BATALANE KABLA

1

1 - 2 Ɔnwa Tioƒilo, na mina ɔku udeedi kemo ni, línweni lɛ́su ala ani ƒui na Yesu ɔ́bla na ɔ́tina úti ɔ́si uwi ɔni na úse nwuna kabla kalɔ úti útédu uwi ɔni na Katɔti úti-nwu úsienku katɔ. Asa na ɔdubuti-nwu usienku katɔ ni, Yesu ɔkɛ Katɔti Kɔyu ɔyikun lɛlɔ ɔ́tina nwuna batalane ala. 3 Na emeyi aavlene kemo na nwuna kukpi kama ni, údie lɛlɔ ɔ́tina-ma kɔlɛ kɔlɛ ɔni na ɔ́tina geen ka ɔ́kya ngba. Ama bani nánu-nwu ni, ɔ́tɛmiku-ma ɔ́siku nwuna Ɔti lɛga kadikɔ ala lɛlɔ. 4 Uwi ɔni na bábasa lisu ni, úbo-ma ɔda ɔnini, “Bitatɔlɔ Yerusalem, mmomu binye bɛgya Katɔti Kɔyu bubo bɔni lɛlɔ na lɛ́su-mii lɛ́siku ka mina Ɔti ɔ́su úse ka wete-mii. 5 Ɔsika Yohane anwu ni, ntu na úti ɔ́bla Katɔti ntu bɔkpila ɔdi ɔmmɔ úte bekyuli. Nsu na emeyi klukui adi kemo ni, Katɔti ɔdubuti nwuna Kɔyu ɔkpila-mii.” 6 Ɔmɛni ɔsu ka batalane bamɛni ku Yesu básɔ bása ni, béye-nwu banini, “Unwoti, ɔƒaani na aawia ka asɔku Israel lɛga kadikɔ ese yoo?” 7 Na Yesu ɔ́su-ma ɔnini, “Útalɛka bɛti uwi iye emeyi ani na mina Ɔti ɔ́su úse ka lɛla lɛdi lɛdubɔlɛ. 8 Nsu si uwi ɔni na Katɔti Kɔyu kúbo-mii kudɔ ni, kɔdubɔƒɔ-mii lɛlɔ kemo ƒui na kɔdubɔkya-mii ɔyikun na bɛdubɔsu-mi lɛlɔ litemi na Yerusalem ku Yudea ku Samaria wetéduku kalɔ kawɔkɔ.” 9 Na ɔmɛni bɔ́su kama ni, Katɔti úti-nwu ɔ́kɔliku katɔ na benye baanu-nwu útédu ka úduo uyɔlɔ kemo na ɔ́yii-ma anumi. 10 Na ɔni benye baanu kayaa ni, kɔnakunwi nkyuli inyɔ badi bani nnyimi ala aƒualadi bédie lɛlɔ bátina-ma, 11 na básu-ma banini, “Galileaƒuɔ, bi ɔsu na binye bɛɛnu katɔ lɛni? Yesu ɔni na Katɔti úti ɔ́siku-mii kudɔ úsienku katɔ mɛni ni, ɔsɔ ɔdubɔsi katɔ ubo-mii kudɔ aani kalɛ na bɛ́nu ka ɔ́si bina kudɔ úsie katɔ kalɛ kani.” 12 Nwuna kama ni, batalane bammɔ bénwini bási kɔbi kɔni baalɔ Inɔ Egyii Kɔbi lɛlɔ mmɔ, bésie Yerusalem ɔmankemo. Na ɔ́si mmɔ útédu ɔmankemo mmɔ ni, wabla liluku linwi. 13 Ka bétéduo ɔmankemo ni, bésie bétéduo bana kakyakɔ. Na bekyuli bani nli mmɔ ndi Petro ku Yohane ku Yakobo ku Andrea ku Ƒilipo ku Toma ku Bartolomeo ku Mateo ku Yakobo ɔni ndi Alƒeo ubidi ku Simon ɔni basɔ baalɔ Selote ku Yakobo ubidi Yuda. 14 Bekyuli bamɛni bátaasala lɛlɔ taakpali katɔ uwi biala ku beleku badi ku Yesu uni Maria ku Yesu banwani bananabi. 15 Amu na emeyi ammɔ kemo kani ni, ama bani náƒɔ bádi mmɔ bábasa, na bana bumomo bɔbla aani nkyuli eti anyɔ ku aavlanyɔ. Na mmɔ Petro ɔ́ta únye na ɔ́su-ma ɔnini, 16 “Mina banwani, lɛla lɛni na bénweni na Bunweni Kedee Ɔku kemo ni, ɔlɛka libo-nwu kemo aani kalɛ na Katɔti Kɔyu kɔ́kɛnku Dawid lɛlɔ kútemi kɔ́siku Yuda ɔni nátɔnku bekyuli bani néƒie Yesu lɛlɔ. 17 Yuda ɔdi bula lɛkpa lɛmɛni kemo unwi, na Blɔti ɔ́ƒuna-nwu ka nka wabla batalane kabla. 18 “Nsu ɔ́bla likpidi na ɔ́ƒɔ egulabi ani na béti bétéye kalɔ kani lɛlɔ na útékpi. Mmɔ ka úbuli ni, ɔ́bwɛ na nwuna aƒɔla ƒui álɛ éwi keyi. 19 Nwuna kukpi kɔmɛni litemi líbegyingya na Yerusalem, na ukyuli biala únu nwuna kukpi kɔmɛni lɛlɔ litemi. Anwuɔsu ni, kesii kani na úkpi mmɔ na baalɔ Hakeldamak ɔni kalɔ ndi Ubugya Lɛku.” 20 Amu na Petro ɔ́su lɛnɔ ɔnini, “Bénweni na Dawid kɔgya ɔku kemo banini, ’Bɛsia nwuna liku mmɔ kɔnu bise, na ɔdi biala utelie mmɔ.’ Básɔ bénweni banii, ’Bɛya na ukyuli bamba unye nwuna kalabla kenye.’ 21 - 22 Anwuɔsu ni, ɔlɛka ukyuli ɔdi uduo-bu akɔ aani litemi kama unyene kalɛ ute Blɔti Yesu bɔta bɔlɛ bekpine akɔ. Na ɔlɛka ɔbla ukyuli ɔni nákya bula lɛkpa lɛmɛni kemo na uwi ɔni kemo ƒui na abu ku Yesu bɔkɛ, na ɔ́si uwi ɔni na Yohane ɔ́kɔ lɛsa na Katɔti ntu bɔkpila ɔdi lɛlɔ útédu uwi ɔni na Katɔti úti Yesu úsienku katɔ.” 23 Anwuɔsu bédie nkyuli inyɔ bani ndi Matia ku Yoseƒ ɔni baalɔ Barsaba na basɔ baalɔ-nwu Yusto. 24 - 25 Na bákpali katɔ banini, “Blɔti, awɔ ngyi ukyuli biala kasusu kemo. Anwuɔsu tina-bu nkyuli inyɔ bamɛni akɔ unwi ɔni na áƒuna, ka unye ɔtalane kenyekɔ kani na Yuda ɔ́da úse na ɔ́tɔlɔ úsie kesii kani néduku-nwu.” 26 Na ka bátu egulabi bánu na nkyuli inyɔ bamɛni lɛlɔ ni, Matia ɔdi nénwini úwi na béti-nwu bébunku nkyuli leevu-unwi bammɔ.

2

1 Amu ka limeyi lɛni baalɔ Pentekoste limeyi lídu ni, baƒɔtaadine bammɔ ƒui bátása na likpo linwi pɛ. 2 Kɔnakunwi ni, bénu kɔku kɔdi aani ɔƒɛƒɛɛ ubendi ɔdi muukpó. Na kɔku kɔmɛni kúbeyi ɔtɔ ɔni kemo na bákya mmɔ. 3 Na lɛla lɛdi lígyingya aani agyakpabi kalɛ, na líbelie-ma lɛlɔ. 4 Na Katɔti Kɔyu kɔ́ƒɔ-ma lɛlɔ kemo ƒui, na bése kalɔ baasu bumwi etemila na adi lidu kemo aani kalɛ na kúte-ma kalɛ. 5 Amu na uwi ɔmɛni kemo kani ni, Yudaƒuɔ bani nási kayawi ekpo ƒui ni, bébo bakya Yerusalem. 6 Amu ka bénu kɔku bonwu kɔmɛni ni, bekyuli pii békeli bésie mmɔ. Na ka bénu ka baƒɔtaadine bamɛni benye beetemi kadi biala ɔma lɛdi ɔsu ni, ɔ́bla-ma dɛye dɛye! 7 Ɔmɛni ɔsu ni, ɔtɔtɔ ɔ́gyu-ma, na béƒu na bése kalɔ beeye lɛlɔ banini, “Bekyuli bamɛni ƒui ni, ɔɔɔdi Galileaƒuɔ badi yoo? 8 Na dɛ na ɔ́bla na buunú bana butemi na bula kɔlɔ adi kemo? 9 - 10 Abu bɔdi Partiƒuɔ ku Mediaƒuɔ ku Elamƒuɔ ku bani nási Mesopotamia ku Yudea ku Kapadokia ku Ponto ku Asia ku Ƒrigia ku Pamƒilia ku Egyipte ku Libia ɔvi ɔni nkya Kirene ku baƒɔ bani nási Roma na badi Yudaƒuɔ ku bekyuli bani néduo Yudaƒuɔ lɛkpa kemo 11 ku Kretaƒuɔ ku Arabiƒuɔ. Na bula ƒui buunú ka beebó Blɔti ablala ebendi kudu na bula adi kemo.” 12 Amu ka béƒu benye mmɔ ni, bakya beeye lɛlɔ banini, “Bi litemi, lɛdi mɛni?” 13 Amu na ama bani nnye mmɔ badi básu banini, “Ntɛ mɔɔda-ma, ɔɔɔdi lɛla lɛdi biala lɛdi.” 14 Mmɔ na Petro ɔ́ta únye na bana leevu-unwi bammɔ akɔ na ɔ́talaku lɛdi katɔ ɔnini, “Amii Yudaƒuɔ ku amii bani nli Yerusalem ƒui, mɔɔyɔ́ ka lidie ala amɛni ƒui kalɔ, anwuɔsu binu kaduɛ. 15 Ɔɔɔdi ntɛ mɔɔda bekyuli bamɛni. Amii ɔlati bɛɛnu ka ɔtanta lɛdɔ yaalenwi kemo kani bɔkya mɛni. 16 Mmomu lɛla lɛni na bɛɛnu mɛni ni, ani ndi lɛla lɛni na Katɔti Kenye Udiene Yoel ɔ́su úse kukuuku. 17 Ɔ́su ɔnini, ’Unwoti ɔ́su ɔnii, “ ’ “Na emeyi ekplodi kemo ni, Ndubɔtala mina Kɔyu na kɔƒɔ mina bekyuli ƒui lɛlɔ kemo. Na bina bebi badubudie-mi kenye, na bina bakloƒu badubɔnu katɔ abɛla, na bina benengu lɛnɔ badubo ana buteegye. 18 Sɔsɔ ni, mina Kɔyu kɔdubɔƒɔ bina kɔduli beleku ku banana ƒui lɛlɔ kemo. Na emeyi ammɔ kemo ni, badubudie-mi kenye. 19 Na ndubɔya akɔla budie taatina ataalɛ na kayaa ku kalɔ lɛlɔ ƒui. Bɛdubɔnu ubugya ku ogya ku uyɔ pii. 20 Ɔƒɛ ɔdubɔbla suu, na kɔbuli anumi adubugyie aani ubugya, asa na Katɔ Ɔyikune limeyi bonwu lɛmmɔ lɛdubo. 21 Uwi ɔmmɔ kemo ni, ukyuli biala ɔni makpali Blɔti na wevele-nwu kɔnyana bɔnu ni, ɔdubɔkɛ ngba.” ’ ” 22 “Ati bene biinú? Yesu Nasareni ɔdi Ukyuli Ɔƒunadi ɔni lɛlɔ na Katɔti ɔkɛ údie nwuna ɔyikun ku akɔla bɔbla keyi ɔ́tina-mii aani kalɛ na amii alati lɛnɔ bɛgyi. 23 Nsu na Ɔti bɔyɔ ku kakali kemo ni, ɔ́nyonu-nwu úte-mii na bɛ́kɛ ekpidi bablane lɛlɔ na bɛ́du-nwu uwi ɔni na bɛ́kana-nwu bɛ́mana ugyii lɛlɔ. 24 Nsu Katɔti ɔ́sɔ ɔ́gyila-nwu ɔ́lɛku bekpine akɔ na ɔ́lɛ kukpi enu kemo, ɔsika kukpi kulakana-nwu lɛkpu bubo buse. 25 Na Ɔga Dawid ɔ́su úse ɔ́siku-nwu lɛlɔ ɔnini, ’Lɛ́nu ka Unwoti unye-mi anumi uwi ƒui. Na ka unye-mi kɔdianu aani mina lɛkpa kalɛ ɔsu ni, lɛɛɛdubo bɔgbanta. 26 Ɔmɛni ɔsu ni, mina kayi kemo kéyi ku lɛlɔyɔ, na ndubuti kenye nteemwi-nwu uwi ƒui! Ina ka ɔlɔna ndi muedi ni, ndubulie na lɛnunsia kemo. 27 Na alanyonu mina kɔyu alakya kekpine. Na lɛnɔ ni, alaya ƒula Ubi Kedee ɔlɔna webu. 28 Átina-mi ƒula ngba lilu, na ƒula kudɔ bɔkya bɔya na mɔɔkɛ́ ebiti geen.’ 29 “Anwuɔsu ni, banwa, mɔɔsu-mii nwaa ka ni, bula Nana Dawid úkpi, na báva-nwu, na nwuna kaƒiɔtɔ kamua kakya bula akɔ mɛni ɔmwi ɔmwi. 30 Nsu ɔdi Katɔti kenye udiene. Na Unwoti ɔ́lɛ ugyii úse ka wabla Dawid kaba kemo ubi na wadi lɛga aani Dawid ɔmmɔ kalɛ kani. 31 Ka Dawid ɔgyi ɔmɛni ɔsu ni, ɔ́su úse ka ni, Kristo ɔdubɔta ɔlɛ bekpine akɔ. Ɔ́su ɔnii balada-nwu balakya kekpine, na nwuna ɔlɔna lɛnɔ ulebu na kaƒiɔtɔ kemo. 32 Yesu ɔmɛni na Katɔti ɔ́gyila ɔ́lɛku bekpine akɔ, na litemi geen lɛmɛni lɛlɔ ɔsu na bɔdi kenye bediene. 33 Na ɔƒaani ni, Katɔti úte-nwu kenyekɔ kenengudi na nwuna kɔdianu, na úti nwuna Kɔyu úte-nwu aani kalɛ na ɔ́su úse. Lɛni na anwu lɛnɔ ɔ́tala-ku ɔ́kya-bu. Anwuɔsu na bɛɛnu na biinú lɛla lɛni mɔɔlɛ́ mɛni. 34 - 35 Ɔɔɔdi Dawid náta úsie katɔ mmɔ. Mmomu ni, ɔ́su ɔnini, ’Unwoti ɔ́su mina Unwoti ɔnii, “Sɔ lie-mi kɔdianu kakɛ wetédu uwi ɔni na meti ƒula bekisine makya-a lɛgba kalɔ.” ’ 36 Anwuɔsu mɔɔyá na amii Israelƒuɔ bɛti ka ni, Katɔti nábla Yesu ɔni na amii bɛ́du mɛni ɔnii unwini Blɔti ku Ukyuli Ɔƒunadi.” 37 Amu ka bekyuli bamɛni bénu Petro etemila amɛni ni, ékpoku-ma na kayi kemo. Anwuɔsu béye-nwu ku batalane bakladi banii, “Banwa, bi na ɔlɛka bɔbla?” 38 Amu na Petro ɔ́su-ma ɔnini, “Ɔlɛka bina akɔ ɔdi biala ɔda ekpidi bɔbla ɔya na unwini ubo Blɔti kudɔ, na ɔƒɔ ntu bɔkpila ɔdi na Yesu Kristo lɛnyi kemo kalɛ na Katɔti uti nwuna ekpidi ɔkyiɛ-nwu, na ukyuli ɔmmɔ wakɛ Katɔti Kɔyu aani kalɛ na Blɔti ɔ́su úse. 39 Ɔsika linyese lɛmɛni lise lite amii ku bina bebi ku bani nási ɔgyu ku bekyuli bani ƒui na Katɔti walɔ weboku nwuna kudɔ.” 40 Amu na Petro ɔ́tɛmiku-ma laa na ɔ́lɛ-ma ɔ́su ɔnini, “Bɛda lɛlɔ bidie kɔtu bɔni bɔmɛni kemo, bɔni mebo bekyuli bekpidi bamɛni ɔnwa lɛlɔ.” 41 Ɔmɛni ɔsu ni, bana akɔ pii báƒɔ Petro litemi bádi, na bákpila-ma ntu na Yesu lɛnyi kemo, na bana bumomo bɔbla aani nkyuli mpimu ɛtɛ. Na ama lɛnɔ béti lɛlɔ bebunku baƒɔtaadine bammɔ limeyi lɛmmɔ. 42 Amu na béti bana uwi ƒui béte batalane bammɔ, na baatina-ma ala, na baakpali katɔ, na baadi taasala lɛnɔ. 43 Amu na ka batalane bammɔ bábla akɔla budie taatina pii ɔsu ni, ɔ́bla bekyuli bammɔ ƒui yaa na béti ɔbu béte Unwoti. 44 Na baƒɔtaadine bamɛni bátaasa uwi ndi uwi na beele bana lɛlɔ ala. 45 Na si béti bana lɛlɔ ala adi béye ni, beeti egulabi ammɔ teele kalɛ na ɔdi biala ɔɔwia. 46 Na béteesie Katɔti kakpakɔ limeyi ndi limeyi, na bátaasa esu esu lɛnɔ taadi na bana kɔduli na kubiti ku lɛlɔyɔ kemo. 47 Na baagyá Blɔti enu na beemwi-nwu lɛnɔ. Na bekyuli ƒui baabu-ma. Na limeyi biala ni, Unwoti uuti bekyuli babambadi bani na ɔɔƒɔ́ teebunku-ma lɛlɔ.

3

1 Limeyi lɛdi ni, Petro ku Yohane bésie Katɔti kakpakɔ uwi ɔni na Yudaƒuɔ beesié taatákpali katɔ. Ɔbla aani lɛdɔ ɛtɛ kemo. 2 Ka bédu kakpakɔ mmɔ na kayakun kani baalɔ banii Kayakun Buni kenye ni, mmɔ na bánu ɔnana ɔdi, ɔni náƒɛ uwi kalɔ ɔ́si nwuna bɔwɔ. Na nwuna bekyuli beeti-nwu taabava mmɔ limeyi ndi limeyi kalɛ na uteevele bekyuli bani muusié mmɔ egulabi. 3 Ɔni na Petro ku Yohane bási baaví ni, úye-ma ɔnii bete-nwu egulabi adi. 4 Amu na bédi bénye na bánu-nwu kpoo, na Petro ɔ́su-nwu ɔnini, “Nu mɛni!” 5 Amu na ukyuli ɔmmɔ ɔ́talaku anumi ɔɔnu-ma, na ɔ́bla kasusu ka badubo-nwu lɛla lɛdi bute. 6 Amu na Petro ɔ́su-nwu ɔnini, “Ami liiibo egulabi adi na mete-ɔ! Nsu ni, ndubute-ɔ lɛlɛni nse-mi! Mɔɔsu-ɔ na Yesu Kristo Nasareni lɛnyi kemo ka ni, ta na esie!” 7 Na Petro ɔ́da ukyuli ɔmɛni kɔdianu na ɔ́ya na ɔ́ta únye. Amu na nwuna lɛgba ku kasoma ekubi ƒui áyu ɔkplu! 8 Na ɔ́ba lɛgyu ɔ́kɔ katɔ na úbenye lɛgba lɛlɔ. Na úse kalɔ uusié taavi na ɔɔba agyu na uumwi Blɔti. Na ɔ́siaku-ma útéduo kakpakɔ mmɔ. 9 Na bekyuli bani nkya mmɔ ni, bánu-nwu na bénu kalɛ na ɔkya uumwi Unwoti. 10 Ka bábanu-nwu báti ka anwu mɔɔyɔ́ Kayakun Buni kudɔ bulie mmɔ ni, útakɔsi na ɔ́bla-ma dɛye dɛye. 11 Amu na bekyuli pii békeli bésie-ma kudɔ na kesii kani baalɔ banii Ɔga Salomo lɛgbanya kemo na Katɔti kakpakɔ mmɔ. Bébo bábanu ka ukyuli ɔmmɔ ɔ́tu ɔda Petro ku Yohane kpakplaa na nwuna bɔbwi bɔ́bla-ma kalɛ kadi! 12 Amu ka Petro ɔ́nu bekyuli bammɔ ni, ɔ́su-ma ɔnini, “Israelƒuɔ, bi mɔɔbla-mii dɛye dɛye pii taasiku lɛla lɛmɛni lɛlɔ lɛni? Na bi ɔsu na bɛɛnu-bu aani bekyuli kedee badi na bɔdi. Bitakali bɛnii abu alati ɔyikun kemo na búti bɔ́bwi ukyuli ɔmɛni! 13 Ɔsika Unwoti úti ɔbu úte Ubidi Yesu. Na Unwoti ɔmɛni ndi Abraham ku Isak ku Yakob lɛnɔ Ɔti. Na anwu kani ndi bula bati kuuku lɛnɔ Unwoti. Ubidi Yesu ɔmmɔ na amii bíti bíte bɛnii badu. Na bíni-nwu na Pilato anumi bɛnii bɛɛɛgyi-nwu ina ka Pilato ɔ́yɔ ka ɔnyonu-nwu. 14 Bíni ukyuli ɔbuni mmomu, na bɛ́tuna bɛnii ɔnyonu bekyuli ɔdune na ukyuli ɔbuni ɔmmɔ kenye. 15 Amii bɛ́ya na bádu ukyuli ɔni muute bekyuli ngba. Nsu Unwoti ɔ́sɔ ɔ́gyila-nwu ɔ́lɛku bekpine akɔ! Na abu alati bɔ́nu-nwu ku bula anumi! 16 Ɔkɛnku Yesu lɛnyi kemo ɔsu na ɔnana ɔni na bɛgyi na bɛɛnu mɛni ɔ́kɛ lɛlɔkplu. Na ka ɔ́ƒɔ Yesu ɔ́di ɔsu ni, Blɔti ɔ́bwi-nwu na bina anumi.” 17 “Banwa, ngyi ka tati tati ɔsu na amii ku bina benengu bɛ́bla lɛla lɛmɛni udu. 18 Nsu ni, Unwoti ɔ́su ka nwuna Ukyuli Ɔƒunadi webo abi lɛni. Na ɔmɛni ndi kalɛ na ɔ́ya na nwuna kenye bediene linyese líbo líte. 19 - 20 Anwuɔsu ni, binwini kama bɛkya ekpidi bɔbla na biti anumi bɛsia Unwoti lɛlɔ, kalɛ na waƒɔ bina ekpidi wedie-mii lɛlɔ na bɛkɛ bɔnwuna buɛɛ na Blɔti kudɔ, kalɛ watala Kristo Yesu wakya-mii aani bina Ɔƒɔne kalɛ. 21 Ɔlɛka Yesu ɔƒɔ lɛlɔ ɔkya katɔ mmɔ wetédu uwi ɔni na Ɔti wasɔku lɛla biala webese ligeen aani kalɛ na nwuna kenye bediene básu bése. 22 Ɔsika Mose ɔ́su ɔnini, ’Bina Unwoti Katɔti ɔdubudie kenye udiene ɔdi ɔlɛku bina akɔ aani ami kalɛ. Anwuɔsu binu litemi biala lɛni na wasu-mii. 23 Na ukyuli biala ɔni naaadubo nwuna litemi bunu ni, ɔdubukulo kɔna kɔni nkya anwu ku Blɔti bekyuli ntɛ.’ 24 “Sɔsɔ geen ni, Katɔti kenye bediene ƒui ɔ́si Samuel úsela ni, básu ala ani mɔɔlɛ́ ɔmwi mɛni bése kukuuku. 25 Unwoti nényimi kenye kamɛni ku bina bati ɔkɛ nwuna kenye bediene lɛlɔ. Na amii ndi bunyimi bɔmɛni ala badine. Ɔ́su Abraham ɔnii ɔkɛ nwuna kaba kemo ni, ɔdubute kayawi ƒui bɔnwuna. 26 Anwuɔsu ka Katɔti ɔ́gyila Ubidi ni, ɔ́tala-nwu ɔnii ɔka-mii kudɔ bubo bubebunku-mii kalɛ na bɛkana kama bunwini bɔkya bina ekpidi.”

4

1 Amu uwi ɔni na Petro ku Yohane benye baatɛmi ku bekyuli bammɔ ni, Yudaƒuɔ bakpane badi ku kakpakɔ bagyumanane benengu ku Sadukiƒuɔ lɛnɔ bébo mmɔ. 2 Ka bénu ka Petro ku Yohane bakya baasu ala taasiku Yesu bɔta lɛlɔ ɔni mɔɔtina ka ukpine ɔdubo bɔta bulie ngba ni, béti kɔnyi geen! 3 Anwuɔsu béƒie-ma. Na ka kadi kábɔyu ɔsu ni, bákya-ma ɔtɔ útédu lɛdigye. 4 Nsu bekyuli pii bani nénu bana etemila amɛni kemo ni, báƒɔ litemi buni lɛmɛni bádi. Na bana bumomo bɔbla aani banana mpimu ɛlɔ. 5 Amu ka kadi kégye ni, úbebo úte ka Yudaƒuɔ kadi lɛlɔ badine ku kadi benengu ku ɔda bubo ala batinane badi bása na Yerusalem. 6 Bábasala ku Ɔkpane Unengudi Hana ku Kaiaƒa ku Yohane ku Aleksandro ku Ɔkpane Unengudi lɛlɔ bekyuli badi lɛnɔ. 7 Na bédie batalane bamɛni béboku bana anumi mmɔ. Na béye-ma banini, “Ulu ɔmani lɛlɔ na bɛ́bla ɔmɛni? Ɔma lɛnyi ku ɔyikun kemo na bɛ́bla ala amɛni udu?” 8 Mmɔ kani ni, Petro ɔ́ta na Katɔti Kɔyu ɔyikun kemo na ɔ́su-ma ɔnini, “Bula batɔnkune ku ɔma benengu, 9 si bɛɛwia kenye budie na lɛla lɛbuni lɛni na bɔ́bla búte ukyuli ɔni náƒɛ uwi kalɔ mɛni ku kalɛ na búti bɔ́bwi-nwu ni, 10 bite-mi kuƒi na lɛsu amii ku Israel kalɔ lɛlɔ bekyuli ƒui lɛla lɛdi. Ɔkɛ Yesu Kristo ɔni nási Nasaret lɛnyi kemo ɔni na amii bɛ́ya na bákana bámana ugyii lɛlɔ na Unwoti ɔ́sɔ ɔ́gyila-nwu ɔ́lɛku kekpine ɔsu na ukyuli ɔmɛni lɛlɔ lɛ́yu ɔkplu. 11 Na Yesu ɔmmɔ lɛlɔ na Bunweni Kedee bɔɔsu taasiku bɔnii, ’Lɛtabi lɛni na amii batune bíni bɛ́va ni, ani nébo líbenwini lɛtabi lɛni náƒɔ kuye lítulo na atabi ƒui akɔ.’ 12 Anwu lɛti ndi bekyuli Ɔƒɔne, ɔsika anwu kani na Unwoti úte lɛnyi ku ɔyikun na bekyuli ƒui akɔ ɔni makana waƒɔ-bu ngba.” 13 Ka lɛlɔ badine ku benengu bammɔ bánu kalɛ na Petro ku Yohane bábla kayi ku ɔtɔtɔ ku kalɛ na lɛkpaklɔ bekyuli badi na beeebo kenyekɔ kadi lɛnɔ na kadi akɔ ɔsu ni, ɔ́bla-ma kalɛ kadi. Na bánu báti ka ama ku Yesu ni, bavinkpana na badi. 14 Nsu ka bánu ukyuli ɔni na bábwi na bana anumi mmɔ ɔsu ni, bátakana lɛla lɛdi bɔsu. 15 Amu na báda-ma bédie kasalakɔ mmɔ, na ama lɛti lɛti bakya beeye lɛlɔ kasusu. 16 Badi béye banii, “Bi na ɔlɛka bɔbla ku bekyuli bamɛni? Bulakana buni bɔnii lɛla lɛni na bábla mɛni lɛɛɛdi akɔla budie taatina, ɔsika ukyuli biala na Yerusalem ɔgyi na únu litemi lɛmɛni. 17 Mmomu bɛya bubo-ma ɔda na bada litemi lɛmɛni bugyingya baya kalɛ na basɔ balasu ukyuli ɔdi litemi lɛdi na Yesu lɛnyi kemo.” 18 Na básɔ bálɔ-ma béboku bana kasalakɔ mmɔ na bábala-ma ka ɔ́si ɔƒɛni ni, basɔ batasu ukyuli ɔdi litemi na Yesu lɛnyi kemo. 19 Amu na Petro ku Yohane bédie kenye banini, “Amii alati bɛbu bɛnu. Bi mada Unwoti kubiti? Si bunu bina ɔda bubo munuu Unwoti bɔdi? 20 Lɛla lɛni na bɔ́nu na búnu ni, bulakana kenye bubile na bɔsɔ bulie kpoo.” 21 Amu na kasalakɔ benengu bammɔ bádɔnku-ma kaduɛ na báda-ma bányonu. Na ka bekyuli bammɔ ƒui bakya beemwi Unwoti na nwuna ablala ɔsu ni, bátakɛ lɛkwɛ lɛni lɛlɔ basia bani-ma kɔtu. 22 Na ukyuli ɔni na bábwi mmɔ ɔdubɔƒɔ utulo akwa aavlene. 23 Uwi ɔni na bánya báda-ma bányonu ni, Petro ku Yohane bésie bana badi bammɔ kudɔ na básu-ma kalɛ na kasalakɔ kammɔ bekyuli básu-ma. 24 Amu na baƒɔtaadine bamɛni ƒui bása lisu na bákpali Unwoti banii, “O Ati, awɔ nédie katɔ ku kalɔ ku ɛpu ku ala ani ƒui nkya-nya kemo. 25 Akɛnku Katɔti Kɔyu lɛlɔ na étemi ásiaku ƒula kabla ɔblane Dawid lɛlɔ anini, ’Bi ɔsu na bayawine baakya lɛsɛ, na bekyuli baasa lili kekeeke? 26 Kayawi baga bábla unwi na benye beekpóku awɔ ku ƒula Ukyuli Ɔƒunadi.’ 27 Ɔdi litemi geen ka Herode ku Pontio Pilato ku Israelƒuɔ ku bani naaadi Israelƒuɔ básala lɛlɔ na ɔma ɔmɛni kemo, na báta bénye ƒ^ubidi Yesu ɔni ndi Ukyuli Ɔƒunadi Kedee ɔmmɔ lɛlɔ. 28 Nsu, awɔ, na ƒula ɔyikun ku lɛnunda kemo ni, énye ánu na básala bábla ala ani na ásu ése. 29 Na ɔƒaani ni, O Ati, nu liƒu lɛni na badaku-bu bɔkya, na ete abu, ƒula kabla bablane, kayi buse na bɔkana litemi buni lɛmɛni bɔsu. 30 Tuku bekyuli na abwi-ma, na abla akɔla pii ebu na ƒ^ubidi Yesu Kedee lɛnyi kemo.” 31 Ka bévele Unwoti ɔmɛni báwɔlɔ ni, ɔtɔ ɔni kemo na bakya mmɔ ɔ́kunku na Katɔti Kɔyu kɔ́ƒɔ bana ƒui lɛlɔ kemo, na bése kalɔ baasu litemi buni lɛmɛni ku kayi buse. 32 Na emeyi amɛni kemo ni, baƒɔtaadine bamɛni ƒui bábla unwi na udu ku kasusu kemo, na bana akɔ ɔdi biala útasusu anwu lɛti lɛkɛ. Mmomu ni, bana lɛla biala lɛdi bana ƒui lɛdi. 33 Na batalane bamɛni bákɔ Unwoti litemi lɛsa ku kayi geen básiku Blɔti Yesu bɔta bɔlɛ bekpine akɔ lɛlɔ. Na Unwoti keyi buɛɛ ku kusɛ kusɛ ɔkya-ma akɔ. 34 Na ɔdi biala ɔɔɔdi ɔwabane, ɔsika ama bani mbo lɛtɔ ku kɔlɔ ni, béti ala amɛni béye. 35 Na béti egulabi amɛni bátákya batalane bammɔ lɛkɔkɔ na béle-nya béte bana akɔ ɔdi biala kalɛ na ɔɔwia. 36 Amu na ɔnana ɔdi ɔ́kya ɔni baalɔ Yoseƒ na ɔ́si Lewi kaba kemo na Kipro kalɔ lɛlɔ. Na batalane bamɛni básia-nwu lɛnyi banii Barnaba ɔni kalɔ ndi Ogya Ɔkyane. 37 Anwu lɛnɔ úti nwuna kalɔ úye na úti egulabi ammɔ úboku batalane bammɔ.

5

1 Amu na ɔnana ɔdi lɛnɔ ɔ́kya ɔni baalɔ Anania, na ulekudi ndi Saƒira. Ama lɛnɔ béti bana kalɔ kadi béye. 2 Na béti egulabi ammɔ adi bábala, na béti akladi béboku batalane bammɔ. Na ulekudi Saƒira lɛnɔ ɔgyi, na ɔ́tuna ka babla lɛni. Na Anania úti egulabi amɛni úboku úbakya batalane lɛkɔkɔ. 3 Amu na Petro ɔ́su-nwu ɔnini, “Anania, bi ɔsu na áya na Satan ɔdi-ɔ lɛlɔ, na ɔ́ya-a na aanyi ɔkɔ taatɔlɔ Katɔti Kɔyu? Na ébu ƒula kalɔ kani na éti éye mmɔ egulabi adi ése éte lɛlɔ? 4 Awɔ mbo kalɔ kammɔ asa néti-ka éye, na egulabi ani na báƒɔ-ɔ kayu mmɔ lɛnɔ adi ƒ^ɔdi. Bi náya-a na ábla kakali kekpidi kamɛni udu? Ɔɔɔdi abu bekyuli na ányi ɔkɔ átina, mmomu Katɔti!” 5 Amu ka Anania ɔ́nya únu litemi lɛmɛni ni, anwu kani na úbuli ɔ́tɛ kalɔ, na úkpi! Na ɔmɛni ɔ́da bekyuli bani nánu ƒui liƒu. 6 Amu na bakloƒu bani nkya-ma akɔ mmɔ béti kɔdi bébi-nwu lɛlɔ na bágyu-nwu bátáva. 7 Amu na uwi klukui ɔdi kama ni, ulekudi lɛnɔ ɔ́da úbalɛ mmɔ ɔni na anwu ɔɔɔgyi lɛla lɛni nálɛ. 8 Amu na Petro úye-nwu ɔnini, “Ɔni na awɔ ku ƒ^ɔgyani bíti bina kalɔ bíye ni, egulabi ani na báƒɔ-mii kayu ƒui na adi mɛni?” Amu na uleku ɔmmɔ údie kenye ɔnini, “Ɛɛn, ana ƒui mmɔ.” 9 Petro ɔ́su-nwu ɔnini, “Bi ɔsu na awɔ ku ƒ^ɔgyani bɛ́kana bɛ́sa kenye bɛnii bɛɛsɔ Blɔti Kɔyu bɛnu? Aanu bakloƒu bani néti ƒ^ɔgyani bátáva. Ama kani ndubo-ɔ bɔgyu bɔlɛku.” 10 Kɔnakunwi ni, anwu lɛnɔ úbuli ɔ́tɛ kalɔ, na úkpi. Amu ka bakloƒu bammɔ bébo bábanu ka úkpi ɔ́tɛ ni, bágyu anwu lɛnɔ bálɛku bátáva ɔgyani kudɔ mmɔ kani. 11 Anwuɔsu liƒu líduo baƒɔtaadine bammɔ ku bekyuli bani nénu lɛla lɛni nálɛ na mmɔ ƒui akɔ. 12 Amu na uwi ɔmɛni ƒui ni, batalane bamɛni bátaabla akɔla pii na bekyuli bammɔ akɔ. Baƒɔtaadine bamɛni ƒui baasa na Yudaƒuɔ kakpakɔ na kesii kani baalɔ banii Salomo lɛgbanya kemo. 13 Nsu anumi lɛlɔ baƒɔtaadine babambadi bátakana-ma kudɔ bɔkpɛ bude, ina ka baabu baƒɔtaadine bammɔ. 14 Na bekyuli pii, banana ku beleku, bénwini kama bákya bana alaekpidi bɔbla na báƒɔ Blɔti lɛnyi bádi. 15 Na bana badi béti balɛne bátáva atala lɛlɔ na keyi, kesii kani na báƒɔ bádi ka si Petro ɔ́si ɔɔví na nwuna kɔyu kúwi balɛne bamɛni lɛlɔ ni, ɔlɛ ɔni beeƒi waba-ma! 16 Amu na béti balɛne ku bekyuli bani na ayu ekpidi eekpóku-ma ƒui básiku lɛma lɛni nkya Yerusalem amadɔ béboku-ma kudɔ na bábwi-ma ƒui. 17 Amu na Yudaƒuɔ ɔkpane unengudi ku nwuna lɛlɔ bekyuli bani nási lɛkpa lɛni baalɔ banii Sadukiƒuɔ kemo ni, bése kalɔ beekpóku batalane bammɔ kogyulo. 18 Ɔmɛni ɔsu ni, béƒie-ma na béti-ma bátákya ɔtɔ. 19 Nsu usientɛ ni, Katɔti ɔtu ɔdi úbalɛmi ɔtɔ ɔmmɔ kayakun na ɔ́da-ma údie. 20 Amu na ɔ́su-ma ɔnini, “Biteesie Yudaƒuɔ kakpakɔ na bitátaasu etemila taasiku ngba bɔwɔdi bɔmɛni lɛlɔ!” 21 Amu ka kadi kégye ni, bésie bétéduo kakpakɔ mmɔ na bése kalɔ ku ala bɔtina. Anwuɔsu uwi ɔmmɔ kemo ni, ɔkpane unengudi ku nwuna babune bálɔ lɛlɔ ku Yudaƒuɔ kadi benengu ƒui básala, na bátala bagyumanane banii betédie batalane bammɔ na ɔtɔ katɛnkɔ beboku. 22 Nsu uwi ɔni na bésie mmɔ ni, bátatánu-ma! Anwuɔsu básɔ bénwini bábasu-ma banini, 23 “Ka búsie ni, bábala ɔtɔ ɔmmɔ bényene, na bagyumanane benye kayakun. Nsu ka bálɛmi ni, ukyuli biala ɔdi uuubo ɔtɔ ɔmmɔ kemo!” 24 Uwi ɔni na kakpakɔ bagyumanane unengu ku bakpane benengu bamɛni bénu litemi lɛmɛni ni, ɔƒɛ ɔ́da-ma geen sɔsɔ, ɔsika baaagyi lɛla lɛni nsɔ mebo. 25 Amu na ukyuli ɔdi ɔ́si úbo na ɔ́su-ma ɔnini, “Bekyuli bani na béƒie bákya ɔtɔ ni, aanu-ma nkya kakpakɔ baatina ala.” 26 Mmɔ mmɔ na bagyumanane unengu ku nwuna badi báta bésie kakpakɔ mmɔ bétéƒie-ma béboku. Nsu ka baayia ka bekyuli badubo-ma atabi bubo ɔsu ni, bátani-ma ku ɔkplu. 27 Amu ka béti batalane bammɔ bébenyene-ma anumi ni, 28 ɔkpane unengudi úye-ma ɔnini, “Bútasu-mii bɔnii bɛsɔ bitasu litemi lɛdi bitasiku Yesu ɔmɛni lɛlɔ iye? Nsu bíigyingya etemila amɛni bíyile Yerusalem ƒui. Na bɛɛwia ka biti nwuna kukpi kɔtu bɔni bɛsia-bu lɛlɔ!” 29 Mmɔ na Petro ku batalane bammɔ bédie kenye banini, “Ɔlɛka bɔka Unwoti bɔbu asa bɔbu bekyuli bayawine. 30 Yesu ɔni na amii bɛ́ya na bákana bámana ugyii lɛlɔ na úkpi ni, bula bati kuuku Katɔti ɔ́gyila-nwu ɔ́lɛku kekpine na ɔ́sɔ úbo uli ngba. 31 Katɔti úte-nwu kenyekɔ kenengudi na nwuna kɔdianu. Na úti-nwu ɔ́bla Ɔgadine ku Ɔƒɔne kalɛ na Israelƒuɔ bakɛ kuƒi benwini bana kɔyi, na bakɛ ekpidi butitaakyiɛ. 32 Na abu ku Katɔti Kɔyu kɔni na Katɔti uuti teete bekyuli bani mɔɔbu-nwu ni, abu ndi ala amɛni kenye bediene.” 33 Ka bénu kenye kamɛni ni, ɔ́ya na básɔ bákɛ kɔnyi geen, na bábla kasusu ka badu batalane bammɔ. 34 Nsu Ƒarisiƒuɔ bammɔ kemo unwi ɔni na baalɔ Gamaliel ɔ́bala-ma. Baaƒalɛ ukyuli ɔmɛni kaduɛ, ɔsika ɔdi Mose ɔda bubo ala ɔtinane. Anwu náta únye na ɔ́su ɔnii bada-ma bedie mmɔ asa na ama bakladi bataatɛmi. 35 Anwuɔsu ɔ́tɛmi úte-ma ɔnini, “Israelƒuɔ, bɛnu kaduɛ na ala ani na bɛɛyɔ́ ka bɛbla bekyuli bamɛni lɛlɔ! 36 Uwi ɔdi nábavi ni, ɔnana ɔdi ɔ́kya ɔni na baalɔ Teuda ɔni nábla lɛlɔ aani si ukyuli unengudi ɔdi na ɔdi. Nkyuli eti maane básiaku-nwu kama. Amu ka bádu-nwu ni, nwuna kama basiakune bamɛni bégyingya na nwuna kasala kammɔ káyii udu. 37 Ɔmmɔ kama ni, na bekyuli bɔka lebo ni, Yuda ɔni nási Galilea ɔ́kpanku bekyuli badi úbunku lɛlɔ aani nwuna kama basiakune. Na anwu lɛnɔ úbekpi na nwuna kama basiakune bamɛni bégyingya. 38 Anwuɔsu lɛla lɛni na ami mɔɔsu-mii ndi ka ni, bɛnyonu bekyuli bamɛni. Si ala ani baatina ku ala ani baabla adi ama ɔlati adi ni, uwi uletu asa na ala amɛni adubugyingya. 39 Nsu si Katɔti ablala na adi ni, bulakana-ma bɔbala. Si ɔɔɔdi lɛni ni, diɛdi bɛdubɔnu ka bunye buukpóku Katɔti ɔlati!” 40 Na kasalakɔ bekyuli bammɔ báƒɔ Gamaliel litemi lɛmɛni. Anwuɔsu ni, bálɔ batalane bamɛni béboku bana akɔ, na bébo-ma. Na básu-ma banii basɔ batasu litemi biala batasiku Yesu lɛlɔ kudii. Amu na bányonu-ma. 41 Na ka bésela ni, kubiti kɔ́da-ma kaduɛ, ɔsika bánu ka Katɔti ɔ́ka-ma ɔ́kya bekyuli bani muubó abi ku kɔƒa na Yesu ɔsu. 42 Na ɔmɛni kama ni, limeyi biala bátaasu ka Yesu ndi Ukyuli Ɔƒunadi na Yudaƒuɔ kakpakɔ ku bekyuli kɔduli.

6

1 Na uwi ɔmmɔ kemo ɔni na batɛyane bamɛni beemomo teebu ni, unyeƒi úbebo Yudaƒuɔ bani na beetemi Griki lɛdi ku Yudaƒuɔ bammɔ geen ntɛ. Ɔsika si béle adila ni, eledu Grikiƒuɔ bekpinele. 2 Ɔmɛni ɔsu leevu-inyɔ bammɔ bálɔ batɛyane bammɔ ƒui na básu-ma banini, “Ɔlɛka buti bula uwi bute litemi buni bɔsu, na ɔɔɔdi adila bɔdi etemila lɛlɔ. 3 - 4 Na ɔƒaani ni, banwa, bɛnu bɛmana na bidie nkyuli maatɛ bani náda anu na Katɔti Kɔyu kɔ́ƒɔ-ma lɛlɔ kemo ƒui. Na bɔdubuti-ma buse kabla kamɛni kenye kalɛ na abu bɔkɛ uwi bute Katɔti bɔkpali ku litemi buni bɔsu ku ala bɔtina.” 5 Litemi lɛmɛni lɛ́dia bana ƒui bunu, anwuɔsu bédie Steƒano ɔni ndi ukyuli ɔni mbo bɔƒɔtaadi na Katɔti Kɔyu kɔ́ƒɔ-nwu lɛlɔ kemo ƒui. Na bédie Ƒilipo ku Prokoro ku Nikanor ku Timon ku Parmena ku ɔƒɔ ɔni nénwini Yudani ɔni baalɔ Nikolao ɔni nási Antiokia lɛnɔ bébunku-nwu. 6 Nkyuli maatɛ bamɛni na bédie bátina batalane bamɛni. Na ama lɛnɔ bákpali katɔ na bana lili. Na béti enu básia-ma lɛlɔ bévele keyi buɛɛ béte-ma. 7 Amu na bekyuli pii báƒɔ Katɔti litemi buni. Na baƒɔtaadine lɛnɔ bémomo na Yerusalem bébu. Na Yudaƒuɔ bakpane pii badi lɛnɔ bénwini basiaku bɔƒɔtaadi bɔmmɔ kama. 8 Amu na Steƒano ɔni na Katɔti Kɔyu ɔyikun ɔ́ƒɔ-nwu lɛlɔ kemo ƒui mɛni ni, ɔ́bla akɔla budie taatina pii na bekyuli akɔ. 9 Amu na Yudaƒuɔ bani nálɛ bekyuli bamba kabla bɔbla kalɔ na bási Kirene ku Aleksandria ku bani nási Kilikia ku Asia bákya ku Steƒano unyeƒi. 10 Nsu bana akɔ ɔdi biala útakana-nwu kenye bunye ɔ́si nwuna lɛnunda ku litela lɛni na Katɔti Kɔyu kúte-nwu ɔsu. 11 Anwuɔsu bátása lili ku bekyuli badi banii babanyi ɔkɔ basia-nwu basu banii, “Búnu ka Steƒano uutemi taata teenye Mose ku Katɔti lɛnɔ muedi lɛlɔ.” 12 Linyeda lɛmɛni lɛ́ya na bekyuli bamɛni bébeti kɔnyi geen. Na ɔmɛni ɔsu Yudaƒuɔ batɔnkune béƒie-nwu na béti-nwu bésienku bana kasalakɔ. 13 Amu na bekyuli bani náda-nwu kenye mɛni básɔ bábada Steƒano kenye ka ni, “Uutemi teewi kakpakɔ kamɛni uwi biala ku Mose ɔda bubo lɛlɔ. 14 Na búnu ka ɔ́su lɛnɔ ɔnii ukyuli ɔni nási Nasaret na baalɔ-nwu banii Yesu mmɔ ni, ɔdubɔƒɛ Katɔti ɔtɔ ɔmɛni na wavumana Mose ɔda bubo bɔni na úte-bu.” 15 Na uwi ɔmmɔ ni, bekyuli bani nnye mmɔ bánu ka Steƒano anumi eekeye aani Katɔti ɔtu ɔdi kalɛ.

7

1 Amu na ɔkpane unengudi úye Steƒano ɔnini, “Ala ani na básu básiku-ɔ lɛlɔ mɛni ni, sɔsɔ na adi?” 2 Amu na Steƒano údie kenye ɔnini, “Ati bene ku mina banwa, binu kaduɛ ka ni, Katɔti údie lɛlɔ ɔ́tina bula Nana Abraham na Mesopotamia kalɔ lɛlɔ asa na ɔ́ta mmɔ úsie kalɔ kani baalɔ Haran lɛlɔ. 3 Mmɔ na ɔ́su-nwu ɔnini, ’Ta na atɔlɔ ƒula bekyuli akɔ ku ƒula kalɔ lɛlɔ na eteesie kesii kani na matina-a!’ 4 “Anwuɔsu ɔ́ta ɔ́lɛ Kaldea kalɔ lɛlɔ na úsie útélie Haran útédu uwi ɔni na ɔti úkpi. Amu na Katɔti útiku-nwu úboku kesii kani bilie ɔmwi mɛni. 5 Katɔti útete Abraham kadikɔ kadi mmɔ, ina kalɔ blii suɛ muedi. Nsu ni, ɔ́su-nwu úse ka kalɔ kammɔ kadubɔbla anwu ku nwuna bawɔ bawɔ kadi diɛdi, ina ka útawɔ tɔ ubi ɔdi úti úbedu ku uwi ɔmmɔ kemo! 6 Lɛni na Katɔti ɔ́sɔ ɔ́su-nwu úse ka ni, nwuna bawɔ ƒui badubo baƒɔ bunwini na bekyuli badi kalɔ lɛlɔ, ɔni na badubunwini bekyuli bammɔ kabla bablane na bakya-ma kalɔ na lɛbibo kemo akwa eti maane sɔɔn. 7 Na ɔ́sɔ ɔ́su-nwu ɔnini, ’Ndubɔtɛku bekyuli bani kalɔ na bakya baabla-ma kabla mmɔ litemi. Na nwuna kama ni, badubɔlɛ kalɔ kammɔ kemo na badubɔkpa-mi na kalɔ kani bulie mɛni lɛlɔ.’ 8 Amu na Katɔti úti lego bukulo linyese úte Abraham uwi ɔmmɔ kemo aani lɛla lɛni makya anwu Katɔti ku Abraham bawɔ ntɛ. Na Abraham úbawɔ Isak na úkulo-nwu lego uwi ɔni na ɔ́ƒɔ emeyi maane. Isak lɛnɔ úbawɔ Yakob, na Yakob lɛnɔ ɔ́wɔ bebi leevu-inyɔ bani nábawɔ Yudaƒuɔ adua leevu-anyɔ ammɔ ƒui. 9 “Yakob bebi bamɛni anumi égyie na bana ɔnwani Yoseƒ lɛlɔ. Na béƒie-nwu béye béte bekyuli bani néti-nwu bésienku Egyipte kalɔ lɛlɔ. Nsu ni, Katɔti ɔ́siaku-nwu, 10 na únyeku-nwu na ɔ́da-nwu údie nwuna lɛbibo ku kɔnyana buwulo kemo. Katɔti úte-nwu lɛnunda bonwu. Anwuɔsu Egyipte Ɔga Ƒarao ɔ́yɔ-nwu litemi na úti-nwu ɔ́bla Egyipte kalɔ ƒui lɛlɔ ɔnune ku nwuna kaduli ƒui ala lɛlɔ ɔnune lɛnɔ. 11 “Uwi ɔdi kemo ni, kɔka kubendi kɔdi kɔ́kya na Egyipte ku Kanaan kalɔ lɛlɔ ƒui, na kɔnyana buwulo geen búbo bula bati bene lɛlɔ. 12 Uwi ɔni na bana adila áasa ƒui ni, Yakob únu ka adila adi akya Egyipte, anwuɔsu ɔ́tala nwuna bebi ɔnii besie betéye adi beboku-nwu. 13 Na ka Yakob bebi básɔ bésie mmɔ kunyɔdi banii betéye adila ni, Yoseƒ údie nwuna lɛlɔ ɔ́tina-ma, na údie-ma ɔ́tina Ɔga Ƒarao. 14 Amu na Yoseƒ ɔ́kada-ma ɔnii si bésie ni, na betiku ɔti Yakob ku Yoseƒ banwani ƒui ku bana lɛlɔ bekyuli beboku Egyipte. Na uwi ɔmmɔ kemo ni, bana ƒui bumomo bɔbla liti ku aavlanyɔ-ɛlɔ. 15 Anwuɔsu Yakob ɔ́tɔlɔ úsie Egyipte na úlie mmɔ útédu uwi ɔni na úkpi. Na nwuna bebi bananabi lɛnɔ bélie mmɔ bétédu uwi ɔni na békpi. 16 Na básɔku bana ƒui bésienku ɔma ɔni baalɔ Sekem. Na bátáva-ma mmɔ na kaƒiɔtɔ kani na Abraham úye ɔ́siku Hamor kaba kudɔ kemo. 17 “Uwi ɔni na linyese lɛni na Katɔti úse úte Abraham lɛdaku budu ni, bula kadi bekyuli béemomo na Egyipte. 18 Úbebo lɛnɔ ka Ɔga Ƒarao ɔwɔdi ɔni mɔɔdi Egyipte lɛlɔ ni, ɔɔɔgyi Yoseƒ. 19 Ƒarao ɔmɛni ɔ́bla bula kadi bekyuli bamɛni kalala na únye-ma lɛlɔ na beeti bana bebiwɔ teetévaakun na beekpi. 20 “Uwi ɔmmɔ kemo kani na báwɔ Mose. Na bánu ka ɔdi ubi ɔni ndia geen. Ɔmɛni ɔsu ni, nwuna bawɔne béti-nwu bábala na kaduli abuli atɛ sɔɔn. 21 Na uwi ɔni na basɔ balákana-nwu bɔbala ni, ɔlɛka bada-nwu bedie bana kudɔ. Amu na Ƒarao ubidi ulekubi útákɛ-nwu na úti-nwu ɔ́bla aani nwuna kaƒɔ ubi. 22 Ɔ́da-nwu na ɔ́tina-nwu Egyipteƒuɔ ala bɔbla ku bana kɔkwɛ ƒui, na ɔ́lɛ lili úbabla ukyuli geen na butemi ku kabla lidu pii kemo. 23 “Na ka ɔ́ƒɔ akwa aavlene ni, úbo-nwu kasusu kemo ka ɔlɛka usie utégyele nwuna banwani Israelƒuɔ. 24 Amu na uwi ɔni na úsie mmɔ ni, ɔ́nu Egyipteni ɔdi ka ɔkya ɔɔbla Israelni ɔdi kalala. Na Mose ɔ́du Egyipteni ɔmɛni. 25 Mose ɔ́kali ka nwuna banwani badubɔkali banii Katɔti nátala-nwu ɔni ubebunku-ma, nsu bátakali lɛni. 26 Amu ka kadi kégye ni, ɔ́sɔ úsie-ma kudɔ na útánu Israelƒuɔ inyɔ ka bakya beekpó. Úsie útáda-ma na ɔ́su-ma ɔnini, ’Ati bene, banwani na bɛdi, anwuɔsu útalɛka biteekpoku lɛlɔ.’ 27 “Nsu ukyuli ɔni náƒiɔ na nkyuli inyɔ bamɛni kemo ni, údi Mose na ɔ́su-nwu ɔnini, ’Taatɛku awɔ lɛdi! Ɔma nédie-ɔ bula lɛlɔ ɔdine ku bula litemi ɔtɛne? 28 Munuu aayɔ́ ka adu-mi aani kalɛ na ádu Egyipteni ɔni kamaadi kalɛ?’ 29 Ka Mose únu litemi lɛmɛni ni, liƒu lɛ́da-nwu geen. Anwuɔsu úkeli útábɛ na Midian kalɔ lɛlɔ. Na mmɔ na ɔ́wɔ nwuna bebi bananabi inyɔ. 30 “Akwa aavlene kama ni, Katɔti ɔtu ɔdi údie lɛlɔ ɔ́tina-nwu na ogya ɔni mɔɔda na liyu kugyii blii kɔdi lɛlɔ na Sinai Kɔbi ketele kemo. 31 Ka Mose ɔ́nu ɔmɛni ni, útati lɛla lɛni na lɛdi. Na uwi ɔni na úsela ɔnii utánu lɛla lɛni lɛdi ni, Unwoti ɔ́lɔ-nwu na ɔ́su-nwu ɔnini, 32 ’Ami ndi ƒula bati kuuku Abraham ku Isak ku Yakob bene Unwoti.’ Amu na lɛlɔ lɛ́tɔ Mose ku bɔyia ɔni na ɔsɔ útakana mmɔ bɔnu. 33 “Amu na Unwoti ɔ́su-nwu ɔnini, ’Da ƒula lɛgbanvuo die! Ɔsika kalɔ kedee lɛlɔ na enye. 34 Sɔsɔ ni, lɛ́nu lɛbibo lɛni kemo na mina bekyuli bakya na Egyipte kalɔ lɛlɔ. Na muunú bana keku kani na beewulo taakpali-mi. Anwuɔsu lɛ́yu líbo nnii medie-ma. Bo, na lɛtala-a Egyipte.’ 35 “Mose ɔmɛni ndi ukyuli ɔni na bátu kenye banii, ’Ɔma nédie-ɔ bula lɛlɔ ɔdine ku bula litemi ɔtɛne?’ Anwu Mose ɔmmɔ kani na Katɔti ɔ́tala ɔnii usie na utábla bana lɛlɔ ɔdine ku bana ɔƒɔne ɔkɛnku Katɔti ɔtu ɔni na ɔ́nu na ketele kemo mmɔ kebunku lɛlɔ. 36 Anwu nédie-ma na Egyipte ɔkɛ akɔla budie taatina pii kemo ani na ɔ́bla na Egyipte mmɔ ku Ɛpu Ugyiedi kɔtu ku uwi ɔni na bakɛ ketele kemo akwa aavlene sɔɔn. 37 “Mose ɔmmɔ ɔlatidi násu Israelƒuɔ ɔnini, ’Katɔti ɔdubudie kenye udiene ɔdi aani ami kalɛ, na ɔdubudie-nwu ɔlɛku bina kaba kemo.’ 38 Mose ndi ukyuli ɔni násala bula bati kuuku uwi ɔni na Israelƒuɔ bákya ketele mmɔ. Na anwu ndi ukyuli ɔni na Katɔti ɔtu ɔ́tɛmiku na Sinai Kɔbi lɛlɔ. Na anwu náƒɔ Unwoti litemi lɛni muute ngba úboku-bu. 39 “Nsu ni, bula bati bénwini kama bákya Mose ɔni na báyɔ ka basɔ benwini beteesie Egyipte kalɔ lɛlɔ. 40 Amu na bana ƒui básu Mose ɔnwani Aaron banini, ’Bla baƒiɔ bani matɔnku-bu te-bu, ɔsika bɔɔɔgyi lɛla lɛni nálɛku Mose ɔni nákpanku-bu ɔ́siku Egyipte.’ 41 Anwuɔsu bábla baƒiɔ badi aani akɔ ubi, na baakpá-nwu, na bádi limeyi ku ebiti na lɛla lɛni na bábla mɛni ɔsu. 42 Ɔmɛni ɔsu na Katɔti únwini kama ɔ́kya-ma, na ɔ́nyonu-ma. Na bákya bátaakpa ɔƒɛ ku kɔbuli ku ayabi. Ɔmɛni ndi lɛla lɛni na Katɔti kenye bediene bénweni bákya Bunweni Kedee Ɔku kemo banini, ’Israelƒuɔ, ɔɔɔdi ami na bíti bebuo ku baƒonu bɛ́bla akpala bíte akwa aavlene ani na bɛ́kya ketele kemo mmɔ. 43 Mmomu bíti Molok lɛbi ku Romƒa ayabi ani ndi baƒiɔ bani na bɛ́vɔ bíse bɛnii bitaakpa. Anwuɔsu ndubɔya na beƒie-mii besienku ɔgyu kakaaka na Babilon kama ngye ƒui.’ 44 “Bula bati kuuku bágyu Katɔti kevo béti na ɔ́tɔnku-ma na ketele kemo. Bátu ɔtɔ ɔmɛni aani kalɛ na Katɔti údie ɔ́tina Mose mmɔ kalɛ pɛpɛɛpɛ. 45 Na akwa pii kama ni, Yosua ɔ́tɔnku bula bati bani nágyu kevo kamɛni béti na bétékpo-ku bekyuli bani na Katɔti ɔ́bɔku ɔ́lɛku kɔlɔ kɔmɛni lɛlɔ. Mmɔ na kevo kamɛni káƒɔ lɛlɔ kése úti útédu Ɔga Dawid uwi. 46 Katɔti úbunku Dawid kaduɛ. Anwuɔsu Dawid úye Unwoti ɔnii nka ute-nwu kuƒi na ɔtu keliekɔ geen use ute anwu ɔni ndi Yakob Katɔti. 47 Nsu ni, Salomo geen nátu keliekɔ kammɔ. 48 “Nsu Katɔti ulélie ɔtɔ ɔni na bekyuli bayawine bátu kemo. Unwoti ɔ́kɛnku nwuna kenye bediene lɛlɔ ɔ́su ɔnini, 49 ’Katɔ ndi mina lɛgaboku, na kalɔ ndi mina lɛgba kanyakɔ. Na bi ɔtɔ udu na bɛdubɔkana-mi bɔtu bute, munuu mɔɔyaki keliekɔ kadi? 50 Ɔɔɔdi ami nédie ala amɛni ƒui yoo?’ ” 51 Amu na Steƒano ɔ́sɔ ɔ́su-ma ɔnini, “Batuɔkplune geen bɛdi! Amii lɛnɔ bɛɛda atu teedie Katɔti litemi lɛlɔ aani kalɛ na bina bati bábla kalɛ. Uwi ndi uwi bɛɛta teenye Katɔti Kɔyu lɛlɔ. 52 Katɔti kenye udiene ɔmani na bina bati kuuku bátawia ka badu? Bádu Katɔti kenye bediene bani muedi násu ka Ukyuli Ɔƒunadi ɔni nse siin webo. Na Ukyuli Ɔƒunadi ɔmmɔ lɛnɔ bídie-nwu bíte na bádu. 53 Sɔsɔ na ɔdi ka bɛgyi ƒui na bíni Katɔti ɔda bubo bɔni na bɛ́ƒɔ bɛ́siku Unwoti ɔtu enu kemo.” 54 Ka bénu etemila ani na Steƒano ɔ́su ɔ́siku-ma lɛlɔ ni, ɔƒɛ ɔ́da-ma geen na ɔ́ya bákya baadu anyi ku kɔnyi. 55 Nsu ka Katɔti Kɔyu kɔ́ƒɔ Steƒano lɛlɔ kemo ƒui ɔsu ni, ɔ́talaku anumi ɔ́nu katɔ laa, na ɔ́nu Katɔti bukeye ku Yesu ɔni nnye-nwu kɔdianu. 56 Amu na ɔ́su-ma ɔnini, “Bɛnu! Mɔɔnu ka katɔ kébimi na Ukyuli Ɔyawine Ubi unye Katɔti kɔdianu!” 57 Amu na báyoli momoomo na bétile bana atuƒi, na békeli bétéƒie-nwu. 58 Na bákpɛ-nwu bálɛku ɔma ɔmmɔ kemo, na bákya-nwu anumi ku atabi bubo. Na bekyuli bani nákpɛ-nwu bálɛku ni, bédie bana lɛwu béti béwi okloƒu ɔkɔdi ɔni baalɔ Saulo lɛgba lɛlɔ. 59 Na uwi ɔni na bakya beebó-nwu atabi ni, Steƒano ɔ́kpali katɔ ɔ́su ɔnini, “Blɔti Yesu, ƒɔ mina kɔyu.” 60 Amu na ɔ́lɛ akɔnkɔ na ɔ́sɔ ɔ́kpali katɔ ɔ́su ɔnini, “Unwoti, teti bɔƒiɔ bɔmɛni tete-ma, énu!” Na ka útemi ɔ́su lɛni ɔ́wɔlɔ ni, ɔ́lɛ úbo kalɔ na ɔ́yula.

8

1 Na uwi ɔni na bakya baadú Steƒano ni, Saulo ɔ́kya-ma ogya. Na ɔ́si limeyi lɛmmɔ lɛlɔ ni, bése kalɔ beekpóku baƒɔtaadine bamɛni na Yerusalem. Amu na bana ƒui békeli bésie Yudea ku Samaria. Nsu batalane ama bébu bakya mmɔ. 2 Amu na Yesu basiakune badi béti Steƒano bátáva ku keku. 3 Amu na Saulo úti ɔ́sia lɛlɔ na uukpóku baƒɔtaadine bammɔ na ɔkɛ kɔduli uuƒie banana ku beleku taavinku-ma taatákya ɔtɔ. 4 Nsu baƒɔtaadine bani nékeli bási Yerusalem mɛni ni, bakɛ baaví kesii biala taasu Blɔti litemi buni. 5 Na Ƒilipo anwu ni, úsie Samaria útásu bekyuli litemi buni lɛmmɔ ɔ́siku Ukyuli Ɔƒunadi lɛlɔ. 6 Na bekyuli pii bénu etemila ani na ɔɔsu ɔ́si akɔla budie taatina pii ani na ɔ́bla na bánu ɔsu. 7 Ɔ́bɔku ayu ekpidi pii ɔ́lɛku bekyuli lɛlɔ kemo, na ayu ekpidi amɛni áva momoomo asa na ávi álɛ-ma lɛlɔ kemo. Amu na ɔ́sɔ ɔ́bwi bani na lɛlɔ kakɛ kenwi kékpi-ma ku ama bani náƒɛ bewi kalɔ lɛnɔ. 8 Ɔmɛni ɔsu ni, kubiti kɔ́kya Samaria ɔma ɔmɛni kemo geen! 9 Ɔnana ɔdi ɔ́kya Samaria ɔni baalɔ Simon, na ɔdi ukyuli ɔni mɔɔƒɛ evo. Na nwuna evo bɔbla útaabla bekyuli kalɛ kadi. Na úteeƒu ɔnii ɔdi ukyuli ɔdi na nwuna ala bɔnu taasu ɔsu. 10 Samariaƒuɔ banana ku beleku ƒui baabu-nwu ɔ́si nwuna lɛlɔ bɔtina kabla kamɛni ɔsu. Anwuɔsu básu básiku-nwu lɛlɔ banini, “Anwu ndi katɔ ɔyikun ɔni baalɔ banii Ɔyikun Unengudi.” 11 Amu ka nwuna evo bɔbla áƒɔ-ma anu ɔsu ni, béteenu-nwu litemi. 12 Nsu ɔƒaani ni, báƒɔ Ƒilipo kenye bɔsu mmomu bádi ɔ́si Katɔti lɛga kadikɔ ku Yesu lɛlɔ. Na banana ku beleku pii báƒɔ ntu bɔkpila ɔdi na Blɔti Yesu Kristo lɛnyi kemo. 13 Amu na Simon ɔmɛni ɔlati lɛnɔ ɔ́ƒɔ ɔ́di. Na ka ɔ́ƒɔ ntu bɔkpila ɔdi ɔmɛni ni, útaasiaku Ƒilipo kesii biala na úsela. Na ɔkɛnku akɔla budie taatina ani na ɔ́bla ɔsu ni, ɔ́bla-nwu dɛye dɛye! 14 Amu na uwi ɔni na batalane bani nkya Yerusalem bénu ka Samariaƒuɔ báƒɔ Katɔti litemi bádi ni, bátala Petro ku Yohane na bana kudɔ. 15 Ka bétéduo ni, bákpali katɔ béte Kristoƒuɔ bawɔdi bamɛni kalɛ na baƒɔ Katɔti Kɔyu. 16 Ɔsika úbalɛ uwi ɔmmɔ ni, bátaƒɔ tɔ Katɔti Kɔyu. Na ntu kani na bákpila-ma na Blɔti Yesu lɛnyi kemo. 17 Ɔmɛni ɔsu ni, Petro ku Yohane béti enu básia-ma eli, na ama lɛnɔ báƒɔ Katɔti Kɔyu. 18 Ka Simon ɔ́nu ka si batalane bamɛni béti enu básia-ma eli na baaƒɔ́ Katɔti Kɔyu ni, úti egulabi ɔnii uute batalane bamɛni na ɔ́su-ma ɔnini, 19 “Bɛya na ami lɛnɔ lɛkɛ ɔyikun ɔmɛni ɔdi kalɛ na si líti enu lɛ́sia ɔdi biala lɛlɔ ni, na ɔƒɔ Katɔti Kɔyu.” 20 Amu na Petro ɔ́su-nwu ɔnini, “Awɔ ku ƒula egulabi ƒui bɛdubɔnuku-ni. Takali anii adubɔkana Unwoti litela buye ku egulabi. 21 Alakana kalabla kamɛni kemo bɔkya, ɔsika ƒula kayi keeese siin na Katɔti anumi. 22 Da anumi die kasusu kekpidi kamɛni lɛlɔ na akpali katɔ. Ɔƒaalɛ Katɔti ɔdubuti ƒula likpidi ɔkyiɛ-ɔ na ƒula kasusu kekpidi kamɛni lɛlɔ. 23 Ɔsika ni, mɔɔnu ka ebo lɛnungyie likpidi, na likpidi bɔbla lɛnɔ lɛ́di-ɔ lɛlɔ!” 24 Amu na Simon ɔ́su-nwu ɔnini, “Biveleku-mi kalɛ na ɔgbankpi ubendi ɔmɛni udu ulálɛku-mi.” 25 Amu uwi ɔni na Petro ku Yohane bédie Unwoti kenye na básu-ma litemi buni lɛmmɔ na Samaria ni, básɔ bénwini bésie Yerusalem, na bakɛ beedí teenye na lɛma lɛni nde Samaria kemo taasu-ma litemi buni. 26 Nsu Ƒilipo anwu ni, Katɔti ɔtu ɔdi úbasu-nwu ɔnini, “Teesie na atásia ketele ulu ɔni nási Yerusalem ɔ́yu úsie Gasa mmɔ.” 27 Na ɔ́ta útásia ulu ɔmmɔ lɛlɔ. Ka úsela ni, útásiaku ukyuli ɔdi ka ɔ́si ɔdubo. Ukyuli ɔmɛni ndi egulabi lɛlɔ ɔnune unengudi na Etiopia Uleku Ɔga ɔni baalɔ Kandake lɛga kadikɔ. Unengu ɔmɛni ɔ́si Yerusalem kesii kani na útákpali katɔ. 28 Na únwini ɔdubo na ɔpɔnkɔ kɛɛkɛ kemo, na ɔkɛ ɔɔká Bunweni Kedee Ɔku ɔni na Katɔti Kenye Udiene Yesaia únweni. 29 Amu na Katɔti Kɔyu kɔ́su Ƒilipo ɔnini, “Teesie na atásiaku ɔpɔnkɔ kɛɛkɛ ɔmɛni.” 30 Ƒilipo úkeli úsie-nwu kudɔ na uunú ka unengu ɔmmɔ ɔɔká Yesaia ɔku. Amu na úye-nwu ɔnini, “Eenú lɛla lɛni na aaká mɛni kalɔ?” 31 Amu na unengu ɔmɛni údie kenye ɔnini, “Oowo, dɛ na mabla asa na menu kalɔ ka ukyuli ɔdi uuubo na udie kalɔ ɔtina-mi?” Amu na úvele Ƒilipo ɔnii ubeduo kɛɛkɛ kemo na ɔsɔ ulie-nwu kudɔ. 32 Na etemila ani na ɔkya ɔɔká na Bunweni Kedee Ɔku kemo ndi ɔnii, “Báda-nwu béselaku aani koƒonu kɔni béti batádu. Na ɔkɛ aani koƒonu kɔni naaadaku-ni si beekúlo-ku linwini, na útebimi kenye lɛnɔ. 33 Bákya-nwu kɔƒa na útakɛ ukyuli ɔni náƒɔ-nwu kenye. Údie kaba kadi? Bi na ɔ́bla úse asa baadú-nwu na kayawi kamɛni kemo?” 34 Amu na unengu ɔmmɔ úye Ƒilipo ɔnini, “Yesaia ni, anwu ɔlati lɛlɔ na uutemi taasiku, munuu ukyuli bamba ɔdi lɛlɔ na uutemi taasiku?” 35 Amu na Ƒilipo úse kalɔ na úti Bunweni Kedee Ɔku ɔmmɔ na uudie litemi buni lɛmmɔ kalɔ taatina-nwu ɔ́si Yesu lɛlɔ. 36 - 37 Amu na uwi ɔni na bakɛ bésela ni, bátánu ntu bɔdi ka bunye likpo lɛdi na ulu kudɔ mmɔ. Na unengu ɔmmɔ ɔ́su Ƒilipo ɔnini, “Aanu ntu bɔdi. Bi ɔsu na naaakana Katɔti ntu bɔkpila ɔdi ɔmmɔ bɔƒɔ?” Amu na Ƒilipo ɔ́su-nwu ɔnini, “Si áƒɔ ádi ku ƒula kayi ƒui ni, adubɔkana.” 38 Amu na unengu ɔmɛni ɔ́su ɔnini, “Lɛ́ƒɔ lɛ́di ka Yesu Kristo ndi Katɔti Ubidi.” Na ɔ́ya na bédi ɔpɔnkɔ kɛɛkɛ ɔmɛni bényene na báyu bétéduo ntu bɔmɛni kemo, na Ƒilipo ɔ́kpila-nwu ntu na Yesu Kristo lɛnyi kemo. 39 Amu na uwi ɔni na bávi bálɛ ntu bɔmɛni kemo ni, Katɔti Kɔyu kúti Ƒilipo kɔ́tɔlɔku, na unengu ɔmɛni ɔ́sɔ útanu-nwu. Na anwu lɛti ɔ́tɔlɔ ku kubiti. 40 Ɔmɛni kama ni, Ƒilipo ɔ́nu ɔ́ti ka unye Asoto ɔmankemo. Na ɔ́su litemi buni lɛmɛni na mmɔ bene ku lɛma lɛni nkya ulu lɛlɔ ƒui. Na úsie laa útédu Kaesarea ɔma lɛnɔ.

9

1 Lebo lɛmmɔ kemo ƒui ni, Saulo ɔ́bi ɔ́siaku Blɔti basiakune bammɔ ku lɛnungyie ɔnii ɔɔdú-ma. Na ɔ́tɔlɔ úsie Yudaƒuɔ ɔkpane unengudi kudɔ. 2 Mmɔ na úvele-nwu ɔnii ute-nwu ɔku na uti usienku Yudaƒuɔ kɔsakɔ na Damasko kalɛ na ɔkɛ ɔyikun na uƒie banana ku beleku bani ƒui nsiaku bɔƒɔtaadi bɔwɔdi bɔmmɔ usienku Yerusalem. 3 Amu na uwi ɔni na ɔ́kpɛ uudé Damasko na kasusu kamɛni lɛlɔ ni, kɔnakunwi bukeye bɔdi búkeye bɔ́si katɔ na búbewi-nwu lɛlɔ. 4 Na ɔ́lɛ úbo kalɔ na únu ka lɛdi lɛdi lɛɛsu-nwu lɛnini, “Saulo, Saulo, bi ɔsu na eekpóku-mi lɛni?” 5 Amu na Saulo úye ɔnini, “Ati, ɔma na adi?” Amu na lɛdi lɛmɛni lídie kenye ɔnini, “Ami ndi Yesu ɔni na eekpóku kpakplaa. 6 Ɔƒaani ni, ta na eteesie ɔmankemo. Badubɔsu-ɔ lɛla lɛni na ɔlɛka abla.” 7 Amu na bekyuli bani na ama ku Saulo bakɛ mmɔ bágyini. Bénu butemi bɔmɛni, nsu bátanu ukyuli ɔdi. 8 Amu ka Saulo ɔ́ta únye na úbimi anumi ni, ɔ́sɔ ulanu. Amu na bákpanku-nwu bétéduoku Damasko ɔmankemo. 9 Na úlie mmɔ emeyi atɛ ɔni na ulánu, uládi na ulani lɛnɔ. 10 Amu na uwi ɔmmɔ kemo ni, ɔƒɔtaadine ɔdi ɔkya Damasko ɔni baalɔ Anania. Na Blɔti údie lɛlɔ ɔ́tina-nwu na ɔ́lɔ-nwu ɔnii, “Anania!” Amu na ɔ́tuna-nwu ɔnini, “Ati, ami mɛni!” 11 Amu na Blɔti ɔ́su-nwu ɔnini, “Ta, na asia ulu ɔni baalɔ banii Ligeen lɛlɔ, na esie Yuda kesii na etéye Tarsoni ɔni baalɔ Saulo lɛlɔ. Ɔkya mmɔ ɔɔkpali katɔ teevele-mi. 12 Ɔsika líidie lɛ́tina-nwu ka ukyuli ɔni baalɔ Anania ɔdubo ubeti enu ɔsia-nwu lɛlɔ na ɔsɔ utaanu.” 13 Mmɔ na Anania údie kenye ɔnini, “Blɔti, línu na kesii biala kalala kani udu na ukyuli ɔmɛni ɔɔbla baƒɔtaadine na Yerusalem! 14 Na búunu ka ɔ́ƒɔ ɔku ɔ́siku ɔkpane unengudi kudɔ banii ubeƒie baƒɔtaadine bani nkya Damasko ƒui!” 15 Nsu Blɔti ɔ́su-nwu ɔnini, “Teesie, na atábla kalɛ na lɛ́su-ɔ. Ɔsika ami lɛ́ɛƒuna Saulo aani mina ukyuli ɔni meti mina litemi buni lɛmɛni mesienku ama bani naaadi Israelƒuɔ ku baga anumi ku Israelƒuɔ ƒui kudɔ. 16 Na ndubɔtina-nwu kalɛ na ɔlɛka ubo abi na ami ɔsu.” 17 Anwuɔsu Anania úsie na útánu Saulo na úti enu ɔ́sia-nwu lɛlɔ, na ɔ́su-nwu ɔnini, “Ɔnwa Saulo, Blɔti Yesu ɔni nédie lɛlɔ ɔ́tina-a na ulu lɛlɔ ni, anwu nátala-mi ɔ́kya-a kalɛ na asɔ ataanu na Katɔti Kɔyu kɔƒɔ-ɔ lɛlɔ kemo ƒui.” 18 Kɔnakunwi ni, ɔ́bla Saulo aani si akpa adi ámami ási nwuna anumi lɛlɔ na ɔ́sɔ ɔɔnu. Na ɔ́ta na ɔ́ya na bákpila-nwu ntu. 19 Na ka ɔ́di adila adi ni, ɔ́sɔ ɔ́kɛ ɔyikun. Amu na Saulo úlie baƒɔtaadine bani nkya Damasko mmɔ kudɔ emeyi adi. 20 Na uwi ɔmmɔ kani na úsie Yudaƒuɔ kɔsakɔ útásu Yesu lɛlɔ litemi ka Katɔti Ubidi na ɔdi. 21 Amu na bekyuli bani ƒui nénu-nwu litemi lɛmɛni ni, ɔ́bla-ma dɛye dɛye. Na béye lɛlɔ banini, “Ɔɔɔdi ukyuli ɔmɛni nkɛ mɔɔdú Yesu kama basiakune na Yerusalem uwi ɔni yoo? Na búnu lɛnɔ ka nka baƒɔtaadine na úbo úbeƒie úsienku bakpane benengu.” 22 Amu na Saulo úsie anumi geen na nwuna litemi bɔsu kemo. Na Yudaƒuɔ bani nkya Damasko mmɔ ɔdi biala útakana lɛla lɛdi bɔsu. Na údie kalɔ ɔ́tina-ma ka Yesu ndi Kristo. 23 Emeyi adi kama ni, Yudaƒuɔ bása na bábla kasusu ka badubadu-nwu. 24 Nsu bekyuli badi bábasu Saulo ka baawia-nwu badu. Ɔmɛni ɔsu bekisine bamɛni baagyumana kɔyakun kɔni baasia taalɛ na beeduo ɔma ɔmmɔ kemo kalɛ na bakɛ-nwu badu. 25 Amu na nwuna badi bani ndi baƒɔtaadine mmɔ béti-nwu bákya kagyigyɛ kemo na báyula-nwu básiku kowodu liƒi na ɔ́lɛ ɔma ɔmmɔ kemo usientɛ! 26 Amu na ɔni na útéduo Yerusalem ni, ɔ́wia ka nka uduo baƒɔtaadine bani nkya mmɔ akɔ. Nsu ama lɛnɔ báyia-nwu. Bábu ka bɔtɔlɔ na ɔda-ma. 27 Amu na Barnaba útiku-nwu úsienku batalane bamɛni kudɔ na ɔ́su-ma kalɛ na Saulo ɔ́nu Blɔti ɔni na úsela Damasko. Ɔ́su-ma litemi lɛni na Blɔti ɔ́su-nwu ku litemi buni lɛni na ɔ́su ku kayi buse na Yesu lɛnyi kemo na Damasko. 28 Amu na báƒɔ-nwu bákya bana akɔ. Na ɔ́si uwi ɔmmɔ kemo ni, ɔ́kya-ma akɔ uwi biala na ɔɔsu Blɔti lɛlɔ litemi na Yerusalem. 29 Amu na Yudaƒuɔ banii muutemi Griki na baalɔ-ma banii Helaƒuɔ badi ku Saulo bákya unyeƒi ɔdi na báyɔ ka badu-nwu. 30 Amu na uwi ɔni na baƒɔtaadine bamɛni badi bénu ka bekyuli bamɛni baawia-nwu badu ni, bétiku-nwu bésienku Kaesarea na bávinku-nwu bésienku nwuna ɔma ɔni ndi Tarso. 31 Ɔmɛni ɔsu ni, baƒɔtaadine bani nkya Yudea ku Galilea ku Samaria kalɔ lɛlɔ ni, bákɛ bɔnwuna na basɔ balayia. Bákɛ kayi buse ku ɔkplu bɔkya ɔkɛnku Katɔti Kɔyu ɔyikun lɛlɔ. Na bémomo bébu na béteeti ɔbu teete Blɔti. 32 Amu ka Petro ɔkɛ ɔɔví taatánu Kristoƒuɔ bani ƒui na nwuna bɔvi kemo ni, úsie útánu baƒɔtaadine bani nkya ɔma ɔni baalɔ Lida. 33 Amu na útánu ɔnana ɔdi na ɔma ɔmmɔ kemo ɔni baalɔ Enea ka ɔ́ƒɛ uwi kalɔ akwa maane sɔɔn. 34 Na ka Petro ɔ́nu-nwu ni, ɔ́su-nwu ɔnini, “Enea, nu! Yesu Kristo ɔ́bwi-ɔ! Ta nye! Na abuma ƒula atɛla.” Na mmɔ kani na ɔ́ta únye ku ɔlɔkplu. 35 Na ka bánu ka Enea ɔkɛ uusié taavi ɔsu ni, Lida ku Saron lɛma kemo bekyuli ƒui béti lɛlɔ béte Blɔti. 36 Ɔmɛni kama ni, uleku ɔdi ɔkya Yopa ɔni baalɔ Tabita. Na Griki lɛdi kemo ni, anwu baalɔ banii Dorka na nwuna kalɔ ndi kaƒɛ. Ɔdi ɔƒɔtaadine ɔni na útaabla lɛƒɔndia teete nwuna bakpana uwi pii. 37 Amu na ɔlɛ úbebo-nwu na úkpi. Amu na nwuna bakpana bákpila-nwu na báklibi-nwu béti bétése katu taasia ɔtɔ ɔtɔdi ɔdi kemo. 38 Amu na uwi ɔni na bénu ka Petro úbo ɔkya Lida ni, na ka Lida ude Yopa ɔsu ni, bátala nkyuli inyɔ badi banii betévele-nwu na ɔsiaku-ma lɛgba lɛgba na ubo Yopa. 39 Amu na anwu lɛnɔ ɔ́ta ɔ́siaku-ma, na ka ɔ́nya úbeduo ni, bétiku-nwu bésienku kesii kani na Dorka ɔtɛ. Na bekpinele bani nkya mmɔ ƒui bábaka bámana-nwu na beewulo. Na bada lɛwu lɛni na Dorka ɔ́ka úte-ma baatina Petro. 40 Amu na Petro ɔ́su bana ƒui ɔnii bavi balɛ ɔtɔ ɔmmɔ kemo, na ɔ́lɛ akɔnkɔ na ɔ́kpali katɔ. Amu na únwini anumi ɔ́tina Dorka na ɔ́su-nwu ɔnini, “Dorka, ta!” Mmɔ kani na úbimi anumi. Na ka ɔ́nya ɔ́nu Petro ni, ɔ́ta úlie. 41 Amu na Petro úte-nwu kɔnu na anwu lɛnɔ úƒie-ku ɔ́da na ɔ́ta únye. Amu na Petro ɔ́sɔ ɔ́lɔ baƒɔtaadine ku bekpinele bammɔ ƒui úboku. Na úti-nwu ɔ́kya-ma lɛkɔkɔ. 42 Amu na litemi lɛmɛni lígyingya lɛ́kya ɔmankemo ƒui, na bekyuli pii báƒɔ Blɔti bádi. 43 Ɔmmɔ kama ni, Petro úlie Yopa ɔma ɔmɛni kemo útu uwi na Simon ɔni mɔɔbla bebuo lɛku lɛlɔ kabla mmɔ kudɔ.

10

1 Lebo lɛmmɔ ni, ɔnana ɔdi úlie Kaesarea ɔma kemo ɔni baalɔ banii Kornelio. Ɔdi unengu úte Romaƒuɔ bekpone. 2 Ɔdi ukyuli ɔbuni, na anwu ku nwuna kaduli bekyuli ƒui beeti ɔbu teete Katɔti. Ukyuli ɔmɛni úteete bekyuli ala ku nwuna kayi ƒui, na ɔɔyɔ́ katɔ bɔkpali lɛnɔ. 3 Limeyi lɛdi ɔƒiiwi lɛdɔ ɛtɛ kemo ni, ɔ́nu budie bɔtina bɔdi. Na budie taatina bɔmɛni kemo ni, ɔ́nu ka Katɔti ɔtu ɔdi ɔ́si úbo-nwu kudɔ. Na ɔ́lɔ-nwu ɔnini, “Kornelio.” 4 Amu ka Kornelio ɔ́nu-nwu ni, liƒu lɛ́da-nwu geen. Amu na úye-nwu ɔnini, “Ati, bi na aawia?” Amu na Katɔti ɔtu ɔmɛni ɔ́su-nwu ɔnini, “Ƒula bekyuli ala bute ku ƒula katɔ bɔkpali ni, búduo Katɔti kudɔ. 5 Tala bekyuli badi na besie Yopa na batákpanku ɔnana ɔni baalɔ Simon Petro beboku. 6 Uli Simon ɔni nli ɛpu kudɔ na ɔɔbla bebuo lɛku lɛlɔ kabla mmɔ kudɔ.” 7 Amu ka Katɔti ɔtu ɔmɛni ɔ́tɔlɔ ni, Kornelio ɔ́lɔ nwuna kaduli nkyuli inyɔ ku bekpone bani mɔɔgyumana-nwu mmɔ akɔ unwi ɔni lɛnɔ ndi ukyuli ɔbuni. 8 Na ɔ́su-ma lɛla lɛni nálɛ, na ɔ́tala-ma ɔnii beteesie Yopa. 9 Amu ka kadi kégye na bakɛ bésela na badaku ɔma ɔmɛni bɔkpɛ bude ni, Petro ɔ́kɔ úsie nwuna lɛsa lili ɔnii utákpali katɔ ɔƒiiwi. 10 Kɔka kúbo kɔɔda-nwu, nsu uwi ɔmmɔ na benye baanwá adila. Amu na ɔ́bla aani lɛlɛɛ kemo na úduo. 11 Mmɔ na ɔ́nu ka kayaa kébimi, na ɔ́nu kɔdi bonwu kɔdi ka bada kuna ekpo ene ani ƒui na kɔ́si kɔɔyu kalɔ. 12 Na kɔdi kɔmɛni kemo ni, bebuo lidu lidu pii ku balakpi ku baasɛ lɛnɔ bakya. 13 Amu na únu ka lɛdi lɛdi lɛɛsu-nwu lɛnini, “Petro, ta, na adu akun.” 14 Amu na Petro ɔ́su ɔnini, “Oowo! Kudi kudii! Blɔti, ńteti bebuo bani abu Yudaƒuɔ bukisi ńtetuku kenye kudii!” 15 Lɛdi lɛmɛni lɛ́sɔ lɛ́su-nwu lɛnini, “Lɛla lɛni lɛlɔ na Katɔti úveli ɔ́bla kede kede ni, tasu anii liisé lɛlɔ!” 16 Ɔ́nu búdie bɔtina bɔmɛni kɔtɛ sɔɔn. Na kɔtɛdi kɔmɛni kama ni, béti kɔdi kɔmɛni bésienku katɔ. 17 Amu na uwi ɔmmɔ ni, lɛla lɛmɛni lɛkya lɛɛbla Petro dɛye dɛye, na úye lɛlɔ ɔnii, “Bi na ɔmɛni ɔɔtina?” Mmɔ kani na bekyuli bani na Kornelio ɔ́tala mmɔ bébeduo ɔma ɔmɛni kemo. Na ka bánu kaduli kani baawia ni, bébo bébenye kayakun. 18 Na benye beeye kesii kani na Simon Petro uli. 19 Amu na ɔni na Petro ulie ɔɔkali nwuna budie bɔtina bɔmɛni lɛlɔ na ulati lɛla lɛni na lɛdi ni, Katɔti Kɔyu kɔ́su-nwu kɔnini, “Nkyuli ɛtɛ bébo baawia-a. 20 Ta, na esie atánu-ma. Tayia ka asiaku-ma eteesie. Ami nátala-ma.” 21 Amu na Petro úsie útánu-ma na ɔ́su-ma ɔnini, “Ami ndi ukyuli ɔni na bɛɛwia. Bi nébo?” 22 Amu na básu-nwu banini, “Batu na bɔdi, bɔ́si Kornelio ɔni ndi Romaƒuɔ kekpo unengu kudɔ. Ɔdi ukyuli ɔbuni na ɔɔbu Katɔti. Na Yudaƒuɔ ƒui baayɔ́-nwu litemi geen. Katɔti ɔtu ɔdi násu-nwu ɔnii ɔtala na babalɔ-ɔ na unu ƒula kenye kemo litemi.” 23 Anwuɔsu Petro ɔ́ya bébeduo-nwu kudɔ na ɔ́ƒɔ-ma aani nwuna baƒɔ kalɛ. Ka kadi kégye ni, anwu ku baƒɔtaadine badi bani nási Yopa básiaku-ma bátɔlɔ. 24 Amu na bétéduo Kaesarea limeyi lɛmmɔ kadi kegye. Amu na uwi ɔmɛni ni, Kornelio ɔ́sala nwuna kaduli bekyuli lisu ku nwuna bakpana badi na belie bagya Petro bubo. 25 Amu ka Petro ɔ́nya úbeduo nwuna kaduli ni, Kornelio ɔ́lɛ akɔnkɔ na Petro anumi na úboku lili kalɔ. 26 Amu na Petro ɔ́su-nwu ɔnini, “Ta nye! Ami lɛnɔ ukyuli na ndi.” 27 Na ɔmɛni ɔsu ni, ɔ́ta únye. Na ka bátɛmi blii ni, Kornelio útiku-nwu úsienku kesii kani na bekyuli bakladi bása belie. 28 Na Petro ɔ́su-ma ɔnini, “Bɛgyi ka bula Yudaƒuɔ ɔda bubo útete-mi kuƒi ka nka liduo ukyuli ɔni naaadi bula kadi ukyuli ɔdi kesii iye liti lɛlɔ lɛmana-nwu lɛlɔ. Nsu Katɔti údie ɔ́tina-mi ka ntanu ukyuli ɔdi aani ukyuli keeke. 29 Anwuɔsu ka bánya bábalɔ-mi kani na lɛ́ta líbo. Na bi ɔsu na bɛɛwia-mi?” 30 Na ɔmɛni ɔsu ni, Kornelio ɔ́su-nwu ɔnini, “Ɔbla emeyi ene mɛni aani uwi ɔmɛni kemo ka nkya mɔɔkpali katɔ ɔƒiiwi aani kalɛ na mɔɔyɔ́ bɔbla uwi ndi uwi. Na kɔnakunwi ni, ɔnana ɔdi ɔ́si úbenye-mi anumi, na ɔkya awu ɔni muukeye na ɔɔtu anumi! 31 - 32 Ɔ́su-mi ɔnini, ’Kornelio, ƒula lɛƒɔndia ku ƒula katɔ bɔkpali ƒui uudú Katɔti kudɔ! Na ɔƒaani ni, tala bekyuli badi na besie Yopa na batálɔ Simon Petro ɔni nli Simon ɔni mɔɔbla bebuo lɛku kabla na uli ɛpu kudɔ.’ 33 Ɔmɛni ɔsu na lɛ́tala lɛni babalɔ-ɔ, na awɔ lɛnɔ ábla kaduɛ ka áta lɛgba lɛgba ébo. Anwuɔsu na bulie bɔgya-a na Unwoti anumi ka abasu-bu litemi lɛni na ɔ́su-ɔ ɔnii su-bu.” 34 Amu na Petro ɔ́su-nwu ɔnini, “Lɛ́nu lɛ́ti nwaa ka Blɔti ulánu bekyuli anumi. 35 Mmomu kalɔ biala lɛlɔ ukyuli ɔni muuboku lɛlɔ kalɔ teete-nwu na ɔɔbla nwuna lɛyɔla ni, anwu na ɔɔƒɔ́. 36 Lɛ́ƒɔ lɛ́di ka bínu litemi buni lɛni na básu béte Israelƒuɔ ka ni, ɔkɛ Yesu Kristo lɛlɔ ni, badubɔkɛ keyi buɛɛ. Na anwu ndi Ukyuli Ɔƒunadi ɔni lɛnɔ ndi bayawine ƒui Ɔti. 37 Na bɛgyi ala enengudi ani nálɛ na Yudea kalɔ lɛlɔ ƒui ani nése kalɔ ási Galilea kalɔ lɛlɔ uwi ɔni na Yohane ɔ́kɔ lɛsa ɔ́si ntu bɔkpila ɔdi lɛlɔ kama. 38 Na bínu lɛnɔ kalɛ na Katɔti ɔ́ƒuna Yesu ɔni nási Nasaret ɔni na úti nwuna Kɔyu úse-nwu likpo na úti ɔyikun lɛnɔ úte-nwu. Na ɔ́kɛ útaavi taabla lɛbuni na útaabwi bani ƒui na ayu ekpidi eekpóku, ɔsika Katɔti ɔsiaku-nwu. 39 Abu muudie kenye na ala ani na úbabla na Israel ku Yerusalem. Mmɔ na bádu-nwu na ugyii lɛlɔ. 40 Nsu ni, Katɔti ɔ́sɔ ɔ́ya na ɔ́ta ɔ́si kekpine na limeyi lɛtɛdi lɛlɔ, na ɔ́ya na bekyuli bánu-nwu. 41 Nsu ni, ɔɔɔdi bekyuli ƒui nánu-nwu. Mmomu abu bani na ɔ́ƒuna ni, abu bɔ́nu-nwu. Na bɔ́di na bɔ́niku-nwu lɛnɔ na nwuna bɔsɔ bɔta kama. 42 Na abu na ɔ́tala ɔnii bɔsu litemi buni lɛmɛni na kesi kesii. Na budie kenye ka ni, Katɔti néti Yesu ɔ́bla bekpine ku bayawine ƒui litemi ɔtɛne. 43 Na Katɔti kenye bediene bénweni básiku-nwu lɛlɔ ka ukyuli biala ɔni maƒɔ-nwu madi ni, Katɔti ɔdubɔƒɔ nwuna ekpidi udie-nwu lɛlɔ na anwu Yesu lɛnyi kemo.” 44 Amu na uwi ɔni na Petro unye ɔɔsu etemila amɛni ni, Katɔti Kɔyu kɔ́yu na kɔ́ƒɔ bani nlie muunú Petro litemi mmɔ ƒui lɛlɔ kemo! 45 Yudaƒuɔ baƒɔtaadine bani násiaku Petro bébo mmɔ ni, litemi lɛmɛni lítakɔsi na lɛ́bla-ma dɛye dɛye! Ɔsika Katɔti Kɔyu kɔ́yu kubo bani naaadi Yudaƒuɔ lɛnɔ lɛlɔ. 46 Nsu balakana ɔkɔ bɔsia, ɔsika beenú ka beetemi adi lidu lidu na beemwi Blɔti. Amu na Petro úye ɔnini, 47 “Ka báƒɔ Katɔti Kɔyu aani kalɛ na abu lɛnɔ bɔ́ƒɔ ni, bulakana buni bɔnii bulakpila-ma ntu.” 48 Anwuɔsu ɔ́ya na bákpila-ma ntu na Yesu Kristo lɛnyi kemo. Ɔmɛni kama ni, bévele Petro banii ulie-ma kudɔ emeyi adi.

11

1 Uwi útetu asa na batalane ku baƒɔtaadine bakladi na Yudea bénu ka kadi bamba bani naaadi Yudaƒuɔ lɛnɔ báƒɔ Blɔti litemi lɛmmɔ. 2 Anwuɔsu ka Petro únwini úsie Yerusalem ni, Yudaƒuɔ baƒɔtaadine bani nkya mmɔ bátatunaku-nwu, na básu-nwu banini, 3 “Awɔ ábla unwi ku baƒɔ bani naaasiaku Yudaƒuɔ ala bɔtina, na bɛ́kya kɔnu bɛ́di na lɛkyami linwi kemo!” 4 Amu na Petro údie etemila amɛni ƒui kalɔ ɔ́tina-ma na ɔ́su ɔnini, 5 “Uwi ɔni na nkya Yopa na mɔɔkpali katɔ ni, lɛ́nu ala budie bɔtina bɔdi. Mmɔ na lɛ́nu kɔdi bonwu kɔdi ka báda kuna ekpo ene na kɔ́si katɔ kúbayu. 6 Bebuo lidu lidu ƒui bakya kɔdi bonwu kɔmɛni kemo, bebuo bani mbo agyobi ku bebuo bani mɔɔkpɛ́ kalɔ ku baasɛ bekpidi lɛnɔ. 7 Na línu ka lɛdi lɛdi lɛɛsu-mi lɛnii, ’Petro! Du bana akɔ ɔdi biala na akun.’ 8 Amu na lídie kenye nnini, ’Oowo! Kudi kudii! Ńtakun lɛla lɛni na Yudaƒuɔ bukisi kudii.’ 9 Nsu lɛdi lɛmɛni lɛ́sɔ lɛ́su lɛnini, ’Lɛla lɛni na Katɔti úveli ɔ́bla kede kede ni, tasu anii liisé lɛlɔ.’ 10 Ɔmɛni ɔ́lɛ kɔtɛ sɔɔn. Na nwuna kama ni, kɔdi bonwu kɔmɛni ku bebuo bani nkya-ku kemo mmɔ ƒui báta bákɔ katɔ na bátáyii bákya na kayaa. 11 Na uwi ɔmmɔ lɛlɔ kani ni, nkyuli ɛtɛ bani bátala banii bebetiku-mi besienku Kaesarea mmɔ bébeduo kaduli kani kemo na nli. 12 Amu na Katɔti Kɔyu kɔ́su-mi kɔnii nsiaku-ma nteesie, na ntayia. Mina banwani ɛku bamɛni básiaku-mi, na búsie bútéduo ɔnana ɔni nátala batu ɔ́kya-mi mɛni kudɔ. 13 Anwu lɛnɔ ɔ́su-bu kalɛ na Katɔti ɔtu ɔdi údie lɛlɔ ɔ́tina-nwu na ɔ́su-nwu ɔnini, ’Wia Simon Petro. 14 Na anwu matina kalɛ na wabla na awɔ ku ƒula kaduli bekyuli ƒui bɛdubɔkɛ bɔƒɔ.’ 15 Na ɔmɛni kama ni, líse kalɔ mɔɔsu-ma litemi buni lɛmɛni. Nsu asa na meduo litemi buni lɛmɛni ɔlati kemo ni, Katɔti Kɔyu kúbo na kɔ́ƒɔ-ma lɛlɔ kemo ƒui aani kalɛ na kɔ́ƒɔ abu lɛnɔ lɛlɔ kemo ƒui na kalɔ kesekɔ! 16 Amu na líti kasusu lísienku uwi ɔni na Blɔti ɔ́su ɔnini, ’Sɔsɔ ni, Yohane úti ntu ɔ́kpila bekyuli. Nsu ni, Katɔti ɔdubuti nwuna Kɔyu ɔkpila-mii.’ 17 Na ka Unwoti néte bekyuli bani naaadi Yudaƒuɔ litela lɛmɛni aani kalɛ na úti úte-bu uwi ɔni na bɔ́ƒɔ Blɔti Yesu Kristo bɔ́di ni, naaakana Katɔti ulu butile.” 18 Uwi ɔni na bénu etemila amɛni ni, báda bana unyeƒi báya na bése kalɔ beemwi Unwoti. Na básu banini, “Sɔsɔ ni, Katɔti úte bekyuli bamba lɛnɔ kuƒi ka benwini bebo-nwu kudɔ na bakɛ ngba.” 19 Na uwi ɔni na ala amɛni aalɛ́ ni, baƒɔtaadine bani nékeli na lɛbibo lɛni nébo-ma lɛlɔ na Steƒano bɔdu ɔsu ni, bésie bétédu Ƒoinike ku Kipro ku Antiokia lɛma kemo. Na bakɛ baasu litemi buni lɛmmɔ, nsu ɔɔɔdi bekyuli ƒui, mmomu Yudaƒuɔ lɛti. 20 Nsu ni, baƒɔtaadine bani nási Kipro ku Kirene bésie Antiokia bátásu Blɔti Yesu lɛlɔ litemi béte Grikiƒuɔ. 21 Na ka Blɔti ɔyikun ɔkya-ma akɔ ɔsu ni, baƒɔtaadine bammɔ bémomo bébu. 22 Uwi ɔni na baƒɔtaadine bani nkya Yerusalem bénu lɛla lɛni nébo na mmɔ ni, bátala Barnaba banii uteesie Antiokia. 23 Ka útéduo mmɔ na ɔ́nu kalɛ na Katɔti úbunku-ma ni, ebiti áda-nwu geen na ɔ́kya-ma ogya úbu ɔnii benye Blɔti kama kpakplaa ku bana kayi ƒui. 24 Barnaba ɔdi ukyuli ɔbuni ɔni mbo bɔƒɔtaadi, na Katɔti Kɔyu kɔ́ƒɔ-nwu lɛlɔ kemo ƒui. Nwuna kebunku ɔsu ni, baƒɔtaadine bammɔ bémomo bébu. 25 Amu na Barnaba úsie Tarso ɔnii utáwia Saulo na mmɔ. 26 Uwi ɔni na ɔ́nu-nwu ni, úti-nwu úboku Antiokia na bana inyɔ ƒui bélie mmɔ lɛkwa limodi. Mmɔ na bakya baatina bekyuli pii ala. Amu na Antiokia mmɔ ni, bése kalɔ baalɔ baƒɔtaadine banii Kristoƒuɔ. 27 Uwi ɔmɛni kani kemo ni, Katɔti kenye bediene badi bási Yerusalem bébo Antiokia. 28 Amu na bana akɔ unwi ɔni baalɔ Agabo ni, ɔ́ta únye na Katɔti Kɔyu ɔyikun kemo na ɔ́su ɔnii kɔka kubendi kɔdi kɔdubo kayawi ƒui lɛlɔ. Ɔmɛni úbebo uwi ɔni na Klaudio ɔɔdi lɛga. 29 Anwuɔsu baƒɔtaadine bamɛni bábla kasusu ka beyi ala bemene banwa bani nkya Yudea. Na bana akɔ ɔdi biala úte kalɛ na wakana. 30 Ka béyi ala amɛni ni, béti-nya béte Barnaba ku Saulo na béti bésienku Yudea baƒɔtaadine benengu bammɔ.

12

1 Amu na uwi ɔmmɔ kemo ni, Ɔga Herode úƒie baƒɔtaadine badi kalɛ na ɔdu-ma. 2 Amu na ɔ́ya na békulo Yakobo lili ɔni ndi Yohane ɔnwani. 3 Na ka ɔ́nu ɔ́ti ka ebiti áda Yudaƒuɔ na lɛla lɛni na ɔ́bla mɛni ɔsu ni, úƒie Petro lɛnɔ na uwi ɔni kemo na baadi bodobodo ɔni néteƒu. 4 Na béti-nwu bákya ɔtɔ kesii kani na bagyumanane ine akpa ene baavumanaku lɛlɔ na baagyumana-nwu. Herode kasusu ndi ka nka udie-nwu ute kadi na bana limeyi bamba lɛni baalɔ Kukpi Lili Bɔvia Limeyi bɔdi kama. 5 Anwuɔsu bagyumanane bamɛni bágyumana-nwu na ɔtɔ ɔmmɔ kemo kaduɛ. Nsu ni, baƒɔtaadine bákpali katɔ na bévele nwuna lili kpakplaa. 6 Amu na uwi ɔni na Herode ɔ́kali ka ɔdubudie Petro ute kadi si kadi kégye ni, Petro ɔtɛ ɔɔlɛɛ na bagyumanane inyɔ ntɛ. Na bébo-nwu kɔgba báda-ma. Na bagyumanane babambadi benye baagyumana kayakun. 7 Kɔnakunwi ni, bukeye bɔdi búbewi ɔtɔ mmɔ. Na Katɔti ɔtu ɔdi úbenye Petro kudɔ. Amu na ɔ́lɛ-nwu kɔnu lɛmangba buɛɛ, na ɔ́gyila-nwu ɔnini, “Babla, na ata!” Na kɔgba kɔmmɔ kɔ́lɛ-nwu enu kúwi kalɔ. 8 Amu na ɔtu ɔmɛni ɔ́su-nwu ɔnini, “Ti ƒula lɛwu ku lɛgbanvuo kya.” Amu na Petro ɔ́bla lɛni. Na ɔtu ɔmmɔ ɔ́sɔ ɔ́su-nwu ɔnini, “Ti kɔdi bi lɛlɔ, na asiaku-mi.” 9 Na Petro ɔ́ta ɔ́siaku-nwu, na ɔ́vi ɔ́lɛ ɔtɔ ɔmɛni kemo. Uwi ɔmɛni ƒui kemo ni, ɔ́kali ɔnii kɔna na uugyé. 10 Amu na bávi bálɛ kayakun kedeedi ku kanyɔdi lɛnɔ. Na ka bétédu lɛbuala kayakun kenengudi kani nkya késie ɔma kakɛ ni, aka ɔlatidi kálɛmi. Na bávi aka lɛnɔ. Na ka bésie anumi blii ni, Katɔti ɔtu ɔmmɔ ɔ́da-nwu ɔ́nyonu. 11 Na ɔmmɔ kama ni, Petro úbati lɛla lɛni nébo. Na ɔ́su lɛlɔ ɔnini, “Sɔsɔ geen na ɔdi ka ni, Unwoti nátala ɔtu ɔmɛni ɔnii ubedie-mi ɔsiku Herode enu kemo ku ala ani na Yudaƒuɔ baasusu ka badubɔbla-mi lɛnɔ kemo!” 12 Na ka úti kasusu blii ni, ɔ́tɔlɔ úsie Maria ɔni ndi Yohane Marko uni kesii. Mmɔ na baƒɔtaadine pii bása bewi baakpali katɔ. 13 Amu ka únye kayakun kani nkya ulu kenye mmɔ ɔ́kpali ni, ulekubi ɔni baalɔ Rode úbo ɔnii ubalɛmi. 14 Na ka únu Petro lɛdi ɔ́ti ni, ebiti áda-nwu ávili! Útalɛmi ɔtɔ ɔmmɔ, mmomu úkeli úsie nwuna badi akɔ na útásu-ma ka Petro úbo unye kegbuta kama. 15 Nsu bátaƒɔ bátadi na básu-nwu banini, “Tabatɔlɔ-bu mɛni!” Amu na ɔ́mua unye kpakplaa ka sɔsɔ na ɔdi. Amu na básu lɛlɔ banini, “Ɔƒaalɛ nwuna ukpine nébo unye mmɔ.” 16 Amu na uwi ɔmɛni kemo ƒui ni, Petro ɔ́mua unye uubó kegbuta kɔnu. Na ka bésie bátálɛmi na bánu-nwu ni, ebiti átakɔsi na áda-ma. 17 Amu na ɔ́ya na bába lɛsɛ. Na ɔ́su-ma ala ani nébo ku kalɛ na Unwoti úbedie-nwu ɔ́lɛku ɔtɔ kemo. Na ɔ́su-ma ɔnii basu Yakobo ku bakladi lɛla lɛni nálɛ. Ɔmɛni kama ni, ɔ́tɔlɔ mmɔ úsie kesii bamba. 18 Amu na kadi bugye kemo ni, owogyo ubendi ɔdi ɔ́ƒɔ bagyumanane ɔtɔ katɛnkɔ mmɔ. Na béye lɛlɔ banii, “Wɛ geen na Petro ɔ́vi ɔƒɛni?” 19 Amu uwi ɔni na Herode ɔ́wia Petro bɔyii kalɔ na útabla-nwu nwaa ni, ɔ́ya na bétéƒie bagyumanane leevu-ɛku bammɔ béboku. Na ɔ́tɛku-ma litemi na ɔ́du-ma kukpi kɔtɔ, na bádu-ma. Na ɔmmɔ kama ni, Herode ɔ́tɔlɔ Yudea úsie Kaesarea útélie mmɔ uwi ɔdi. 20 Uwi ɔmɛni kemo ni, Herode úti kɔnyi kati kati kɔdi ɔ́kya Tiro ku Sidonƒuɔ. Amu na batu badi bási Tiro ku Sidon mmɔ bébo-nwu kudɔ banii babanu-nwu. Amu na békeli bátátua Blasto ɔni ndi Herode kaduli lɛlɔ ɔnune banii utévele Herode na ɔya na unwi bɔbla bubo bana lɛma inyɔ bɔmɛni ku Herode ntɛ. Ɔsika Herode kalɔ lɛlɔ na baakɛ́ bana adila taasiku. 21 Amu na limeyi lɛni na Ɔga Herode úte-ma ni, ɔ́kya nwuna agala na útélie nwuna lɛgaboku lɛlɔ na úse kalɔ ku butemi. 22 Na nwuna butemi bɔwɔlɔ ni, bekyuli bamɛni bémwi-nwu ku bɔva na básu banini, “Unwoti Ɔyikune geen muutemi! Na ɔɔɔdi ukyuli ɔyawine!” 23 Kɔnakunwi ni, Katɔti ɔtu ɔdi úbo Herode ɔ́ƒiɛmi kalɔ, ɔsika anwu úteti bumwi útete Katɔti. Na beklubi béyi-nwu lɛlɔ kemo ƒui, na úkpi. 24 Amu na Blɔti litemi buni lɛmɛni lígyingya geen, na baƒɔtaadine lɛnɔ bémomo bébu. 25 Amu uwi ɔni na Barnaba ku Saulo báwɔlɔ bana kabla kani bátala-ma bɔbla ni, bénwini bási Yerusalem na béti Yohane ɔni mɔɔdi ɔti lɛnyi Marko bébunku lɛlɔ.

13

1 Na Antiokia ni, Blɔti kenye bediene ku ala batinane badi bakya baƒɔtaadine lɛkpa lɛmmɔ kemo. Na ama ndi Barnaba ku Simeon ɔni bátaalɔ Ukyuli Otondi ku Lukio ɔni nási Kirene ku Manaen ɔni ndi Ɔga Herode ɔvinkpana ɔ́si lɛnamu uwi ku Saulo. 2 Amu ka bakya beemwi Blɔti na beelie kɔka ni, Katɔti Kɔyu kútemiku-ma na kɔ́su kɔnini, “Bidie Barnaba ku Saulo bise bite kabla kani ɔsu na lɛ́lɔ-ma.” 3 Ɔmɛni ɔsu ka benengu bammɔ bélie kɔka na bákpali katɔ na bana lili ni, bédie-ma ulu. 4 Na ka Katɔti Kɔyu kɔ́tina-ma ulu ni, bésie ɔma ɔni baalɔ Seleukia. Mmɔ na béti ɔkɔlɔ bávia bésie ntu ntɛ kalɔ kani baalɔ Kipro. 5 Na ka bétéduo ɔma ɔni baalɔ Salami kemo ni, bésie Yudaƒuɔ kasalakɔ bátásu Blɔti litemi. Na Marko Yohane lɛnɔ ɔ́siaku-ma aani bana ubunkune kalɛ. 6 Na ɔmɛni kama ni, bávi bétédu ɔma ɔni baalɔ Paƒo. Na mmɔ bátánu Yudani ɔni mɔɔƒɛ evo na úti lɛlɔ ɔ́bla ɔkɔ kenye udiene ɔni baalɔ Bar-Yesu. 7 Na uvone ɔmɛni ku aban ɔgadine ɔnundane ɔni baalɔ Sergio Paulo badi bakpana. Na ɔgadine ɔmɛni ɔ́lɔ Barnaba ku Saulo ɔnii bebo babanu-nwu, ɔsika ɔɔwia ka unu Blɔti litemi. 8 Nsu ka bésie ni, uvone ɔmmɔ ɔni na baalɔ lɛnɔ banii Elima na Griki lɛdi kemo ni, ɔ́kyaku-ma unyeƒi. Na ɔ́wia ka unwini ɔgadine ɔmɛni kasusu udie litemi lɛni na Saulo ku Barnaba baasu lɛlɔ. 9 - 10 Nsu Saulo ɔni lɛnɔ baalɔ banii Paulo ni, ɔ́nu uvone ɔmɛni ku livoƒi, na údie lɛdi ɔ́kya-nwu ku Katɔti Kɔyu ɔyikun ɔnini, “Awɔ Satan ubidi, éyi ku katɔlɔ ku lɛkwɛnkpi, na ekisi lɛbuni bɔbla, na aatu Blɔti litemi teenwini. Adubɔnuku-ni! 11 Unwoti ɔdubɔya na anumi abwɛ-ɔ, na asɔ alanu ɔƒɛ weti wetédu uwi ɔdi!” Mmɔ kani na nwuna anumi ábla suu, na ɔsɔ ulánu. Na úse kalɔ ɔɔka taamana mmɔ, na uuvele bekyuli ɔnii bada-nwu kɔnu. 12 Uwi ɔni na aban ɔgadine ɔmɛni ɔ́nu lɛla lɛmɛni ni, ɔ́bla-nwu kalɛ kadi, na ɔ́ƒɔ Blɔti litemi lɛmɛni ɔ́di. 13 Ɔmmɔ kama ni, Paulo ku bani nsiaku-nwu béduo ɔkɔlɔ kemo na bátɔlɔ Paƒo bésie Perge ɔni nkya Pamƒilia. Mmɔ na Marko Yohane ɔ́da-ma ɔ́nyonu, na ɔ́sɔ únwini úsie Yerusalem. 14 Ka bási Perge ni, bátɔlɔ bésie Antiokia na Pisidia ɔmii lɛlɔ. Na lɛnwunameyi lɛlɔ ni, bésie Yudaƒuɔ kasalakɔ na betélie kalɔ na bekyuli bammɔ akɔ. 15 Na uwi ɔni na báka ala básiku Mose ɔda bubo ɔku ku Katɔti Kenye bediene bunweni kemo bawɔlɔ ni, kasalakɔ batɔnkune bammɔ básu banini, “Banwa, si bina akɔ ɔdi ubo litemi lɛni mɔɔkya ɔkplu na wasu ni, na ubo ubasu.” 16 Amu na Paulo ɔ́ta na ɔ́talaku kɔnu na ɔ́su-ma ɔnii baba lɛsɛ, na ɔ́su-ma ɔnini, “Israelƒuɔ ku amii bani naaadi Israelƒuɔ ƒui na bɛnii bɛɛbu Katɔti ni, bise atu na binu! 17 Katɔti ɔni na Israelƒuɔ baabu ni, ɔ́ƒuna bula bati kuuku na úte-ma kusɛ kusɛ. Na anwu ɔlati ɔ́tɔnku-ma ɔ́lɛku bekyuli kalɔ bɔkya kemo na Egyipte ku nwuna ɔyikun. 18 Na ɔ́nu-ma lɛlɔ na ketele kemo ɔni na bákɛ baaví laa na akwa aavlene kemo. 19 Na ɔ́kyula kɔlɔ akpa maatɛ bekyuli na Kanaan, na úti bana kɔlɔ kɔmɛni úte Israelƒuɔ aani bana kadikɔ. 20 Na ala amɛni ƒui álɛ na akwa eti yaalenwi kemo. “Na nwuna kama ni, Katɔti úte-ma litemi batɛne bani nádi-ma lɛlɔ útédu Kenye Udiene Samuel uwi. 21 Amu na bévele-nwu banii use ɔga ute-ma. Na Katɔti úte-ma Kis ubidi Saul ɔni nási Benyamin kaba kemo, na ɔ́di lɛga akwa aavlene. 22 Nsu Katɔti ɔ́da-nwu údie liboku lɛlɔ na úti Dawid úse lɛgaboku lɛmmɔ lɛlɔ. Dawid ɔmɛni ɔdi ukyuli ɔni lɛlɔ na Katɔti ɔ́su ɔnini, ’Yese ubidi Dawid ɔdi ukyuli ɔni na mina kayi kaayɔ́, ɔsika anwu ɔdubɔbu-mi.’ 23 “Na ɔ́si Dawid kaba kemo ni, Katɔti údie Ɔƒɔne ɔni ndi Yesu úte Israelƒuɔ aani kalɛ na úse-bu kenye. 24 Na asa na Yesu webo ni, Ntu Ɔkpilane Yohane úbo úbasu ukyuli biala ka unwini kama ɔkya nwuna ekpidi na uti anumi ɔsia Katɔti lɛlɔ na bakpila-nwu ntu. 25 Uwi ɔni na Yohane kabla kadaku kawɔlɔkɔ budu ni, úye ɔnii, ’Bɛɛbu ka ami ndi Ukyuli Ɔƒunadi ɔmmɔ? Oowo! Nsu ni, ɔkpɛ-mi kama ɔdubo, na ami ńtedu ka lɛbla kabla kadi lite-nwu muedi.’ 26 “Banwa, amii bani ndi Abraham bebi ku amii bani naaadi Yudaƒuɔ nsu bɛɛbu Katɔti ni, bɔƒɔ bɔmɛni búse búte bula ƒui! 27 Bekyuli bani nkya Yerusalem ku bana benengu bátanu Yesu bátati banii anwu ndi Ɔƒɔne ɔmmɔ. Nsu na nwuna bɔdu kemo ni, báya na Katɔti kenye bediene linyese lɛni na baaká na lɛnwunameyi biala lɛlɔ líbo lɛni. 28 Bátanu bɔƒiɔ bɔdi bátasiku-nwu lɛlɔ, nsu básu Pilato bani ɔya na badu-nwu. 29 Uwi ɔni na bábla ala ani na Katɔti Bunweni Kedee Ɔku ɔ́su na nwuna kukpi lɛlɔ báwɔlɔ ni, bámami-nwu básiku ugyii lɛlɔ bátáva na kaƒiɔtɔ kemo. 30 Nsu Katɔti ɔ́gyila-nwu ɔ́lɛku kekpine na ɔ́sɔ úbo uli ngba. 31 Emeyi ammɔ kemo ni, bekyuli bani na anwu ku-ma bási Galilea bésie Yerusalem ni, bánu-nwu uwi pii. Na ama ndi bekyuli bani muudie-nwu kenye na Israelƒuɔ anumi. 32 - 33 “Na ni, abu búbo mɛni bɔnii buuti litemi buni lɛmɛni buboku-mii, ka ni, Katɔti kenye kani na ɔ́su úse na bula banana bene uwi ni, kébo kéte lɛni na bula uwi lɛlɔ. Na aka ndi ɔni na Katɔti ɔ́ya na Yesu ɔ́sɔ ɔ́ta úbo uli ngba. Ɔmɛni ndi lɛla lɛni lɛlɔ na Dawid únweni na nwuna kɔgya kunyɔdi kemo. Mmɔ ni, Katɔti ɔɔsu taasiku Yesu lɛlɔ ɔnini, ’Awɔ ndi mina ubi. Na ɔmwi ni, línwini-ɔ ɔti.’ 34 Na Katɔti úse kenye úse ɔnii wagyila-nwu wasiku kekpine na wasɔ webelie ngba na ɔsɔ ulekpi kudii. Bénweni ɔmɛni bákya Bunweni Kedee Ɔku kemo na kesii kani na Katɔti ɔ́su ɔnini, ’Ndubute-ɔ kusɛ kusɛ kedee ɔni na líse kenye ka mete Dawid.’ 35 Na ɔ́sɔ ɔ́su na Dawid kɔgya kɔbambadi kemo lɛnɔ ɔnini, ’Aláya na ƒula ukyuli kedee ɔmɛni webu na kaƒiɔtɔ kemo.’ 36 “Litemi lɛmɛni lɛɛɛdanku Dawid, ɔsika úlie ɔ́bla Unwoti kabla na nwuna ngba bulie uwi ƒui aani kalɛ na Katɔti ɔlati ɔɔyɔ́, na úbekpi na báva-nwu na úbu lɛnɔ. 37 Nsu ukyuli ɔni na Katɔti ɔ́gyila ɔ́siku kekpine anwu ni, nwuna ɔlɔna útebu. 38 “Banwa, binu! Na Yesu ɔmɛni lɛnyi kemo ni, Katɔti ɔdubuti bina ekpidi ɔkyiɛ-mii. 39 Ukyuli biala ɔni náƒɔ Yesu ɔ́di ni, Katɔti ɔdubute-nwu ubo. Ɔmɛni ndi lɛla lɛni na Mose ɔda bubo bútakana bɔbla kudii. 40 Anwuɔsu bɛnu kaduɛ! Bitaya na Katɔti kenye bediene etemila ani básu alɛku-mii. 41 Ɔsika Katɔti ɔ́su ɔnini, ’Amii bani naaabu mina litemi ni, bɛnu kaduɛ! Ɔsika ndubo lɛla lɛdi bɔbla na bina uwi lɛni na si ina bínu ka baasu-ni muedi ni, biláƒɔ biladi.’ ” 42 Uwi ɔni na bási baalɛ kasalakɔ mmɔ ni, bekyuli bamɛni básu Paulo ku Barnaba banii si ɔbla na basɔ bebo bebetemi bete-ma na lɛnwunameyi lɛni nsia lɛlɔ. 43 Na ka bégyingya ni, Yudaƒuɔ pii ku bani nénwini Yudaƒuɔ na baayia Katɔti na kasalakɔ mmɔ básiaku Paulo ku Barnaba, na bákɛ beenú batalane bamɛni bɔlɛ ka benye lɛƒɔndia lɛni na Katɔti úti uute-ma mɛni kemo kpakplaa. 44 Lɛnwunameyi lɛni násia lɛmmɔ kama ni, kebu blii nka ɔma ɔmmɔ kemo bekyuli ƒui bésie kasalakɔ mmɔ béténu Blɔti litemi lɛni na baasu. 45 Na uwi ɔni na Yudaƒuɔ benengu bánu bekyuli lisu lɛni nébo kasalakɔ mmɔ ni, anumi égyie-ma, na bákyaku Paulo unyeƒi na bédumi-nwu. 46 Amu na Paulo ku Barnaba bése kayi na básu-ma banini, “Ɔlɛka bɔsu Katɔti litemi buni lɛmɛni buti bute Yudaƒuɔ kudeedi. Na ka bíni litemi lɛmɛni na bɛ́su bɛnii bilayɔ ngba bɔƒɔ bɔmɛni ɔsu ni, búti-ni búselaku bani naaadi Yudaƒuɔ. 47 Ɔmɛni ndi bɔkada bɔni na Katɔti úti úte-bu ɔnii, ’Lɛ́bla-mii aani bukeye líte bani naaadi Yudaƒuɔ kalɛ na biti bɔƒɔ biboku kayawi ɔkɔkɔ biala.’ ” 48 Amu ka bani naaadi Yudaƒuɔ bénu lɛla lɛni básu mmɔ ni, kubiti kɔ́da-ma, na bémwi Katɔti. Na bani ƒui na Katɔti ɔ́ƒuna úte ngba bɔƒɔ ni, bénwini baƒɔtaadine. 49 Na Katɔti litemi lígyingya lɛ́kya kalɔ kammɔ lɛlɔ ƒui. 50 Amu na Yudaƒuɔ batɔnkune bénwini bekyuli badi kasusu na Paulo ku Barnaba lɛlɔ. Na beleku bani lɛlɔ mbo ɔbu ku ɔma benengu ƒui bétiku otogyi na báta békpoku-ma na bágya-ma bálɛku ɔma ɔmmɔ kemo. 51 Nsu uwi ɔni na baalɛ́ ɔma ɔmɛni kemo ni, béveli bana lɛgba kalɔ ɔtumu béwi ɔma ɔmmɔ béti bátina ka ɔma ɔmmɔ bekyuli béni-ma. Ɔmɛni kama ni, bátɔlɔ bésie Ikonion. 52 Na bana kama basiakune ama ni, bákɛ lɛlɔyɔ básiku Katɔti Kɔyu kudɔ geen!

14

1 Amu ka bédu Ikonion lɛnɔ ni, Paulo ku Barnaba bésie kasalakɔ mmɔ. Na ka básu Yudaƒuɔ ku Grikiƒuɔ litemi buni lɛmmɔ ni, bana akɔ pii báƒɔ bádi. 2 Amu na Yudaƒuɔ bani nátaƒɔ Blɔti litemi lɛmɛni bátadi ni, béti unyeƒi ɔdi bákya bani naaadi Yudaƒuɔ ku Paulo ku Barnaba ntɛ. 3 Nsu batalane bammɔ bákya ɔma ɔmɛni kemo bétu uwi básu litemi buni lɛmɛni ku ogya. Na Blɔti lɛnɔ údie nwuna bɔyɔ ɔ́tina geen na akɔla pii ani na bábla kemo. 4 Amu na ɔma ɔmmɔ kemo bekyuli béle akpa anyɔ, na badi básiaku Yudaƒuɔ kama, na badi lɛnɔ básiaku batalane bammɔ kama. 5 - 6 Uwi ɔni na ɔma ɔmmɔ bekyuli badi ku Yudaƒuɔ ku bana batɔnkune ƒui báta banii bebebo-ma atabi ni, batalane bammɔ bénu na békeli bátɔlɔ bésie Listra ku Derbe ku lɛma lɛni nkya amadɔ mmɔ. 7 Na básu litemi buni mmɔ. 8 Ka bésie Listra ni, bátánu ɔnana ɔni náƒɛ uwi kalɔ ɔ́si uwi ɔni na báwɔ-nwu. Na útata útesie kudii. 9 Úlie mmɔ uunú litemi buni lɛni na Paulo unye ɔɔsu. Na ka Paulo ɔ́nu-nwu ɔ́ti kaduɛ ka ɔ́ƒɔ ɔ́di ka nwuna ɔlɛ ɔdubɔba-nwu ɔsu ni, 10 Paulo ɔ́su-nwu ɔnini, “Ta nye ƒula lɛgba lɛlɔ!” Na ɔnana ɔmɛni úmi ɔ́ta na úse kalɔ ɔkɛ uusié. 11 Ka bekyuli bani nnye beenú litemi mɛni bánu lɛla lɛni na Paulo ɔ́bla ni, báva momoomo na Likaonia lɛdi kemo básu banini, “Baƒiɔ badi! Bébo-bu kudɔ aani bekyuli kalɛ!” 12 Anwuɔsu básia Barnaba lɛnyi banii Seus. Na básia Paulo lɛnɔ banii Herme, ɔsika anwu nnye muutemi. 13 Amu na Seus ɔkpane ɔni koƒiodu nde kabanye mmɔ ni, úti ɔmantɛ bakɔ ku anwula úboku ɔnii anwu ku kadi baakpá bete batalane bammɔ. 14 Na uwi ɔni na Paulo ku Barnaba bénu lɛla lɛni na báyɔ ka babla ni, báni bana lɛwu bábwɛ, ɔsika bátayɔ ka bekyuli bammɔ babla lɛni. Anwuɔsu békeli béduo bekyuli bammɔ akɔ. Mmɔ na báva 15 básu banini, “Ati bene, bi na bɛɛbla mɛni? Abu lɛnɔ bekyuli bayawine kani na bɔdi aani amii kalɛ. Búbo mɛni bɔnii buuti litemi buni lɛmɛni buboku-mii. Bɛda ala keeke amɛni udu kama bɔsiaku bɛya na binwini biteemwi Blɔti ɔni mbo ngba. Anwu nédie katɔ ku kalɔ ku ɛpu ku ala ani nkya-nya kemo ƒui! 16 Kukuuku ni, údie bayawine ƒui atu na baabla lɛla lɛni na baayɔ́. 17 Nsu úteedie lɛlɔ taatina-bu na nwuna ala abuni bɔbla ani mɔɔtina ka ɔkya sɔsɔ. Na uwi ndi uwi ni, ubo lɛla lɛni muunyimene-bu na nwuna ala abuni lɛlɔ. Uute-bu ɔnantu uwi ndi uwi ku edula abuni ku adila ku ebiti lɛnɔ.” 18 Na ina ka básu ala amɛni ƒui ni, úde bekyuli bamɛni asa báda bana akpala amɛni buti bɔkpa bute-ma báya. 19 Na Yudaƒuɔ badi bási Antiokia na Pisidia ɔmii lɛlɔ ku Ikonion bébo bábavumana bekyuli bamɛni kasusu, na báya bébo Paulo atabi na bákpɛ-nwu kalɔ bálɛku ɔma ɔmmɔ kemo, na bákali banii úkpi. 20 Nsu ka baƒɔtaadine bani nkya mmɔ bátáka bámana-nwu mmɔ ni, ɔ́ta na ɔ́sɔ únwini úbeduo ɔma ɔmmɔ kemo. Na ka kadi kégye ni, anwu ku Barnaba bátɔlɔ bésie Derbe. 21 Amu na bátásu litemi buni lɛmɛni na Derbe. Na ka bákɛ baƒɔtaadine badi na mmɔ ni, básɔ bénwini bésie Listra ku Ikonion ku Antiokia. 22 Mmɔ na bákya baƒɔtaadine bani nkya mmɔ ɔkplu banii benye kpakplaa na bana bɔƒɔtaadi kemo. Na básu-ma lɛnɔ banini, “Ɔlɛka bubo abi pii asa na bɔkɛ lɛlɔyɔ na Blɔti lɛga bɔdi kemo.” 23 Amu na Paulo ku Barnaba lɛnɔ bédie batɔnkune béte baƒɔtaadine akpa akpa ƒui, na bákpali katɔ na bélie kɔka na béti-ma bákya Blɔti ɔni na báƒɔ bádi lɛkɔkɔ. 24 Na ka bási lɛma lɛni nkya Pisidia ni, básɔ bébo Pamƒilia kalɔ lɛlɔ. 25 Na básu litemi buni na Perge asa na bávi bésie Atalia. 26 Mmɔ na básia ntu anumi bávi bésie Antiokia, na béti-ma bákya Blɔti lɛkɔkɔ ute kabla kani na bábla báawɔlɔ. 27 Ka bánya bétéduo Antiokia ni, bálɔ baƒɔtaadine bani nkya mmɔ ƒui básala lisu na bédie bana ulu busie kemo bátina-ma. Na básu-ma ala ani ƒui na Blɔti ɔ́kɛ-ma lɛlɔ ɔ́bla ku kalɛ na ɔ́lɛmi bɔƒɔtaadi ulu úte bani naaadi Yudaƒuɔ. 28 Amu na bélie Antiokia baƒɔtaadine bamɛni kudɔ bétu uwi.

15

1 Uwi ɔni na Paulo ku Barnaba bakya Antiokia ni, bekyuli badi bási Yudea bébo na bátina baƒɔtaadine bani nkya mmɔ ala básu banini, “Amu ntu ukyuli biala ɔ́ƒɔ lego bukulo ɔdi ɔmmɔ aani kalɛ na Mose ɔda bubo bɔɔtina asa na wakɛ bɔƒɔ.” 2 Nsu Paulo ku Barnaba ku bekyuli bamɛni báni litemi lɛmɛni bénene kaduɛ. Ɔmɛni ɔsu ni, báya na baƒɔtaadine badi básiaku-ma na bésie Yerusalem kalɛ na ama ku baƒɔtaadine bani nkya Yerusalem mmɔ batátɛmi basiku ɔlɔna bukulo kɔtɛ kɔmɛni lɛlɔ. 3 Anwuɔsu ka baƒɔtaadine bamɛni ƒui bésie-ma ulu bétédu kabanye ni, bátɔlɔ bésie Ƒoinike ku Samaria lɛma kemo na bátávi baƒɔtaadine bani nkya mmɔ lɛlɔ. Na básu-ma ka ɔƒaani ni, ama bani naaadi Yudaƒuɔ lɛnɔ béti lɛlɔ béte Blɔti. Na litemi lɛmɛni lɛ́ya na bana ƒui bákɛ ebiti geen. 4 Amu ka bétédu Yerusalem ni, baƒɔtaadine ku batalane ku bana benengu ƒui báƒɔ-ma kaduɛ. Na Paulo ku Barnaba béti bana ulu busie litemi báva-ma anumi ɔ́si ala ani ƒui na Katɔti ɔ́bla ɔ́kɛnku-ma lɛlɔ. 5 Nsu ni, Ƒarisiƒuɔ lɛkpa lɛni nénwini kayi mmɔ badi báta bénye-ma akɔ na básu banii, “Ɔlɛka banwa bani naaadi Yudaƒuɔ na bakya-bu akɔ mɛni lɛnɔ bekulo lego na basiaku Mose ɔda bubo kama.” 6 Anwuɔsu bana benengu ku batalane bátásala lisu na béti litemi lɛmɛni lɛlɔ kasusu. 7 Na kasalakɔ kamɛni kalɔ ni, uwi ɔni na báatɛmi na ala pii lɛlɔ ni, Petro ɔ́ta únye na ɔ́su-ma ɔnini, “Banwa, amii alati bɛgyi ka Katɔti náƒuna-mi ɔ́siku bina akɔ ɔnii mbasu bekyuli bani naaadi Yudaƒuɔ lɛnɔ litemi buni lɛmɛni kalɛ na ama lɛnɔ baƒɔ badi. 8 Na Katɔti ɔni ngyi bekyuli kɔyi kemo ni, údie ɔ́tina ka ɔ́ƒɔ-ma na úte-ma nwuna Kɔyu aani kalɛ na úti úte abu lɛnɔ. 9 Útakya kavumana kadi na abu ku-ma ntɛ, ɔsika ɔ́ƒɔ-ma na bana bɔƒɔtaadi ɔsu. Na úti bana ekpidi ɔ́kyiɛ-ma aani abu kalɛ. 10 Na ɔƒaani ni, bi ɔsu na bɛɛkɔ́ku Blɔti lɛni? Abu ku bula bati kuuku bútakana etila amɛni udu buti! Bi ɔsu na biiti-nya taasia baƒɔtaadine bamɛni lɛlɔ? 11 Oowo! Bɔƒɔ bɔni na bɔ́ƒɔ bɔ́di ɔsu na Katɔti úti Blɔti Yesu kɔnyana bɔnu ɔ́ƒɔ-bu ngba aani kalɛ kani na ama lɛnɔ báƒɔ bádi.” 12 Amu na bana ƒui báda butemi báya na bélie beenú akɔla ani na Paulo ku Barnaba baasu ka Blɔti ɔkɛ bana lɛlɔ ɔ́bla úte ama bani naaadi Yudaƒuɔ. 13 Uwi ɔni na ama báwɔlɔ ni, Yakobo lɛnɔ ɔ́ta únye na ɔ́su ɔnini, “Banwa, bɛkywɛ atu na binu. 14 Simon Petro únyimene-bu kudeedi kɔni na Katɔti údie nwuna bɔyɔ ɔ́tina bekyuli bani naaadi Yudaƒuɔ na ɔ́ƒuna bana akɔ badi. 15 Na litemi lɛni na nwuna kenye bediene básu bése líbo lɛni aani kalɛ na bénweni ka Unwoti ɔ́su ɔnini, 16 ’Nwuna kama ni, ndubɔsɔ libo na mbasɔku Dawid lɛga kadikɔ lise na lɛklibi ala ani néebie mmɔ, na asɔ atɛ kaduɛ. 17 Mmɔ asa na bekyuli bani nébu ku ama bani naaadi Yudaƒuɔ ƒui bani na lɛ́lɔ aani mina badi badubɔwia-mi kama ulu. Lɛni na Unwoti ɔni mɔɔbla ala amɛni ƒui ɔ́su úse. 18 Katɔti ɔgyi nwuna ablala ɔ́si kalɔ kesekɔ ƒui.’ 19 “Anwuɔsu ami Yakobo mɔɔsu-mii ka bekyuli bani naaadi Yudaƒuɔ mɛni na béti lɛlɔ béte Katɔti ni, utalɛka butile-ma ala bɔgya. 20 Mmomu bɛya bunweni-ma ɔku na bada ala aani béti bákpa béte baƒiɔ na aayá na beesé lɛlɔ bɔbla baya ku kɔsɔnɔ bɔdi ku bebuo bani bélii-ma amɔ bádu bɔkun ku ubugya bɔni baya. 21 Ɔsika ɔ́si kuuku ni, ala ani na Mose únweni úse mɛni ni, anya na baaká na baasu na Yudaƒuɔ kasalakɔ na lɛnwunameyi biala na lɛma biala kemo.” 22 Amu na batalane ku benengu bani nábasa mmɔ ƒui bátuna, na bédie bekyuli badi banii basiaku Paulo ku Barnaba na besie Antiokia. Nkyuli inyɔ bani na bédie mmɔ badi baƒɔtaadine bammɔ benengu inyɔ. Ama ndi Yuda ɔni na basɔ baalɔ Barsaba ku Silas. 23 Na ɔku ɔni na bada bésienku mmɔ kemo etemila aasu anii Ɔmɛni ɔ́si abu batalane ku benengu ku banwa bani nkya Yerusalem kudɔ. Bɔnii buugyele amii banwa bani naaadi Yudaƒuɔ na bɛ́si Antiokia ku Siria ku Kilikia. 24 Búnu ka baƒɔtaadine badi bási bula akɔ mɛni, na bébo mmɔ bábakyaku-mii unyeƒi na bula Yudaƒuɔ ɔlɔna bukulo ɔdi lɛlɔ. Nsu ni, bútatala-ma bɔnii babasu-mii ala amɛni udu. 25 - 26 Anwuɔsu ka bɔ́sala eli ni, bɔ́tala bula akɔ benengu inyɔ bamɛni bɔnii basiaku bula banwa bayɔne Paulo ku Barnaba bani néti bana ngba bákpa béte Blɔti Yesu Kristo bɔnii bebo-mii kudɔ. 27 Yuda ku Silas ni, ama lɛnɔ badubɔsu-mii ala ani na búnweni mɛni lɛlɔ. 28 Ɔsika ɔdi Katɔti Kɔyu lɛƒɔyɔ ku abu lɛnɔ ka utalɛka buti Yudaƒuɔ ɔda bubo etila butile-mii bɔgya butulo ala amɛni. 29 Bini ala ani na béti bákpa béte baƒiɔ ku ubugya bɔni ku bebuo bani na bélii-ma amɔ bádu bɔkun ku kɔsɔnɔ bɔdi. Si bɛda lɛlɔ lɛni ni, keyi kadubɔyɔku-mii. Bɛkya kpoo. 30 Anwuɔsu batu bamɛni ƒui bátɔlɔ bésie Antiokia. Na bana mmɔ buduo ni, bálɔ baƒɔtaadine bamɛni ƒui na bábasa. Na béti ɔku ɔni bada básiku Yerusalem mmɔ béte-ma. 31 Na ama bani nkya mmɔ ƒui bákɛ ebiti ɔ́si etemila ani na báka na ɔku ɔmmɔ kemo ɔsu. 32 Amu ka Yuda ku Silas ƒui badi Katɔti kenye bediene ɔsu ni, bédie ala kalɔ béte-ma bébu uwi gyɔlɔɔ, na bákya-ma ogya ku ɔyikun. 33 Amu ka bélie mmɔ emeyi alɛɛ adi ni, bédie Yuda ku Silas ulu ka basɔ benwini besie Yerusalem. 34 Nsu Silas ni, anwu ɔ́lɛ ugyii ka ɔƒɔ lɛlɔ ɔkya mmɔ. 35 Amu na Paulo ku Barnaba básɔ bákya Antiokia mmɔ, na ama ku badi pii bakya baatina ala na baasu litemi buni lɛmmɔ. 36 Amu na emeyi adi kama ni, Paulo ɔ́su Barnaba ɔnini, “Ya na bɔsɔ butánu bula banwa bani nkya lɛma lɛni kemo na bɔ́su litemi buni lɛmɛni bɔ́vi, na bɔnu kalɛ na badaku.” 37 Barnaba ɔ́tuna na ɔ́wia ka nka utiku Yohane ɔni baalɔ Marko ɔda. 38 Nsu Paulo anwu útayɔ lɛni munu munu! Ɔsika uwi ɔni na ama ku-nwu bésie Pamƒilia ni, Marko Yohane útáda-ma ɔ́nyonu na mmɔ. 39 Amu na bana inyɔ bamɛni báni Marko Yohane lɛlɔ litemi lɛmɛni bénene laa ɔni náya na bégyingyaku lɛlɔ. Barnaba útiku Marko na básia ntu anumi na bátɔlɔ bésie Kipro. 40 Nsu Paulo anwu útiku Silas, na baƒɔtaadine bani nkya mmɔ béti-ma bákya Blɔti lɛkɔkɔ na bátɔlɔ. 41 Amu na bátásia Siria ku Kilikia na bákya baƒɔtaadine bani nkya mmɔ bene ɔkplu.

16

1 Amu na Paulo ku Silas bátɔlɔ bésie ɔma ɔni baalɔ Derbe, na bákɛ mmɔ bávi bésie Listra. Na mmɔ na bésie bátánu ɔƒɔtaadine ɔni baalɔ Timoteo. Na uni ɔdi Yudani, na anwu lɛnɔ ɔ́ƒɔ Kristo ɔ́di. Nsu ɔti ɔdi Grikini. 2 Na baƒɔtaadine bani ƒui nkya Listra ku Ikonion ni, baabu Timoteo kaduɛ. 3 Anwu geen na Paulo ɔ́wia ka utiku na ɔsiaku-nwu. Anwuɔsu ɔ́bla-nwu Yudaƒuɔ ɔlɔna bukulo ɔdi, ɔsika Yudaƒuɔ bani nkya amadɔ mmɔ ƒui bagyi ka ɔti ɔdi Grikini. 4 Na ka báta ni, bakɛ baaví lɛma lɛni ƒui kemo, na baasu lɛla lɛni na Yerusalem benengu básu. Na básu-ma banii badi-nya lɛlɔ. 5 Anwuɔsu bekyuli bammɔ bémomo bébu, na lɛni kani na bana bɔƒɔtaadi lɛnɔ bɔ́yu ɔkplu búbu. 6 Na nwuna kama ni, bávi bésie Ƒrigia ku Galatia, ɔsika Katɔti Kɔyu kútete-ma kuƒi ka basu litemi buni na Asia kalɔ lɛlɔ. 7 Na ka bétédu Misia ni, báwia ka batávi Bitinia kalɔ lɛlɔ. Nsu mɛni lɛnɔ ni, Katɔti Kɔyu kútatuna ka besie mmɔ. 8 Anwuɔsu básɔ bénwini básia Misia kalɔ na bétédu ɛpu kudɔ na ɔma ɔni baalɔ Troa. 9 Usien ɔmmɔ ni, Paulo ɔ́nu budie bɔtina bɔdi na kɔna kemo. Na kɔna kɔmɛni kemo ni, ɔ́nu ɔnana ɔdi ɔni nási Makedonia na unye uuvele-nwu ɔnini, “Via bo Makedonia mɛni na ebebunku-bu o-o!” 10 Amu na budie bɔtina bɔmɛni ɔsu ni, bɔ́klibi lɛlɔ na bɔ́tɔlɔ búsie Makedonia. Ɔsika ɔmɛni ɔɔtina-bu ka Blɔti ɔɔwia ka ɔtala-bu na busie butásu litemi buni lɛmɛni na mmɔ. 11 Amu na bútélie ɔkɔlɔ ɔdi kemo na Troa, na bɔ́via búsie Samotrake. Na ka kadi kégye ni, búsie bútéduo Neapoli. 12 Ka bɔ́si mmɔ ni, bútéduo Ƒilipi ɔni ndi Makedonia ɔma udeedi. Na mmɔ lɛnɔ ɔdi Romaƒuɔ kalɛkɛ. Na búlie mmɔ emeyi adi. 13 Amu na lɛnwunameyi lɛlɔ ni, bɔ́vi bɔ́lɛ ɔma ɔmɛni kemo na búsie ketu kadi kudɔ na kesii kani na bɔ́kali ka mmɔ na bekyuli beesié taatákpali katɔ. Na búlie mmɔ bɔ́su beleku bani nébo mmɔ Blɔti litemi. 14 Na bana kemo unwi baalɔ banii Lidia. Uuyé adi agyiedi na Tiatira, na ɔdi ukyuli ɔni mɔɔbu Katɔti geen. Na uwi ɔni na ɔkya uunú bula butemi bɔmɛni ni, Blɔti úbimi-nwu kasusu na ɔ́ƒɔ etemila ani na Paulo ɔ́su mɛni ƒui. 15 Amu ka anwu ku nwuna kaduli bekyuli ƒui báƒɔ ntu bɔkpila ɔdi ni, úvele-bu ɔnini, “Si bɛ́tuna bɛnii ndi ɔƒɔtaadine geen nte Blɔti ni, na bibeduo-mi kudɔ.” Na ɔ́ni litemi lɛmɛni úneneku-bu útédu ka búsie bútéduo-nwu kudɔ. 16 Amu na limeyi lɛdi uwi ɔni na búsela butákpali katɔ ni, bɔ́siaku ugblebi ɔdi ɔni lɛlɔ na kɔyu kukpidi kulie na uubó like. Na ɔɔbla egulabi kaduɛ teete nwuna benwoti. 17 Amu na ugblebi ɔmɛni ɔ́siaku abu ku Paulo kama na ɔɔva taasu ɔnini, “Bekyuli bamɛni badi Katɔti kabla bablane, na bébo mɛni bani babatina-mii ngba bɔƒɔ ulu!” 18 Amu na lɛla lɛmɛni lísie anumi emeyi pii. Na ka Paulo ɔ́nɔ bɔnu ni, únwini na ɔ́su kɔyu kɔni nsiaku ugblebi ɔmɛni ɔnini, “Mɔɔbɔku-ɔ na Yesu Kristo lɛnyi kemo nnii vi lɛ-nwu lɛlɔ!” Na kɔnakunwi ni, kɔyu kukpidi kɔmɛni kɔ́vi kɔ́lɛ-nwu lɛlɔ kemo! 19 Amu ka nwuna benwoti bánu ka bana lɛlakɛ lɛ́yii ɔsu ni, béƒie Paulo ku Silas na báni-ma bésienku litemi katɛkɔ benengu na kuyentɛ. 20 Na básu na kuye mmɔ banini, “Bekyuli bamɛni badi Yudaƒuɔ, na bakya beebile bula ɔma. 21 Bakya baatina bekyuli ala ani na muunye teetile Romaƒuɔ ɔda bubo lɛlɔ.” 22 Na bekyuli pii bábaka bámana-ma, na benye beedí Paulo ku Silas teete lɛlɔ. Na litemi batɛne bamɛni báya na báni-ma lɛwu bábwɛ, na béte kuƒi banii bebo-ma kugyiimi. 23 Amu ka ebola éduo-ma lɛlɔ kaduɛ ni, béti-ma bátákya aban ɔtɔ. Na básu ukyuli ɔni mɔɔnu ama bani ntɛ ɔtɔ mmɔ lɛlɔ banii ɔda Paulo ku Silas kaduɛ. 24 Na ka bébo-nwu ɔda lɛni ɔsu ni, úti-ma útákya kasuudikɔ ƒui na bébo-ma kɔgba. 25 Amu na usientɛ uwi ɔni na Paulo ku Silas bakya baakpali katɔ na beedie lɛnu teete Katɔti ni, bani ntɛ ɔtɔ mmɔ bakya beenú. 26 Kɔnakunwi ni, kalɔ kákunku momoomo, na ɔtɔ ɔmmɔ ƒui lɛnɔ ɔ́kunku ɔni na ɔtɔ kɔyakun ƒui kɔ́lɛmi, na kɔgba kɔni bébo báda batɔntɛne bammɔ ƒui kɔ́ƒɛ. 27 Amu na bana lɛlɔ ɔnune úkeyi lɛlɔ ɔ́gyinya na ɔ́nu ka ɔtɔ ɔmmɔ kɔyakun ƒui kɔ́lɛmi kuwi. Na ka ɔ́kali ɔnii ɔtɔ batɛne bammɔ ƒui békeli ɔsu ni, ɔ́kpa nwuna kewii ɔnii ɔɔdú lɛlɔ. 28 Nsu ka Paulo ɔ́nu ɔ́ti lɛla lɛni na ɔ́yɔ ka ɔbla lɛlɔ ɔsu ni, ɔ́kpali-nwu ɔ́su ɔnini, “Tabla! Bula ƒui bɔkya mɛni.” 29 Amu na ukyuli ɔmɛni ɔ́lɔ ɔnii beti ukpo beboku. Na lɛlɔ bɔtɔ kemo ni, úbalɛ akɔnkɔ na Paulo ku Silas anumi. 30 Na ka ɔ́da-ma údie ɔtɔ ɔmɛni kemo ni, úye-ma ɔnini, “Ati bene, bi na ɔlɛka lɛbla asa na lɛkɛ bɔƒɔ?” 31 Amu na básu-nwu banini, “Ƒɔ Blɔti Yesu Kristo di, na adubɔkɛ bɔƒɔ, awɔ ku ƒula kaduli bekyuli ƒui.” 32 Na bésie bátásu anwu ku nwuna kaduli bekyuli ƒui Blɔti lɛlɔ litemi buni lɛmɛni. 33 Na usien ɔmmɔ kani na ɔ́mana-ma alɛbi ani nsia-ma lɛlɔ, na anwu ku nwuna kaduli bekyuli ƒui báƒɔ ntu bɔkpila ɔdi. 34 Amu na béduo ɔtɔ na úte-ma lɛla lɛdi bádi. Na nwuna kaduli bekyuli ƒui bákɛ ebiti geen, ɔsika báƒɔ Katɔti bádi. 35 Amu na kadi kégye ni, ɔma ɔmmɔ litemi batɛne bátala beƒiene banii bátásu ukyuli ɔni mɔɔnu batɔntɛne lɛlɔ mmɔ banii, “Nyonu baƒɔ bammɔ na beteesie.” 36 Amu na bana lɛlɔ ɔnune ɔmɛni ɔ́su Paulo ku Silas ɔnini, “Litemi batɛne banii nnyonu-mii na biteesie. Anwuɔsu biteesie ku keyi buɛɛ.” 37 Amu na Paulo ɔ́su beƒiene bammɔ ɔnini, “Bébo-bu na bekyuli ƒui anumi ɔni bátatɛku-bu litemi lɛdi asa na béti-bu bátákya aban ɔtɔ kemo. Nsu ni, Romaƒuɔ na bɔdi! Na ɔƒɛni na baawia ka bɔbɛ bɔtɔlɔ? Kudii! Ya ama alati bebo bebedie-bu!” 38 Amu na beƒiene bamɛni bénwini bésie bátásu litemi batɛne kenye kamɛni. Na ka bénu ka Paulo ku Silas badi Romaƒuɔ ni, liƒu lɛ́da-ma geen! 39 Ɔmɛni ɔsu bésie bétékpi-ma kɔtɔ, na bákpanku-ma bálɛku aban ɔtɔ. Na bévele-ma banii batɔlɔ ɔma ɔmmɔ kemo na beteesie likpo bamba. 40 Amu na Silas ku Paulo bátɔlɔ bésie Lidia kesii. Na mmɔ na bátánu baƒɔtaadine bakladi. Na básɔ bákya-ma ogya bébu asa na bátɔlɔ ɔma ɔmmɔ kemo.

17

1 Amu ka bésie bátásia Amƒipoli ku Apolonia ni, bétédu Tesalonika. Na mɛni na Yudaƒuɔ kasalakɔ kadi kákya. 2 Amu na aani kalɛ na Paulo ɔɔyɔ́ bɔbla ni, úsie mmɔ ɔnii utétemi ute-ma na kasalakɔ mmɔ. Na anwunameyi atɛ sɔɔn ni, útaatina Bunweni Kedee Ɔku kemo etemila. 3 Na uudie lɛbibo lɛni na básu bése ka Kristo ɔdubo bɔnu ku kalɛ na ɔsɔ ɔdubɔta na ulie ngba ɔni na ɔsɔ ulekpi. Paulo ɔ́su-ma ɔnii, “Ukyuli ɔni lɛlɔ litemi mɔɔsu-mii mɛni ndi Yesu ɔni ndi Ukyuli Ɔƒunadi ɔmmɔ.” 4 Etemila ani na údie kalɔ ɔ́tina-ma mɛni énwini bekyuli bamɛni badi kasusu, na báƒɔ bádi na básiaku Paulo ku Silas. Na Grikiƒuɔ bani nda lɛlɔ na Katɔti bɔyia kemo pii ku beleku bani lɛlɔ mbo ɔbu pii lɛnɔ bénwini kayi na ɔma ɔmmɔ kemo. 5 Nsu anumi égyie Yudaƒuɔ batɔnkune na bana lɛlɔ. Anwuɔsu bátáwia bekyuli basa basa badi na ɔmankemo banii batákya ɔma bekyuli ogya. Na básala otogyi bákya lɛsɛ lɛmɛni na bésie bátáka bámana Yason kaduli banii betéƒie Paulo ku Silas besienku ɔma ɔmmɔ kasalakɔ. 6 Nsu ka bátanu-ma ɔsu ni, béƒie Yason ku baƒɔtaadine badi na báni-ma bésienku kasalakɔ. Mmɔ na baava taasu banini, “Bekyuli badi bakɛ baakya lɛsɛ likpo biala, na bébo mɛni lɛnɔ baakya lɛsɛ lɛmmɔ. 7 Na anwu Yason lɛnɔ ɔ́ƒɔ-ma ɔ́kya nwuna kaduli. Na bekyuli bammɔ báta bénye Ɔga Unengudi Kaesare ɔda bubo lɛlɔ. Na baatina ka ɔnana ɔni baalɔ Yesu ndi Ɔga!” 8 Amu ka bénu ɔmɛni ni, ɔƒɛ ɔ́da otogyi ɔmmɔ ku ɔma benengu. 9 Na báya na Yason ku nwuna badi báƒɔ kɔtu bɔni kayu asa na bányonu-ma. 10 Nsu usien ɔmmɔ kani ni, baƒɔtaadine bani nkya ɔma ɔmmɔ bétiku Paulo ku Silas békeliku bésienku Beroia. Na ka bétéduo mmɔ ni, bésie Yudaƒuɔ kasalakɔ batásu litemi buni lɛmɛni. 11 Na Beroiaƒuɔ ni, bana kasusu kébimi kétulo Tesalonikaƒuɔ kadi. Na bése atu na bénu bana butemi. Na limeyi ndi limeyi ni, bátaawia Bunweni Kedee Ɔku kemo etemila taanu si Paulo ala ani na ɔ́su adi sɔsɔ. 12 Anwuɔsu bana akɔ pii báƒɔ bádi. Grikiƒuɔ beleku bani lɛlɔ mbo ɔbu pii bénwini kayi ku banana pii lɛnɔ. 13 Nsu uwi ɔni na Yudaƒuɔ bani nkya Tesalonika bénu ka Paulo ɔkya ɔɔsu litemi buni na Beroia ni, bávi bésie mmɔ bátákya kadɔ na ɔma ɔmmɔ kemo. 14 Nsu baƒɔtaadine bani nkya mmɔ ni, báta kɔnakunwi na bétiku Paulo bésienku ɛpu kudɔ. Na Silas ku Timoteo báƒɔ lɛlɔ bákya kama. 15 Ama bani nsiaku Paulo mmɔ béti-nwu bétédu Atene. Na mmɔ na ama básɔ bénwini na Paulo ɔ́sia-ma kenye ɔnii batásu Silas ku Timoteo na bekeli babasiaku-nwu. 16 Uwi ɔni na Paulo ɔ́kya Atene na unye ɔgya Silas ku Timoteo bene ni, úduo kɔnyana ɔni na ɔ́nu kalɛ na kadi kammɔ bekyuli béti lɛlɔ béte lɛƒiɔkpa, na ɔma ɔmmɔ úyi ku baƒiɔ ala. 17 Anwuɔsu úsie útátɛmiku Yudaƒuɔ ku bekyuli bamba lɛnɔ na bana kasalakɔ. Na limeyi ndi limeyi ni, útaatɛmiku bani lɛnɔ na ɔ́nu na kuye. 18 Amu na uwi ɔdi ni, anwu ku bekyuli lisu lɛdi bani ndi Epikuroƒuɔ ku Stoaƒuɔ bani nlie nte kayawi lɛnunda bákya ku Paulo unyeƒi na básu banini, “Bi na ɔnana ɔmɛni uutemi taasu?” Amu na babambadi lɛnɔ básu banini, “Use aani kalɔ bamba baƒiɔ badi lɛlɔ kɔtɛ na ɔɔtɛmi.” Na bekyuli bammɔ básu lɛni ɔsika bénu ka Paulo ɔ́su litemi buni ɔ́siku Yesu ku nwuna bɔsɔ taata lɛlɔ ɔsu. 19 Ɔmɛni ɔsu ni, béti-nwu bésienku kesii kani na baatɛ etemila na Areopago benengu kasalakɔ, na básu banini, “Bɔwia bɔti lɛla lɛni na ala awɔdi ani na aatina mɛni adanku. 20 Ɔsika ala ani na aasu ni, eeese-bu nwaa. Anwuɔsu bɔɔyɔ́ bunu-nya kalɔ.” 21 Na Ateneƒuɔ ƒui ku baƒɔ bani nkya kalɔ kammɔ lɛlɔ ƒui ni, bebo kɔnu bete kɔtɛ keeke ku ala awɔdi bugyeli. 22 Amu na Paulo ɔ́ta únye kasalakɔ bekyuli bammɔ anumi, na ɔ́su-ma ɔnini, “Na ulu biala lɛlɔ ni, lɛ́nu ka amii Ateneƒuɔ ni, bɛɛsia lɛkpa anu geen. 23 Ɔsika ɔni na nkɛ mɔɔví na lɛ́nu bina kɔkpakɔ ni, lɛ́nu lɛkpatabi lɛdi lɛlɔ ka bénweni básia-ni lɛlɔ banii, ’Amɛni búti buute Bula Ɔti ɔni na bɔɔɔgyi.’ Na Ati ɔni na bɛɛɛgyi asa na bɛɛkpá-nwu mɛni ni, nwuna lɛlɔ litemi mɔɔyɔ́ ka lɛsu-mii ɔƒɛni. 24 “Ati ɔmɛni ndi ala ƒui Ɔti ɔni nédie katɔ ku kalɔ ku ala ani nkya-nya kemo ƒui. Na ulélie ɔtɔ ɔni na ukyuli ɔyawine enu ábla kemo. 25 Na ulawia bɔdi lɛnɔ taasiku bayawine enu kabla kadi lɛnɔ kemo, ɔsika anwu ɔlati muute ukyuli biala ngba ku lɛkɛ. 26 Údie bayawine ƒui ɔ́siku ukyuli unwi lɛlɔ ɔnii bulie aani ubugya unwi bebi na kayawi ƒui lɛlɔ. Anwu ɔlati nése uwi ku kadikɔ úse úte ɔdi biala. 27 Na bula Ɔti ɔ́bla ɔmɛni úte abu bekyuli kalɛ na bɔwia-nwu kama ulu na bɔnu-nwu, ina ka nka utagyunku-bu. 28 Ɔsika aani kalɛ na bina agyangba bediene básu ni, ’Anwu nli na buli, na bɔdubɔsiaku-nwu na bɔtɛ bɔlɛɛ.’ Na básu lɛnɔ banini, ’Bɔdi nwuna kaba.’ 29 “Na ka bɔdi Katɔti bebi ɔsu ni, utalɛka bɔkali bɔnii Katɔti ɔmɛni use aani lɛla lɛni na abu bayawine néti enu bɔ́bla aani sika ugyiedi iye ɔƒualadi iye ugyii iye lɛtabi iye ala anwidi lɛnɔ kalɛ. 30 Na ɔ́si kalɔ kesekɔ úti úbedu uwi ɔmɛni kemo ni, Katɔti útani bekyuli kɔtu ɔsika bátati-nwu. Nsu ɔƒaani ni, úbo-bu ɔda ɔnii bɔda anumi budie ala amɛni bene lɛlɔ na bunwini anumi buboku-nwu kudɔ. 31 Ɔsika anwu údie limeyi lɛdi úse lɛni lɛlɔ na ukyuli ɔni na ɔ́ƒuna úse wabatɛku-bu litemi ɔ́si bula ɔbladu lɛlɔ. Na údie Ukyuli Ɔƒunadi ɔmɛni ɔ́tina-bu nwaa ɔ́si ɔni na ɔ́gyila-nwu ɔ́siku kekpine na ɔ́sɔ úbo úbelie ngba.” 32 Nsu uwi ɔni na bénu ka Paulo ɔ́tɛmi ɔ́siku bɔsɔ taata lɛlɔ ni, bana akɔ badi báma-nwu. Na badi lɛnɔ básu banini, “Bɔsɔ bɔɔyɔ́ ka bunu etemila adi bɔsiku ukyuli bɔsɔ taata lɛlɔ.” 33 Amu ka úbo úte lɛni ni, Paulo ɔ́tɔlɔ-ma kudɔ. 34 Nsu bekyuli badi bábasiaku-nwu na bénwini baƒɔtaadine. Na bana akɔ ɔdi ndi Areopago unengu ɔni baalɔ Dionisio ku uleku ɔni baalɔ Damari ku badi lɛnɔ.

18

1 Amu na ɔmmɔ kama ni, Paulo ɔ́tɔlɔ Atene úsie Korinto. 2 Mmɔ na útánu Yudani ɔni baalɔ Akwila, na báwɔ-nwu na Ponto. Anwu ku ulekudi Priskila bási Italia bébo mmɔ uwi útetu tɔ, ɔsika kalɔ kammɔ lɛlɔ ɔdine ɔni baalɔ Klaudio ɔ́su ka Yudaƒuɔ ƒui balɛ Roma. Paulo úsie útanu-ma, 3 na ɔ́kya-ma kudɔ úteebunku-ma na bebuo lɛku bɔka kabla kani na anwu lɛnɔ ɔɔbla taadi kemo. 4 Amu na lɛnwunameyi biala ni, Paulo uusié Yudaƒuɔ kasalakɔ teetédie ala kalɔ teete Yudaƒuɔ ku Grikiƒuɔ ƒui kalɛ benwini kayi. 5 Amu na uwi ɔni na Silas ku Timoteo bási Makedonia bébo ni, Paulo ɔ́kɛ uwi kaduɛ úti úte litemi buni bɔsu ku kalɔ budie taatina Yudaƒuɔ ka ni, Yesu ndi Ukyuli Ɔƒunadi ɔmmɔ geen. 6 Amu uwi ɔni na Yudaƒuɔ bamɛni báta bénye-nwu lɛlɔ na beetemi enyekpi taasiku Yesu lɛlɔ ni, Paulo úveli enu úwi-ma, na ɔ́su-ma ɔnini, “Si bɛ́yii ni, mina kɔnu, mina ɔgba uuubo-nwu kemo. Ɔ́si ɔƒaani ni, lísela bekyuli bani naaadi Yudaƒuɔ kudɔ ntásu-ma litemi buni lɛmɛni.” 7 Na ka ɔ́gyu-ma kudɔ ni, ɔ́tɔlɔ útákya ɔnana ɔdi ɔni naaadi Yudani na baalɔ-nwu banii Tito Yusto kudɔ ɔni mɔɔbu Blɔti na ulie Yudaƒuɔ kasalakɔ kudɔ. 8 Amu na kasalakɔ kammɔ unengu ɔni baalɔ Krispo ku nwuna kaduli bekyuli ƒui báƒɔ Blɔti bádi, na bákpila-ma ntu. Lɛni kani na bákpila babambadi bani náƒɔ bádi lɛnɔ ntu na Korinto mmɔ. 9 Amu na limeyi lɛdi usientɛ ni, Blɔti ɔ́su Paulo na kɔna kemo ɔnini, “Tayia! Na tada litemi lɛmɛni bɔsu taya. 10 Ɔsika nsiaku-ɔ, na ukyuli ɔdi ulákana-a likpidi lɛdi bɔbla. Bekyuli pii bakya ɔma ɔmɛni kemo bani ndi mina badi.” 11 Anwuɔsu Paulo úlie ɔma ɔmɛni kemo lɛkwa linwi ku kakɛ ɔ́su Blɔti litemi lɛmɛni ɔ́tina bekyuli. 12 Nsu uwi ɔni na bése Galio Roma aban lɛga na Akaia kalɔ lɛlɔ ni, Yudaƒuɔ badi bábla lɛkpa lɛdi na bánwi litemi bámana Paulo lɛlɔ na béƒie-nwu bésienku litemi katɛkɔ. 13 Amu na básu ɔga ɔmmɔ banini, “Ukyuli ɔmɛni uunwíni bekyuli kasusu ɔnii bataakpa Katɔti na ulu ɔni náta únye bula ɔda bubo lɛlɔ.” 14 Nsu uwi ɔni kani na Paulo úse kalɔ ɔnii uteedie kenye ni, aban lɛga ɔdine Galio ɔmɛni útemi na ɔ́su Yudaƒuɔ bamɛni ɔnini, “Amii Yudaƒuɔ binu! Si litemi lɛni bɛda bíboku mɛni lɛdi bɔƒiɔ bubendi bɔdi ni, ndubɔkɛ kayi na linu bina litemi. 15 Nsu ka unyeƒi ukpludi na bɛɛkya na bina etemila ku ɔda bubo lɛlɔ ɔsu ni, amii alati bitásu-ni. Ɔɔɔdi ami mabla litemi ɔtɛne mete-mii na ala amɛni lɛlɔ.” 16 Anwuɔsu ɔ́bɔku-ma ɔ́lɛku nwuna litemi katɛkɔ mmɔ. 17 Amu na bekyuli lisu lɛmɛni béƒie Sostene ɔni ndi bana kasalakɔ kammɔ ɔtɔnkune na bétébo-nwu na litemi katɛkɔ kamɛni kudɔ. Nsu Galio útakpete-ma. 18 Amu na Paulo úlie Korinto ɔma ɔmɛni kemo emeyi pii. Na nwuna kama ni, ɔ́kada baƒɔtaadine bamɛni na anwu ku Akwila ku Priskila básia ntu anumi bésie Siria. Nsu asa na watɔlɔ ni, Paulo ɔ́ya na békpeyi-nwu lili na Kenkrea na Yudaƒuɔ ɔdi lɛlɔ ɔ́si kenye kani na úse ɔsu. 19 Ka úbayu na Eƒeso ni, ɔ́da Priskila ku Akwila ɔ́kya ɔkɔlɔ kemo mmɔ. Nsu anwu ɔ́tɔlɔ úsie Yudaƒuɔ kasalakɔ ɔnii utéduoku Yudaƒuɔ bammɔ ala adi kemo. 20 Amu na bévele-nwu banii ulie-ma kudɔ ubu, nsu ɔ́nu ka uuubo uwi. 21 Ɔmɛni ɔsu ka ɔɔtɔlɔ ni, ɔ́su-ma ɔnini, “Si Blɔti ɔ́tuna ni, ndubɔsɔ linwini libo-mii kudɔ.” Na ɔ́sɔ útéduo ɔkɔlɔ kemo na ɔ́tɔlɔ Eƒeso. 22 Na ka útéduo Kaesarea ni, ɔ́tɔlɔ úsie Yerusalem na útákya baƒɔtaadine bammɔ kenye. Na ɔ́sɔ úbavi ɔ́tɔlɔ úsie Antiokia. 23 Na ka ɔ́kya mmɔ uwi ɔdi ni, ɔ́sɔ ɔ́tɔlɔ úsie útásia Galatia ku Ƒrigia kalɔ lɛlɔ. Na uwi ɔmɛni ƒui ni, ɔkɛ ɔɔví taanu baƒɔtaadine bani nkya mmɔ bene, na ɔɔkya-ma ɔkplu. 24 Amu na Yudani ɔdi úbo Eƒeso. Anwu baalɔ Apolo, na báwɔ-nwu na Aleksandria. Ɔdi ukyuli ɔni na kenye káda-nwu, na ɔgyi Bunweni Kedee Ɔku kemo etemila lɛnɔ. 25 Na ina ka únu Blɔti lɛlɔ litemi na uutemi ku ogya ni, Yohane ntu bɔkpila lɛlɔ ala kani na ɔgyi. 26 Amu ka unye uutemi ku kayi buse na kasalakɔ mmɔ na Priskila ku Akwila bénu ni, bákpanku-nwu bésienku kaduli na bédie Blɔti etemila kemo bátina-nwu kaduɛ bébu. 27 Amu na ka Apolo ɔ́bla kasusu ka usie Akaia ni, Eƒesoƒuɔ baƒɔtaadine bébebunku-nwu na bénweni ɔku béte baƒɔtaadine bani nkya Akaia mmɔ banii si úbeduo mmɔ ni, na baƒɔ-nwu kaduɛ. Na uwi ɔni na útéduo mmɔ ni, úbunku bekyuli pii bani nébenwini kayi na Blɔti kɔnyana bɔnu ɔsu. 28 Na nwuna etemila ammɔ ádi Yudaƒuɔ lɛlɔ, ɔsika úti Bunweni Kedee Ɔku kemo etemila údie ɔ́tina nwaa ka Yesu ndi Ukyuli Ɔƒunadi ɔmmɔ.

19

1 Amu uwi ɔni na Apolo ɔkya Korinto ni, Paulo lɛnɔ útávi lɛgba ulu ɔtɔdi, na útédu Eƒeso. Mmɔ na útánu baƒɔtaadine badi. 2 Amu na úye-ma ɔnini, “Ɔ́si uwi ɔni na bɛ́ƒɔ bɛ́di ni, bɛ́ɛƒɔ Katɔti Kɔyu?” Amu bédie kenye banini, “Oowo! Bi ndi Katɔti Kɔyu? Bútenu-ku tɔ lɛla lɛdi.” 3 Amu na ɔ́sɔ úye-ma ɔnini, “Na bina ntu bɔkpila kalɔ ndi dɛ?” Na básu-nwu banini, “Amu ndi Yohane ntu bɔkpila lɛsa lɛni na ɔ́kɔ.” 4 Amu na Paulo údie kalɔ ɔ́tina-ma ɔnini, “Yohane ɔ́kpila bekyuli bani nénwini kama bákya bana ekpidi ntu. Na ɔ́su-ma ɔnii baƒɔ ukyuli ɔni ndubɔsia anwu Yohane kama badi. Na ukyuli ɔmmɔ ndi Yesu Kristo.” 5 Amu ka bánya bénu litemi lɛmɛni ni, báya na ɔ́kpila-ma ntu na Blɔti Yesu lɛnyi kemo. 6 Na uwi ɔni na Paulo úti enu ɔ́sia-ma lɛlɔ ni, Katɔti Kɔyu kɔ́ƒɔ-ma lɛlɔ kemo ƒui, na bésie kalɔ ku adi lidu lidu butemi na bédie Blɔti ala kenye. 7 Amu na bana bumomo bɔ́bla aani banana leevu-inyɔ. 8 Amu na Paulo úteesie Yudaƒuɔ kasalakɔ taatátɛmi ku ogya abuli atɛ, na uudie ala kalɔ taatina-ma. Na uunwíni bana kasusu teesienku Blɔti lɛga kadikɔ ala lɛlɔ. 9 Nsu badi ama bétenu nwuna litemi buni lɛmɛni, na báta bénye Blɔti lilu ku ala bɔtina lɛlɔ na kadi ƒui anumi. Anwuɔsu Paulo ɔ́tɔlɔ-ma kudɔ. Na útiku bani náƒɔ bádi úsienku Tirano lɛgbanya kemo. Na mmɔ na útaatɛmiku-ma limeyi ndi limeyi. 10 Amu na akwa anyɔ kemo ni, lɛni na ɔ́tina-ma ala. Na litemi buni lɛmɛni lígyingya lɛ́kya Asia kalɛkɛ lɛlɔ mmɔ ƒui. Na ama bani ndi Yudaƒuɔ ku Helaƒuɔ lɛnɔ bénu-ni. 11 Amu na Blɔti úte Paulo ɔyikun ɔni na úti ɔ́bla akɔla budie taatina. 12 Na si béti nwuna adala adi bétuku ɔlɛne ɔdi muedi ni, aabwi-nwu, na asɔ aagyá ayu ekpidi lɛnɔ taalɛku bekyuli bani kemo na eli. 13 Amu na Yudaƒuɔ bevone badi bani nkɛ mɔɔví ekpo ekpo ni, básusu banii beeti Yesu lɛnyi bataabɔku ayu ekpidi. Na baasu banii, “Bɔɔbɔku-ɔ na Yesu ɔni lɛlɔ na Paulo ɔkɛ uutemi taasiku bɔnii vi lɛ ukyuli ɔmɛni kemo!” 14 Amu na bekyuli bani nátaabla udu ɔmɛni ndi bakloƒu maatɛ bani ndi Yudani ɔkpane unengu ɔdi ɔni baalɔ Skeva bebi. 15 Nsu ka bátásu kɔyu kukpidi kɔdi lɛni ni, kɔ́su-ma kɔnini, “Ami ngyi Yesu, na ngyi Paulo lɛnɔ. Nsu amii ni, lɛɛɛgyi-mii! Ɔma bene bɛdi?” 16 Amu na ukyuli ɔni lɛlɔ na kɔyu kukpidi kɔmɛni kulie ni, úbo-ma! Na báƒɔ lɛlɛ geen, na békeli bálɛ kaduli kammɔ ku kasɔngya! 17 Lɛla lɛni nálɛ mɛni lígyingya na líyi Eƒeso ƒui ɔni na Yudaƒuɔ ku ɔma ɔmmɔ bekyuli ƒui bénu. Ɔmɛni ɔsu ni, liƒu lɛ́da-ma geen, na Blɔti Yesu lɛnyi lɛ́sɔ lɛ́ƒɔ kuye líbu. 18 Amu na bani nénwini kayi ni, bébo bébedie bana lɛlɔ kalɔ na bekyuli anumi. 19 Amu na bana akɔ bani náƒɛ evo béti bana evo lɛku ku lɛsɛbɛ béboku na bákyula-nya na bekyuli anumi. Lɛku lɛmmɔ ƒui kuye kɔdubɔbla aani sika ɔƒualadi mpimu liti. 20 Ɔmɛni ɔɔtina kalɛ na Blɔti litemi lígyingya ku ɔyikun, na lɛ́ƒɔ mmɔ ƒui. 21 Ɔmɛni kama ni, Katɔti Kɔyu kúdie kɔ́tina Paulo ɔnii ɔvi usie Makedonia ku Akaia asa na usie Yerusalem. Na Paulo ɔ́su ɔnini, “Si líduo mmɔ ni, ɔlɛka lɛvi lisie Roma lɛnɔ.” 22 Amu na ɔ́tala nwuna bebunkune inyɔ, Timoteo ku Erasto, na bágyu batɔ-nwu na Makedonia. Na anwu ɔ́sɔ ɔ́kya kama na Asia mmɔ uwi blii ɔdi. 23 Amu na uwi ɔmmɔ kemo ni, lɛƒɛda bonwu lɛdi líbebo na Eƒeso na Kristo bɔƒɔtaadi ulu ɔmmɔ kama bɔsiaku ɔsu. 24 Ɔmɛni úse kalɔ ɔ́si ukyuli ɔni baalɔ Demetrio ɔni muuti sika ɔƒualadi taakywɛ kakpakɔ ala. Na anwu ku nwuna bebunkune beeyé-nya teete bekyuli bani muubo taabakpa bana baƒiɔ bani baalɔ Artemi. Na ala amɛni buye eete-ma kɔsia geen. 25 Limeyi lɛdi ni, Demetrio ɔ́lɔ bakywɛne bamɛni ƒui ɔ́sala na ɔ́su-ma ɔnini, “Banwa, bɛgyi ka bɔɔkɛ́ kɔsia geen na bula kabla kamɛni ɔsu. 26 Na biinú na bɛɛnu kede kede kalɛ na Paulo ɔkya uuwi bula kabla kamɛni anumi kalɔ, na uunwíni bekyuli pii kasusu ɔnii baƒiɔ ala ani na bɔɔbla ƒui aaadi ala ani na bakya lili kalɔ bete! Ɔmɛni ɔsu na bula liyedi líbo kalɔ! Na ɔɔɔdi Eƒeso mɛni lɛti na ɔmɛni ɔdaku bɔlɛ. Mmomu ɔkya na Asia kalɔ kamɛni lɛlɔ ƒui! 27 Nsu ɔɔɔdi bula kabla lɛti ndubɔyii udu! Geen geen ni, bula uni baƒiɔ benengudi Artemi lɛnyi ku nwuna ɔbu ɔdubɔyii na Asia mɛni ƒui!” 28 Amu ka bénu Demetrio butemi bɔmɛni ni, ɔƒɛ ɔ́da-ma na bákɛ kɔnyi pii na báva momoomo básu banini, “Eƒesoƒuɔ Uni Artemi ndi baƒiɔ benengudi ƒui!” 29 Na kɔvanu kɔmmɔ kúgyingya kɔ́kya ɔma ɔmmɔ ƒui kemo. Anwuɔsu bása lisu na bétéƒie Paulo basiakune inyɔ badi bani baalɔ Gaio ku Aristarko na bási Makedonia. Na béti-ma bésienku ɔma ɔmmɔ kasalakɔ. 30 Amu na Paulo lɛnɔ ɔ́yɔ ka nka usie mmɔ, nsu Kristoƒuɔ bakladi bátatunaku-nwu. 31 Amu na kalɛkɛ kammɔ benengu bani lɛnɔ ndi Paulo bakpana ni, bátala ɔtu bákya-nwu na bévele-nwu banii utakya lɛlɔ mmɔ munu munu! 32 Na uwi ɔmmɔ kemo ni, ɔtɔ ɔmmɔ kemo ƒui kéyi ku lɛsɛ. Na bekyuli bani nábasa mmɔ ni, ɔdi biala ku lɛla lɛni na ɔɔsu. Na bana pii muedi baaagyi lɛla lɛni ɔsu na bébo mmɔ. 33 Amu na bédi Aleksandro bétényene lɛtɔtɔ banii udie lɛla lɛni mɔɔlɛ́ mɛni kalɔ. Amu na Aleksandro ɔ́kɔliku enu katɔ na ɔ́bala-ma ɔnii baba lɛsɛ na ɔsu-ma lɛla lɛdi. 34 Amu ka bekyuli bamɛni báti ka Yudani na ɔdi ni, básɔ bése kalɔ baaní lɛsɛ ku kɔvanu laa na ɔ́ƒɔ lɛdɔ bubo kunyɔ uwi. Na baasu banini, “Eƒesoƒuɔ Uni Artemi ndi baƒiɔ benengudi ƒui!” 35 Uwi útu asa na aban unengu ɔdi ɔ́kana-ma bɔbala, na ɔ́tɛmi ɔ́su ɔnini, “Eƒesoƒuɔ, bina akɔ ɔdi biala ɔgyi ka Eƒeso mɛni ndi baƒiɔ benengudi Artemi keliekɔ. Na baƒiɔ lɛtabi kedee lɛni nási katɔ líbayu ni, bula lɛkɔkɔ na lɛkya. 36 Na ukyuli ɔdi ulakana litemi lɛmɛni ɔkɔ bɔsia. Anwuɔsu bɛkɛ kayi buɛɛ na bitabla lɛla lɛdi ku kɔnyi. 37 Ɔsika bekyuli bani na bíƒie bíboku mɛni ni, béteyu bula kakpakɔ lɛla lɛdi na bétebile bula Artemi baƒiɔ lɛnyi lɛnɔ. 38 Nsu si Demetrio ku nwuna bakywɛne bánu ka bebo litemi lɛdi ku ukyuli ɔdi ni, litemi batɛne bakya mɛni. Na bubo emeyi ani lɛlɔ na baatɛ etemila. Bakana bedie bana bɔƒiɔ batina-ma na mmɔ. Bɛya na buwi lɛlɔ na bɔsia ulu ɔbuni lɛlɔ. 39 Nsu si lɛla bamba na bɛɛwia bɛti ni, bɛya na bɔda bɔlɛ kadi benengu anumi. 40 Ɔsika ɔmɛni use aani si bɔ́ta bunye aban lɛlɔ. Na si Romaƒuɔ bekpone bébo bábanu ɔmwi limeyi lɛmɛni ablala ni, bulakana kenye budie, na badubɔni-bu kɔtu.” 41 Na ka ɔ́su ala amɛni ni, ɔ́bɔku-ma na bana ƒui bégyingya.

20

1 Uwi ɔni na lɛsɛ lɛmmɔ líbo kalɔ ni, Paulo ɔ́lɔ baƒɔtaadine bamɛni ɔ́sala. Na ka ɔ́kya-ma ɔkplu na bana bɔƒɔtaadi kemo ɔ́wɔlɔ ni, úye ulu na ɔ́kada-ma na ɔ́tɔlɔ úsie Makedonia. 2 Na nwuna ulu busie kemo ni, Paulo ɔ́vi ekutɛ ammɔ ƒui na ɔ́su-ma Blɔti etemila pii úti ɔ́kya-ma ogya útédu Akaia. 3 Mmɔ na ɔ́kya aani abuli atɛ. Uwi ɔni na ɔɔklibi lɛlɔ ka watɔlɔ wesie Siria ni, ɔ́nu ɔ́ti ka Yudaƒuɔ bakya baawia nwuna ngba na ulu ɔdi lɛlɔ. Anwuɔsu ɔ́bla nwuna kasusu ɔnii ɔsɔ ɔɔsia usie Makedonia. 4 Na uwi ɔni na úsela ni, anwu ku bekyuli pii nkɛ. Na bekyuli bamɛni ndi Sopater ɔni nási Beroia na ɔdi Piro ubidi ku Aristarko ku Sekundo bani nási Tesalonika ku Gaio ɔni nási Derbe ku Tihiko ku Troƒimo bani nási Asia kalɛkɛ ku Timoteo. 5 Ama nágyu bátɔ-bu béténye ɔma ɔni baalɔ banii Troa bágya-bu. 6 Amu ka Yudaƒuɔ emeyi ani na bɔɔdi bodobodo ɔni néteƒu ávi ni, búti ɔkɔlɔ na Ƒilipi, na bútásiaku-ma na Troa emeyi alɔ kama. Na búlie mmɔ emeyi maatɛ. 7 Amu na Kwasida limeyi lideedi lɛlɔ ni, bɔ́sala lɛlɔ lisu bɔnii bɔɔdi Blɔti adila. Na ka Paulo ɔdubo bɔtɔlɔ kadi kegye ɔsu ni, útemi laa útédu usientɛ. 8 Na bátu likpo pii bése ɔtɔ ɔtɔdi ɔmmɔ kemo. 9 Amu ka Paulo útemi úsela laa ni, lɛlɛɛ líti okloƒu ɔni baalɔ Eutiko uwi ɔni na ulie katɔ ƒansili lɛlɔ. Mmɔ na ɔ́ƒami ɔ́si katu taasia ɔtɔ ɔtɛdi lɛlɔ ɔmmɔ úbayu kalɔ. Na bani nátása-nwu kudɔ ni, bánu ka úkpi. 10 Nsu ka Paulo ɔ́yu úbo kalɔ ni, ɔ́kpɛ-nwu uboku lɛlɔ na ɔ́su-ma ɔnini, “Bitebo kudu! Ɔkya ngba!” 11 Amu na bana ƒui básɔ bénwini bésie katɔ mmɔ bátádi Blɔti adila. Na básɔ bátɛmiku lɛlɔ útédu lɛdigye asa na Paulo ɔ́tɔlɔ. 12 Nsu ka okloƒu ɔni na bágyila mmɔ ɔ́sɔ ɔkya-ma akɔ ɔsu ni, kayi káyɔ-ma. 13 Amu na Paulo ɔ́sia lɛgba ulu úsie Aso. Nsu abu bani na abu ku-nwu bɔkɛ ni, búti ɔkɔlɔ bɔ́gyu bɔ́tɔ-nwu kalɛ na butása mmɔ na buti-nwu aani kalɛ na ɔ́su. 14 Amu ka úbo úbanu-bu na Aso mmɔ ni, abu ku-nwu ƒui bɔ́tɔlɔ búsie Mitilene. 15 Na kadi kégye ni, bútéduo Kio. Amu na limeyi lɛni nsɔ nsia lɛmmɔ kama ni, bútéduo Samo. Amu na limeyi lɛtɛdi ni, búsie bútéduo Mileto. 16 Paulo ɔ́ya na búbo bɔ́vi Eƒeso, ɔsika útayɔ ka ɔdi uwi gyɔlɔɔ ɔdi na Asia kalɔ mmɔ. Na ɔ́lɛ ugyii ka si ɔ́kana ni, na uduo Yerusalem na Pentekoste limeyi lɛlɔ. 17 Amu ka bútédu Mileto ni, ɔ́tala batu ɔ́kya Eƒesoƒuɔ baƒɔtaadine benengu ɔnii bebo babanu-nwu na mmɔ. 18 Amu ka bébo ni, ɔ́su-ma ɔnini, “Banwa, bina ƒui bɛgyi ka ńtalɛ-mii kama kudii ɔ́si limeyi lideedi lɛni na lɛ́ka Asia kalɔ lɛlɔ mɛni bubo úti úbedu ɔƒaani. 19 Bɛ́nu kalɛ na lɛ́siaku Blɔti na lɛlɔ kalɔ buboku kemo, ina ka líbo abi ku keku ɔ́si ɔni na Yudaƒuɔ báwia ka badu-mi ɔsu. 20 Bɛɛnu-mi kaƒɔ. Lɛɛɛdi ulikplune. Na Blɔti ala ani ƒui ngyi na nwuna lɛlɔ ni, anya na lɛtina-mii, na ńteti ɔdi ńtabla-mii. Lɛ́tina Blɔti litemi lɛmɛni na kadi ƒui anumi ku bina kɔduli. 21 Na kesi kesii na lísie ni, lɛ́su Yudaƒuɔ ku Helaƒuɔ ƒui kpakplaa ka bada ekpidi bɔbla baya na benwini besie Katɔti kudɔ, na baƒɔ Blɔti Yesu Kristo badi. 22 “Na ɔƒaani ni, Katɔti Kɔyu kɔɔsu-mi ka nteesie Yerusalem, ɔni na lɛɛɛgyi lɛla lɛni malɛku-mi mmɔ. 23 Nsu na lɛma lɛni ƒui kemo na mɔɔví ni, Katɔti Kɔyu kɔɔyá na mɔɔtí ka ndubɔtɛ ɔtɔ ku lɛbibo. 24 Nsu ɔmmɔ ɔɔɔdi-mi lɛla lɛdi. Ɔsika si ńtakana na lɛbla lɛla lɛni na Blɔti Yesu ɔ́tala-mi ɔnii mbabla ni, mina ngba buuubo-mi kɔsia kɔdi. Lɛla lɛni na Yesu ɔ́tala-mi ɔnii mbabla ndi ka lɛsu bekyuli Blɔti litemi buni ku kalɛ na Katɔti ɔɔnu-bu kɔnyana. 25 “Na ni, amii bani ƒui nénu mina ala bɔtina ɔ́si Blɔti lɛga kadikɔ ala lɛlɔ ni, bɔsɔ bulasa kudii. 26 Anwuɔsu muute-mii bɔti ka ni, si ɔdi ɔ́yila nwuna ngba ulu ni, beleti ukyuli ɔmmɔ kɔtɔ bɔdu balasia-mi lɛlɔ. 27 Sɔsɔ ni, ńteti Katɔti lɛga kadikɔ ulu lɛla lɛdi ńtabla-mii. 28 Ɔmɛni ɔsu ni, binye lɛlɔ kagyumana. Katɔti Kɔyu nábla-mii batɔnkune ɔnii bɛda nwuna bebi bani na Katɔti úti úte-mii bɔda kɔkɔɔkɔ. Bɛda-ma kaduɛ, ɔsika Katɔti úwi Ubidi ubugya kalɔ úti udie-ma lili. 29 Na ngyi kede kede ka si lɛ́tɔlɔ-mii kudɔ ni, bekyuli badubo bɔta bukpoku-mii na begyingya-mii aani kalɛ na begiti beekpóku baƒonu. 30 Na bina akɔ muedi ni, badi badubo litemi geen lɛmmɔ bɔda bɔnyonu na bakpanku bekyuli pii basiaku bana ɔkɔ ala bɔtina kama. 31 Binye kagyumana na bɛkali bɛnu kalɛ na líti keku buwulo lɛ́lɛ-mii na lɛ́tina-mii ala usien ku ɔƒɛ na akwa atɛ ani na lɛ́kya-mii kudɔ kemo. 32 “Na ɔƒaani ni, líti-mii mɔɔkya Blɔti lɛkɔkɔ nnii ɔnu-mii lɛlɔ. Na nwuna litemi lɛni muubunku bekyuli mɛni lɛkya bina bɔƒɔtaadi ɔkplu kalɛ na wabla-mii katɔ ala badine aani bani na ɔ́ƒuna úte nwuna lɛlɔ. 33 Anumi étegyie-mi na ɔkpanadi sika ugyiedi iye ɔƒualadi iye lɛwu lɛlɔ. 34 Amii alati bɛgyi ka mina enu amɛni líti lɛ́bla kabla kani na ńtaadi ku kani na ńteeti taanu bekyuli bani nsiaku-mi lɛlɔ. 35 Lɛ́bla ala amɛni ƒui líti lɛ́tina-mii kalɛ na buteebunku bawabane, na binyimo litemi lɛni na Blɔti Yesu ɔ́su ɔnini, ’Bute bɔdia butulo bɔƒɔ.’ ” 36 Na uwi ɔni na Paulo ɔ́wɔlɔ butemi bɔmɛni ni, ɔ́lɛ akɔnkɔ na ama ku-nwu bákpali katɔ. 37 Na bana ƒui bátu báda-nwu na beewulo ɔ́si bana lɛlɔ bɔkada bɔmɛni ɔsu. 38 Na lɛla lɛni nábla-ma ɔkwɛnu útulo ndi ɔni na ɔ́su-ma ɔnii basɔ baaadubo-nwu bɔnu ɔsu. Amu na básiaku-nwu na béti-nwu bétése ɔkɔlɔ kudɔ na ketu kenye mmɔ.

21

1 Amu na uwi ɔni na bɔ́kada lɛlɔ bɔ́wɔlɔ ni, bútéduo ɔkɔlɔ kemo na bɔ́via búsie Ko. Amu na kadi kégye ni, bútéduo Rodo na bɔkɛ mmɔ bɔ́vi búsie Patara. 2 Na mmɔ na bútéti ɔkɔlɔ ɔdi ɔni nésela Ƒoinike, na bɔ́tɔlɔ. 3 Amu na bɔ́nu Kipro kalɔ, na bɔ́da mmɔ bɔ́va na búti bɔ́yu kada kakɛ búsie bútáyu Tiro. Na bútásia kesii kani na badubudie ala ani nkya ɔkɔlɔ ɔmɛni kemo ƒui. 4 Amu na bɔ́lɛ búsie ɔmankemo bútánu baƒɔtaadine bani nkya mmɔ. Na ka bɔ́nu-ma ni, búlie-ma kudɔ emeyi maatɛ. Na ka Katɔti Kɔyu kúdie kɔ́tina baƒɔtaadine bamɛni lɛla lɛni mebo Paulo lɛlɔ ni, ama bálɛ Paulo banii ɔsɔ utesie Yerusalem. 5 Amu na uwi ɔni na búlie-ma kudɔ bɔ́wɔlɔ na búsela ni, baƒɔtaadine bamɛni ku bana beleku ku bebi ƒui béti-bu bétésie ɛpu kɔtu, na bula ƒui bɔ́lɛ akɔnkɔ na bɔ́kpali katɔ. 6 Amu na bɔ́kada lɛlɔ na bɔ́gyu bútéduo ɔkɔlɔ kemo, na ama lɛnɔ bénwini bésie bana kɔduli. 7 Amu ka bɔ́ta Tiro ni, bútédi búnye Ptolemai. Mmɔ na bútégyele baƒɔtaadine bani nkya mmɔ, na búlie-ma kudɔ limeyi linwi. 8 Amu ka kadi kégye ni, bɔ́ta mmɔ búsie Kaesarea. Na bútéduo Litemi Buni Lɛsa Ɔkɔne Ƒilipo kesii. Anwu ndi bebunkune maatɛ bani na bédie na Yerusalem akɔ unwi. 9 Na ubo bebi begblebi ine bani neeelie agya na badi Katɔti kenye bediene. 10 Amu na búlie mmɔ emeyi pii adi. Na uwi ɔni na bɔkya mmɔ ni, Katɔti kenye udiene ɔdi ɔni baalɔ Agabo ɔ́si Yudea úbo mmɔ. 11 Amu ka úbo-bu kudɔ ni, ɔ́ƒɛnimi kabuli kani nda Paulo kevobi na únyimi anwu ɔlati enu ku lɛgba na ɔ́su ɔnini, “Katɔti Kɔyu kɔɔsu ka lɛni na Yudaƒuɔ badubunyimi ukyuli ɔni mbo kabuli kamɛni na Yerusalem na beti-nwu bakya ama bani naaadi Yudaƒuɔ lɛlɔ badine enu kemo.” 12 Amu ka búnu etemila amɛni ni, abu ku bekyuli bani nkya mmɔ ƒui búvele Paulo bɔnii utesie Yerusalem. 13 Mmɔ na ɔ́su-bu ɔnini, “Bi ɔsu na biiwulo na bɛɛƒɛ-mi enu lɛni? Ami lɛ́tuna ka benyimi-mi na Yerusalem, na likpi lite Blɔti Yesu lɛnyi.” 14 Amu na uwi ɔni na bɔ́nu bɔ́ti ka bulakana-nwu kasusu bunwini ni, bɔ́da-nwu bɔ́nyonu na bɔ́su bɔnini, “Babla Unwoti lɛƒɔyɔ.” 15 Amu na emeyi adi kama ni, bɔ́sala bula ala ƒui lisu na bɔ́tɔlɔ búsie Yerusalem. 16 Na Kaesarea baƒɔtaadine badi básiaku-bu. Na bákpanku Kiproni unengu ɔni baalɔ banii Mnason bada banii butéduo-nwu kudɔ na mmɔ. Na unengu ɔmɛni ɔdi ɔƒɔtaadine ɔ́si kukuuku. 17 Amu ka búduo Yerusalem ni, baƒɔtaadine bani nkya mmɔ báƒɔ-bu kaduɛ. 18 Na ka kadi kégye ni, Paulo útiku-bu na búsie bútánu Yakobo ku Yerusalem baƒɔtaadine benengu. 19 Na ka búgyele-ma bɔ́wɔlɔ ni, Paulo ɔ́su-ma ala ani ƒui na Katɔti ɔ́bla ɔ́kɛnku-nwu lɛlɔ na bekyuli bani naaadi Yudaƒuɔ akɔ. 20 Ɔmɛni ɔsu ni, bana ƒui bémwi Blɔti. Amu na básu-nwu banini, “Ɔnwa ɔyɔne, agyi lɛla lɛni nálɛ Yerusalem mɛni. Yudaƒuɔ mpimu mpimu badi bakya bani náƒɔ bádi na bada Mose ɔda bubo bɔmmɔ kpakplaa. 21 Badi básu-ma ka awɔ nátina Yudaƒuɔ bani nkya ekpo ekpo anii batasiaku Mose ɔda bubo ku bula ɔdi bɔbla kama, na ásu lɛnɔ ka betekulo bana bebi ago lɛnɔ. 22 Ɔmɛni ɔsu bi na ɔlɛka bɔbla ɔƒaani? Bɔgyi ka badubutiku lɛlɔ na bebo. Ɔsika badubunu ka ébo-bu kudɔ mɛni.” 23 Amu na béte-nwu kasusu kadi banini, “Bubo nkyuli ine badi na bula ɔma mɛni, bani nése kenye. 24 Ti-ma sienku Yudaƒuɔ kakpakɔ mmɔ na ebunku-ma na bana lili bukpeyi kayu bɔƒɔ. Ɔmɛni ndubɔya na ukyuli biala ɔnu ka ɔkɔ na bányi básia-a, na awɔ lɛnɔ ada Mose ɔda bubo bɔmmɔ kaduɛ. 25 Na ama bani naaadi Yudaƒuɔ na bénwini baƒɔtaadine ni, búnweni-ma ɔku na bɔ́su-ma ka ni, bada ala ani na béti bákpa béte baƒiɔ bɔdi baya ku ubugya bɔni baya, na batakun bebuo bani na bélii-ma amɔ bádu, na batadi kɔsɔnɔ.” 26 Anwuɔsu ka kadi kégye ni, Paulo útiku banana bammɔ na bésie batábla lɛlɔ buveli ɔdi ɔmmɔ. Nwuna kama úsie Yudaƒuɔ kakpakɔ na útéte bakpane bɔti emeyi ani kama asa na lɛlɔ buveli ɔdi ɔmmɔ webo kawɔlɔkɔ kalɛ na beti etela beboku na babla akpala na bana lili. 27 Amu ka kébu blii na emeyi maatɛ ammɔ edu ni, Yudaƒuɔ badi bási Asia kalɛkɛ bábanu Paulo na Yudaƒuɔ kakpakɔ mmɔ. Amu na bátásala bekyuli badi lisu na bétéƒie-nwu. 28 Na bákya baava taasu banini, “Israelƒuɔ banana, bibebunku-bu o-o! Ɔnana ɔmɛni nkɛ mɔɔsu bekyuli ƒui taavi na kesi kesii ku mɛni lɛnɔ ɔnii batadi bula Yudaƒuɔ ɔda bubo lɛlɔ. Na lɛnɔ ni, uuti Grikiƒuɔ teeduoku Yudaƒuɔ kakpakɔ ɔni mɔɔtina ka bula Yudaƒuɔ kakpakɔ kammɔ keesé lɛlɔ!” 29 Básu lɛni ɔsika uwi ɔdi kemo ni, bánu ka Paulo ku Troƒimo ɔni ndi Eƒesoni bakɛ na Yerusalem. Anwuɔsu bákali banii útiku-nwu úsienku Yudaƒuɔ kakpakɔ mmɔ. 30 Amu na bɔva bɔmmɔ ɔsu ni, bekyuli ƒui béƒu na báta ku lɛsɛ na békeli bátása kakpakɔ mmɔ. Badi báni Paulo bálɛku kakpakɔ na bákalɛ kɔyakun ƒui. 31 Amu uwi ɔni na báwia ka badu-nwu ni, Romaƒuɔ bekpone unengu ɔdi únu ka Yerusalemƒuɔ ƒui báta baakya lɛsɛ. 32 Kɔnakunwi ni, útiku bekpone badi na bésie lɛsɛ kanikɔ mmɔ. Amu ka lɛsɛ bakyane bammɔ bánu bekpone bamɛni ni, báda Paulo bubo báya. 33 Mmɔ kani na bekpone bamɛni unengu ɔ́ya na béƒie Paulo na béti kɔgba inyɔ bébo báda-nwu. Amu na úye únu ukyuli ɔni na ɔnana ɔmmɔ ɔdi ku lɛla lɛni na ɔ́bla. 34 Amu na bekyuli bamɛni kemo ɔdi biala ɔɔsu litemi bamba. Na ka bekpone unengu ɔmɛni ulenu litemi ƒeelee lɛdi ulasiku-ma kudɔ ɔsu ni, ɔ́ya béti Paulo batákya bekpone ɔtɔ kemo. 35 - 36 Amu ka bédu kayakun kakɔkɔ ni, úbo úte ka bekpone bamɛni bagyu Paulo basiku mmɔ na lɛnungyie lɛni na otogyi ɔmmɔ úti ɔsiaku Paulo ɔsu. Na bakpɛ-ma kama ku lɛsɛ momoomo na baasu banini, “Bɛyila-nwu udu!” 37 Nsu uwi ɔni na báwia ka beti-nwu bakya ɔtɔ kemo ni, Paulo ɔ́su bekpone unengu ɔmɛni ɔnini, “Mɔɔyɔ́ ka lɛtɛmiku-ɔ blii.” Amu na bekpone unengu ɔmɛni úye-nwu ɔnini, “Bi! Eenú Griki butemi?” 38 Na ɔ́sɔ úye-nwu ɔnini, “Ɔɔɔdi awɔ ndi Egyipteni ɔni néti bekyuli badune mpimu ine bani náta bénye aban lɛlɔ uyelu ɔdi mɛni, na békeli bésie ketele kemo?” 39 Amu na Paulo údie kenye ɔnini, “Yudani na ndi. Báwɔ-mi na Tarso na Kilikia kalɔ lɛlɔ. Na ɔma ɔmmɔ ni, ɔɔɔdi ɔma ubliidi na ɔdi. Anwuɔsu, buvele, ya na lɛtɛmiku bekyuli bammɔ.” 40 Amu na unengu ɔmɛni ɔ́tuna ɔnii Paulo ɔtɛmiku-ma. Na Paulo úbenye kayakun ubili kakɔkɔ mmɔ na ɔ́kɔliku kɔnu katɔ na ɔ́bala bekyuli lisu lɛmɛni. Na ka báda lɛsɛ báya ni, útemi úte-ma na Yudaƒuɔ butemi kemo ɔnini,

22

1 “Ati bene ku banwa, agoo! Bɛya na lidie lɛlɔ kenye na binu.” 2 Amu na uwi ɔni na bénu ka Yudaƒuɔ lɛdi kemo na uutemi ni, básɔ bába lɛsɛ bébu. 3 Na Paulo ɔ́su-ma ɔnini, “Yudani na ndi, na báwɔ-mi na Tarso na Kilikia kalɔ lɛlɔ. Nsu ni, Yerusalem mɛni na lísie sukuu. Gamaliel kalɔ na lɛ́kya lɛ́tɛya ala. Bátina-mi bula bati ɔda bubo ala ku bana ɔdi ƒui kaduɛ geen. Na líti mina kayi ƒui líte Katɔti aani kalɛ kani na amii lɛnɔ bɛɛbla. 4 Na ɔ́si uwi ɔmmɔ ni, líse kalɔ muukpóku bekyuli bani nsiaku Kristo baƒɔtaadine ulu lɛlɔ, na mɔɔyá na baadú-ma. Na líƒie banana ku beleku lɛ́kya aban ɔtɔ kemo. 5 Ɔkpane unengudi ku kasalakɔ unengu biala ɔdubudie lɛla lɛni mɔɔsu mɛni kenye, ɔsika béteenweni lɛku teete-mi banii ntátaabla ala amɛni. Na uwi ɔni na lísela Damasko ni, béte-mi ɔyikun ka si lɛ́nu baƒɔtaadine bani nkya mmɔ ni, na liƒie-ma, na linyimi-ma liboku Yerusalem na bani-ma kɔtu. 6 “Uwi ɔni na nkɛ lísela na úbu blii na liduo Damasko ni, ɔbla aani ɔƒiiwi lɛdɔ leevu-inyɔ kemo ni, kɔnakunwi bukeye bɔni mbo ɔkplu bɔdi bɔ́si katɔ búbewi-mi! 7 Amu na líbuli lɛ́tɛ kalɔ na línu ka lɛdi lɛdi lɛɛsu-mi lɛnini, ’Saulo, Saulo, bi ɔsu na eekpóku-mi lɛni?’ 8 “Amu na líye nnini, ’Ati, ɔma na adi?’ “Na ɔ́sɔ ɔ́su-mi ɔnini, ’Ami ndi Yesu Nasareni ɔni na eekpóku kpakplaa.’ 9 Na bekyuli bani na ami ku-ma bɔkɛ ni, bánu bukeye bɔmɛni, nsu bétenu ukyuli ɔni na ami ku-nwu bɔɔtɛmi mmɔ lɛdi. 10 “Na líye-nwu nnini, ’Blɔti, bi na ɔlɛka lɛbla?’ “Na ɔ́sɔ ɔ́su-mi ɔnini, ’Ta, na eteesie Damasko. Mmɔ na ndubɔtina-a lɛla lɛni na lɛ́ƒuna líte-ɔ ka abla.’ 11 Bukeye bubendi bɔmɛni bɔ́bwɛ-mi anumi ɔni na bekyuli bani na ami ku-ma bɔ́kɛ mɛni náda-mi kɔnu asa na bɔ́tɔlɔ bútéduo Damasko. 12 “Na mmɔ ni, ɔnana ɔdi ɔkya ɔni baalɔ Anania. Ɔdi ukyuli ɔni mɔɔkya lili kalɔ teete Katɔti geen, na ɔsiaku bula ɔda bubo bɔmmɔ lɛlɔ lɛnɔ. Na Yudaƒuɔ bani nkya mmɔ ƒui baabu-nwu kaduɛ. 13 Ukyuli ɔmɛni úbo úbenye-mi kudɔ na ɔ́su-mi ɔnini, ’Ɔnwa Saulo, bimi anumi!’ Na uwi ɔmmɔ kemo kani ni, mina anumi ábla nwaa na lɛ́nu-nwu! 14 Amu na ɔ́su-mi ɔnini, ’Bula bati kuuku Katɔti náƒuna-a kalɛ na anu nwuna lɛyɔla ati, na anu nwuna Ukyuli Ɔƒunadi Kedee ɔmmɔ lɛnɔ ati, na eteenu-nwu lɛdi. 15 Ɔlɛka eti linyesia lɛmɛni esienku kesi kesii na asu bekyuli ƒui lɛla lɛni na ánu ku ani na énu ƒui. 16 Na ɔƒaani ni, lɛla lɛdi lɛ́sɔ lítebu. Ta, na aƒɔ ntu bɔkpila ɔdi. Na akpali Blɔti lɛnyi, na ɔdubɔƒɔ ƒula ekpidi udie-ɔ lɛlɔ.’ 17 “Ɔmɛni kama ni, línwini lísie Yerusalem. Na ka nkya kakpakɔ mɔɔkpali katɔ ni, ɔ́bla-mi aani si bɔlɛɛ na nda, na lɛ́nu budie taatina bɔdi. 18 Mmɔ na Blɔti ɔlati ɔ́su-mi ɔnini, ’Babla na avi alɛ Yerusalem, ɔsika mɛni bekyuli belénu-ɔ litemi lɛni na aasu taasiku-mi lɛlɔ.’ 19 “Nsu lídie kenye nnini, ’Blɔti, bana ƒui bagyi ka ami ńteeƒie ama bani náƒɔ-ɔ badi na ńteebo-ma. 20 Na uwi ɔni na badubɔdu Steƒano ni, ami lɛnɔ lɛ́tuna, na bédie bana lɛwu béte-mi, na nda-nya asa na beebo-nwu atabi.’ 21 “Nsu Blɔti ɔ́su-mi ɔnini, ’Ta, na eteesie ɔgyu kakaaka na kesii kani mɔɔtala-a na bekyuli bani naaadi Yudaƒuɔ akɔ!’ ” 22 Amu na uwi ɔmɛni ƒui ni, bekyuli bamɛni benye kpoo beenú-nwu litemi. Nsu uwi ɔni na ɔ́su lɛla likplodi lɛmɛni ni, bana ƒui báva momoomo básu banini, “Aa! Bɛyila-nwu udu! Bɛtɔlɔku-nwu ƒui!” 23 Amu na báva momoomo na bése kalɔ baakuna bana lɛwu, na beebo ɔtumu lɛnɔ taakɔliku katɔ na kɔnyi ɔsu. 24 Na bekpone ɔtɔnkune ɔmmɔ ɔ́ya na béti-nwu béduoku ɔtɔ kemo ɔnii betébo-nwu na ɔwia ɔti lɛla lɛni ɔsu na Yudaƒuɔ bamɛni baakywɛ-nwu anumi lɛni. 25 Amu na uwi ɔni na benye beenyimi-nwu ni, Paulo úye Romaƒuɔ bekpone unengu ɔdi ɔnini, “Ulu ɔtɛ ka bebo Romani ubi ɔni na batatɛku-nwu tɔ litemi?” 26 Amu na unengu ɔmɛni úsie bana ɔtɔnkune kudɔ na útéye-nwu ɔnini, “Bi ɔdi na bɛɛbla mɛni? Ɔnana ɔmɛni ni, Romani na ɔdi!” 27 Anwuɔsu bekpone ɔtɔnkune ɔmɛni úsie Paulo kudɔ na útéye-nwu ɔnini, “Anii bi? Romani na adi?” Amu na Paulo údie kenye ɔnini, “Romani geen na ndi!” 28 Amu na ɔtɔnkune ɔmɛni ɔ́su-nwu ɔnini, “Ami lɛnɔ Romani na ndi. Na ami líbo kayu pim asa na línwini Romani!” Amu na Paulo ɔ́sɔ údie kenye ɔnini, “Ami ni, mina bawɔne ƒui badi Romaƒuɔ.” 29 Mmɔ mmɔ ka bekyuli bani na nka benye kagyumana ka bebo-nwu mɛni bénu ka Romani na ɔdi ni, bana ƒui békeyi lɛlɔ na bákpɛ bésie kama. Amu ka bana ɔtɔnkune ɔ́ti ka Romani na ɔdi ni, ɔtɔtɔ ɔ́gyu-nwu na liƒu lɛ́da-nwu geen, ɔsika anwu néte kuƒi na bébo-nwu kɔgba. 30 Amu ka kadi kégye na bekpone ɔtɔnkune ɔmɛni ɔɔwia ɔti lɛla lɛni nébo asa na baadá Paulo kenye ni, ɔ́lɔ Yudaƒuɔ bakpane benengu ku bana litemi batɛne ƒui na bábasala lisu. Na ɔ́ya na báƒɛnimi Paulo na bétiku-nwu béboku-ma anumi banii beeduo nwuna litemi kemo.

23

1 Amu ka Paulo ɔ́tɛ anu na ɔ́nu Yudaƒuɔ litemi batɛne bani nása bélie litemi katɛkɔ mmɔ kpoo ni, ɔ́su-ma ɔnini, “Banwa, mina kayi kaladu-mi kɔtɔ kɔdi na Katɔti anumi úbedu ɔmwi kadi kamɛni lɛlɔ.” 2 Amu ka Anania ɔni ndi Yudaƒuɔ ɔkpane unengudi na bana akɔ mmɔ únu Paulo kenye kamɛni ni, údie lɛdi úte bani nnye Paulo kudɔ mmɔ na báƒiɛmi-nwu ɔtugya. 3 Mmɔ mmɔ ni, Paulo ɔ́su-nwu ɔnini, “Katɔti ɔdubɔƒiɛmi-ɔ ɔsia! Atɔnku akwadi na adi! Bi litemi ɔtɛne udu na adi mɛni? Ɔda bubo bɔni lɛlɔ na akɛ átɛku-mi litemi ni, amu kani lɛlɔ na áta enye uwi ɔni na áya na báƒiɛmi-mi kɔnu!” 4 Amu na ama bani nnye Paulo kudɔ mmɔ béye-nwu banini, “Ɔkpane unengudi na eedumi lɛni?” 5 Anwuɔsu Paulo údie kenye ɔnini, “Banwa, ńtati nnii anwu ndi ɔkpane unengudi, nka ńtasu-nwu lɛni. Ɔsika Bunweni Kedee Ɔku ɔ́su ɔnii, ’Bitetemi lɛla likpidi lɛdi na bina batɔnkune lɛlɔ.’ ” 6 Amu na Paulo ɔ́nu ɔ́ti ka ni, bekyuli bani nábasa mmɔ akɔ badi badi lɛkpa lɛni baalɔ Sadukiƒuɔ, na badi lɛnɔ badi Ƒarisiƒuɔ. Anwuɔsu ɔ́va momoomo ɔnini, “Banwa, Ƒarisini na ndi! Na Ƒarisini náwɔ-mi! Na baatɛku-mi litemi mɛni ɔmwi ɔni na lɛ́ƒɔ bekpine bɔsɔtaata lɛ́di ɔsu!” 7 Amu ka Paulo ɔ́nya ɔ́su litemi lɛmɛni ni, mmɔ kani na kadɔ kéduo akpa anyɔ amɛni ntɛ, na béle lɛlɔ kemo. 8 Ɔsika ama Sadukiƒuɔ baasu banii ukpine ɔsɔ ulata, na Katɔti batu beeebo, na ayu lɛnɔ eeebo. Nsu Ƒarisiƒuɔ ni, ama baaƒɔ́ ala amɛni ƒui taadi. 9 Mɛni na owogyo ɔdi úbeduo-ma akɔ. Na ɔda bubo ala batinane bani ndi Ƒarisiƒuɔ bénye Paulo litemi lɛmmɔ kama banii lɛdi litemi geen. Na báva momoomo básu banini, “Bútanu lɛla likpidi lɛdi na nwuna lɛlɔ! Na si kɔyu kɔdi iye Katɔti ɔtu ɔdi nétemiku-nwu ni, bitaya na bukpoku Katɔti!” 10 Mɛni ni, bɔva bɔmɛni bɔ́sɔ bɔ́kɔ katɔ búbu. Na bekyuli bamɛni ƒui bada Paulo na baaní-nwu teenene. Na ka bekpone ɔtɔnkune ɔmmɔ ɔɔyia ka badubɔni-nwu baduli ɔsu ni, ɔ́su nwuna bekpone ɔnii beti-nwu beboku aban ɔtɔ kemo. 11 Amu na limeyi lɛmmɔ usientɛ ni, Blɔti úbenye Paulo kudɔ na ɔ́su-nwu ɔnini, “Paulo, kya ɔkplu. Kalɛ na ásu mina lɛlɔ litemi mɛni na Yerusalem ni, lɛni kani na adubɔsu-ni na Roma lɛnɔ.” 12 Amu ka kadi kégye ni, Yudaƒuɔ badi bése kenye béte lɛlɔ ka ama baladi na baláni si bátadu Paulo! 13 Na bekyuli bamɛni badubɔbla aani nkyuli aavlene ku kama. 14 Amu na básɔ bésie bakpane benengu ku bana batɔnkune kudɔ na bátásu-ma banini, “Búse kenye ka buladi na buláni si bútadu Paulo. 15 Anwuɔsu amii ku litemi batɛne bɛsu bekpone ɔtɔnkune na ɔsɔ utédie Paulo uboku kasalakɔ mɛni. Bɛbla aani si bɛɛwia ka biye-nwu etemila adi bibu. Na si béti-nwu baduboku ni, na bɔdubɔdu-nwu na ulu.” 16 Nsu ka Paulo ɔnwani ulekubi ubidi ɔnanabi únu ala ani na básu mɛni ƒui ɔsu ni, úkeli úsie aban ɔtɔ mmɔ na útásu Paulo lɛla lɛni na básu. 17 Amu na Paulo ɔ́lɔ bekpone bani nnye mmɔ kemo unwi na ɔ́su-nwu ɔnini, “Tiku ɔnamu ɔmɛni teesienku bina ɔtɔnkune kudɔ. Ɔ́da litemi kpakplaa lɛdi na ɔsu-nwu.” 18 Anwuɔsu ni, ukpone ɔmmɔ útiku ubi ɔmɛni úsienku ɔtɔnkune ɔmmɔ kudɔ. Na ɔ́su-nwu ɔnini, “Paulo ɔni na bákya ɔtɔ mɛni nálɔ-mi na ɔ́su-mi ɔnii ntiku ubi ɔmɛni mboku-ɔ kudɔ na ubasu-ɔ litemi lɛdi.” 19 Amu na bekpone ɔtɔnkune ɔmɛni ɔda ubi ɔmɛni kɔnu na útiku-nwu úsienku kɔƒɛlɛ na úye-nwu ɔnini, “Bi na aawia ka asu-mi?” 20 Amu na ɔ́su-nwu ɔnini, “Yudaƒuɔ badi bása kenye ku bana benengu banii bebevele-ɔ na biti Paulo biboku kasalakɔ mmɔ kɔnaadi ku kasusu ka beye-nwu etemila adi. 21 Nsu tenu-ma litemi, ɔsika ama badi bani ntulo nkyuli aavlene badubɔbɛ na ulu ɔmmɔ lɛlɔ bagya-nwu. Bekyuli bamɛni bése kenye ka badu Paulo asa badi iye bani. Anwuɔsu na baawia ƒula kebunku. Na béesie bebi ulu kudɔ mmɔ, ɔsika basia anu ka adubɔtuna ete-ma lɛni ɔsu.” 22 Bekpone Ɔtɔnkune ɔmɛni ɔ́bala-nwu ɔnini, “Taya na ukyuli ɔdi biala ɔsɔ unu litemi lɛni na ásu-mi mɛni munu munu!” 23 Na uwi ɔni na ɔnamu ɔmɛni ɔ́tɔlɔ ni, bekpone ɔtɔnkune ɔmɛni ɔ́lɔ nwuna bekpone bamɛni kemo benengu inyɔ na ɔ́su-ma ɔnini, “Bɛwia bekpone nkyuli eti ene bani mesie Kaesarea ɔmwi usien ɔdɔ yaalenwi kemo. Bɛwia atula badane lɛnɔ nkyuli eti ene ku bapɔnkɔ kama beliene nkyuli liti ku aavlanyɔ. 24 Bite Paulo ɔpɔnkɔ ɔdi na ulie-nwu kama na bitiku-nwu buɛɛ bisienku Aban Ɔgadine Ƒelike.” 25 Amu na únweni ɔku ɔdi úte kalɔ lɛlɔ ɔdine ɔmmɔ ɔnini, 26 Ɔku ɔmɛni ɔ́si ami Klaudio Lisia kudɔ na liti muute awɔ Ɔgadine Ɔbune Ƒelike ku kegye. 27 Yudaƒuɔ béƒie ukyuli ɔmɛni na nka bɔdu banii baadú-nwu asa na ami lɛ́ya bekpone bátáƒɔ-nwu, ɔsika línu ka Romani ubi na ɔdi ɔsu. 28 Amu na líti-nwu lísienku bana kasalakɔ kalɛ na bunu lɛla lɛni na ɔ́bla. 29 Lɛ́nu lɛ́ti ka ala ani badaku mɛni adi ama Yudaƒuɔ ɔda bubo ala ɔni na ɔɔɔdi bɔƒiɔ bɔni na bakya-nwu ɔtɔ iye badu-nwu. 30 Na uwi ɔni na básu-mi ka baabla-nwu lɛlɔ kasusu ka badubo-nwu bɔdu ni, lɛ́bu lili kemo nnii muuti-nwu liboku-ɔ na lɛsu ama bani na anwu ku-ma bákɛ litemi ka beti nwuna bɔƒiɔ beboku-ɔ anumi. 31 Anwuɔsu usien ɔmmɔ kani ni, bekpone bamɛni bétiku Paulo bésienku Antipatri. 32 Amu ka kadi kégye ni, bekpone bani nkɛ lɛgba básɔ bénwini bésie aban ɔtɔ mmɔ, na báya na bapɔnkɔ beliene bákpanku Paulo bésienku Kaesarea. 33 Ka bétéduo ni, béti Paulo ku ɔku ɔni na béte-ma mmɔ ƒui béte aban ɔgadine ɔmmɔ. 34 Amu uwi ɔni na ɔɔká ɔku ɔmɛni ni, úye Paulo kesii kani na ɔ́si. Ka ɔ́nu ɔ́ti ka Paulo ɔ́si Kilikia ɔ́su ni, 35 ɔ́sɔ ɔ́su-nwu ɔnini, “Ndubuduo ƒula litemi lɛmɛni kemo na linu-ni kaduɛ si uwi ɔni na awɔ ku bekyuli bani ndaku lɛsɛ mmɔ bébo.” Amu na ɔ́sɔ údie lɛdi ɔ́su nwuna bekpone bani nnye ɔnii beti Paulo batákya ɔtɔ ɔni na Ɔga Herode ɔ́tu kemo na bataagyumana-nwu.

24

1 Emeyi alɔ kama ni, Ɔkpane Unengudi Anania ku Yudaƒuɔ batɔnkune badi ku litemi ɔtɛne ɔni baalɔ banii Tertulo bésie Kaesarea. Bébo Ƒelike kudɔ banii bebedie Paulo bɔƒiɔ ƒui batina. 2 Amu ka bákpali Paulo ni, Tertulo úse kalɔ uudie kenye ɔnini, “Bula Ɔbune, uwi pii na ɔdi mɛni ka bɔ́kɛ keyi buɛɛ na ƒula lɛnunda ku lɛlati lɛni na éti atɔnku-bu ɔsu. Na bɔ́nu ka kavumana pii lɛnɔ kébo bula kalɔ kemodi kammɔ ƒui kemo. 3 Ɔmɛni ɔdi lɛla lɛni náƒɔ abu Yudaƒuɔ ƒui anu. 4 Na muuvele-ɔ nnii se atu na enu etemila ani na ndubo bɔsu bɔsiku ɔnana ɔmɛni lɛlɔ. 5 “Ɔsika bɔ́nu-nwu bɔ́ti ka lɛsɛ ɔkyane na ɔdi, na ɔkɛ ɔɔví uwi ndi uwi uunwíni Yudaƒuɔ kasusu na kesi kesii na kayawi kamɛni ƒui ɔnii bataabla basa basa na bata benye aban lɛlɔ. Na anwu ndi lɛkpa lɛni na baalɔ banii Nasareƒuɔ ɔtɔnkune. 6 Na bɔ́nu lɛnɔ ka úsie ɔɔbla ala ani mɔɔyá na bula Yudaƒuɔ kakpakɔ keesé lɛlɔ asa na búƒie-nwu. Bɔ́yɔ ka nka bɔbla-nwu lɛla lɛni néduku nwuna bɔƒiɔ bɔmmɔ na bula ɔda bubo lɛlɔ. 7 Nsu ni, bekpone ɔtɔnkune Lisia úbeƒie-nwu ɔ́ƒɔ-bu enu kemo ku ɔkplu. 8 Na ɔ́su ɔnii ntu Romaƒuɔ ɔda bubo na badubuti batɛku-nwu litemi na ƒula anumi. Anwuɔsu akana na eye-nwu enu si etemila ani na bɔ́su mɛni adi ɔkɔ.” 9 Amu na Yudaƒuɔ bammɔ ƒui bása kenye na linyeda lɛmmɔ lɛlɔ banii ala ani ƒui na Tertulo ɔ́su ƒui adi sɔsɔ. 10 Nsu ka aban ɔgadine ɔmmɔ ɔ́kpali Paulo ɔnii ɔtɛmi ni, Paulo úse kalɔ ɔnini, “Ati, ngyi ka awɔ kani mɔɔtɛ Yudaƒuɔ etemila na akwa pii amɛni kemo. Na ɔmɛni ɔsu ɔɔda-mi kubiti ka lɛsu na lidie mina lɛlɔ kenye na ƒula anumi. 11 Adubɔnu ati ka ɔbla aani emeyi leevu-anyɔ kani mɛni ka líbo Yerusalem nnii muubo mbakpa na Yudaƒuɔ kakpakɔ. 12 Na ɔdi útanu-mi ka mɔɔkyaku ɔdi unyeƒi iye lɛsɛ na Yudaƒuɔ kakpakɔ mmɔ iye na Yudaƒuɔ kasalakɔ kadi lɛnɔ iye ɔgbami kesi kesii na ɔmankemo. 13 Na bekyuli bamɛni ɔdi ulakana lɛla lɛdi ugyii bɔlɛ geen na bɔnu bɔti ka etemila ani na básu básiku-mi lɛlɔ mɛni ni, sɔsɔ na adi. 14 Nsu ni, lɛlakpa linwi lɛni na lɛ́tunaku-ma ndi ɔnii nsiaku bɔƒɔtaadi ulu ɔni na baasu banii ɔdi lɛkpa lɛni náta linye-ma lɛlɔ. Na lɛ́ƒɔ Mose ɔda bubo ƒui lɛ́di kpakplaa ku ala ani na bénweni bákya kenye bediene lɛku kemo. 15 Mbo lɛnunsia aani kalɛ na ama lɛnɔ bebo lɛnunsia ka bekyuli babuni ku bekpidi ƒui básɔ badubɔta bɔlɛ kekpine. 16 Na ɔ́si ɔmɛni ɔsu ni, mɔɔkya ɔkplu ka lɛbla mina kasusu kemo nwaa na Katɔti ku bayawine ƒui anumi. 17 “Akwa pii mɛni ni, liiibo Yerusalem. Na ɔƒɛni lísie nnii muuti bawabane etela lite mina badi na lɛbla akpala lɛnɔ lite Katɔti. 18 Uwi ɔni na lɛ́bla lɛlɔ buveli ɔdi ɔmmɔ lɛ́wɔlɔ ni, Yudaƒuɔ badi bábanu-mi na kakpakɔ mmɔ. Na ɔɔɔdi ami ku otogyi ɔdi nkɛ. Na ńtakya unyeƒi ɔdi lɛnɔ. 19 Na nka Yudaƒuɔ bani nási Asia kalɔ lɛlɔ ni, ama na nka ɔlɛka bebo ƒula anumi. Na si ami ku-ma bubo lɛla lɛdi ni, na basu. 20 Iye bekyuli bani nlie mɛni ni, ɔlɛka basu lɛla likpidi lɛni na lɛ́bla uwi ɔni na Yudaƒuɔ litemi batɛne benengu bakya baatɛku-mi litemi. 21 Munuu ɔdi uwi ɔni na lɛ́tala lɛdi katɔ lɛ́su nnii, ’Líbo kasalakɔ mɛni nnii mbedie lɛlɔ kenye lɛsu ka lɛ́ƒɔ lɛ́di ka bekpine basɔ badubɔta’ ɔsu na bɛɛtɛku-mi litemi?” 22 Amu na Ƒelike ɔni ngyi bɔƒɔtaadi ulu ɔmɛni etemila kaduɛ ni, ɔ́su Yudaƒuɔ bamɛni ɔnini, “Binye bɛgya utédu uwi ɔni na Lisia webo asa na likulo litemi lɛmɛni.” 23 Na ɔ́ya bétiku Paulo bátákya ɔtɔ. Nsu ɔ́su nwuna lɛlɔ banune bammɔ ɔnii bada-nwu buɛɛ, na bete nwuna bakpana kuƒi si badi bebo-nwu kudɔ banii babanu-nwu iye beboku-nwu etela adi. 24 Amu na emeyi klukui adi kama ni, Ƒelike ku ulekudi Drusila ɔni ndi Yudani bébo na ɔ́ya-nwu bétédie Paulo béboku, na ɔ́su-ma litemi ɔ́siku Yesu Kristo bɔƒɔtaadi lɛlɔ. 25 Amu na uwi ɔni na ulie uudie ala kalɔ taasiku bɔƒɔtaadi ngba buni bulie ku lɛlɔ bɔti bɔda ku litemi bɔtɛ bɔni ndubo diɛdi lɛlɔ ni, liƒu geen lɛ́da Ƒelike. Na mɛni na Ƒelike ɔ́su-nwu ɔnini, “Ta, na eteesie. Na si lɛkɛ kɔnu kaduɛ ni, ndubɔya na balɔ-ɔ bete-mi.” 26 Na ka ɔ́kali ɔnii Paulo wasu ɔnii ɔɔwia lɛla lɛdi ususu-nwu kenye ɔsu ni, ɔɔtala na baalɔ-nwu uwi ndi uwi na anwu ku-nwu baatɛmiku lɛlɔ. 27 Amu na akwa anyɔ kama ni, bédie Ƒelike na béti Porkio Ƒesto bébesie-nwu keliekɔ. Nsu ka Ƒelike ɔɔwia ka Yudaƒuɔ bataayɔ-nwu litemi ɔsu ni, ɔ́ya na Paulo ɔ́sɔ ɔ́kya ɔtɔ katɛnkɔ mmɔ.

25

1 Amu ka Ƒesto útéduo nwuna kalɛkɛ kani lɛlɔ na ɔdubo bɔdi emeyi atɛ kama ni, ɔ́si Kaesarea úsie Yerusalem. 2 Mmɔ na bakpane benengu ku Yudaƒuɔ benengu básu-nwu Paulo lɛlɔ litemi. Na bévele-nwu banii 3 utétiku Paulo uboku Yerusalem. Na bana kasusu ndi ka nka betélie-nwu ulu. Na si ɔ́si ɔɔví ni, na badu-nwu. 4 Nsu Ƒesto ɔ́su-ma ɔnini, “Ɔtɔntɛne na Paulo ɔdi na Kaesarea. Na ami lɛnɔ ndubo mmɔ busie uwi klukui. 5 Anwuɔsu bɛya na bina benengu bebo mmɔ na bebedie nwuna bɔƒiɔ batina.” 6 Amu na emeyi maane iye leevu kama ni, Ƒesto únwini úsie Kaesarea. Na limeyi lɛni na útéduo mmɔ kadi kégye ni, ɔ́lɔ Paulo litemi lɛmɛni. 7 Amu ka Paulo úbeduo litemi katɛkɔ mmɔ ni, Yudaƒuɔ bani nási Yerusalem bébenye bámana na bánwi etemila pii básia-nwu ani kalɔ na bátakana budie. 8 Paulo údie nwuna kenye na ɔ́su ɔnini, “Ńtaƒiɔ Yudaƒuɔ iye Yudaƒuɔ kakpakɔ iye Ɔga Unengudi Kaesare ɔda bubo bɔdi lɛlɔ.” 9 Amu ka Ƒesto ɔɔwia ka Yudaƒuɔ bataayɔ-nwu litemi ɔsu ni, úye Paulo ɔnini, “Aayɔ́ ka esie Yerusalem na ntátɛ ku-ɔ litemi mmɔ?” 10 Amu na Paulo ɔ́su-nwu ɔnini, “Oowo. Béte-mi kuƒi ka kalɔ kamɛni ƒui lɛlɔ ɔdine ɔlatidi ɔtɛku-mi litemi. Awɔ agyi geen ka ńtaƒiɔ. 11 Si lɛ́bla lɛla lɛni na ɔlɛka badu-mi ni, ndubɔtuna na badu-mi! Nsu si ńtaƒiɔ ni, útalɛka awɔ iye ukyuli bamba uti-mi ute bekyuli bamɛni ɔnii badu-mi. Anwuɔsu lɛ́da mina litemi mɔɔvá Ɔga Unengudi Kaesare anumi!” 12 Ɔmɛni kama ni, Ƒesto ku nwuna litemi batɛne bammɔ básu-nwu banini, “Ka éti ƒula litemi átáva Kaesare anumi ɔsu ni, Kaesare kudɔ na adubusie.” 13 Amu na emeyi adi kama ni, Ɔga Agripa ku ɔnwani ulekubi ɔni baalɔ Berenike bébo Ƒesto kudɔ na Kaesarea banii babanu-nwu na begyele-nwu. 14 Bákya mmɔ emeyi pii na Ƒesto úti Paulo litemi ɔ́su ɔga ɔmɛni ɔnini, “Ɔnana ɔdi ɔtɛ ɔtɔ mɛni, na Ƒelike úti nwuna litemi úte-mi. 15 Ka lísie Yerusalem ni, bakpane benengu ku bana batɔnkune básu-mi etemila básiku-nwu lɛlɔ, na básu-mi ka nte kuƒi na badu-nwu. 16 “Na lídie kalɔ lɛ́tina-ma uwi klukui kemo ka Romaƒuɔ ɔda bubo uléte kuƒi ka badu ukyuli kɔtɔ asa na batɛku-nwu litemi. Ɔlɛka bete-nwu kuƒi na anwu ku bekyuli bani nákɛ litemi basa asa na basu-ni. 17 Uwi ɔni na bébo mɛni na litemi lɛmɛni ɔsu ni, ami lɛnɔ ńtada-ni ńtese. Limeyi lɛmmɔ kadi kégye kani ni, lɛ́ya na bétiku ɔnana ɔmɛni béboku. 18 Nsu ni, etemila ani na básu básiku-nwu lɛlɔ ni, ávumanaku ani na lɛ́kali ka anya na badubo bɔsu. 19 Ala ani na básu mɛni akɛnku bana bɔkpa lɛlɔ ku ukyuli ɔni baalɔ Yesu na úkpi lɛlɔ, nsu Paulo ɔmua unye ɔɔsu ka uli ngba! 20 Ɔ́bla-mi basaa na ńtati kalɛ na likulo litemi lɛmɛni. Anwuɔsu líye Paulo si ɔɔwia ka litiku-nwu lisienku Yerusalem na utédie etemila amɛni kenye na Yerusalem mmɔ. 21 Nsu Paulo ɔnii ɔɔwia ka uti nwuna litemi ute Ɔga Unengudi Kaesare.” 22 Amu na Ɔga Agripa ɔ́su Ƒesto ɔnini, “Mɔɔwia ka ami ɔlati linu nwuna litemi.” Amu na Ƒesto ɔ́su-nwu ɔnini, “Adubunu litemi lɛmɛni kɔnaadi!” 23 Amu ka kadi kégye ni, Ɔga Agripa ku Berenike bakɛ lɛgadi kemo bébeduo litemi katɛkɔ mmɔ. Na bekpone benengu ku ɔma ɔmmɔ kemo benengu básiaku-ma kama. Na Ƒesto úte ɔyikun na bédie Paulo béboku. 24 Na Ƒesto ɔ́su ɔnini, “Ɔga Agripa ku amii bani nábasa mɛni ni, ɔnana ɔmɛni ndi ukyuli ɔni na Yudaƒuɔ bani nkya Yerusalem ku Kaesarea mɛni lɛnɔ baawia badu! 25 Nsu nka mina kasusu kemo ni, útabla lɛla lɛni na ɔlɛka badu-nwu. Nsu anwu lɛnɔ ɔnii ɔɔƒɔ́ nwuna litemi ute bula ɔga unengudi. Na ami lɛnɔ ńtebulo. 26 Nsu ni, bi na ɔlɛka linweni lite ɔga unengudi ɔmɛni? Ɔsika ni, útaƒiɔ geen. Anwuɔsu na líti-nwu líboku-mii ku awɔ Ɔga Agripa geen ka atɛku-nwu litemi na atina-mi litemi lɛni na menweni masiku-nwu lɛlɔ. 27 Ɔsika ni, ɔɔɔdia ka liti ɔtɔntɛne ɔdi lisienku kalɔ kamɛni ƒui lɛlɔ ɔdine ɔni na ńtedie likpidi lɛni na ɔ́bla kalɔ ntatina-nwu.”

26

1 Amu na Agripa ɔ́su Paulo ɔnini, “Kuƒi kɔtɛ ka ataasu ƒula litemi.” Anwuɔsu Paulo ɔ́gya enu na ɔ́tɛmi údie lɛlɔ ɔnini, 2 “Bula Ɔga Ɔbune Agripa, lili lɛ́dia-mi ka ndubo mina litemi bɔda bɔva ƒula anumi na lɛla lɛni ɔsu na Yudaƒuɔ báda-mi kenye lɛlɔ. 3 Ɔsika ngyi ka awɔ agyi Yudaƒuɔ ɔda bubo ku bana ɔdi ƒui kaduɛ. Ɔmɛni ɔsu ni, ntɛ na awɔ ɔsu. Kɛ kayi na enu mina litemi. 4 “Yudaƒuɔ ƒui bagyi kalɛ na lɛ́da mina lɛlɔ kaduɛ na mina lɛnamu uwi na mina ɔma ku Yerusalem lɛnɔ. 5 Lɛni kani na líti lílie ɔni na si nka budie na badubudie-mi kenye na litemi geen bɔsu kemo ni, nka bagyi ka ami ndi Ƒarisini ɔni mɔɔdi Yudaƒuɔ ɔda bubo ɔdi lɛlɔ teetulo. 6 Na lɛla lɛni ɔsu geen na béti etemila amɛni baasia-mi lili ndi ɔni na ami nnye mɔɔnu ulu ku lɛnunsia teete kenye kani na Katɔti ɔ́su bula bati kuuku úse ɔsu. 7 Israelƒuɔ kaba kani ndi leevu-inyɔ mɛni ƒui baakya ɔkplu usien ku ɔƒɛ ka ama lɛnɔ bakɛ lɛnunsia lɛni na ami mbo mɛni. Bula Ɔga Ɔbune, ɔmɛni ɔsu na Yudaƒuɔ baadá-mi kenye. 8 Bi ɔsu na ɔɔyu-mii ɔkplu ka bɛƒɔ bɛdi ka Katɔti ɔɔgyila bekpine? 9 “Líti lɛ́sia lɛlɔ nnii ntaabla Yesu ɔni ndi Nasareni basiakune kalala. 10 Yudaƒuɔ bakpane benengu béte-mi ɔyikun na líƒie bekyuli kedee pii lɛ́kya ɔtɔ na Yerusalem. Na bana akɔ bani na bádu lɛnɔ ni, ɔdi-mi lɛƒɔyɔ. 11 Lɛ́siaku-ma na líkpoku-ma lɛni laa útédu lɛma bamba na ɔgyu kemo muedi. Na lɛ́ya na baabla-ma kalala na Yudaƒuɔ kɔsakɔ ƒui. Na línye-ma lɛlɔ na beetemi kɔbɔ ala taasiku Yesu lɛlɔ. 12 “Kasusu kamɛni udu kani lɛlɔ na líti lísela Damasko na ɔyikun ɔni na bakpane benengu béte-mi kenye. 13 Bula Ɔbune, ɔni na nkɛ ulu ɔƒiiwi lísela ni, lɛ́nu ka bukeye bɔni muukeye teetulo ɔƒɛ búkeye bɔ́si katɔ bɔ́mana ami ku bani nkɛ. 14 Mmɔ ka bula ƒui búbuli ni, línu lɛdi lɛdi ka lɛɛtɛmi na Hebri lɛdi kemo taasu lɛnini, ’Saulo, Saulo, bi ɔsu na eekpóku-mi lɛni? Si aata liyu ni, ƒula lɛlɔ kani na aadú.’ 15 “Amu na líye-nwu nnini, ’Ati, ɔma na adi?’ “Na lɛdi lɛmmɔ lɛ́su lɛnini, ’Ami ndi Yesu ɔni na eekpóku kpakplaa. 16 Ɔƒaani ni, ta nye! Ɔsika lídie lɛlɔ lɛ́tina-a kalɛ na meti-ɔ mabla mina kabla ɔblane ku mina kenye udiene. Adubɔsu kayawi ƒui lɛla lɛni na ánu mɛni ku ala ani na ndubo buteedie taatina-a. 17 Na kesii kani na mɔɔtala-a ni, ndubɔgyumana-a na ƒula kadi bekyuli akɔ ku kadi bamba lɛnɔ akɔ. 18 Na ndubɔya-a na etébimi-ma anumi na balɛ Satan ɔyikun kemo na kasuudikɔ mmɔ bebo Katɔti ɔyikun ku bukeye kemo. Na Katɔti ɔdubuti bana ekpidi ɔkyiɛ-ma na wabla-ma katɔ ala badine aani bani na ɔ́ƒuna úte nwuna lɛlɔ ka báƒɔ-mi bádi ɔsu.’ 19 “Anwuɔsu ni, Ati Agripa, ńtada atu ńtedie budie bɔtina bɔni na lɛ́nu lɛ́siku katɔ mmɔ lɛlɔ! 20 Lɛ́ka litemi buni bɔsu bute Damaskoƒuɔ ku Yerusalemƒuɔ ku Yudaƒuɔ ƒui ku bani naaadi Yudaƒuɔ lɛnɔ nnii benwini kama bakya bana ekpidi na beti anumi besienku Katɔti kudɔ, na bataabla ala ani mɔɔtina ka bávumana sɔsɔ. 21 Ɔmɛni ɔsu na Yudaƒuɔ bamɛni bébeƒie-mi na Yudaƒuɔ kakpakɔ ɔni na nnye mɔɔsu etemila amɛni. Na báwia ka nka badu-mi. 22 Nsu ni, Katɔti údie-mi na bana enu kemo. Anwuɔsu na mmua nli ngba muudie ɔmɛni kenye taatina amii benengu ku bekyuli ƒui lɛnɔ. Lɛla lɛni na mɔɔsu mɛni ni, ani kani na Katɔti kenye bediene ku Mose bene ƒui básu ka lɛdubɔlɛ. 23 Na ani ndi ka Mesia ɔni ndi Ukyuli Ɔƒunadi ɔdubo ubebo abi. Na anwu ndubɔbla ukyuli udeedi ɔni maka bɔta bɔlɛ bekpine akɔ, na ɔdubuti bukeye uboku Yudaƒuɔ ku bani naaadi Yudaƒuɔ ƒui.” 24 Kɔnakunwi ni, Ƒesto ɔ́va ɔ́su ɔnini, “Paulo, eekpi libuo! Ƒula ala bɔtɛya pii búbile-ɔ lili kemo!” 25 Amu na Paulo údie kenye ɔnini, “Ƒesto Ɔbune, neeekpi libuo. Biteti litemi lɛmɛni bitakya bɔƒia. Litemi geen na mɔɔsu. 26 Sɔsɔ ni, Ɔga Agripa ɔgyi etemila ani na mɔɔsu mɛni. Anwuɔsu muutemiku-nwu ku kayi ƒaa. Lɛ́ƒɔ lɛ́di kede kede ka bátabla ala amɛni bátabɛ-nwu. 27 Ati Agripa, áƒɔ Katɔti kenye bediene bamɛni ádi? Ngyi ka áƒɔ-ma ádi.” 28 Amu na Agripa úye Paulo ɔnini, “Aawia ka linwini Kristoni uwi klukui ɔmɛni kemo?” 29 Amu na Paulo údie kenye ɔnini, “Uwi klukui iye uwi gyɔlɔɔ ni, mɔɔkpali katɔ nnii ɔmwi ni, amii bani nkya mɛni ƒui binwini aani kalɛ na ami lɛnɔ nse. Nsu ɔɔɔdi aani kalɛ na kɔgba kɔmɛni kɔ́da-mi kalɛ!” 30 Amu na ɔga ɔmɛni ku aban ɔgadine ku Berenike ku bekyuli bakladi ƒui báta. 31 Na ka bávi bálɛ mmɔ ni, bátɛmi básiku Paulo litemi lɛmɛni lɛlɔ básu banini, “Ukyuli ɔmɛni útabla lɛla lɛni na badu-nwu iye bakya-nwu ɔtɔ.” 32 Amu na Agripa ɔ́su Ƒesto ɔnini, “Nka bɔkana bɔnyonu-nwu si ɔɔɔdi ka úti litemi lɛmɛni ɔ́siaku Kaesare lɛlɔ ɔsu.”

27

1 Amu na uwi ɔni na bálɛ ugyii ka ɔdi ka busie Italia ni, béti Paulo ku batɔntɛne bakladi bákya bekpone unengu ɔni baalɔ Yulio enu kemo. Ɔdi aban bagyumanane lɛkpa linwi lɛni baalɔ Ɔga Unengudi Bekpone Lɛkpa. 2 Amu na búti ɔkɔlɔ ɔni nási Adramitio na úsela Asia kalɛkɛ. Na abu ku Makedoniani ɔni baalɔ Aristarko na ɔ́si Tesalonika nlie ɔkɔlɔ ɔmɛni kemo. 3 Amu na nwuna kadi kégye ni, bútédi búnye Sidon kutudɔ. Amu na Yulio úte Paulo kuƒi ku kaƒɔ ƒaa ɔnii uteesie ɔmankemo na utánu nwuna bakpana kalɛ na bete-nwu ala ani na weti wesie ulu. 4 Na ka bɔ́sɔ bɔ́ta mmɔ ni, na ɔƒɛƒɛɛ ɔmmɔ kenye ɔkplu ɔsu ni, bɔ́sia Kipro kada kakɛ kesii kani na bɔ́bɛ ɔƒɛƒɛɛ ɔmmɔ. 5 Amu ka bɔ́via mmɔ ni, bútásia Kilikia ku Pamƒilia kutudɔ, na bútédi búnye ɔma ɔni baalɔ Mira na Likia kalɛkɛ lɛlɔ. 6 Mɛni na ɔgyumanane ɔni ntɔnku-bu ɔ́nu ɔkɔlɔ ɔdi ɔni nási Aleksandria na úsela Italia kalɔ lɛlɔ. Na úti bula ƒui ɔ́kya ɔkɔlɔ ɔmɛni kemo. 7 Na emeyi pii kemo ni, ulu busie bɔmmɔ bɔ́yu-bu ɔkplu asa na bɔ́kana Knido ɔma kudɔ budu. Na ɔƒɛƒɛɛ kpakplaa ɔni muukpó mmɔ ɔsu ni, bútakana na bɔvi ligeen. Anwuɔsu ka búdu Salmone ni, búdeyi bútávi Kreta kɔmadɔ kesii kani na kalɔ kammɔ kétile ɔƒɛƒɛɛ ɔmmɔ kenye ɔkplu. 8 Na ɔkplu kemo na bɔkɛ utublii kudɔ kudɔ búbedu kesii kani baalɔ Ɔkɔlɔ Kenyekɔ ɔni na útagyunku ɔma ɔni baalɔ Lasea. 9 Amu ka bɔ́ɔdi emeyi pii na bula ulu busie bɔmɛni kemo ɔsu ni, Kɔka Bulie Uwi ɔ́vi. Na ntu lɛlɔ bɔvi na uwi ɔmɛni kemo ɔdubo ɔkplu bɔyu. Ɔmɛni ɔsu na Paulo ɔ́lɛ-ma ɔnini, 10 “Ati bene, lɛ́nu lɛ́ti ka bula ulu busie ɔ́si ɔƒɛni bɔdubo ɔkplu bɔyu, ɔsika ɔkɔlɔ ɔmɛni ɔdubuduo ɔgbankpi kemo, na ala pii ku bekyuli lɛnɔ badubo bɔyii.” 11 Nsu bekpone unengu ɔmɛni ɔ́ƒɔ ɔkɔlɔ ɔtɔnkune ku ɔkɔlɔ ɔlati bɔlɛ útulo lɛla lɛni na Paulo ɔ́su. 12 Amu ka kalɛlɛkɔ kammɔ kaaadia bunye gyɔlɔɔ na kɔyɔ uwi ɔni ndubo ɔsu ni, ulu besiene bamɛni ketulodikɔ béte kasusu ka besie betédu Ƒoinike. Mmɔ na badubɔkana bɔkya kɔyɔ uwi. Ɔsika Ƒoinike ɔdi ɔma na Kreta kalɔ lɛlɔ ɔni mbo lɛkɔlɔ kalɛlɛkɔ kani muutile ɔƒɛƒɛɛ kenye na ɔƒɛ kanukɔ. 13 Amu na uwi ɔmmɔ kemo kani na ɔƒɛƒɛɛ ɔbuni ɔdi úse kalɔ uukpó ɔ́si kada kakɛ, na ɔ́bla aani si ulu busie bɔmmɔ bɔdubɔdia. Anwuɔsu báklibi lɛlɔ na bátɔlɔ bátásia Kreta kɔmadɔ. 14 Nsu kɔnakunwi ni, ɔƒɛƒɛɛ ukpidi ɔdi úkpo ɔ́si kɔmii kakɛ ɔ́vi Kreta. 15 Na úbo ɔkɔlɔ ɔmɛni ɔ́kɔli. Bawia ka nka basɔ benwini ɔkɔlɔ ɔmɛni anumi besienku kutudɔ, nsu bátákana. Anwuɔsu bányonu-nwu na ɔƒɛƒɛɛ ɔmmɔ údi-nwu úsela. 16 Amu kama kama ni, bútákɛ kabɛkɔ blii kadi na ntuntɛ kalɔ kani baalɔ Klauda kama kakɛ. Na ɔkplu kemo asa na bɔ́kana ɔkɔlɔ blii ɔni bɔda na unengudi ɔmmɔ kemo bunyimi bɔda lɛla lɛdi lɛlɔ. 17 Amu ka bébo-nwu báda ni, béti lɛbuli báda ɔkɔlɔ ubendi lɛnɔ, ɔsika baayia ka ɔƒɛƒɛɛ webo-nwu wesienku kɔnwinimi kekpidikɔ na Libia kutudɔ. Anwuɔsu báyula adi ani nƒa ɔkɔlɔ ɔmmɔ katɔ ƒui. Ɔmɛni ɔsu ɔƒɛƒɛɛ ɔmmɔ kani nda-nwu mɔɔvínku. 18 Kadi kégye ka ɔƒɛƒɛɛ ɔmmɔ útada bukpo útaya ɔsu ni, bése kalɔ beedie ɔkɔlɔ ɔmɛni kemo etila teebo taakya ntu kemo. 19 Na limeyi lɛtɛdi lɛlɔ ni, bébo ɔkɔlɔ lɛlɔ ala pii lɛnɔ bávaakun. 20 Amu na ɔƒɛƒɛɛ bonwu ɔmɛni úkpo laa emeyi pii ɔni na básɔ bátanu ɔƒɛ iye ayabi kudii. Na bula akɔ ɔdi ɔsɔ uuubo ngba bɔkɛ lɛnunsia lɛdi! 21 Amu ka bésie liluku gyɔlɔɔ na bátakɛ uwi bátadi ni, Paulo ɔ́ta únye-ma anumi na ɔ́su-ma ɔnini, “Banwa, si búnu na nka bínu-mi litemi ni, nka bútata Kreta na ala amɛni ƒui ataalɛku-bu. 22 Na mɔɔsu-mii kede kede ka ni, ɔkɔlɔ ɔmmɔ ɔdubɔyii udu bɔdi, nsu bina akɔ ɔdi biala ulekpi! 23 Ɔsika kamaadi usien ni, Katɔti ɔni mbo-mi na anwu na mɔɔkpá ni, nwuna ɔtu ɔdi úbenye-mi kudɔ. 24 Na ɔ́su-mi ɔnini, ’Paulo, sɔ tayia. Ɔlɛka atɛ ƒula litemi na Kaesare anumi! Katɔti lɛƒɔndia ɔsu ni, únu ƒula buvele na ɔ́nu-ɔ kɔnyana ɔnii awɔ ku belusiene bammɔ ƒui ɔdi ulekpi.’ 25 Anwuɔsu banana, bɛkɛ kayi! Mɔɔƒɔ́ Katɔti taadi ka ni, lɛla lɛdi biala lɛdubo bɔsia aani kalɛ na ɔ́su. 26 Nsu ni, ɔƒɛƒɛɛ ɔdububo-bu utáva ntuntɛ kalɔ kadi lɛlɔ.” 27 Amu na ɔƒɛƒɛɛ bonwu ɔmɛni ɔda-bu uubó teesienku teeboku na Adria Ɛpu lɛlɔ emeyi leevu-ene. Na limeyi leevu-linedi usientɛ ni, bula ɔkɔlɔ lɛlɔ kabla bablane bákali ka báakpɛ béde kalɔ kadi. 28 Mmɔ na bákɔku ntu bɔmɛni bɔgyu bánu, na bánu ka ntu bɔmɛni bɔ́gyu aani lɛgba eti anyɔ ku aavlanyɔ. Na ka bésie anumi blii ni, básɔ bákɔku na bánu ka ntu bɔmmɔ bɔgyu bɔdi lɛgba liti ku aavlene. 29 Amu ka baayia ka ɔƒɛƒɛɛ webo ɔkɔlɔ ɔmmɔ watáƒiɛmi atakpɛ adi lɛlɔ ɔsu ni, báyula abuala ene ani mbo unu geen adi bákya ntu kalɔ na bébo-nya báda ɔkɔlɔ ɔmmɔ kalɛ na udi unye. Na benye baanu anumi kpakplaa ka kadi keyile bugye. 30 Amu ka ɔkɔlɔ ɔmmɔ lɛlɔ kabla bablane báwia ka bekeli ɔsu ni, béti ɔkɔlɔ ubliidi ɔmmɔ na bákya lɛkwɛ banii nka batánu ɔkɔlɔ ubendi ɔmmɔ lɛtɔtɔ na bakya abuala ku unu ɔmmɔ adi. 31 Nsu ni, Paulo ɔ́su bekpone ku bana ɔtɔnkune ɔnini, “Si bina ƒui bítasɔ bítakya ɔkɔlɔ ɔmɛni kemo ni, bɛdubukpi.” 32 Anwuɔsu bekpone bamɛni békulo ɔkɔlɔ ubliidi ɔmɛni kɔbuli kɔni nda-nwu, na bányonu-nwu bákya ntu bɔmɛni kemo. 33 Amu uwi ɔni na kadi kadaku bugye ni, Paulo úvele bana ƒui ɔnii badi. Na ɔ́sɔ ɔ́su-ma ɔnini, “Emeyi leevu-ene sɔɔn mɛni ka búduo ɔgbankpi ɔmɛni kemo na bina akɔ ɔdi biala útetuku tɔ adila kenye. 34 Ɔmɛni ɔsu muuvele nda-mii, bɛdi lɛla lɛdi na bɛkɛ ɔyikun kalɛ na bilekpi. Ɔsika alɔlɔ muedi ulelie ɔdi lɛlɔ.” 35 Amu na Paulo úti bodobodo ɔdi, na ka ɔ́gya Katɔti enu na bana ƒui anumi mmɔ ni, ɔ́ƒɛ ɔdi na úti ɔ́di. 36 Kɔnakunwi ni, ɔdi biala ɔ́kɛ kayi na bana ƒui bése kalɔ baadi. 37 Amu na bekyuli bani nkya ɔkɔlɔ ɔmɛni kemo bumomo bɔbla nkyuli eti alɔ ku aavlanyɔ-ɛku. 38 Uwi ɔni na bádi báwɔlɔ ni, bekyuli bammɔ básɔ bédie etila akladi ƒui na ɔkɔlɔ ɔmɛni kemo béwi ntu kemo, na ɔkɔlɔ ɔmmɔ ɔ́bla ƒaaƒaa. 39 Uwi ɔni na kadi kégye nwaa ni, bátanu ɛpu kɔtu mɛni bétese likpo. Nsu bánu kalɛlɛkɔ kadi na ɛpu kɔtu mɛni kesii kani na nka kadia kalɛ na basia mmɔ balɛ. Anwuɔsu báwia ka nka si ɔdia muedi ni, na beti ɔkɔlɔ ɔmmɔ anumi batákya mmɔ. 40 Anwuɔsu békulo abuli ani nda abuala ani bébo báda ɔkɔlɔ ɔmmɔ, na báƒɛmini ugyii ɔni nda ɔkɔlɔ ɔmmɔ kama na ɔɔtina ɔkɔlɔ kavinkɔ. Na bákɔliku ɔkɔlɔ ɔmmɔ adi katɔ kalɛ na ɔƒɛƒɛɛ ubo-ma usienku ɛpu kɔtu. 41 Amu ka bésela lɛtɔtɔ ni, ɔkɔlɔ ɔmmɔ útányi kɔnwinimi kemo ɔni na nwuna anumi lɛ́sɔ lilakana busie. Na ɔƒɛƒɛɛ lɛnɔ úbo kama kakɛ úgyingya ƒui kede kede. 42 Ka bekpone bamɛni bákali bani batɔntɛne bammɔ badubo bukeli ɔsu ni, bábla kasusu ka bebo-ma badu. 43 Nsu ka bana ɔtɔnkune ɔmɛni ɔɔwia ka ɔƒɔ Paulo ngba ɔsu ni, útatunaku-ma. Anwuɔsu údie ɔ́su ɔnii si bani makana ni, baba lɛgyu beduo ntu kemo na bakpi beteesie kutudɔ. 44 Na bakladi bani mebu ƒui lɛnɔ ni, beti kugyiikɛ ku ala abambadi ani meti-ma masia ntu anumi metédu kutudɔ. Ɔmɛni ɔsu bétéduo kutudɔ mmɔ, na ɔdi biala útekpi.

28

1 Na ka bɔ́lɛ ɔgbankpi ɔmmɔ kemo ni, búbati ka mmɔ ndi ntuntɛ kalɔ kani na baalɔ Malta. 2 Amu na kalɔ kamɛni lɛlɔ bekyuli báƒɔ-bu kaduɛ. Ka ɔnantu ku kɔyɔ uwi na ɔdi ɔsu ni, básala-bu ogya bonwu ɔdi na kutudɔ mmɔ na béte-bu eduo. 3 Amu ka Paulo ɔnii uudie ekyweni adi ɔkya ogya ɔmɛni kemo ni, kɔlakpi kɔdi kɔ́vi kɔ́lɛ ekyweni amɛni akɔ ɔ́si ogya liwulu lɛmmɔ ɔsu, na kúbakɔ kɔ́mana Paulo kɔnu lɛlɔ. 4 Amu ka kalɔ kamɛni lɛlɔ bekyuli bánu ka kɔlakpi kɔmɛni kɔ́ƒa-nwu kɔnu lɛlɔ ni, básu lɛlɔ banini, “Bekyuli ɔdune na ukyuli ɔmɛni ɔdi. Anwuɔsu baƒiɔ baláya-nwu wakɛ ngba ina ka úkeli ɛpu kemo kukpi.” 5 Nsu Paulo úƒimi kɔlakpi kɔmɛni ɔ́kya ogya ɔmɛni kemo, na kútabla-nwu lɛla lɛdi. 6 Amu na bekyuli bamɛni benye baanu, na bákali ka ɔdubuƒu iye ɔlɛ ubo ukpi kɔnakunwi. Amu ka bénye bánu laa na ɔmɛni ɔdi útebo lɛni ni, bábavumana bana bɔkali na nwuna lɛlɔ na básu banii baƒiɔ badi. 7 Amu na kesii kani na búbenye mɛni ni, ude kalɔ kammɔ Ɔga Publio kesii. Na ɔga ɔmɛni lɛnɔ ɔ́ƒɔ-bu ku kubiti, na ɔ́nu-bu lɛlɔ emeyi atɛ ƒui. 8 Amu uwi ɔmɛni kemo kani ni, Publio ɔti uuƒi. Na nwuna lɛlɔ lɛ́ƒɔ ogya, na ɔɔnyi kaƒɔ lɛnɔ. Na ka Paulo útéduo-nwu kudɔ na ɔ́kpali katɔ na úti enu ɔ́sia-nwu lɛlɔ ni, ɔlɛ ɔmmɔ ɔ́ba-nwu. 9 Ka bénu ɔlɛ ɔmmɔ bɔbwi ni, balɛne bani nkya kalɔ kammɔ lɛlɔ ƒui bálɛ bébo, na Paulo ɔ́bwi-ma. 10 Na ablala amɛni ɔsu ni, bébete-bu etela pii. Na ɔni na uwi údu ka bɔtɔlɔ mmɔ ni, béti etela ani ƒui bɔdubuti bɔda ulu béboku-bu. 11 Bɔ́kya mmɔ abuli atɛ asa na bɔ́tɔlɔ. Na bula bɔtɔlɔ kemo ni, búlie ɔkɔlɔ ɔni baalɔ banii Nta Baƒiɔ ɔni nási Aleksandria úbenye kalɔ kamɛni lɛlɔ na kɔyɔ uwi ɔmmɔ kemo. 12 Ka bɔ́ta mmɔ ni, ɔma udeedi ɔni búdi búnye ndi Sirakusa. Na búlie mmɔ lɛnɔ emeyi atɛ. 13 Ka bɔ́si mmɔ ni, bɔ́tu búnwini bútédu Regio. Na nwuna kadi kégye ni, ɔƒɛƒɛɛ ɔbuni ɔdi úkpo ɔ́si bula kama ɔni nébunku-bu, na útiku-bu na búbeduo Puteoli limeyi linyɔdi lɛlɔ. 14 Na mmɔ na bútánu baƒɔtaadine badi, na bévele-bu banii bulie-ma kudɔ emeyi maatɛ. Na ɔmɛni kama ka bɔ́ta mmɔ ni, bútéduo Roma. 15 Na ka banwa bani nkya Roma lɛnɔ bénu ka bɔ́si bɔdubo ɔsu ni, badi bási ɔgyu bábasiaku-bu na Apia Kuye. Na badi lɛnɔ bábasiaku-bu na likpo lɛni baalɔ Kuduokɔ Ɛtɛ. Ka Paulo ɔ́nu-ma ni, ɔ́gya Katɔti enu, na ɔ́sɔ ɔ́kɛ kayi úbu. 16 Amu na uwi ɔni na bútéduo Roma ni, béte Paulo kuƒi banii utélie kesii kani na ɔɔyɔ́. Na báya na bekpone bamɛni kemo unwi útaagyumana-nwu. 17 Amu na emeyi atɛ kama ni, Paulo ɔ́lɔ Yudaƒuɔ batɔnkune bani nkya mmɔ ƒui ɔ́sala. Ka bása ni, ɔ́su-ma ɔnini, “Banwa, Yudaƒuɔ bani nkya Yerusalem néƒie-mi na béti-mi béte Romaƒuɔ aban banii ɔtɛku-mi litemi ina ka ńtaƒiɔ ukyuli ɔdi iye bula bati kuuku ɔdi ala bɔbla bɔdi. 18 Romaƒuɔ bamɛni bátɛku-mi litemi na báwia ka nka banyonu-mi. Ɔsika ni, bátanu lɛla lɛni lɛlɔ benye badu-mi kɔtɔ aani kalɛ na Yudaƒuɔ batɔnkune bani néƒie-mi báwia. 19 Na uwi ɔni na Yudaƒuɔ bamɛni bénye bétile lɛla lɛmɛni ni, ɔ́ya na lɛ́su-ma nnii betiku-mi na lisie ntánu Ɔga Unengudi Kaesare ɔlati. Ɔsika mɔɔwia ka unu-mi lɛla lɛni mɔɔsu kalɔ, na ɔɔɔdi bɔyɔ na lɛ́yɔ ka lɛda mina kadi bekyuli kenye. 20 Ɔmɛni ɔsu na lɛ́lɔ-mii. Ɔsika Ukyuli Ɔƒunadi ɔni lɛlɔ na Israelƒuɔ basia anu ni, nwuna lɛlɔ na mbo bɔƒɔtaadi ɔsu na kɔgba kɔmɛni kɔda-mi lɛni.” 21 Amu na básu-nwu banini, “Abu ni, bútenu tɔ lɛla lɛdi bútasiku-ɔ lɛlɔ. Na bútaƒɔ ɔku iye linyesia likpidi lɛdi na ƒula lɛlɔ bútasiku banwa bani nási Yudea bebo mɛni ɔdi kudɔ. 22 Nsu bɔɔwia ka bunu lɛla lɛdi bɔsiku lɛla lɛni na áƒɔ ádi mɛni lɛlɔ. Ɔsika sɔsɔ ni, balásu lɛla lɛbuni lɛdi taasiku lɛkpa lɛmɛni lɛlɔ na kesi kesii.” 23 Amu na bése limeyi lɛdi bese, na bekyuli pii bébo-nwu kudɔ. Mmɔ na ɔ́tɛmi úte-ma ɔ́siku Katɔti lɛga kadikɔ lɛlɔ. Na ɔ́lɔ-ma kasusu úsienku kesii kani na Mose ku Katɔti kenye bediene bénweni ala bése básiku Yesu lɛlɔ. Na ɔ́tɛmiku-ma ɔ́si ɔtanta útédu useyi uwi. 24 Na bana akɔ bekyuli badi báƒɔ-nwu bádi, nsu badi lɛnɔ bátaƒɔ-nwu bátadi. 25 Amu na etemila amɛni ébenwini unyeƒi na bana akɔ. Na bégyingya uwi ɔni na Paulo ɔ́su-ma litemi likplodi lɛmɛni ɔnini, “Ɔdi litemi geen ka Katɔti Kɔyu kɔ́sia Yesaia lɛlɔ na ɔ́su bula bati kuuku ɔnini, 26 ’Sie tásu Yudaƒuɔ anii, “Bɛdubunu na bilénu kalɔ, na bɛdubɔnu na bilanu biláti.” 27 Ɔsika bekyuli bamɛni kɔyi kútile, na bebo atu ɔkplu na bébile bana anumi lɛnɔ. Si ɔɔɔdi lɛni ni, nka bana anumi adubɔnu, na bana atu lɛnɔ adubunu, na bana kɔyi lɛnɔ kɔdubɔbla nwaa na benwini bebo-mi kudɔ na lɛbwi-ma.’ ” 28 - 29 Amu na Paulo ɔ́wɔlɔ-ma bɔtɛmiku ɔnini, “Ɔlɛka lɛsu-mii na bɛti ka ni, bekyuli bɔƒɔ litemi lɛmɛni ni, béeti-ni béselaku bani naaadi Yudaƒuɔ. Na ama ni, badubɔƒɔ-ni!” 30 Amu na Paulo ɔ́kya mmɔ akwa anyɔ na kaduli kani na úvo kemo, na útaaƒɔ bekyuli bani ƒui muubo-nwu kudɔ. 31 Ɔ́kɔ Katɔti lɛga kadikɔ lɛsa ku kayi buse úte-ma, na ɔ́tina-ma ala ani nkɛnku Yesu Kristo lɛlɔ. Na ukyuli ukyuli útetile-nwu kuƒi.