Titi

Pwəə sɛ́bɛ́ rɛ́ ń kɛ̃ n pə

Titi

ni mú

Titi wɔ́ Pwəə kwã-lò mə̀dù. Pwəə byili bə̀ Titi wɔ́ ń byǐ zhə̀n zhə̀nà Kristə wẽ́. Ń lyǐrh mo bə̀ ń yà ń yẽ̌ mo Kərɛtɛ nɛ́ mùnì ga n kwɛrhɛ kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ dàl Kristə-lyì gùúlí rə̀ ŋwɛ́nɛ́ cɛmɛ nɛ́ wẽ́ mó náàcɛ̀nɛ́, sə n cír lyì n cĩ́ gùlú gakó yé né.

Ń ju kùr n byili mu Kristə-lyì gùúlí yé né cìnə́ bé gə́ mə̂ sə bə zə bə̀ cìn ní (1.1-16).

Rə̀myɛ́ kwã nɛ́, ń pɔ cícú bala bɛ́ ǹdə́ kana bɛ́ náncɛsɛ́ ǹdə́ ébwá-dàlá bɛ́ ǹdə́ yómə́ bé gakó shò-kwã nɛ́. Ń byili bə̀ Kristə pɔ ń cìn nə́ yilə, mùnì ga nə́ jǐrh ń lyì byɛ̀bɛ́ ń shàrh bə jǐrh wárhgáá, bə̀ só sə bə̀ wɛ̀rhɛ́ cɛ̀nɛ̀ twéé twéé (2.1-15). Rə̀myɛ́ kwã nɛ́, ń byili Titi ni Kristə-lyì bí gakó gə́ mə̂ sə bə zə bə̀ cìn ní (3.1-15).

Pwəə nə́ ń ce Titi

¹Wɔ́ àmyɛ́ Pwəə à nʼâ kɛ̃ sɛ́bɛ́ rɛ́ tɛ̀bɛ́. À wɔ́ Yi tùntùnnə̀ ǹdə́ Yezu Kristə tùntúm. Wɔ́ àmyɛ́ Yi wò bʼà zə byɛ̀bɛ́ rə̀ cír mó a bə̀ bə zù Kristə, sʼa ce bə lwar zhə̀n dɛ́ gə́ wɔ́ nɛ́, mùnì ga bə zhí mu kẽkẽ. ²Èta bə̀ mʼa dɛ̃̀ nyǔ mə̀ tʼâ la zhɔ̌ mɔ́ rə̀ bwəl be mə̀ nyí shãã ga mɔ́. Yi gə bwəl nyí, rə̀ tʼâ kwàrh yé. ³Sə yi rí tɛ̀bɛ́ rə̀ yʼà byili mú gə́ tú e yí, Yi nə́ Zwennə mó ce bə lwar ń zɔ̀mɛ̀ rɛ́. Wɔ́ zɔ̀mɛ̀ rɛ́ rə̀myɛ́ Yi pɔ nɛ nyí bʼà bwə̂l a byili.

⁴Titi, à nʼâ kɛ̃ sɛ́bɛ́ rɛ́ tɛ̀bɛ́ à la mɔ́ pɔ, bə̀ ǹ wɔ́ à byǐ zhə̀n zhə̀n Kristə wẽ́. Nə́ Yi-ni-zhú mú ce nə́ jǐrh kɔn rə̀dù. Nə́ Da Yi ǹdə́ nə́ Zwennə Yezu Kristə bʼa cĩ́ bwəl ǹ yó, sə bə pɔ̃́ yə̀-zùlə́!

Kristə-lyì gùúlí yé né cìnə́ bé

⁵À zhǐr a yẽ̌ mó Kərɛtɛ nɛ́ mùnì ga ń kwɛrhɛ kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ dàl Kristə-lyì gùúlí cɛmɛ nɛ́ wẽ́ mó cɛ̀nɛ̀, sə́ cír lyì ń cĩ́ gùlú gakó yé né. Lyǐrh kɔn dɛ̀bɛ́ à byili mú bə̀ cír mó shò-kwã nɛ́ mɔ́: ⁶Kristə-lyì gùlú yé né cə́bal bə mə̂ sə n yə̀ lò mɔ̀bɔ́ yò ŋwɛ́nɛ́ ń yó w yé. Ń mə̂ sə n yə̀ kɛ̃ mə̀dù byal, ń bə̀ká n nyǐ ń dõ yó w yé. Ń byâ bɛ́ mə̂ sə bə yə̀ Kristə-lyì nántwə̂rh, lyì bí bə̀kʼa zɔ̀m bə̀ yil námməlwɛ̀lɛ́ yé, sə bə yə̀ byâ byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê nyàm lò.

⁷Kristə-lyì gùlú yé né cə́bal wɔ́ Yi nyə̀ná nɛ́ sõ ń nə́ ń cili ní. Rə̀myɛ́ ce, ń bə mə̂ sə n zə yò bə̀ nʼê byili yé; ń bə̀ká n yə̀ cìn-byilu cə́bal yé; ń bə̀ká n yə̀ lyim cə́bal yé; ń bə̀ká n yə̀ sə̀-nyɔ̀rɔ́ yé; ń bə̀ká n yə̀ búlə́ cə́bal yé; ń bə̀ká n pyà wársɛ ǹdə́ yǔyǔ yé. ⁸Ń mə̂ sə n zwẽ zhələ náàcɛ̀nɛ́, sə n swéné kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ càn; ń mə̂ sə n yə̀ lò mɔ̀bɔ́ ń zhe ń cìn cɛ̀nɛ̀; ń mə̂ sə n yə̀ cángá cə́bal; ń mə̂ sə n yə̀ lyì-ècɛ̀n námpúm, lò mɔ̀bɔ́ ń yě ń tum párá; ⁹ń mə̂ sə n yə̀ lò mɔ̀bɔ́ ń zhe Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ zhə̀n dɛ́ ń wẽ́ ǹdə bə̀ gə́ cèrhè mò né. Èta ń mà n ŋwɛ̀nɛ́ n zə lyì bí dwã bɛ́ wun ni ǹdə́ còrhò mɔ̀bɔ́ mə̀ wɔ́ zhə̀nà. Ń mà n tó rə̀myɛ́ dɛnnɛ n byili lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ bə ń kàrmɔ́ só mó ne bə̀ bə̀ tɛ̀nɛ́ zhə̀n sɔ́má yó yé.

Lyì jàlà nʼê byili kàrmɔ̀ mɔ̀bɔ́ mə̀ də̀ zhə̀n mɔ́

¹⁰Zhə̀nà, lyì nánzhəzhɔ̌ bə shɛ̀ nyí zõ yé, sə wɔ́ Zhwifubá byɛ̀bɛ́ bə̀ zù Kristə mó bə̀ du. Bə̀ nʼê jə́jɛ̀rɛ́ lyì bí ǹdə́ zɔ̀mà nyɛ̀bɛ́ nə̀ bə kùr zhe. ¹¹Bə̀ nʼê zhìlì kâlsɛ námpúmə́ yò. Bə̀ nʼê byili kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ bə mə̂, bə̀ mʼê zwẽ wársɛ. Rə̀myɛ́ ce, cə̂r be bə̀ kʼê bə̀ zɔ̀m yé. ¹²Bə̀ yʼà zhe bə̀ lò mə̀dù bə̀ nʼê nyǐ ǹdə Yi nyì-zwennə ta. Ń wòwə̀: “Kərɛtɛ lyì bí nʼê gòm kɔma twéé twéé; bə̀ wɔ́ vwàmá nyɛ̀bɛ́ nə̀ bə càn; bə̀ wɔ́ nə̀wàcã̀nyɛla; wɔ́ jú mú yò ò zù bì.” ¹³Sə tɛ̀bɛ́ ń zɔ̀m mɔ́ wɔ́ zhə̀nà. Rə̀myɛ́ ce, bú bi náàcɛ̀nɛ́, mùnì ga bə̀ Yi-ni-zhú mú yə̀ zhə̀n sɔ́má yó, ¹⁴sə bə yẽ̌ Zhwifubá nyə̀ná nɛ́ nə̀ də̀ zhə̀n mɔ́ nɛ. Bə̀ mə̂ sə bə yẽ̌ lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ zhɔ̃̀ zhə̀n dɛ́ mɔ́ nyə́ né ne.

¹⁵Kɔn gakó wɔ́ wárhgáá lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ wɔ́ wárhgáá mɔ́ yilə. Sə byɛ̀bɛ́ bə̀ zhe jìmdì, bə zɛ̃̀ bə̀ tʼâ yâl bə zwẽ nyí mú, kaka də̀ wárhgáá bə̀ yil yé. Bə̀ wun ní ǹdə́ bə̀ lármɔ́ ga zhe jìmdì. ¹⁶Bə̀ nʼê wə̀l bə̀ bə̀ yě Yi párá, e jà bə̀ tùntwə̃̀ə̃̀ né nʼê byili bə̀ bə̀ yə̀l rə̀ pár yé. Bə̀ yò zhìlì; bə̀ tʼâ nyàm lò lò yé; bə̀ wàr kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ càn bə̀ nʼê wɛ̀rhɛ́ yé.

Cící Kristə-lò gakó

¹Sə è gə wɔ́ ǹmyɛ́ yilə, cèrhè kàrmɔ́ mɔ̀bɔ́ mə̀ ŋwɛ́nɛ́ zhə̀n sɔ́má yó mó lyì bí ni. ²Byili bala bɛ́ náncɛsɛ́ nɛ, bə̀ bə̀ mə̂ sə bə zə bə̀ cìn cɛ̀nɛ̀; lyì bí mə̂ sə bə nyɛ̀ bɛ̀ bə̀ tùntwə̃̀ə̃̀ né yilə; bə̀ tumə né mə̂ sə nə sú lyì bí yírh; bə̀ mə̂ sə bə zhí Yi ni kẽkẽ, sónó ǹdə́ yala nɛ zhìlù wẽ́. ³Sə́ byili kana bɛ́ náncɛsɛ́ myɛ nɛ bə̀ bə̀ zə bə̀ cìn cɛ̀nɛ̀ bə wɛ̀rhɛ́ Yi pùbùlə̀; bə̀ bə mə̂ sə bə zɔ̀m lyì bí dwã bɛ́ yil námməlwɛ̀lɛ́; bə̀ bə mə̂ sə bə yə̀ sɛ̃´ mɔ́ yómə́ yé; bə̀ mə̂ sə bə byili kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ càn, ⁴mùnì bə tó rə̀myɛ́ dɛnnɛ bə byili kə-bwə̃́ə̃́ bé ne bə̀ bə̀ swéné bə̀ byə́nə́ bé ǹdə́ bə̀ bə̀sɔ́ná bɛ́. ⁵Èta, bə̀ mʼa yə̀ wárhgáá, bə yə̀ lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ mʼa sú lyì bí yírh. Bə̀ mə̂ sə bə nyǐ bə̀ kâlsɛ́ yò; lyì bí swéné be, sə bə shɛ̀nɛ́ bə̀ byə́nə́ bé nyí ni. Èta, lò kə́ ń wàr ń bà n zɔ̀m Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ yò námməlwɛ̀lɛ́ yé.

⁶Cící ébwá-dàlá bɛ́ myɛ bə zə bə̀ cìn cɛ̀nɛ̀, bə̀ tumə né sú yírh; ⁷sə ǹmyɛ́ cìcì mú yə̀ myɔrhɔ nántwə̂ ǹ tùntwə̃̀ə̃̀ né ǹdə́ ǹ kɔn gakó wẽ́, ń zə ǹ cìn cɛ̀nɛ̀, sə́ byili kàrmɔ́ lyì bí ni zhə̀n zhə̀nà ǹdə́ ǹ wu gakó. ⁸Ǹ zɔ̀mà nɛ́ gə wɔ́ zhə̀nà, lyì bí tʼâ la ǹ sõ zɔ̌m yé. Èta, cìzhìl bʼa zə nə́ zwə̀ bé, bə̀ tʼâ la kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ wɔ́ lwɛlɛ nɔ bə zɔ̀m nə́ yil yé.

⁹Cící byɛ̀bɛ́ bə̀ wɔ́ yómə́ mó bə zwẽ bə̀ yó-cìnə́ bé nyí ni kɔn gakó wẽ́. Bə̀ bə̀kʼa cẽ bə̀ nyí ni yé, sə bə wɛ̀rhɛ́ bə̀ pùbùlə̀. ¹⁰Bə̀ bə̀kʼa myìnì bì yé, sə bə zə wu-põ ǹdə́ bɛ, mùnì bə ce lyì bí nyɛ̀ Yi nə́ Zwennə mó zɔ̀mɛ̀ rɛ́ nə́ rʼé byili mú kɔn gakó wẽ́.

¹¹Yi byili nə́ba rə̀ yò-ècɔ̀nɔ̀ w ò nʼô vwârh lyì bí gakó mó. ¹²Yò-ècɔ̀nɔ̀ w òmyɛ́ mɔ́ nʼô byili nə́ba bə̀ nə́ yẽ̌ lwɛlɛ ǹdə́ lũ w shilə námməlwâlsɛ dwí gakó ne, mùnì ga nə́ yə̀ lyì-twə̂rh, nə́ yə̀ wu-põ ǹdə́ wu-cángá cìnə́, bə̀ jʼa zhí Yi ni. ¹³Wɔ́ èta nə́ mə̂ sə nə́ wɛ̀rhɛ́ nɛ́ nə́ mʼé dɛ̃̀ wu-nyɔ̃̀ dɛ̃ rɛ́ tɛ̀bɛ́ nə́ Da Yi ǹdə́ nə́ Zwennə Yezu Kristə zùwə́ y la du lyì bí yírhə́ w mó. ¹⁴Ń pɔ ń cìn nə́myɛ̌ yilə, mùnì ga n vwârh nə́ba nə́ yə̀-bəlwàálɛ́ wa, n ce nə́ jǐrh ń lyì byɛ̀bɛ́ ń shàrh bə jǐrh wárhgáá, bə̀ só sə bə wɛ̀rhɛ́ cɛ̀nɛ̀ twéé twéé.

¹⁵Wɔ́ rə̀myɛ́ ǹ mə̂ sə́ byili ǹdə́ ŋwɔ̀nɔ́ w kɔ̀bɔ́ ǹ zhe mó, mùnì ń cící byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê cili ǹ zɔ̀mà nɛ́ mɔ́. Bə̀ká yẽ̌ bə̀myɛ́ mə̀dù ga pɔ̀ɔ́sɛ mɔ́ yé.

Kristə-lyì bí gə́ mə̂ sə bə zə bə̀ cìn ní

¹Byili Kristə-lyì bí ni náàcɛ̀nɛ́ bə̀ bə̀ zwẽ cɔ w yé né cìnə́ bé ǹdə́ lyì byɛ̀bɛ́ gakó bə̀ zhe ŋwɔ̀nɔ́ mɔ́ nyí ni. Bə̀ mə̂ sə bə shɛ̀nɛ́ bə wɛ̀rhɛ́ kɔn dɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê byili, sə bə̀ nʼê wɛ̀rhɛ́ kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ càn twéé twéé. ²Byili bi bə̀ bə̀ bə̀kʼa zɔ̀m lò yil námməlwɛ̀lɛ́, sə bə̀ bə̀kʼa bú dwã myɛ yé. Bə̀ yál wu-bɔ̀nɔ̀ cìnə́, sə bə wɛ̀rhɛ́ cɛ̀nɛ̀ twéé twéé ǹdə́ lyì bí gakó. ³Shãã ga nə́myɛ yʼâ yə̀l kaka yé. Nə́ yʼâ tʼá zwẽ nyí yé. Nə́ yʼâ tɛ̀nɛ́ zhə̀n sɔ́má yó yé. Wẽ̀ tɛ̀bɛ́ rə̀ bə càn yâl shil yʼà zù nə́ba, ce nə́ yʼâ jǐrh ǹdə yómə́ ta rə̀ yilə. Nə́ yʼâ nʼé dùr bwɛ̃̌, nə́ rʼé twĩ̀ tumə nyɛ̀bɛ́ nə̀ bə càn. Nə́ yʼâ bə lyì bí dwã bɛ́ só yé, bə̀myɛ yʼà bə nə́myɛ só yé.

⁴Sə Yi nə́ Zwennə mó byili numbyínə́ bé ne bə̀ ń wɔ́ wu-bɔ̀nɔ̀ ǹdə́ sónó cí, ⁵n zɛ̃̀ n vwârh nə́ba. È də̀ nə́ tumə né wɔ́ cángá yil yé. Wɔ́ ń gə́ zhe nɔ̀nɔ̀-dǔr ǹdə́ nə́ba mɔ́ yilə. Ń tó Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ dɛnnɛ n shàrh nə́ yə̀-bəlwàálɛ́, nə́ zɛ̃̀ nə́ nə lul nándùl ǹdə́ nyǔ nándùl. ⁶Yi ce Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ só nə́ yó w námpúm nə́ Zwennə Yezu Kristə jàn yilə. ⁷Wɔ́ Yi gə́ só nə́ba mɔ́ è ce rə wɛ̀rhɛ́ èta, rə̀ ce nə́ kʼé bə dwə́ə́re zhe yé. Èta, nə́ bʼâ nə nyǔ mú mə̀ tʼâ la zhɔ̌, nə́ rʼé dɛ̃̀ mɔ́.

⁸Zɔ̀mɛ̀ rɛ́ rə̀myɛ́ mɔ́ wɔ́ zhə̀nà. À nʼâ yâl bə̀ ǹ byili ri náàcɛ̀nɛ́. Èta, byɛ̀bɛ́ bə̀ zù Yi mú bʼa twĩ̀ tùm-ècɛ̀nà námpúm. Rə̀myɛ́ bʼa yə̀ kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ càn rə jʼa zhe kùr lyì bí gakó yilə. ⁹Sə è gə wɔ́ nə́ nàmbala bɛ́ yilə né, ǹdə́ búlə́ né, ǹdə́ nyə̀-pâr nyə̀ná Muyiisi nyə́ né shò-kwã nɛ́ mɔ́ yilə, sə bə̀ká ce ǹ cìn gàà yé, bə̀ nyə̀-pâr mâ rə̀myɛ́ yil wɔ́ kɔn nánfò, rə̀ bə kùr zhe yé. ¹⁰Lò mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń lwe Kristə-lyì bí dwã nɛ, sə́ byili mu. Ń gə yə̀ yẽ̌, sə́ kə́ bwérhé ń byili mu. Ń gə zɛ̃̀ ń yə̀ cili, rə̀myɛ́ yi ní, sə́ vùr mò. ¹¹Lwar bə̀ lò mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń twĩ̀ èta ŋwɛ́nɛ́ sɔ́má kɛ̀bɛ́ è bə càn yó. Ń gə cə̀ə̀lè ń nə́ ń wɛ̀rhɛ́ yə̀-bəlɔ̀lɔ́, ń nə́ ń cĩ́ dóó ń cìcì yó wə.

¹²À mʼa twĩ̀ Arətəmaasɛ ǹdə́ Tishiki ǹ sono. Sə bə̀ gə túwə́, sə́ ce jàn nɛ́ ń bə̀ ń nə nɛ Nikopoli ni. Wɔ́ gàà mɔ́ à nʼâ yâl a jòm né a bʼa dɛ̃̀ wàr rɛ́ lyãɔ̃. ¹³Ce jàn nɛ́ ń sɛ̃ Zənaasɛ mɔ́ ń yě nyə́ né náàcɛ̀nɛ́ mɔ́ ǹdə́ Apɔlɔɔsɛ nɛ, mùnì kaka bə̀kʼa mwìrì bì bə̀ sɔ́má y kǒ yil yé. ¹⁴Nə́ da-byâ Kristə-lyì bí myɛ mə̂ sə bə twĩ̀ tumə nyɛ̀bɛ́ nə̀ càn bə mʼe sɛ̃ lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ bə zhe ne.

¹⁵Byɛ̀bɛ́ gakó bə̀ ŋwɛ́nɛ́ ǹdə́ nɛ mɔ́ nʼê ce mó. Ce nə́ dɔwabá byɛ̀bɛ́ gakó bə̀ wɔ́ Yi lyì ǹdə nə́ ta mɔ́.

Yi bʼa cĩ́ bwəl á gakó yó!