MATEO

1

1 Ɔmɛni ndi Yesu Kristo kaba kemo bekyuli anyi. Na kási Dawid kaba kani nálɛ kási Abraham kemo. 2 Na ɔ́si Abraham lɛlɔ úbalɛ Ɔga Dawid lɛlɔ ni, kaba kammɔ kemo bati anyi atɔ asia ndi amɛni. Abraham, Isak, Yakob, 3 Yuda ku nwuna banwani bananabi, Peres ku Sera bani uni ndi Tamar, Hesron, Ram, 4 Aminadab, Nahson, 5 Salmon, Boas ɔni uni ndi Rahab, Obed ɔni uni ndi Rut, Yisai, Ɔga Dawid. 6 Na ɔ́si Dawid lɛlɔ úbalɛ uwi ɔni na Babilonƒuɔ béƒie Israelƒuɔ bésienku bana kalɔ lɛlɔ ni, kaba kammɔ kemo bati anyi ndi amɛni. Dawid, Salomo ɔni uni ndi uleku ɔni na Uria úti dii, 7 Rehabeam, Abia, Asa, 8 Yehosaƒat, Yoram, Usia, 9 Yotam, Ahas, Hiskia, 10 Manase, Amon, Yosia, 11 Yekonia ku nwuna banwani bananabi. 12 Ɔ́si uwi ɔni na Israelƒuɔ bási Babilon bébo úbalɛ uwi ɔni na báwɔ Yesu ni, kaba kammɔ kemo bati anyi ndi amɛni. Yekonia, Sealtiel, Serubabel, 13 Abihud, Eliakim, Asor, 14 Sadok, Akim, Elihud, 15 Eleasar, Matan, 16 Yakob, Yoseƒ ɔni néti Maria ɔni náwɔ Yesu ɔni baalɔ banii Ukyuli Ɔƒunadi. 17 Anwuɔsu ɔ́si Abraham lɛlɔ úbalɛ Dawid lɛlɔ ni, ɔdi kaba leevu-ine. Na ɔ́si Dawid lɛlɔ úbalɛ uwi ɔni na Babilonƒuɔ béƒie Israelƒuɔ bésienku bana kalɔ lɛlɔ lɛnɔ ɔdi kaba leevu-ine. Na ɔ́sɔ ɔ́si uwi ɔmmɔ kemo úbalɛ uwi ɔni báwɔ Ukyuli Ɔƒunadi ɔmmɔ lɛnɔ ɔdi kaba leevu-ine. 18 Ɔmɛni ndi kalɛ na ɔ́bla asa na badubɔwɔ Yesu Kristo. Bévele Maria béte Yoseƒ, nsu asa na badubuti lɛlɔ ni, Maria ɔ́nu ɔ́ti ka ɔda kaƒɔ. Katɔti Kɔyu ɔyikun náya na úbo úte lɛni. 19 Yoseƒ ɔdi ukyuli ɔni nse siin na Katɔti anumi. Nsu ka útayɔ ka uuwi Maria anumi kalɔ na kadi akɔ ɔsu ni, ɔ́bla kasusu ɔnii ɔɔnyonu-nwu kpoo. 20 Ka ɔ́bla ɔkya kasusu kamɛni na útatɛ ni, Katɔti ɔtu ɔdi údie lɛlɔ ɔ́tina-nwu na kɔna kemo, na ɔ́su-nwu ɔnini, "Yoseƒ, Dawid kaba kemo ubi, tayia ka eti Maria aani ƒ^ulekudi kalɛ. Ɔsika kaƒɔ kani na ɔda mɛni ni, Katɔti Kɔyu ɔyikun kemo na ɔ́si. 21 Na ɔdubɔwɔ ɔnanabi. Na awɔ Yoseƒ asia-nwu lɛnyi anii Yesu, ɔsika anwu ndubudie nwuna bekyuli ɔlɛku bana ekpidi kemo." 22 Maria lɛlɔ etemila amɛni álɛ lɛni kalɛ na ala ani na Katɔti ɔ́su úse ɔkɛ nwuna kenye udiene lɛlɔ ebo ete lɛni sɔsɔ. Ɔ́su ɔnii, 23 "Adagyaa ɔdi ɔdubɔda kaƒɔ na ɔwɔ ubi ɔnanabi. Na bekyuli badubɔlɔ-nwu banii Imanuel." Na nwuna kalɔ budie ndi Katɔti ulieku-bu. 24 Anwuɔsu uwi ɔni na Yoseƒ ɔ́gyinya ni, úti Maria ɔ́bla ulekudi aani kalɛ na Katɔti ɔtu ɔmmɔ ɔ́su-nwu. 25 Nsu ni, Yoseƒ ku Maria baaagyi lɛlɔ aani ɔnana ku uleku kalɛ útédu uwi ɔni na ɔ́wɔ ubidi ɔnanabi ɔmmɔ. Na Yoseƒ ɔ́sia-nwu lɛnyi ɔnii Yesu.

2

1 Uwi ɔni na Herode ɔɔdi lɛga ni, báwɔ Yesu na ɔma ɔni baalɔ Betlehem na Yudea kalɔ lɛlɔ. Na uwi ɔmmɔ kani kemo ni, benengu bani mɔɔtɛya ala ani mɔɔlɛ́ na ayabi lɛlɔ taati badi bási ɔƒɛ katukɔ bébo Yerusalem. 2 Na béye banini, "Wɛ na báwɔ ubi ɔni ndubɔdi lɛga na Yudaƒuɔ kalɔ lɛlɔ? Bɔ́nu nwuna lɛyabi na ɔƒɛ katukɔ. Na búbo bɔnii bubemwi-nwu." 3 Uwi ɔni na Ɔga Herode únu litemi lɛmɛni ni, ɔƒɛ ɔ́da anwu ku bekyuli bani nkya Yerusalem mmɔ ƒui geen. 4 Anwuɔsu ɔ́lɔ Katɔti bakpane benengu bammɔ ƒui ku ɔda bubo ala batinane ɔ́sala na úye-ma ɔnini, "Wɛ na badubɔwɔ Ukyuli Ɔƒunadi ɔmmɔ?" 5 Amu na básu-nwu banini, "Betlehem na badubɔwɔ-nwu na Yudea kalɔ lɛlɔ, ɔsika lɛni na Katɔti kenye udiene ɔdi únweni ɔnii, 6 ’Awɔ Betlehem, bekyuli baasu ka adi ɔma ubliidi na Yuda kalɔ lɛlɔ. Nsu uuuse lɛni! Ɔsika ƒula kemo na ɔtɔnkune ubendi ɔdi ɔdubɔlɛ ɔsi na watɔnku mina kadi bekyuli Israelƒuɔ.’ " 7 Anwuɔsu Herode ɔ́lɔ baƒɔ bani nási ɔƒɛ katukɔ mmɔ úsienku kɔƒɛlɛ, na úye-ma únu uwi ɔni geen bánu ka lɛyabi lɛmmɔ lɛ́lɛ. 8 Amu na údie-ma ulu ɔnii beteesie Betlehem. Na ɔ́su-ma ɔnini, "Bisie na bitáwia ɔnamu ɔmmɔ kaduɛ. Na si bɛnu-nwu ni, bɛsɔ binwini bibasu-mi na ami lɛnɔ ntémwi-nwu." 9 - 10 Amu na baƒɔ bammɔ báyu ulu. Na ka bésela ni, básɔ bánu lɛyabi lɛni kani na bánu na ɔƒɛ katukɔ mmɔ. Na ka bánu-ni ni, ebiti áda-ma geen. Ɔsika lɛyabi lɛmmɔ lɛ́tɔnku-ma lítédi línye kesii kani na ubi ɔmmɔ ɔtɛ. 11 Na ka béduo ɔtɔ ɔmmɔ kemo na bánu ubi ɔmmɔ ku uni Maria ni, bálɛ akɔnkɔ na bémwi-nwu. Na báƒɛnimi bana kɔvumi na béte-nwu ala abuni adi ani ndi sika ugyiedi ku oloƒui ku klobo. 12 Nwuna kama ni, Katɔti ɔ́lɛ-ma na kɔna kemo ɔnii basɔ batasia Herode kudɔ. Anwuɔsu básia ulu ɔbambadi lɛlɔ bésie bana kalɔ lɛlɔ. 13 Ka baƒɔ bammɔ bátɔlɔ kama ni, Katɔti ɔtu ɔdi údie lɛlɔ ɔ́tina Yoseƒ na kɔna kemo. Na ɔ́su-nwu ɔnini, "Herode ɔdubɔya na bawia ubi ɔmmɔ kama ulu na badu-nwu. Anwuɔsu ta, na eti ubi ɔmmɔ ku uni na bikeli bisie Egyipte kalɔ lɛlɔ. Na bitélie mmɔ utédu uwi ɔni na masu-ɔ nnii, ’Sɔ nwini bo.’ " 14 Usien ɔmmɔ kani na Yoseƒ útiku ubi ɔmmɔ ku uni na békeli bésie Egyipte. 15 Na bélie mmɔ útédu uwi ɔni na Herode úkpi. Kalɛ na bákya mmɔ ɔ́ya na ala ani na Katɔti ɔ́su úse ɔkɛ nwuna kenye bediene lɛlɔ ébo éte lɛni ɔnii, "Lɛ́lɔ mina Ubi lɛ́siku Egyipte." 16 Uwi ɔni na Herode úti-nwu ka baƒɔ bani nási ɔƒɛ katukɔ mmɔ bátɔlɔ-nwu ni, úti kɔnyi geen. Anwuɔsu ɔ́ya na nwuna bekpone bésie Betlehem ku amadɔ mmɔ ƒui. Na bátádu bebi bananabi bani náaƒɔ akwa anyɔ ku bani nétedu tɔ lɛni aani kalɛ na baƒɔ bammɔ béti bátina ka lɛyabi lɛmmɔ lɛ́lɛ kenye. 17 Banamu bamɛni bɔdu bɔ́ya na lɛla lɛni na Katɔti Kenye Udiene Yeremia ɔ́su úse líbo líte lɛni sɔsɔ ɔnii, 18 "Bekyuli bénu kɔku kɔdi na Rama ka beewulo momoomo. Rahel bawɔ beewulo bana bebi. Na belenu kɔnu bɔsia, ɔsika bebi bammɔ békpi." 19 Ka Herode úkpi ni, Katɔti ɔtu ɔdi údie lɛlɔ ɔ́tina Yoseƒ na kɔna kemo na Egyipte. 20 Na ɔ́su-nwu ɔnini, "Ta, na eti ubi ɔmmɔ ku uni na asɔ enwini esie Israel kalɔ lɛlɔ. Bekyuli bani náwia ka badu ubi ɔmmɔ béekpi." 21 Anwuɔsu Yoseƒ ɔ́ta na úti ubi ɔmmɔ ku uni na bátɔlɔ bésie Israel kalɔ lɛlɔ. 22 Nsu uwi ɔni na Yoseƒ únu ɔnii Arkelao ɔni ndi Herode ubidi nébo úbelie ɔti kenye aani Yudea ɔga ni, ɔ́yia mmɔ busie. Na ka Katɔti ɔtu ɔdi úbo-nwu ɔda na kɔna kemo ɔnii utesie mmɔ ni, údeyi úsie Galilea kalɔ lɛlɔ. 23 Na ka úduo mmɔ ni, útélie ɔma ɔni baalɔ banii Nasaret. Na bana mmɔ bulie ɔ́ya na Katɔti kenye udiene litemi lɛni na ɔ́su úse ɔnii, "Bekyuli badubɔlɔ-nwu banii Nasareni," úbo úte lɛni sɔsɔ.

3

1 Uwi ɔmmɔ kama ni, Ntu Ɔkpilane Yohane úsie ketele kani nkya Yudea kalɔ lɛlɔ, na úse kalɔ ɔɔkɔ́ lɛsa 2 ɔnini, "Binwini kama bɛkya bina ekpidi, ɔsika uwi ɔni na Katɔti ɔdi lɛga na bula kɔyi kemo úude." 3 Yohane ɔmɛni ndi ukyuli ɔni lɛlɔ na Katɔti Kenye Udiene Yesaia ɔ́su úse ɔnini, "Ukyuli ɔdi ɔɔva na ketele kemo ɔnii, ’Binye kagyumana bite Blɔti. Bɛklibi bina lɛlɔ bise kaduɛ bite nwuna bubo.’ " 4 Na awu ɔni na Yohane ɔkya ni, ɔƒlumu linwini na béti bédi-nwu. Na ebuo ɔku kabuli kada-nwu kevobi. Na nwuna adila ani na ɔɔdi ndi uwɔ ku baalɔlɔ bani muubile edula. 5 Na bekyuli bási Yerusalem ku Yudea kalɛkɛ ku Yordan ketu amadɔ ƒui bébo-nwu kudɔ. 6 Bédie bana ala ekpidi kalɔ na Yohane ɔ́kpila-ma ntu na Yordan ketu kemo. 7 Uwi ɔni na Yohane ɔ́nu Ƒarisiƒuɔ ku Sadukiƒuɔ pii ka badubo na ɔkpila-ma ntu ni, ɔ́su-ma ɔnii, "Amii bani mbo likyulikpi aani balakpi! Bitatɔlɔ lɛlɔ bɛnii si bákpila-mii ntu kani ni, ɔ́sa na bɛ́lɛ Katɔti kɔtu kɔni na ɔdubɔni bekyuli bekpidi kemo. 8 Bɛtina na bina ɔbladu kemo ka bínwini kama bɛ́kya bina alaekpidi. 9 Na bitakali ka Abraham kaba kemo bebi bɛdi ɔsu ni, Katɔti ɔɔɔdubo-mii kɔtu bɔni. Mɔɔsu-mii nnii Katɔti ɔkana udie kaba ɔsiku atakpɛ amɛni kemo ute Abraham. 10 Bɛɛnu ka bada kadadi benye kugyii lɛlɔ na bada-ku ku ligyiitu. Kugyii biala naaanwu ebi buni ni, badubɔmɛnɛ-ku bakya lɛgyavonku kemo. 11 "Ami mɔɔkpila-mii ntu taatina ka bínwini kayi na bɛ́da ekpidi bɔbla bɛ́ya. Nsu ukyuli ɔni nkpɛ-mi kama ɔdubo ni, anwu ndubuti Katɔti Kɔyu ku ogya ɔkpila-mii. Ukyuli ɔmmɔ utulo-mi, na ńtamanku ka lɛbla kabla lite-nwu muedi. 12 Ɔda nwuna kɔɔlɛ kɔni na ɔdubɔƒɛ nwuna edula udie na uti uwi unwu kemo. Nsu ɔdubɔkyula aƒaƒa ku lɛmuyɔ lɛkladi na ogya ɔni naaadubo buni kudii kemo!" 13 Na uwi ɔmmɔ kemo ni, Yesu ɔ́si Galilea úbo Yohane kudɔ na Yordan ketu kɔtu ɔnii Yohane ɔkpila-nwu ntu. 14 Nsu ka Yohane ɔ́yɔ ka Yesu ɔvumana nwuna kasusu kammɔ ɔsu ni, ɔ́su Yesu ɔnini, "Ami mmomu na ɔlɛka libo-ɔ kudɔ, na ɔɔɔdi awɔ na ɔlɛka ebo-mi kudɔ anii nkpila-a ntu!" 15 Nsu Yesu údie kenye ɔnini, "Awɔ nu kalɔ na bɔbla-nwu lɛni ɔƒɛni asa. Ɔsika ɔmɛni ndubɔya na bɔbla Katɔti lɛƒɔyɔ." Anwuɔsu Yohane únu kalɔ. 16 Amu ka Yohane ɔ́kpila Yesu ntu na ɔ́nya ɔ́lɛ ntu bɔmmɔ kemo kani na katɔ kálɛmi na Katɔti Kɔyu kɔ́si kɔɔyu aani abloduma kalɛ, na kúbelie-nwu lɛlɔ. 17 Na bénu Katɔti lɛdi ka lɛ́si katɔ lɛnini, "Ɔmɛni ndi mina Ubi Ɔyɔne ɔni mɔɔƒɔ́-mi anu geen."

4

1 Amu na Katɔti Kɔyu kútiku Yesu kúsienku ketele kemo kesii kani na ukisine ɔmmɔ ukpoku-nwu ɔnu. 2 Na ka Yesu úlie kɔka usien ku ɔƒɛ emeyi aavlene kama ni, kɔka kúbo kɔɔda-nwu. 3 Amu na ukisine ɔmmɔ úbo-nwu kudɔ na ɔ́su-nwu ɔnini, "Si Katɔti ubidi na adi ni, su atabi amɛni na enwini adila." 4 Mmɔ na Yesu údie kenye ɔnini, "Bunweni Kedee Ɔku ɔɔsu ɔnii, ’Adila lɛti eléte ngba. Mmomu Katɔti litemi biala lɛlɔ bɔdi muute ngba geen.’ " 5 Amu na ukisine ɔmmɔ ɔ́kpanku Yesu úsienku Yudaƒuɔ ɔma unengudi kemo. Na úti-nwu útényene Yudaƒuɔ kakpakɔ likpo lɛni nákuku lítulo ƒui. 6 Amu na ɔ́su-nwu ɔnini, "Si Katɔti Ubidi na adi ni, na aba lɛgyu eténye kalɔ. Ɔsika Bunweni Kedee Ɔku ɔɔsu ɔnii, ’Katɔti ɔdubɔtala nwuna batu na bagyu-ɔ bada enu kemo ɔni na ƒula ɔgba muedi uletulo atabi adi.’ " 7 Yesu údie kenye ɔnini, "Nsu Bunweni Kedee Ɔku ɔmmɔ ɔɔsu ɔnii, ’Tasɔ ƒula Unwoti Katɔti anu.’ " 8 Amu na ukisine ɔmmɔ úti Yesu úsienku kɔbi kangyaa kɔdi lili. Mmɔ na ɔ́tina-nwu kayawi agala ku ana bukeye ƒui. 9 Na ɔ́su Yesu ɔnini, "Si álɛ akɔnkɔ na émwi-mi ni, ndubuti ala amɛni ƒui lite-ɔ." 10 Amu na Yesu údie kenye ɔnini, "Satan, gyu-mi lɛlɔ! Bunweni Kedee Ɔku ɔ́su ɔnii, ’Ƒula Unwoti Katɔti kani na ɔlɛka alɛ akɔnkɔ emwi.’ " 11 Amu na ukisine ɔmmɔ ɔ́tɔlɔ Yesu kudɔ, na Katɔti batu bébo bébebunku-nwu. 12 Uwi ɔni na Yesu únu ka béƒie Yohane bákya ɔtɔ ni, ɔ́tɔlɔ úsie Galilea. 13 Útelie Nasaret, mmomu úsie útélie Kapernaum, ɔma ɔni na uwi Galilea Ɛpu kudɔ na Sebulon ku Naƒtali kalɔ lɛlɔ. 14 Úlie mmɔ kalɛ na Katɔti Kenye Udiene Yesaia kenye kani na ɔ́su úse kebo kete lɛni ɔnini, 15 - 16 "Sebulon ku Naƒtali bekyuli bani nli lɛdisa kemo na ɛpu ulu lɛlɔ na Yordan ketu ɔvi ku Galilea kesii kani na bekyuli bani naaadi Yudaƒuɔ lɛnɔ belie ni, badubɔnu bukeye. Na bani na belie kukpi ɔgbankpi kemo ni, Katɔti bukeye bɔdubuwi-ma lɛlɔ." 17 Ɔ́si uwi ɔni na Yesu útélie Kapernaum ni, úse kalɔ ɔɔkɔ́ lɛsa ɔnini, "Binwini kama bɛkya bina ekpidi, ɔsika uwi ɔni na Katɔti ɔdi lɛga na bula kɔyi kemo úude." 18 Na ka Yesu ɔkɛ Galilea Ɛpu kɔtu ni, ɔ́nu banwani inyɔ badi bani ndi asawu bewine. Ama ndi Simon ɔni baalɔ Petro ku ɔnwani Andrea ka bada asawu beedie lɛna na Ɛpu ɔmmɔ kemo. 19 Yesu ɔ́su-ma ɔnini, "Ɔ́si ɔƒɛni ni, bɛsiaku-mi na lɛtina-mii kalɛ na beedie bekyuli teete Katɔti." 20 Mmɔ kani na báda bana lɛsawu béwi na básiaku-nwu kama. 21 Amu ka úsie blii ni, ɔ́sɔ ɔ́nu banwani inyɔ badi bani baalɔ Yakobo ku Yohane bani ndi Sebedeo bebi. Ama ku bana ɔti Sebedeo ɔmɛni bakya ɔkɔlɔ kemo baaklibi bana lɛsawu asa na Yesu ɔ́lɔ-ma. 22 Mmɔ kani na báda bana ɔti bákya ɔkɔlɔ ɔmmɔ kemo na ama lɛnɔ básiaku-nwu kama. 23 Yesu ɔ́vi Galilea kalɔ lɛlɔ ƒui na ɔ́tina ala na Yudaƒuɔ kasalakɔ. Na ɔ́kɔ lɛsa na Katɔti lɛgadi litemi buni lɛlɔ. Na ɔ́bwi bekyuli bani muuƒi lɛlɛ lidu lidu ƒui. 24 Nwuna lɛlɔ litemi lígyingya na Siria kalɔ lɛlɔ ƒui. Anwuɔsu bekyuli bákpanku balɛne bani na lɛlɛ lidu lidu liikpóku-ma béboku. Na badi ni, ayu ekpidi elie-ma lɛlɔ eekpóku-ma. Na badi beeƒi kalɛ teebo. Badi lɛnɔ lɛlɔ kakɛ kékpi-ma. Na Yesu ɔ́bwi-ma ƒui. 25 Bekyuli pii bási Galilea ku lɛma linengudi leevu lɛdi kemo ku Yerusalem ku Yudea kalɔ ku Yordan ketu ɔvi ƒui bábasiaku Yesu kama.

5

1 Na ka Yesu ɔ́nu bekyuli pii bani nsiaku-nwu ni, úsie kɔbi kɔdi lili na úlie kalɔ. Mmɔ na nwuna basiakune bákpɛ béde-nwu. 2 Na úse kalɔ ɔɔtina bekyuli bammɔ ƒui ala ɔnini, 3 "Lɛlɔ litaayɔ bekyuli bani nánu báti ka Katɔti lɛti lɛlɔ na basia anu. Ama ndubuduo Katɔti Lɛga Kadikɔ. 4 Lɛlɔ litaayɔ bekyuli bani muuwulo kɔnyana. Katɔti ɔdubɔsia-ma kɔnu. 5 Lɛlɔ litaayɔ bekyuli bani muuboku lɛlɔ kalɔ. Ama badubɔdi kayawi lɛlɔ ala aani kalɛ na Katɔti ɔ́su úse. 6 Lɛlɔ litaayɔ bekyuli bani na anumi eegyie-ma ka belie siin na Katɔti anumi. Badubɔkɛ lɛla lɛni mayɔ-ma kaƒɔ. 7 Lɛlɔ litaayɔ bekyuli bani mɔɔnu bana bekyulikpana kɔnyana. Katɔti ɔdubɔnu-ma kɔnyana. 8 Lɛlɔ litaayɔ bekyuli bani kayi kemo nse nwaa. Ama ndubunye Katɔti anumi. 9 Lɛlɔ litaayɔ bekyuli bani mɔɔklibi bekyuli ntɛ. Katɔti ɔdubɔlɔ-ma ɔnii nwuna bebi geen. 10 Lɛlɔ litaayɔ ama bani na bekyuli beekpóku ka belie siin na Katɔti anumi ɔsu. Ama ndubuduo Katɔti Lɛga Kadikɔ. 11 "Lɛlɔ litaayɔ-mii si bekyuli beedumi-mii na beekpóku-mii na baanyi ɔkɔ taasia-mii ka bɛsiaku-mi ɔsu. 12 Ebiti ada-mii na lɛlɔ lɛnɔ lɛyɔ-mii, ɔsika bibo lɛyuƒɔla bonwu na katɔ. Lɛni kani na békpoku Katɔti kenye bediene bani nágyu batɔ-mii. 13 "Amii nse aani mma bite bekyuli ƒui. Nsu si mma bɔmmɔ emini ása ni, ulu ɔdi uuubo ɔni na basɔ bakya-mu emini. Na ka kɔsia kɔdi kuuubo-mu lɛlɔ ɔsu ni, beebó-mu teewiakun na bekyuli banya-mu bavi. 14 "Amii nse aani bukeye bite kayawi ƒui. Ɔma ɔni nsia kɔbi lili ni, ulabɛ. 15 Ukyuli biala ulátu asogya teebi-nwu ala. Mmomu uuti taaƒala katɔ kalɛ na ɔdi biala nédu mmɔ ɔnu bukeye. 16 Lɛni kani na ɔdi ka bina ablala ekeye aani asogya ute bekyuli. Na banu bina ala abuni aani bɛɛbla bati kalɛ na bemwi bina Katɔti. 17 "Bitakali bɛnii líbo nnii mbada Mose ɔda bubo ku ala ani na Katɔti kenye bediene bátina lidie. Ńtebo nnii mbada-nya lidie munu munu. Mmomu ni, líbo kalɛ na ala ani bátina mmɔ ebo ete lɛni. 18 Na mɔɔyá na bɛti geen ka ni, na katɔ ku kalɔ anumi ni, balada lɛla linwi ina dɛ na lise blii suɛ muedi beledie na ɔda bubo bɔmmɔ kemo wetédu ka ala ani na ɔda bubo bɔmmɔ bɔɔtina búbo búte lɛni. 19 Anwuɔsu si ukyuli ɔdi ɔ́ta unye ɔda bubo bɔmɛni lɛlɔ na ɔ́tina bekyuli bamba lɛnɔ ɔnii babla lɛni ni, balabu-nwu na Katɔ Ɔga Ɔma. Nsu ukyuli ɔni madi ɔda bubo bɔmɛni lɛlɔ na watina bekyuli bamba lɛnɔ ɔnii babla lɛni ni, badubɔbu-nwu geen na Katɔ Ɔga Ɔma. 20 Anwuɔsu mɔɔsu-mii nwaa nnii asa na bɛdubɔkana na biduo Katɔ Ɔga Ɔma ni, ɔdi ka bilie siin kalɛ na Katɔti ɔɔwia bitulo ɔda bubo ala batinane ku Ƒarisiƒuɔ. 21 "Kuuku ni, bínu ka básu bekyuli banii, ’Tadu ukyuli.’ Na ukyuli ɔni mabla lɛni ni, ɔlɛka batɛku-nwu litemi. 22 Nsu ɔƒɛni ni, ami mɔɔsu-mii nnii ukyuli ɔni meti kɔnyi makya ɔnwani ni, badubɔtɛku-nwu litemi. Na ukyuli ɔni lɛnɔ masu ɔnwani ɔnii, ’Aaadi ukyuli ɔdi’ ni, badubɔlɔ-nwu benengu anumi. Na ukyuli ɔni masu ɔnwani ɔnii, ’Ɔdɔlɔdi na adi’ ni, Katɔti ɔdubɔni-nwu kɔtu na lɛgyavonku lɛmmɔ kemo. 23 Anwuɔsu si anii eeti etela esienku Katɔti na nwuna lɛkpabi lɛlɔ na ényimo ka ƒ^ɔnwani ɔda-a kaƒɔ ni, 24 da etela ammɔ se lɛkpabi lɛmmɔ anumi na esie kɔnakunwi na awɔ ku ƒ^ɔnwani biwi kenye ntu asa na ebo ebeti etela ammɔ akpa ete Katɔti. 25 "Si ukyuli ɔdi ɔnii uuti-ɔ usienku litemi katɛkɔ ni, wia uwi na awɔ ku-nwu bɛka-ni bɔklibi. Si ɔɔɔdi lɛni asa na bísie bítéduo litemi katɛkɔ mmɔ ni, ukyuli ɔmɛni ɔdubuti-ɔ ute litemi ɔtɛne. Na anwu lɛnɔ ɔdubuti-ɔ ute beƒiene na bakya-a ɔtɔ. 26 Na mɔɔsu-ɔ nwaa nnii adubɔkya mmɔ utálɛ uwi ɔni na áƒɔ kayu kani na ada ƒui áwɔlɔ. 27 "Bínu ka básu banii, ’Bagya ku bele batadi kɔsɔnɔ.’ 28 Na ami mɔɔsu-mii nnii ɔnana ɔni manu uleku ɔbambadi na wada-nwu ɔkwɛ ni, ɔ́bla likpidi na nwuna kayi kemo. 29 Anwuɔsu si ƒula kɔdianu lɛnimi lɛɛyá na aabla likpidi ni, die-ni vaakun. Ɔdia ute-ɔ ka ƒula lɛlɔ kakɛ kadi kayii utulo si Katɔti úti awɔ ukyuli umodi ɔmmɔ ƒui ɔ́kya lɛgyavonku kemo. 30 Na si ƒula kɔdianu kɔnu mɔɔyá-a na aabla likpidi ni, kulo-ku vaakun. Ɔdia ute-ɔ ka ƒula lɛlɔ kakɛ kadi kayii utulo si Katɔti úti awɔ ukyuli umodi ɔmmɔ ƒui ɔ́kya lɛgyavonku kemo. 31 "Básu banii, ’Ɔnana biala ɔni manyonu ulekudi ni, ute-nwu ɔku ka ɔ́nyonu-nwu.’ 32 Nsu ami mɔɔsu-mii nnii si ɔnana ɔdi ɔ́nyonu ulekudi ɔni na ɔɔɔdi kɔsɔnɔ na ɔ́di ni, ɔnana ɔmmɔ náya na ɔ́di kɔsɔnɔ. Na ɔnana ɔni meti uleku ɔmmɔ lɛnɔ ɔ́di kɔsɔnɔ. 33 "Kuuku ni, bínu lɛnɔ ka básu bekyuli banii, ’Bitalɛ kenye kani bíse kama. Na bɛbla bɛsia kenye kani na bise bite Blɔti lɛlɔ.’ 34 Nsu ɔƒɛni ni, ami mɔɔsu-mii nnii bitakpali ala si biisé kenye kadi. Bitakpali ala bitalɔ katɔ, ɔsika mmɔ ndi Katɔti lɛgaboku. 35 Bitakpali ala bitalɔ kalɔ, ɔsika aka ndi Katɔti lɛgba kanyakɔ. Na bitakpali ala bitalɔ Yerusalem, ɔsika mmɔ ndi Katɔ Ɔga Ɔyikune Ƒui ɔma. 36 Na bitakpali ala na bɛlɔ bina lili, ɔsika biiibo ɔyikun na bɛya na bina lili linwini lɛƒuala iye lɛnwu. 37 Bɛya na bina ɛɛn ɔbla ɛɛn, na bina oowo ɔbla oowo. Si bíti lɛla bamba bíbunku ɔmɛni lɛlɔ ni, na ɔmmɔ ɔdi ukisine ɔmmɔ ablala. 38 "Binu ka básu banii, ’Si ábwɛ ƒula ukyulikpana lɛnumi ni, babwɛ awɔ lɛdi lɛnɔ. Na si áƒɛ ƒula ukyulikpana lɛnyi ni, baƒɛ awɔ lɛdi lɛnɔ.’ 39 Nsu ɔƒɛni ni, ami mɔɔsu-mii nnini, bitedie bina bakpana ekpidi ani na bábla-mii kasi. Si ukyuli ɔdi ɔ́ƒiɛmi-ɔ kɔdianu ɔtugya ni, nwini kɔmii ɔdi lɛnɔ te-nwu. 40 Na si ukyuli ɔdi ɔɔwia-a katɛ ɔnii ɔɔƒɔ́ ƒula awu ɔtɔdi ni, die ɔni na akya ewi-nwu lɛlɔ lɛnɔ te-nwu. 41 Na si bekpone akɔ ɔdi únye-ɔ lɛlɔ ɔnii tiku-nwu etila na bisie liluku linwi ni, awɔ sie anyɔ. 42 Si ukyuli ɔdi úye-ɔ lɛla lɛdi ni, te-nwu. Na si kevokɔ na ɔdi lɛnɔ uye-ɔ ni, na ete-nwu. 43 "Bínu ka básu banii, ’Bɛyɔ bina bekyulikpana na bini bina bekisine!’ 44 Nsu ɔƒɛni ni, ami mɔɔsu-mii nnii bɛyɔ bina bekisine na bɛkpali katɔ bite bekyuli bani muukpóku-mii. 45 Na bɛdubunwini Katɔti ɔni nkya katɔ bebi geen. Ɔsika ɔɔyá na nwuna ɔƒɛ ɔɔlɛ́ teewi bekyuli bekpidi ku babuni ƒui lɛlɔ likeke. Na ɔnantu lɛnɔ ɔɔna teete bekyuli bani mɔɔbla ala abuni ku bani mɔɔbla ekpidi. 46 Si bekyuli bani mɔɔyɔ́-mii kani na amii lɛnɔ bɛɛyɔ́ ni, Katɔti ɔɔɔdubo-mii kayu kadi bɔƒɔ. Lɛni kani na kuyi baƒɔne lɛnɔ baabla. 47 Na si bina bakpana lɛti na biigyele ni, bítabla lɛla lɛdi bítagya. Ama bani naaadi baƒɔtaadine muedi ni, baabla lɛni. 48 Bɛbla sɛɛn aani kalɛ na bina Ɔti ɔni nkya katɔ use sɛɛn.

6

1 "Bɛnu kaduɛ kalɛ na bilabla lɛbuni bɛnii bekyuli banu-mii. Ɔsika si bɛ́bla lɛni ni, Katɔti ulaƒɔ-mii kayu kadi na Katɔ Ɔga Ɔma. 2 Anwuɔsu si éte ukyuli lɛla lɛdi ni, tebo-ni kudu aani kalɛ na anumi lɛlɔ bekyuli baabla. Ama beebó kudu na kasalakɔ ku ɔmankemo kalɛ na bekyuli bemwi-ma. Na mɔɔsu-mii geen nnii báakɛ bana lɛyuƒɔla na kayawi kamɛni kemo. 3 Anwuɔsu si eebunku ukyuli ɔdi ni, bunku-nwu kalɛ na ƒula ɔkpana ɔbuni ƒui muedi uláti lɛla lɛni na ábla. 4 Na ƒula Katɔti ɔni mɔɔnu ala abuni ani na bekyuli bátanu uwi ɔni na aabla-nya ni, ɔdubɔƒɔ-ɔ kayu. 5 "Na si bɛɛkpali katɔ ni, bitabla ala aani anumi lɛlɔ bekyuli kalɛ. Ama baayɔ́ ka bata benye Yudaƒuɔ kasalakɔ ku ɔmankemo ekpo ekpo asa bakpali katɔ kalɛ na bekyuli ƒui banu-ma. Mɔɔsu-mii geen nnii báakɛ bana lɛyuƒɔla biala ƒui. 6 Na si aakpali katɔ ni, duo ƒula katɔma na akalɛ ɔtɔ, na akpali ƒ^ɔti ɔni na balanu. Na anwu ɔni mɔɔnu-ɔ uwi ɔni na bekyuli bamba balánu-ɔ ni, ɔdubɔƒɔ-ɔ kayu. 7 "Na si bɛɛkpali katɔ ni, bitasu etemila keeke bitasia kama aani kalɛ na ama bani naaadi baƒɔtaadine baabla. Ama baakali banii bana butemi pii bɔdubɔya na bakɛ lɛla lɛni na baawia. 8 Bitalɛ-ma, ɔsika bina Katɔti ɔgyi ala ani na bɛɛwia asa na biiye-nwu. 9 Anwuɔsu lɛni na ɔlɛka bɛkpali katɔ bɛsu bɛnii, ’Bula Ɔti ɔni nkya katɔ, balɔ-ɔ lɛnyi buni. 10 Ƒula lɛga kadikɔ kebo-bu akɔ. Babla ƒula lɛƒɔyɔ na kalɔ lɛlɔ aani kalɛ na use na katɔ. 11 Te-bu bula ɔmwi limeyi adila. 12 Na eti bula ekpidi akyiɛ-bu aani kalɛ na buuti taakyiɛ bani mɔɔƒiɔ́-bu. 13 Taya na buduo bukpoku taanu kemo, na edie-bu alɛku alaekpidi akɔ. Ɔsika lɛga bɔdi ku ɔyikun ku bukeye bɔdi awɔ ɔdi uwi ƒui. Ɔsia lɛni.’ 14 "Na si bíti bina bekyulikpana bɔƒiɔ bɛkyiɛ-ma ni, bina Katɔti lɛnɔ ɔdubuti bina ɔdi ɔkyiɛ amii lɛnɔ. 15 Nsu si bíteti bina bekyulikpana bɔƒiɔ bitakyiɛ-ma ni, bina Katɔti lɛnɔ uleti bina bɔƒiɔ ulakyiɛ-mii. 16 "Na si biilie kɔka ni, bitabla anumi nyanyaanya aani anumi lɛlɔ bekyuli kalɛ. Baanyina anumi kalɛ na ukyuli biala ɔnu-ma ɔti ka beelie kɔka sɔsɔ. Mɔɔsu-mii nwaa nnii báaƒɔ bana lɛyuƒɔla ƒui báwɔlɔ. 17 Si biilie kɔka ni, bɛƒɔ anumi na bigyeli lili. 18 Ɔmɛni ɔdubɔya na bekyuli baláti banii biilie kɔka. Mmomu ƒ^ɔti ɔni nkya kesii biala ndubɔti. Na anwu ɔni mɔɔnu ala ani na bekyuli balánu ni, anwu kani ndubɔƒɔ-mii kayu. 19 "Bitatɛ akɛla bitesie bitete lɛlɔ na kayawi kamɛni kemo. Kayawi mɛni ni, kubweyi kɔdububile-nya na etili, na beyune lɛnɔ beduo beyu-nya. 20 Mmomu ni, bɛbla ala abuni ani menwini lɛyuƒɔla mete-mii na katɔ. Mmɔ ni, kubweyi kulebile-nya na eletili, na beyune lɛnɔ beleduo beletéyu-nya. 21 Ɔsika kesii kani na ƒula akɛla ese ni, mmɔ na aasia lɛnu. 22 "Anumi ese aani asogya ute ɔlɔna. Na si ƒula anumi aanu nwaa ni, bukeye bɔdubɔƒɔ awɔ ukyuli umodi ɔmmɔ ƒui. 23 Nsu si ƒula anumi alánu nwaa ni, lɛdisa lɛdubɔƒɔ-ɔ lɛlɔ ƒui. Anwuɔsu si ƒula bukeye búnwini lɛdisa ni, na ɔdubɔbla-a suu geen. 24 "Ukyuli biala ulákana na wabla benwoti inyɔ kabla. Ɔdubukisi unwi na ɔyɔ ɔkladi litemi. Na ɔdubɔdi unwi etemila lɛlɔ, na ɔta unye ɔkladi etemila lɛlɔ. Alakana Katɔti ku lɛlakɛ kabla bɔsala. 25 Anwuɔsu mɔɔsu-mii nnii biteti kasusu pii na bɔdi ku bɔni iye bina adala lɛlɔ. Ɔsika ngba bɔƒɔ kuye butulo adila. Na ɔlɔna lɛnɔ ɔ́ƒɔ kuye utulo adala. 26 Bɛnu baasɛ ka balátuma na baláklibi edula teese teete lɛlɔ na linwu kemo, nsu bina Katɔti ɔɔnu-ma lɛlɔ. Na ɔdubɔnu amii lɛlɔ utulo-ma, ɔsika bɛ́ƒɔ kuye bítulo-ma. 27 Ukyuli ɔdi ulakana na wabla na wakuku webu ka uuti bɔkuku bɔmmɔ kasusu pii ɔsu. 28 "Anwuɔsu bɛsɔ biteti kasusu pii na adala lɛlɔ. Bɛnu kalɛ na egyii anwula aalɛ́ lili. Alábla kabla kadi na beledi adi lɛnɔ teete lɛlɔ. 29 Nsu mɔɔsu-mii nnii Ɔga Salomo ku nwuna lɛlakɛ muedi ni, nwuna adala átadia bɔnu aani anwula amɛni kemo ɔdi. 30 Katɔti muute eveteli amɛni bɔdia lɛni. Na eveteli amɛni ni, bɔkana bɔnu ɔmwi. Na kɔnaadi asɔ eeebo, ɔsika bákyula-nya na ogya kemo. Katɔti ɔdubɔsia-mii anu na ute-mii adala utulo eveteli amɛni. Bina bɔƒɔtaadi bɔsɔ. 31 "Anwuɔsu bɛsɔ biteti kasusu bɛnii, ’Wɛ na bɔdubɔkɛ lɛla lɛdi bɔdi iye lɛdi bɔni iye lɛdi bɔkya.’ 32 Ala amɛni lɛlɔ na ama bani naaadi baƒɔtaadine beeti kasusu pii. Bina Ɔti ɔni nkya katɔ ɔgyi ka bɛɛyaki ala amɛni ƒui. 33 Mmomu anumi egyie-mii na Katɔ Ɔga ala lɛlɔ na kalɛ na bɛbla lɛlɔ siin utulo. Na Katɔti wabla ala abambadi ƒui lɛnɔ wete-mii. 34 Anwuɔsu biteti kasusu pii na kadi kani nétegye tɔ lɛlɔ. Limeyi lɛmmɔ alatidi lɛdanku nina etila. Útalɛka biti etila bamba bibunku limeyi lɛmmɔ adi lɛlɔ.

7

1 "Bitatɛku bekyuli litemi kalɛ na Katɔti lɛnɔ ulatɛku-mii litemi. 2 Ɔsika Katɔti ɔdubɔtɛku-mii litemi aani kalɛ kani na amii lɛnɔ bɛɛtɛku bekyuli litemi. Na ulu ɔni lɛlɔ bɛ́sia bɛ́tɛku-ma litemi ni, ulu ɔmmɔ kani lɛlɔ na ɔdubɔsia ɔtɛku amii lɛnɔ litemi. 3 "Anwuɔsu ni, tanu alakpi ani nkya ƒula ɔnwani anumi. Mmomu ka ligyuku lɛni nkya-a anumi bɔnu asa. 4 Tasu ƒula ɔnwani anii, ’Ya na lidie-ɔ alakpi lɛnumi’ na uwi ɔni na ligyuku lɛkya awɔ ɔlati lɛnumi. 5 Awɔ, anumi lɛlɔ ukyuli, ka ligyuku lɛni nkya-a lɛnumi budie na ɔbla-a nwaa. Na anu edie alakpi ani nkya ƒula ɔnwani lɛnumi. 6 "Bitebo ala ani nse kedee bitewi beƒiebuo. Si bíti bíte-ma ni, badubɔta bebeƒie-mii. Bitebo bina asɛɛ ebi ani náƒɔ kuye bitewi baplakuo, ɔsika badubɔnya-nya bakya aba. Katɔti muuti ala abuni teete bekyuli bani muuvele-nwu ala ammɔ. 7 "Bivele Katɔti ala, na ɔdubuti-nya ute-mii. Bɛwia nwuna ala, na ɔdubɔya na bɛkɛ-nya. Bibo Katɔti kegbuta kɔnu na ɔdubɔlɛmi ute-mii. 8 Ɔsika ukyuli biala ɔni muuvele Katɔti ala ni, ɔdubute-nwu. Na ukyuli biala ɔni mɔɔwia ni, ɔɔkɛ́. Na ukyuli biala ɔni muubó Katɔti kegbuta kɔnu ni, ɔɔlɛmi teete-nwu. 9 "Ubi ɔti ɔdi uleti lɛtabi ulete ubidi si úye-nwu bodobodo. 10 Na uleti kɔlakpi ulete-nwu si úye-nwu kabɛ. 11 Ina ka bɛdi alaekpidi bablane muedi ni, bɛgyi kalɛ na biti ala abuni bite bina bebi. Anwuɔsu geen ni, Katɔti ɔni nse kedee ɔgyi kalɛ na uti ala abuni ute bekyuli bani muuvele-nwu utulo. 12 Ala ani na aayɔ́ ka bekyuli bamba babla bete-ɔ ni, bla-nya te ama lɛnɔ lɛni kani. Ɔmɛni ndi Mose ɔda bubo ku Katɔti kenye bediene ala ani bátina kalɔ budie. 13 "Bɛsia kayakun kani nse blii suɛ mmɔ biduo. Ɔsika si bɛ́sia kayakun kani nábɛbɛ na akɛ ulu ɔni nse buɛɛ lɛlɔ ni, adubuduo lɛgyavonku kemo. Na nwuna lɛlɔ na bekyuli pii bakɛ. 14 Nsu kayakun kani ulu ntɛ késela ngba bɔni nsɔ naaadubo bɔsa kudii kemo ni, kese blii suɛ. Na ulu ɔni ntɛ úsela mmɔ uudé busie. Na bani mɔɔnu ulu ɔmmɔ beeemomo. 15 "Bɛnu kaduɛ na ɔkɔ banyine bani nábla lɛlɔ aani Katɔti kenye bediene. Beebo-mii kudɔ aani baƒonu bani nse buɛɛ. Nsu na bana lɛlɔ kemo geen ni, badi begiti. 16 Bana udu na bɛdubuti bɛti-ma. Lɛnyɛ kɔbuli kulánwu atoo. Na liyu kugyii kulánwu kɔyaka ebi. 17 Kugyii kɔni nédie evete kaduɛ ni, kɔɔnwu ebi abuni. Na kugyii kɔni nátakana evete budie ni, kɔɔnwu ebi ekpidi. 18 Kugyii kɔbuni kulánwu ebi ekpidi, na kugyii kukpidi kulánwu ebi abuni. 19 Kugyii kɔdi biala na kulánwu ebi abuni ni, baadá-ku na beeti-ku taakya ogya. 20 Anwuɔsu ni, ala ani na ɔkɔ banyine bani nábla lɛlɔ aani Katɔti kenye bediene baabla ndubɔya na bɛti-ma. 21 "Ɔɔɔdi ukyuli biala ɔni mɔɔlɔ-mi ɔnii, ’Blɔti, Blɔti,’ ndubuduo Katɔti Lɛga Kadikɔ. Mmomu bekyuli bani mɔɔbla mina Ɔti ɔni nkya katɔ lɛyɔla ndubuduo mmɔ. 22 Na Katɔti litemi bɔtɛ limeyi ni, bekyuli pii badubɔsu-mi banii, ’Blɔti! Bɔ́su ƒula kenye na bɔ́gya ayu ekpidi na ƒula lɛnyi kemo. Na bɔ́bla akɔla budie taatina lidu lidu lɛnɔ na ƒula lɛnyi kemo.’ 23 Mmɔ na ndubɔsu-ma nnii, ’Lɛɛɛgyi-mii kula kula! Bɛtɔlɔ-mi kudɔ, amii bekyuli bekpidi.’ 24 "Anwuɔsu ni, ukyuli ɔni muunú mina etemila amɛni na ɔɔdi-nya lɛlɔ ni, ɔdi ɔnundane. Use aani ukyuli ɔni nátu nwuna ɔtɔ na lɛtakpɛ lɛlɔ. 25 Ɔnantu ɔ́na na ntukpa búyi, na ɔƒɛƒɛɛ úkpo momoomo ɔ́siaku ɔtɔ ɔmmɔ. Nsu útaƒɛ, ɔsika ɔ́tu-nwu ɔ́lɛ lɛtakpɛ lɛlɔ. 26 Nsu ukyuli ɔni muunú mina etemila na uládi-nya lɛlɔ ni, ɔdi ɔdɔlɔdi. Use aani ukyuli ɔni nátu nwuna ɔtɔ na kɔnwinimi lɛlɔ. 27 Ɔnantu ɔ́na na ntukpa búyi, na ɔƒɛƒɛɛ úkpo momoomo ɔ́siaku ɔtɔ ɔmmɔ, na ɔ́ƒɛ butu butu." 28 Ka Yesu ɔ́su ala amɛni ƒui ɔ́wɔlɔ ni, nwuna ala bɔtina bɔ́bla-ma dɛye dɛye. 29 Kalɛ na ɔ́tina ala uuuse aani ɔda bubo ala batinane bani na bɔtɛya na bátɛya-nya kalɛ. Mmomu ɔ́tina ala ku ɔyikun aani ukyuli ɔni ndanku litemi lɛmmɔ úboku kalɛ.

8

1 Uwi ɔni na Yesu ɔ́si ɔ́yu kɔbi kɔmmɔ lɛlɔ ni, bekyuli pii básiaku-nwu kama. 2 Amu na ɔnana ɔdi muuƒi ɔlɛgyie úbo úbalɛ akɔnkɔ na nwuna anumi na ɔ́su-nwu ɔnini, "Blɔti! Si aayɔ́ ni, akana na abla-mi sɛɛn." 3 Yesu únene kɔnu útuku-nwu, na ɔ́su-nwu ɔnini, "Mɔɔyɔ́. Lɛlɔ lɛbla-a sɛɛn." Mmɔ kani ni, ɔlɛ ɔmmɔ ɔ́ba ɔnana ɔmmɔ. 4 Amu na Yesu ɔ́su-nwu ɔnini, "Nu kaduɛ, na tasu ukyuli ɔdi lɛla lɛdi. Mmomu teesie na eti lɛlɔ atátina Katɔti ɔkpane, na udie-ɔ kenye. Na ete akpala ani na Mose ɔda bubo bɔ́tina. Na ukyuli biala ɔnu ɔti ka ɔlɛ ɔmmɔ ɔ́ba-a sɔsɔ." 5 Nwuna kama ka Yesu úduo Kapernaum ni, Romaƒuɔ bekpone unengu ɔdi úbo úbevele-nwu ɔnini, 6 "Blɔti! Mina kabla ɔblane uuƒi kpakplaa na ɔ́tɛ kaduli ɔni na ulakana bɔta." 7 Yesu ɔ́su-nwu ɔnini, "Ndubusie ntábwi-nwu." 8 Bekpone unengu ɔmmɔ údie kenye ɔnini, "Blɔti, oowo! Ńtamanku ka ebo mina kaduli. Nsu su litemi lɛdi kani na mina kabla ɔblane ɔmmɔ ɔlɛ ɔdubɔba-nwu. 9 Ami lɛnɔ ndi ukyuli ɔni nkya benengu badi kalɔ, na bekpone badi lɛnɔ bakya-mii kalɔ. Si lɛ́su ɔdi nnii, ’Teesie’ ni, uusié. Na si lɛ́su ɔdi lɛnɔ nnii ubo ni, uubo. Na si lɛ́su mina kabla ɔblane nnii, ’Bla ɔmɛni’ ni, ɔɔbla." 10 Ka Yesu únu ɔmɛni ni, ɔ́bla-nwu kalɛ kadi na ɔ́su bekyuli bani nsiaku-nwu mmɔ ɔnini, "Mɔɔsu-mii geen ka na Israelƒuɔ akɔ muedi ni, ńtanu tɔ bɔƒɔtaadi bɔmɛni udu. 11 Mɔɔsu-mii geen ka bekyuli pii badubɔsi ɔƒɛ katukɔ ku kanukɔ bebo Katɔ Ɔga Ɔma limeyi kadikɔ. Badubulie kalɔ na badi ku Abraham ku Isak ku Yakob na mmɔ. 12 Nsu Katɔti ɔdubɔbɔku Yudaƒuɔ badi bani nka badi bagadine mmɔ utákya kasuudikɔ. Mmɔ na badubuwulo na badu bana anumi." 13 Amu na Yesu ɔ́su bekpone unengu ɔmmɔ ɔnini, "Teesie kaduli. Kalɛ na áƒɔ ádi ni, ɔdububo ute-ɔ lɛni." Na bekpone unengu kabla ɔblane ɔmmɔ ɔlɛ ɔ́ba-nwu uwi ɔmmɔ kemo kani. 14 Ka Yesu úsie Petro kaduli ni, ɔ́nu ka Petro uleni ɔtɛ uuƒi kpakplaa ɔni na lɛlɔ lɛ́ƒɔ-nwu ogya. 15 Amu na Yesu úƒie-nwu kɔnu ɔ́da na ɔlɛ ɔmmɔ ɔ́ba-nwu kɔnakunwi, na ɔ́ta na ɔ́bla-nwu lɛƒɔ. 16 Na useyi uwi ni, béti bekyuli pii bani na ayu ekpidi eekpóku-ma béboku Yesu. Na ɔ́su lɛlakpa linwi na ɔ́bɔku-nya ɔ́lɛku-ma lɛlɔ kemo. Na ɔ́bwi bani muuƒi mmɔ ƒui. 17 Ɔ́bla ɔmɛni kalɛ na kenye kani na Katɔti Kenye Udiene Yesaia ɔ́su úse ubo ute lɛni ɔnini, "Anwu ɔlati ɔ́bwi-bu lɛlɛ lɛni na buuƒi ƒui." 18 Uwi ɔni na Yesu ɔ́nu bekyuli pii bani nnye-nwu kudɔ ni, ɔ́su nwuna batɛyane bammɔ ɔnii baya na beteesie ɛpu ɔmmɔ ɔvi. 19 Ɛpu ɔvi mmɔ ni, ɔda bubo ala ɔtinane ɔdi úbo-nwu kudɔ. Na ɔ́su Yesu ɔnini, "Ala ɔtinane, kesii biala na adubusie ni, ndubɔsiaku-ɔ kama." 20 Amu na Yesu ɔ́su-nwu ɔnini, "Beƒiebuo bebo libu lɛni kemo na baatɛ, na baasɛ bebo ayu. Nsu Ukyuli Ɔyawine Ubi ni, anwu uuubo katɛnkɔ muedi." 21 Na ukyuli bamba ɔdi ɔ́su ɔnini, "Blɔti, masiaku-ɔ. Nsu ya na lɛka busie ntáva mina ɔti." 22 Yesu údie kenye ɔnini, "Siaku-mi kama. Na aya na bani nli aani bekpine ka bátaƒɔ bátadi ɔsu bataava bana bekpine." 23 Yesu úduo ɔkɔlɔ ɔdi kemo na nwuna batɛyane lɛnɔ básiaku-nwu kama. 24 Kɔnakunwi ni, ɔƒɛƒɛɛ kpakplaa ɔdi úse kalɔ uukpó na ɛpu ɔmmɔ lɛlɔ. Na uubó ntu teewi ɔkɔlɔ ɔmmɔ kemo, na ɔɔyɔ́ ɔnyi. Nsu uwi ɔmmɔ ƒui ni, na Yesu anwu ɔtɛ ɔlɛɛ. 25 Batɛyane bammɔ bátágyila-nwu na básu banii, "Blɔti, ƒɔ-bu! Bɔdaku bukpi!" 26 Mmɔ na Yesu úye-ma ɔnini, "Bi ɔsu na bibo liƒu lɛni? Bina bɔƒɔtaadi bɔsɔ." Amu na ɔ́ta na ɔ́bɔku ɔƒɛƒɛɛ ku ntu bɔni mɔɔnwanɛ lɛlɔ mmɔ ɔnii bɔda bɔya. Na mmɔ ƒui kábla kpoo. 27 Amu na ɔ́bla ukyuli biala kalɛ kadi. Na béye lɛlɔ banini, "Bi? Bútanu ukyuli ɔmɛni udu kudii! Ɔƒɛƒɛɛ ku ntu bɔni mɔɔnwanɛ lɛlɔ muedi buunú-nwu litemi!" 28 Ka Yesu útéduo Gadara kalɛkɛ na ɛpu ɔvi ni, nkyuli inyɔ badi na ayu ekpidi eekpóku-ma bási bekyuli kavakɔ mmɔ bábasiaku-nwu. Na ka bana lɛlɔ lɛɛda liƒu geen ɔsu ni, ukyuli ɔdi ulásia ulu ɔmmɔ lɛlɔ. 29 Kɔnakunwi ni, báva ku lɛdi momoomo na béye-nwu banii, "Bi na awɔ Katɔti Ubidi aawia-bu kudɔ mɛni? Ébo anii abaka-bu kɔtu bɔni asa na uwi ɔni na Katɔti ɔdubɔtɛku-bu litemi wedu?" 30 Amu na amadɔ mmɔ ni, baplakuo pii badi benye baadi. 31 Mmɔ na ayu ekpidi ammɔ évele Yesu anini, "Si anii aabɔku-bu alɛku ni, na abɔku-bu atákya baplakuo pii bammɔ kemo." 32 Mmɔ ni, Yesu ɔ́bɔku-ma ɔnii, "Bɛvi bɛlɛ-ma kemo." Anwuɔsu bálɛ-ma kemo bétéduo baplakuo bammɔ kemo. Na baplakuo bammɔ békeli báyu kɔbi kɔmmɔ lɛlɔ bátánu béduo ɛpu ɔmmɔ kemo na békpi. 33 Ɔmmɔ ɔsu ni, baplakuo lɛlɔ banune bammɔ békeli bátɔlɔ bésie ɔma kemo. Na bátásu ala ani ƒui na alɛku baplakuo bammɔ ku bekyuli bani na ayu ekpidi eekpóku mmɔ lɛlɔ. 34 Anwuɔsu ɔma ɔmmɔ bekyuli ƒui bésie banii batásiaku Yesu. Na ka bánu-nwu ni, bévele-nwu ka ɔtɔlɔ bana kalɔ lɛlɔ.

9

1 Yesu úduo ɔkɔlɔ kemo na bénwini básia ɛpu ɔmmɔ lɛlɔ bésie nwuna ɔma. 2 Mmɔ na béti ɔnana ɔdi na ɔ́ƒɛ uwi kalɔ báva lɛtala lɛlɔ, na béti-nwu béboku-nwu kudɔ. Ka Yesu ɔ́nu ka báƒɔ bɔ́di geen ɔsu ni, ɔ́su ɔlɛne ɔmmɔ ɔnini, "Ubi, kɛ kayi. Líti ƒula ekpidi lɛ́kyiɛ-ɔ." 3 Amu na ɔda bubo ala batinane badi bakya baasu lɛlɔ banii, "Ukyuli ɔmɛni ɔɔkɔ́ kakɔ na uutemi enyekpi." 4 Yesu ɔ́nu bana kasusu kamɛni ɔ́ti na úye-ma ɔnini, "Bi ɔsu na biiti kasusu kekpidi kamɛni udu? 5 Na ɔmani bɔsu nse kpɛtɛ kpɛtɛ ntulo ka lɛsu nnii, ’Líti ƒula ekpidi lɛ́kyiɛ-ɔ’ munuu ka lɛsu nnii, ’Ta, na esie’? 6 Ndubudie lɛtina-mii ka Ukyuli Ɔyawine Ubi ubo ɔyikun na uti ekpidi ɔkyiɛ na kayawi mɛni." Anwuɔsu ɔ́su ukyuli ɔni náƒɛ uwi kalɔ mmɔ ɔnini, "Ta nye, na eti ƒula atɛla na eteesie kaduli." 7 Amu na ɔnana ɔmmɔ ɔ́ta na úti nwuna lɛtɛla na ɔ́tɔlɔ úsie kaduli. 8 Uwi ɔni na bekyuli bammɔ bánu ɔmɛni ni, liƒu lɛ́da-ma na bémwi Katɔti ka úti ɔyikun ɔmɛni udu úte ukyuli. 9 Amu ka Yesu ɔ́si mmɔ úsela ni, ɔ́nu kuyi ɔƒɔne ɔdi na baalɔ banii Mateo ka ɔ́kya nwuna kabla kablakɔ. Na ɔ́su-nwu ɔnini, "Siaku-mi kama." Mmɔ kani na Mateo ɔ́ta na ɔ́siaku-nwu kama. 10 Uwi ɔni na Yesu ulie ɔɔdi na Mateo kaduli ni, kuyi baƒɔne pii ku alaekpidi bablane babambadi bébo babadiku Yesu ku nwuna batɛyane na mmɔ. 11 Amu na Ƒarisiƒuɔ bani nánu ɔmɛni ni, béye nwuna batɛyane banii, "Bi ɔsu na bina ala ɔtinane ku bekyuli bamɛni udu baadi?" 12 Yesu únu lɛla lɛni na básu na údie kenye ɔnini, "Balɛne mɔɔwia ɔbwine, na ɔɔɔdi bani na beléƒi. 13 Bitáwia lɛla lɛni nkya Bunweni Kedee Ɔku kemo kalɔ binu ka ni, ’Lɛƒɔndia na Katɔti ɔɔwia, na ɔɔɔdi bebuo buti taakpa.’ Ńtebo nnii mbawia bekyuli babuni, mmomu bekyuli bekpidi ɔsu na líbo." 14 Amu na Ntu Ɔkpilane Yohane basiakune bébo bébeye Yesu banini, "Bi ɔsu na abu ku Ƒarisiƒuɔ buulie kɔka uwi uwi, na ƒula batɛyane ama belemonku kɔka bulie?" 15 Yesu údie kenye ɔnini, "Bɛɛƒɔ́ taadi ka bekyuli bani na bálɔ béboku uleku ketikɔ badubo kɔnyana buteewulo na uwi ɔni na uleku ɔgya ɔmmɔ ɔkya-ma kudɔ? Ulebo ulete lɛni kudii! Nsu limeyi lɛdi lɛdububo ɔni na badubuti uleku ɔgya ɔmmɔ na bana kudɔ. Na uwi ɔmmɔ na badubulie kɔka. 16 "Ukyuli biala uléti lɛdiku lɛwɔdi taaka taada lɛkukudi lɛlɔ. Ɔsika lɛdiku lɛwɔdi lɛmmɔ lɛdubɔduli kɔkukudi kɔmmɔ na ɔya na liƒi lɛmmɔ libomo libu. 17 Lɛni kani na beleti ntɛ bɔwɔdi teewi ɔku koƒo kɔkukudi kɔni kemo béewi ntɛ dii. Si ɔɔdi lɛni ni, ɔku koƒo kɔkukudi kɔmmɔ kɔdubɔbwɛ na ntɛ bɔmmɔ lɛnɔ bɔdubuwiakun. Nsu beeti ntɛ bɔwɔdi beewi ɔku koƒo kɔwɔdi kemo. Na bana anyɔ ƒui badubɔdia." 18 Uwi ɔni na Yesu ɔɔtɛmiku-ma ni, Yudaƒuɔ kasalakɔ lɛlɔ ɔnune ɔdi úbo-nwu kudɔ na ɔ́lɛ akɔnkɔ úvele-nwu ɔnini, "Mina ubi ulekubi úkpi ɔƒaani, nsu bo na eti ƒula enu asia-nwu lɛlɔ na ɔdubɔta." 19 Anwuɔsu Yesu ɔ́ta ɔ́siaku-nwu ku nwuna batɛyane lɛnɔ. 20 Na ka Yesu úsela ni, uleku ɔdi ɔni na ubugya uuwi akwa leevu-anyɔ úbasia Yesu kama na útuku-nwu awu kɔtu. 21 Ɔ́bla lɛni ɔsika ɔ́ƒɔ ɔ́di ka si ɔ́nya útuku-nwu awu kɔtu ni, ɔlɛ ɔmmɔ ɔdubɔba-nwu. 22 Yesu únwini na ɔ́nu uleku ɔmmɔ na ɔ́su-nwu ɔnini, "Kɛ kayi, mina ubi ulekubi! Ƒula bɔƒɔtaadi bɔ́bwi-ɔ." Mmɔ kani ɔlɛ ɔmmɔ ɔ́ba-nwu. 23 Amu na Yesu útéduo Yudaƒuɔ kasalakɔ lɛlɔ ɔnune ɔmmɔ kaduli kemo, na ɔ́nu lɛkwanu bediene ku bani muuwulo. 24 Na ɔ́su-ma ɔnini, "Ukyuli biala ɔlɛ keyi. Ulekubi ɔmmɔ útekpi, mmomu bɔlɛɛ kani ɔda." Amu na bése kalɔ baamá-nwu. 25 Amu ka bágya bekyuli bammɔ bálɛku ni, Yesu úduo ulekubi ɔmmɔ ɔtɔ kemo, na ɔ́da-nwu kɔnu. Na ɔ́ta ulie. 26 Litemi lɛmɛni lígyingya na kalɔ kammɔ lɛlɔ kesi kesii. 27 Amu ka Yesu ɔ́si mmɔ úsela ni, banumbwɛne inyɔ badi báta básiaku-nwu kama ku kɔvanu banii, "Ɔga Dawid uwɔ! Nu-bu kɔnyana." 28 Amu uwi ɔni na Yesu útéduo kaduli kemo ni, banumbwɛne inyɔ bammɔ bébo-nwu kudɔ. Na Yesu úye-ma ɔnini, "Bɛɛƒɔ́ taadi ka ndubɔkana-mii bɔbwi?" Mmɔ na bédie kenye banii, "Bɔ́ƒɔ bɔ́di!" 29 Amu na Yesu útuku bana anumi na ɔ́su-ma ɔnini, "Ubo ute-mii kalɛ kani na bɛ́ƒɔ bɛ́di." 30 Mmɔ kani na anumi álɛmi-ma. Na Yesu úbo-ma ɔda kpakplaa ɔnini, "Bitasu ukyuli ɔdi lɛla lɛmɛni." 31 Nsu ka bási mmɔ ni, bébo litemi lɛmɛni kudu na kalɛkɛ kammɔ lɛlɔ ƒui ɔ́si Yesu lɛlɔ. 32 Uwi ɔni na banana bási baalɛ́ ni, bekyuli badi béti ɔnana ɔdi ɔni na kɔyu kukpidi kɔ́ya na ulakana butemi béboku Yesu kudɔ. 33 Na Yesu ɔ́gya kɔyu kukpidi kɔmmɔ ɔ́lɛku-nwu lɛlɔ kemo. Mmɔ kani na ukyuli ɔmmɔ úse kalɔ uutemi. Ɔmɛni ɔ́bla bekyuli bani nnye mmɔ kalɛ kadi, na básu banii, "Bútanu ɔmɛni udu kudii na Israel kalɔ lɛlɔ!" 34 Nsu Ƒarisiƒuɔ badi básu banii, "Ayu ekpidi ɔga néti-nwu ɔyikun ɔni na ɔda ɔɔgyá ayu ekpidi ammɔ." 35 Yesu úsie ɔ́vi lɛma ku akpaklɔ ani nkya amadɔ mmɔ kemo. Ɔ́tina ala na Yudaƒuɔ kɔsakɔ. Na ɔ́kɔ litemi buni lɛsa lɛni nkɛnku Katɔti lɛga kadikɔ lɛlɔ. Na ɔ́bwi lɛlɛ lidu lidu. 36 Na ka ɔ́nu bekyuli esu esu ammɔ ni, bákywi-nwu kaƒɔ ɔsika béƒu na beeebo bebunkune. Na bese aani baƒonu bani neeebo ɔdane. 37 Anwuɔsu únwini na úbo nwuna batɛyane bammɔ lɛgba ɔnini, "Edula ani néedu ka baƒɛ ni, emomo. Nsu bekyuli bani maƒɛ-nya beeemomo. 38 Anwuɔsu bivele edula ɔlati ɔmmɔ na uti kabla bablane badi ubebunku kabla kammɔ kemo."

10

1 Yesu ɔ́lɔ nwuna batɛyane leevu-inyɔ bammɔ ɔ́sala na úte-ma ɔyikun kalɛ na bagya ayu ekpidi balɛku bekyuli lɛlɔ na babwi lɛlɛ lidu lidu lɛnɔ. 2 Batalane bammɔ anyi ndi amɛni. Simon ɔni basɔ baalɔ Petro ku ɔnwani Andrea ku Yakobo ku ɔnwani Yohane bani ndi Sebedeo bebi 3 ku Ƒilipo ku Bartolomeo ku Toma ku kuyi ɔƒɔne Mateo ku Yakobo ɔni ndi Alƒeo ubidi ku Tadeo 4 ku Simon ɔni nási Kana ku Yuda Iskariot ɔni ndubo Yesu kakya bɔkya. 5 Yesu ɔ́tala banana leevu-inyɔ bamɛni na úbo-ma ɔda ɔnini, "Bitesie bekyuli bani naaadi Yudaƒuɔ kalɔ lɛlɔ. Na bitesie Samariaƒuɔ ɔma ɔdi lɛnɔ kemo. 6 Mmomu bisie Israelƒuɔ bani nse aani baƒonu bani náyii ulu mmɔ kudɔ. 7 Bisie na bitákɔ lɛsa bɛnii, ’Uwi ɔni na Katɔti ɔdi lɛga na bula kɔyi kemo úude.’ 8 Bɛbwi balɛne na bɛgyila bekpine. Bɛbwi bani muuƒi ɔlɛgyie, na bɛgya ayu ekpidi. Bíteye ɔyikun ɔmɛni na mina kudɔ, anwuɔsu amii lɛnɔ biteti bitadi kuye. 9 Biteti egulabi adi biala bitada. 10 Na ɔdi biala uteti koƒo utada aani ala bevelene kalɛ. Biteti awu iye lɛgbanvuo lɛbambadi lɛdi iye ugyii ɔdadi. Kabla ɔblane biala ni, nwuna kabla kemo na ɔdubɔdi. 11 "Si biduo ɔma iye lɛkpaklɔ lɛdi kemo ni, bɛwia ukyuli ɔbuni ɔni mɔɔyɔ́ ka ɔƒɔ-mii. Na biduo-nwu kudɔ na bɛkya mmɔ utédu uwi ɔni na bɛdubɔtɔlɔ. 12 Na si biduo kaduli kadi kemo ni, bigyele-ma bɛnii, ’Keyi kayɔku-mii.’ 13 Si báƒɔ-mii ku kaƒɔ ƒaa ni, keyi buɛɛ kegye kammɔ kadubɔƒɔ kaduli kammɔ ƒui. Na si bátaƒɔ-mii ni, keyi buɛɛ kegye kammɔ kaaadubulieku-ma. 14 Na si ama iye ɔma ɔmmɔ bekyuli bátaƒɔ-mii iye béni bina litemi ni, bɛtɔlɔ na biveli bina lɛgba kalɔ ɔtumu biwi-ma. 15 Mɔɔsu-mii geen ka limeyi lɛni na Katɔti ɔdubɔtɛku bayawine litemi ni, ɔdubɔnu lɛma likpidi aani Sodom ku Gomora kɔnyana utulo ɔma ɔmmɔ kalɛ. 16 "Bɛnu! Mɔɔtala-mii aani baƒonu lɛkya begiti akɔ. Binye kagyumana aani balakpi kalɛ, nsu bɛda lɛlɔ aani babloduma. 17 Bɛsia lɛlɔ anu, ɔsika bekyuli badubudie-mii bete na beƒie-mii besienku litemi katɛkɔ. Na badubo-mii bubo lɛnɔ na Yudaƒuɔ kɔsakɔ. 18 Na ka bɛdi mina batɛyane ɔsu ni, badubɔtɛku-mii litemi na kalɔ kammɔ lɛlɔ badine ku baga anumi. Na bɛsu ama bani naaadi Yudaƒuɔ litemi buni lɛmmɔ. 19 Si béti-mii bésienku litemi katɛkɔ ni, biteti kasusu na lɛla lɛni bɛdubɔsu lɛlɔ. 20 Ɔsika Katɔti ndubute-mii etemila ani na bɛdubɔsu. Katɔti Kɔyu kɔdubɔtɛmi kɔsiaku-mii lɛlɔ. 21 "Na uwi ɔmmɔ kemo ni, bekyuli badi badubuti bana banwa alati bete na badu na ami ɔsu. Na bebi bati badi lɛnɔ badubɔbla lɛni na bana bebi lɛlɔ. Bebi badubɔta benye bana bawɔne lɛlɔ na bakya-ma kakya kalɛ na badu-ma. 22 Ukyuli biala ɔdubukisi-mii na ami ɔsu. Nsu si bínye bina bɔƒɔtaadi kemo kpakplaa bitédu kawɔlɔkɔ ni, Katɔti ɔdubɔƒɔ-mii ngba. 23 Si beekpóku-mii na ɔma unwi kemo ni, bikeli bisie ɔbambadi kemo. Na mɔɔsu-mii geen ka bilawɔlɔ bina kabla na Israel lɛma ƒui kemo asa na ami, Ukyuli Ɔyawine Ubi, masɔ mebo. 24 "Ɔtinane ɔ́ƒɔ lɛnyi útulo nwuna ɔtɛyane. Na ukyuli ɔni mɔɔdi ukyuli lɛlɔ lɛnɔ ni, útulo ukyuli ɔni lɛlɔ na ɔɔdi. 25 Anwuɔsu ni, ɔtɛyane biala ɔbla ka ɔlɛ nwuna ala ɔtinane kalɛ. Na ukyuli ɔni na baadi lɛlɔ lɛnɔ ni, ɔbla ka ɔlɛ Unwoti. Na si bekyuli beedumi ɔtɔlati ɔdi banii ayu ekpidi ɔtɔnkune ɔdi ni, na badubɔlɔ kaduli kammɔ bekyuli ƒui anyikpi betulo ɔtɔlati ɔmmɔ. 26 "Anwuɔsu bitayia bekyuli, ɔsika lɛla lɛni na béti ala bébi iye bábla bábɛ ni, Katɔti ɔdubudie-ni keyi. 27 Na ala ani ƒui na bínu bɛ́siku ami ɔlati kudɔ ni, bidie-nya keyi. Na lɛla biala na lɛ́su-mii kabɛsɛ ni, bɛkɔ-nya lɛsa. 28 Bitayia bekyuli bani na ɔlɔna kani na badubɔkana bɔdu na balakana ukyuli kɔyu aku bɔdu. Mmomu bɛyia Katɔti ɔni ndubɔkana na ɔdu ukyuli kɔyu ku ɔlɔna na lɛgyavonku kemo. 29 Baasɛ wɛlɛ wɛlɛ bani na akana eye bana inyɔ ku kaplɛ unwi muedi ni, ɔdi ulekpi na Katɔti kama. 30 Na amii bina lili linwini muedi ni, Katɔti ɔgyi nwuna bumomo ƒui. 31 Anwuɔsu bitayia, ɔsika bɛ́ƒɔ kuye bítulo baasɛ pii. 32 "Si ukyuli ɔdi udie lɛlɔ kenye na kadi anumi ka ɔdi mina ɔdi ni, ami lɛnɔ ndubudie-nwu kenye na mina Ɔti anumi na katɔ. 33 Nsu si ukyuli ɔdi úni-mi na kadi anumi ni, ami lɛnɔ ndubuni-nwu na mina Ɔti anumi. 34 "Bitakali bɛnii mina bubo búti keyi kayɔdi búboku kayawi. Oowo! Bekyuli badubɔdɔ na ami ɔsu! 35 Bebi bananabi badubɔta benye bana bati lɛlɔ. Na bebi belekubi badubɔta benye bana beni lɛlɔ. Na bebile badubɔta benye bana begyieni lɛlɔ. 36 Na ukyuli ukisine geen ni, ɔdubɔsi anwu ɔlati nwuna kaduli kemo. 37 "Na ukyuli biala ɔni mayɔ ɔti iye uni teetulo-mi ni, útamanku ka ɔbla mina ɔtɛyane. Lɛni kani na ukyuli ɔni mayɔ ubidi ɔnanabi iye ulekubi teetulo-mi lɛnɔ ni, útamanku ka ɔbla mina ɔtɛyane. 38 Ukyuli biala na ulayɔ ka ɔsiaku-mi kama na ubo abi aani ami kalɛ ni, útamanku ka ɔbla mina ɔtɛyane. 39 Na ukyuli biala ɔni mɔɔwia ka ulie ngba ute nwuna lɛlɔ ni, ɔdubɔyila-mu. Na ukyuli ɔni nányonu nwuna ngba na ɔsiaku-mi kama ni, ɔdubɔkɛ ngba geen. 40 "Ukyuli biala ɔni maƒɔ-mii ni, ɔ́ƒɔ ami lɛnɔ. Na ukyuli biala maƒɔ-mi ni, ɔ́ƒɔ Katɔti ɔni nátala-mi lɛnɔ. 41 Ukyuli biala ɔni maƒɔ Katɔti kenye udiene ka ɔdi kenye udiene ute Katɔti ɔsu ni, anwu ku kenye udiene ɔmmɔ badubɔkɛ lɛyuƒɔla linwi na Katɔti kudɔ. Na ukyuli ɔni maƒɔ ukyuli ɔni nse siin ka use siin ɔsu ni, anwu ku ukyuli ɔmmɔ badubɔkɛ lɛyuƒɔla linwi na Katɔti kudɔ. 42 Bɛnu ɔmɛni kaduɛ ka ukyuli biala meti ntu ɔɔƒɛɛ mete mina basiakune bamɛni akɔ ubliidi ƒui ka ɔsiaku-mi ɔsu ni, nwuna lɛyuƒɔla lilabɔ-nwu."

11

1 Uwi ɔni Yesu údie nwuna batɛyane leevu-inyɔ bammɔ ulu ɔ́wɔlɔ ni, ɔ́ta mmɔ na úsie utátina ala na utákɔ lɛsa ute lɛma lɛni nkya amadɔ mmɔ. 2 Na uwi ɔmmɔ kemo ni, Ntu Ɔkpilane Yohane ɔtɛ aban ɔtɔ. Únu kabla kani na Kristo ɔɔbla, na ɔ́tala nwuna batɛyane badi ɔ́kya Yesu. 3 Na bétéye Yesu banii, "Awɔ ndi ukyuli ɔni na Katɔti ɔ́su úse ka ɔdubo, munuu butaanu ukyuli bamba ulu?" 4 Amu na Yesu údie kenye ɔnini, "Binwini bisie na bitásu Yohane ala ani na biinú ku ani na bɛɛnu ka mɔɔbla. 5 Banumbwɛne baanu, na bani náƒɛ bewi kalɔ beesié. Ama bani muuƒi ɔlɛgyie lɛlɔ lɛɛbla sɛɛn na batutine beenú. Bekpine baata na mɔɔkɔ́ litemi buni lɛmmɔ lɛsa teete bawabane. 6 Lɛlɔ litaayɔ bekyuli bani na bana kasusu kalabla inyɔ inyɔ na mina ala ani mɔɔbla ɔsu." 7 Uwi ɔni na Yohane batɛyane bammɔ báatɔlɔ mmɔ ni, Yesu ɔ́su Yohane lɛlɔ litemi ɔ́tina bekyuli bammɔ ɔnini, "Ka bísie ketele kemo ni, bítesie bɛnii bitánu evete ani na ɔƒɛƒɛɛ uubó taavinku. 8 Bítesie bɛnii bitánu ɔnana ɔni nkya lɛwu lɛni mɔɔdia bɔnu. Bekyuli bammɔ udu ni, ɔga kesii na beelie. 9 Bɛsu-mi ukyuli ɔni udu na bísie bítánu! Katɔti kenye udiene ɔdi munuu dɛ? Ɛɛn, na sɔsɔ na ɔdi. Nsu mɔɔsu-mii ka bɛ́nu ukyuli ɔni ntulo kenye udiene muedi. 10 Yohane ɔmɛni ndi ɔtu ɔni lɛlɔ na Bunweni Kedee Ɔku ɔmmɔ ɔ́su ɔ́siku uwi ɔni na Katɔti ɔ́su Ubidi ɔnini, ’Ndubɔtala ɔtu ɔdi na ɔgyu ɔtɔ-ɔ na ɔklibi bekyuli ute ƒula bubo.’ 11 Na mɔɔsu-mii geen ka Ntu Ɔkpilane Yohane ɔ́ƒɔ kuye utulo ukyuli ɔni nélie kayawi kamɛni úbavi. Nsu ni, ukyuli ɔni nátaƒɔ lɛnyi na Katɔ Ɔga Ɔma muedi ni, ɔ́ƒɔ kuye útulo Yohane ɔmmɔ. 12 Na ɔ́si Ntu Ɔkpilane Yohane uwi úbalɛ ɔmwi ni, bekyuli pii báta ku lɛnungyie batáwia Katɔ Ɔga Ɔma ɔmmɔ beduo. Nsu bekyuli bani anumi egyie-ma geen lɛti na baanwanɛ lɛlɔ ni, ama ndubuduo mmɔ. 13 Na Mose ɔda bubo ku Katɔti kenye bediene básu Katɔti litemi úbalɛ Yohane uwi lɛlɔ. 14 Na si bɛɛyɔ́ ka bɛƒɔ bana litemi bɛdi ni, Yohane ndi Elia ɔni na básu bése ka webo. 15 Si bɛɛkana ni, biti lɛla lɛni lɛ́su mɛni. 16 "Ɔƒɛni ni, bi na ndubuti ɔmwi kadi bekyuli lɛkɔku? Bese aani banamu bani mɔɔƒia na kuye. Na bana bakpana baakpali-ma taasu banii, 17 ’Búdie uleku buti agya búte-mii, nsu bítatɔ. Búdie lɛkwanu búte-mii, nsu bítewulo.’ 18 Ɔsika uwi ɔni na Yohane úbo ni, úlie kɔka na útani ntɛ. Na ukyuli biala ɔ́su ɔnii uukpi libuo. 19 Nsu uwi ɔni na ami ɔni ndi Ukyuli Ɔyawine Ubi líbo ni, lɛ́di na lɛ́ni. Na ukyuli biala ɔ́su ɔnii, ’Bɛnu ɔdivone ɔmɛni! Uukpi ntɛ! Anwu ku kuyi baƒɔne ku bekyuli bekpidi muusié.’ Nsu takpete-ma. Katɔti lɛnunda lɛdubudie lɛlɔ keyi na lɛla lɛni na ukyuli ɔɔbla kemo." 20 Na lɛma lɛni kemo na Yesu ɔ́bla akɔla pii ni, bekyuli bammɔ bétenwini kama bátakya bana ekpidi. Anwuɔsu úse kalɔ na ɔɔdɔnku-ma. 21 Ɔ́su ɔnini, "Bɔbwɛ muute awɔ Korasin! Na bɔbwɛ muute awɔ Betsaida! Si lɛma likpidi Tiro ku Sidon na nka lɛ́bla akɔla budie taatina ani lɛ́bla na bina akɔ ni, badubɔda adala ani mɔɔtina ka béni bana ekpidi. 22 Na mɔɔsu-mii geen ka limeyi lɛni na Katɔti ɔdubɔtɛku bayawine litemi ni, ɔdubɔnu Tiro ku Sidon lɛma kɔnyana utulo amii. 23 Na awɔ Kapernaum ni, aakali ka Katɔti ɔdubɔtalaku-ɔ katɔ? Oowo! Katɔti ɔdubɔyulaku-ɔ kalɔ besienku lɛgyavonku kemo. Ɔsika akɔla budie taatina ani lɛ́bla na bina akɔ ni, si Sodom na lɛ́bla-nya ni, nka ɔmua ɔdi ɔma úbalɛ ɔmwi. 24 Bɛnu ɔmɛni bɛti geen ka limeyi lɛni na Katɔti ɔdubɔtɛku bayawine litemi ni, ɔdubɔnu Sodom kɔnyana utulo awɔ." 25 Uwi ɔmmɔ kemo ni, Yesu ɔ́su ɔ́kpali katɔ ɔnini, "Ati, katɔ ku kalɔ Unwoti, mɔɔgyá-a enu. Éti ala amɛni ábɛla banundane ku bakutine, na édie-nya átina bani nétesie anumi na lɛlati lɛdi kemo. 26 Sɔsɔ Ati, lɛni na aayɔ́ ka ɔlɛ." 27 Na ɔ́sɔ ɔ́su ɔnini, "Mina Ɔti úti ala ƒui úte-mii. Na anwu lɛti ngyi ukyuli ɔni udu na ndi. Na ami lɛti ngyi ukyuli ɔni na mina ɔti lɛnɔ ɔdi. Na mɔɔƒuna bekyuli badi bani na medie-nwu matina. 28 "Amii bani nti etila bonwu na lɛlɔ líitu-mii ni, bibo-mi kudɔ na ndubɔya na bɛnwuna. 29 Bibo bɔda kɔda, na bɛtɛya bɛsiku-mi kudɔ. Nse buɛɛ na muuboku lɛlɔ kalɔ, na bɛdubɔkɛ bɔnwuna. 30 Ɔsika kabla kani na mete-ɔ ni, keeebo ɔkplu. Na mina etila lɛnɔ ese ƒaa ƒaa."

12

1 Uwi ɔdi kama ni, Yesu ku nwuna batɛyane bási baaví kemo kadi na lɛnwunameyi lɛlɔ. Ka kɔka kɔɔda nwuna batɛyane bammɔ ɔsu ni, bése kalɔ baaƒɛ edula adi ani nse aani anta taavumi taakun. 2 Ƒarisiƒuɔ badi bánu ɔmɛni na básu Yesu banii, "Ƒula batɛyane báabla lɛla lɛni na ɔda bubo bɔmmɔ bútile kuƒi ka babla na lɛnwunameyi lɛlɔ." 3 Mmɔ na Yesu údie kenye na úye-ma ɔnini, "Bítaka Bunweni Kedee Ɔku kemo ala bítenu lɛla lɛni na Dawid ɔ́bla uwi ɔni na kɔka kɔɔda anwu ku nwuna bekyuli? 4 Útéduo Katɔti ɔtɔ kemo na úti adila ani na béti bákpa béte Katɔti úboku na bádi. Ɔ́bla lɛni ina ka bakpane lɛti pɛ na ɔlɛka badi adila ammɔ. 5 Ngyi ka bɛ́ka lɛnɔ na ɔda bubo ɔku kemo ka ina ka bulabla kabla kadi na lɛnwunameyi lɛlɔ ni, bakpane bani nkya Katɔti kakpakɔ mmɔ beeti bebuo taakpa. Na baladu-ma kɔtɔ. 6 Na mɔɔsu-mii ka ni, lɛla lɛni náƒɔ kuye ntulo Katɔti kakpakɔ lɛkya bina akɔ mɛni. 7 Bunweni Kedee Ɔku ɔɔsu ɔnii, ’Kɔnyana bɔnu na ami Katɔti mɔɔwia, na ɔɔɔdi ka biti bebuo bɛkpa.’ Si biinú ala amɛni kalɔ ni, nka biládu bekyuli bani na bátaƒiɔ-mii kɔtɔ. 8 Ɔsika Ukyuli Ɔyawine Ubi ɔdi lɛnwunameyi Unwoti." 9 Amu na Yesu ɔ́tɔlɔ úsie Yudaƒuɔ kasalakɔ kadi. 10 Mmɔ na útánu ɔnana ɔni na kɔnu kunwi kɔ́gogolo-nwu. Bekyuli badi bakya mmɔ bani nkya mɔɔwia ka bakywɛ Yesu kakpagyuɛ kalɛ na ɔƒiɔ ɔda bubo bɔmmɔ. Anwuɔsu béye-nwu banini, "Ɔda bubo buute kuƒi ka babwi ɔlɛ na lɛnwunameyi lɛlɔ?" 11 Yesu lɛnɔ úye-ma ɔnini, "Si úbo úte ka bina ɔdi ubo koƒonu kɔdi na kútánu ubu na lɛnwunameyi lɛlɔ ni, ulésie uledie-ku? 12 Ukyuli ɔ́ƒɔ kuye útulo koƒonu. Anwuɔsu ɔda bubo buute kuƒi ka bɔnu kɔnyana na lɛnwunameyi lɛlɔ." 13 Amu na ɔ́su ɔnana ɔni na kɔnu kɔ́gogolo-nwu mmɔ ɔnini, "Nene ƒula kɔnu." Na únene-ku. Kɔnakunwi ni, kɔnu kɔmmɔ kɔ́sɔ kɔ́bla aani kalɛ na kunyɔdi kɔmmɔ kuse. 14 Amu na Ƒarisiƒuɔ bani nkya mmɔ bátɔlɔ na bátábla kasusu ka badu Yesu. 15 Uwi ɔni na Yesu únu ka Ƒarisiƒuɔ beeti-nwu lɛlɔ kasusu kekpidi ni, ɔ́tɔlɔ-ma kudɔ mmɔ, na bekyuli pii badi básiaku-nwu. Ɔ́bwi bani muuƒi ƒui na bana akɔ. 16 Na ɔ́bala-ma ɔnii betedie-nwu keyi. 17 Ɔ́su lɛni kalɛ na lɛla lɛni na Katɔti ɔ́su úse ɔkɛnku nwuna Kenye Udiene Yesaia lɛlɔ ebo ete lɛni sɔsɔ. Ɔ́su ɔnini, 18 "Ɔmɛni ndi mina kabla ɔblane ɔni na lɛ́ƒuna, na mɔɔyɔ́-nwu. Na mina kayi kasia-nwu lɛlɔ geen. Ndubuti mina Kɔyu lɛkya-nwu lɛlɔ kemo na wedie litemi bɔtɛ siin keyi watina kadi ƒui. 19 Ulablaku ukyuli ɔdi unyeƒi iye ɔvanku ukyuli ɔdi. Na ukyuli ɔdi ulénu-nwu lɛdi na kuyeya ulu lɛlɔ. 20 Ɔdubɔda ama bani beeebo lɛlɔkplu buɛɛ, na ulakpainku bani na enu áƒɛ-ma. Mmomu ɔdubunye kpakplaa utédu ka litemi bɔtɛ siin wadi lɛlɔ geen. 21 Na kadi bekyuli ƒui badubɔsia anwu lɛti anu." 22 Amu na bekyuli badi béti ɔnana ɔdi ɔni na kɔyu kukpidi kuukpóku-nwu na ulákana bɔnu iye ulétemi béboku Yesu kudɔ. Na Yesu ɔ́bɔku kɔyu kɔmmɔ na ɔlɛne ɔmmɔ ɔ́kana na uutemi na ɔɔnu lɛnɔ. 23 Ɔmɛni ɔ́bla bekyuli bammɔ kalɛ kadi. Na béye banii, "Ɔga Dawid Uwɔ Ɔƒunadi ɔmmɔ na ɔdi mɛni?" 24 Amu na uwi ɔni na Ƒarisiƒuɔ bénu ɔmɛni ni, básu banini, "Ɔkɛnku ayu ekpidi unengu Beelsebul lɛlɔ na ukyuli ɔmɛni ɔɔgyá ayu ekpidi taalɛku bekyuli lɛlɔ kemo." 25 Na Yesu ɔ́ti bana kasusu na ɔ́su-ma ɔnini, "Lɛga kadikɔ kani néle lɛlɔ akpa akpa ni, kelénye. Na ɔma iye kaduli kani muule lɛlɔ akpa akpa na beekpóku lɛlɔ ni, kaabwɛ. 26 Na si lɛkpa linwi liikpóku lɛkpa linyɔdi na Satan lɛga kadikɔ kemo ni, na ɔɔtina ka lɛga kadikɔ kammɔ kéle lɛlɔ na kadubɔbwɛ. 27 Na bi ɔsu na bɛɛsu bɛnii Beelsebul ɔyikun kemo na mɔɔgyá ayu ekpidi taalɛku bekyuli lɛlɔ kemo? Si use lɛni ni, bɛɛkali ka nwuna ɔyikun kemo na bina basiakune ama beeti taagya ayu ekpidi taalɛku bekyuli lɛlɔ kemo? Oowo! Ala ani na bina basiakune baabla mɔɔtina ka bina kakali kaaadia! 28 Ɔɔɔdi Beelsebul ɔyikun na ɔdi. Mmomu Katɔti Kɔyu néte-mi ɔyikun ɔni na muuti taagya ayu ekpidi taalɛku bekyuli lɛlɔ kemo. Na ɔmɛni ɔɔtina ka Katɔti lɛga kadikɔ kéebo-mii akɔ. 29 "Mbo ɔyikun ntulo Satan, ɔsika ukyuli ɔdi ulakana na wabwɛ weduo ɔyikune ɔdi kɔduli weti-nwu ala ntu si ɔ́kana-nwu buƒie bunyimi asa na wakana-nwu kaduli buduo. 30 "Ukyuli ɔni naaasiaku-mi ni, ɔ́ta únye-mi lɛlɔ. Na ukyuli ɔni naaani teede-mi ni, na uukeli-mi. 31 Ɔmɛni ɔsu ni, mɔɔsu-mii nnii Katɔti ɔdubuti alaekpidi biala na bekyuli bábla ku anyikpi biala ani na bálɔ Katɔti ƒui ɔkyiɛ-ma. Nsu anyikpi ani na ukyuli ɔdi ɔdubɔlɔ Katɔti Kɔyu ni, Katɔti uleti ulakyiɛ-nwu. 32 Na ukyuli ɔni ndubɔlɔ Ukyuli Ɔyawine Ubi anyikpi adi ni, Katɔti ɔdubuti ɔkyiɛ-nwu. Nsu uleti anyikpi ani na ukyuli ɔdi ɔdubɔlɔ Katɔti Kɔyu ulakyiɛ-nwu na ngba bɔmɛni kemo iye bɔni ndububo kemo lɛnɔ. 33 "Ɔdi ka bɛti ka kugyii kɔbuni kɔɔnwu ebi abuni, na kugyii kɔni naaadia kɔɔnwu ebi ani naaadia. Kugyii biala ebi na beeti taanu kugyii kɔmmɔ udu taati. 34 Bɛdi bekyuli bekpidi geen aani balakpi! Na ala abuni adi alalɛ-mii kenye! Ala ani nkya ukyuli kasusu kemo kani na uudie keyi. 35 Ukyuli ɔbuni ni, ala abuni ani nse-nwu na uudie taalɛku keyi. Na ukyuli ukpidi lɛnɔ ni, alaekpidi ani nse-nwu na uudie taalɛku keyi. 36 Mɔɔyá na ɔbla-mii nwaa ka litemi bɔtɛ limeyi ni, ukyuli biala ɔdubudie lɛlɔ kenye na etemila keeke biala nálɛ-nwu kenye lɛlɔ. 37 Na amii alati etemila na Katɔti ɔdubuti ɔtɛku-mii litemi na ɔdu-mii kɔtɔ iye ute-mii ubo." 38 Amu na ɔda bubo ala batina ku Ƒarisiƒuɔ badi básu Yesu banii, "Ala ɔtinane, bɔɔwia ka abla akɔla budie taatina adi atina-bu kalɛ na bɔƒɔ-ɔ bɔdi." 39 Mmɔ na Yesu údie kenye ɔnini, "Bɛnu kalɛ na ɔmwi limeyi kaba bekyuli bebo likyulikpi na balayia Katɔti. Bɛɛwia bɛnii mbla akɔla budie taatina adi, nsu lɛɛɛdubo bɔbla. Akɔla budie taatina ani kani na bɛdubɔnu ndi ani ndaku Katɔti Kenye Udiene Yona. 40 Kalɛ na Yona ɔ́kya kabɛ kebendi kaƒɔ kemo emeyi atɛ usien ku ɔƒɛ ni, lɛni kani na Ukyuli Ɔyawine Ubi lɛnɔ ɔdubɔkya kalɔ kemo emeyi atɛ usien ku ɔƒɛ. 41 Na litemi bɔtɛ limeyi lɛmmɔ lɛlɔ ni, Niniweƒuɔ badubɔta bebebo-mii lɛnimi enwu, ɔsika bénwini kama bákya bana ekpidi uwi ɔni na Yona ɔ́kɔ lɛsa úte-ma. Na mɔɔsu-mii ka ukyuli ɔdi ɔkya-mii akɔ mɛni na utulo Yona. 42 Na litemi bɔtɛ limeyi lɛmmɔ lɛlɔ ni, Uleku Ɔga ɔni nási kada kakɛ lɛnɔ ɔdubɔta unye na ubo-mii lɛnimi enwu, ɔsika ɔ́si ɔgyu kakaaka na úsie Ɔga Salomo kudɔ úténu-nwu lɛnunda ala bɔtina. Na mɔɔsu-mii geen ka ukyuli ɔdi ntulo Salomo ɔkya mɛni. 43 "Mɔɔsu-mii ka uwi ɔni na bágya kɔyu kukpidi bálɛku ukyuli lɛlɔ kemo ni, kuusié taavi kesii kani nákwi taawia keliekɔ. Na si útakɛ kadi ni, 44 kɔɔsu lɛlɔ kɔnii, ’Ndubɔsɔ linwini nteesie mina kaduli kakukudi kammɔ.’ Na ɔɔsɔ teesie taatánu ka lɛla lɛdi liiibo ɔtɔ ɔmmɔ kemo, nsu bákpala mmɔ na lɛdi biala lise sɛɛn. 45 Ɔmɛni ɔsu ni, ɔɔsɔ teenwini teesie na utákpanku ayu ekpidi maatɛ ani ntulo-nwu, na bebo bebelie mmɔ. Na kawɔlɔkɔ ni, ukyuli ɔmmɔ ablala eebie teetulo kalɛ na ése kudeedi muedi. Ɔmɛni ndububo kaba kekpidi kamɛni lɛlɔ." 46 Uwi ɔni na Yesu ɔkya uutemiku bekyuli bammɔ ni, nwuna banwani ku uni bébo bébenye kɔmadɔ banii baawia ka batɛmiku-nwu. 47 Amu na bekyuli bani nnye mmɔ akɔ unwi útásu Yesu ɔnii, "Nu, ƒ^ini ku ƒula banwani benye kɔmadɔ ngye baawia ka batɛmiku-ɔ." 48 Yesu údie kenye ɔnini, "Ɔma ndi mina uni na ɔma bene ndi mina banwani?" 49 Amu na ɔ́kywɛ kɔnu ɔ́tina nwuna batɛyane na ɔ́su ɔnini, "Bɛɛnu mina uni ku mina banwani! 50 Na ukyuli ɔni mɔɔbla mina Ɔti ɔni nkya katɔ lɛyɔla ni, anwu ndi mina ɔnwani ɔnanabi ku ɔnwani ulekubi ku mina uni."

13

1 Limeyi lɛmmɔ kani ni, Yesu ɔ́tɔlɔ kaduli kammɔ na úsie ɛpu kɔtu. Na úlie kalɔ na úse kalɔ ɔɔtina ala. 2 Bekyuli pii bani náka bámana-nwu bebomo ɔsu ni, útéduo ɔkɔlɔ ɔdi kemo. Na bekyuli bammɔ ama bénye ɛpu kɔtu mmɔ. 3 Mmɔ na ɔ́tina-ma ala pii na agba kemo ɔnini, "Uwi ɔdi nébo úbavi ni, ukyuli ɔdi úsie utágya edula. 4 Uwi ɔni na ɔɔgya edula ammɔ ni, adi éwi ulu kɔtu na baasɛ bála bádi. 5 Edula ammɔ adi lɛnɔ éwi atakpɛ lɛlɔ, kesii kani na lɛti liiibo kaduɛ. Éyile bɔkwɛ, ɔsika lɛti lɛmmɔ líteduo kalɔ lítesie ɔgyu. 6 Anwuɔsu uwi ɔni na ɔƒɛ ɔ́lɛ ni, ana ƒui áyɛyɛ na ékpi, ɔsika ana lidu lítanyi kalɔ. 7 Edula ammɔ adi lɛnɔ éwi liyu livo akɔ. Na ka ákwɛ ni, alakpi ammɔ átu ébi-nya lɛlɔ ƒui. 8 Na edula ammɔ adi éwi kalɔ kabuni lɛlɔ na ánwu ebi. Adi ánwu ebi eti anyɔ. Adi lɛnɔ ánwu liti ku leevu, na adi lɛnɔ ánwu aavlatɛ." 9 Na Yesu ɔ́su-ma ɔnini, "Biti bina lɛnunda bɛɛwia ɔmɛni kalɔ binu!" 10 Amu na batɛyane bammɔ bébo Yesu kudɔ na bébeye-nwu banii, "Bi ɔsu na aatina bekyuli bammɔ ala na agba kemo?" 11 Yesu ɔ́su-ma ɔnini, "Amii na Katɔti údie Katɔ Ɔga Ɔma lɛnunda abɛla ɔ́tina, na ɔɔɔdi ama. 12 Ɔsika ukyuli ɔni mbo ala ammɔ udu ni, Katɔti ɔdubute-nwu ubu na ɔkɛ utulo kalɛ na ɔɔwia. Nsu ukyuli ɔni neeebo ala ammɔ adi ni, libliidi lɛni nse-nwu muedi ni, Katɔti ɔdubɔƒɔ-ni ɔ́siku-nwu kudɔ. 13 Lɛla lɛni ɔsu na mɔɔtina-ma ala na agba kemo ndi ka baanu nsu balánu taati. Na lɛni kani na beenú nsu belenu kalɔ. 14 Ɔmɛni ɔsu Kenye Udiene Yesaia lɛsuse líbo líte lɛni na bana lɛlɔ ɔnini, ’Bɛdubunu bɔdi, nsu bilénu kalɔ! Na bɛdubɔnu bɔdi, nsu bilanu biláti. 15 Ɔsika bekyuli bamɛni balábu lili kemo taanu. Na bétile atu na bébile bana anumi. Si ɔɔɔdi lɛni ni, nka bana anumi adubɔnu nwaa. Na bana atu lɛnɔ adubunu na benu kalɔ na benwini bebo ami Katɔti kudɔ na lɛbwi-ma!’ 16 Nsu amii ni, lɛlɔ litaayɔ-mii geen ka bina anumi aanu na bina atu lɛnɔ eenú ɔsu. 17 Ɔsika mɔɔsu-mii geen nnii Katɔti kenye bediene ku bekyuli pii bani nse siin báwia kpakplaa ka banu lɛla lɛni na bɛɛnu mɛni, nsu bátanu. Na báwia kpakplaa ka benu lɛla lɛni na biinú mɛni, nsu bétenu." 18 Yesu ɔ́su nwuna batɛyane ɔnini, "Ɔƒɛni ni, binu lɛla lɛni na edula ɔgyane lɛgba lɛmɛni kalɔ lɛɛtina. 19 Bekyuli bani muunú Katɔ Ɔga Ɔma lɛlɔ litemi nsu belenu-ni kalɔ ni, bese aani edula ani néwi ulu kɔtu na ukisine ɔmmɔ uubo teebedie litemi lɛmmɔ taalɛku-ma kasusu kemo. 20 Edula ani néwi atakpɛ lɛlɔ ni, anya ndi bekyuli bani muunú litemi lɛmmɔ na baaƒɔ́-ni ku ebiti kɔnakunwi. 21 Nsu ka litemi lɛmmɔ lítaƒɔ-ma lɛlɔ kemo ɔsu ni, lilélie-ma kemo teetu uwi ɔdi. Anwuɔsu si lɛbibo iye bukpoku bɔdi búbo-ma lɛlɔ na litemi lɛmmɔ ɔsu ni, enu aaƒɛ-ma kɔnakunwi. 22 Na edula ani néduo ákya liyu livo akɔ ni, anya ndi bekyuli bani muunú litemi lɛmmɔ. Nsu ka béti kasusu pii básia kayawi kamɛni ala lɛlɔ ku lɛlakɛ ɔsu ni, litemi lɛmmɔ lílaƒɔ bana lɛlɔ kemo na babla ala abuni. 23 Na edula ani néwi kalɔ kabuni ndi bekyuli bani muunú litemi lɛmmɔ na beenú-ni kalɔ. Na ebi adi aanwu eti anyɔ, adi liti ku leevu, na adi lɛnɔ aavlatɛ." 24 Yesu úbo-ma lɛgba lɛbambadi ɔnini, "Katɔti lɛga bɔdi litemi bugyingya buse aani ɔmɛni. Ukyuli ɔdi ɔ́gya edula abuni na nwuna kemo. 25 Na usien ɔdi ka bekyuli ƒui báatɛ ni, nwuna ukisine ɔdi útágya livo likpidi ebi ɔ́kya edula ammɔ kemo na ɔ́gyu ɔ́tɔlɔ. 26 Na uwi ɔni na edula ammɔ álɛ lili na ése kalɔ aanwu ni, alakpi ekpidi ani na ukisine ɔmmɔ ɔ́gya ɔ́kya edula ammɔ kemo lɛnɔ ákwɛ. 27 "Amu na kemo ɔlati ɔmmɔ kabla bablane bésie-nwu kudɔ na bétéye-nwu banini, ’Ati, bɔ́nu ka edula abuni na ágya na ƒula kemo. Na wɛ na livo likpidi lɛmɛni ani lɛ́si?’ 28 "Kemo ɔlati ɔmmɔ údie kenye ɔnii, ’Ukisine ɔdi nábla ɔmɛni.’ "Amu na béye-nwu banii, ’Aawia ka busie butágyu-nya budie?’ 29 "Ɔ́su-ma ɔnini, ’Oowo. Ɔƒɛni kalɛ si bɛɛgyú livo lɛmmɔ ni, bɛdubɔgyu edula ammɔ adi lɛnɔ bɛsalaku livo lɛmmɔ. 30 Bɛya na nwuna akpa anyɔ ƒui eteenye utálɛ edula ɔƒɛwi. Na uwi ɔmmɔ na ndubɔsu edula baƒɛne bammɔ nnii bɛka livo lɛmmɔ bɔgyu na binyimi-ni esu esu na bɛkyula-ni. Na edula ammɔ ni, bɛƒɛ-nya na biti-nya biwi mina unwu kemo.’ " 31 Yesu ɔ́sɔ úbo-ma lɛgba lɛdi ɔnini, "Katɔti lɛga bɔdi litemi bugyingya buse aani edula kebi blii suɛ kani na ukyuli ɔdi úti útáva na nwuna kemo. 32 Ɔdi edula kebi kani nse blii suɛ ntulo na ebi ammɔ ƒui akɔ. Nsu si ɔ́kwɛ na ɔ́lɛ lili ni, uubómo teetulo kemo kammɔ edula akladi ƒui. Na uugyingya teebi kalɔ kammɔ, na baasɛ beebo taabatu ayu na kuna kɔgba akɔ." 33 Yesu ɔ́sɔ úbo-ma lɛgba lɛbambadi ɔnini, "Katɔti lɛga bɔdi litemi bugyingya buse aani ɔmɛni. Uleku ɔdi úti bɔnyii ɔ́salaku ɔlaaƒɔ koƒo kunwi na ɔ́nwu ɔ́sala útédu uwi ɔni na bɔnyii bɔmmɔ bɔ́ƒɔ ɔlaaƒɔ ɔmmɔ ƒui na úƒu." 34 Agba kemo na Yesu úti ɔ́su bekyuli bammɔ ala amɛni ƒui. Útetemi útete-ma ɔni na ɔɔɔdi lɛgba na úbo. 35 Ɔ́bla lɛni kalɛ na lɛla lɛni na Katɔti kenye udiene ɔ́su úse libo lite lɛni uwi ɔni na ɔ́su ɔnini, "Ndubutemi lite-ma na agba kemo. Na ndubudie ala ani na baaagyi ɔ́si kayawi kalɔ kesiekɔ ƒui lɛtina-ma." 36 Yesu ɔ́tɔlɔ bekyuli bammɔ kudɔ na úsie kaduli. Amu na nwuna batɛyane bammɔ bébo-nwu kudɔ na básu-nwu banini, "Die lɛgba lɛni na ébo na livo lɛni na bágya bákya edula kemo lɛlɔ mmɔ te-bu." 37 Yesu údie kalɔ ɔnini, "Ukyuli ɔni nákya edula abuni ammɔ ndi ami ɔni ndi Ukyuli Ɔyawine Ubi. 38 Na kemo kammɔ ndi kayawi. Na ebi abuni ammɔ ndi Katɔ Ɔga Ɔma bekyuli. Livo lɛmmɔ ndi bekyuli bani ndi ukisine ɔmmɔ badi. 39 Na ukisine ɔni nágya livo lɛmmɔ ndi ɔbɔnsamu. Na edula bɔƒɛ uwi ndi kayawi kawɔlɔkɔ. Na edula baƒɛne bammɔ ndi Katɔti batu. 40 "Na kalɛ na baasála livo na baakyula-ni ni, lɛni kani na ɔdubo buse na kayawi kawɔlɔkɔ. 41 Ami, Ukyuli Ɔyawine Ubi, ndubɔtala mina batu na bedie ala ani mɔɔyá na bɔɔbla ekpidi ku ekpidi bablane ƒui bedie Katɔti lɛga kadikɔ. 42 Badubuti anya ku-ma ƒui batákya lɛgyavonku kemo. Mmɔ na keku ku animi bɔdu bɔkya! 43 Na Katɔti bekyuli ama badubukeye aani ɔƒɛ na bana Katɔti ɔma. Si bɛɛyɔ́ ni, biti lɛla lɛni lɛ́su mɛni! 44 "Katɔti lɛga bɔdi bɔ́ƒɔ kuye aani lɛlakɛ libendi lɛdi. Uwi ɔdi kemo ni, ukyuli ɔdi útákɛ lɛlakɛ lɛdi na béti bábala na kemo kadi. Mmɔ na ɔ́sɔku ala úbi lɛlakɛ lɛmmɔ lɛlɔ. Na ana kubiti ɔsu ni, úsie útéti nwuna ala ani ƒui na úbo úye, na únwini úsie útéye kemo kammɔ." 45 Yesu ɔ́su ɔnini, "Katɔti lɛga bɔdi buse aani lɛla lɛni náƒɔ kuye geen. Uwi ɔdi ni, uyedine ɔdi ɔɔwia asɛɛ ebi ani náƒɔ kuye geen. 46 Na ka útákɛ kɔni ntulo ana ƒui ni, úti ala ani ƒui nse-nwu úye na útéye kɔsɛɛ kebi kammɔ. 47 "Amu na Katɔti lɛga bɔdi buse aani kalɛ na asawu bewine badi baabla. Asawu bewine badi béwi asawu na ɛpu ɔdi kemo na bédie ketu kemo lɛna lidu lidu. 48 Na ka asawu ɔmmɔ úyi ku lɛna ni, báni asawu ɔmmɔ béboku ɛpu kɔtu na bélie kalɔ na baaƒuna lɛna lɛmmɔ. Beeti lɛna lɛbuni lɛmmɔ teewi kɔgyigyɛ kemo na beebó lɛni naaadia teewiakun. 49 Lɛni kani na kayawi kawɔlɔkɔ kadubo buse. Katɔti batu badubɔƒuna bekyuli babuni balɛku bekpidi akɔ. 50 Na bebo bekpidi bammɔ bakya lɛgyavonku kemo. Mmɔ na keku ku animi bɔdu bɔkya." 51 Yesu úye-ma ɔnini, "Bínu ala ani ƒui na lɛ́su-mii mɛni kalɔ?" Na ama lɛnɔ bédie kenye banii, "Ɛɛn." 52 Na Yesu ɔ́su-ma ɔnii, "Amu ni, ala ɔtinane biala ɔni mɔɔtɛya Katɔti lɛga bɔdi lɛlɔ ala ni, use aani ɔtɔlati ɔni mbo ala awɔdi ku ala akukudi lɛnɔ. Na uudie-nya keyi." 53 Amu ka Yesu úbo agba amɛni ƒui ɔ́wɔlɔ ni, ɔ́tɔlɔ mmɔ. 54 Na úsie útéduo nwuna ɔma. Mmɔ na ɔ́tina ala na bana kasalakɔ. Na bekyuli bani nénu ala ani na ɔ́tina ni, ɔ́bla-ma dɛye dɛye. Amu na béye lɛlɔ banini, "Wɛ na ɔ́kɛ nwuna lɛlati lɛmɛni ɔ́siku? Na wɛ na ɔ́kɛ ɔyikun ɔni na ɔda ɔɔbla akɔla budie taatina amɛni udu? 55 Ɔɔɔdi ɔnwine ɔmɛni kani ubidi na ɔdi yoo? Na ɔɔɔdi uni lɛnɔ ndi Maria, na nwuna banwani bananabi lɛnɔ ndi Yakobo ku Yoseƒ ku Simon ku Yuda, na nwuna banwani belekubi lɛnɔ nkya-bu akɔ mɛni yoo? 56 Na ɔma néte-nwu lɛlati ku ɔyikun ɔmɛni udu?" 57 Na ɔ́yu-ma ɔkplu ka baƒɔ-nwu, anwuɔsu béni-nwu. Amu na Yesu ɔ́su-ma ɔnini, "Katɔti kenye udiene ni, ubo ɔbu na kesi kesii ntu nwuna ɔma ku nwuna kadi bekyuli akɔ kani." 58 Na ka bátaƒɔ Yesu bátadi ɔsu ni, útabla akɔla budie taatina pii na Nasaret.

14

1 Lebo lɛmmɔ kemo ni, Herode ɔni mɔɔdi lɛga na Galilea únu Yesu lɛlɔ litemi. 2 Na ɔ́su nwuna badi ɔnini, "Ukyuli ɔmɛni ɔdi Ntu Ɔkpilane Yohane ɔni násɔ únwini úbo úlie ngba. Ɔmɛni ɔsu na ubo ɔyikun ɔni na ɔɔbla akɔla budie taatina lɛni." 3 Ɔ́su lɛni ɔsika Herode ɔmɛni náya na béƒie Yohane na ɔ́ya bényimi-nwu na béti-nwu bákya aban ɔtɔ. Herode ɔ́bla ɔmɛni na ɔnwani Ƒilipo ulekudi Herodia ɔsu. 4 Ɔsika Ntu Ɔkpilane Yohane ɔ́su Herode ɔnini, "Katɔti ɔda bubo buléte kuƒi ka nka eti ƒula ɔnwani ulekudi Herodia." 5 Anwuɔsu Herode ɔ́yɔ ka badu Yohane. Nsu ɔ́yia bekyuli pii bani ƒui nénu-nwu ala bɔtina, ɔsika bana ƒui baabu Yohane aani Katɔti kenye udiene. 6 Limeyi lɛdi ni, Herode ɔɔdi nwuna lɛwɔmeyi na ɔ́lɔ bekyuli pii. Na Herodia ubidi ulekubi úbatɔ na bekyuli bammɔ anumi. Ɔmɛni ɔ́da Herode ebiti geen. 7 Na ɔ́kpali ala ɔ́lɔ Katɔti ɔnini, "Mɔɔsu-ɔ ka ndubute-ɔ lɛla biala na éye." 8 Amu na uni ɔ́kya ugblebi ɔmmɔ kakwɛ na lɛla lɛni na uye lɛlɔ. Anwuɔsu útéye ɔnini, "Mɔɔwia Ntu Ɔkpilane Yohane lili ka eti-ni akya lɛkyami kemo ete-mi mɛni kani." 9 Lɛla lɛni na ulekubi ɔmɛni úye ɔ́bla Herode kɔnyana. Nsu ɔ́si kenye kani na úse na benengu bammɔ ƒui anumi ɔsu ni, ɔ́su ka babla ugblebi ɔmmɔ lɛyɔla bete-nwu. 10 Ɔmɛni ɔsu ɔ́tala ukyuli ɔdi na útékulo Yohane lili na aban ɔtɔ katɛnkɔ mmɔ. 11 Úti lili lɛmmɔ ɔ́kya lɛkyami lɛdi kemo úboku ugblebi ɔmmɔ na anwu lɛnɔ úti-ni úsienku uni. 12 Yohane batɛyane bébo bébeti nwuna ukpine ɔmmɔ bátáva, na bésie bátásu Yesu. 13 Uwi ɔni na Yesu únu ka bádu Yohane ni, úti ɔkɔlɔ na ɔ́tɔlɔ úsie kesii kani nábɛ. Nsu ka bekyuli bénu kesii kani na ɔkya ni, bana pii bási bana lɛma kemo bakɛ lɛgba bátasiaku-nwu na mmɔ. 14 Amu na Yesu ɔ́lɛ ɔkɔlɔ ɔmmɔ kemo. Na uwi ɔni na ɔ́nu bekyuli pii bammɔ ni, bana lɛlɔ lɛ́kywi-nwu kaƒɔ na ɔ́bwi bani muuƒi. 15 Uwi ɔni na useyi uwi údu ni, nwuna batɛyane bákpɛ béde-nwu na básu-nwu banini, "Kadi káasa káwɔlɔ, na mɛni lɛnɔ kágyunku ɔma. Anwuɔsu die bekyuli bamɛni ulu pla na beteesie akpaklɔ kemo na bakɛ lɛla lɛdi beye badi." 16 Yesu údie kenye ɔnii, "Utalɛka batɔlɔ. Amii alati bite-ma lɛla lɛdi na badi." 17 Batɛyane bammɔ básu-nwu banini, "Adila ani bubo kani ndi bodobodo ɛlɔ ku kɔkpaku inyɔ." 18 Amu na Yesu ɔ́su-ma ɔnini, "Biti-nya biboku-mi mɛni." 19 Na ɔ́su bekyuli bammɔ ƒui ɔnii belie kalɔ na livo lɛmmɔ lɛlɔ mmɔ. Amu na úti bodobodo ɛlɔ ku kɔkpaku inyɔ bɔmmɔ na ɔ́talaku anumi ɔ́nu katɔ na ɔ́gya Katɔti enu. Na ɔ́bwɛ bodobodo ɔmmɔ kɔkɛ kɔkɛ úte nwuna batɛyane. Na batɛyane bammɔ lɛnɔ béti béte bekyuli bammɔ. 20 Na bana ƒui bádi na bémo. Na nwuna batɛyane básala kɔkɛ wɛlɛ wɛlɛ kɔni bádi bébu na úyi kɔgyigyɛ leevu inyɔ. 21 Na bekyuli bani nádi adila ammɔ babla aani banana mpimu ɛlɔ. Nsu bátaka beleku ku banamu. 22 Mmɔ kani na Yesu ɔ́ya na nwuna batɛyane bákɔ béduo ɔkɔlɔ kemo ɔnii bataatɔ beteesie ɛpu ɔmmɔ ɔvi ɔni ngye. Na anwu ɔ́ƒɔ lɛlɔ ɔ́kya kama uudie bekyuli bammɔ ulu. 23 Ɔmɛni kama ni, anwu lɛti ɔ́kɔ úsie kɔbi lili na útákpali katɔ. Na usien ɔmmɔ ƒui ni, anwu lɛti pɛ kani nkya mmɔ. 24 Na uwi ɔmɛni kemo ni, na ɔkɔlɔ ɔmmɔ úusie ɔgyu. Na ɔƒɛƒɛɛ ubendi ɔni muukpó taasiaku-nwu ɔsu ni, ntu bɔmmɔ buubó ɔkɔlɔ ɔmmɔ taavinku. 25 Na lɛdigye aani lɛdɔ ɛtɛ ku lɛdɔ ɛku ntɛ ni, Yesu úsie ntu anumi na úbo nwuna batɛyane bammɔ kudɔ. 26 Uwi ɔni na bánu ka ɔkɛ ntu anumi mmɔ ni, ɔ́gyu-ma ɔtɔtɔ na banii, "Ukpine na ɔdi!" Anwuɔsu bése kalɔ baava momoomo! 27 Nsu Yesu útemiku-ma kɔnakunwi ɔnii, "Bɛkɛ kayi! Ami na ɔdi! Bitayia!" 28 Amu na Petro ɔ́su ɔnini, "Si awɔ geen na ɔdi ni, su-mi anii ami lɛnɔ nsie ntu bɔmmɔ anumi na libo-ɔ kudɔ." 29 Amu na Yesu ɔ́su-nwu ɔnini, "Bo!" Na Petro ɔ́lɛ ɔkɔlɔ ɔmmɔ kemo na ɔkɛ ntu bɔmmɔ anumi úsela Yesu kudɔ. 30 Nsu ni, ka ɔ́nu ɔƒɛƒɛɛ ɔni muukpó momoomo ni, liƒu lɛ́da-nwu na úse kalɔ ɔɔnyi ntu bɔmmɔ kemo. Amu na Petro ɔ́va ɔ́su ɔnini, "Blɔti, die-mi!" 31 Kɔnakunwi Yesu únine kɔnu ɔ́da-nwu na ɔ́su-nwu ɔnini, "Ƒula bɔƒɔtaadi na mina lɛlɔ bútedu! Bi ɔsu na ƒula kasusu kaabla inyɔ inyɔ?" 32 Na bana inyɔ ƒui bétéduo ɔkɔlɔ ɔmmɔ kemo, na ɔƒɛƒɛɛ ɔmmɔ ɔ́da bukpo ɔ́ya. 33 Amu na batɛyane bammɔ bábu-nwu geen. Na básu-nwu banini, "Katɔti Ubidi geen na adi!" 34 Ka bétédu ɛpu ɔmmɔ ɔvi ngye ni, bátáyu na Genesaret kalɔ lɛlɔ. 35 Mmɔ ni, bekyuli bammɔ bánu Yesu báti. Na bébo-nwu kudu kaduɛ. Anwuɔsu bekyuli pii bététiku balɛne bani nkya amadɔ mmɔ ƒui béboku Yesu kudɔ. 36 Na balɛne bammɔ bévele-nwu banii ɔya na betuku nwuna awu kɔtu. Na bani ƒui nétuku-nwu awu kɔtu ni, bana lɛlɛ lɛ́ba-ma.

15

1 Amu na Ƒarisiƒuɔ badi ku ɔda bubo ala batinane badi bási Yerusalem bébo Yesu kudɔ na bébeye-nwu banii, 2 "Bi ɔsu na ƒula batɛyane balásiaku bula bati kuuku ɔda bubo kama? Baláƒɔ bana enu kalɛ na bula ɔdi ɔɔtina asa na baadi." 3 Yesu údie kenye ɔnini, "Na bi ɔsu na biiní na biládi Katɔti ɔda bubo lɛlɔ na bɛsiaku bina bati kuuku ala bɔtina kama? 4 Katɔti ɔnini, ’Bu ƒula ɔti ku ƒula uni. Na ukyuli ɔni mɔɔlɔ ɔti iye uni lɛnyikpi lɛdi ni, ɔlɛka badu-nwu kukpi kɔtɔ.’ 5 Nsu bɛɛtina ka ukyuli ɔdi ɔni mbo lɛla lɛni na ɔkana na uti ubunku ɔti iye uni nsu ɔ́su ɔnii, ’Líti lɛla lɛmɛni líse kenye lite Katɔti’ ni, 6 ɔ́kɛ kenyekɔ kalɛ na uni na ulabu na ulebunku nwuna bawɔne lɛnɔ. Ulu ɔmɛni lɛlɔ na bɛɛsia teeni Katɔti ɔda bubo kalɛ na bɛsia bina bati bammɔ ala bɔtina kama. 7 Amii anumi lɛlɔ bekyuli! Lɛla lɛni na Katɔti Kenye Udiene Yesaia ɔ́su úse líbo líte lɛni na bina lɛlɔ geen. 8 Katɔti ɔnini, ’Bekyuli bamɛni bada bana kenye kani baabu-mi, nsu balayɔ-mi na bana kayi kemo. 9 Keeke kani na baabla-mi kabla. Baatina kayawi lɛlɔ ala aani si mina ɔda bubo bɔdi.’ " 10 Amu na Yesu ɔ́lɔ bekyuli pii bammɔ úboku nwuna kudɔ na ɔ́su-ma ɔnini, "Bise atu na binu ɔmɛni biti bɛtɛya lɛla. 11 Adila ani muuduo ukyuli kaƒɔ ni, ɔɔɔdi anya mɔɔyá na uusé lɛlɔ. Mmomu etemila ani mɔɔlɛ́ taasi-nwu kenye kemo mɔɔyá na uusé lɛlɔ." 12 Amu na nwuna batɛyane bammɔ bébo-nwu kudɔ na bábasu-nwu banini, "Agyi ka ala ani na ásu mɛni éduo Ƒarisiƒuɔ bammɔ geen?" 13 Yesu údie kenye ɔnini, "Mina ɔti ɔni nkya katɔ ɔdubɔgyu kugyii biala na útalɛ ɔvaakun. 14 Anwuɔsu bitakpete-ma. Bese aani banumbwɛne bani mɔɔtɔnku banumbwɛne bamba. Na si ɔnumbwɛne ɔtɔnku nwuna ɔkpana ɔnumbwɛne ni, bana inyɔ ƒui badubɔnu beduo ubu kemo." 15 Petro ɔ́su-nwu ɔnini, "Die adila ani muusé lɛlɔ lɛgba lɛmɛni kalɔ tina-bu." 16 Na Yesu ɔ́su-ma ɔnini, "Ɔmua use amii lɛnɔ susuusu aani bana kalɛ kani? 17 Binu ɔmɛni kalɔ ka ni, lɛla ndi lɛla lɛni muuduo ukyuli kenye kemo ni, liiduo kaƒɔ kemo. Na kama ni, uudie-ni teewiakun. 18 Nsu ni, etemila ani mɔɔlɛ́ kenye kemo ni, ási kayi kemo. Na anya mɔɔyá na ukyuli uusé lɛlɔ. 19 Na kasusu kekpidi kani mɔɔyá na bekyuli baadú bekyuli, na baadi kɔsɔnɔ, na baabla lɛyalɛ ala, na beeyú, na baadá bekyuli kenye, na baalɔ bekyuli anyikpi ni, ana ƒui aasí kayi kemo. 20 Ala amɛni udu mɔɔyá na ukyuli uusé lɛlɔ. Nsu si ukyuli ɔdi útaƒɔ kɔnu aani kalɛ na Ƒarisiƒuɔ baatina kalɛ asa na ɔ́di ni, ɔmmɔ ulaya na uusé lɛlɔ." 21 Yesu ɔ́si mmɔ na úsie kalɛkɛ kani nde lɛma linengudi lɛni ndi Tiro ku Sidon. 22 Mmɔ ni, kalɛkɛ kammɔ uleku úbo Yesu kudɔ. Na úvele-nwu ɔnini, "Blɔti, Ɔga Dawid Uwɔ, nu-mi kɔnyana! Kɔyu kukpidi kɔdi kuukpóku mina ubi ulekubi na uubó abi geen!" 23 Nsu Yesu útakpete-nwu. Amu na nwuna batɛyane bébo bábasu-nwu banini, "Bɔku-nwu, ɔsika ɔsiaku-bu uutile-bu atu." 24 Amu na Yesu údie kenye ɔnini, "Israelƒuɔ bese aani baƒonu bani náyii kalɛ. Na bana kudɔ kani na Katɔti ɔ́tala-mi." 25 Mmɔ na uleku ɔmɛni ɔ́lɛ-nwu akɔnkɔ kalɔ na úvele-nwu ɔnini, "Ati, bunku-mi." 26 Yesu údie kenye ɔnini, "Ɔɔɔdia ka beti bebi adila bebo bewi bana bakpɛwe." 27 Uleku ɔmmɔ údie kenye ɔnini, "Ati, sɔsɔ na ɔdi. Nsu bakpɛwe lɛnɔ baadi adila kɔkɛ kɔni mɔɔsí bana unwoti kadikɔ teewi kalɔ." 28 Mmɔ na Yesu údie kenye ɔ́su-nwu ɔnini, "Adi uleku ɔni náƒɔ ɔ́di geen! Ákɛ lɛla lɛni na aawia." Anwuɔsu uwi ɔmmɔ kemo kani ni, ubidi ulekubi ɔmmɔ ɔlɛ ɔ́ba-nwu. 29 Yesu ɔ́tɔlɔ mmɔ na ɔkɛ Galilea Ɛpu ɔmmɔ kɔtu útákɔ lɛbinkpo lɛdi na ɔ́yu úlie kalɔ. 30 Bekyuli pii bébo-nwu kudɔ na badanku balɛne bani ndi bekyuli bani náƒɛ béwi kalɔ ku bani na lɛlɔ ekpo átasa-ma ku banumbwɛne ku bamumu ku bani muuƒi lɛlɛ bamba ƒui bébewi Yesu anumi na ɔ́bwi-ma. 31 Ɔni na bekyuli bammɔ bánu ka bamumu beetemi, na bani na lɛlɔ ekpo átasa-ma ása-ma, na bani náƒɛ bewi kalɔ beesié, na banumbwɛne lɛnɔ baanu ni, ɔ́bla-ma kalɛ kadi. Na bémwi Israel Katɔti. 32 Yesu ɔ́lɔ nwuna batɛyane úboku nwuna kudɔ na ɔ́su-ma ɔnini, "Kaƒɔ kaakywí-mi teete bekyuli bamɛni, ɔsika báakya-mi kudɔ emeyi atɛ sɔɔn. Na ɔƒaani ni, basɔ beeebo lɛla lɛdi na badi. Naaayɔ nnii muudie-ma ulu ku kɔka. Anumi adubɔvinku-ma si bakɛ ulu." 33 Nwuna batɛyane béye-nwu banini, "Wɛ na bɔdubɔkɛ adila na ketele kemo mɛni bute bekyuli pii bamɛni na udu-ma?" 34 Yesu úye-ma ɔnii, "Adila adi ese?" Na básu-nwu banii, "Bodobodo maatɛ ku kɔkpaku blii suɛ kani nse." 35 Amu na Yesu ɔ́su bana ƒui ɔnii basɔ belie kalɔ. 36 Na úti bodobodo maatɛ ku kɔkpaku kɔmmɔ na ɔ́gya Katɔti enu, na ɔ́bwɛ ɔdi biala kɔkɛ kɔkɛ na úti úte nwuna batɛyane. Na ama lɛnɔ béle-nwu béte bekyuli bammɔ. 37 Na bana ƒui bádi na bémo. Amu na batɛyane bamɛni básala adila kɔkɛ kɔni na bádi bébu ƒui na kúyi kɔgyigyɛ maatɛ. 38 Na banana bani nádi adila ammɔ bumomo bɔdubɔbla mpimu ine. Nsu bátaka beleku ku banamu. 39 Amu na Yesu údie bekyuli bammɔ ulu na úduo ɔkɔlɔ kemo na ɔ́tɔlɔ úsie Magadan kalɛkɛ lɛlɔ.

16

1 Ƒarisiƒuɔ ku Sadukiƒuɔ badi bésie Yesu kudɔ banii betéwi-nwu kenye benu. Anwuɔsu básu-nwu banii, "Bla akɔla adi na bɔnu bɔti nwaa ka Katɔti kudɔ na ási sɔsɔ." 2 Nsu Yesu údie kenye ɔnini, "Si ɔƒɛ úsela kanukɔ na kayaa kégyie ni, bɛɛsu bɛnii kadi kadubo bɔdia kɔnaadi. 3 Na ɔtanta tutuutu si ɔƒɛ ɔ́tu ɔdubo na kadi kese suu ni, bɛɛsu bɛnii ɔnantu ɔdubo bɔna. Bɛɛkana na bɛɛtí kalɛ na kadi kadubo buse si bɛ́nu kayaa. Nsu bilákana na bɛnu ala ani mɔɔtina uwi ɔni na Ukyuli Ɔƒunadi ɔmmɔ ɔdububo bɛti! 4 Amii, ɔmwi limeyi bekyuli bekpidi bani mɔɔlɛ́ Katɔti kama ni, bɛɛwia ka lɛbla akɔla budie taatina na bɛnu. Nsu naaabla! Akɔla budie taatina ani kani na bɛdubɔnu ndi ani nálɛ na Yona lɛlɔ." Anwuɔsu ɔ́gyu ɔ́tɔlɔ-ma kudɔ. 5 Amu na batɛyane bammɔ ku Yesu béti ɔkɔlɔ ɔdi na bávia bésie ɛpu ɔmmɔ ɔvi. Ka bédu mmɔ ni, bánu ka báyiƒla na béteti adila adi baaada. 6 Mmɔ na Yesu ɔ́su-ma ɔnini, "Bɛnu kaduɛ na Ƒarisiƒuɔ ku Sadukiƒuɔ bɔnyii bɔni baakya ala kemo na uuƒu lɛlɔ." 7 Amu na bése kalɔ beeye lɛlɔ banii, "Ɔni na búteti adila adi bɔɔɔda ɔsu na ɔɔsu ɔmɛni?" 8 Na ka Yesu ɔ́ti lɛla lɛni baasu ɔsu ni, úye-ma ɔnini, "Bi ɔsu na bɛɛtɛmiku lɛlɔ ɔ́si adila ani na bɛɛɛda ɔsu? Bina bɔƒɔtaadi na mina lɛlɔ bɔ́sɔ. Útabla-mii tɔ nwaa? 9 Bilényimo kalɛ na líti bodobodo ɛlɔ líte banana mpimu ɛlɔ na bádi bémo ku kɔgyigyɛ ɛlɛ kɔni na kɔkɛ kɔmmɔ kúyi? 10 Na bodobodo maatɛ ɔni na líti líte banana mpimu ine nɔɔ? Bilényimo kɔgyigyɛ ɛlɛ kɔni na kɔkɛ kɔmmɔ kúyi? 11 Dɛ na ɔ́bla na bilenu kalɔ bɛnii ɔɔɔdi adila lɛlɔ litemi na mɔɔsu uwi ɔni na lɛ́su nnii, ’Bɛnu kaduɛ na Ƒarisiƒuɔ ku Sadukiƒuɔ bɔnyii bɔni baakya ala kemo na uuƒu lɛlɔ’?" 12 Mmɔ asa na ɔ́bla batalane bammɔ nwaa ka ɔɔɔdi bɔnyii bɔni baakya ala kemo na uuƒu lɛlɔ ɔda na uubó-ma. Mmomu ni, ala ani na Ƒarisiƒuɔ ku Sadukiƒuɔ baatina na ɔda. 13 Yesu ku nwuna batɛyane bésie kalɛkɛ kani nde Kaesarea Ƒilipi amadɔ. Mmɔ na úye nwuna batɛyane ɔnini, "Ɔma na bekyuli baasu banii ami Ukyuli Ɔyawine Ubi ndi?" 14 Bédie kenye banii, "Badi banii awɔ ndi Ntu Ɔkpilane Yohane. Na badi lɛnɔ banii awɔ ndi Katɔti Kenye Udiene Elia. Na babambadi lɛnɔ baasu banii awɔ ndi Yeremia iye Katɔti kenye bediene bammɔ akɔ ɔbambadi ɔdi." 15 Amu na Yesu úye-ma ɔnini, "Na amii nɔɔ? Ɔma na bɛɛsu ka ami ndi?" 16 Mmɔ na Simon Petro údie kenye ɔnini, "Awɔ ndi Ukyuli Ɔƒunadi ɔmmɔ. Na adi Katɔti ɔni nli ngba uwi ƒui Ubidi." 17 Amu na Yesu údie kenye ɔnini, "Lɛlɔ litaayɔ awɔ, Simon, Yona ubidi. Ɔsika ɔɔɔdi ɔyawine nédie litemi geen lɛmɛni ɔ́tina-a. Mmomu mina Ɔti ɔni nkya katɔ nédie ɔ́tina-a. 18 Anwuɔsu mɔɔsu-ɔ ka awɔ ndi Petro ɔni kalɔ ndi lɛtakpɛ. Na lɛtakpɛ lɛmɛni lɛlɔ na ndubuti mina baƒɔtaadine lɛtu linyine aani ɔtɔ kalɛ. Na kukpi ɔyikun muedi ulakana-ma lɛlɔ bɔdi. 19 Na ndubuti Katɔti lɛga bɔdi ɔyikun lite-ɔ. Na lɛla lɛni na bɛdubɔƒɛnimi na kalɔ lɛlɔ ni, Katɔti ɔdubɔsia-ni kɔnu. Na lɛla lɛni na bɛdubɔnyonu na kalɔ lɛlɔ ni, Katɔti ɔdubɔsia ani lɛnɔ kɔnu." 20 Amu na Yesu úbo nwuna batɛyane ɔda ɔnii, "Bitasu ukyuli ɔdi bɛnii ami ndi Ukyuli Ɔƒunadi ɔmmɔ." 21 Ɔ́si uwi ɔmmɔ kemo ni, Yesu úse kalɔ ɔɔsu nwuna batɛyane bammɔ nwaa ɔnii, "Ɔlɛka lisie Yerusalem na ntébo abi na kadi benengu ku bakpane benengu ku ɔda bubo ala batinane enu kemo. Badubɔdu-mi. Nsu limeyi lɛtɛdi lɛlɔ ni, Katɔti ɔdubɔgyila-mi ɔlɛku kekpine na nsɔ mbelie ngba." 22 Petro ɔ́da-nwu úsienku kɔmadɔ na ɔ́dɔnku-nwu. Na ɔ́su-nwu ɔnini, "Pɛ kuse Blɔti! Tuo lisuo lɛmmɔ wiakun! Ɔmmɔ utebo-ɔ lɛlɔ kudii!" 23 Yesu únwini kɔnakunwi ɔ́su Petro ɔnini, "Satan! Gyu tɔlɔ-mi lɛlɔ! Éti lɛlɔ eenwíni ukisine na mina lɛlɔ. Aayɔ́ akpanku-mi atákya likpidi kemo! Kasusu kani na éti mɛni kátasi Katɔti kudɔ. Mmomu bekyuli kasusu kadi." 24 Amu na Yesu ɔ́su nwuna batɛyane ɔnini, "Si ukyuli ɔdi ɔɔwia ka ɔsiaku-mi kama ni, ɔlɛka udie nwuna lɛlɔ atu na ubo abi na ɔsiaku-mi kama. 25 Ukyuli biala ɔni mɔɔwia ka ɔƒɔ nwuna lili ngba ute lɛlɔ ni, ɔdubɔyila-mu. Na ukyuli biala ɔni nányonu nwuna ngba ka ɔsiaku-mi kama ni, ɔdubɔkɛ ngba geen. 26 Bi kɔsia na ukyuli ɔdubɔkɛ si ɔ́kɛ kayawi ala ƒui na ɔ́yila ngba geen bɔmmɔ. Munuu bi na ukyuli ubo na uti ɔvumana na ɔkɛ ngba geen bɔmmɔ? 27 Ɔsika ami ɔni ndi Ukyuli Ɔyawine Ubi ndububo ku Katɔti batu na Katɔti ɔyikun kemo. Na ndubɔƒɔ ukyuli biala kayu na nwuna kabla kenye. 28 Mɔɔsu-mii nwaa ka ni, bekyuli badi bakya mɛni ɔni na belekpi watálɛ uwi ɔni na bánu ka Ukyuli Ɔyawine Ubi úbo aani ɔga kalɛ."

17

1 Emeyi aku kama ni, Yesu útiku Petro ku Yakobo ku ɔnwani Yohane úsienku kɔbi kɔdi nákuku lili. Na bátákya mmɔ ama lɛti. 2 Ɔƒɛni ka baanu ni, kavumana kadi kébo Yesu lɛlɔ. Nwuna anumi eekeye aani ɔƒɛ, na nwuna adala lɛnɔ eekeye na aatu anumi. 3 Amu na batɛyane ɛtɛ bamɛni bánu Mose ku Elia ka baatɛmiku Yesu. 4 Na Petro ɔ́su Yesu ɔnini, "Blɔti, ɔdia si bɔ́sɔ bɔkya mɛni! Si átuna ni, ndubɔtu nvo ɛtɛ. Ƒula kadi kenwi ku Mose kadi kenwi ku Elia lɛnɔ kadi kenwi." 5 Uwi ɔni na ɔɔsu ɔmɛni ni, uyɔlɔ ɔni muukeye úbewi-ma lɛlɔ. Na bénu Katɔti lɛdi na uyɔlɔ ɔmmɔ kemo na lɛ́su lɛnini, "Ɔmɛni ndi mina ubi ɔyɔne unwi pɛ ɔni mɔɔƒɔ́-mi anu geen. Binu-nwu litemi." 6 Uwi ɔni na batɛyane ɛtɛ bamɛni bénu lɛdi lɛmɛni ni, liƒu lɛ́da-ma geen na báyu bébi kalɔ. 7 Yesu úbo-ma kudɔ na úbetuku-ma na ɔ́su-ma ɔnii, "Bɛta binye. Bɛsɔ bitayia." 8 Amu ka bákɔliku anumi katɔ ni, bátanu ukyuli ɔdi ntu Yesu kani. 9 Na ka bási baayu kɔbi kɔmmɔ lɛlɔ ni, Yesu úbo-ma ɔda ɔnini, "Bitasu ukyuli ɔdi lɛla lɛni bɛ́nu mɛni wetédu uwi ɔni na ami Ukyuli Ɔyawine Ubi mata malɛ bekpine akɔ." 10 Amu na batɛyane bammɔ béye Yesu banii, "Bi ɔsu na ɔda bubo ala batinane baasu banii ɔlɛka Elia ɔka bubo asa na ala amɛni abalɛ?" 11 Yesu údie kenye ɔnini, "Sɔsɔ na ɔdi ka Elia ɔka bubo na ubaklibi lɛla biala use. 12 Nsu mɔɔsu-mii nnii Elia úubo, nsu bekyuli bátanu-nwu bátati. Na bábla-nwu kalala kalɛ na baayɔ́. Lɛni kani na badubɔbla ami Ukyuli Ɔyawine Ubi lɛnɔ kalala." 13 Mmɔ na batɛyane bammɔ báti ka Ntu Ɔkpilane Yohane na ɔda. 14 Uwi ɔni na Yesu ku nwuna batɛyane báyu bébo bekyuli pii bammɔ kudɔ ni, ɔnana ɔdi úbo Yesu kudɔ na úbalɛ-nwu akɔnkɔ kalɔ. 15 Na ɔ́su-nwu ɔnini, "Ati, nu mina ubi ɔnanabi ɔmɛni kɔnyana. Uuƒi kalɛteebo na uubó abi geen. Uwi pii ni, uubuli teeduo ɔgya kemo ku ntu kemo lɛnɔ. 16 Líti-nwu líboku ƒula batɛyane, nsu bátakana na babwi-nwu." 17 Amu na Yesu údie kenye ɔnini, "Amii, ɔmwi limeyi bekyuli, bi ɔsu na bilaƒɔ-mi taadi na bɛɛyu atu ɔkplu? Uwi ɛlɛ sɔɔn na ndubɔkɛku-mii kayi? Naaakana na makya-mii kudɔ uwi biala! Biti ɔnamu ɔmmɔ biboku-mi mɛni!" 18 Amu na Yesu ɔ́bɔku kɔyu kukpidi kɔni nli ɔnamu ɔmmɔ lɛlɔ kemo na kɔ́lɛ! Na ɔlɛ ɔmmɔ ɔ́ba-nwu kɔnakunwi. 19 Amu na batɛyane bammɔ bébo Yesu kudɔ na bébeye-nwu banii, "Bi ɔsu na bútakana kɔyu kukpidi kɔmmɔ bɔbɔku bɔlɛku?" 20 Yesu údie kenye ɔnini, "Bina bɔƒɔtaadi na mina lɛlɔ bɔ́sɔ. Mɔɔsu-mii nwaa nnii si banii bibo bɔƒɔtaadi bɔni nse aani edula kebi kebliidi ƒui ni, nka bɛdubɔkana na bɛsu kɔbi kɔmɛni bɛnii, ’Gyu mɛni, ténye ngye!’ Na kɔdubusie. Lɛla biala liiibo na bilakana bɔbla! 21 Nsu amu ntu aakpali katɔ na elie kɔka asa na adubɔkana na abɔku kɔyu kukpidi kɔmɛni udu alɛku." 22 Uwi ɔni na batɛyane bammɔ ƒui bábasa na Galilea ni, Yesu ɔ́su-ma ɔnini, "Badubo ami Ukyuli Ɔyawine Ubi buti bɔkya bekyuli enu kemo, 23 na badu-mi. Na emeyi atɛ kama ni, Katɔti ɔdubɔgyila-mi ɔsiku bekpine akɔ." Mmɔ ni, batɛyane bammɔ enu áƒɛ-ma. 24 Uwi ɔni na Yesu ku nwuna batɛyane bébo bébeduo Kapernaum ni, Yudaƒuɔ kakpakɔ kuyi baƒɔne bébeye Petro banii, "Bina ala ɔtinane lɛnɔ uuyi kakpakɔ kuyi kɔmmɔ?" 25 Petro údie kenye ɔnii, "Uuyi nii!" Amu ka Petro útéduo bana kaduli ni, mmɔ kani na Yesu ɔ́ka-nwu buye ɔnini, "Simon, bi ndi ƒula kasusu? Ɔma bene na ɔlɛka baƒɔ kuyi bete baga na kayawi kamɛni? Kalɔ kammɔ bekyuli munuu baƒɔ?" 26 Na Petro údie kenye ɔnini, "Baƒɔ." Amu na Yesu údie kenye ɔnini, "Ɔmɛni ɔɔtina ka kalɔ kammɔ bekyuli ama útalɛka baƒɔ ɔdi. 27 Nsu ka bulayɔ bɔnii bɔɔƒiɔ́ ukyuli ɔdi ɔsu ni, teesie ɛpu kɔtu na atátu ɔdaa. Na kabɛ kedeedi kani na adubɔni alɛku ni, adubɔnu ligulabi lɛdi na nwuna kenye lɛni ndubudu ami ku-ɔ kakpakɔ kuyi bɔƒɔ. Die-ni, na atáƒɔ-ma bula kuyi kayu."

18

1 Uwi klukui ɔdi kama ni, batɛyane bammɔ bébo Yesu kudɔ na bébeye-nwu banii, "Ɔma náƒɔ kuye utulo na Katɔ Ɔga Ɔma?" 2 Amu na Yesu ɔ́lɔ ɔnamu blii suɛ ɔdi úbenyene-ma anumi. 3 Na ɔ́su-ma ɔnini, "Mɔɔsu-mii nnii si bítavumana udu na binwini aani banamu ni, bileduo Katɔ Ɔga Ɔma kudii. 4 Ukyuli ɔni náƒɔ kuye utulo ƒui na Katɔ Ɔga Ɔma ni, anwu ndi ukyuli ɔni néboku lɛlɔ kalɔ na únwini aani ɔnamu ɔmɛni udu. 5 "Na ukyuli ɔni maƒɔ ɔnamu blii suɛ aani ɔmɛni udu na mina lɛnyi kemo ni, ɔ́ƒɔ ami lɛnɔ. 6 Nsu si ukyuli ɔdi ɔ́ya na banamu bamɛni akɔ ɔdi únwini kama ɔ́kya nwuna bɔƒɔtaadi na mina lɛlɔ ni, Katɔti ɔdubɔni-nwu kɔtu geen utulo si béti kukɔ bonwu báƒala-nwu ɔkwɛ na bátányina-nwu ɛpu kemo. 7 "Bɔbwɛ muute kayawi ɔsika ala adi akya-ka kemo ani ndubɔya na bekyuli benwini kama bakya bana bɔƒɔtaadi na mina lɛlɔ. Ala ammɔ udu adubo bɔkya uwi biala bɔdi. Nsu ukyuli ɔni lɛlɔ na ala amɛni adubɔsia eduo bekyuli akɔ ni, bɔbwɛ ndi anwu ɔdi. 8 Anwuɔsu si ƒula kɔnu iye ƒula ɔgba mɔɔyá na aabla likpidi ni, kulo-ku vaakun. Ɔdia ute-ɔ si ebo kɔnu kunwi iye ɔgba unwi na ákɛ ngba ƒui utulo ka ebo enu ku lɛgba na Katɔti uti-ɔ ɔkya lɛgyavonku kemo. 9 Na si ƒula lɛnumi mɔɔyá-a na aabla likpidi ni, die-ni vaakun. Ɔdia ute-ɔ si ebo lɛnumi linwi na akɛ ngba ƒui kemo utulo ka Katɔti uti-ɔ utákya lɛgyavonku kemo. 10 "Bɛnu kaduɛ kalɛ na bilanu banamu wɛlɛ wɛlɛ bamɛni ɔdi bɛnii ɔɔɔdi lɛla lɛdi na bina akɔ. Ɔsika mɔɔsu-mii nwaa nnii bebo Katɔti batu bani nnye mina Ɔti anumi na katɔ uwi biala. 11 Ɔsika Ukyuli Ɔyawine Ubi úbo ɔnii ubaƒɔ bekyuli bani náyii ngba geen ulu ɔmmɔ. 12 "Si ukyuli ɔdi ubo baƒonu eti anyɔ na kunwi kɔ́yii ni, lɛla lɛni na ɔdubo bɔbla ndi ka ɔdubɔda liti ku aavlene-yaalenwi bammɔ unyene kɔbi kaƒɔna mmɔ na bataadi. Na usie utáwia unwi ɔni náyii mmɔ. 13 Na mɔɔsu-mii nnii si ɔ́nu-ku ni, lɛlɔ lɛdubɔyɔ-nwu na kuna lɛlɔ utulo baƒonu liti ku aavlene-yaalenwi bani nátayii mmɔ lɛlɔ. 14 Lɛni kani na bina ɔti ɔni nkya katɔ ulawia ka banamu wɛlɛ wɛlɛ bamɛni ɔdi ɔyii. 15 "Si ɔƒɔtaadine ɔkpana ɔ́ƒiɔ-ɔ ni, sie-nwu kudɔ na etédie atina-nwu ka ɔ́ƒiɔ-ɔ. Na ya na ɔmɛni ɔbla bina inyɔ ntɛ lɛti kɔtɛ. Si únu kalɔ ni, awɔ ku-nwu bɛsɔ bilie kɔnwa ku kɔnwa. 16 Nsu si útenu lɛlɔ kalɔ ni, ya na ukyuli unwi iye ɛlɛɛ benuku-ɔ litemi lɛmmɔ aani kalɛ na bénweni na Bunweni Kedee Ɔku kemo ka akɛ nkyuli inyɔ iye ɛtɛ na benye-ɔ litemi kama. 17 Na si mmɔ lɛnɔ útenu kalɔ ni, ya na baƒɔtaadine lɛkpa lɛmmɔ bati. Na si mmɔ lɛnɔ útenu lɛlɔ kalɔ ni, die-nwu atu aani ukyuli ɔni na útaƒɔ útadi iye likpidi ɔblane ɔni na útenwini kayi. 18 "Anwuɔsu mɔɔsu bina ƒui nnii lɛla lɛni lɛlɔ na bitile kuƒi na kayawi mɛni ni, Katɔti ɔdubɔsia-ni kɔnu. Na lɛla lɛni lɛlɔ na bite kuƒi na kayawi mɛni ni, Katɔti ɔdubɔsia-ni kɔnu lɛnɔ. 19 "Na nsɔ mɔɔsu-mii lɛnɔ nnii si bina inyɔ bɛ́bla kenye kenwi na kayawi mɛni na bɛ́sala bivele lɛla lɛdi ni, mina ɔti ɔni nkya katɔ ɔdubɔbla-ni ute-mii. 20 Ɔsika kesii kani na nkyuli inyɔ iye ɛtɛ bása na mina lɛnyi kemo ni, ami lɛnɔ nkya-ma akɔ." 21 Amu na Petro ɔ́kpɛ úde Yesu na úye-nwu ɔnini, "Blɔti, si mina ɔƒɔtaadine ɔkpana ɔɔƒiɔ́-mii ni, kɔlɛ na ɔdi ka liti lɛkyiɛ-nwu? Liti lɛkyiɛ-nwu laa maatɛ?" 22 Yesu ɔ́su-nwu ɔnini, "Ɔɔɔdi maatɛ kani! Mmomu liti ku aavlanyɔ akpa maatɛ na ɔlɛka eti akyiɛ-nwu. 23 "Ɔmɛni ɔsu na Katɔti lɛga bɔdi buse aani ɔga ɔni náwia ka ɔbuku nwuna bekyuli bani mɔɔbla-nwu kabla akunta. 24 Uwi ɔni na úse kalɔ kani na béti ɔnana ɔdi ɔni nda-nwu lɛlakɛ bonwu kayu béboku. 25 Na ka ɔnana ɔmmɔ uuubo lɛla lɛni na ɔkana kayu kammɔ bɔƒɔ ɔsu ni, ɔga ɔmmɔ údie lɛdi ɔnii beti anwu ku ulekudi ku nwuna bebi ku ala ani ƒui na ubo beye na baƒɔ kayu kammɔ. 26 "Mmɔ na ɔnana ɔmɛni ɔ́lɛ ɔga ɔmmɔ akɔnkɔ kalɔ na úvele-nwu ɔnini, ’Kɛku-mi kayi na ndubɔƒɔ-ɔ kana ƒui!’ 27 Ɔnana ɔmmɔ lɛlɔ lɛ́kywi ɔga ɔmmɔ kaƒɔ, anwuɔsu úti kayu kammɔ ƒui ɔ́kyiɛ-nwu na ɔ́nyonu-nwu na ɔ́tɔlɔ. 28 "Amu ka ɔnana ɔmɛni ɔ́lɛ ni, útánu nwuna ɔblane ɔkpana ɔni nda-nwu abuli atɛ lɛyuƒɔla. Amu na úƒie-nwu na ɔ́da-nwu limɔ ɔ́mana momoomo na ɔ́su-nwu ɔnini, ’Ƒɔ-mi kayu kani na ada-mi!’ 29 "Na nwuna ɔkpana ɔmmɔ úvele-nwu ɔnini, ’Kɛku-mi kayi na ndubɔƒɔ-ɔ kana ƒui!’ 30 "Nsu úbulo na ɔ́ya na bákya-nwu ɔtɔ watálɛ uwi ɔni na wakana kayu kammɔ ƒui bɔƒɔ. 31 Na ka nwuna kabla bablane bakpana bánu lɛla lɛni nálɛ ni, kasusu kékpoku-ma na bésie bátásu ɔga ɔmmɔ ala ani ƒui nébo. 32 "Anwuɔsu ɔga ɔmmɔ ɔ́tala na bátálɔ kabla ɔblane ɔmmɔ béboku na ɔ́su-nwu ɔnini, ’Ukyuli ukpidi na adi. Ka évele-mi anii nti nkyiɛ-ɔ ni, líti lɛla lɛdi biala lɛ́kyiɛ-ɔ. 33 Lɛni kani na ɔdi ka awɔ lɛnɔ anu ƒula ɔkpana kɔnyana aani kalɛ na lɛ́nu-ɔ kɔnyana.’ 34 Na ɔga ɔmmɔ ɔ́kɛ kɔnyi geen na úti-nwu úte ɔnii bakya-nwu ɔtɔ na bani-nwu kɔtu utédu uwi ɔni na waƒɔ kayu kammɔ ƒui." 35 Amu na Yesu ɔ́wɔlɔ kɔtɛ kɔmmɔ ɔnini, "Lɛni kani na mina Ɔti ɔni nkya katɔ ɔdubɔbla bina akɔ ɔdi biala si biléti taakyiɛ bina baƒɔtaadine bakpana ɔ́si bina kayi kemo ƒui."

19

1 Ka Yesu ɔ́su ala amɛni ƒui ɔ́wɔlɔ ni, ɔ́tɔlɔ Galilea na úsie Yudea kalɛkɛ na Yordan ketu ɔvi. 2 Na bekyuli pii badi básiaku-nwu kama na ɔ́bwi-ma lɛlɛ na mmɔ. 3 Amu na Ƒarisiƒuɔ badi bésie-nwu kudɔ banii bétéwi-nwu kenye benu. Na béye-nwu banini, "Mose ɔda bubo úte kuƒi ka ɔnana ɔsia kasusu biala lɛlɔ na ɔnyonu ulekudi?" 4 Yesu údie kenye ɔnini, "Bítaka na Bunweni Kedee Ɔku kemo ka kalɔ kesekɔ ni, Katɔti údie ɔnana ku uleku? 5 Na Katɔti ɔ́su ɔnini, ’Ɔmɛni ɔsu ni, ɔnana ɔdubɔda ɔti ku uni use na uti lɛlɔ utámana ulekudi na bana inyɔ babla ɔlɔna unwi.’ 6 Ɔmɛni ɔsu ni, basɔ baaadi nkyuli inyɔ. Mmomu bénwini ukyuli unwi. Anwuɔsu útalɛka ukyuli ugyingya lɛla lɛni na Katɔti úti ɔ́sala." 7 Mmɔ na Ƒarisiƒuɔ bammɔ básu-nwu banii, "Amu na bi ɔsu na Mose úte kuƒi ɔnii ɔnana ute ulekudi ɔku ka ɔnyonu-nwu na udie-nwu ulu?" 8 Yesu údie kenye ɔnini, "Mose úte-mii kuƒi ɔnii bɛnyonu bina beleku na bina atu ɔkplu ɔsu. Nsu ɔ́si kalɔ kesekɔ ni, na uuuse lɛni. 9 Na ɔƒɛni ni, mɔɔsu-mii nnii si ɔnana ɔdi ɔ́nyonu ulekudi na ɔɔɔdi kɔsɔnɔ na ɔ́di asa na útéti uleku ɔbambadi ni, ɔ́di kɔsɔnɔ." 10 Amu na Yesu batɛyane básu-nwu banini, "Si lɛni na kɔgya ku kule litemi lise ni, si ɔnana úteti uleku muedi ni, na ɔdia utulo." 11 Na Yesu ɔ́su-ma ɔnini, "Ɔɔɔdi ukyuli biala ndubɔkana na ɔbla ala ani na bɛɛsu mɛni, amu ntu bekyuli bani na Katɔti úte-ma kani. 12 Ɔsika lɛla lɛni ɔsu na banana beléti beleku lɛdanku kasusu lidu lidu. Badi ni, lɛni na báwɔ-ma. Na badi ama ni, bekyuli nábla-ma lɛni. Na badi lɛnɔ ni, beléti beleku ɔsika baawia ka belie ngba bataabla Katɔti lɛga bɔdi kabla ɔsu. Si bɛɛkana ni, bitaabla lɛla lɛni na lɛ́su mɛni." 13 Bekyuli badi béti banamu béboku Yesu kudɔ banii uti enu ɔsia-ma lɛlɔ na ɔkpali katɔ ute-ma. Nsu ni, nwuna batɛyane bádɔnku bekyuli bammɔ. 14 Amu na Yesu ɔ́su batɛyane bammɔ ɔnini, "Bɛya na banamu bammɔ bebo-mi kudɔ na bitetile-ma kuƒi. Ɔsika Katɔti lɛga kadikɔ kese kete bekyuli bani néboku lɛlɔ kalɔ aani banamu bamɛni udu kalɛ." 15 Yesu úti nwuna enu ɔ́sia-ma lɛlɔ na ɔ́kpali katɔ úte-ma. Nwuna kama ni, ɔ́tɔlɔ. 16 Na uwi bamba kemo ni, okloƒu ɔdi úbo Yesu kudɔ na úye-nwu ɔnini, "Ɔtinane, bi ndia na ɔlɛka lɛbla asa na Katɔti ute-mi ngba bɔni nsɔ naaadubo bɔsa kudii?" 17 Amu na Yesu údie kenye ɔnini, "Lɛla lɛni ndia na ɔlɛka babla lɛlɔ litemi na eeye-mi? Katɔti lɛti pɛ ndia. Na si aayɔ́ anii Katɔti ute-ɔ ngba bɔni nsɔ naaadubo bɔsa kudii ni, di nwuna ɔda bubo ɔmmɔ lɛlɔ." 18 Mmɔ na ɔnana ɔmmɔ úye-nwu ɔnini, "Ɔda bubo bɔmani?" Yesu ɔ́su-nwu ɔnini, "Tadu ukyuli, tadi kɔsɔnɔ, teyu, tada ƒula ukyulikpana kenye, 19 bu ƒula ɔti ku ƒula uni, na ayɔ ƒula ukyulikpana aani ƒula lɛlɔ kalɛ." 20 Amu na okloƒu ɔmɛni údie kenye ɔnini, "Lɛ́ɛdi ɔmmɔ ƒui lɛlɔ. Bi lɛnɔ násɔ ébu na lɛbla?" 21 Yesu ɔ́su-nwu ɔnini, "Si aayɔ́ anii aabla sɛɛn awɔlɔ ƒui ni, sie na etéti ala ani ƒui na ébo eye. Na eti egulabi ammɔ ete bawabane, na adubɔkɛ lɛyuƒɔla na katɔ. Ɔmmɔ kama asa na ebo abasiaku-mi kama." 22 Nsu ka okloƒu ɔmmɔ únu lɛla lɛmɛni ni, ebiti átada-nwu na ɔ́gyu ɔ́tɔlɔ, ɔsika ubo egulabi pii. 23 Amu na Yesu ɔ́su nwuna batɛyane ɔnini, "Mɔɔsu-mii nwaa nnii ɔdubɔyu balakɛne ɔkplu asa na beduo Katɔti lɛga kadikɔ. 24 Nsɔ mɔɔsia kama lɛsu-mii nnii úse ubo ɔlakɛne ɔkplu geen asa na wakana na weduo Katɔti lɛga kadikɔ utulo kalɛ na ebuo ɔni nébomo utulo ƒui ɔvi udila liƒi." 25 Uwi ɔni na batɛyane bammɔ bénu ɔmɛni ni, ɔ́bla-ma dɛye dɛye. Anwuɔsu béye banii, "Amu si use lɛni ni, ɔma ndubɔkana na ɔkɛ ngba bɔni nsɔ naaadubo bɔsa kudii?" 26 Amu na Yesu ɔ́nu-ma anumi na ɔ́su-ma ɔnini, "Ɔyawine biala ulakana ɔmɛni bɔbla. Nsu Katɔti anwu ni, ɔɔkana lɛla biala bɔbla." 27 Amu na Petro ɔ́su-nwu ɔnini, "Nu! Bɔ́da lɛla lɛdi biala búse na bɔsiaku-ɔ kama. Bi na bɔdubo bɔkɛ?" 28 Yesu ɔ́su-ma ɔnini, "Amii bɛkɛ kayi. Uwi ɔni na ami Ukyuli Ɔyawine Ubi mebo na mina lɛlɔyɔ kemo na nlie mina lɛgaboku lɛlɔ na kayawi kawɔdi kammɔ kemo ni, bina leevu-inyɔ bani nsiaku-mi lɛnɔ bɛdubulie agaboku lɛlɔ na bɛdi Israelƒuɔ adukpa leevu-inyɔ lɛlɔ. 29 Na ukyuli biala ɔni néni nwuna kaduli iye banwani bananabi iye banwani belekubi iye uni iye bebi iye imo ka ɔsiaku-mi ɔsu ni, ɔdubɔkɛ-nya akpa eti anyɔ utulo. Na Katɔti ɔdubute-nwu ngba bɔni nsɔ naaadubo bɔsa kudii. 30 Nsu ni, bekyuli pii bani ntɔ ɔƒɛni ni, badubɔvi bakpɛ kama. Na bani nkpɛ kama ɔƒɛni ni, badubɔvi batɔ."

20

1 "Katɔti lɛga bɔdi buse aani ɔmɛni kalɛ. Uwi ɔdi ni, ukyuli ɔdi ɔ́ta ɔtanta tutuutu ɔnii utáwia bekyuli badi na batuma nwuna kemo bete-nwu na limeyi lɛyuƒɔla kenye. 2 Kemo ɔlati ku kabla bablane bénu lɛlɔ kalɔ ka badubɔƒɔ limeyi lɛyuƒɔla, na bátɔlɔ bésie-nwu kemo. 3 "Uwi ɔni na úbo lɛdɔ yaalenwi ni, ɔnana ɔmmɔ ɔ́sɔ úsie kuyeya na útánu banana badi ka benye ukpludi. 4 Anwuɔsu ɔ́su-ma ɔnini, ’Amii lɛnɔ biteesie mina kemo bitátuma na ndubɔƒɔ-mii kayu kani námanku bina kabla kammɔ.’ 5 Anwuɔsu bésie kemo kammɔ. "Na ɔ́sɔ úsie kuyeya mmɔ útábla lɛni kani lɛdɔ leevu-inyɔ ku lɛdɔ ɛtɛ kemo. 6 Uwi ɔni na lɛdɔ ɛlɔ líbo ni, ɔ́sɔ úsie kuyeya mmɔ na útánu banana babambadi ka bénye mmɔ. Na úye-ma ɔnini, ’Bi nébo ɔsu na amii bilie mɛni ɔmwi limeyi limodi na bítabla kabla kadi?’ 7 "Bédie kenye banii, ’Ukyuli ɔdi útete-bu kabla kadi ɔnii bɔbla.’ "Anwuɔsu ɔ́su-ma ɔnini, ’Amu biteesie mina kemo.’ 8 "Amu uwi ɔni na lɛdɔ ɛku líbo ni, kemo ɔlati ɔmmɔ ɔ́su batumane bammɔ lɛlɔ ɔnune ɔnini, ’Lɔ batumane bammɔ ƒui na aƒɔ-ma kayu. Na ese kalɔ asi bekyuli bekplodi lɛlɔ atálɛ bedeedi lɛlɔ.’ 9 "Amu na báƒɔ limeyi lɛyuƒɔla kayu béte bekyuli bani nébo useyi lɛdɔ ɛlɔ kemo. 10 Na uwi ɔni na údu bani néesie ɔtanta lɛdɔ ɛku lɛlɔ ni, básusu banii ama badubɔkɛ betulo bana bakpana. Nsu ama lɛnɔ ɔdi biala ɔ́kɛ limeyi kenye lɛyuƒɔla. 11 Na ka báƒɔ egulabi ammɔ ni, bése kalɔ baadɔnku kemo ɔlati ɔmmɔ banii, 12 ’Bekyuli bani nábla kabla ɔdɔ unwi ku abu bani nénye ɔƒɛ lɛlɔ limeyi limodi ƒui bɔ́ƒɔ lɛyuƒɔla linwi!’ 13 "Amu na kemo ɔlati ɔmmɔ ɔ́su-ma ɔnini, ’Bakpana, binu kalɔ. Ńtaƒiɔ-mii. Ami ku-mii ƒui búnu kalɔ bɔnii limeyi kenye kayu ndi bina lɛyuƒɔla. 14 Anwuɔsu bɛƒɔ bina lɛyuƒɔla na biteesie kaduli. Mɔɔyɔ́ ka lite bekyuli bekplodi bamɛni lɛyuƒɔla lɛni kani na líte-mii. 15 Mbo kuƒi na lɛblaku mina egulabi kalɛ na mɔɔyɔ́. Anwuɔsu ɔƒɛ utada-mii na mina lɛƒɔndia lɛlɔ.’ " 16 Amu na Yesu ɔ́wɔlɔ ɔnini, "Lɛni geen na bekyuli bani ntɔ badubɔvi bakpɛ kama, na bani nkpɛ kama bavi batɔ." 17 Uwi ɔni na Yesu ku nwuna batɛyane bákɔ bésela Yerusalem ni, úti-ma úsienku kɔƒɛlɛ. 18 Na ɔ́su-ma ɔnini, "Binu, búsela Yerusalem kesii kani na badubuti ami Ukyuli Ɔyawine Ubi bakya bakpane benengu ku ɔda bubo ala batinane enu kemo. Na badubɔdu-mi kukpi kɔtɔ. 19 Na ama bani naaadi Yudaƒuɔ badubuti-mi babla lɛmala, na bebo-mi, na bakana-mi bamana ugyii lɛlɔ na likpi. Nsu emeyi atɛ kama ni, Katɔti ɔdubɔgyila-mi ɔlɛku bekpine akɔ." 20 Amu na Sebedeo ulekudi útiku nwuna bebi inyɔ úsienku Yesu kudɔ ɔnii útevele-nwu kebunku. 21 Na Yesu úye-ma ɔnini, "Bi na aawia?" Amu na uleku ɔmmɔ údie kenye ɔnini, "Mɔɔwia ka ese-mi kayi na si éduo ƒula lɛga kadikɔ na ete kuƒi na mina bebi bananabi inyɔ bamɛni belie ƒula kɔdianu kakɛ ku ƒula kɔmii kakɛ." 22 Yesu ɔ́su-ma ɔnini, "Bɛɛɛgyi lɛla lɛni geen na biiye. Lɛbibo lɛni ndubo buti ni, amii lɛnɔ bɛdubɔkana-nya buti?" Amu na bedie kenye banii, "Ɛɛn, bɔdubɔkana." 23 Mmɔ na Yesu ɔ́su-ma ɔnini, "Sɔsɔ na ɔdi ka bɛdubɔkana-nya buti. Nsu liiibo kuƒi ka lidie ukyuli ɔdi nnii ulie-mi kɔdianu ku kɔmii. Kuliekɔ kɔmɛni kuse kute bekyuli bani na mina ɔti ɔ́klibi-ku úse." 24 Amu uwi ɔni na batɛyane leevu bakladi bénu ka banwani bammɔ baayɔ́ ka badi-ma lɛlɔ ni, béti kɔnyi geen! 25 Anwuɔsu Yesu ɔ́lɔ-ma ɔ́sala na ɔ́su-ma ɔnini, "Bɛgyi ka lɛlɔ badine bani mɔɔdi bekyuli bani nátaƒɔ bátadi lɛlɔ ni, bebo ɔyikun biala na bana lɛlɔ. 26 Nsu ɔɔɔdi lɛni na ɔlɛka use na amii baƒɔtaadine akɔ. Si bina akɔ ɔdi ɔɔyɔ́ ka ɔƒɔ lɛnyi ku ɔbu ni, ɔlɛka unwini kabla ɔblane ute bakladi. 27 Na si bina akɔ ɔdi ɔɔyɔ́ ka ɔbla udeedi ni, ɔlɛka ɔbla lɛlɔ aani ukyuli uyedi ute bakladi ƒui. 28 Lɛni na ami Ukyuli Ɔyawine Ubi lɛ́bla. Ńtebo nnii babla mina kabla. Mmomu líbo mbabla kabla na liti mina ngba lɛƒɔ bekyuli pii lili kayu." 29 Uwi ɔni na Yesu ku nwuna batɛyane bátɔlɔ Yeriko ni, bekyuli pii badi basiaku-ma. 30 Na banumbwɛne inyɔ badi belie ulu kudɔ na bénu ka Yesu ɔ́si ɔɔví. Amu na bése kalɔ baava banii, "Blɔti, Ɔga Dawid Uwɔ! Nu-bu kɔnyana!" 31 Bekyuli bammɔ básu banumbwɛne bammɔ banii baba lɛsɛ. Nsu ni, báva momoomo bébu banii, "Blɔti, Ɔga Dawid Uwɔ! Nu-bu kɔnyana!" 32 Yesu údi únye na ɔ́lɔ-ma úboku na úye-ma ɔnini, "Bi na bɛɛwia bɛnii mbla nte-mii?" 33 Amu na bédie kenye banini, "Ati, bɔɔyɔ́ ka aya na butaanu." 34 Amu na Yesu ɔ́nu-ma kɔnyana na útuku bana anumi. Na kɔnakunwi ni, bákana na baanu, na básiaku-nwu kama.

21

1 Uwi ɔni na Yesu ku nwuna batɛyane bákpɛ béde Yerusalem na bétédu Betƒage na Inɔ Egyii Kɔbi lɛlɔ ni, Yesu ɔ́tala nwuna batɛyane inyɔ na batɔ anumi. 2 Na ɔ́su-ma ɔnini, "Biteesie lɛkpaklɔ lɛni ntɛ-mii lɛtɔtɔ mmɔ kemo. Mmɔ ni, bɛdubɔnu ebuo utine ɔni na bákya-nwu kabuli na ubidi unye-nwu kudɔ. Bidie-nwu kabuli na biti-ma biboku-mi. 3 Na si ukyuli ɔdi úye-mii lɛla lɛdi ni, bɛsu-nwu bɛnii, ’Blɔti mɔɔwia-ma.’ Na badubɔnyonu-ma bete-mii kɔnakunwi." 4 Ɔmɛni ɔ́lɛ lɛni aani kalɛ na Katɔti kenye udiene ɔdi ɔ́su úse ɔnii, 5 "Bɛsu Sion bekyuli bɛnii, ’Bɛnu! Bina ɔga ɔdubo-mii kudɔ. Úboku lɛlɔ kalɔ na ulie ebuo ala utine ubi lɛlɔ ɔdubo.’ " 6 Anwuɔsu batɛyane inyɔ bammɔ bésie na bátábla aani kalɛ na Yesu ɔ́tala-ma ɔnii batábla. 7 Na béti ebuo utine ɔmmɔ ku ubi béboku, na béti bana adi béwi-ma lɛlɔ, na Yesu ɔ́kɔ úlie ubi ɔmmɔ lɛlɔ. 8 Na bekyuli bammɔ beete yiidu na béti bana adi béwi ulu lɛlɔ. Na badi lɛnɔ békulo kuke béwi ulu ɔmmɔ lɛlɔ. 9 Amu na bekyuli bani ntɔ ku bani nkpɛ ƒui bése kalɔ baava taasu banii, "Yiidu! Ɔga Dawid Uwɔ ɔmmɔ ɔ́si ɔdubo o-o! Bimwi anwu ɔni ndubo na Blɔti lɛnyi kemo! Hosiana!" 10 Uwi ɔni na Yesu úduo Yerusalem ni, nwuna lɛlɔ litemi lɛ́ƒɔ ɔma ɔmmɔ ƒui. Na bekyuli béye lɛlɔ banii, "Ɔma na ɔdi?" 11 Na bekyuli bamba bédie kenye banini, "Ɔmɛni ndi Katɔti Kenye Udiene Yesu ɔni nási Nasaret na Galilea kalɔ lɛlɔ!" 12 Yesu úsie útéduo Katɔti kakpakɔ na ɔ́gya bekyuli bani nkya mɔɔdi kuye na mmɔ ɔ́lɛku kaduli kammɔ kemo. Údi kasiakɔ kani lɛlɔ na bekyuli bani mɔɔvumana kɔlɔ bamba egulabi teete bekyuli mmɔ úbo. Na údi bani muuyé babloduma lɛnɔ eboku úbo. 13 Na ɔ́su-ma ɔnini, "Bénweni na Bunweni Kedee Ɔku kemo ka Katɔti ɔ́su ɔnini, ’Badubɔlɔ mina kaduli banii kesii kani na badubɔkpali katɔ.’ Nsu amii bíti-ka bínwini beyune kabɛkɔ!" 14 Amu na badi béti banumbwɛne ku bani naaakana busie kaduɛ béboku kakpakɔ kaduli mmɔ, na Yesu ɔ́bwi-ma. 15 Na ka bakpane benengu ku ɔda bubo ala batinane bánu akɔla ani na Yesu ɔdaku bɔbla ku banamu bani mɔɔva taasu banii, "Bimwi Ɔga Dawid Uwɔ" mmɔ ni, béti kɔnyi geen. 16 Anwuɔsu béye Yesu banii, "Eenú lɛla lɛni na banamu bammɔ baasu mɛni?" Na Yesu údie kenye ɔnini, "Muunú. Na ngyi lɛnɔ ka bɛ́ka ɔmɛni na Bunweni Kedee Ɔku kemo ka ni, ’Ábla banamu ku bebiwɔ anii beti bumwi bɔni náƒɔ kuye geen bete-ɔ.’ " 17 Ɔmmɔ kama ni, Yesu ɔ́tɔlɔ bakpane benengu ku ɔda bubo ala batinane bammɔ kudɔ na úsie útéduo Betania útátɛ. 18 Na kadi kégye ɔtanta ɔni na ɔ́sɔ únwini ɔdubo ni, kɔka kubo kɔɔda-nwu. 19 Na ka ɔ́nu kɔdingyii kɔdi na ulu kudɔ mmɔ ni, údeyi úsie mmɔ. Nsu útanu lɛla lɛdi útetulo kuna evete. Anwuɔsu ɔ́su kugyii kɔmmɔ ɔnini, "Asɔ alanwu ebi adi kudii lɛnɔ." Kɔnakunwi ni, kɔdingyii kɔmmɔ kúse kalɔ kɔɔyɛyɛ. 20 Ka batɛyane bammɔ bánu lɛni ni, kasusu kéƒu-ma. Na béye banini, "Bi náya na kɔdingyii kɔmɛni kúkpi kɔnakunwi lɛni?" 21 Amu na Yesu údie kenye ɔnini, "Mɔɔsu-mii geen nnii si bɛ́ƒɔ bɛ́di na bina kasusu keeese inyɔ inyɔ ni, bɛdubɔkana lɛla lɛni na lɛ́bla kɔdingyii kɔmɛni bɔbla. Nsu ɔɔɔdi ɔmɛni lɛti. Mmomu ni, bɛdubɔkana na bɛsu kɔbi kɔmɛni muedi bɛnii, ’Gyu mɛni téduo ɛpu kemo,’ na ɔdubɔlɛ lɛni. 22 Na lɛla biala lɛni na bɛdubuye Katɔti na bɔƒɔtaadi kemo ni, bɛdubɔkɛ-ni." 23 Amu na Yesu únwini úbo Katɔti kakpakɔ mmɔ. Na ka ɔɔtina ala ni, Katɔti bakpane benengu ku Yudaƒuɔ benengu bammɔ bébeye-nwu banii, "Kenyekɔ kamani na ebo asa na aabla ala amɛni udu? Na ɔma néte-ɔ kenyekɔ kammɔ?" 24 Mmɔ na Yesu údie kenye ɔnini, "Bɛya na liye-mii lɛla lɛdi linu. Na si bídie kenye kaduɛ ni, asa masu-mii kenyekɔ kani na mbo asa na mɔɔbla ala amɛni. 25 Wɛ na Yohane ɔ́kɛ kenyekɔ kani na ubo asa na ɔ́kpila bekyuli ntu ɔ́siku? Katɔti kudɔ na kási munuu ukyuli kudɔ na kási?" Amu na bése kalɔ beeye lɛlɔ teenu banii, "Bi na ɔlɛka bɔsu? Si bɔ́su bɔnii kási Katɔti kudɔ ni, ɔdubuye-bu ɔnii, ’Bi ɔsu na bítaƒɔ Yohane bítadi?’ 26 Nsu si bɔ́su bɔnii ukyuli kudɔ na ɔ́kɛ-ka ɔ́siku ni, bɔɔyia ka bekyuli badubɔbla-bu lɛla lɛdi, ɔsika bana ƒui báƒɔ bádi banii Katɔti kenye udiene na ɔdi." 27 Anwuɔsu na bédie kenye banini, "Bɔɔɔgyi kesii kani na ɔ́kɛ kenyekɔ kammɔ ɔ́siku." Mmɔ na Yesu lɛnɔ ɔ́su-ma ɔnini, "Lɛni kani na ami lɛnɔ lɛɛɛdubo-mii bɔsu kenyekɔ kani mbo asa na mɔɔbla ala amɛni udu." 28 "Dɛ na bɛɛkali taasiku litemi lɛmɛni lɛlɔ? Ɔnana ɔdi ɔ́kya na ubo bebi bananabi inyɔ. Ɔ́su unengudi ɔnini, ’Ubi, teesie tátuma na mina kemo ɔmwi.’ 29 "Amu na ubi ɔmmɔ údie ɔti ɔda ɔnii, ’Lɛɛɛdubo busie.’ Nsu kama ni, ɔ́vumana kasusu na úsie. 30 "Amu na ɔti úsie útásu ubidi unyɔdi lɛnɔ lɛni kani. Na anwu ɔ́tuna, nsu útesie. 31 "Bana kemo ɔmani nábla ɔti ɔmmɔ lɛyɔla?" Bédie kenye banii, "Ubi unengudi ɔmmɔ." Amu na Yesu ɔ́su-ma ɔnini, "Mɔɔsu-mii nwaa nnii beyune ku bayalɛ baaví-mii teeduo Katɔ Ɔga Ɔma! 32 Ntu Ɔkpilane Yohane úbo úbatina-mii ulu buni ɔni lɛlɔ na bɛsia, nsu bítaƒɔ-nwu bítadi. Nsu beyune ku bayalɛ ama báƒɔ bádi. Na ina ka bɛ́nu ɔmɛni muedi ni, bítavumana bina kasusu na bɛƒɔ-nwu bɛdi. 33 "Binu lɛgba lɛbambadi lɛdi. Ukyuli ɔdi ɔ́kya dii ɔni mbo adingyii kemo kani na ɔ́tu awodu ɔ́mana. Ɔ́bla ntɛ kebulokɔ na ɔ́tu ɔgyumanane keliekɔ. Amu na úti kemo kamɛni úte bekyuli badi ɔnii bataanu-ka lɛlɔ, na ɔ́tɔlɔ úsie ulu. 34 Uwi ɔni na egyiibi ammɔ édu bude ni, kemo ɔlati ɔmɛni ɔ́tala nwuna kabla bablane ɔnii batáƒɔ nwuna kadikɔ beboku-nwu. 35 "Kemo lɛlɔ banune bamɛni béƒie kabla bablane bamɛni na bébo unwi na bádu unwi, na bébo unwi lɛnɔ atabi bádu. 36 Amu na kemo ɔlati ɔmmɔ ɔ́sɔ ɔ́tala kabla bablane babambadi bani mmomo ntulo bedeedi. Na bábla ama lɛnɔ aani kalɛ na bábla bedeedi bammɔ. 37 Kawɔlɔkɔ ni, ɔ́tala ubidi ɔlati ɔ́kya-ma. Na ɔ́su ɔnii, ’Lɛ́ƒɔ lɛ́di ka badubɔbu mina ubidi anwu.’ 38 "Nsu uwi ɔni na lɛlɔ banune bamɛni bánu ubidi ɔmɛni ni, básu lɛlɔ banini, ’Aanu kemo ɔlati ubidi ɔni ndi nwuna ala ɔdine. Bɛya na bɔdu-nwu na buƒie nwuna ala bɔƒɔ.’ 39 Anwuɔsu béƒie-nwu na bebo balɛku kemo kammɔ kemo, na bádu-nwu." 40 Amu na Yesu úye-ma ɔnini, "Ɔƒɛni ni, bi na bɛɛbu ka kemo ɔlati ɔmmɔ ɔdubo kemo lɛlɔ banune bammɔ bɔbla si ɔ́si úbo?" 41 Bédie kenye banini, "Ɔdubɔdu bekyuli bekpidi bammɔ ulikplu kemo na uti kemo kammɔ ute lɛlɔ banune babambadi bani ndubuti edula beboku-nwu si údu edula ɔƒɛwi." 42 Na Yesu ɔ́su-ma ɔnini, "Bínu na Bunweni Kedee Ɔku kemo ka ni, ’Lɛtabi lɛni na batune béni báva banii lɛɛɛdia ni, ani mmomu nébenwini lɛtabi lɛni náƒɔ kuye litulo na atabi ƒui akɔ. Katɔti nábla lɛla bonwu lɛmɛni. Na lɛ́ƒɔ-bu anu geen!’ " 43 Amu na Yesu ɔ́sɔ ɔ́su-ma ɔnini, "Anwuɔsu mɔɔsu-mii nnii Katɔti ɔdubɔƒɔ nwuna lɛga kadikɔ kammɔ na bina kudɔ bileduo-ka! Na ɔdubuti ute bekyuli bamba bani ndubɔbla nwuna lɛyɔla. 44 Na ukyuli biala ɔni mebuli mayu lɛtabi lɛni béni báva mmɔ lɛlɔ ni, ɔdubɔdu lɛlɔ. Na si lɛtabi lɛmmɔ lɛnɔ lɛ́lɛ líbo ɔdi lɛlɔ ni, lɛdubutu-nwu lɛbwɛ kpɛtɛ kpɛtɛ." 45 Na ka bakpane benengu ku Ƒarisiƒuɔ bénu Yesu agba amɛni ni, báti ka ama na ɔda. 46 Anwuɔsu báwia ka beƒie-nwu. Nsu baayia bekyuli pii bammɔ, ɔsika bana ƒui baabu Yesu aani Katɔti kenye udiene.

22

1 Yesu ɔ́sɔ ɔ́tina bekyuli ala na agba kemo ɔnii, 2 "Katɔti lɛga bɔdi buse aani ɔmɛni. Uwi ɔdi ni, ɔga ɔdi ɔ́di uleku buti limeyi lɛdi úte ubidi. 3 Ɔ́tala nwuna kabla bablane ɔnii batásu bekyuli bani na ɔ́lɔ ɔnii bebo limeyi kadikɔ mmɔ na bebo. Nsu béni na banii belebo. 4 "Anwuɔsu ɔ́tala kabla bablane babambadi ɔnii batásu bekyuli bammɔ banii, ’Limeyi lɛni bɔdubo bɔdi lídu! Bɔ́ɔdu bebuo bani ƒui na bɔdubuti bútaanu-mii kama. Na báaklibi lɛla biala bése. Anwuɔsu biteebo uleku ketikɔ!’ 5 "Nsu bana ɔdi biala útabu nwuna bɔlɔ bɔmmɔ. Mmomu bátɔlɔ bésie kesii kani na ɔdi biala ɔɔyɔ́. Ɔdi ɔ́tɔlɔ úsie nwuna kemo. Na ɔdi lɛnɔ úsie kuye kadikɔ. 6 Na babambadi lɛnɔ béƒie kabla bablane bammɔ na bébo-ma na bádu-ma. 7 Ɔga ɔmmɔ ɔ́kɛ kɔnyi geen, na ɔ́tala nwuna bekpone na bátádu bekyuli badune bammɔ ƒui na bákyula bana ɔma. 8 "Amu na ɔ́lɔ nwuna kabla bablane na ɔ́su-ma ɔnini, ’Mina ubi uleku buti limeyi lɛmmɔ bɔdi uwi údu. Nsu bekyuli bani na lɛ́lɔ liboku limeyi lɛmmɔ kadikɔ ni, bátamanku bétete limeyi lɛmmɔ. 9 Anwuɔsu biteesie kuye ekpo ekpo ƒui na bitálɔ bekyuli bani na bɛdubɔnu ƒui bɛnii bebo limeyi kadikɔ mɛni.’ 10 Amu na kabla bablane bammɔ bésie kuye ekpo ekpo ƒui bátálɔ ukyuli biala na bánu béboku. Bekyuli bekpidi ku babuni ƒui béyi ɔtɔ ɔmmɔ. 11 "Na ka ɔga ɔmmɔ úduo úsie utánu bekyuli bani nlie kadikɔ mmɔ ni, ɔ́nu ɔnana ɔni naaakya uleku ketikɔ limeyi bɔdi awu. 12 Na ɔga ɔmmɔ úye-nwu ɔnini, ’Ɔkpana, dɛ na ɔ́bla asa na ébo mɛni na aaakya uleku ketikɔ limeyi bɔdi awu?’ Nsu útakana kenye budie. 13 "Amu na ɔ́su nwuna bagyumanane mmɔ ɔnini, ’Bibo kɔgba bɛda-nwu enu ku lɛgba, na bibo-nwu bɛlɛku bitákya kasuudikɔ. Mmɔ na keku ku animi bɔdu bɔdubɔkya.’ " 14 Na Yesu ɔ́wɔlɔ lɛgba lɛmɛni ɔnini, "Katɔti ɔɔlɔ bekyuli pii ka baƒɔ-nwu badi, nsu ɛlɛɛ kani na ɔ́ƒuna údie-ma akɔ." 15 Ƒarisiƒuɔ badi bátása na bábla kasusu banii betéwi Yesu kenye benu na bawia-nwu litemi. 16 Anwuɔsu bátala bana batɛyane badi ku bekyuli bani nsiaku Herode kama bákya Yesu. Na ka bésie ni, básu-nwu banini, "Ala ɔtinane, bɔgyi ka ese siin na aatina Katɔti bɔƒɔtaadi ulu ɔmmɔ geen, ɔsika alánu ukyuli anumi taabla lɛla lɛdi. Na alákpete bekyuli asula lɛnɔ. 17 Anwuɔsu, su-bu ƒula kasusu. Bula ɔda bubo buute kuƒi ka butaaƒɔ kuyi teete Romaƒuɔ Ɔga Unengudi munuu útalɛka butaaƒɔ?" 18 Nsu Yesu ɔ́ɔnu bana lɛkwɛ likpidi ɔ́ti ɔsu na ɔ́su-ma ɔnini, "Amii anumi lɛlɔ bekyuli! Bi ɔsu na bɛwia-mi litemi? 19 Bɛtina-mi kaplɛ kani na biiti taaƒɔ kuyi kɔmmɔ na bɔnu." Amu na béti ɔdi béboku-nwu. 20 Mmɔ na Yesu úye-ma ɔnini, "Ɔma na báta básia mɛni, na ɔma lɛnyi nsia mɛni?" 21 Amu na bédie kenye banini, "Ɔga Unengudi Kaesare na ɔdi." Anwuɔsu Yesu ɔ́su-ma ɔnini, "Biti lɛla lɛni ndi Kaesare lɛdi bite Kaesare. Na biti lɛla lɛni ndi Katɔti lɛdi bite Katɔti." 22 Ka bénu ɔmɛni ni, kasusu kéƒu-ma na bátɔlɔ-nwu kudɔ. 23 Na limeyi lɛmmɔ kani lɛlɔ ni, Sadukiƒuɔ bani mɔɔsu banii bekpine basɔ baláta bébo Yesu kudɔ. 24 Na bébeye-nwu banini, "Ala ɔtinane, Mose ɔ́su-bu ɔnii si ɔnana ɔdi úkpi na ɔ́da ulekudi úse na beeebo bebi ni, na ɔnana ɔmmɔ ɔnwani ɔnanabi uti ukpinele ɔmmɔ. Na anwu ku-nwu bawɔ bebi. Na beti bebi bammɔ babla aani ɔnana ɔni nsɔ neeebo mmɔ bebi. 25 Amu na uwi ɔdi ni, banwani bananabi maatɛ badi bákya mɛni. Ɔnanabi unengudi úti uleku, na bátawɔ asa na ɔnanabi ɔmmɔ úkpi. Na nwuna ɔnwani ɔnanabi ɔni nsia-nwu kama úti ukpinele ɔmmɔ. 26 Na ɔnanabi unyɔdi ku ɔtɛdi útálɛ maatɛdi lɛlɔ ƒui béti uleku ɔmmɔ ɔni anwu ku bana kemo ɔdi bátawɔ asa na békpi. 27 Na kawɔlɔkɔ ni, uleku ɔmmɔ lɛnɔ úbekpi. 28 Na ɔƒɛni ni, limeyi lɛni lɛlɔ na bekpine badubɔsɔ bata ni, bana akɔ ɔmani ulekudi na uleku ɔmmɔ wenwini ka bana ƒui béti-nwu dii?" 29 Yesu údie kenye ɔnini, "Bɛ́yii ulu ɔmmɔ geen! Ɔsika bilenu Bunweni Kedee Ɔku ɔmmɔ kalɔ, na bɛɛɛgyi lɛla lɛdi na Katɔti ɔyikun lɛlɔ. 30 Na si bekpine básɔ báta belie ngba ni, badubɔbla aani Katɔti batu na beleti beleku na belelie agya lɛnɔ. 31 Bítaka lɛla lɛni na Katɔti ɔ́su-mii ɔ́si kalɛ na bekyuli badubɔsɔ bata lɛlɔ? Katɔti ɔ́su ɔ́siku bina bati kuuku lɛlɔ ɔnini, 32 ’Ami ndi Abraham Katɔti ku Isak Katɔti ku Yakob Katɔti!’ Ɔmɛni ɔɔtina ka ama bani néekpi ni, bamua beli ngba. Anwuɔsu ɔdi ama lɛnɔ Katɔti." 33 Na ka bekyuli pii bammɔ bénu ala amɛni ni, bana kasusu kábla kalɛ kadi na ala ani na Yesu ɔ́tina ɔsu. 34 Uwi ɔni na Ƒarisiƒuɔ bammɔ bénu ka Yesu ala kenye budie bɔ́ya na Sadukiƒuɔ bammɔ básɔ bátakana na beye lɛla lɛdi ni, bábasala. 35 Na bana kemo unwi ɔni ndi ɔda bubo ala ɔtinane ɔ́wia ɔnii uuye Yesu litemi lɛdi na uti ɔkywɛ-nwu kakpagyuɛ. Ɔ́su ɔnini, 36 "Ala ɔtinane, ɔda bubo bɔmani ndi bunengudi ƒui na ɔda bubo bɔmmɔ ƒui akɔ?" 37 Yesu údie kenye ɔnini, "Ɔlɛka bɛyɔ Unwoti ɔni ndi bina Katɔti ku bina kayi ƒui ku bina kɔyu ƒui ku bina kasusu ƒui. 38 Na ɔmɛni ndi ɔda bubo bunengudi ƒui. Na ɔdi uuutulo ɔmɛni. 39 Na ɔni nsɔ nsia lɛnɔ use aani udeedi ɔmmɔ kalɛ. Yɔ ƒula ukyulikpana aani ƒula lɛlɔ kalɛ. 40 Ɔda bubo inyɔ bɔmɛni lɛlɔ na Mose ɔda bubo ku Katɔti kenye bediene ala bɔtina ƒui bɔsia." 41 Ka Ƒarisiƒuɔ badi bása lisu ni, Yesu úye-ma litemi lɛdi ɔnini, 42 "Bi na bɛɛkali taasiku Ukyuli Ɔƒunadi ɔmmɔ lɛlɔ? Na ɔma kaba kemo ubi na ɔdi?" Bédie kenye banii, "Ɔga Dawid kaba kemo ubi na ɔdi." 43 Amu na Yesu úye-ma ɔnini, "Si use lɛni ni, dɛ na ɔ́bla asa na Dawid ɔkɛnku Katɔti Kɔyu ɔyikun lɛlɔ na ɔɔlɔ-nwu ɔnii Ɔti? Na Dawid ɔmmɔ ɔlati ɔ́su ɔnini, 44 ’Katɔti ɔ́su mina Ɔti ɔnini, "Sɔ lie-mi kɔdianu kakɛ wetédu uwi ɔni na maya na akɔliku ƒula lɛgba anya ƒula bekisine lɛlɔ." ’ 45 Na si Dawid ɔɔlɔ Ukyuli Ɔƒunadi ɔmmɔ ɔnii Ɔti ni, dɛ na ɔ́bla na ɔ́sɔ ɔdi Dawid ɔmmɔ kaba kemo ubi?" 46 Bana akɔ ɔdi útakana na udie Yesu litemi lɛmmɔ kenye. Na ɔ́si limeyi lɛmmɔ lɛlɔ ni, ɔdi ɔ́sɔ útakana na use kayi uye Yesu litemi lɛbambadi lɛdi.

23

1 Ɔmɛni kama ni, Yesu ɔ́tɛmiku bekyuli lisu lɛmmɔ ku nwuna batɛyane. 2 Ɔ́su ɔnini, "Ɔda bubo ala batinane ku Ƒarisiƒuɔ ama ni, benye Mose kenye na bebo kuƒi kɔni na bedie Katɔti ɔda bubo bɔmmɔ kalɔ. 3 Anwuɔsu ɔlɛka bɛbla lɛla biala na básu-mii kaduɛ. Nsu ni, bitasiaku ala ani na baabla kama, ɔsika baládi ala ani baasu mmɔ lɛlɔ. 4 Kalɛ na beedie ɔda bubo bɔmmɔ kalɔ ni, ubo bekyuli ɔkplu geen ka badi-mu lɛlɔ aani kalɛ na baatɛ etila ku unu taasia bekyuli lili. Na balayɔ ka bakyaku-ma kɔnu na akɔsi-ma bude. 5 "Baabla lɛla biala kalɛ na bekyuli banu-ma aani Katɔti kabla bablane geen. Bɛnu ala ani na bébo báda bana atɛntɛ ku enubɔ na Bunweni Kedee etemila asia-nya lɛlɔ, ku kalɛ na bákya-nya na ébomo. Na bɛnu kakpakɔ ala ani na báta bámana ala abuni lidu lɛni bákya mmɔ lɛlɔ. 6 Baayɔ́ kuliekɔ kɔbuni bulie na emeyi kadikɔ ku kuliekɔ kunengudi bulie na Yudaƒuɔ kɔsakɔ. 7 Baayɔ́ banii bekyuli beteebo kalɔ teegyele-ma na kuyeya na bataalɔ-ma banii Ala Ɔtinane. 8 "Na bɔƒɔtaadi ulu lɛlɔ ni, bitaya na bekyuli balɔ-mii Unwoti, ɔsika banwa na bɛdi bite lɛlɔ. Na Unwoti unwi pɛ kani na bibo. 9 Na bina akɔ ni, bitalɔ ukyuli ɔdi na kayawi mɛni bɛnii Blɔti, ɔsika Blɔti unwi pɛ na bibo. Na ɔkya katɔ. 10 Na bitalɔ ɔdi bɛnii Ɔtinane, ɔsika bina Ɔtinane unwi pɛ ɔni kani na bibo ndi Ukyuli Ɔƒunadi ɔmmɔ. 11 Bina kemo ɔni mɔɔwia ɔnii ɔƒɔ lɛnyi ku ɔbu ni, ɔlɛka ɔbla aani kabla ɔblane. 12 Na ukyuli ɔni na ɔɔtalaku lɛlɔ katɔ ni, Katɔti ɔdubɔyula-nwu kalɔ. Na ukyuli ɔni muuboku lɛlɔ kalɔ ni, Katɔti ɔdubɔtalaku-nwu katɔ. 13 "Bɔbwɛ muute amii Katɔti ɔda bubo ala batinane ku Ƒarisiƒuɔ! Anumi lɛlɔ bekyuli bɛdi! Bɛ́kalɛ Katɔ Ɔga Ɔma ulu bɛ́da bekyuli. Na amii alati biléduo, na biléte bekyuli bamba bani mɔɔkya ɔkplu lɛnɔ ulu na beduo. 14 Bɔbwɛ muute amii Katɔti ɔda bubo ala batinane ku Ƒarisiƒuɔ! Anumi lɛlɔ bekyuli bɛdi! Biisié bekpinele kudɔ ka bitébunku-ma, nsu bɛɛtɔ́lɔ-ma taaƒɔ-ma ala. Na bɛɛkpali katɔ gyɔlɔɔ taabu-ma kɔdɔlɔ. Ɔmɛni ɔsu ni, bina kɔtu bɔni bɔdubɔkɔ katɔ bubu! 15 "Bɔbwɛ muute amii Katɔti ɔda bubo ala batinane ku Ƒarisiƒuɔ! Anumi lɛlɔ bekyuli bɛdi! Bɛkɛ kayawi ekpo ekpo ƒui biitú lɛlɔ kalɛ na bɛkɛ ina ɔƒɔtaadine unwi bite Katɔti. Na si bɛ́kɛ ɔdi ni, bɛɛtina-nwu kalɛ na ubie na uduo lɛgyavonku lɛmmɔ kemo utulo amii alati ƒui! 16 "Bɔbwɛ muute amii banumbwɛne ulu batinane bani anumi nábwɛ! Bɛɛtina bɛnii, ’Si ukyuli ɔ́kpali ala ɔ́lɔ Katɔti kakpakɔ úse kenye kadi ni, linyese lɛmmɔ liiibo ɔkplu. Nsu si ɔ́kpali ala ɔ́lɔ sika ugyiedi ani nsia Katɔti kakpakɔ mmɔ úse kenye kadi ni, linyese lɛmmɔ lɛdubɔyu ɔkplu geen.’ 17 Banumbwɛne badɔlɔdi! Bi náƒɔ kuye útulo, sika ugyiedi ɔmmɔ munuu Katɔti kakpakɔ kani mɔɔyá na sika ugyiedi ɔmmɔ ɔɔbla kedee? 18 Bɛɛtina lɛnɔ bɛnii, ’Si ukyuli ɔdi ɔ́kpali ala ɔ́lɔ Katɔti lɛkpabi úse kenye kadi ni, linyese lɛmmɔ liiibo ɔkplu. Nsu si ɔ́kpali ala ɔ́lɔ ala ani na béti básia lɛkpabi lɛmmɔ lɛlɔ úse kenye ni, linyese lɛmmɔ lɛdubɔyu ɔkplu geen.’ 19 Banumbwɛne geen na bɛdi! Bi náƒɔ kuye útulo, ala ani nsia lɛkpabi lɛmmɔ lɛlɔ munuu lɛkpabi lɛni mɔɔyá na ala ammɔ aabla kedee? 20 Anwuɔsu ni, si ukyuli ɔdi ɔ́kpali ala ɔ́lɔ lɛkpabi úse kenye ni, na linyese lɛmmɔ lɛdanku lɛkpabi lɛmmɔ ku ala ani nsia-ni lɛlɔ ƒui. 21 Na si ɔ́kpali ala ɔ́lɔ Katɔti kakpakɔ úse kenye ni, na linyese lɛmmɔ lɛdanku kakpakɔ kammɔ ku Katɔti ɔni keliekɔ ndi kakpakɔ kammɔ. 22 Na si ukyuli ɔ́kpali ala ɔ́lɔ katɔ úse kenye ni, nwuna linyese lɛmmɔ lɛdanku Katɔti lɛgaboku ku Katɔti ɔlati ɔni nlie lɛgaboku lɛmmɔ lɛlɔ. 23 "Bɔbwɛ muute amii Katɔti ɔda bubo ala batinane ku Ƒarisiƒuɔ! Anumi lɛlɔ bekyuli bɛdi! Biiti kevoma kutu akyala ƒɛƒɛɛ ani bɛ́bla muedi lɛkpa leevudi teete Katɔti, nsu bíni na biládi ɔda bubo bɔni náƒɔ kuye geen butulo lɛlɔ. Na muna lɛlɔ bɔdi ndi kalɛ na bilanu bekyuli anumi bilabla lɛla lɛdi. Na bɛnu bekyuli kɔnyana. Na bɛdi lɛla biala ulu lɛlɔ bite bekyuli. Ala amɛni lɛnɔ na ɔlɛka bɛbla, na bitada ɔdi bitese. 24 Batɔnkune banumbwɛne bɛɛsia bina ɔdi anu na bɛɛtimi alɔlɔ blii suɛ na ntɛ anumi. Nsu bina ablala aatina ka biibweli kubweyi kɔni ntulo balɔlɔ bammɔ ƒui! 25 "Bɔbwɛ muute amii Katɔti ɔda bubo ala batinane ku Ƒarisiƒuɔ! Anumi lɛlɔ bekyuli bɛdi! Bɛɛƒɔ bina lɛɛƒɛɛ ku akyami kama na eekeye, nsu ana kemo eesé lɛlɔ aani kalɛ na bíyi ku ɔdivo ku ami lɛti lɛkɛ. 26 Awɔ Ƒarisini ɔnumbwɛne! Ka ƒula ɔɔƒɛɛ kemo bɔƒɔ, na nwuna kama lɛnɔ kadubukeye. 27 "Bɔbwɛ muute amii Katɔti ɔda bubo ala batinane ku Ƒarisiƒuɔ! Anumi lɛlɔ bekyuli bɛdi! Bise aani kɔƒiɔtɔ kɔni na bákwa-ku kama na kɔɔdia bɔnu. Nsu nwuna kemo ɔdi ukpine ɔni nébie na úbu ekubi ekubi. 28 Lɛni kani na bɛɛbla lɛlɔ aani bekyuli babuni na bekyuli anumi, nsu bíyi ku kenwini ku ekpidi lidu. 29 "Bɔbwɛ muute amii Katɔti ɔda bubo ala batinane ku Ƒarisiƒuɔ! Anumi lɛlɔ bekyuli bɛdi! Bɛɛtú kɔƒiɔtɔ kɔbuni teete Katɔti kenye bediene bani nélie siin, na bɛɛklibi-ku kaduɛ. 30 Na bɛɛsu ka, ’Si bula bati kuuku uwi na bulie ni, nka abu bulasiaku-ma kama na bɔdu Katɔti kenye bediene bammɔ.’ 31 Nsu bina ala ani bɛɛbla mɔɔtina geen ka bekyuli bani nádu Katɔti kenye bediene bammɔ kaba bebi na bɛdi. 32 Anwuɔsu ni, bisie anumi na bɛwɔlɔ lɛla lɛni na bina bati kuuku bése kalɔ. 33 "Bekyuli bekpidi bɛdi! Bise aani balakpi ku bana bebi! Anwuɔsu ni, bɛɛɛdubo bɔkana na bikeli Katɔti kɔtu kɔni na ɔdubɔni-mii na lɛgyavonku kemo! 34 Ɔmɛni ɔsu ni, ndubɔtala Katɔti kenye bediene ku banundane ku Katɔti ɔda bubo ala batinane lɛkya-mii akɔ. Na ka biikisi-ma ɔsu ni, bɛdubɔkana badi bɔmana ugyii lɛlɔ na bekpi, na bibo badi kugyiimi na kasalakɔ, na bɛbɔku badi lɛnɔ bɛsiku ɔma unwi bisienku ɔma unyɔdi kemo. 35 Na bekyuli bani nse siin ubugya ɔni na bíwiakun ɔ́si Habel lɛlɔ útálɛ Barakia ubidi Sakaria ɔni na bina bati bádu-nwu na kakpakɔ ku lɛkpabi ntɛ mmɔ ni, ubugya ɔmmɔ ɔdubɔsi bina kadi bekyuli ƒui lɛlɔ. 36 Na mɔɔsu-mii geen ka ubugya buwiakun bɔmɛni bɔsia amii bani nlie ngba mɛni lɛlɔ. 37 "Yerusalem, Yerusalem! Awɔ muubó Katɔti kenye bediene ku bekyuli bani na Katɔti ɔ́tala ɔ́kya-mii atabi taadu. Kɔlɛ kɔlɛ sɔɔn mɛni na líbimi mina enu nnii mɔɔsála-mii aani kalɛ na akɔkɔ uledi uuti nwuna avwi teebi nwuna bebi lɛlɔ, nsu étenu kalɔ! 38 Ɔmɛni ɔsu ni, Katɔti ɔdubudie ɔma ɔmɛni atu na ɔyii udu. 39 Na mɔɔsu-mii geen ka ni, ɔ́si ɔƒaani ni, bɛsɔ bɛɛɛdubo-mi bɔnu wetédu ka bɛdubɔsu bɛnii, ’Bimwi anwu ɔni ndubo na Blɔti lɛnyi kemo!’ "

24

1 Ka Yesu ɔ́lɛ ɔ́si Katɔti kakpakɔ mmɔ ɔɔtɔlɔ ni, nwuna batɛyane bébo-nwu kudɔ na bakya baatina-nwu kakpakɔ lɛtɔ lɛmmɔ. 2 Na ɔ́su-ma ɔnini, "Bɛsia-ni anumi kaduɛ. Ɔsika mɔɔsu-mii nnii badubɔƒɛ lɛtɔ lɛmɛni ƒui, ɔni na lɛtabi lɛdi lilébu lilasia lɛkpanadi lɛlɔ muedi. Badubugyingya ana ƒui bewi kalɔ." 3 Uwi ɔni na Yesu úsie útélie Inɔ Egyii Kɔbi lɛlɔ ni, nwuna batɛyane bébo-nwu kudɔ na básu-nwu banii ɔtina-ma uwi ɔni na ala amɛni adubɔlɛ ku ala abambadi ani lɛnɔ ndubɔlɛ na watina ka kawɔlɔkɔ kani na ɔdubɔsɔ ubo uwi údu. 4 Yesu ɔ́su-ma ɔnini, "Bise anu kaduɛ na ukyuli ɔdi ulátɔlɔ-mii. 5 Bekyuli pii badubuti mina lɛnyi bebo babasu-mii banini, ’Ami ndi Ukyuli Ɔƒunadi ɔmmɔ’ na batɔlɔ bekyuli pii. 6 Bɛdubunu kekpo ku kekpo etemila. Nsu bitaya na ɔtɔtɔ ɔgyu-mii. Ɔdi ka ala amɛni ƒui udu alɛ, nsu ulátina ka kawɔlɔkɔ kammɔ kéedu tɔ. 7 Kalɔ kadi bekyuli badubɔta na bekpoku babambadi. Na lɛga kadikɔ kadubukpoku kabambadi. Na kɔka kɔdububo na ekpo ekpo. Na kalɔ lɛnɔ kadubo butaakunku na ekpo ekpo. 8 Ala amɛni ndubuse kalɔ aani kalɛ na kawɔƒɔ keesé uleku kalɔ ku bɔdu. 9 "Bina bekisine badubɔya na beƒie-mii bete ɔma benengu na batɛku-mii litemi. Na bani-mii kɔtu na badu-mii. Kadi ƒui bekyuli badubukisi-mii, ɔsika bɛdi mina batɛyane. 10 Bekyuli bani náƒɔ-mi bádi pii badubunwini kama bakya-mi uwi ɔmmɔ kemo. Na badubɔkya bana bakpana kakya na beteekisi lɛlɔ. 11 Bekyuli pii badubɔta banyi ɔkɔ banii ama ndi Katɔti kenye bediene na batɔlɔ bekyuli pii. 12 Likpidi bɔbla lɛdubo bumomo na baƒɔtaadine pii basɔ baláyɔ lɛlɔ. 13 Na ukyuli ɔni ndubɔkya ɔkplu utálɛ kawɔlɔkɔ ni, Katɔti ɔdubute-nwu ngba ƒui. 14 Na bekyuli badubɔkɔ Katɔti lɛga bɔdi litemi buni lɛmmɔ lɛsa na kayawi ƒui kalɛ na ukyuli biala ɔkɛ kuƒi unu-ni asa na kawɔlɔkɔ kammɔ kedu. 15 "Na bɛdubɔnu lɛla lɛni na Katɔti uukisi na liisé lɛlɔ ka unye nwuna likpo kedee kalɛ na Katɔti Kenye Udiene Daniel únweni úse. Na amii bani mɔɔká ɔku ɔmmɔ ni, biduo-nwu kemo kaduɛ na binu-nwu kalɔ. 16 Uwi ɔmmɔ ni, amii bani nkya Yudea ni, ɔdi ka bikeli bisie abi lɛlɔ. 17 Na ukyuli ɔni nnye nwuna lɛsa lili ni, utayu utebo kalɔ ɔnii ubedie nwuna ala na ɔtɔ kemo. 18 Na ukyuli ɔni nkya kemo ɔsɔ utenwini utesie kaduli ɔnii utéti nwuna kɔdi. 19 Na baƒɔndane ku bebi beni bani nda bebi bani mɔɔnyimi ni, bana lɛlɔ lɛdubɔbla kɔnyana geen. 20 Bivele Katɔti bɛnii bukeli bɔmɛni butebo na kɔyɔ uwi iye lɛnwunameyi lɛdi lɛlɔ. 21 Ɔ́si kayawi kalɔ kesekɔ ni, lɛbibo libendi lɛmɛni udu lítebo tɔ kudii. Na nina udu ɔdi lɛnɔ ɔsɔ ulebo kudii. 22 Nsu ni, Katɔti ɔ́ɔƒana emeyi ammɔ. Si ɔɔɔdi lɛni ni, ukyuli ɔdi ɔsɔ uuubo ngba. Nsu bekyuli bani na Katɔti ɔ́ƒuna úse ɔsu na ɔdubɔƒana emeyi ammɔ. 23 Anwuɔsu si ukyuli ɔdi ɔ́su ɔnii, ’Nu! Ukyuli Ɔƒunadi ɔkya mɛni,’ iye si badi básu banii, ’Ɔkya ngye’ ni, bitaƒɔ-nwu bitadi. 24 Ɔsika bekyuli badubɔta banyi ɔkɔ banii ama ndi Ukyuli Ɔƒunadi ɔmmɔ, na badi lɛnɔ basu banii Katɔti kenye bediene badi. Na badubɔbla akɔla budie bɔtina ebendi lidu lidu, kalɛ na si nka bakana ni, beti batɔlɔ bekyuli bani na Katɔti ɔ́ƒuna úse muedi. 25 Binu! Mɔɔlɛ-mii lise asa na uwi ɔmmɔ udu. 26 "Si bekyuli básu-mii banii, ’Ɔkya ketele kemo’ ni, bitesie bitatánu. Na si básu-mii banii, ’Ɔkya ɔtɔ mɛni’ ni, bitaƒɔ bitadi. 27 Ɔsika ami Ukyuli Ɔyawine Ubi ndubudie mina lɛlɔ keyi aani kalɛ na ɔnantu ɔdubo bɔna ɔɔbwɛ bukeye taasi kayaa na ɔƒɛ katukɔ taatálɛ kanukɔ. 28 Anwuɔsu bitayiƒla ka kesii kani na lɛla lɛdi likpi lɛtɛ ni, mmɔ na begbini baasa. 29 "Na lɛbibo emeyi ammɔ kama ni, ɔƒɛ ɔdubɔbla suu, na kɔbuli kɔsɔ kulekeye lɛnɔ, na ayabi adubɔnu asi katɔ, na kayaa ɔyikun ƒui ɔdubɔkunku. 30 "Ala adi adubɔlɛ na kayaa ani mɔɔtina ka Ukyuli Ɔyawine Ubi ɔdubo. Na kayawi bekyuli ƒui badubuwulo na bana ekpidi ɔsu uwi ɔni na badubɔnu ka Ukyuli Ɔyawine Ubi ɔkɛ uyɔlɔ kemo ɔ́yu ɔ́si kayaa ɔdubo na bukeye bonwu ku ɔyikun kemo. 31 Badubɔvwii kakpɛɛ. Na Ukyuli Ɔyawine Ubi ɔdubɔtala nwuna batu na basi katɔ betédie bekyuli baƒunadi ƒui basiku kayawi kesii biala. 32 "Bɛtɛya lɛla lɛdi bɛsiku kɔdingyii lɛlɔ. Si uwi ɔni na bɛnu ka kɔdingyii kɔmmɔ kɔgba kúmo ntu na kuse kalɔ kuudie evete awɔdi ni, na ɔɔtina ka ketudi údu. 33 Lɛni kani na si bɛnu ala amɛni ƒui ni, bɛti ka uwi ɔni na Ukyuli Ɔƒunadi ɔmmɔ ubo úude, na unye kayakun. 34 Mɔɔsu-mii geen ka ala amɛni ƒui adubɔlɛ asa na bina akɔ badi na mɛni bɛdubɔsa bukpi. 35 Katɔ ku kalɔ kadubɔvi, nsu mina etemila anya aaadubo bɔvi kudii. 36 "Ukyuli ɔdi ɔɔɔgyi limeyi iye uwi ɔni kemo na ami, Ukyuli Ɔyawine Ubi, nsɔ ndubo. Katɔti batu baaagyi, na ami lɛnɔ lɛɛɛgyi. Ati lɛti kani ngyi. 37 Ami, Ukyuli Ɔyawine Ubi, ndubo buse aani kalɛ na ɔ́lɛ na Noa uwi. 38 Uwi ɔmmɔ asa na ɔnantu wana waƒɔ kalɔ lɛlɔ ƒui ni, bekyuli bákya bátaadi taani. Na banana ku beleku beeti lɛlɔ útálɛ limeyi lɛni na Noa útéduo ɔkɔlɔ ɔmmɔ kemo. 39 Nsu bátati lɛla lɛni mɔɔlɛ́ úti útédu uwi ɔni na ɔnantu ɔ́na ɔ́gbala-ma ƒui. Lɛni kani na Ukyuli Ɔyawine Ubi bubo lɛnɔ bɔdubɔbla. 40 Na banana inyɔ badubunye kemo na, Katɔti ɔdubɔƒɔ unwi na ɔda unwi use. 41 Na beleku inyɔ badubɔkya ɔlaaƒɔ kakɔkɔ, na Katɔti ɔdubɔƒɔ unwi na ɔda unwi use. 42 "Anwuɔsu bilie kagyumana, ɔsika bɛɛɛgyi limeyi lɛni na bina Unwoti ɔdububo. 43 Si kaduli ɔlati ɔgyi uwi ɔni na uyune ɔdububo ni, nka ɔdubulie kagyumana. Na uláya na uyune ɔmmɔ wabwɛ weduo-nwu ɔtɔ kemo. 44 Lɛni kani na ɔlɛka amii lɛnɔ bilie kagyumana, ɔsika ami Ukyuli Ɔyawine Ubi ndububo mbeyu-mii lɛtu. 45 "Kabla Ɔblane ɔni náda anu na ɔɔbla ala ulu lɛlɔ ni, anwu na nwuna unwoti uuti teenye kabla bablane bakladi kenye. Na uunye-ma kenye teete-ma adila na uwi ɔbuni kemo. 46 Kubiti geen ndubo kabla ɔblane ɔmmɔ si nwuna unwoti ɔ́si úbo úbanu ka ɔɔbla lɛla lɛni na ɔ́su. 47 Mɔɔsu-mii geen ka unwoti ɔmɛni ɔdubuti kabla ɔblane ɔmmɔ ɔbla nwuna ala ƒui lɛlɔ ɔnune. 48 Nsu si ɔdi kabla ɔblane ukpidi ni, ɔdubɔsu na nwuna kayi kemo ɔnini, ’Mina unwoti ɔdubutu uwi geen!’ 49 Anwuɔsu ɔdubuse kalɔ uteebo nwuna kabla ɔblane bakpana bammɔ. Na anwu ku ntɛ bekpine bataadi na bataani. 50 Na unwoti ɔmmɔ ɔdububo uwi ɔni na kabla ɔblane ɔmɛni ulásia-nwu anu ku uwi ɔni lɛlɔ na ɔɔɔgyi uuuse. 51 Na unwoti ɔmmɔ ɔdubɔni kabla ɔblane ɔmmɔ kɔtu geen. Na nwuna kɔtu bɔni kɔdubɔyu ɔkplu aani anumi lɛlɔ bekyuli bɔdi kalɛ! Mmɔ na keku ku animi bɔdu bɔdubɔkya!"

25

1 "Na uwi ɔni na ami Ukyuli Ɔyawine Ubi ndububo ni, Katɔti lɛga bɔdi buse aani ɔmɛni. Uwi ɔdi kemo ni, belekubi leevu badi béti bana lɛsogya banii batákpanku uleku ɔgya ku ulekudi besienku kaduli. 2 Bana kemo ɛlɔ badi badɔlɔdi, na ɛlɔ bakladi lɛnɔ badi banundane. 3 Badɔlɔdi bammɔ béti bana lɛsogya, nsu béteti inɔmii bɔdi bétebunku-ni. 4 Na banundane bammɔ ama béti inɔmii bébunku bana lɛsogya báda. 5 Ka uleku ɔgya ɔmmɔ ɔ́kpɛ kama ku bubo ɔsu ni, lɛlɛɛ líbo lɛɛda begblebi bammɔ na bálɛɛ. 6 "Ɔbla usientɛ asa bénu kɔvanu ka ni, ’Bɛɛnu uleku ɔgya ɔmmɔ o-o! Bɛta bɛlɛ bibo na butásiaku-nwu!’ 7 "Amu na begblebi leevu bammɔ báta na bátu bana lɛsogya. 8 Na badɔlɔdi bammɔ básu banundane bammɔ banii, ’Bite-bu bina inɔmii bɔmmɔ bɔdi, ɔsika bula lɛsogya lɛdaku buni.’ 9 "Na banundane bammɔ básu-ma banini, ’Bula inɔmii bulédu abu ku-mii, anwuɔsu biteesie beyene kudɔ na bitéye bina bɔdi.’ 10 "Ka bánya bátɔlɔ kani na uleku ɔgya ɔmmɔ úbeduo. Na begblebi ɛlɔ bani náda lɛlɔ bése mmɔ básiaku-nwu béduo uleku ketikɔ mmɔ, na bákalɛ ɔtɔ. 11 "Kama ni, begblebi bakladi bammɔ lɛnɔ bébo na básu banii, ’Ati, ati! Ya na buduo!’ 12 "Na uleku ɔgya ɔmmɔ ɔ́su-ma ɔnini, ’Kudi kudii! Lɛɛɛgyi-mii.’ " 13 Amu na Yesu ɔ́wɔlɔ lɛgba lɛmmɔ ɔnini, "Anwuɔsu bilie kagyumana, ɔsika bɛɛɛgyi limeyi iye uwi ɔni na masɔ mebo." 14 "Na uwi ɔni na Ukyuli Ɔyawine Ubi ɔdubo ni, Katɔti lɛga bɔdi bɔdubuse aani ɔmɛni lɛnɔ. Uwi ɔdi kemo ni, unengu ɔdi ɔ́ta na ɔ́bla kasusu ka usie ulu ɔdi. Ɔ́lɔ nwuna kabla bablane na úti nwuna ala ɔ́kya-ma lɛkɔkɔ. 15 Úte ɔdi biala lɛla lɛni na wakana bɔda. Unwi ni, úte-nwu egulabi aƒɔ alɔ. Na ɔbambadi ni, úte-nwu aƒɔ anyɔ. Na ɔkladi ni, úte-nwu koƒo kunwi. Na ɔ́tɔlɔ úsie ulu. 16 Kabla ɔblane ɔni náƒɔ aƒɔ alɔ amɛni úsie kalɔ kɔnakunwi na útébo egulabi ammɔ únwini na ɔ́sɔ ɔ́kɛ aƒɔ alɔ ɔ́sia. 17 Lɛni kani na kabla ɔblane ɔni náƒɔ aƒɔ anyɔ lɛnɔ úbo nwuna ɔdi únwini na ɔ́sɔ ɔ́kɛ aƒɔ anyɔ abambadi ɔ́sia. 18 Nsu kabla ɔblane ɔni náƒɔ egulabi koƒo kunwi anwu úsie útégyeli kalɔ na úti nwuna unwoti egulabi ɔ́bala mmɔ. 19 "Na emeyi pii adi kama ni, kabla bablane bamɛni unwoti ɔmmɔ únwini úbo na anwu ku-ma bábu akunta. 20 Kabla ɔblane ɔni náƒɔ egulabi aƒɔ alɔ úti aƒɔ alɔ bamba ɔ́sia úboku na ɔ́su ɔnii, ’Ati, éte-mi egulabi aƒɔ alɔ na lɛ́kɛ alɔ líbunku.’ 21 "Nwuna unwoti ɔmmɔ ɔ́su-nwu ɔnii, ’Kabla ɔblane ɔbuni, ábla lɛla biala ulu lɛlɔ geen! Ka ásia ala blii suɛ amɛni anu kaduɛ ɔsu ni, ndubuti-ɔ linyene ala enengudi kenye. Bo butaadi na butaani na butaakɛ ebiti!’ 22 "Kabla ɔblane ɔni náƒɔ egulabi aƒɔ anyɔ lɛnɔ úbo na ɔ́su ɔnini, ’Ati, éte-mi egulabi aƒɔ anyɔ na lɛ́kɛ aƒɔ anyɔ bamba líbunku.’ 23 "Nwuna unwoti ɔmmɔ ɔ́su-nwu ɔnii, ’Kabla ɔblane ɔbuni, ábla lɛla biala ulu lɛlɔ geen! Ka ásia ala blii suɛ amɛni anu kaduɛ ɔsu ni, ndubuti-ɔ linyene ala enengudi kenye. Bo butaadi na butaani na butaakɛ ebiti!’ 24 "Amu na kabla ɔblane ɔni náƒɔ egulabi koƒo kunwi úbo na ɔ́su ɔnini, ’Ati, ngyi ka adi ukyuli ɔni na ƒula litemi libo ɔkplu na eedé edula na kesii kani na átava adi. Na aaƒɛ edula kesii kani na átagya adi. 25 Na ka mɔɔyia ɔsu ni, líti ƒula egulabi ammɔ ńtéku lɛ́kya kalɔ. Anwuɔsu aanu ƒula egulabi ƒui mɛni.’ 26 "Nwuna unwoti ɔmmɔ ɔ́su-nwu ɔnini, ’Kabla ɔblane ukpidi ku ɔkɔsɔne na adi. Agyi ka muudé edula na kesii kani na ńtava adi, na mɔɔƒɛ edula kesii kani na ńtagya lɛla lɛdi. 27 Amu bi ɔsu na éteti mina egulabi étetése egulabi kesekɔ, na si líbo ni, na mbaƒɔ mina egulabi ku kuvonsia?’ 28 "Amu na unwoti ɔmmɔ ɔ́su kabla ɔblane bamba ɔnini, ’Bɛƒɔ egulabi ammɔ na nwuna kudɔ na biti-nya bite ukyuli ɔni nda aƒɔ leevu mmɔ.’ 29 Ɔsika ukyuli ɔni mbo lɛla lɛdi ni, anwu kani na basɔ badubo bute na ɔsɔ ɔkɛ ubu. Na ukyuli ɔni neeebo ɔdi anwu ni, ubliidi ɔni nse-nwu muedi ni, badubɔƒɔ balɛku-nwu lɛkɔkɔ. 30 Na kabla ɔblane ɔni na nwuna lɛlɔ liiibo kɔsia kɔdi mɛni anwu ni, bibo-nwu bɛlɛku bitákya kasuudikɔ. Mmɔ na keku ku animi bɔdu bɔdubɔkya. 31 "Uwi ɔni na Ukyuli Ɔyawine Ubi ɔmmɔ ɔdububo na nwuna lɛga bɔdi kemo ni, Katɔti batu bana ƒui badubɔka bamana-nwu. Na ɔdubo ubelie nwuna lɛgaboku lɛlɔ. 32 Na kadi ƒui bekyuli badubɔsala bebenye-nwu anumi. Mmɔ na ɔdubule-ma kemo aani kalɛ na baƒonu lɛlɔ ɔnune ɔɔƒuna baƒonu taalɛku bese akɔ. 33 Ɔdubɔya na bekyuli babuni bebenye-nwu kudɔ. Na ɔdubɔya na bekyuli bekpidi bammɔ besie kama. 34 "Na Ɔga ɔmmɔ ɔdubɔsu bekyuli bani nnye-nwu kudɔ ɔnini, ’Amii ndi bekyuli bani na Katɔti ɔni ndi mina Ɔti ɔ́ya na lɛlɔ lɛdubɔyɔ-mii kaduɛ. Anwuɔsu bibo na bibeduo lɛga kadikɔ kani na Katɔti ɔ́klibi úse úte-mii ɔ́si kayawi kalɔ kesekɔ ƒui. 35 Mɔɔƒɔ-mii kayu kamɛni ɔsika uwi ɔni na kɔka kɔ́da-mi ni, bíte-mi adila. Ka utukwɛ ɔ́da-mi ni, bíte-mi ntu. Ka ndi ɔƒɔ ni, bígyingya enu bɛ́ƒɔ-mi na ḿbeduo-mii kudɔ. 36 Na ka nkɛ kasɔngya ni, bíte-mi adala. Na uwi ɔni na muuƒi ni, bɛ́nu-mi lɛlɔ. Ka bákya-mi ɔtɔ ni, bíbo bíbanu-mii.’ 37 "Mmɔ ni, bekyuli babuni bamɛni badubuye-nwu banini, ’Ati, uwi ɔmani na bɔ́nu-ɔ ka kɔka kɔɔda-a na búte-ɔ adila, iye utukwɛ ɔɔda-a búte-ɔ ntu? 38 Uwi ɔmani na adi ɔƒɔ ébeduo-bu na bɔ́ƒɔ-ɔ, iye akɛ kasɔngya na búte-ɔ adala? 39 Na uwi ɔmani na búnu ka eeƒi iye bákya-a ɔtɔ na búbo búbanu-ɔ?’ 40 "Amu na Ɔga ɔmmɔ ɔdubudie kenye ɔnini, ’Mɔɔsu-mii nnii uwi ɔni na bíbunku ukyuli ɔni na bilábu ƒui na mina badi akɔ ni, ami na bɛ́bla bíte.’ 41 "Amu na ɔdubɔsu bani na ɔ́ya na bésie kama ɔnini, ’Bɛkpɛ bɛlɛ-mi lɛlɔ, amii bani na Katɔti úwida! Biteesie lɛgyavonku lɛni neeeni kudii na Katɔti ɔ́klibi úse úte ukisine ɔmmɔ ku nwuna ayu ekpidi kemo! 42 Kɔka kɔ́da-mi na bítete-mi adila na lɛdi. Utukwɛ ɔ́da-mi na bítete-mi ntu na lɛni. 43 Ndi ɔƒɔ ḿbeduo-mii na bítaƒɔ-mi. Nkɛ kasɔngya na bítete-mi adala. Líƒi na bákya-mi ɔtɔ, nsu bítabanu-mi.’ 44 "Amu na ama lɛnɔ badubuye-nwu banini, ’Ati, uwi ɔmani na bɔ́nu ka kɔka kɔɔda-a, iye utukwɛ ɔɔda-a, iye adi ɔƒɔ, iye ákɛ kasɔngya, iye eeƒi, iye bákya-a ɔtɔ na bútebo na bubebunku-ɔ?’ 45 "Mmɔ na Ɔga ɔmmɔ ɔdubɔsu-ma ɔnini, ’Mɔɔsu-mii ka ni, uwi ɔni na bítabla lɛbuni bítete ukyuli ɔni na balábu ƒui na mina badi akɔ ni, ami na bítabla bítete!’ " 46 Yesu ɔ́wɔlɔ ɔnini, "Bekyuli bamɛni na badubuti batákya lɛbibo lɛni naaadubo bɔsa kudii kemo. Na bekyuli babuni bammɔ badubɔkɛ ngba bɔni naaadubo bɔsa kudii."

26

1 Uwi ɔni na Yesu ɔ́wɔlɔ ala amɛni ƒui bɔtina ni, ɔ́su nwuna batɛyane ɔnini, 2 "Bɛgyi ka kébu emeyi anyɔ na bɔdi limeyi lɛni bɔɔlɔ Kukpi Lili Bɔvia Limeyi. Na badubuti ami, Ukyuli Ɔyawine Ubi, bete na bakana-mi bamana ugyii lɛlɔ." 3 Amu na bakpane benengu ku ɔma benengu bátása na Ɔkpane Unengudi Kaiaƒa kaduli. 4 Na béti kasusu kalɛ na beƒie Yesu na bɔbɛ kemo na badu-nwu. 5 Nsu básu lɛnɔ banii, "Buleƒie-nwu na limeyi bɔdi kemo, ɔsika bekyuli badubɔta babakyaku-bu unyeƒi." 6 Na uwi ɔmmɔ kemo ni, Yesu ɔ́kya Betania na ɔnana ɔdi baalɔ Simon ɔni na úƒi ɔlɛgyie kesii. 7 Uwi ɔni na Yesu ulie ɔɔdi ni, uleku ɔdi úbo-nwu kudɔ mmɔ. Ɔda inɔmii ku ɔsii ɔdi. Na buunwenyi ƒɛƒɛɛ na bɔ́ƒɔ kuye geen. Na úwilimi-mu úwi Yesu lili lɛlɔ. 8 Ka nwuna batɛyane bánu ɔmɛni ni, útayɔ-ma kaƒɔ. Béye lɛlɔ banii, "Bi ɔsu na uubile inɔmii bɔmɛni lɛni? 9 Ɔdubɔkana na uti inɔmii bɔmɛni uye kuye bonwu na uti egulabi ammɔ ute bawabane." 10 Ka Yesu únu lɛla lɛni na badaku bɔsu ni, ɔ́su-ma ɔnini, "Bi ɔsu na bilaya na uleku ɔmɛni ɔkɛ atu kesekɔ? Ɔ́bla lɛla lɛbuni úte-mi. 11 Bawabane bakya-mii akɔ uwi biala. Nsu ami ni, ɔɔɔdi uwi biala na ndubɔkya-mii kudɔ. 12 Uleku ɔmɛni úti inɔmii bɔmmɔ úwi-mi lɛlɔ úse úte mina bɔva. 13 Na mɔɔsu-mii geen ka ni, kesi kesii na badubɔkɔ litemi buni lɛmɛni lɛlɔ lɛsa na kayawi mɛni ni, badubuti lɛla lɛni na uleku ɔmɛni ɔ́bla mɛni basu batina na beti benyimo-nwu." 14 Amu na basiakune leevu-inyɔ bammɔ akɔ unwi ɔni baalɔ Yuda Iskariot úsie bakpane benengu kudɔ. 15 Na úye-ma ɔnini, "Bi na bɛdubute-mi si lɛ́kya Yesu kakya na lídie-nwu lite-mii?" Mmɔ ni, bátuna ka badubute-nwu sika ɔƒualadi ebi aavlatɛ. 16 Na ɔ́si uwi ɔmmɔ lɛlɔ úsela ni, úse kalɔ ɔkya ɔɔwia uwi ɔbuni ɔni lɛlɔ na ɔsia na udie Yesu ute-ma. 17 Amu na limeyi lideedi lɛni lɛlɔ na baadi bodobodo ɔni néteƒu ni, batɛyane bammɔ bébo Yesu kudɔ banii, "Wɛ na aayɔ́ ka butáklibi Kukpi Lili Bɔvia Limeyi bɔdi adila bute-ɔ?" 18 Ɔ́tala-ma ɔnana ɔdi kudɔ na ɔ́su-ma ɔnini, "Bisie ɔmankemo na bitásu-nwu bɛnii, ’Ala ɔtinane ɔnii, "Mina uwi úudu. Na ƒula kesii na ami ku mina batɛyane bɔdubɔdi Kukpi Lili Bɔvia adila ammɔ." ’ " 19 Anwuɔsu batɛyane bamɛni bábla kalɛ na Yesu ɔ́su-ma na bátánwa Kukpi Lili Bɔvia Limeyi bɔdi adila amɛni bése. 20 Na ka useyi uwi údu ni, Yesu ku nwuna batɛyane leevu-inyɔ bammɔ bébo bebelie kalɔ. 21 Na uwi ɔni na belie baadi ni, Yesu ɔ́su-ma ɔnini, "Mɔɔsu-mii ka ni, bina kemo unwi ɔdubɔkya-mi kakya." 22 Litemi lɛmɛni lɛ́yu batɛyane bamɛni ɔlɛ geen na bésie kalɔ beeye-nwu unwi unwi banii, "Blɔti, ɔɔɔdi ami na ada, ntu?" 23 Yesu údie kenye ɔnii, "Ukyuli ɔni na ami ku-nwu kɔnu nkya lɛkyami kemo ndubɔkya-mi kakya. 24 Ami Ukyuli Ɔyawine Ubi ndubukpi aani kalɛ na Bunweni Kedee Ɔku ɔ́su. Nsu ni, bɔbwɛ muute ukyuli ɔni na ndubɔkya-mi kakya. Si nka bátawɔ-nwu muedi ni, na nka ɔdia-nwu utulo." 25 Amu na Yuda, ɔni ndubɔkya-nwu kakya mmɔ ɔ́su ɔnini, "Ala ɔtinane, ɔɔɔdi ami na ada, ntu?" Na Yesu údie kenye ɔnii, "Bɔsu na ada." 26 Uwi ɔni na Yesu ku nwuna batɛyane belie baadi ni, úti bodobodo. Na ka ɔ́gya Katɔti enu ni, ɔ́bwɛ-nwu kɔkɛ kɔkɛ na úle-ku úte-ma. Ɔ́su ɔnini, "Bɛƒɔ ɔmɛni na bɛdi. Ɔmɛni ndi mina ɔlɔna." 27 Amu na úti ɔɔƒɛɛ ɔdi, na ka ɔ́gya Katɔti enu ni, úti úte-ma. Na ɔ́su-ma ɔnini, "Bina ƒui bɛni. 28 Ɔmɛni ndi mina ubugya ɔni na líti muusé kenye kani na Katɔti únyimi ku nwuna bekyuli likpo. Na ndubuti-nwu liwi kalɔ na bekyuli pii lili, kalɛ na Katɔti uti ekpidi ɔkyiɛ-ma. 29 Na mɔɔsu-mii geen ka ni, nsɔ lɛɛɛdubo ntɛ bɔmɛni udu bɔdi bɔni ntu limeyi lɛni na ami ku-mii bɔdubɔni ntɛ bɔwɔdi na Katɔti lɛga kadikɔ." 30 Amu na bátu ɔnu ɔdi béti bemwi Katɔti, na bávi bálɛ bésie Inɔ Egyii Kɔbi lɛlɔ. 31 Mmɔ na Yesu ɔ́su nwuna batɛyane ɔnini, "Bina ƒui bɛdubukeli-mi kudɔ, na kebu ami lɛti. Ɔsika Bunweni Kedee Ɔku ɔɔsu ɔnini, ’Katɔti ɔdubɔdu baƒonu ɔdane ɔmmɔ na nwuna baƒonu begyingya.’ 32 Nsu na mina bɔsɔ bɔta bɔsi bekpine akɔ ni, ndubɔgyu lɛtɔ-mii na Galilea." 33 Amu na Petro ɔ́su Yesu ɔnini, "Si ina bakladi ƒui béni-ɔ muedi ni, ami lɛɛɛdubo-ɔ kama bɔlɛ kudii!" 34 Amu na Yesu ɔ́su Petro ɔnini, "Mɔɔsu-ɔ ka usien ɔmɛni asa na akɔkɔ wete kenye muedi ni, adubɔsu kɔtɛ ƒui ka aaagyi-mi." 35 Petro údie kenye ɔnini, "Si ina ɔlɛka badu ami ku-ɔ muedi ni, lɛɛɛdubo bɔsu nnii lɛɛɛgyi-ɔ." Na lɛni kani na nwuna batɛyane bammɔ ƒui básu. 36 Amu na Yesu ku nwuna batɛyane bammɔ bésie kesii kani baalɔ Getsemane, na ɔ́su-ma ɔnini, "Bɛsɔ bilie mɛni na lisie ngye ntákpali katɔ." 37 Úti ku Petro ku Sebedeo bebi inyɔ bammɔ ɔ́da. Na ka bákɛ ni, kɔyɔ kúwi-nwu na lɛƒɛda lɛ́ƒɔ-nwu lɛlɔ kemo. 38 Na ɔ́su-ma ɔnini, "Muunú ɔlɛ na mina kɔyu kemo geen aani si bukpi nda. Bɛsɔ binye mɛni na bitaagyumana ku-mi." 39 Amu ka úsie lɛtɔtɔ blii ni, ɔ́yu úbi kalɔ na ɔ́kpali katɔ ɔnini, "Mina Ɔti, si wadia ni, na aƒɔ lɛbibo ɔɔƒɛɛ ɔmɛni na mina kudɔ. Nsu ni, tabla mina lɛyɔla, mmomu bla ƒula lɛdi." 40 Ka ɔ́sɔ únwini úsie batɛyane ɛtɛ bammɔ kudɔ ni, ɔ́nu ka baalɛɛ. Na úye Petro ɔnini, "Bítakana na binyeku-mi kagyumana ɔdɔ unwi pɛ? 41 Bɛsɔ bilie kagyumana na bɛkpali katɔ kalɛ na bileduo bukpoku taanu kpakplaa kemo. Kɔyu kɔɔyɔ́ ka kɔbla, nsu ɔlɔna use kpɛtɛ kpɛtɛ." 42 Amu na Yesu ɔ́sɔ únwini úsie kunyɔdi na ɔ́kpali ɔnini, "Mina Ɔti, si lɛbibo lɛni ndubo buti mɛni lilávi-mi lɛlɔ na ɔdi-ɔ lɛƒɔyɔ ka liti-ni ni, ya na ɔlɛ lɛni." 43 Ka Yesu ɔ́sɔ únwini úbo ni, úbanu ka lɛlɛɛ litulo batɛyane ɛtɛ bammɔ na bátakana bana anumi muedi bubimi. 44 Yesu ɔ́da-ma úse na ɔ́sɔ úsie kɔtɛdi na ɔ́kpali katɔ kalɛ na ɔ́kpali úbavi. 45 Amu na ɔ́sɔ úbo batɛyane bammɔ kudɔ na ɔ́su-ma ɔnini, "Ɔsu bɔtɛ na bɛmua bɛtɛ bɛɛnwuna lɛni? Ɔƒɛni na uwi ɔmmɔ údu ka beti Ukyuli Ɔyawine Ubi ɔmmɔ bakya bekyuli bekpidi enu kemo. 46 Bɛta na buteesie. Bɛnu, kakya ɔkyane ɔmmɔ úude." 47 Yesu ɔmua unye ɔɔtɛmiku-ma asa na Yuda ɔni ndi leevu-inyɔ bammɔ akɔ unwi ɔ́da úbalɛ. Ɔdanku bekyuli lisu lɛni na bakpane benengu ku batɔnkune bédie. Na bada lɛkɛɛ ku ligyii. 48 Kakya ɔkyane ɔmmɔ ɔ́ya na báti bése ɔnini, "Ukyuli ɔni na makya kɔgbu ni, anwu ndi ukyuli ɔni na bɛɛwia. Biƒie-nwu." 49 Ka Yuda ɔ́nya ɔ́nu Yesu kani na úsie-nwu kudɔ na ɔ́su-nwu ɔnini, "Ala ɔtinane, keyi buɛɛ kasiaku-ɔ." Amu na ɔ́kya-nwu kɔgbu. 50 Yesu údie kenye ɔnini, "Ɔkpana, bi na aawia mɛni?" Amu na bekyuli bammɔ bébo Yesu kudɔ na béƒie-nwu na báda-nwu kpakplaa. 51 Na bani nsiaku Yesu mmɔ kemo unwi ɔ́ni nwuna ɔkɛɛ ɔ́kpa na úbeyi ɔkpane unengudi kabla ɔblane kɔtu úkulo. 52 Amu na Yesu ɔ́su-nwu ɔnini, "Ti ƒula ɔkɛɛ kya nwuna kakyakɔ. Bekyuli bani mɔɔgyumana lɛlɔ ku lɛkɛɛ ni, lɛkɛɛ kenye na beekpi. 53 Munuu aaagyi anii lɛkana na livele mina Ɔti na ubebunku-mi? Na mmɔ kani ɔdubuti Katɔti batu bekpone limomo lɛni ntulo akpa leevu-anyɔ umene-mi! 54 Nsu si bébo na békpo béte-mi ni, na Bunweni Kedee Ɔku etemila ammɔ elebo aani kalɛ na Katɔti ɔ́su úse lɛni na ɔdi ka ɔlɛ." 55 Ɔmɛni kama ni, Yesu úye bekyuli lisu lɛmmɔ ɔnini, "Bi ɔsu na ɔlɛka biti ligyii ku lɛkɛɛ bibo bɛnii bibeƒie-mi aani si lɛ́ta línye aban lɛlɔ? Lɛ́tina bekyuli ala limeyi biala na Katɔti kakpakɔ na bíteƒie-mi. 56 Nsu ala amɛni ƒui álɛ lɛni kalɛ na ala ani na básu bése na Bunweni Kedee Ɔku kemo ébo éte lɛni." Amu na nwuna batɛyane ƒui békeli bátɔlɔ-nwu kudɔ. 57 Amu na ama bani néƒie Yesu mmɔ bétiku-nwu bésienku Ɔkpane Unengudi Kaiaƒa kaduli, kesii kani na bakpane benengu ku ɔma benengu ku ɔda bubo ala batinane bása belie. 58 Petro anwu ɔkpɛ kama buɛɛ na úbavi útéduo kaduli kammɔ kemo. Útélie kalɔ na bagyumanane bammɔ kudɔ na ɔnu kalɛ na litemi lɛmmɔ lɛdubɔwɔ. 59 Bakpane benengu bamɛni ku litemi batɛne bani nlie mmɔ ƒui báyɔ ka bawiaku Yesu litemi lɛdi lɛni lɛlɔ na basia na bakɛ-nwu badu. 60 Nsu ina ka bekyuli pii bébo bábada-nwu kenye muedi ni, bátakɛ lɛla lɛdi. Nkyuli inyɔ badi bébo 61 na básu banii, "Ukyuli ɔmɛni ɔ́su ɔnini, ’Ndubɔƒɛ Katɔti kakpakɔ. Na emeyi atɛ kama ni, ndubɔsɔku-ka lɛtu.’ " 62 Ɔkpane unengudi ɔ́ta unye na úye Yesu ɔnini, "Eenú etemila ani na baasu na ƒula lɛlɔ mɛni? Bi na ebo na adubɔsu?" 63 Nsu Yesu úbile kenye na útasu lɛla lɛdi. Ɔkpane unengudi ɔ́sɔ ɔ́su-nwu ɔnini, "Lɛ́kpali Katɔti mɔɔkya-a nnii su-bu si awɔ ndi Ukyuli Ɔƒunadi ɔni ndi Katɔti Ubidi ɔmmɔ." 64 Amu na Yesu údie kenye ɔnini, "Ɛɛn. Awɔ násu, na use lɛni sɔsɔ. Na mɔɔsu-mii nnii uwi klukui kemo ni, bɛdubɔnu Ukyuli Ɔyawine Ubi ɔmmɔ ka ulie Katɔ Ɔyikune Ƒui kɔdianu. Na bɛdubɔnu ka ɔ́si katɔ ɔdubo na uyɔlɔ kemo!" 65 Uwi ɔni na ɔkpane unengudi únu ɔmɛni ni, ɔ́ni nwuna awu ɔ́bwɛ na ɔ́va ɔnini, "Binu enyekpi ani na ɔɔtɛmi! Bɔsɔ buláwia kenye bediene badi lɛnɔ! 66 Bi ndi bina kasusu?" Bana ƒui bédie kenye banii, "Ɔlɛka badu-nwu kukpi kɔtɔ!" 67 Amu na bétuo lisuo béwi-nwu anumi na bébo-nwu. Na badi lɛnɔ báƒiɛmi-nwu lɛtugya. 68 Na béye-nwu banii, "Ukyuli Ɔƒunadi ɔmmɔ na adi? Su-bu ukyuli ɔni nébo-ɔ!" 69 Amu na Petro ɔmua ulie keyi mmɔ asa na ɔkpane unengudi kabla ɔblane ɔni ndi ulekubi úbo mmɔ na ɔ́su-nwu ɔnini, "Awɔ lɛnɔ ásiaku Yesu ɔni nási Galilea kalɔ lɛlɔ." 70 Nsu Petro ɔ́tuala na bekyuli bammɔ ƒui anumi ɔnii, "Ńtenu lɛla lɛni na aasu mɛni kalɔ." 71 Na ɔ́tɔlɔ mmɔ úténye kaduli kammɔ kayakun. Ulekubi kabla ɔblane ɔbambadi lɛnɔ ɔ́nu Petro na ɔ́su bani nnye mmɔ ɔnii, "Anwu lɛnɔ ɔ́siaku Yesu Nasareni ɔmmɔ." 72 Amu na Petro ɔ́sɔ ɔ́tuala na ɔ́kpali ala ɔnini, "Lɛɛɛgyi ukyuli ɔmmɔ!" 73 Uwi útetu asa na bani nnye mmɔ bébo bábasu Petro banii, "Útalɛka eni anii aaadi-ma akɔ unwi. Ɔsika ƒula butemi buudie-ɔ keyi nwaa." 74 Amu na Petro ɔ́sɔ ɔ́kpali ala momoomo ɔnini, "Katɔti ɔni-mi kɔtu si ɔkɔ na mɔɔnyi nnii lɛɛɛgyi ukyuli ɔmmɔ." Kɔnakunwi ni, akɔkɔ úte kenye. 75 Na Petro únyimo lɛla lɛni Yesu ɔ́su ɔnini, "Asa na akɔkɔ ɔdubute kenye ni, adubɔsu kɔtɛ sɔɔn ka aaagyi-mi." Anwuɔsu ɔ́lɛ keyi na útéwulo geen.

27

1 Ka kadi kégye ni, bakpane benengu ku ɔma benengu bálɛ ugyii ka badubɔdu Yesu. 2 Bébo-nwu kɔgba na béti-nwu bátákya Romaƒuɔ aban unengu Pilato enu kemo. 3 Uwi ɔni na Yuda ɔni nákya-nwu kakya únu ka bádu Yesu kukpi kɔtɔ ni, ɔ́yu-nwu ɔlɛ geen. Na úti sika aƒualadi ebi aavlatɛ ammɔ úsienku bakpane benengu ku ɔma benengu bammɔ. 4 Na ɔ́su-ma ɔnini, "Lɛ́bla likpidi ka lɛ́kya ukyuli ɔni nátaƒiɔ ɔmmɔ kakya nnii badu-nwu." Na bédie kenye banini, "Ɔmɛni anwu ɔɔɔkɛ-bu. Ƒula litemi na lɛdi!" 5 Amu na Yuda úbo egulabi ammɔ úwi Katɔti kakpakɔ mmɔ, na úsie útákya lɛlɔ ɔbuli. 6 Na bakpane benengu bammɔ bábuma egulabi ammɔ na básu banii, "Utalɛka buti egulabi amɛni bɔsalaku ani nkya Katɔti kakpakɔ kuyi kavumi kemo, ɔsika ukyuli ubugya egulabi na adi. Na bula ɔda bubo buutile ɔmɛni kuƒi." 7 Na ka básala eli ni, bálɛ-nwu ugyii banii badubuti egulabi amɛni betéye kalɔ kani baalɔ banii Ɔvɔne Kalɔ, na bataava baƒɔ na mmɔ. 8 Ɔmɛni ɔsu ni, baalɔ kalɔ kammɔ banii Ubugya Kalɔ úbalɛ ɔmwi. 9 Amu na lɛla lɛni na Katɔti Kenye Udiene Yeremia ɔ́su úse úbo úte lɛni sɔsɔ ɔnii, "Béti sika aƒualadi ebi aavlatɛ ani na Israelƒuɔ bátuna ka baƒɔ na nwuna lili 10 bétéye ɔvɔne kalɔ aani kalɛ na Unwoti ɔ́su-mi." 11 Na béti Yesu bényene Romaƒuɔ aban unengu Pilato anumi. Na úye-nwu ɔnini, "Awɔ ndi Yudaƒuɔ Ɔga?" Yesu údie kenye ɔnini, "Awɔ mɔɔsu." 12 Nsu ina ka bakpane benengu ku ɔma benengu bammɔ benye baadá-nwu kenye muedi ni, Yesu útakpete-ma. 13 Amu na Pilato úye-nwu ɔnini, "Etemila ani na baasu na ƒula lɛlɔ mɛni aakɛ́-ɔ yoo?" 14 Nsu ɔ́bla aban unengu ɔmmɔ kalɛ kadi geen ka Yesu útakya-nwu kenye muedi. 15 Na Yudaƒuɔ emeyi ammɔ bɔdi biala kemo ni, Romaƒuɔ aban unengu ɔmɛni ɔɔnyonu Yudaƒuɔ ɔtɔntɛne unwi ɔni lili na kadi bébevele. 16 Na uwi ɔmɛni kemo ni, na ɔtɔntɛne ɔdi ɔ́kya ɔni na bekyuli beenú-nwu kɔku, na baalɔ-nwu banii Baraba. 17 Amu na uwi ɔni na bekyuli pii bamɛni bábasa ni, Pilato úye-ma ɔnini, "Ɔma na bɛɛyɔ́ bɛnii nnyonu nte-mii? Baraba munuu Yesu ɔni na bekyuli baalɔ-nwu Ukyuli Ɔƒunadi ɔmmɔ?" 18 Ɔ́bla lɛni ɔsika ɔgyi ka lɛnungyie ɔsu na Yudaƒuɔ benengu bammɔ bédie-nwu béte. 19 Na uwi ɔni na Pilato ɔkya ɔɔtɛ litemi ni, ulekudi ɔ́tala ɔtu ɔ́kya-nwu ɔnii, "Die enu na ukyuli ɔni nátaƒiɔ ɔmɛni litemi kemo. Ɔsika kamaadi usien lígye kɔna na nwuna lɛlɔ kɔni náya na liƒu lɛ́da-mi geen!" 20 Na bakpane benengu ku ɔma benengu bammɔ bébile bekyuli lisu lɛmmɔ atu ka beye Pilato na ɔnyonu Baraba na badu Yesu. 21 Amu na Pilato úye bekyuli lisu lɛmmɔ ɔnini, "Nkyuli inyɔ bamɛni kemo ɔmani na bɛɛyɔ́ bɛnii nnyonu nte-mii?" Bédie kenye banii, "Baraba!" 22 Na Pilato ɔ́sɔ úye-ma ɔnini. "Bi na mbla Yesu ɔni na baalɔ-nwu banii Ukyuli Ɔƒunadi ɔmmɔ ɔƒɛni?" Bana ƒui bédie kenye banii, "Kana-nwu mana ugyii lɛlɔ!" 23 Nsu Pilato ɔ́sɔ úye-ma ɔnini, "Na bi likpidi na ɔ́bla?" Mmɔ ni, bése kalɔ baava momoomo banii, "Kana-nwu mana ugyii lɛlɔ!" 24 Uwi ɔni na Pilato ɔ́nu ka ɔ́sɔ ulakana lɛla lɛdi bɔbla, na mmomu unyeƒi kpakplaa ndubo bɔlɛ ni, úti ntu na ɔ́ƒɔ enu na bekyuli bammɔ anumi na ɔ́su-ma ɔnini, "Ukyuli ɔmɛni kukpi kɔɔɔsia-mi lɛlɔ! Bina litemi na lɛdi." 25 Amu na bekyuli lisu lɛmmɔ ƒui bédie kenye banii, "Nwuna kukpi kɔsia abu ku bula bebi lili!" 26 Amu na Pilato ɔ́nyonu Baraba úte-ma. Na ka ɔ́ya na béti kɔbuli kɔni na bélii básala na bébo Yesu kaduɛ ni, ɔ́nyonu-nwu úte aban bekpone ɔnii bakana-nwu bamana ugyii lɛlɔ. 27 Amu na nwuna bekpone bammɔ béti Yesu bésienku Pilato kaduli na bekpone bani nkya mmɔ ƒui báka bámana-nwu. 28 Bédie nwuna awu na béti awu ugyiedi ɔdi bákya-nwu. 29 Na bédi liyu kabwa bébi-nwu lili asa na béti ugyii bákya-nwu kɔdianu lɛkɔkɔ. Bábla-nwu ala amɛni ƒui aani ɔga kalɛ. Na bálɛ akɔnkɔ na nwuna anumi, na baamá-nwu taasu banii, "Yiidu! Yudaƒuɔ Ɔga ulie ngba gyɔlɔɔ!" 30 Bétuo lisuo béwi-nwu lɛlɔ na báƒɔ ugyii ɔmmɔ báƒiɛmi-nwu lili. 31 Uwi ɔni na báma-nwu lɛni báwɔlɔ ni, bédie-nwu awu ugyiedi ɔmmɔ na básɔku nwuna lɛwu bákya-nwu. Amu na bétiku-nwu bátɔlɔku banii batákana-nwu bamana ugyii lɛlɔ. 32 Uwi ɔni na bási ɔmankemo bakɛ bésela ni, básiaku ɔnana ɔdi ɔni nási Kirene na baalɔ-nwu banii Simon. Bekpone bammɔ béƒie-nwu banii ɔlɛka ubunku Yesu ugyii ɔmmɔ buti. 33 Na béti Yesu bésienku kataku kadi baalɔ Golgota ɔni kalɔ budie ndi Opokuo. 34 Béte Yesu ntɛ bɔni na básala ku kuvo kɔni mbo ɔdu kati kati banii ɔni. Nsu ka útu-mu ɔnu ni, útani. 35 Amu na bekpone bammɔ bákana-nwu bámana ugyii lɛlɔ na bátu egulabi asa na béti nwuna lɛwu béle béte lɛlɔ. 36 Nwuna kama ni, básɔ bélie kalɔ na bágyumana-nwu. 37 Na bébo kegyiikɛ kadi bámana-nwu eli. Na bénweni lɛla lɛni ɔsu na bádu-nwu básia-ka lɛlɔ banii, "Yesu, Yudaƒuɔ Ɔga, mɛni." 38 Bákana beyune inyɔ badi lɛnɔ bámana ligyii lɛlɔ bébunku Yesu. Unwi ɔma-nwu kɔdianu kakɛ na unwi lɛnɔ ɔma-nwu kɔmii kakɛ. 39 Bekyuli bani návi mmɔ ƒui bákunku bana eli na bédumi Yesu. 40 Básu banii, "Awɔ násu ka adubɔƒɛ Katɔti kakpakɔ na asɔku-ka atu emeyi atɛ kama! Si adi Katɔti Ubidi ni, yu na aƒɔ lɛlɔ asiku kukpi enu kemo." 41 Lɛni kani na bakpane benengu ku ɔda bubo ala batinane ku ɔma benengu bammɔ lɛnɔ báma-nwu banini, 42 "Úbunku badi, nsu ulákana na ubunku lɛlɔ. Ɔɔɔdi anwu ndi Yudaƒuɔ Ɔga ɔmmɔ? Ɔyu ɔsi ugyii ɔmmɔ lɛlɔ na bɔnu na bɔƒɔ-nwu bɔdi! 43 Ɔ́sia Katɔti anu, na ɔɔlɔ lɛlɔ ɔnii Katɔti Ubidi. Na si Katɔti ɔɔyɔ́ ni, ɔdubɔƒɔ-nwu ɔƒɛni kani bɔnu!" 44 Lɛni kani na beyune bani na bákana-ma ligyii lɛlɔ bébunku Yesu lɛlɔ mmɔ bédumi-nwu. 45 Amu na kalɔ kammɔ ƒui kábla suu ɔ́si lɛdɔ leevu-inyɔ uwi útalɛ lɛdɔ ɛtɛ kemo. 46 Na ɔdɔ ɔtɛdi ɔmɛni kemo ni, Yesu ɔ́va momoomo ɔ́su ɔnini, "Eli, Eli, lama sabaktani?" Ɔni kalɔ ndi, "Mina Ɔti, mina Ɔti! Bi ɔsu na áda-mi ányonu?" 47 Na ka bekyuli badi bani nnye mmɔ bénu lɛni ni, básu banii, "Ɔɔkpali Elia!" 48 Bana akɔ unwi úkeli útéti unwo ɔni na béti bákya ntɛ bɔni nányi kemo na úti ɔ́tu ugyii ɔdi lɛlɔ úboku-nwu ɔnii ɔni. 49 Nsu bekyuli bakladi básu banii, "Sɔ nye! Bɛya na bɔnu si Elia ɔdubo ubamami-nwu ugyii ɔmɛni lɛlɔ." 50 Yesu ɔ́sɔ ɔ́va momoomo na ɔ́yula. 51 Kɔnakunwi na Katɔti kakpakɔ na ɔma kemo ni, kɔdi kɔni na béti béle Kakpakɔ mmɔ kɔ́bwɛ kemo inyɔ ɔ́si katɔ úbedu kalɔ. Na kalɔ kammɔ ƒui kákunku, na atakpɛ ábwɛ. 52 Na kɔƒiɔtɔ kúbimi, na bekyuli kedee bani nékpi báta bálɛ bekpine akɔ. 53 Na ka bávi bálɛ bana kɔƒiɔtɔ kemo na Yesu bɔsɔ bɔta kama ni, bésie Yudaƒuɔ ɔma unengudi ɔmmɔ kemo, na bédie bana lɛlɔ keyi bátina bekyuli pii. 54 Na uwi ɔni na bekpone unengu ku bekpone bani nnye mɔɔgyumana Yesu bánu kalɛ na kalɔ kákunku ku ala ani nálɛ ƒui na mmɔ ni, ɔtɔtɔ ɔ́gyu-ma na liƒu lɛ́da-ma geen! Na básu banii, "Sɔsɔ na ukyuli ɔmɛni ɔdi Katɔti Ubidi." 55 Amu na beleku pii bani nási Galilea na badi Yesu bebunkune bákya mmɔ. Na benye ɔgyu baanu ala ani nálɛ. 56 Bana badi ndi Maria Magdalene, ku Maria ɔni ndi Yakobo ku Yoseƒ uni, ku Yohane ku Yakobo uni. 57 Uwi ɔni na useyi uwi údu ni, ɔnana ɔlakɛne ɔdi baalɔ Yoseƒ na ɔdi Yesu ɔtɛyane ɔ́si Arimatea úbo. 58 Úsie Pilato kudɔ na útéye-nwu ɔnii uti Yesu ukpine ute-nwu. Pilato úte kuƒi ka beti ukpine ɔmmɔ bete-nwu. 59 Amu na Yoseƒ úti kɔdi kɔƒualadi kɔdi na úti únyimi ukpine ɔmmɔ. 60 Na úti-nwu útáva lɛtakpɛ ubu kaƒiɔtɔ kawɔdi kani na ɔ́ya na béku béte-nwu kemo. Na ɔ́ya na béminime lɛtakpɛ lɛdi bétile-ka kenye na ɔ́tɔlɔ. 61 Na Maria Magdalene ku Maria unyɔdi básɔ bélie kaƒiɔtɔ anumi mmɔ. 62 Na kadi kégye ɔni ndi lɛnwunameyi ni, bakpane benengu ku Ƒarisiƒuɔ bésie Pilato kudɔ. 63 Na básu-nwu banini, "Unengu, uwi ɔni na ɔkɔ ɔnyine ɔmmɔ úlie ngba ni, ɔ́su ɔnini, ’Si líkpi ni, nsɔ ndubɔta lɛlɛ bekpine akɔ emeyi atɛ kama.’ 64 Anwuɔsu su kpakplaa anii bagyumanane banu kaƒiɔtɔ kammɔ kaduɛ utálɛ limeyi lɛtɛdi lɛmmɔ lɛlɔ kalɛ na nwuna batɛyane bammɔ beléyu ukpine ɔmmɔ na basu banii ɔ́ta ɔ́lɛ bekpine akɔ. Ɔsika buláwia ka katɔlɔ kani masia ketulo kedeedi." 65 Amu na Pilato ɔ́su-ma ɔnini, "Biti bekpone bisienku na bitágyumana kaƒiɔtɔ kammɔ kalɛ biala bɛdubɔkana." 66 Amu na bésie bátábala lɛtakpɛ lɛmmɔ kenye na bése-ni likpo kalɛ na si ukyuli ɔdi útuku-ka na banu bati. Na báda bekpone bése mmɔ na baagyumana kaƒiɔtɔ kammɔ.

28

1 Ka kadi kégye Kwasida ɔtanta ni, Maria Magdalene ku Maria ɔkladi ɔmmɔ bésie banii batánu Yesu kaƒiɔtɔ kammɔ. 2 Kɔnakunwi ni, kalɔ kákunku momoomo geen. Na Katɔti ɔtu ɔdi ɔ́yu ɔ́si katɔ úbo na úbeminime lɛtakpɛ lɛmmɔ, na úlie-ni lɛlɔ. 3 Nwuna lɛlɔ liikeye aani ɔƒɛ na nwuna awu use ƒututuutu. 4 Liƒu lɛ́da bagyumanane bammɔ na lɛlɔ lɛ́tɔ-ma geen, na básini bátɛ aani bekpine. 5 Amu na Katɔti ɔtu ɔmmɔ útemiku beleku bammɔ na ɔ́su-ma ɔnini, "Bitayia. Ngyi ka bɛɛwia Yesu ɔni na bákana bámana ugyii lɛlɔ mmɔ. 6 Uuubo mɛni. Ɔ́ta úlie ngba aani kalɛ na ɔ́su úse. Bibo na bibanu likpo lɛni na báva-nwu. 7 Bisie pla na bitásu nwuna batɛyane bɛnii ɔ́ta ɔ́lɛ bekpine akɔ ulie ngba, na ɔtɔ-mii anumi úsela Galilea. Mmɔ na bɛdubɔnu-nwu. Ɔmɛni ɔsu nkɛ." 8 Anwuɔsu bábabla bátɔlɔ kaƒiɔtɔ kammɔ kudɔ. Na ina ka liƒu lɛ́da-ma muedi ni, béti ebiti békeli bésie banii batásu Yesu batɛyane kenye kammɔ. 9 Kɔnakunwi ni, ama ku Yesu bása na ulu lɛlɔ. Na ɔ́su-ma ɔnini, "Lígyele-mii." Mmɔ na bákpɛ béde-nwu na béboku lɛlɔ kalɔ báda-nwu lɛgba na bémwi-nwu. 10 Na Yesu ɔ́su-ma ɔnini, "Bitayia. Biteesie na bitásu mina banwa bɛnii beteesie Galilea. Mmɔ na badubɔnu-mi." 11 Uwi ɔni na beleku bammɔ bénwini bésela ni, bekpone bammɔ badi bésie ɔma kemo na bátásu Yudaƒuɔ bakpane benengu bammɔ ala ani nálɛ mmɔ ƒui. 12 Amu na bakpane benengu bammɔ ku ɔma benengu bátása banii beeti kasusu. Béte bekpone bammɔ egulabi pii adi, 13 na básu-ma banini, "Bɛsu bɛnii usien uwi ɔni na bɛɛlɛɛ ni, nwuna batɛyane bébo na bébeyu ukpine ɔmmɔ bátɔlɔku. 14 Na si Romaƒuɔ aban unengu únu litemi lɛmɛni ni, bɔdubɔya na unu kalɔ geen ka ɔɔɔdi bina bɔƒiɔ." 15 Bagyumanane bammɔ báƒɔ egulabi ammɔ na bábla aani kalɛ na básu-ma. Na Yudaƒuɔ bammɔ bégyingya Yesu ukpine buyu litemi lɛmmɔ na bana akɔ úbalɛ ɔmwi. 16 Na batɛyane leevu-unwi bammɔ bákɔ bésie Galilea lɛbinkpo lɛni lɛlɔ na Yesu ɔ́su-ma úse. 17 Na ka bánu-nwu ni, bana badi bémwi-nwu. Nsu badi lɛnɔ kasusu kábla-ma inyɔ inyɔ. 18 Amu na Yesu ɔ́kpɛ úde-ma na ɔ́su-ma ɔnini, "Katɔti úti katɔ ku kalɔ ɔyikun ƒui úte-mi. 19 Anwuɔsu biteesie kayawi kadi biala bekyuli akɔ na bɛtina-ma ala kalɛ na benwini mina batɛyane. Na bɛkpila-ma ntu na Ati ku Ubi ku Katɔti Kɔyu lɛnyi kemo. 20 Na bɛtina-ma bɛnii badi ala ani ƒui na lɛ́tina-mii lɛlɔ. Na ndubɔkya-mii akɔ uwi ƒui utálɛ kayawi kawɔlɔkɔ."