyía ɔyá ma yá o onyemi bɛbɔ́kɔ́bɔ́kɔ a bɛ́ tɛ ŋá táŋa. 3Yaátɛ́ asana ɛ ŋa mɛ́ aamba ɔ banɔ́ laana anyía nuti húme ; ta ɔɔcɔ ewú Elilé yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé kéndísi tɛ a bá wu ɔbɛ́sɔmɔ buhúnyi, yɔ́ kɔɔna anyía Yésus áŋa ɔlɔ́mɔ́nɔ́ ; híáná ta ɔɔcɔ tɛ a bá wu ɔkɔɔna anyía Yésus áŋa Otéŋí a Waáŋá, ɛ tɛ ŋáa bá Efúúménénú yí Elilé yé wuúci iínjie makɛ́nda ma ɔkɔɔna aáná.
4Makɛ́nda ma ɔkɛlaka bɛsana emé Efúúménénú yí Elilé ŋe yiínjie baacɔ áŋa náányíá náányia ; asana ɔmɔtɛ́, Elilé áŋa hú ɔ́mɔtɛ́. 5Moólí ma ɔnyiɔkɔ emé Otéŋí a Waáŋá ŋe yiínjie baacɔ áŋa náányíá náányia ; ta híáná, Otéŋí a Waáŋá áŋa hú ɔmɔtɛ́. 6Makɛ́nda amá Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe yiínjie baacɔ me o wuúci nyiɔkɛna buólí áŋa tɔ́na náányíá náányia ; ta híáná, Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa hú ɔmɔtɛ́, wuúci u ŋe yiínjie baacɔ makɛ́nda ma ɔkɛla bɛsana eébí bikime. 7Aáná makɛ́nda e mé ŋé húle né Elilé ŋeé bítóŋínyi ná ɔɔcɔ okime náányíá náányia a asana na bɔmbányɛ bɔ́ baacɔ bekime. 8Elilé ŋe yiínjie baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ injiŋé, a bɔ́mɔtɛ́ hú Elilé eéyé yí ŋeé beébe iínjie makɛ́nda me omenyukune ɔtáŋa. 9Ná baacɔ bé etémbí, Elilé ŋe yiínjie makɛ́nda ma ɔbá na yɔɔ́nɛ́nánɔ́ yí olumitinine ; hú Elilé ɔ́mɔtɛ́ eéyé yí ŋe yiínjie tɔ́na ná baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ makɛ́nda me oweéŋúnyísíki baacɔ ɛkɔnɔ. 10Ná a bɔ́mɔtɛ́, Elilé eéyé ŋeé beébe iínjie makɛ́nda ma ɔkɛlaka *bikéki bɛ́ bɛsana ; bɔsɔ́ɔ́kɔ́ a bɔ́mɔtɛ́ bá bɔ́ŋgɔ́na makɛ́nda me ohémúkúnyínyi bɛsana abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ é beébe tóŋgínyi ; yó wiínjie bɔsɔ́ɔ́kɔ́ a bɔ́mɔtɛ́ makɛ́nda me o búle waálɔ́na na *bɛɛbɛ́ bí bililé ne Efúúménénú yí Elilé ; yó wiínjie tɔ́na bɔsɔ́ɔ́kɔ́ bé etémbí makɛ́nda ma ɔtáŋáka anamánamá cɛ́ ɛtáŋa ; ná a bɔ́mɔtɛ́ tɔ́na, yó wiínjie makɛ́nda me o búle ohembuline baacɔ bɛsana bɛ́ ɛtáŋa eécí. 11Hú Elilé ɔ́mɔtɛ́ eéyé yí ŋe yiínjie baacɔ eébé bekime makɛ́nda ma ɔkɛlaka bɛsana eébí bikime, yí ŋeé beébe iínjie hú naányɛ́ nyiínjie náányia enyí yí ŋé léne owiínjie.
Cɛɛ́tɔ hú ɛmɔtɛ́, mbá maláŋá meéŋí
12Ánɔ lɛcá : Cɛɛ́tɔ cɛ ɔɔcɔ áŋa hú ciíci ɛmɔtɛ́ ; asana ɔ́mɔtɛ́, cɛáŋa na maláŋá meéŋí. Ta yɛ́ cáŋa á bá anyía cɛɛ́tɔ áŋa na maláŋá meéŋí, cɛáŋa hú ciíci ɛmɔtɛ́. Híáná búáŋa bɔkɔ búmɔtɛ́ ná baacɔ a bá bɔ́ŋa balatákánɔ́ e nyimónjóló ne *Kilís. 13Yááŋa anyíaʼo, basɔ́ bekime tu ŋe sú bíótókíne hú a makɛ́nda me *Efúúménénú yí Elilé ɔ́mɔtɛ́ ɔ ɔkɛla anyía túásɔ́ bámɔ́kɔ́na balatákánɔ́ aá cɛɛ́tɔ hú ɔ́mɔtɛ́ : Te *Besuif, ta baacɔ a bá tɛ ábɔ́ bá Besuif, ta bɛɔ́lɛ́, ta baacɔ a bá tɛ abɔ́ bá bɛɔ́lɛ́. Aáná Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá basɔ́ iínjíé basɔ́ bekime Efúúménénú yí Elilé ɔ́mɔtɛ́ eéyé.
14Ɔ́ɔ lɛcáka cɛɛ́tɔ cɛ ɔɔcɔ, cɛ tɛ a bá hú bɔláŋá búmɔtɛ́ ; mbá cɛáŋa na maláŋá meéŋí. 15Aáná, ɔ́kɔ ɔkɔlɔ́ áŋa wu ɔkɔɔna anyía : « Yaŋɔ́ ɛ tɛ ámɛ bá ɔɔbɔ́, ɛ́ɛhɛ́ ɛ tɛ ámɛ bá bɔláŋá bɔ́ cɛɛ́tɔ », tɛ́ cáŋa ɔtáŋa oócí ú ŋa cɔba ɔ ɔkɛla anyía ú tɛ a bá tɔ́na bɔláŋá bɔ́ cɛɛ́tɔ. 16Híáná, ɔ́kɔ ootú áŋa wu ɔkɔɔna anyía : « Ɛ tɛ ámɛ bá nyiíse, ɛ́ɛhɛ́ ɛ tɛ ámɛ bá bɔláŋá bɔ́ cɛɛ́tɔ », tɛ́ cáŋa ɔtáŋa oócí ú ŋa cɔba ɔ ɔkɛla anyía ú tɛ a bá tɔ́na bɔláŋá bɔ́ cɛɛ́tɔ. 17Mbɔ́kɔ cɛɛ́tɔ ikimekime a bámɔ́kɔ́na hú nyiíse, keyé anyána ɔɔcɔ áŋa wu ɔlɔ́kɔ́máka bɛsana e ? Ta anyía mbɔ́kɔ cɛɛ́tɔ ikimekime a bámɔ́kɔ́na hú ootú, keyé anyána ɔɔcɔ áŋa wu ɔlɔ́kɔ́máka enumbé yɛ́ bɛnyɛ́ma e ? 18Aá taaká, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá lɔ́ŋáka maláŋá ma cɛɛ́tɔ mekime háyɛ bú ŋeé wuúci bílénékíne. 19Mbɔ́kɔ bɔláŋá á bá hú buúbu búmɔtɛ́, keyé bá tɛ a bá bá ɔtáŋáka asana yɛ́ cɛɛ́tɔ. 20Aámbáya aná, ta ayɛ́ cɛɛ́tɔ cɛ ɔɔcɔ áŋa na maláŋá meéŋí, cɛáŋa hú ciíci ɛmɔtɛ́. 21Aáná nyiíse tɛ a bá na makɛ́nda ma ɔkɔɔna anyía : « Ɛ tɛ ŋá mɛ aamba anyía ɔɔbɔ́ á mɛ ɔɔ́lɔ́ » ; mbá ta aatɔ́ tɛ a bá na makɛ́nda ma ɔ kɔɔna anyía : « Ɛ tɛ ŋá mɛ aamba anyía akɔlɔ́ á mɛ ɔɔ́lɔ́. » 22Bú tɛ a bá aáná ; mbá yááŋa anyíaʼo, mɔɔwɔ maláŋá má cɛɛ́tɔ a mɔmɔtɛ́ amá ɔ ŋɔɔ́ lɛca anyía ma tɛ ŋá kɛ́nda te butíkítíki, meéme eémé mɔ́ ŋɔ yɔ́ɔlɔ buéŋí ɔ ɔhɔla. 23A mɔmɔtɛ́ amá tu ŋa sɔ́ lɛ́ca háyɛ anyía maláŋá ma buála, meéme eémé tu ŋa sɔ́ hɔ́la otétényi buéŋí. A mɔmɔtɛ́ tɔ́na amá tu ŋa sɔ́ lɛca anyía tu tɛ asɔ́ bá me o meéme cámba ta bɔ cámba, meéme tu ŋa sɔ́ hɔ́la ohiite ekúlú yeéŋí. 24Yiíye anyía maláŋá a má ŋá lɛ́cana tɛ ŋa yáamba nyitétényi eényí. Asana ɔ́mɔtɛ́, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé ketiki a nyɛnamá anyía bɛhaála bɛ́ cɛɛ́tɔ a bɛ́ tɛ a bá ne nuúmi, u ŋée biíbi iínjíékine nuúmi nuéŋí ɔ ɔhɔla, 25anyía nyɛálɔ́nána tɛ bá aá cɛɛ́tɔ cɛ ɔɔcɔ, tɔ́na anyía maláŋá mekime a bámɔ́kɔ́na na ɛcaná cɛ ɔwɔɔ́lɔ́kɔ́nɔ́nɔ. 26Aáná mbɔ́kɔ bɔláŋá a bɔ́mɔtɛ́ ŋaá lɔ́kɔ́ma ɔkála, maláŋá mekime ŋaá lɔ́kɔ́ma ɔkála ɔlɔŋɔ na bɔláŋá eébú ; mbɔ́kɔ tu ŋe sú óómísi buáŋá bɔ́ bɔláŋá bɔ́ cɛɛ́tɔ a bɔ́mɔtɛ́, maláŋá mekime ŋeé bíléne ɔlɔŋɔ.
27Aá banɔ́, nua nɔ́ŋa cɛɛ́tɔ ci Kilís ; aáná ɔɔcɔ okime áŋa bɔláŋá bɔ́ ciayɛ́ cɛɛ́tɔ, mbá hú naányɛ́ a nyíáyɛ́ nyɛbá. 28Aáná Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé télímíkínyi baacɔ e hííyé hiɔ́bɔ hí é bilimíníne hí é bilimíníne : Eé buúse, baacɔ bá ɛndɔ́ma ; ɔ ɔláta behémúnyi bíáyɛ́ bɛsana, ɔ ɔkɔɔ́láta beékúnyi baacɔ bíáyɛ́ bɛsana ; ɔcɔba ne buúse, u ŋe yiínjie baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ makɛ́nda ma ɔkɛlaka *bikéki bɛ́ bɛsana, a bɔ́mɔtɛ́ makɛ́nda me oweéŋúnyísíki baacɔ ɛkɔnɔ, a bɔ́mɔtɛ́ tɔ́na ŋa bɔ́ bɔ́ŋgɔ́ná makɛ́nda ma ɔwɔɔ́lɔ́kɔ bahanahana ne me okendisiki baacɔ ; e elime, yó wiínjie a bɔ́mɔtɛ́ makɛ́nda ma ɔtáŋáka anamánamá cá ɛtáŋa. 29Yaátɛ́ asana baacɔ bekime tɛ abɔ́ bá bá ɔbámɔ́kɔ́nɛ́na baacɔ bá ɛndɔ́ma ; bekime tɛ abɔ́ bá *behémúnyi bɛsana, bekime ti ŋe bú eékúnyi, bekime tɛ ŋá bɔ́ kɛla bikéki bɛ́ bɛsana. 30Híáná bekime tɛ abɔ́ bá na makɛ́nda me oweéŋúnyísíki baacɔ ɛkɔnɔ, mbá ta na makɛ́nda ma ɔtáŋáka anamánamá cɛ́ ɛtáŋa ; híáná bekime tɛ abɔ́ bá na makɛ́nda me ohembulekine baacɔ bɛsana bɛ́ ɛtáŋa eécí. 31Mbá aá banɔ́, ɔtɛ́má á banɔ́ hámɔ́kɔ́na buéŋí ɔ ɔbɔ́ŋɔ makɛ́nda a mambányɛ emé Elilé ŋe yiínjie baacɔ. Aáná míɔ cɔba ɔ ɔ banɔ́ tóŋínyi ambányɛ yí ohónyí a yɛ́ á hɔ́la.
13Oléne bɔsɔ́ɔ́kɔ́
1Ta ɛ caŋa ámɛ táŋáka ɛtáŋa ikime na acɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ táŋa ne cí *bililé bɛ́ masɔ́ma bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ áyá, mbɔ́kɔ i ti ŋé mi léne bɔsɔ́ɔ́kɔ́, ya mɛ́ŋa ihúényínyí ci meŋéŋúne amá bɔ́ ŋɔ́ bɔ́tɔ bu bɔtɔ, ta anyía ihúényínyí ci nyikéŋéle enyí bé ŋé céki bú céki. 2Ta ɛ caŋa á bá anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé mi iínjíé makɛ́nda me ohémúkúnyínyi baacɔ bíáyɛ́ bɛsana, te yemí menyukune ne *bikéki bɛ́ bɛsana abɛnambákánɔ́ na bɛsana bikime bɛ́ baacɔ bá ɔmɛsɛ́, te úúmi olumitinine á bá a nyɛnamá anyɛ́ ya mɛ́ŋa na makɛ́nda me ohetukunyi tɔkɔndɔ a bɛhaála abɛ́ túáŋa, mbɔ́kɔ i ti ŋé mi léne bɔsɔ́ɔ́kɔ́, ɛ tɛ ámɛ bá ta bɔkɔ. 3Ta ɛ caŋa ámɛ bá ne nuubo nɔ́ ɔwaafakɛna basɔ́kásɔ́ka búámɛ bɔnɔ́mɛ bukime, ta ɛ caŋa émi lumitine anyía bé mí luliki o oocó noómi wɔɔ́sɔ, mbɔ́kɔ i ti ŋé mi léne bɔsɔ́ɔ́kɔ́, bú tɛ ŋá mɛ ɔ́ɔ́lɔ buúse bukime. 4Muléne bɔsɔ́ɔ́kɔ́ áŋa ne oweéhínyínyi, muúmu na ɔtɛ́má ɔmbányɛ ; muléne bɔsɔ́ɔ́kɔ́ tɛ a bá na hiɔkɔtɛ́má, mu ti ŋe bítóŋínyi, mu ti bíbééti. 5Muléne bɔsɔ́ɔ́kɔ́ tɛ a bá ne imbulí ; mu tɛ aamba núáyɛ́ nuúmi nɔ́ bɛ́muátá, mu ti lóbísínyi bɔsɔ́ɔ́kɔ́, muúmu tɛ́ka na mubakɔ.13.5 Fanáka Skl 7.10 ; 8.17.6Mebeé a bɛsana ti ŋéé muúmu bíléníne, mbá taaká a bɛsana cí ŋeé muúmu bíléníne buéŋí ɔ ɔhɔla. 7Muléne bɔsɔ́ɔ́kɔ́ ŋaá nyɛanɛnɛna baacɔ bɛsana a bɛɛbɛ́ bikime, mu lumitekinine bɛsana a bɛmbányɛ bikime, mu hákɛ́na mɔŋɔlɛ́ a bɔkɔ bukime, mu eéhíkínyínyi bɛsana bikime.
8Muléne bɔsɔ́ɔ́kɔ́ tɛ ŋɔ́ tɔ́mbɔ oléne baacɔ ta buɔ́sɛ́. Yááŋa anyíaʼo, nyihémúnyínyi baacɔ bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ káá mána, ɔtáŋa bɛɔ́sɔɔ́sɔ bɛ́ ɛtáŋa bɛ́ɔ mána tɔ́na, te omenyi ú bɛsana áyá. 9Nyimenyi enyí tu ŋe sú ményi bɛsana aámbáya a yánáŋa abalɛbalɛ, ne nyihémúnyínyi baacɔ nyɛ́ bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ áyá ; 10asana ɔ́mɔtɛ́, búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ káá basɔ́ námbɔnakɛna bɛsana eébí bikime bɔmbányɛ bɔmbányɛ ; ekúlú eéyé abalɛbalɛ yí omenyi káá mána buátɛ́ buɔ́sɛ́ hú táákɔ. 11Ekúlú ayɛ́ yaŋɔ́ ɛ ŋaá mɛ bá hɛnɔ́sɛ́, ne úúmi ɔtáŋa, ne úúmi ɔbɛ́táá, ɔlata na ciamɛ́ injiŋé bɛ́ ŋaá bá hú bunɔ́sɛ́ na bunɔ́sɛ́ ; mbá aámbáya ayɛ́ ya mɛ́aŋa yɔɔ́nɛ́nánɔ́ yɛ́ ɔɔcɔ, ɛ́ ma mɛ́ nyɛanaka bɛsana bɛ́ bɔ́nɔ́sɛ bikime. 12Aámbáya, tu ŋa sɔ́ lɛca bɛsana bineŋébineŋé i iŋetí cɛ ɔɔcɔ awɔ́ u naŋa waá bɛ́lɛ́cáka o oólí noómi. Mbá aá yaátɛ́ ekúlú, tu ká sɔ́ lɛcáka bɛsana eébí bikime o motóndóló. Aámbáya, úúmi omenyi ú bɛsana a yánáŋa abalɛbalɛ, mbá aá yaátɛ́ ekúlú i ké mí biíbi menyukune bikime bɔmbányɛ bɔmbányɛ, bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe mi menyi. 13Ɛ́ɛhɛ́ bɛsana áŋa bɛ́tátɔ́ a bɛ́ tɛ káá mána ta buɔ́sɛ́ : Ne olumitinine, na ɔbámɔ́kɔ́na na mɔŋɔlɛ́, ne oléne bɔsɔ́ɔ́kɔ́. A bɛsana eébí bɛ́tátɔ́, oléne bɔsɔ́ɔ́kɔ́ ú ŋeé biíbi hɔ́la.
14Bɛsana bí etémbí a asana ne Efúúménénú yí Elilé
1Ánɔ bɛ́kɛ́ndákɛ́na oléne bɔsɔ́ɔ́kɔ́. Ɔtɛ́má á banɔ́ hámɔ́kɔ́nɛ́na tɔ́na ɔ ɔbɔ́ŋɔ makɛ́nda emé *Efúúménénú yí Elilé ŋé yíínjie baacɔ ma ɔkɛlaka bɛsana, hɔlákáhɔ́láka me ohémúkúnyínyi baacɔ bɛsana abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋá banɔ́ tóŋínyi. 2Yááŋa anyíaʼo, mutáŋa indimenyí cɛ́ ɛtáŋa tɛ ŋá táŋa ná baacɔ mbá ná Bandɔ́mɛsɛ́, ananyía baacɔ tɛ ŋá bɔ́ lɔ́kɔ́ma ɔtáŋa awɔ́ mu ŋaá táŋa. Mu ŋaá táŋa bɛsana a bɛnambákánɔ́ a makɛ́nda me Efúúménénú yí Elilé. 3Mbá muhémúnyínyi baacɔ bɛsana abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋé wuúci tóŋínyi ŋaá táŋa ná baacɔ ananyía mu ŋe kíndísi úúbú olumitinine, mu beébe ciekinyi, mu beébe kíndísíki ɛtɛ́má. 4Mutáŋa indimenyí cɛ́ ɛtáŋa ŋeé bíkíndísi muúmu bɛ́muátá o olumitinine noómi ; muhémúnyínyi baacɔ bɛsana abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé wuúci tóŋínyi ŋee kíndísi hiɔ́bɔ hí belumitinine ɔ ɔwɔɔ́nɛ́na o olumitinine noómi. 5Bú ŋeé mi bíléníne buéŋí anyía núánɔ́ táŋáka banɔ́ bekime indimenyí cɛ́ ɛtáŋa, mbá bú ŋa hɔ́la o mi bíléníne anyía núénú hémúkúnyínyi baacɔ bɛsana abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá banɔ́ tóŋínyi. Muhémúnyínyi baacɔ bɛsana ŋa hɔ́la mutáŋa indimenyí cɛ́ ɛtáŋa, hú asɛ́ muáŋa mu ohembulekine bɔsɔ́ɔ́kɔ́ ɛtáŋa eécí ɔ ɔkɛla anyía hiɔ́bɔ hí belumitinine ɔ́ɔ́nɔkɛna. 6Aámbáya, báámɛ benyíinyí, nyiɔ́lɔ nyɛ́ yaátɛ́ ya mɛ́ŋa wu ɔ banɔ́ héléníne mbɔ́kɔ ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ táŋɛ́na indimenyí cɛ́ ɛtáŋa e ? Ya mɛ́ŋa wu ɔ banɔ́ ɔ́ɔ́lɔ́kɔ mbɔ́kɔ ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ cíbúníne bɛsana abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ á mɛ́ nambɔnakɛna, ta anyía ɛ ŋa mɛ́ kɛla anyía núénú ményi bɛsana a bɛ́mɔtɛ́. Ya mɛ́ŋa wu ɔ banɔ́ ɔ́ɔ́lɔ́kɔ tɔ́na mbɔ́kɔ ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ hémúnyínyi bɛsana, ta anyía ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ eékúnyi nyiékúnyi a nyɛ́mɔtɛ́ na ɔtáŋa ewú nu ŋe nú ményi bɔmbányɛ bɔmbányɛ.
7Yááŋa híáná bɔkɔ búmɔtɛ́ na bɛnyɛ́ma bɛ́ bunɔ́kɔ́ eebi, ne ololí na nɔlɔ́ŋɔ́. Mbɔ́kɔ bé ŋeé fúme bu fúme ololí, bá kɔ́ndɔ́lɔ́kɔ bu kɔ́ndɔ́lɔ́kɔ nɔlɔ́ŋɔ́, anyána ɔɔcɔ áŋa wu omenyi aátɛ́ ololí eéyé ta anyía nɔlɔ́ŋɔ́ eénú ŋa kɔɔna e ? 8Híáná bɔkɔ búmɔtɛ́, mbɔ́kɔ musúbe hikóló ti ŋé sóbi bɔmbányɛ biité, ta ɔɔcɔ tɛ káá bɛ́tábɔ́nákɛ́na biité. 9*Híáná yááŋa tɔ́na náánɔ́ ! Mbɔ́kɔ nu ŋa nɔ́ táŋa indimenyí cɛ́ ɛtáŋa, anyána baacɔ a bɔ́ŋa bé omenyi aátɛ́ nu ŋa nɔ́ táŋa e ? Cíínú ɛtáŋa eécí áŋa etémbí ne etémbí. 10A taaká, ɛtáŋa áŋa ciéŋí ɔ ɔmɛsɛ́, ciíci tɔ́na anamánamá. Ta ɔ́mɔtɛ́ tɛ á bá awɔ́ ta ɔɔcɔ tɛ á bá wu ɔlɔ́kɔ́máka. 11Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋaá mɛ táŋɛ́na indimenyí cɛ ɔtáŋa, ya mɛ́ŋa okenyí nááyá, wuúci tɔ́na okenyí náámɛ. 12Híáná yááŋa tɔ́na náánɔ́. Ánɔ bɛ́kɛ́ndákɛ́na ɔbɔ́ŋɔ na ɔtɛ́má okime makɛ́nda emé Efúúménénú yí Elilé ŋé yíínjie baacɔ ma ɔkɛlaka bɛsana. Ánɔ kɛláka aáná ekúlú ekime anyía bú ŋaá banɔ́ bíléníne, mbá ánɔ hɔláka ɔwaamba ɔbɔ́ŋɔ makɛ́nda e mé ŋé kéndisi hiɔ́bɔ hí belumitinine.
13Yaátɛ́ asana ɔɔcɔ okime awɔ́ u ŋaá táŋa indimenyí cɛ́ ɛtáŋa ŋá nyɛmána wu ɔbɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ anyía wé wuúci iínjíé makɛ́nda me ocíbúnékíne bɔsɔ́ɔ́kɔ́ ɛtáŋa eécí. 14Yááŋa anyía ekúlú ayɛ́ ɛ ŋaá mɛ bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ i indimenyí cɛ́ ɛtáŋa, aá taaká úúmi ɔtɛ́má ŋeé wuúci bɛ́cɔ́kɔ́lɛ́na, mbá maamɛ mɔsɔŋɛ́ tɛ ŋɔ́ɔ́ nyiɔ buólí.14.14 Nyɛkɔ́ŋɔ́na a nyɛ́mɔtɛ́ : « maamɛ mɔsɔŋɛ́ ti ŋé kíndísi bɔsɔ́ɔ́kɔ́… »15Mbá yámɛ kɛla aátɛ́ aná e ? Ɛ ká mɛ́ bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na Bandɔ́mɛsɛ́ a nyɛnamá enyí Efúúménénú yí Elilé ŋeé mi tóŋínyi, mbá i wuúci bɛ́cɔ́kɔ́lɔ́kɛ́na tɔ́na na maamɛ mɔsɔŋɛ́. I ké mí wuúci hákɛ́nɛ́na maŋana emé Efúúménénú yí Elilé ŋeé mi tóŋínyi, mbá i wuúci hákɛ́nɛ́na tɔ́na maŋana ɔ ɔtáŋa awɔ́ ɛ ŋaá mɛ lɔ́kɔ́ma bɔmbányɛ bɔmbányɛ. 16Yááŋa anyía, mbɔ́kɔ i ŋeé mi íínjie Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti hí e úúmi ɔtɛ́má noómi i indimenyí cɛ́ ɔtáŋa, mɔhɔlahɔla tɛ á bá mu ɔkɔɔna anyía « Híáná yááŋa » a nyiámɛ nyiínjie nyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti anyɛ́ u tɛ ŋá lɔ́kɔ́ma ta bɔ lɔ́kɔ́ma. 17Aá taaká, nyiínjie nyɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti eényí aáná áŋa nyɛmbányɛ buéŋí, mbá nyɛ́ tɛ ŋɔ́ yɔ́ɔ́lɔ bɔsɔ́ɔ́kɔ́ buúse bukime.
18I ŋeé mi iínjie Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti anyía ɛ ŋaá mɛ táŋa indimenyí cɛ́ ɛtáŋa ɔ ɔ banɔ́ hɔla, banɔ́ bekime. 19Mbá, ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ci hiɔ́bɔ hí belumitinine, bú ŋa hɔ́la o mi bíléníne anyía yémi eékúnyíki baacɔ hú ne mehúnyi matáánɔ amá bá ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma bɔmbányɛ bɔmbányɛ na anyía yémi beébe cúáka eetú ne mehúnyi meéŋí i indimenyí cɛ́ ɛtáŋa.
20Baláamɛ, nuti bíhíítéke háyɛ banásɛ́ e nyicíbúne nyɛ́ bɛsana, mbá énu bíhíítéke háyɛ *baáŋá. A asana a yɛ́ ŋa lɛca nyɛkɛla nyɛ́ bɔɔbɛ́, ánɔ bámɔ́kɔ́na háyɛ banásɛ́, tɛ́ka na hɛkɔma hɛ́ ɔ banɔ́ túme. 21Yááŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ a Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ anyía : « Ná baacɔ a bá ŋa bɔ́ táŋa indimenyí cɛ́ ɛtáŋa, bá táŋáka ɛtáŋa cɛ́ mɔnɔŋɔ me etémbí, ɛ ká mɛ́ hɔlɛna ɔ ɔtáŋáka ná baacɔ bá bunɔŋɔ eebu, mbá ta híáná bá tɛ́ ká bɔ́ mɛ lɔ́kɔ́ma, te butíkítíki. Buhúnyi bú Otéŋí a Waáŋá eébú. »14.21 Ɛsa 28.11-1222Bú ŋo tóŋínyi anyía indimenyí cɛ́ ɛtáŋa áŋa hibílícínyínyí ahɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋé yiínjie baacɔ a bá tɛ ŋá bɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ né *Kilís ɔ ɔkɛla anyía bébú menyi anyía bá tɛ ábɔ́ bá e úúnu ɔlɔŋɔ ; hɛ́ tɛ á bá a asana na bɔsɔ́ɔ́kɔ́ e bé ne meé bú lúmitinine. Mbá ohémúnyínyi baacɔ bɛsana áŋa hibílícínyínyí ahɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋé yiínjie baacɔ e bé ne meé bú lúmitinine. Hɛ́ tɛ á bá a asana na bɔsɔ́ɔ́kɔ́ e bé ti ŋé bú lúmitinine.
23Mbɔ́kɔ a nyíánɔ́ nyɛbɛ́bándána nyɛ́ hiɔ́bɔ hí belumitinine, banɔ́ bekime nu ŋa nɔ́ táŋa indimenyí cɛ́ ɛtáŋa ; aáná na baacɔ a bá tɛ ŋá bɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ né Yésus na bahɔlahɔla bá hɔ́á, bá ŋa bɔ́ kɔɔna anyía nua nɔ́ŋa bɛála. 24Mbá, mbɔ́kɔ banɔ́ bekime nu ŋe nú hémúnyínyi baacɔ Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, ekúlú ayɛ́ na baacɔ a bá tɛ ŋá bɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ né Yésus na bahɔlahɔla bá hɔ́á, bɛsana abɛ́ nu ŋa nɔ́ kɔ́ɔna kéé beébe tóŋgínyi cáábɔ́ anana, bíó beébe kákálákɛ́na ɛ ɛtɛ́má. 25Aáná bíábɔ́ bɛsana bí injibí bɛ́ ɔtɛ́má kéé bítóŋgínyi a miányɛ́, bó túméke eŋéndu ɔ ɔmɛsɛ́, bé íínjíékíne Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti, bá kɔ́ɔnaka báyɛ : « Bandɔ́mɛsɛ́ áŋa taaká aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ! »
Ciasɔ́ mbuumu ŋeé bíléníne Bandɔ́mɛsɛ́
26Baláamɛ, mbá aátɛ́ yámɛ banɔ́ laána aná e ? Ekúlú ayɛ́ banɔ́ belumitinine, nu ŋa nɔ́ bɛ́bándána o onyemi Bandɔ́mɛsɛ́, ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ áŋa wu ɔbá na buŋana bɔ́ ɔhákɛ́na ; a wɔmɔtɛ́ na asana yí oweékúnyíki bɔsɔ́ɔ́kɔ́, a wɔmɔtɛ́ na asana yɛ́ ɔnambɔnɛna bɔsɔ́ɔ́kɔ́, a wɔmɔtɛ́ ne indimenyí cɛ ɔtáŋa, a wɔmɔtɛ́ tɔ́na na makɛ́nda me ocíbúnékíne bɔsɔ́ɔ́kɔ́ ɔtáŋa oócí. Bɛsana eébí bikime ŋá nyɛmána bɛ́ ɔwɔɔ́lɔ́kɔ baacɔ ɔ ɔwɔɔ́nɛ́na o olumitinine noómi. 27Ekúlú yɛ́ ɔtáŋáka indimenyí cɛ́ ɛtáŋa á háma, hú baacɔ béfendí ta anyía bátátɔ́ ábɔ́ nyɛ́mana bá ɔtáŋáka, mbá ɔmɔtɛ́ ɔmɔtɛ́. Ɔɔcɔ wu ocíbúnékíne bɔsɔ́ɔ́kɔ́ ɛtáŋa eécí ŋá nyɛmána ɔbá hɔ́á. 28Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ we ocíbúnékíne bɔsɔ́ɔ́kɔ́ ɛtáŋa eécí tɛ á bá, batáŋa indimenyí cɛ́ ɛtáŋa ŋá bɔ́ nyɛ́mana bé olésíkínyi mbuumu a nyɛbɛ́bándána noómi, bá táŋáka ne e cííbú ɛtɛ́má noómi na ná Bandɔ́mɛsɛ́. 29A aháŋá ne behémúnyínyi baacɔ Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, baacɔ béfendí ta anyía bátátɔ́ ábɔ́ nyɛ́mana bé ohémúkúnyínyi ; bɔsɔ́ɔ́kɔ́ belumitinine ábɔ́ lɔ́kɔ́máka, bá aákɔ́nákɛ́na bɛsana eébí e bé ŋé beébe hémúnyínyi, anyía bábɔ́ lɛ́ca mbɔ́kɔ bɛsana eébí áŋa taaká. 30Mbɔ́kɔ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaa námbɔ́nɛ́na ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ asana a yɛ́mɔtɛ́ ekúlú ayɛ́ sɔ́ɔ́kɔ́ ŋaá táŋa, ooci awɔ́ á bá waá táŋáka ŋá nyɛ́mána wu olésíkínyi mbuumu o o wuúci lɔ́kɔ́ma. 31Yááŋa anyía banɔ́ bekime nua nɔ́ŋa nu ohémúkúnyínyi bɔsɔ́ɔ́kɔ́ Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, mbá ɔmɔtɛ́ ɔmɔtɛ́, ɔ ɔkɛla na anyía ɔɔcɔ okime aá banɔ́ á áákɔ́nákɛ́na bɔkɔ a búmɔtɛ́, tɔ́na anyía wá yɔ́ɔ́nɛ́na o olumitinine noómi. 32Behémúnyínyi baacɔ Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋá bɔ́ nyɛ́mána bé omenyi bɔmbányɛ makɛ́nda emé Elilé ŋeé beébe iínjie me ohémúkúnyi bɛsana. 33-34Yááŋa anyía ciasɔ́ mbuumu ŋeé bíléníne Bandɔ́mɛsɛ́, tɛ́ cáŋa hikókó.
A cáánɔ́ abɛ́bándána, beénjú ŋá bɔ́ nyɛ́mána bé olésíkínyi mbuumu i iŋetí a cɛ ŋaá bɛ́kɛ́la ɔ tuɔ́bɔ tú belumitinine tukime ; bá tɛ táŋa anyía bɔ́ tɛ ɔ́mɔ bɔ́ nyɛ́mana bá ɔtáŋáka. Bá ŋá bɔ́ nyɛ́mána bá ɔbá ne nyikéke, háyɛ bikotí ŋá kɔ́ɔna. 35Mbɔ́kɔ oónjú ŋa yáamba omenyi asana a yɛ́mɔtɛ́, wé bícónyíki ɔnɔ́mɛ o ooki. Bú tɛ á bá bɔmbányɛ anyía oónjú é súmbísi nyɛbɛ́bándána ne úúyé ɔtáŋa.14.35 A bɔ́mɔtɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ lɔ́kɔ́ma anyía : « Bú tɛ á bá bɔmbányɛ anyía oónjú á táŋáka a nyɛbɛ́bándána nyí olumitinine. »36Nu ŋe nú ményi anyía Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ti ómó túme náánɔ́, ta anyía hú banɔ́ bímuócí nu ŋe nú biíbi menyi.
37Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ a wɔmɔtɛ́ ŋaá bɛ́táá anyía wáŋa na makɛ́nda emé *Efúúménénú yí Elilé ŋé wuúci iínjie ta anyía makɛ́nda me ohémúkúnyínyi baacɔ Bɛsana bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́, wé menyi anyía asana eeye ayɛ́ ɛ ŋaá mɛ ɔ́ɔ́ŋɔ ŋeé húle né Otéŋí a Waáŋá. 38Mbɔ́kɔ u ti ŋé léne omenyi aáná, Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ á bá wu o wuúci menyi tɔ́na.
39Baláamɛ, ɛ́ɛhɛ́ aná, ánɔ bɛ́kɛ́ndɛ́na ɔbɔ́ŋɔ makɛ́nda me ohémúkúnyínyi baacɔ bɛsana ; nuti lekéke bɔsɔ́ɔ́kɔ́ ɔtáŋa indimenyí cɛ́ ɛtáŋa. 40Mbá bɛsana eébí ŋá nyɛmána bɛ́ ɔbɛ́kɛ́láka háyɛ yɛ́ ŋaá bɛ́ámba, tɛ́ cáŋa ne hikókó.
15Olumitinine ewú ú ŋó nóhi baacɔ
1Baláamɛ, aámbáya ɛ ŋa mɛ́ aamba ɔ banɔ́ obítéési asana yɛ́ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma ayɛ́ ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ húlíkínyi, nuó yiíyi lumitinine. I ŋe mí menyi anyía nua nɔ́ŋa bɔɔ́nɛ́nánɔ́ e yiíyi. 2Mbɔ́kɔ nu ŋa nɔ́ cɔba ne buúse o o yiíyi lumitinine bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ i ŋe mí yiíyi banɔ́ húlíkínyi, ne yiíyi eéyé Bandɔ́mɛsɛ́ káá banɔ́ nóhiki. Mbɔ́kɔ tɛ́ cáŋa aáná, keyé nu ŋe nú lúmítíníne etémbí ne etémbí.
3Yááŋa anyíaʼo, yaŋɔ́ ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ húlíkínyi bɛsana bí buúse bɛ́ makɛ́nda abɛ́ ɛ ŋa mɛ́ lɔ́kɔ́máka, yaŋɔ́ bɛ́muátá ; biíbi bɛ́áŋa anyía : *Kilís ŋe keé wééne aasɔ́ a maabɛ́ háyɛ yááŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ a Ciɔɔ́ŋɛ́ cɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ; 4bé ŋeé wuúci nyie e enyie, a matátɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ yó wuúci héényi o owé, háyɛ yááŋa tɔ́na yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́. 5U ŋeé bítóŋínyi né Bíel ; e elime, yó bítóŋínyi tɔ́na ná bááyɛ́ *baákɔ́nɛ́na bɔ́ɔ́hátá ne béfendí.15.5 Beébe ta ɔ háná bá bɔ́ɔ́hátá ne béfendí anyía Yútas ti ómo túné bá ɔ ɔlɔŋɔ.6E elime eécí, a bɔ́mɔtɛ́ baacɔ bé uúsú olumitinine, bá hɔ́laka hɔ́ndɛ́tɛ ɛ́táánɔ, ŋe bú wuúci lɛcaka ekúlúkúlu ɔ́mɔtɛ́ haála hɔ́mɔtɛ́ ; bɔ́mɔtɛ́ ne meé bú wéékúne, mbá beéŋí á búánáŋa o olíhe aasɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́. 7E elime eécí u ŋeé bítóŋínyi tɔ́na ná Sáak ; yó bítóŋínyi tɔ́na ná baacɔ bá ɛndɔ́ma bé etémbí bekime.
8Ɛ́ɛhɛ́ e elime cɛ baacɔ eébé bekime, nyisíké mi bítóŋínyi eényí náámɛ, yaŋɔ́ háyɛ yɔɔnɔbɔ.15.8 Ɛ́cɛ anyía « ɛ tɛ ámɛ bá bɔkɔ, buúse bukime ».9Aá taaká, ya mɛ́ŋa hɛcɔɔ́cɔ́ hɛ́ bɔtɔhɔ a baacɔ bá ɛndɔ́ma bekime. Ɛ tɛ ɔ́mɔ nyɛ́mana ooci awɔ́ bááŋa bá ɔlɔ́ŋɛ́ta anyía ɔɔcɔ u ɛndɔ́ma u Bandɔ́mɛsɛ́, a asana eyí i ŋe mí tekéséke hiɔ́bɔ hí belumitinine Kilís. 10Mbá ta híáná, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa mɛ́ sayábɛ́na, nyiámɛ nyɛbɛ́cáŋa eényí ooci awɔ́ ya mɛ́ŋa aámbáya. Aáná yááyɛ́ yaála yí nuubo eyí u ŋeé mi tóŋínyí tɛ a bá buólí bú nubókó. Eéʼeé, ya mɛ́ŋa ɔnyiɔ́kɔ́nɔ́ ne nuubo eénú yaandándá yí buólí a yɛ́ á hɔ́la bɔ́ baacɔ bá ɛndɔ́ma bé etémbí bekime. Aá taaká, tɛ́ cáŋa yaŋɔ́ bɛ́muátá ɛ ŋa mɛ́ nyiɔ́kɔ buólí eébú, mbá yaála yí nuubo yɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ a yɛ́áŋa náámɛ. 11Aáná aná, ta yɛ́ cáŋa á bá anyía yaŋɔ́ í ŋé mi húlínyi baacɔ Ambányɛ yɛ́ Ɛsɔ́ma, ta anyía baacɔ bá ɛndɔ́ma bé etémbí, bú ti ŋé yébínyi. Bɔkɔ búmɔtɛ́ tu ŋe sú húlínyi baacɔ ; bɔkɔ búmɔtɛ́ eébú nu ŋe nú lumitinine tɔ́na.
Baacɔ ká bɔ́ háányuaka e biwéewé
12Ɛ́hɛ́ɛ ! Basɔ́, tu ŋe sú húlinyi baacɔ anyía Bandɔ́mɛsɛ́ ŋeé héényi Yésus *Kilís e biwéewé, mbá anyána aná baacɔ ɔ bɔ́mɔtɛ́ aanɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ŋa bɔ́ kɔɔna báyɛ biwéewé tɛ́ ká háányuaka e ? 13Mbɔ́kɔ a taaká biwéewé naŋa bɛ́ tɛ́ á háányúa, keyé te Kilís tɔ́na tɛ ɔ́mɔ háányua e biwéewé. 14Híáná, mbɔ́kɔ Kilís tɛ ɔ́mɔ háányua e biwéewé, keyé nyihulinyi enyí tu ŋe sú húlinyi baacɔ ɛsɔ́ma áŋa e etémbí ne etémbí ; úúnú olumitinine tɔ́na etémbí.
15Híáná tɔ́na, mbɔ́kɔ biwéewé naŋa bɛ́ tɛ́ á háányúa, keyé bú ŋa lɛ́cana anyía tua sɔ́ŋa aná háyɛ bambasɔ́mbásɔ bá bɛfala eé buúse bɔ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ekúlú ayɛ́ tu ŋa sɔ́ hɛ́má anyía u ŋeé héényi Yésus Kilís o owé, yiíyi anyía u tɛ ɔ́mɔ kɛ́la aáná. 16Mbá mbɔ́kɔ baacɔ naŋa bá tɛ abɔ́ háányúa o owé, keyé Bandɔ́mɛsɛ́ ti ómo héenyi te Kilís o owé aná ! 17Híáná, mbɔ́kɔ Bandɔ́mɛsɛ́ ti ómo héenyi Kilís o owé, keyé úúnú olumitinine tɛ a kɛla ta bɔkɔ. Bandɔ́mɛsɛ́ tɛ ŋáá banɔ́ nyɛ́ánɛnɛna máánɔ́ maabɛ́ aná. 18Híáná tɔ́na, Bandɔ́mɛsɛ́ ti kéé nóhíki baacɔ e bé ŋe bú wéékúne beébe e nyimónjóló ne Kilís. 19Mbɔ́kɔ hú o olíhe ú ɔmɛsɛ́ ooci wuúci ne wuúci tu ŋa sɔ́ háya mɔŋɔlɛ́ né Kilís ɔmanɔ́, keyé tua sɔ́ŋa aná bahanahana bá baacɔ a bábɔ́ hɔ́laka baacɔ bé etémbí bekime.
20Mbá tɛ́ cáŋa aáná. Aá taaká Kilís áŋa ɔhaanyúánɔ́ e biwéewé ; aáná Bandɔ́mɛsɛ́ ŋa cáŋacáŋa o wuúci heenyi e biwéewé anyía háyɛ wáŋa ɔtɔ́mɔtɔ́mɔ a bɔkɔ bukime, wé tóŋínyi anyía bɔsɔ́ɔ́kɔ́ e bé ŋe bú wéékúne ká bɔ́ háányuaka tɔ́na. 21Yááŋa anyíaʼo, bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ wuúci u ŋeé hélénine baacɔ owé ɔ ɔmɛsɛ́, híáná tɔ́na ɔɔcɔ ɔmɔtɛ́ u ŋa kɛ́lá anyía baacɔ á haanyúáka e biwéewé. 22Ɛ́ɛhɛ́, háyɛ bɔnyɛ *Átam bukime ŋe bú wé a nyíáyɛ́ nyɛkɛla, híáná tɔ́na eebe bekime a bá bɔ́ŋa e nyimónjóló ne Kilís ká bɔ́ háányɔtɔkɔna háyɛ wuúci. 23Asana ɔ́mɔtɛ́, hú naányɛ́ u káá háanyua a yááyɛ́ ekúlú ; Kilís ɔtɔ́mɔtɔ́mɔ, bááyɛ́ baacɔ bó síké háanyuaka buɔ́sɛ́ bɔ́ nyíáyɛ́ nyɛkahálɔ́mɔ́na. 24E elime eécí, bɛsana bikime káá mánɔkɔna ɛ́cɛ Kilís me ményisiki metéŋí mé bililé mekime, na báábɔ́ betéŋí, na máábɔ́ makɛ́nda áyá, yó hélúmúnyínyi butéŋí né Ooci a wáŋa wuúci Síkíne, wuúci Bandɔ́mɛsɛ́. 25Bú ŋá nyɛmana anyía Kilís e téŋginyi ɔ ɔkɔɔ́háma ayɛ́ u káá tálákɛ́na bááyɛ́ beliŋine bekime akɔlɔ́ a bɛɛtɔ́.15.25 Fanáka Maŋ 110.1.26Muliŋine mu nyibíóndísínyi o omenyisi káá bá owé. 27Yááŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ anyía « Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe yiínjíé Kilís makɛ́nda me otéŋgínyi bɛnyɛ́ma bikime ».15.27 Maŋ 8.7 Mbɔ́kɔ yááŋa aáná, bú ŋo tóŋínyi o motóndóló anyía Muínjie makɛ́nda eémú tɛ a bá noómi. 28Ɛkákɛ́la ú ma kɛla anyía Kilís é téŋgínyi bɛnyɛ́ma bikime, yó biíbi tálákɛ́na akɔlɔ́, uuyé Ɔɔ́nɔ́ oócí kéé bílóosi eé buúse bú Muínjie makɛ́nda eémú. Aáná Bandɔ́mɛsɛ́ káá bá hú wuúci okimekime a bɛnyɛ́ma bekime.
29Ánɔ lɛcá, baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ ŋe bú bíótókíne a asana na bɛlɔ́ŋɔ́ ; mbá anyíatɛ́ bá ŋa bɔ́ kɛ́láka aáná mbɔ́kɔ aá taaká biwéewé tɛ ká bɔ́ háanyuaka e ? Mbá anyíatɛ́ tɔ́na aná ɔbɛ́kándɔ́na *obíótíne a asana na bɛlɔ́ŋɔ́ awɔ́ ú tɛ ŋɔ yɔ́ɔ́lɔ ta bɔkɔ e ? 30Aáná anyíatɛ́ basɔ́ bɛ́muátá, tú ma sɔ́ támbáka bɛamba bí owé mɔɔ́sɛ́ mekime e ? 31Baláamɛ, ɔ mɔɔ́sɛ́ mekime me úúmi olíhe ɛ na maá mɛ bɛ́háya owé a ambalá. Yááŋa taaká aáná bɔkɔ búmɔtɛ́ háyɛ bɔɔcɔ abɔ́ ya mɛ́ŋa ne buúbu na banɔ́ anyía tua sɔ́ŋa e nyimónjóló ne Otéŋí a Waáŋá Yésus Kilís áŋa taaká. 32Ɛ ŋa mɛ́ nuáka aaha ɛ Ɛfɛ́ɛsɛ na baacɔ i iŋetí cɛ ɛnyama cí biciké.15.32 Fanáka Ɛsa 22.13. Mbɔ́kɔ hú a nyɛbɛ́táá nyɛ́ baacɔ ɛ ŋa mɛ́ kɛláka aáná, aátɛ́ ɛ ŋaá mɛ hɔ́má aná, mbɔ́kɔ biwéewé tɛ ŋá háányua e ? Ɛ ŋaá mɛ banɔ́ túmíne yáaŋa ɛnjaba eeci a cɛ ŋa kɔɔna cɛsɛ : « Túá nyíáka, túá múákɛ́na anyía nɔɔyá tu ké sú wéekúne ! »
33Énu bíkékényíkiʼo, nɔtɛ tákáka mekendinyi na bakɛla maabɛ́, anyía « Imbíketí imbíketí hɛkɔlɔ́kɔ́lɔ́ hú mbiásɛ. »15.33 Ekélékéti yɛ́ ɔtáŋa eécí áŋa ú muɔ́ŋɔ mu buáyá, ɔɔcɔ u Bakɛlɛ́k, nyiínyi ɛ́cɛ Mɛnándɛlɛ.34Ánɔ ka hálɔ́mɔ́kɔ́na a cianɔ́cianɔ́ háyɛ yɛ́ ŋaá bɛ́amba, nɔtɛ háná kɛlaka bɛsana a bɛɛbɛ́. Yááŋa anyía baacɔ a bɔ́mɔtɛ́ náánɔ́ ti ŋé bú menyinyi na Bandɔ́mɛsɛ́ ; ééʼ, asana ayɛ́ ɛ́ ŋaá mɛ táŋa aaha áŋa a yáánɔ́ aatɔ́ ɔlama.
Cɛɛ́tɔ cɛ ɔɔcɔ awɔ́ á háányua e biwéewé
35Aáná bɔ́mɔtɛ́ baacɔ ŋa bɔ́ báta báyɛ : « Mbá anyána Bandɔ́mɛsɛ́ kéé héenyiki biwéewé e ? Anyána cɛɛ́tɔ cɛ ɔɔcɔ awɔ́ á háanyua e biwéewé káá lɛ́cakana e ? » 36Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ŋa bata nyɛnamá nyɛ́ ɛmbataka eényí aáná, ɛ́cɛ anyía wáŋa yaála. Menyí anyíaʼo : Buohó bukime abɔ́ ɔ ŋɔɔ́ wɔɔ́nɔ e esíéné ŋá nyɛmána bú ɔ cáŋa fɔnɔkɔ ; e elime eécí bú o síke lɔa. 37Ekúlú ayɛ́ ɔ ŋɔɔ́ wɔɔ́nɔ ta ɛmbásɛ́kɛ mbá ta bɔkɔ bú etémbí, nyiíse nyɛ́ bɔkɔ ɔ ŋɔɔ́ wɔɔ́nɔ, tɛ́ cáŋa indíné ikimekime. 38E elime eécí, Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe yíinjie buohó eébú indíné ecí u ŋe léne owiínjie ; buohó bukime na nyíáyɛ́ nyɛnamá nyí indíné.
39Yááŋa anyíaʼo, bɔkɔ bukime e bú ŋeé líhe áŋa na cíáyɛ́ cɛɛ́tɔ hú yóʼ. Aáná cɛɛ́tɔ cɛ baacɔ áŋa náányíá, cɛ ɛnyama náányia, ci tunonyí náányíá, cɛ tuɔfɔ́ náányia tɔ́na. 40Aáná cɛɛ́tɔ cɛ Ɔmuaná áŋa hɔ́á, cɛ ɔmɛsɛ́ tɔ́na hɔ́á ; nyɛlɛcana nyɛ́ cɛɛ́tɔ cɛ Ɔmuaná áŋa náányíá ; nyɛ́ cɛɛ́tɔ cɛ ɔmɛsɛ́ náányia. 41Nu ŋe nú ményi anyía nyɛlɛcana nyɛ́ ɔɔ́cɔ́ áŋa náányíá, nyí oólí náányia, nyí tunjoti náányia tɔ́na ; te tunjoti tuútu ne tuútu ŋa nɔ́ma náányíá náányia.
42Híáná bú káá bá a nyɛhaanyua nyí biwéewé. Omime awɔ́ bá naŋa bé nyie áŋa na cɛɛ́tɔ a cɛ́ naŋa ciɔ fɔ́nɔkɔ ; a nyɛhaanyua nyí biwéewé cɛɛ́tɔ eécí káá bá ɛndɛfɔnɔ́ cɛ cɛɛ́tɔ. 43Omime awɔ́ bá naŋa bé nyíé ŋe yiínjíéne aatɔ́ ɔlama, ɔ́ tɛ kɛ́nda ; omime a wɔhaanyúánɔ́ káá bá ne nuúmi, ú kɛ́ndáka. 44Bá naŋa bé nyíeke cɛɛ́tɔ ci imehú ; ekúlú ayɛ́ cɛ́ á háanyua, cɛáŋa cɛɛ́tɔ ci Elilé. Mbɔ́kɔ cɛɛ́tɔ ci imehú cɛ aatɔ́ ɔlama áŋa hɔ́á, cɛɛ́tɔ ci Elilé ci nuúmi áŋa tɔ́na hɔ́á. 45Yaátɛ́ asana yááŋa yɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ anyía : « Ɔɔcɔ u buúsebuúse, *Átam, ŋaá bɛ́cáŋá hɛtányɛ́ e hí ŋé líhe ; Átam u obíóndísínyi á yáaŋa Elilé e yí ŋé yiínjié olíhe ».15.45 Sɛn 2.746Mbá ta híáná, tɛ́ cáŋa cɛɛ́tɔ ci Elilé cɛ ŋá cáŋa ; mbá ci imehú ; e elime cɛɛ́tɔ ci Elilé cɛ́ɔ láta. 47Bé ŋe kétíki ɔɔcɔ u buúsebuúse na bɛcɛ́bɛ́, buátɛ́ bɔkɔ wáŋa ɔɔcɔ u ɔmɛsɛ́ ; ɔɔcɔ u obíóndísínyi ŋeé húlé ɔ Ɔmuaná. 48Baacɔ bekime bá ɔmɛsɛ́ a bɔ́ŋa i iŋetí ci ooci ewú bé ŋe kétíki na bɛcɛ́bɛ́, bá Ɔmuaná bekime a bɔ́ŋa i iŋetí ci Ooci ewú u ŋeé húlé ɔ Ɔmuaná. 49Aáná tua sɔ́ŋa aámbáya i iŋetí cɛ ɔɔcɔ ooci ewú bé ŋe kétíki na bɛcɛ́bɛ́ ; búmɔtɛ́ buɔ́sɛ́ tu ká sɔ́ hɔ́áka ɔɔcɔ Ooci ewú u ŋeé húlé ɔ Ɔmuaná.
50Baláamɛ, asana ayɛ́ ɛ ŋa mɛ́ kɔɔna áŋa anyíaʼo, ɔɔcɔ a wáŋa ne imehú na manɔ́ŋɔ́ tɛ a bá wu ɔbɔ́ŋɔ nuafa haála ahɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋe téŋínyi baacɔ ; híáná tɔ́na, ta bɔkɔ e bú ŋe wé tɛ a bá bú ɔbɛ́cáŋa indiwé.
51Ánɔ lɔ́kɔ́ma, yámɛ banɔ́ láana asana yí injibí, yááŋa indiitie ; tu ti ké sú wéékúne basɔ́ bekime ; asana ɔ́mɔtɛ́, basɔ́ bekime tu ká sɔ́ hɛ́ŋakɛna nyɛlɛcana, 52hí e hikúlúkúlú, hú kéli ! Ekúlú ayɛ́ ɛsɛ́bɛ́ káá bɛ́lɛ́ta nyɛmana, biwéewé bikime káá háányuaka céŋícéŋi ; aáná basɔ́ a bɔɔ́sɔ tu ká sɔ́ hɛ́ŋakɛna nyɛlɛcana. 53Yááŋa anyíaʼo, ciasɔ́ cɛɛ́tɔ cɛ ɔfɔnɔ káá bɛ́cáŋa ɛndɛfɔnɔ́ ; ci owéékúne cíɔ bɛ́cáŋa indiwé. 54Ekúlú ayɛ́ cɛɛ́tɔ cɛ ɔfɔnɔ eécí káá bɛ́cáŋa ɛndɛfɔnɔ́, ci owéékúne cíɔ bɛ́cáŋa indiwé, aáná buhúnyi eebu a búáŋa bú ɔɔ́ŋɔ́kɔ́nɔ́ ké bínyíóyísínyi, búáŋa anyía : « Nyɛyáka ma mɛ́na owé buúse bukime. »15.54 Ɛsa 25.8
55Owé eé, nyíɔ́wɔ nyɛyáka nyiényí aná e ?
Owé eé, nyíɔ́wɔ nyɛkɔŋɔ́ nyiényí aná e ? 15.55 Ose 13.14
56Nyɛkɔŋɔ́ nyí owé áŋa bɔɔbɛ́ ; makɛ́nda ma bɔɔbɛ́ áŋa e *bikotí bɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ noómi.15.56 Ɛ́cɛ anyía tu ŋa sɔ́ kɛlɛna Bandɔ́mɛsɛ́ bɔɔbɛ́ ; aáná bɔɔbɛ́ eébú ŋá basɔ́ ɔ́ɔ́nɔ háyɛ nɔŋuányɛ. Bɔɔbɛ́ ŋeé hiite makɛ́nda e bikotí abɛ́ Bandɔ́mɛsɛ́ ŋaá basɔ́ húlínyi né Moyís.57Mbá basɔ́, tú iínjíékíne Bandɔ́mɛsɛ́ bitéŋíti, wuúci ú ma kɛ́la anyía túásɔ́ yákáka e elime ci uusú Otéŋí a Waáŋá Yésus *Kilís.
58Ɛ́ɛhɛ́, banɔ́ báámɛ benyíinyí bá ɔtɛ́má, nɔtɛ bɛ́nyɛ́ánɛ́na, ánɔ bɛ́kɛ́ndákɛ́na mɔɔ́sɛ́ mekime ; nu ɔɔ́nɔ́kɛ́na bɔ ɔɔ́nɔ́kɛ́na ɔ ɔhɔla ɛ ɛtɛ́má e buólí bú Otéŋí a Waáŋá noómi, nu menyukune anyía buólí ebú nu ŋe nú wuúci nyiɔnɔ tɛ káá bá buólí bú nubókó.
16Asana yí nyiínjie nyɛ́ ɔwɔɔ́lɔ belumitinine bé Yelúsalɛm
1A asana ne nyiínjie nyɛ́ ɔwɔɔ́lɛ́ta hiɔ́bɔ hí belumitinine hí *Yelúsalɛm, ánɔ kɛláka tɔ́na háyɛ ɛ ŋa mɛ́ laakɛ́na tuɔ́bɔ tú belumitinine *Kilís tɔ́ Kalasi. 2Ɔɔcɔ okime aá banɔ́ á kɛlá anyía a buɔ́sɛ́ bɔ́ sɔ́ndɛ bukime, u ŋá nyɛmána wu ɔbɛ́bátɛ́na e úúyé ooki bɔkɔ bú owiínjie háyɛ nyíáyɛ́ nyɛbɔ́ŋɔ áŋa, ɔ ɔkɛla anyía bá tɛ́ táta ɔbánda hú ekúlú ayɛ́ ɛ́ ma kaá mɛ háma. 3Aáná, a nyiámɛ nyɛkaáháma, ɛ ká mɛ́ ɔɔ́ŋɔ́kɔ nufule a asana ne nyiínjie eényí, mío nuúnu cumeke ná baacɔ ebé nu ké nú lúmitine anyía bá ka cɔbána eé Yelúsalɛm. 4Mbɔ́kɔ yááŋa ambányɛ anyía yaŋɔ́ bɛ́muátá yámɛ́ nyɛmana wu ɔcɔba, tu ká sɔ́ bá ɔlɔŋɔ.
Ɛkanda ecí Bóol ŋá yáamba ɔkandaka
5Ɛ ká mɛ́ hɔlɛna a Masɛtuán ɔ ɔfaaya náánɔ́. Yááŋa anyía ɛ ŋá mɛ́ nyɛmána wu ɔsɔ́mbɔ́tɔ́nɛ́na i iisí cɛ Masɛtuán ɔ ɔkɔɔ́ banɔ́ lɛ́ca. 6Yáakɛlá i ké mí líhíte na banɔ́, ta anyía i ké mí huliki ekúlú yí buume ekimekime,16.6 Nuɔmɔ́ ŋaá bá nɔcúánɔ́ anyía sitíme tɛ kanda. Aáná Bóol ŋe húlíki iílí ɛ́tátɔ́ cí buume a Kɔlɛ́ɛntɛ, tɛ́ka ne ohónyí wú osúéte a Balɛstíne. Fanáka BBƐ 20.3. anyía nuánɔ́ mɛ ɔɔ́lɛ́ta ɔcɔbana uumi ɔkanda ne buúse. 7Yááŋa anyía, ɛ tɛ ŋá mɛ aamba anyía yámɛ banɔ́ hɔ́la ondíóŋóli e úúmi ɔkanda oócí. Ya mɛ́ŋa na mɔŋɔlɛ́ anyía i ké mí líhíte nyɛnamá nyí ekúlú na banɔ́, mbɔ́kɔ Otéŋí a Waáŋá ŋé lumítíne. 8Mbá ta híáná, ɛ ká mɛ́ lɔbɔ ɛ Ɛfɛ́ɛsɛ ɔ ɔkɔɔ́háma buɔ́sɛ́ bɔ́ Baŋtɛkót, 9ananyía yaandándá yí ehélé yɛ́ ɔnyiɔkɔ búámɛ buólí áŋa ebítóŋínyínyi hɔ́á. Ta yɛ́ cáŋa á bá aáná, be-mi-nuusi á bɔ́ŋa betekénú.
10Timoté á faáya náánɔ́, énu wuúci káha bɔmbányɛ ɔkɛla anyía wá lɔ́kɔ́ma osoomo ; yááŋa anyía u ŋɔ nyíɔnɔ Otéŋí a Waáŋá buólí háyɛ yaŋɔ́. 11Ɔɔcɔ ti wuúci bábɛ́na aná. Énu wuúci ɔ́ɔ́lɔ́kɔ yáaŋa ɔkɛla anyía wá ka hálɔ́mɔ́na tɔ́na mbuumu náámɛ, ananyía na yaŋɔ́ na báásɔ́ benyíinyí bé olumitinine tu ŋe sú wuúci táta aaha.
12A aháŋá ne uusú onyíinyí Abólos, tua sɔ́ŋa baásánákánɔ́ buéŋí ne wuúci, mío wuúci bata anyía wá faáya náánɔ́, ɔlɔŋɔ na báásɔ́ benyíinyí a bɔ́mɔtɛ́ bé olumitinine. Asana ɔ́mɔtɛ́, u tɛ ŋá yáamba ɔkɛla aáná aámbáya. U ké fúle á fáaya ɛ́cɛ ú mɔɔ́ bɔ́ŋɔ ambányɛ yí ekúlú.
13Ánɔ bámɔ́kɔ́na bɔɔ́sɔ, banɔ́ bɔɔ́nɛ́nánɔ́ o olumitinine noómi. Ánɔ bámɔ́kɔ́na na bɔnɔ́mɔcɔ́, nu kɛ́ndáka. 14Ánɔ kɛláka bɛsana bikime ne nulénéne.
15Báámɛ benyíinyí, nu ŋe nú ményi anyía na Ɛsɛtɛfánas na ciayɛ́ ciíbe cɛ baacɔ á bɔ́ŋa belumitinine *Kilís bé buúsebuúse i iisí cɛ Akayí, bó bíínjíékíne buéŋí ɔ ɔwɔɔ́lɔ bɔsɔ́ɔ́kɔ́ belumitinine. Yɛ́mɔtɛ́ asana eeye ɛ́ ŋá mɛ banɔ́ láana aná : 16Ánɔ lɔ́kɔ́mákɛ́na na nyɛnamá nyɛ́ baacɔ eényí ne eebe bekime a bá ŋa bɔ́ nyiɔ buólí bɔkɔ búmɔtɛ́ ne beébe. 17Ya mɛ́ŋa háyɛ nyitíne nyí bilúŋe anyía na Ɛsɛtɛfánas, na Fɔlɛtunatus, na Akayíkus á bɔ́ŋa aaha náámɛ.16.17 Belumitinine bá Kɔlɛ́ɛntɛ eébé ŋe bú héléníne Bóol nufule anɔ́ Bɔkɔlɛ́ɛntiɛ́ŋ ŋe bú wuúci ɔɔ́ŋɔ́kɛ́na. Bá ŋa bɔ́ banɔ́ bɛ́hɛ́ŋa ɔ ɔ mɛ ɔ́ɔ́lɔ. 18Yááŋa anyía bé ŋe bú mi hélúmúnyi ɔtɛ́má a tɔɔna i iŋetí acɛ́ bá ŋá bɔ́ banɔ́ hélúmúkúnyi tɔ́na ɛtɛ́má. Énu menyí aná olémbi nyɛnamá nyɛ́ baacɔ eényí.
19Tuɔ́bɔ tú belumitinine a túáŋa i iisí cɛ Asi ŋaá banɔ́ téŋi. Na Akílas, ne Bilisíle, ne belumitinine a bá náŋa bábɔ́ bɛ́bándákána e úúbú ooki, bekime eébé ŋa bɔ́ banɔ́ téŋi buéŋí e nyimónjóló ne Otéŋí a Waáŋá. 20Báásɔ́ benyíinyí bekime bé olumitinine ŋa bɔ́ banɔ́ téŋi. Énu bíémbíkínyínyi banɔ́ na banɔ́ e nulénéne nú nyiinyí noómi. 21Yaŋɔ́ Bóol, yaŋɔ́ bɛ́muátá ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ ɔɔ́ŋɛ́na bitéŋíti eebi ne úúmi ɔɔbɔ́ ú bɛ́muátá. 22Mbɔ́kɔ ɔɔcɔ ti ŋé léne Otéŋí a Waáŋá, bá ŋá nyɛ́mana bé o wuúci lɔmɔkɔ.16.22 Nyɛkɔ́ŋɔ́na a nyɛ́mɔtɛ́ : « U tɛ a bá ne nyilimíné aasɔ́ ɛ ɛkatɛ́katɛ́ ».Malana ta.16.22 Faáya, uusú Otéŋí a Waáŋá ! 23Yésus á banɔ́ sayábákɛ́na. 24Ɛ ŋa mɛ́ banɔ́ léne banɔ́ bekime abá nua nɔ́ŋa e nyimónjóló ne Yésus Kilís.