Pwəə sɛ́bɛ́ rɛ́ ń kɛ̃ n pə

Orɔm

Kristə-lyì bí ni mú

Yezu Kristə gə́ bwìrhì kwã nɛ́, è wɛ̀rhɛ́ byinə màngɛlɛ́, rə̀myɛ́ yi ní ǹdə́ Zhwifubá byɛ̀bɛ́ bə̀ zù mù mú jàlà zhə̀l bə bwə̀l yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí Orɔm nɛ́. Rə̀myɛ́ yi ní, wɔ́ Orɔm ò yʼà wɔ́ cə-fɔ̀lɔ̀ kɔ̀bɔ́ ò lyì bí zhe jàn dɛ̃´dɛ̃´ du cɛmɛ nɛ́ dwã bɛ́ lũ w gakó wẽ́ mó. Pwəə kɛ̃ sɛ́bɛ́ rɛ́ tɛ̀bɛ́ ǹdə́ ń cìcì mú gwẽ̌ yə̀ ń nà Orɔm nɛ́ ji yé. Ń tó rə̀ dɛnnɛ n byili bə̀ wɔ́ Yi rə̀ ce n jǐrh Kristə tùntúm, mùnì ga n vò n bwə̀l yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí n byili tənə̀rh dwí gakó lyì nì.

Pwəə byili bə̀ yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí wɔ́ jàn tɛ̀bɛ́ rə̀ nʼê shí Yi sõ rə̀ vwârh lò mɔ̀bɔ́ gakó ǹ zhí Yi ni, kɔn ju kùr ǹdə́ Zhwifubá e mʼe yí byɛ̀bɛ́ bə̀ də̀ Zhwifubá mó. Ń byili myɛ bə̀ è gə wɔ́ Yi yilə, Zhwifubá ǹdə́ lyì bí dwã bɛ́ gakó wɔ́ dwə́ə́re cìnə́, bə̀ lò tɛ̀nɛ́ ń mà n wɔ̀ bə̀ ńmyɛ̌ nə́ ń zwẽ Yi nyə́ né ce, ń zhe bwìrì rə̀ yé né yé, bə̀ nə́ gakó wɔ́ yə̀-bəlɔ̀lɔ́ yómə́ (1.1–3.20).

Rə̀myɛ́ kwã nɛ́, Pwəə byili bə̀ wɔ́ lò mɔ̀bɔ́ gakó ǹ zhí Yezu Kristə ne, wɔ́ ǹmyɛ́ Yi ce ǹ kə́ ǹ bə dóó zhe yé. Wɔ́ Kristə Yi cír n yə̀ vwĩ̀-kɔna, ń jal mɔ́ ló tɛ̃´ byɛ̀bɛ́ bə̀ zù mù mú yə̀-bəlwàálɛ sǔbri nɔ yilə. Ń zwẽ nə́ba yə̀-bəlɔ̀lɔ́ yómdé wẽ́, nə́ zɛ̃̀ nə́ rʼé twĩ̀ cángá tumə ǹdə́ Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ jàn (3.21–8.39).

Rə̀myɛ́ kwã nɛ́, Pwəə byili bə̀, bá zà zà Zhwifubá nánzhəzhɔ̌ gə gwẽ̌ yə̀ yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí zwẽ myɛ, rə̀myɛ́ tʼâ yâl e byili bə̀ Yi kʼê tʼâ la bə̀ sõ cilu kə́dò gaga yé. Zhə̀nà, bə̀ gə kʼâ tú bə̀ zù Yezu Kristə, bə̀myɛ bʼa nə vwârh (9.1–11.36).

Rə̀myɛ́ kwã nɛ́, ń byili byɛ̀bɛ́ bə̀ zù Kristə mó gə́ mə̂ sə bə zə bə̀ cìn Kristə-lyì bí ǹdə́ lyì bí dwã bɛ́ wẽ́ né. Ń byili bə̀ Kristə-lyì bí mə̂ sə bə wɛ̀rhɛ́ nyí rə̀dù bə pyà yə̀-zùlə́ ǹdə́ kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ bʼa ce bə̀ gùlú w zhí Yi ni kẽkẽ twéé twéé (12.1–15.13).

1

Pwəə nə́ ń ce Orɔm Kristə-lyì bí

1Wɔ́ àmyɛ́ Pwəə à nʼâ kɛ̃ sɛ́bɛ́ rɛ́ tɛ̀bɛ́ à la ába pɔ. À wɔ́ Yezu Kristə tùntùnnə̀. Yi byẽ̀ nè bʼà yál ń tùntúm, rə̀ cír ne rə̀ yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí bwə̂l yilə.

2Rə̀ tó rə̀ nyì-zwennə bé dɛnnɛ rə bwəl yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí rə̀myɛ́ mɔ́ nyí shãã shãã ga rə̀ zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́. 3Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ nʼê zɔ̀m Yi Byǐ nə́ Cinu Yezu Kristə yò. Ń kwè numbyíní yala, bə lù mù Dəvyidi dwí rí wẽ́. 4Sə ń gə́ bwìrhì Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ jàn yil mó nʼê byili bə̀ ń wɔ́ Yi Byǐ ń zhe jàn nánfɔ̀lɔ̀. 5Yi sɛ̃ nɛ, rə ce a jǐrh rə̀ tùntúm, Yezu Kristə jàn yilə, mùnì ga tənə̀rh dwí gakó lyì ŋwɛ̀nɛ́ bə zwẽ nyí bə zù mù, sə bə wɛ̀rhɛ́ ń pùbùlə̀, ń yil lé còrhó yilə. 6Yi gə́ byẽ̀ ámyɛ á jǐrh Yezu Kristə lyì mú ce, á ŋwɛ́nɛ́ lyì bí bə̀myɛ́ wẽ́.

7Ámyɛ̌ byɛ̀bɛ́ gakó á ŋwɛ́nɛ́ Orɔm nɛ́ mɔ́, Yi só ába, rə byẽ̀ ába á jǐrh rə̀ lyì. Nə́ Da Yi ǹdə́ Cinu Yezu Kristə bʼa cĩ́ bwəl á yó, sə bə pə ába yə̀-zùlə́!

Pwəə nə́ ń yâl n vò n gwɛ̃ Orɔm Kristə-lyì bí ni

8À bʼa jɛ̀rɛ̀ a tó Yezu Kristə dɛnnɛ a ce à Yi rí nə̀bán á gakó yilə, bə̀ lyì bí nʼê zɔ̀m á Yi-ni-zhú mú yò lũ w púlə́púlə́ wẽ́. 9À nʼâ bwə̀l yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí à mʼâ twĩ̀ Yi tum dí ǹdə́ à wu gakó. À gə nʼâ lwə̀l lè gakó, à tʼâ swě á yò yé, sə Yi cìcì yě bə̀ wɔ́ zhə̀n à nʼâ zɔ̀mà. 10À nʼâ lwə̀l lè twéé twéé, ǹdə́ kɔn gə wɔ́ rə̀myɛ́ pùbùlə̀, sʼa ŋwɛ̀nɛ́ a bə̀ á sono. 11À nʼâ yâl ǹdə́ à wu gakó a bà, mùnì ga Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ tó à dɛnnɛ e pə ába è pansɛ́, mùnì á ŋwɛ̀nɛ́ á zhí Yi ni kẽkẽ. 12Kɔn du, à yě bə̀ à gə tú á sono, á Yi-ni-zhú mú bʼa pɛ̃ wu-jɔ̀, sə àmyɛ nyân mɔ́ bʼa pə wu-jɔ̀ ámyɛ nɛ.

13Da-byâ, à nʼâ yâl bʼâ lwar bə̀ twər nánzhəzhɔ̌ à yʼà nʼâ yâl a bə̀ á sõ, sə wɔ́ kɔn rə̀ cə̀r nè; wɔ́ rə̀myɛ́ è ce à gwẽ̌ yə̀ ŋwɛ̀nɛ́ a bə̀ yé. À yʼà nʼâ yâl bʼà tum dí zə kùr á sõ ǹdə cɛmɛ nɛ́ dwã bɛ́ wẽ́ mó ta. 14Kɔn wɔ́ nyɔ́ɔ́ ǹdə́ nɛ bʼà twĩ̌ byɛ̀bɛ́ bə̀ yírhə́ púr bə̀ yě sɛ́bɛ́ mɔ́, ǹdə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ yírhə́ yə̀ púr bə̀ yə̀l sɛ́bɛ́ mɔ́ ga yilə. 15Wɔ́ rə̀myɛ́ è ce, à nʼâ yâl a bə̀ a bwə̀l yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí a byili ámyɛ̌ byɛ̀bɛ́ á ŋwɛ́nɛ́ Orɔm nɛ́ mɔ́ myɛ nɛ.

Yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí zhe jàn

16À tʼâ dùr cìzhìl ǹdə́ yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí bwə̂l yé, bə̀ rə̀ wɔ́ Yi jàn rə̀ mʼê vwârh lò mɔ̀bɔ́ gakó ǹ zhí Yi ni, e ji kùr ǹdə́ Zhwifubá e mʼe yí byɛ̀bɛ́ bə̀ də̀ Zhwifubá mó. 17Yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí nʼê byili bə̀ lò gə zhí Yi ni, rə̀ nʼê vùr ǹ dwə́ə́ré, bə̀ kɔn gakó wɔ́ ǹdə́ Yi-ni-zhú mú jàn. Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀: “Lò mɔ̀bɔ́ ǹ zhí Yi ni, ǹ kə́ ǹ bə dóó zhe yé. Ǹ bʼâ zə nyǔ.”

Lyì bí gakó wɔ́ yə̀-bəlwàálɛ cìnə́

18Yi zhǐ Arəzana w rə̀ lyim nʼê yì lyì bí yə̀-bəlwàálɛ́ ǹdə́ lwɛlɛ tɛ̀bɛ́ gakó bə̀ nʼê wɛ̀rhɛ́ mɔ́, ǹdə́ bə̀ tùntùm-bəywààlɛ́ rə̀ nʼê cə̀r zhə̀n dɛ́ yé ne mó yilə. 19Lò gə́ wɔ̌ ń mà n tó né n lwar Yi gə́ wɔ́ nɛ́ mɔ́ wɔ́ pamparɛ̃ɛ̃ ǹdə́ bɛ, bə̀ rə̀ cìcì mú byili ri bi. 20Rə̀ jàn dɛ́ rə̀ bə swɛ̃´ zhe mó ǹdə́ rə̀ gə́ wɔ́ nɛ́ mɔ́ yʼà shèè, sə lũ w kùr-ju yi ní ga, lyì bí wɔ̌ bə tó wẽ̀ dé tɛ̀bɛ́ rə̀ wɛ̀rhɛ́ mɔ́ dɛnnɛ bə nə tɛ̀bɛ́ rə̀ yʼà shèè mó ǹdə́ bə̀ surhə. Rə̀myɛ́ ce, lò ǹ gə zɛ̃̀ ǹ wò bə̀ ǹ bə rə̀myɛ́ nɛ, wɔ́ ǹmyɛ́ yò. 21Lyì bí yě Yi párá, sə ǹdə́ rə̀myɛ́ ga, bə̀ tʼâ cèrhé re, bə̀ jʼà tʼâ ce rə̀ nə̀bán ǹdə bə̀ gə́ yʼà mə̂ sə bə wɛ̀rhɛ́ nɛ́ yé. Bə̀ surhə né gə́ yə̀ pul, kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê bùl bə̀ wẽ́ mó myɛ jʼà bə kùr zhe mó ce, bə̀ ŋwɛ́nɛ́ cə-byṹ wẽ́. 22Bə̀ zhe bə̀ bə̀myɛ́ lɔ́wá, bə jʼà yə̀ lɛ́ yé. 23Bə̀ tʼâ cèrhé Yi rí tɛ̀bɛ́ rə̀ də̀ cu kɔn gaga mɔ́ ǹdə bə̀ gə́ yʼà mə̂ sə bə cèrhé re né yé. Bə̀ kʼâ nʼê wɛ̀rhɛ́ wẽ̀ rə̀ nyɛrhɛ numbyíní y è tʼâ mɛ̃ nɛ́ mɔ́, bə̀ wɛ̀rhɛ́ wẽ̀ rə̀ nyɛrhɛ kúmsi myɛ, rə̀ tɛ̀ nyɛrhɛ nə̀rh sə̀na wẽ̀, rə̀ tɛ̀ nyɛrhɛ dɔma, bə̀ nʼê cèrhé.

24Wɔ́ rə̀myɛ́ è ce, Yi yẽ̌ be bə jʼâ nʼê twĩ̀ tùntùm-bəywààlɛ́ ǹdə bə̀ gə́ nʼê yâl nɛ́, bə̀ mʼê cɔ̀ bə̀ yala nɛ́ bə̀ cìcì nì ǹdə́ bə̀ cìzhìl tumə né. 25Bə̀ kwè zhə̀n dɛ́ bə mʼe lyə́r kɔma, bə̀ kʼâ nʼê wùlì tɛ̃´ bə̀ cèrhé wẽ̀ tɛ̀bɛ́ Yi wɛ̀rhɛ́ mɔ́, bə yẽ̌ rə̀ Wârhna mɔ́ cìcì mú ni. E jà wɔ́ ńmyɛ̌ ń mə̂ dwã ǹdə́ còrhó byinə nə̀ bə zhɔ̌ zhe yilə! Amɛ̀n!

26Wɔ́ rə̀myɛ́ è ce, Yi yẽ̌ be bə̀ cìzhìl tùntwə̃̀ə̃̀ né shilə né wẽ́. Bə̀ kana bɛ́ yẽ̌ bə̀ gə́ yʼà mə̂ sə bə pyẽ̀ né ǹdə́ bə̀ byə́nə́ bé mó ne, bə̀ kʼâ nʼê zə dwã bə̀ pyẽ̀. Numbyíní jʼà bə mə̂ sʼe wɛ̀rhɛ́ èta yé. 27Bə̀ bala bɛ́ myɛ yẽ̌ kana bɛ́ nɛ, kʼâ wɔ́ bə̀ dwã bala bɛ́ shil rə̀ zù bì, bə̀ nʼê zə dwã bə̀ pyẽ̀. Bə̀ nʼê twĩ̀ tùm-bəywààlɛ̀ ǹdə́ dwã, e jà numbyíní bə mə̂ sʼe wɛ̀rhɛ́ èta yé. Sə bə̀ cìcì tùm-bəywààlɛ́ ce bə̀ nʼê nɛ còrhò-tum.

28Bə̀ gə́ yə̀ shɛ̀nɛ́ bə tó Yi ni mú ce, Yi yẽ̌ be bə tó bə̀ surhə né námbəjə́ə́lé kùrə̀, bə̀ nʼê wɛ̀rhɛ́ kɔn dɛ̀bɛ́ bə̀ bə mə̂ sə bə wɛ̀rhɛ́. 29Bə̀ wun ní sú ǹdə́ tùntùm-bəjə́ə́le dwí gakó. Bə̀ nʼê twĩ̀ lwɛlɛ; bə̀ wɔ́ sə̀cír-nyəla; bə̀ nʼê dùr bə̀ dwã bɛ́ bwɛ̃̌. Bə̀ wun nyɛ̌ bárhɛ́; bə̀ wɔ́ lyì-gurnə; bə̀ wɔ́ búlə́ cìnə́; bə̀ nʼê myìnì bə̀ dwã bɛ́; bə̀ nʼê wɛ̀rhɛ́ yààyàà. 30Bə̀ nʼê shèè bə̀ dwã bɛ́, bə̀ mʼê zɔ̀m bə̀ sõ. Bə̀ wɔ́ Yi zwə̀. Bə̀ nʼê fulsi bə̀ dwã bɛ́; bə̀ zhe cìn-còrhó; bə̀ nʼê zhẽ̌ bə̀ cìn dɛ̃̌. Bə̀ wɔ́ surhə námməlwâlsɛ cìnə́; bə̀ tʼâ zwẽ bə̀ dabá ǹdə́ bə̀ nábá nyí ni yé. 31Bə̀ wɔ́ bə-surhə-zhe cìnə́; bə̀ tʼâ pyìrh bə̀ nyì-bwelé yé. Bə̀ wɔ́ bə-wun-zhe cìnə́; bə̀ wɔ́ wu-kùùlì cìnə́. 32Ǹdə́ bə̀ yě bə̀ nyǐ Yi bʼa kə́ lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê wɛ̀rhɛ́ èta mɔ́ bùrsì ǹdə́ cu ga, bə̀myɛ́ cìcì mú nʼê wɛ̀rhɛ́ èta, bə jʼà só lyì bí dwã bɛ́ byɛ̀bɛ́ bə̀myɛ nʼê wɛ̀rhɛ́ èta mɔ́.

2

Yi nʼê bùr lyì bí gakó bùrsì ǹdə́ zhə̀nà

1Ǹmyɛ́ mɔ̀bɔ́ ǹ nə́ ǹ kɛ́ ǹ dwã bɛ́ bùrsì bə̀ bə̀ dó mó, wɔ́ ǹ cìcì nyɛ̌sɛ́ ǹ nə́ ǹ kɛ́. Bá ǹ gə wɔ́ nɛ́ yil myɛ, ǹ gə nə́ ǹ kɛ́ ǹ dwã bɛ́ bùrsì, ǹmyɛ́ ǹdə́ bə̀myɛ́ ga tùntwə̃̀ə̃̀ né jʼà wɔ́ rə̀dù mú ce, ǹ tá ǹ la bwìrì nɔ yé. 2Nə́ yě bə̀ Yi nʼê bùr lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê wɛ̀rhɛ́ èta mɔ́ bùrsí ǹdə́ zhə̀nà. 3Ǹ nə́ ǹ bùl bə̀ ǹ gə nə́ ǹ kɛ́ ǹ dwã bɛ́ byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê wɛ̀rhɛ́ èta mɔ́ bùrsì, ǹmyɛ́ ǹdə́ bə̀myɛ́ ga tùntwə̃̀ə̃̀ né jʼà wɔ́ rə̀dù, ǹ bʼâ lú Yi bùrsí yé né? 4Yi wɔ́ wu-bɔ̀nɔ̀ cí, rə̀ tʼâ pɔpwɛrɛ ǹdə́ yò yé. Sə ǹ nə bə̀ká tə̀ rə̀myɛ́ yil ń fulsi ri yé. Lwar bə̀ rə̀ gə́ nʼê wɛ̀rhɛ́ wu-bɔ̀nɔ̀ èta mɔ́, wɔ́ yál rə̀ nʼê yâl bə̀ ǹ pyìrhí ǹ wu.

5Sə ǹ nə́ ǹ wɛ̀rhɛ́ yó-kùlù, ǹ bə shɛ̀ ǹ wu pyìrhú yé. Wɔ́ rə̀myɛ́ è ce, Yi lyim bʼa zɛ̃̀ ǹdə́ mɔ́ dɛ̃ rɛ́ tɛ̀bɛ́ rə̀ la bùrsí kɔ́ ǹdə́ zhə̀n mɔ́ yùwə̀. 6Rə̀ bʼa kwɛ̃̌ lò gakó kɔn mɛrhɛ ǹdə́ ǹ tùntwə̃̀ə̃̀ né. 7Rə̀ bʼa pə nyǔ mə̀ tʼâ la zhɔ̌ byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê ce jàn nɛ́ ǹdə́ cɛ̀nɛ̀ wɔ̀rhɔ́, bə̀ mʼê pyà zùwə́ ǹdə́ còrhó ǹdə́ nyǔ mə̀ tʼâ la zhɔ̌. 8Sə rə̀ lyim bʼa cààsɛ̀ ǹdə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ tʼâ shɛ̀nɛ́ rə̀ nyí ni, bə jʼà bə shɛ̀ zhə̀n dɛ́ yò mó, bə̀ gə́ nʼê yẽ̌ bə̀ cìn nì bə̀ pɛ lwɛlɛ rɛ́ nɛ mɔ́ yilə. 9Lò mɔ̀bɔ́ gakó ǹ nə́ ǹ twĩ̀ lwɛlɛ, zwini ǹdə́ wu-zhìlù bʼa zə mɔ́, sə wɔ́ Zhwifubá bə̀ mʼa yə̀ nã́yə́ə́ bé, lyì bí dwã bɛ́ zɛ̃̀ bə pú. 10Sə Yi bʼa pə zùwə́ ǹdə́ còrhó ǹdə́ yə̀-zùlə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê wɛ̀rhɛ́ cɛ̀nɛ̀ mɔ́ mə̀dù mə̀dù gakó ne, sə wɔ́ Zhwifubá bə̀ mʼa kʼe yə̀ nã́yə́ə́ bé, lyì bí dwã bɛ́ zɛ̃̀ bə pú. 11Zhə̀nà, bə̀myɛ́ ga wɔ́ kɔn rə̀dù Yi yé né.

12Byɛ̀bɛ́ gakó bə̀ nʼê wɛ̀rhɛ́ yə̀-bəlwàálɛ ǹdə́ bə̀ yə̀l Muyiisi nyə́ né ga mɔ́ myɛ bʼa cì, ǹdə́ nyə́ né yə̀ bə̀ bùrsì kɛ́ yé. Sə byɛ̀bɛ́ bə̀ yě ne, bə jʼà nʼê wɛ̀rhɛ́ yə̀-bəlwàálɛ mɔ́, Yi bʼa kə́ bə̀ bùrsì ǹdə nyə́ né gə́ nʼê byili ní. 13È də̀ byɛ̀bɛ́ bə̀ só Muyiisi nyə́ né cilu mú bə̀ kʼê bə dóó zhe yé. Wɔ́ byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê cili ni, bə zɛ̃̀ bə̀ nʼê wɛ̀rhɛ́ ǹdə nə̀ gə́ nʼê byili ní mú bə̀ bə dóó zhe yé.

14Byɛ̀bɛ́ bə̀ də̀ Zhwifubá, bə̀ yə̀l Muyiisi nyə́ né, bə̀ jʼà nʼê wɛ̀rhɛ́ ǹdə nə̀ gə́ nʼê byili ní mú, ǹdə́ bə̀ yə̀l nè ga, wɔ́ bə̀ cìcì mú bə̀ jʼâ wɔ́ nɛ. 15Sə bə̀ nʼê tó bə̀ tùntwə̃̀ə̃̀ né nə̀myɛ́ dɛnnɛ bə̀ byili bə̀ Yi nyə́ né kɛ̃ bə̀ wun ní wẽ́. Bə̀ yě rə̀myɛ́ bə̀ wẽ́ pamparɛ̃ɛ̃. Bə̀ zhe surhə né nyɛ̀bɛ́ nə̀ ce, bə̀ gə dó myɛ, bə̀ yě, bə̀ gə yə̀ dwé myɛ, bə̀ yě. Rə̀myɛ́ cìcì nʼê byili bə̀ nyə́ né kɛ̃ bə̀ wẽ́. 16Rə̀myɛ́ gakó bʼa yə̀ pamparɛ̃ɛ̃ dɛ̃ rɛ́ tɛ̀bɛ́ Yi la tó Yezu Kristə dɛnnɛ rə kə́ kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ shèè numbyíní wu w wẽ́ mó bùrsí mú, ǹdə yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí à nʼâ bwə̀l mó gə́ nʼê byili ní.

Mɔ̌ ń wɔ́ Zhwifu páá?

17Ǹmyɛ́ mɔ̀bɔ́ ǹ nə́ ǹ wə̀l bə̀ ǹ wɔ́ Zhwifu, ǹ zhí Muyiisi nyə́ né ne, ǹ nə́ ǹ zhẽ̌ ǹ cìn dɛ̃̌ bə̀ ǹ wɔ́ Yi lò, 18ǹ yě rə̀ pùbùlə̀ né, ǹ nə́ ǹ tó kɔn dɛ̀bɛ́ nyə́ né nʼê byili mú dɛnnɛ ǹ cír tɛ̀bɛ́ rə̀ mâ. 19Ǹ nə́ ǹ bùl bə̀ ǹ wɔ́ lyìlyə̂r vwanna, bə̀ ǹ wɔ́ pwẽ̀ lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ ŋwɛ́nɛ́ cə-byín wẽ́ mó yilə, 20bə̀ ǹ nə́ ǹ pul yə̀l-nə̀-kùrə̀ cìnə́ surhə, bə̀ ǹ wɔ́ byɛ̀bɛ́ bə̀ wɔ́ ǹdə bə̀sɔ́ná ta mɔ́ cə̀rhnə̀. Ǹ nə́ ǹ bùl ǹdə́ ǹ wu gakó bə̀ nyə́ né pul zhə̀n ǹdə́ kɔn gakó lwar sɔ́má nə pɔ̃́. 21Ǹmyɛ́ yě ǹ dwã bɛ́ còrhò, byè yil ǹ nə zɛ̃̀ ǹ wàr ǹ cìn ǹ nə́ ǹ cèrhè? Ǹ zhe bə̀ lò bə̀ká n ŋwɔ̀ yé, ǹmyɛ́ cìcì mú jà ǹ nə́ ǹ ŋwɔ̀là. 22Ǹ nə́ ǹ byili bə̀ lò bə̀ká n fwə̂l yé, ǹmyɛ́ cìcì mú jà ǹ nə́ ǹ fwə̀lə́. Wẽ̀ tɛ̀bɛ́ rə̀ də̀ Yi mú zwə́l wɔ́ súsúlú ǹ sõ, ń jà ǹ nə́ ǹ ŋwɔ̀l wẽ̀ tɛ̀bɛ́ rə̀ ŋwɛ́nɛ́ wẽ̀ dé rə̀myɛ́ mɔ́ jìsí wẽ́ mó ǹ yè. 23Ǹ nə́ ǹ zhẽ̌ ǹ cìn dɛ̃̌ bə̀ ǹ yě nyə́ né, ń jà ǹ tá ǹ wɛ̀rhɛ́ ǹdə nə̀ gə́ nʼê byili ní yé. Lwar bə̀ èta mɔ́ wɔ́ Yi ǹ nə́ ǹ fulsi. 24Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀: “Wɔ́ ámyɛ̌ Zhwifubá á ce byɛ̀bɛ́ bə̀ də̀ Zhwifubá mó nʼê tùrh Yi.”

25Ǹ gə nə́ ǹ wɛ̀rhɛ́ ǹdə nyə́ né gə́ nʼê byili ní, ǹ góm mó zhe kùrə̀, sə ǹ gə tá ǹ wɛ̀rhɛ́ ǹdə nə̀ gə́ nʼê byili ní, ǹmyɛ́ ǹdə́ lò mɔ̀bɔ́ ń yə̀ gòm ga wɔ́ kɔn rə̀dù.2.25 Gwɛ̃ bə̀ gə́ byili zɔ̀mà nɛ́ jàlà kùr mə̀gã̌ mɔ́. Bə̀ byili góm mó kùr gə́ nʼê yâl e wɔ̀ nɛ́ gàà mɔ́.26Lò mɔ̀bɔ́ ń yə̀ gòm, n jà ń nə́ ń wɛ̀rhɛ́ ǹdə nyə́ né gə́ nʼê byili ní, Yi tʼâ la mɔ nyǔ ǹdə lò mɔ̀bɔ́ ń gòm ta? 27Mɔ̀bɔ́ ń yə̀ gòm, n jà ń nə́ ń wɛ̀rhɛ́ ǹdə nyə́ né gə́ nʼê byili ní mú, ń mà n byili ǹmyɛ́ mɔ̀bɔ́ ǹ tá ǹ wɛ̀rhɛ́ ǹdə nyə́ né gə́ nʼê byili ní mú ni bə̀ ǹ dówə́, ń jʼâ gõ, ǹ zhe nyə́ né sɛ́bɛ́ rɛ́.

28È də̀ lò mɔ̀bɔ́ ń tùntwə̃̀ə̃̀ né wɔ́ ǹdə Zhwifu ta lyì bí yírhə́ w mó ń wɔ́ Zhwifu páá yé. È də̀ góm mó mɔ̀bɔ́ lyì bí yírhə́ nə mɔ́ mə̀ wɔ́ góm mó páá mɔ́ yé. 29Zhwifu páá mɔ́, wɔ́ mɔ̀bɔ́ ń wɔ́ Zhwifu ń wu w wẽ́ mó. Góm mó páá mɔ́ myɛ wɔ́ mɔ̀bɔ́ mə̀ ŋwɛ́nɛ́ ǹ wu w wẽ́, mə̀ nʼê shí Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ sõ mó, sə è də̀ mɔ̀bɔ́ bə̀ wɛ̀rhɛ́ ǹdə bə̀ gə́ kɛ̃ nyə́ né sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ mó ta mɔ́ yé. Zhwifu páá tá ń pyà còrhó numbyínsí sõ yé. Wɔ́ Yi sõ ń nə́ ń nɛ còrhó né.

3

1È gə wɔ́ èta, wɔ́ bə̀kɔ́n ǹdə́ rə̀ dõ Zhwifubá myɛ̌ mʼê du lyì bí dwã bɛ́? Nà góm mó myɛ̌ zhe kùrə̀? 2Zhə̀nà, rə̀ zhe kùr wẽ̀ nánzhəzhɔ̌ wẽ́. Nã́yéé ré, wɔ́ Zhwifubá ne Yi jɛ̀rɛ̀ rə pə rə̀ nyə́ né, mùnì ga nə yə̀ bə̀ sõ. 3Sə bə̀ jàlà gə zɛ̃̀ bə̀ yə̀ nyí zwẽ, rə̀myɛ́ nə wɔ̌ rə̀ bʼa ce Yi zhɛ́rhɛ́ rə̀ nyì-bwelé yə́? 4Kɔn wàr yé. Lwarna bə̀ numbyínsí gə nʼê gòm kɔma myɛ, Yi tʼâ gòm kɔma gaga yé. Bə̀ kɛ̃ rə̀ zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀:

“Bə̀ nʼê tó ǹ zɔ̀mà nɛ́ dɛnnɛ bə lwar bə̀ ǹ bə dóó zhe yé.

Ǹ gə yú bùrsì jàà wà, ǹ nə́ ǹ jí bwìrì.”

5Nə́myɛ̌ lwɛlɛ rɛ́ gə nʼê ce bə̀ lwar bə̀ Yi wɔ́ cángá cí, wɔ́ bə̀kɔ́n nə́ bʼâ wɔ̀? Nə́ wɔ̌ nə́ bʼâ wɔ̀ bə̀ rə̀ tumə né də̀ cángá, rə̀ lyim gə́ nʼê zɛ̃̀ nə́ yó w mó yilə? À zɔ̀mà nɛ́ nyɔ̀nɔ̀ mɔ́ wɔ́ numbyíní zɔ̀mà. 6Zhə̀nà, Yi wɔ́ cángá cí. È gə yʼà də̀ rə̀myɛ́, etər rə̀ yʼà bʼa tó né rə bùr lũ w bùrsì?

7Àmyɛ́ kɔma bɛ́ gə ce lyì bí lwar pamparɛ̃ɛ̃ bə̀ Yi wɔ́ zhə̀n cí, rə̀ còrhó yilə, bə̀kɔ́n yil à bùrsì nə bʼa kʼe kə́ ǹdə yə̀-bəlwàálɛ cí ta? 8Lyì jàlà nʼê gòm kɔma bə̀ ce nə́ nyí ni bə̀ nə́ rʼé wə̀lə̀: “Wɛ̀rhɛ́na nə́ wɛ̀rhɛ́ lwɛlɛ, mùnì ga cɛ̀nɛ̀ tó rə̀ dɛnnɛ rə yə̀ nɛ́.” È nə gə yʼà wɔ́ zhə̀nà, bə̀kɔ́n yil nə́myɛ̌ cìcì mú nə tʼá wɛ̀rhɛ́ lwɛlɛ? Lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê zɔ̀m èta mɔ́ mə̂ dwã ǹdə́ còrhò-tum.

Lò tɛ̀nɛ́ ń bə dóó zhe yé

9À nə mʼa wɔ̀ bə̀ byè? Nə́myɛ̌ Zhwifubá nə du lyì bí dwã bɛ́? Gaga! À jɛ̀rɛ̀ a byili bə̀ nyǐ Zhwifubá ǹdə́ lyì bí dwã bɛ́ gakó wɔ́ lwɛlɛ yómə́. 10Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀:

“Lò mə̀dù ga tɛ̀nɛ́ ń wɔ́ cángá yé.

11Lò mə̀dù ga myɛ tɛ̀nɛ́ ń zhe surhə yé.

Lò tɛ̀nɛ́ ń nə́ ń pyà Yi ǹdə́ ń wu gakó yé.

12Bə̀ gakó mù dwã nɛ bə ywə̀r bə yẽ̌ sɔ́má y kɛ̀bɛ́ è càn mɔ́ nɛ bə jé bə tu pɔ̀rɔ́ wa.

Mə̀dù ga tá ń wɛ̀rhɛ́ cɛ̀nɛ̀ yé.

13Bə̀ byã-mə́gɔ̀ɔ́lɛ́ nyɛ̌ ǹdə lú-bɔ̀là byɛ̀bɛ́ bə̀ nyə́ yə̀ pyi ta.

Bə̀ nʼê zə bə̀ mə̀jə̀ə̀lé bə̀ yǔr lyì bí.

Bə̀ nyì-zɔ̀mà nɛ́ nə̀ nʼê dwi bə̀ nyǔ w mú, wɔ́ ǹdə kùwə̀ swã̀ ta.

14Bə̀ nyə́ né sú ǹdə́ zɔ̀m-yàr ǹdə́ bwəlse dúdú.

15Bə̀ nə̀rh lum ǹdə́ e vò e ló jal tɛ̃´.

16Bə̀ gə tó mə̀gã̌ gakó, wɔ́ cɛ cɔ̌ ǹdə́ zúzúnú dúdú.

17Bə̀ yə̀l yə̀-zùlə́ sɔ́má y shò yé.

18Bə̀ tʼâ dùr Yi yé.”

19E jà nə́myɛ̌ yě bə̀ kɔn dɛ̀bɛ́ gakó nyə́ né nʼê byili mú, wɔ́ byɛ̀bɛ́ nə̀ cǐ mú yilə. Èta, numbyíní èdù ga wàr e bʼa púr è nyí e jí bwìrì yé, bə̀ è gə wɔ́ Yi yilə, lyì bí gakó zhe dwə́ə́re. 20Lò tɛ̀nɛ́ ń wɔ̌ ń mà n zhì Yi yé né n jí bwìrì ń gə́ nə́ ń zwẽ rə̀ nyə́ né yil yé, bə̀ nyə́ né tum dí wɔ́ nə ce numbyíní lwar bə̀ è wɔ́ yə̀-bəlɔ̀lɔ́ cí.

Yi ce byɛ̀bɛ́ bə̀ zhí Yezu Kristə ne mó kʼê bə dwə́ə́re zhe yé

21Èlâsɛ̃´, Yi byili rə̀ gə́ nʼê tó né rə ce nə́ kʼé bə dwə́ə́re zhe mó, sə rə̀myɛ́ də̀ nyə́ né jàn yil yé. Nyə́ né cìcì mú ǹdə́ Yi nyì-zwennə bé ga jɛ̀rɛ̀ bə ji rə̀ yə̀-bya. 22Lyì bí byɛ̀bɛ́ gakó bə̀ zhí Yezu Kristə ne mó, Yi ce bə̀ kʼê bə dwə́ə́re zhe yé. Wɔ́ èta rə̀ nʼê wɛ̀rhɛ́ nɛ́ ǹdə́ lyì bí byɛ̀bɛ́ gakó bə̀ zhí mu mú, bə̀ lyì bí gakó wɔ́ kɔn rə̀dù: 23lyì bí gakó wɛ̀rhɛ́ yə̀-bəlwàálɛ, ce bə̀ twə́r kʼê tɛ̀nɛ́ Yi zùwə́ y wẽ́ yé. 24Sə Yi pɔ bɛ rə̀ pɛnɛ́ y nánfò. Rə̀ ce bə̀ kʼê bə dwə́ə́re zhe rə̀ wu-bɔ̀nɔ̀ w jàn yilə, bə̀ wɔ́ Yezu Kristə ń vùr bè lwɛlɛ rɛ́ wẽ́. 25-26Wɔ́ Yezu Kristə Yi cír n yə̀ vwĩ̀-kɔna, ń jal mɔ́ ló tɛ̃´ byɛ̀bɛ́ bə̀ zù mù mú yə̀-bəlwàálɛ sǔbri nɔ yilə. Yi tó vwĩ̀ rí rə̀myɛ́ mɔ́ dɛnnɛ rə byili bə̀ rə̀ wɔ́ cángá cí. Shãã ga, rə̀ zhìlì rə̀ yala nɛ, rə̀ yə̀ lyì bí còrhò-tum pɛ bə̀ dwə́ə́ré yil yé. Sə rə̀ gwẽ̌ nʼê yâl rə byili èlâsɛ̃´ bə̀ rə̀ wɔ́ cángá cí, rə̀ ce lò mɔ̀bɔ́ ǹ zù Yezu kə́ ǹ bə dóó zhe yé.

27È nə gə wɔ́ èta, lò kə́ ń wɔ̌ ń mà n zhẽ̌ ń cìn dɛ̃̌? Ɔ̃́ʼɔ̃, kɔn wàr yé. Sə wɔ́ byè yilə? È də̀ nyə́ né zõ mó è nʼê jí yé. Wɔ́ Kristə ne zhú mú. 28Nə́ yě bə̀ lò gə zhí Kristə ne, Yi nʼê ce rə̀-ná-cí kə́ ń bə dóó zhe yé, sə è də̀ nyə́ né zõ yil yé. 29Yi rí wɔ́ Zhwifubá dúdú yil rə̀ ŋwɛ́nɛ́ nà? Rə̀ tɛ̀nɛ́ lyì bí dwã bɛ́ myɛ yil nà? Lwarna zhə̀n zhə̀nà, bə̀ rə̀ ŋwɛ́nɛ́ lyì bí dwã bɛ́ myɛ yilə, 30bə̀ Yi rí wɔ́ rə̀dù sá. Wɔ́ rə̀myɛ́ rə̀ nʼê ce Zhwifubá kʼê bə dwə́ə́re zhe, bə̀ gə́ zhí Kristə ne mó yilə, e jʼà wɔ́ rə̀myɛ́ rə̀ nʼê ce lyì bí dwã bɛ́ myɛ kʼê bə dwə́ə́re zhe, bə̀ gə́ zhí mu mú yilə. 31Nə́myɛ̌ gə́ zhí Kristə ne mó, wɔ́ rə̀myɛ́ rə̀ nə bʼa zɛ̃̀ rə ce nə́ wɔ̀ bə̀ nyə́ né kʼê bə kùr zhe? È də̀ èta yé. Nə́myɛ̌ gaga mɔ́ nʼé byili pamparɛ̃ɛ̃ bə̀ nə̀ wɔ́ zhə̀nà.

4

Wɔ́ Abəraham gə́ yà ń zhí Yi ni mú è ce, rə nyǐ mu ǹdə ń bə dóó zhe ta

1Abəraham wɔ́ nə́myɛ̌ Zhwifubá nàmbal. Bə̀kɔ́n nə́ bʼâ zɔ̀m ń shò-kwã nɛ́? Wɔ́ bə̀kɔ́n ń nɔwa? 2È gə yʼà wɔ́ ń tùm-ècɛ̀nà nɛ́ yil Yi nyǐ mu ǹdə ń bə dóó zhe ta, ń yà ń wɔ̌ ń mà n zhẽ̌ ń cìn dɛ̃̌. Sə è də̀ Yi yé né ń mà n zhẽ̌ ń cìn ní yé. 3Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀: “Abəraham zɔ Yi zhə̀nà. Rə zɛ̃̀ rə nyǐ mu ǹdə ń bə dóó zhe ta, ń gə́ zhí ri mú yilə.” 4Lò gə twĩ̀ tum, bə zɛ̃̀ bə kwɛ̃̌ mɔ, è də̀ kɔn bə̀ pɔ mɔ nánfò yé. Wɔ́ ń tum dí kwândɛ. 5E jà lò mɔ̀bɔ́ ń yə̀ tùm-ècɛ̀nà wɛ̀rhɛ́, n zɛ̃̀ n zhí Yi rí tɛ̀bɛ́ rə̀ nʼê ce yə̀-bəlwàálɛ cìnə́ kʼê bə dwə́ə́re zhe mó ne, rə̀ bʼa nyǐ rə̀-ná-cí ǹdə ń bə dóó zhe ta.

6Dəvyidi myɛ byili bə̀ lò mɔ̀bɔ́ Yi nyǐ mu ǹdə ń bə dóó zhe ta, rə̀-ná-cí wɔ́ wu-nyɔ̃̀ cí, sə è də̀ ń tùm-ècɛ̀nà yil yé. 7Dəvyidi wòwə̀:

“Wu-nyɔ̃̀ cìnə́ wɔ́ lyì byɛ̀bɛ́ Yi pɔ bɛ bə̀ dwə́ə́ré sǔbri,

rə vùr bə̀ yə̀-bəlwàálɛ́.

8Wu-nyɔ̃̀ cí wɔ́ lò mɔ̀bɔ́ Cinu yə̀ ń dwə́ə́ré yó bwə̀rh.”

9Wɔ́ byɛ̀bɛ́ bə̀ gòm mó dúdú yil wu-nyɔ̃̀ w òmyɛ́ ŋwɛ́nɛ́, ráá wɔ́ ǹdə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ yə̀ gòm mó ga yilə? Nə́ jɛ̀rɛ̀ nə́ byili bə̀ Abəraham yà ń zhí Yi ni. Wɔ́ rə̀myɛ́ yil Yi nyǐ mu ǹdə ń bə dóó zhe ta. 10Sə wɔ́ dǒ yi ní Yi nyǐ mu ǹdə ń bə dóó zhe ta? Wɔ́ ń gə́ gòm mó kwã nɛ́, ráá ǹdə́ ń gwẽ̌ yə̀ gòm? Wɔ́ ǹdə́ ń gwẽ̌ yə̀ gòm yé. 11Abəraham yà ń zhí Yi ni. Rə̀myɛ́ yil Yi nyǐ mu ǹdə ń bə dóó zhe ta. Wɔ́ rə̀myɛ́ kwã nɛ́, ń zɛ̃̀ n gõ né. Sə góm mó mə̀myɛ́ wɔ́ myɔrhɔ ò nʼô byili bə̀ Yi jɛ̀rɛ̀ rə nyǐ mu ǹdə ń bə dóó zhe ta, ń gə́ zhí ri mú yilə. Rə̀myɛ́ zɛ̃̀ rə ce n jǐrh byɛ̀bɛ́ bə̀ yə̀ gòm bə jʼà zhí Yi ni mú gakó da, bə̀ wɔ́ rə̀myɛ́ yil Yi nyǐ bi ǹdə bə̀ bə dwə́ə́re zhe ta. 12Abəraham jǐrh byɛ̀bɛ́ bə̀ gòm mó myɛ da, sə è də̀ bə̀ góm mó yil yé. Wɔ́ bə̀ gə́ zhí Yi ni ǹdə ń ta mɔ́ yilə, bə̀ ńmyɛ̌ cìcì mú ju kùr n zhí Yi ni fòró n zɛ̃̀ n gõ.

Wɔ́ lò mɔ̀bɔ́ gakó ń zhí Yi ni ǹdə Abəraham ta, ń bà n nə kɔn dɛ̀bɛ́ Yi bwəl rə̀ nyí mú

13È də̀ Abəraham gə́ wɛ̀rhɛ́ ǹdə nyə́ né gə́ nʼê byili ní mú è ce Yi bwəl nyí bə̀ ńmyɛ̌ ǹdə́ ń nɛ̀mɛ́ nɛ́ bʼa cìní lũ w yé. Wɔ́ ń gə́ zhí Yi ni rə zɛ̃̀ rə nyǐ mu ǹdə ń bə dóó zhe ta mɔ́ yilə. 14È gə yʼà wɔ́ byɛ̀bɛ́ Yi pɔ bɛ rə̀ nyə́ né mó bə̀ mʼa cìní kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ Yi bwəl rə̀ nyí mú, sə́ nyǐ Yi-ni-zhú mú yʼà wɔ́ nánfò, rə̀ nyì-bwelé y myɛ yʼà bə kùr zhe yé, 15bə̀ wɔ́ nyə́ né nə̀ nʼê ce Yi lyim zɛ̃̀. Sə nyə́ gə́ tɛ̀nɛ́ mə̀gã̌, lò myɛ tá ń la nɛ cõ yé.

16Wɔ́ rə̀myɛ́ è ce, Yi bwəl rə̀ nyí rí byɛ̀bɛ́ bə̀ zhí ri mú ni. Sə rə̀myɛ́ wɔ́ pɛnɛ́ Yi pɔ bɛ, mùnì rə̀ nyì-bwelé y zə kùr Abəraham nɛ̀mɛ́ nɛ́ gakó yilə. È də̀ byɛ̀bɛ́ Yi pɔ bɛ rə̀ nyə́ né mó dúdú yil yé. Wɔ́ ǹdə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ zhí ri ǹdə Abəraham ta mɔ́ ga yilə. Abəraham wɔ́ nə́ gakó da. 17Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə̀ Yi wòwə̀: “À ce ń jǐrh dwə́ nánzhəzhɔ̌ da.” Wɔ́ Abəraham gə́ zhí Yi ni mú è ce n jǐrh nə́ da. Wɔ́ Yi rə̀ nʼê pɛ nyǔ cùùrì nì, rə ce kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ yʼà tɛ̀nɛ́ yə̀ nɛ́.

18Abəraham zhí Yi ni, n shɛ̀nɛ́ n dɛ̃̀ kɔn dɛ̀bɛ́ ń yà ń kə́ ń yə̀l rə̀ nyí ni mú. Rə̀myɛ́ ce, ń jǐrh dwə́ nánzhəzhɔ̌ da. Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀: “Ǹ bʼâ lù byâ nánzhəzhɔ̌.” 19Abəraham yà ń yú byinə zɔ̌m. Ń yà ń yě bə̀ nyǐ ń cɛ n bwəlse cu, Sara myɛ yà ń kə́ ń wàr ń la lúl yé. Sə ǹdə́ rə̀myɛ́ ga, ń yà ń zhí Yi ni kẽkẽ. 20Ń yə̀ Yi nyì-bwelé y tə́tɔ̀ná ce rə̀myɛ́ gakó wẽ́ yé. Ń Yi-ni-zhú mú gaga kwɛrhɛ e súlí ń jàn n cèrhé re. 21Ń yà ń yě náàcɛ̀nɛ́ bə̀ Yi wɔ́ jàn cə́bal, rə̀ wɔ̌ rə̀ bʼa pyìrh rə̀ nyì-bwelé yə́. 22Wɔ́ rə̀myɛ́ yil Yi nyǐ mu ǹdə ń bə dóó zhe ta.

23Bə̀ gə́ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀ bə̀ “Yi nyǐ mu ǹdə ń bə dóó zhe ta” mɔ́, rə̀myɛ́ də̀ Abəraham dúdú yò bə̀ zɔ̀m yé. 24Wɔ́ ǹdə́ nə́myɛ̌ ga yò bə̀ zɔ̀m. Wɔ́ nə́ Yi-ni-zhú mú Yi nʼê nyǐ, bə̀ nə́ zhí rə̀myɛ́ tɛ̀bɛ́ rə̀ bwìrhì nə́ Cinu Yezu mú ni. 25Wɔ́ nə́myɛ̌ dwə́ə́ré yil bə̀ zɔ Yezu bə pə bə gu, sə Yi bwìrhì mù rə bʼe ce nə́ kʼé bə dwə́ə́re zhe yé.

5

Yə̀-zùlə́ ŋwɛ́nɛ́ nə́myɛ̌ ǹdə́ Yi bwə̂l wə

1Nə́ gə́ zhí Yi ni mú ce nə́ kʼé bə dwə́ə́re zhe yé. Èlâsɛ̃´, yə̀-zùlə́ ŋwɛ́nɛ́ nə́myɛ̌ ǹdə́ rə̀myɛ́ bwə̂l wə, nə́ Cinu Yezu Kristə jàn yilə. 2Ń ce nə́ tó nə́ Yi-ni-zhú mú dɛnnɛ nə́ ŋwɛ̀nɛ́ nə́ lwar rə̀ sónó w gə́ nyɛ̌ nɛ́. Èta, nə́ zhǐ ò wẽ́ kẽkẽ. Nə́ wun jʼà nyɛ̀, bə̀ nə́ yě bə̀ nə́ bʼâ nə cəl rə̀ zùwə́ y wẽ́. 3Sə kɔn du, nə́ wun gə́ nyɛ̀ mɔ́, wɔ́ nə́ gə́ yě bə̀ nə́ gə nʼé nwɛ̀nɛ̀ myɛ, nɔ̀nɔ̀ w òmyɛ́ bʼa ce nə́ pyɛ́nɛ́ nə́ zhì kẽkẽ. 4Sə cìn-pyɔ́nɔ́ mɔ́ mə̀myɛ́ bʼa ce, nə́ zhì nə́ nà yó yò-còlò yi ní. Èta, nə́ gə pyɛ́nɛ́ nə́ zhì nə́ nà y yó, nə́ bʼâ ŋwɛ̀nɛ́ nə́ dɛ̃̀ Yi nyì-bwelé y pyǐrh mó. 5E jà rə̀ nyì-bwelé y nə́ rʼé dɛ̃̀ è pyǐrh mó də̀ jə́jɔ̀rɔ́ kɔn yé, bə̀ Yi ce rə̀ sónó w sú nə́ wun ní, rə̀ Eshirhə y rə̀ pɔ nə́ba mɔ́ jàn yilə.

6Zhə̀nà, yi rí tɛ̀bɛ́ Yi yʼà cír mó gə́ tú e yí, ǹdə́ nə́ yʼâ gwẽ̌ wɔ́ bə-jàn-zhəəre cìnə́, Kristə cù lyì-bəlwâlsɛ yilə. 7Kɔn zum ǹdə́ lò la shɛ̀nɛ́ n cì wu-cángá cí yilə, sə dɛ̀ga, lò wɔ̌ ń mà n shɛ̀nɛ́ n cì lyì-twə̂ yilə. 8Sə ǹdə́ nə́ gə́ yʼâ gwẽ̌ wɔ́ yə̀-bəlwàálɛ cìnə́ yi ní, Kristə cù nə́ yilə. Wɔ́ èta Yi tó né rə byili nə́ba rə̀ sónó wə́. 9Ń jal mɔ́ mə̀ ló tɛ̃´ mɔ́ ce nə́ kʼé bə dwə́ə́re zhe yé; sə kɔn du, nə́ yě pamparɛ̃ɛ̃ bə̀ ń bà n zwẽ nə́ba nə́ lú Yi lyim dí yé né. 10Nə́ yʼâ wɔ́ Yi zwə̀, sə rə̀ tó rə̀ Byǐ mú cu mú dɛnnɛ rə kwɛrhɛ nə́ yò ǹdə́ rə̀ cìcì. Sə kɔn du èlâsɛ̃´, nə́ yò gə́ kwɛrhɛ ǹdə́ rɛ mɔ́ ce, rə̀ bʼa tó rə̀ Byǐ mú bùrhù mú dɛnnɛ rə vwârh nə́ba. 11Sə è də̀ rə̀myɛ́ dúdú yé. Nə́ wun nyɛ̀ ǹdə́ Yi, nə́ Cinu Yezu Kristə jàn yilə, bə̀ wɔ́ ńmyɛ̌ jàn yil nə́ yò kwɛrhɛ ǹdə́ Yi.

Adəma dóó ce lyì bí gakó nʼê cì, sə Yi pɔ nə́ba nyǔ Yezu Kristə jàn yilə

12Wɔ́ lò mə̀dù sásá dɛnnɛ yə̀-bəlɔ̀lɔ́ tó né o zù lũ w wẽ́. Lò mó ńmyɛ̌ mɔ́ wɔ́ Adəma. Sə wɔ́ yə̀-bəlɔ̀lɔ́ ò zə cu o bà. Wɔ́ rə̀myɛ́ è ce lyì bí gakó nʼê cì, bə̀ bə̀ gakó wɛ̀rhɛ́ yə̀-bəlwàálɛ. 13Yi gə́ pɔ rə̀ nyə́ né Muyiisi ni mú, ǹdə́ yə̀-bəlɔ̀lɔ́ yʼà jɛ̀rɛ̀ ò ŋwɛ́nɛ́ lũ w wə. Sə nyə́ gə́ yʼà tɛ̀nɛ́ mɔ́ ce, Yi yʼà tʼâ nyǐ rə̀myɛ́ ǹdə yò ta yé. 14E jà kɔn zhí Adəma e bʼe yí Muyiisi yi ní, cu mú zɔ jàn. Adəma cẽ Yi nyí ni. Bá lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ yʼà yə̀ yə̀-bəlɔ̀lɔ́ wɛ̀rhɛ́ ǹdə ń ta mɔ́ myɛ cìcì yʼà nʼê cì.

Adəma yà ń wɔ́ mɔ̀bɔ́ ń yà ń mə̂ sə n bə̀ mɔ́ nyɔrhɔ. 15Sə Yi pɛnɛ́ y ǹdə́ Adəma yə̀-bəlɔ̀lɔ́ w bə dwã mə̂ yé. Zhə̀nà, lò mə̀dù sásá dóó ce lyì nánzhəzhɔ̌ nʼê cì, sə Yi pɛnɛ́ y zhe kùr dɛ̃´dɛ̃´ du. Wɔ́ Yezu Kristə jàn yil Yi wɛ̀rhɛ́ cɛ̀nɛ̀ dɛ̃´dɛ̃´ ǹdə́ lyì nánzhəzhɔ̌. 16Kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ Yi nʼê pɛ mɔ́ ǹdə́ yə̀-bəlɔ̀lɔ́ w lò mə̀dù mə n bə̀ mɔ́ nyân dɛ́ də̀ rə̀dù yé. Yə̀-bəlɔ̀lɔ́ w lò mə̀dù mə n bə̀ mɔ́ ce Yi kə́ lyì bí bùrsì, rə pə bɛ còrhò-tum. Zhə̀nà, lyì bí wɛ̀rhɛ́ yə̀-bəlwàálɛ nánzhəzhɔ̌, sə Yi ce bə̀ kʼê bə dwə́ə́re zhe, rə̀ gə́ pɔ bɛ rə̀ pɛnɛ́ y mɔ́ yilə. 17Lò mə̀dù sásá dóó yilə, cu mú zɔ jàn, sə Yi tó Yezu Kristə dúdú sá dɛnnɛ rə̀ nʼê pɛ pansɛ nánzhəzhɔ̌ numbyínə́ bé ne. Yi nʼê wɛ̀rhɛ́ bɛ cɛ̀nɛ̀, rə ce bə̀ kʼê bə dwə́ə́re zhe yé, sə bə̀ mʼa nə nyǔ bə tó bə jí pyɛ̀lɛ̀ Kristə jàn yilə.

18Lò mə̀dù sásá dóó ce lyì bí gakó nə còrhò-tum. Èta myɛ, lò mə̀dù sásá cángá tumə ce bə̀ kʼê bə dwə́ə́re zhe yé, sə bə̀ zhe nyǔ myɛ ń jàn yilə. 19Shãã ga, wɔ́ lò mə̀dù sásá ń yà ń cẽ Yi nyí ni, lyì nánzhəzhɔ̌ zɛ̃̀ bə jǐrh yə̀-bəlwàálɛ cìnə́. Èta myɛ, wɔ́ lò mə̀dù sásá ń shɛ̀nɛ́ Yi nyí ni, lyì nánzhəzhɔ̌ zɛ̃̀ bə jǐrh lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ bə dwə́ə́re zhe.

20Yi nyə́ né túwə́, dwə́ə́ré jʼa zɛ̃̀ rə̀ nʼê súlí, rə jǐrh nánzhəzhɔ̌. Sə yə̀-bəlwàálɛ́ gə́ súlí dɛ̃´dɛ̃´ mə̀gã̌, Yi yò-ècɛ̀nà nɛ́ súlí dɛ̃´dɛ̃´ du. 21Yə̀-bəlɔ̀lɔ́ w yʼà zhe ŋwɔ̀nɔ́ ò nʼô gwi lyì bí. Èta myɛ, Yi yò-ècɔ̀nɔ̀ w zhe ŋwɔ̀nɔ́ ò nʼô ce nə́ kʼé bə dwə́ə́re zhe, nə́ zɛ̃̀ nə́ zhe nyǔ mə̀ tʼâ la zhɔ̌ nə́ Cinu Yezu Kristə jàn yilə.

6

Nə́ nyɛ̌ ǹdə nə́ cù nə́ du yə̀-bəlɔ̀lɔ́ wẽ́ ta, nə́ zɛ̃̀ nə́ tó Kristə dɛnnɛ nə́ bwìrhì

1Sə wɔ́ bə̀kɔ́n nə́ bʼâ wɔ̀? Nə́ bʼâ tə̀ rə̀myɛ́ yil nə́ jʼá nʼé wɛ̀rhɛ́ yə̀-bəlwàálɛ, sə Yi yò-ècɛ̀nà nɛ́ mʼe súlí dɛ̃´dɛ̃´? 2Ɔ̃́ʼɔ̃, nə́ wàr nə́ bʼâ wɛ̀rhɛ́ èta yé. Nə́myɛ̌ nyɛ̌ ǹdə nə́ cù nə́ kʼá shə́r yə̀-bəlɔ̀lɔ́ w wẽ́ ta. Bə̀kɔ́n yil nə́ gwẽ̌ bʼâ cə̀ə̀lè nə́ nʼé wɛ̀rhɛ́ wa? 3Á yě bə̀ nə́myɛ̌ byɛ̀bɛ́ gakó nə́ zwẽ nɛ̃̌-shɔ Yezu Kristə wẽ́ mó, nə́ mù dwã nɛ ǹdə́ mɔ ń cu mú wẽ́. 4Bə̀ tó nɛ̃̌-shɔ mɔ́ dɛnnɛ bə mù nə́ba dwã nɛ ǹdə́ Kristə, ń cu mú wẽ́, bə ce nə́ba ń lú-bɔ̀l mɔ́ wa. Sə Kristə bwìrhì ǹdə́ ń Da zùwə́ y nánfɔ̀lɔ̀ w jàn dɛ́, mùnì ga nə́myɛ bwìrhì, nə́ tùntwĩ̀ĩ̀ rí jǐrh nándùl.

5Zhə̀nà, nə́ gə́ mù dwã nɛ ǹdə́ mɔ nə́ cì ń cu mú dwí rí mú ce, nə́myɛ mʼâ bwìrhì ǹdə ń ta. 6Nə́ mə̂ sə nə́ lwar kɔn rə̀dù: bə̀ mù nə́ shãã ga tùntwĩ̀ĩ̀ rí Kristə ne, bə súlí bə pəpa də̀-jɔrhɔ́ yó, mùnì yə̀-bəlɔ̀lɔ́ w swã̀ y cì, sə nə́ bə̀kʼá kʼé yə̀ ò yómə́ yé. 7Nə́ yě bə̀ lò mɔ̀bɔ́ ǹ cùwə̀, ǹ kə́ ǹ də̀ yə̀-bəlɔ̀lɔ́ w yóm yé.

8Nə́ gə́ tó Kristə ne nə́ cì mú ce, nə́ zwẽ nyí bə̀ nə́ bʼâ tó mo nə́ nə nyǔ myɛ. 9Nə́ jʼâ yě bə̀ Kristə gə́ bwìrhì mú, ń kə́ ń tá ń la cú yé, cu kʼê bə ń yàlà zhe yé. 10Wɔ́ yə̀-bəlwàálɛ́ vǔr yil ń cù twər rə̀dù sá. Sə èlâsɛ̃´, ń bwìrhì ń ŋwɛ́nɛ́ Yi yil námpúm. 11Ámyɛ wɔ́ èta. Lwarna bʼâ nyɛ̌ ǹdə á cù á shə́r yə̀-bəlɔ̀lɔ́ w wẽ́ ta, á zɛ̃̀ á tó Yezu Kristə dɛnnɛ á bwìrhì á jǐrh Yi lyì.

12Rə̀myɛ́ ce, á bə̀kʼá kʼá yẽ̌ yə̀-bəlɔ̀lɔ́ cìní á yala nɛ́ yé, bʼâ la cú; sʼá bə̀kʼá shɛ̀nɛ́ á shilə námməlwâlsɛ́ yò yé. 13Á bə̀kʼá shɛ̀nɛ́ á zə á yala nɛ́ kə̀kàlsɛ́ á mʼá wɛ̀rhɛ́ lwɛlɛ yé. Á gaga mɔ́ mə̂ sʼá ce á cìn Yi jɔ̃̀ w ǹdə lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ cu bə kʼa bwìrhì ta. Èlâsɛ̃´, zəna á yala nɛ́ á twĩ̀ cángá tumə. 14È kʼê də̀ nyə́ né nə̀ cǐ ába yé. Wɔ́ Yi sónó ò cǐ ába. Rə̀myɛ́ ce, yə̀-bəlɔ̀lɔ́ kʼô bə á yàlà zhe yé.

Yi zwẽ nə́ba yə̀-bəlɔ̀lɔ́ yómdé wẽ́, nə́ zɛ̃̀ nə́ rʼé twĩ̀ cángá tumə

15È kʼê də̀ nyə́ né nə̀ cǐ nə́ba yé. Wɔ́ Yi sónó w ò cǐ nə́ba. Nə́ nə bʼâ tə̀ rə̀myɛ́ yil nə́ zɛ̃̀ nə́ nʼé wɛ̀rhɛ́ lwɛlɛ? Ɔ̃́ʼɔ̃, nə́ wàr nə́ bʼâ wɛ̀rhɛ́ èta yé. 16Lwarna bə̀ lò gə zwẽ nyí ń ce ǹ cìn lò jɔ̃̀ w ǹ nə́ ǹ twĩ̀ ǹ pɛ mɔ, ǹ jǐrh rə̀-ná-cí yóm. Èta myɛ, á gə zwẽ nyí á tó yə̀-bəlɔ̀lɔ́ nɛ, wɔ́ cu jàà w ò zə ába ò la nɛ́; sə á gə nʼá tó Yi ni, á kʼá tʼá la dwə́ə́re zal yé. 17Cenə nə́ ce Yi nə̀báná! Á yʼâ wɔ́ yə̀-bəlɔ̀lɔ́ yómə́ shãã ga, sə èlâsɛ̃´, á shɛ̀nɛ́ á zwẽ kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ bə̀ cèrhè ába mó ǹdʼá wun gakó. 18Yi zwẽ ába yə̀-bəlɔ̀lɔ́ yómdé wẽ́, á zɛ̃̀ á nʼá twĩ̀ cángá tumə. 19Á gə́ wàr á nʼá nyɛ̀ɛ̀ zɔ̀mà kùr nàná mɔ́ ce, à nʼâ zɔ̀m ǹdʼába ǹdə́ zɔ̀mà nyɛ̀bɛ́ numbyíní wɔ̌ è bʼa nyɛ̀ɛ̀ nə̀ kùrə̀. Shãã ga, á yʼâ shɛ̀nɛ́ á jǐrh yə̀-bəlɔ̀lɔ́ yómə́ námpúm á mʼá twĩ̀ pwarha tumə, á tùntwə̃̀ə̃̀ né gakó jǐrh yààyàà. Sə èlâsɛ̃´, zəna á cìn námpúm á yə̀ Yi yómə́ á twĩ̀ cángá tumə. Èta, á mʼâ yə̀ lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ sú Yi yírhə́.

20Á gə́ yʼâ wɔ́ yə̀-bəlɔ̀lɔ́ yómə́ yi ní, cángá tùntwə̃̀ə̃̀ né yʼà də̀ á yé yé, 21sə wɔ́ bə̀kɔ́n tùntwə̃̀ə̃̀ né nə̀myɛ́ mɔ́ pɔ ába? Zà mɔ́, nə̀ cìzhìl zhe ába, bə̀ nə̀ yó-gurə́ y wɔ́ cu. 22Sə èlâsɛ̃´, Yi zwẽ ába yə̀-bəlɔ̀lɔ́ yómdé wẽ́, á zɛ̃̀ á nʼá twĩ̀ tùntwə̃̀ə̃̀ nyɛ̀bɛ́ nə̀ sú Yi yírhə́, sə nə̀ yó-gurə́ y wɔ́ nyǔ mə̀ tʼâ la zhɔ̌. 23Zhə̀nà, yə̀-bəlɔ̀lɔ́ kwândɛ́ wɔ́ cu, sə pɛnɛ́ y Yi nʼê pɛ nánfò mó, wɔ́ nyǔ mə̀ tʼâ la zhɔ̌, nə́ Cinu Yezu Kristə jàn yilə.

7

Èlâsɛ̃´, nə́ cǐ nə́ cìnə̀; nyə́ né kʼê bə nə́ba cǐ yé

1Da-byâ, á yě nyə́ né. Rə̀myɛ́ ce, à nʼâ bùl bʼâ yě kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ à nʼâ yâl a byili ába mó: lò gə gwẽ̌ yə̀ cì, nyə́ né cǐ mu. 2À mʼa byili ába myɔrhɔ òdù: kɛ̃ gə jú byal, byal mɔ́ gə gwẽ̌ yə̀ cì, nyə́ né ce ń bə mə̂ sə n kə́ n jí byal dõ yé. Sə byal mɔ́ gə tú ń cùwə̀, kɛ̃ mɔ́ zɛ̃̀ ń cǐ ń cìnə̀. Nyə́ né kʼê tʼâ cə̀r ń yé ne yé. 3Ń gə jú byal dõ, ǹdə́ ń byal mɔ́ cìcì mú gwẽ̌ ŋwɛ́nɛ́, bə̀ yʼa byẽ̀ kɛ̃ mɔ́ ńmyɛ̌ mɔ́ bə̀ kə-nə̀fòló. Sə byal mɔ́ gə cùwə̀, nyə́ né kʼê tʼâ cə̀r rə̀myɛ́ yé. N zɛ̃̀ ń cǐ ń cìnə̀. Ń wɔ̌ n jí byal dõ, bə̀ rə̀myɛ́ də̀ fwə̂l yé.

4Da-byâ, kɔn wɔ́ èta ǹdʼámyɛ. Á mù dwã nɛ Kristə yala nɛ́ wẽ́, e jǐrh ǹdə wɔ́ cú á cù ta, á du nyə́ né wẽ́, á jǐrh ń lyì, ńmyɛ̌ mɔ̀bɔ́ ń cù n ká n bwìrhì mú, mùnì ga nə́ ŋwɛ̀nɛ́ nə́ twĩ̀ tumə nyɛ̀bɛ́ nə̀ sú Yi yírhə́. 5Zhə̀nà, shãã ga, nə́ gə́ yʼâ gwẽ̌ nʼê twĩ̀ nə́ yala nɛ́ pùbùlə̀ yi ní, nyə́ né yʼà ce shilə námməlwâlsɛ ŋwɛ́nɛ́ nə́ wẽ́. Sə rə̀myɛ́ yó-gurə́ y yʼà wɔ́ cu. 6Sə èlâsɛ̃´, nə́ cǐ nə́ cìnə̀, nyə́ né kʼê bə nə́ba cǐ yé, bə̀ è nyɛ̌ ǹdə wɔ́ cú nə́ cù ta, nə́ du kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ rə̀ yʼà ce nə́ wɔ́ ǹdə yómə́ ta mɔ́ wẽ́. Èlâsɛ̃´, nə́ yẽ̌ kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ rə̀ yʼà kɛ̃ nyə́ né sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ shãã ga mɔ́ nɛ, nə́ zɛ̃̀ nə́ ji kùr nə́ rʼé twĩ̀ Yi pùbùlə̀ ǹdə́ Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ jàn.

Wɔ́ nyə́ né nə̀ ce nə́ lwar yə̀-bəlɔ̀lɔ́ yò

7Sə rə̀myɛ́ nə nʼê yâl e wɔ̀ bə̀ byè? Nyə́ né wɔ́ kɔ̀-bəlwɛ̀lɛ́? Gaga! Wɔ́ nyə́ né nə̀ ce a lwar yə̀-bəlɔ̀lɔ́ yò. Nyə́ né gə yʼà yə̀ bwɛ̃̌-dǔr mó yò zɔ̀m, à yʼà tʼâ la lwar bə̀ mə̀ ŋwɛ́nɛ́ yé. Nyə́ né wòwə̀: “Bə̀ká yâl ǹ dõ kɔn ǹdə́ bwɛ̃̌-dǔr yé.” 8Yə̀-bəlɔ̀lɔ́ jʼa tó rə̀myɛ́ dɛnnɛ o ce bwɛ̃̌-dǔr dwí gakó à wẽ́. Nyə́ né gə yʼà tɛ̀nɛ́, yə̀-bəlɔ̀lɔ́ yʼà nyɛ̌ ǹdə kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ cù ta. 9Shãã ga, nyə́ né gə́ yʼà tɛ̀nɛ́ mɔ́, à yʼà ŋwɛ́nɛ́. À wu tʼâ zɛ̃̀ yé. Sə nyə́ né gə́ tú kwã nɛ́, yə̀-bəlɔ̀lɔ́ zɛ̃̀ ò ŋwɛ́nɛ́ à wẽ́. 10A zɛ̃̀ a jǐrh ǹdə cùù ta. Nyə́ né nyɛ̀bɛ́ nə̀ yʼà tú ni nyǔ pɔ mɔ́, kʼâ wɔ́ cu nə̀ pɔ nɛ. 11Yə̀-bəlɔ̀lɔ́ tó kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ nyə́ né nʼê byili bə̀ rə̀ súl mó dɛnnɛ o swèlè nè o ce a jǐrh ǹdə cùù ta.

12È jà nyə́ né cìcì mú wɔ́ kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ càn; kɔn dɛ̀bɛ́ gakó nə̀ nʼê byili mú càn, rə̀ wɔ́ cángá, rə̀ mâ. 13Sə kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ càn wɔ̌ rə̀ bʼa ce àmyɛ́ jǐrh ǹdə wɔ́ cú à cù ta? Gaga! Wɔ́ yə̀-bəlɔ̀lɔ́ ò tó kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ càn dɛnnɛ o ce a jǐrh ǹdə wɔ́ cú à cù ta. Ò tó nyə́ né dɛnnɛ o byili ni ò lwɛlɛ rɛ́ jàn dɛ́ gə́ wɔ́ nɛ́.

À gə nʼâ yâl cɛ̀nɛ̀ a twĩ̀ gakó, kʼâ wɔ́ lwɛlɛ rɛ́ à na

14Zhə̀nà, nə́ yě bə̀ nyə́ né wɔ́ Yi sõ nə̀ shí ní. Sə àmyɛ́ wɔ́ numbyíní, à jàn yə̀ yí yé, à wɔ́ yə̀-bəlɔ̀lɔ́ yóm. 15À yə̀l kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ à nʼâ wɛ̀rhɛ́ mɔ́ kùr yé. À tʼâ wɛ̀rhɛ́ kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ à nʼâ yâl mɔ́ yé. Wɔ́ tɛ̀bɛ́ à tʼâ yâl mɔ́ à nʼâ wɛ̀rhɛ́. 16Sə è gə wɔ́ tɛ̀bɛ́ à tʼâ yâl mɔ́ à nʼâ wɛ̀rhɛ́, sə́ nyǐ à nʼâ tó rə̀myɛ́ dɛnnɛ à byili bə̀ nyə́ né càn. 17Sə è gə wɔ́ zhə̀n yilə, rə̀myɛ́ də̀ àmyɛ́ ǹdə́ à sə̀pwà à nʼâ twĩ̀ rə̀myɛ́ yé. Wɔ́ yə̀-bəlɔ̀lɔ́ w ò ŋwɛ́nɛ́ à wẽ́ mó ò nʼô twĩ̀. 18À yě bʼà jàn dɛ́ gə́ yə̀ yí mú ce, kɔ̀-ècɛ̀nɛ́ də́-byǐ tɛ̀nɛ́ à wẽ́ yé. À nʼâ yâl cɛ̀nɛ̀ rɛ́ a twĩ̀, sə à wàr yé, 19bʼà tʼâ wɛ̀rhɛ́ cɛ̀nɛ̀ rɛ́ à nʼâ yâl mɔ́ yé. Wɔ́ lwɛlɛ rɛ́ à tʼâ yâl mɔ́ à nʼâ wɛ̀rhɛ́. 20Sə è gə wɔ́ tɛ̀bɛ́ à tʼâ yâl mɔ́ à nʼâ wɛ̀rhɛ́, rə̀myɛ́ də̀ àmyɛ́ ǹdə́ à sə̀pwà à nʼâ twĩ̀ yé. Wɔ́ yə̀-bəlɔ̀lɔ́ w ò ŋwɛ́nɛ́ à wẽ́ mó ò nʼô twĩ̀ ǹdə́ nɛ.

21Èta, à pwírí kɔn rə̀dù ŋwɛ́nɛ́ ǹdə́ nɛ: rə̀myɛ́ ce, à gə nʼâ yâl cɛ̀nɛ̀ a twĩ̀ gakó, kʼâ wɔ́ lwɛlɛ rɛ́ rə̀ nʼê twĩ̀. 22À só Yi nyə́ né à wu w wẽ́ dɛ̃´dɛ̃´, 23sə à pwírí kɔn dõ ŋwɛ́nɛ́ à wẽ́. Kɔn dɛ́ rə̀myɛ́ mɔ́ ce a jǐrh yə̀-bəlɔ̀lɔ́ w rə̀ ŋwɛ́nɛ́ à wẽ́ mó yóm. E jà kɔn dɛ́ rə̀myɛ́ mɔ́ bə shɛ̀ tɛ̀bɛ́ à yě à surhə né wẽ́ bə̀ rə̀ wɔ́ zhə̀n mɔ́ yò yé. 24Zwini zhe ne! À yala nɛ́ wɔ́ numbyíní yala nə̀ la cú. Wɔ́ mɔ̌ ń mà n zwẽ ne? 25Bànà nə́ tó nə́ Cinu Yezu Kristə dɛnnɛ nə́ ce Yi nə̀báná!

Sə rə̀myɛ́ gakó nʼê yâl rə byili bʼà surhə né wẽ́, à nʼâ shɛ̀nɛ́ Yi nyə́ né yò. Sə à gə́ wɔ́ numbyíní mú ce, à nʼâ shɛ̀nɛ́ yə̀-bəlɔ̀lɔ́ w nyí ni.

8

Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ zwẽ nə́ba yə̀-bəlɔ̀lɔ́ ǹdə́ cu jɔ̃̀ wà

1Èlâsɛ̃´, Yi kʼê tʼâ la byɛ̀bɛ́ bə̀ zù Yezu Kristə mó bùrsì kɔ́ rə pə bɛ còrhò-tum yé, 2bə̀ lò gə zù Yezu Kristə, Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ jàn dɛ́ rə̀ nʼê pɛ nyǔ mú zwẽ mó yə̀-bəlɔ̀lɔ́ w ǹdə́ cu mú jɔ̃̀ wà. 3Muyiisi nyə́ né yə̀ ŋwɛ̀nɛ́ nə zwẽ numbyíní y è wɔ́ bə-jàn-zhəəre cí mú yə̀-bəlɔ̀lɔ́ ǹdə́ cu jɔ̃̀ w yé. Sə Yi twĩ̀ rə̀ cìcì Byǐ mú n bə̀ ǹdə́ yala nyɛ̀bɛ́ nə̀ nyɛ̌ ǹdə numbyíní y è wɔ́ yə̀-bəlwàálɛ cí mú nyə̀ná nɛ́ ta, n mə n zhìlì yə̀-bəlɔ̀lɔ́ w ò ŋwɛ́nɛ́ numbyíní yala nɛ́ wẽ́ mó yò. 4Rə̀ wɛ̀rhɛ́ èta, mùnì ga nə́ ŋwɛ̀nɛ́ nə́ twĩ̀ ǹdə nyə́ né gə́ nʼê byili ní, bə̀ nə́ yẽ̌ nə́ yala nɛ́ pùbùlə̀ né wɔ̀rhɔ́ nɛ, nə́ zɛ̃̀ nə́ rʼé tó Eshirhə y pùbùlə̀ né ne.

5Sə byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê twĩ̀ ǹdə bə̀ yala nɛ́ gə́ nʼê yâl nɛ́ mɔ́, wɔ́ bə̀ yala nɛ́ pùbùlə̀ né tũ̌ yò ò zù bì. Byɛ̀bɛ́ myɛ bə̀ nʼê twĩ̀ ǹdə Eshirhə y gə́ nʼê yâl nɛ́ mɔ́, wɔ́ Eshirhə y pùbùlə̀ né tũ̌ yò ò zù bì. 6Ǹ gə nə́ ǹ twĩ̀ ǹ yala nɛ́ pùbùlə̀, wɔ́ cu sɔ́má yó ǹ ŋwɛ́nɛ́. Sə ǹ gə nə́ ǹ twĩ̀ Eshirhə y pùbùlə̀, wɔ́ nyǔ mə̀ tʼâ la zhɔ̌ ǹdə́ yə̀-zùlə́ sɔ́má yó ǹ ŋwɛ́nɛ́. 7Èta myɛ, byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê twĩ̀ bə̀ yala nɛ́ pùbùlə̀ né mó wɔ́ Yi zwə̀; bə̀ tʼâ zwẽ Yi nyə́ né yé; bə̀ wàr nɛ̀ bə̀ la zõ myɛ yé. 8Byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê twĩ̀ bə̀ yala pùbùlə̀ tùntwə̃̀ə̃̀ né mó wàr bə̀ mʼa sú Yi yírh yé.

9Sə ámyɛ̌ kʼá tʼá twĩ̀ á yala nɛ́ pùbùlə̀ yé. Wɔ́ Yi Eshirhə y pùbùlə̀ á nʼá twĩ̀, bə̀ è ŋwɛ́nɛ́ á wẽ́. Lò mɔ̀bɔ́ Kristə Eshirhə y tɛ̀nɛ́ ǹ wẽ́, Kristə bə mɔ́ cǐ yé. 10Kristə gə́ ŋwɛ́nɛ́ á wẽ́ mó ce, bá yə̀-bəlɔ̀lɔ́ gə ce á yala nɛ́ la cu myɛ, á gə́ wɔ́ lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ kʼê bə dwə́ə́re zhe mó ce, Eshirhə y nʼê pɛ ába nyǔ. 11Yi bwìrhì Yezu n du cùùrì wẽ́. Rə̀ Eshirhə y gə ŋwɛ́nɛ́ á wẽ́, rə̀ mʼa bwìrhì á yala nɛ́ náncùùrí rə pə ába nyǔ, rə̀ Eshirhə y è ŋwɛ́nɛ́ á wẽ́ mó jàn yilə, ǹdə rə̀ gə́ bwìrhì Kristə né.

12Èta myɛ, da-byâ, kɔn wɔ́ nyɔ́ɔ́ bə̀ nə́ twĩ̌ Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ pùbùlə̀, sə nə́ bə̀kʼá twĩ̀ nə́ yala nɛ́ pùbùlə̀ yé. 13Á gə twĩ̀ á yala nɛ́ pùbùlə̀, á bʼâ cì. Sə á gə gu á yala nɛ́ tùntwə̃̀ə̃̀ né ǹdə́ Eshirhə y jàn, á bʼâ zə nyǔ. 14Lyì bí byɛ̀bɛ́ gakó bə̀ nʼê shɛ̀nɛ́ bə̀ tó kɔn dɛ̀bɛ́ Yi Eshirhə y nʼê byili bi mú, bə̀ wɔ́ Yi byâ. 15Eshirhə y kɛ̀bɛ́ è só á yó w mó də̀ yómde éshìrhə́ è la ce á jʼá gwẽ̌ nʼá dùr ywẽ ǹdə shãã ga mɔ́ ta yé. È ce á jǐrh Yi byâ; e zɛ̃̀ è nʼê sɛ̃ nə́ba nə́ zhẽ̌ nə́ cələ dɛ̃̌ nə́ byẽ̀ Yi bə̀ “Aba”, rə̀ kùr wɔ́: “À Da”. 16Yi Eshirhə y cìcì nʼê byili nə́ wun ní wẽ́ pamparɛ̃ɛ̃ bə̀ nə́ wɔ́ Yi byâ. 17Nə́ gə́ wɔ́ Yi byâ mɔ́ ce, nə́ bʼâ tó Kristə ne nə́ nə cəl cɛ̀nɛ̀ rɛ́ tɛ̀bɛ́ Yi bwəl rə̀ nyí rə̀ lyì bí ni mú wẽ́. Zhə̀nà, nə́ gə tó Kristə ne nə́ nwɛ̀nɛ̀, nə́ bʼâ tó mo nə́ zù ń zùwə́ y myɛ wẽ́.

Zùwə́ y kɛ̀bɛ́ Yi la ce e du mú zhe kùr dɛ̃´dɛ̃´

18À nʼâ bùl bə̀ zùwə́ y kɛ̀bɛ́ Yi la ce e du nə́ yírhə́ nə mɔ́ zhe kùr dɛ̃´dɛ̃´ nə́ yilə, bʼè du nɔ̀nɔ̀ w kɔ̀bɔ́ nə́ rʼé nwɛ̀nɛ̀ èlâsɛ̃´ mɔ́. 19Kɔn dɛ̀bɛ́ gakó Yi wɛ̀rhɛ́ mɔ́ nʼê dɛ̃̀ dɛ̃ rɛ́ tɛ̀bɛ́ Yi la ce rə̀ byâ bɛ́ zùwə́ y du mú. Sə wẽ̀ dé rə̀myɛ́ nʼê yâl sə dɛ̃ rɛ́ yí làlà. 20Lũ w ŋwɛ́nɛ́ kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ bə kùr zhe jɔ̃̀ wà, sə rə̀myɛ́ yə̀ ò cìcì sõ shí yé. Wɔ́ Yi sõ rə̀ shí ní. Sə ǹdə́ rə̀myɛ́ ga, dɛ̃ bànà Yi la w vwârh. 21Dɛ̃ rɛ́ rə̀myɛ́ yùwə̀, Yi bʼa vwârh lũ w kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ rə̀ bə kùr zhe mó jɔ̃̀ wà, o tó Yi byâ bɛ́ nɛ o nə ò cìn Yi zùwə́ y wə. 22Nə́ yě bə̀, shãã ga kɔn mʼe yí zà, zwini zhe lũ w wẽ̀ dé púlə́púlə́, rə̀ nʼê nwɛ̀nɛ̀ ǹdə kɛ̃ pwǐ gə́ yʼa yì ní. 23È də̀ wẽ̀ dé rə̀myɛ́ dúdú rə̀ nʼê nwɛ̀nɛ̀ yé. Nə́myɛ̌ byɛ̀bɛ́ Yi pɔ nə́ba rə̀ Eshirhə y è wɔ́ rə̀ nyì-bwelé y kɔn nã́yéé ré mó myɛ nʼé nwɛ̀nɛ̀. Sə wɔ́ nə́ wun ní wẽ́ nə́ rʼé nwɛ̀nɛ̀ nɛ́, nə́ mʼé dɛ̃̀ dɛ̃ rɛ́ tɛ̀bɛ́ Yi la ce nə́ jǐrh rə̀ byâ, sə rə ce nə́ nə nə́ cìn páá mɔ́.

24Zhə̀nà, nə́ nɔ vwârh, sə rə̀ wɔ́ kɔn dɛ̀bɛ́ nə́ gwẽ̌ nʼé dɛ̃̀ rə̀ bànà. Lò yírh gə jòm kɔn dɛ̀bɛ́ ǹ nə́ ǹ dɛ̃̀ yó ǹ zhɛ̀, rə̀ kʼê də̀ kɔn dɛ̀bɛ́ ǹ nə́ ǹ dɛ̃̀ yé. Lò tá ǹ dɛ̃̀ kɔn dɛ̀bɛ́ ǹ yírhə́ nə yé. 25Wɔ́ rə̀myɛ́ è ce nə́ rʼé pyɛ́nɛ́ nə́ cìn nə́ zhì, nə́ dɛ̃̀ kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ nə́ yírhə́ bə nɛ mɔ́.

26Nə́ wɔ́ numbyínsi, nə́ wɔ́ bə-jàn-zhəəre cìnə́. Nə́ yə̀l kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ nə́ bʼâ lwə̀l nə́ Yi-co wẽ́ sə kɔn tó rə̀ sɔ́má y yé. Wɔ́ Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ è nʼê twí è sɛ̃ nə́ba nə́ Yi-co wẽ́. Eshirhə y nʼê zal Yi cã̌ nɛ nə́ yilə, sə lò wàr ń mà n byili kɔn dɛ̀bɛ́ Eshirhə y nʼê lwə̀l Yi ni mú ǹdə́ ń nyì-zɔ̀mà yé. 27Yi gə́ nə numbyíní wu w mú ce, rə̀ yě kɔn dɛ̀bɛ́ Eshirhə y nʼê yàlá. È nʼê zal rə̀ cã̌ nɛ, byɛ̀bɛ́ bə̀ wɔ́ rə̀ lyì bí mú yilə, kɔn yí rə̀ bùlə̀.

28Nə́ yě bə̀ Yi nʼê twĩ̀ kɔn gakó wẽ́ byɛ̀bɛ́ bə̀ só re mó cɛ̀nɛ̀ yilə. Wɔ́ bə̀myɛ́ rə̀ byẽ̀ ǹdə rə̀ gə́ yʼà gu rə̀ wẽ́ rə cĩ́ ní. 29Zhə̀nà, byɛ̀bɛ́ Yi dámâ rə cír mó, rə̀ dámâ rə gu rə̀ wẽ́ bə̀ rə̀ bʼa ce bə nyɛrhɛ rə̀ Byǐ mú, mùnì ga dwí nánzhəzhɔ̌ jǐrh ń da-byâ, n yə̀ bə̀ náncɛ. 30Byɛ̀bɛ́ rə̀ dámâ rə cír èta mɔ́, rə̀ byẽ̀ bè. Sə bə̀myɛ́ byɛ̀bɛ́ rə̀ byẽ̀ mó, rə̀ ce bə̀ kʼê bə dwə́ə́re zhe yé. Bə̀myɛ́ byɛ̀bɛ́ rə̀ ce bə̀ kʼê bə dwə́ə́re zhe mó, rə̀ ce bə zù rə̀ zùwə́ y wẽ́.

Kaka wàr rə̀ bʼa cə̀r Yi ǹdə́ nə́ba sónó yé

31Nə́ wál bə̀ byè kə́dò? Yi gə ŋwɛ́nɛ́ ǹdə́ nə́ba, mɔ̌ lò ń zhe nə́ yàlà? 32Rə̀ yə̀ nə́ba rə̀ cìcì Byǐ mú vòm yé. Rə̀ shɛ̀nɛ́ lyì zə mɔ bə gu nə́ gakó yilə. Wɔ́ bə̀kɔ́n yil rə̀ nə bʼa cẽ nə́ba kɔn gakó pɔ rə̀ Byǐ mú ńmyɛ̌ jàn yilə? 33Mɔ̌ lò ń wɔ̌ ń mà n cĩ́ yò byɛ̀bɛ́ Yi cír mó yó wə? Wɔ́ Yi cìcì rə̀ ce bə̀ kʼê bə dwə́ə́re zhe yé. 34Mɔ̌ ń nə wɔ̌ ń mà n kə́ bə̀ bùrsì n pə bɛ còrhò-tum? Yezu Kristə cùwə̀; sə kɔn du, ń ká n bwìrhì, ń jě Yi jə̀jĩ́ ni, ń nə́ ń zal rə̀ cã̌ nɛ nə́ yilə. 35Bə̀kɔ́n rə̀ wɔ̌ rə̀ bʼa cə̀r Kristə ǹdə́ nə́ba sónó? Zwini ráá wu-zɛ̃̀ɛ̃´ ráá nɔ̀nɔ̀? Nɔrh ráá nə̀mɔ̀ɔ̀rɛ̀? Yò-cə̀ə̀lè ráá cu? 36Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀:

“Nə́ zhǐ cu nyí ni dɛ̃ gakó ǹmyɛ́ yilə.

Bə̀ nʼê wɛ̀rhɛ́ nə́ba ǹdə pyììsì shɛ̀bɛ́ bə̀ mʼê la gu jàà w ta.”

37Ǹdə́ rə̀myɛ́ ga, nə́ jú bɛlɛ rə̀myɛ́ gakó yó, mɔ̀bɔ́ ń só nə́ba mó jàn yilə. 38Zhə̀nà, à yě bə̀ nə́ gə cùwə̀, ráá nə́ gə ŋwɛ́nɛ́ myɛ, màlɛ́kabá ǹdə́ dɛ̃̌ Arəzana jàn cìnə́ bé, ráá ŋwɔ̀nɔ́ cìnə́ byɛ̃̌byɛ̃̌, kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ ŋwɛ́nɛ́ èlâsɛ̃´, ǹdə́ dɛ̀bɛ́ rə̀ gwẽ̌ bàn ga, 39dɛ̃̌ jàn cìnə́ bé, ǹdə́ cɛ y kùr w jàn cìnə́ bé, ǹdə́ wẽ̀ dwã tɛ̀bɛ́ gakó Yi wɛ̀rhɛ́ mɔ́; rə̀dù ga wàr rə̀ bʼa cə̀r sónó w kɔ̀bɔ́ Yi tó nə́ Cinu Yezu Kristə dɛnnɛ rə byili nə́ba mɔ́ yé.

9

Pwəə nə́ ń byili bə̀ wu-zhìlù nánfɔ̀lɔ̀ zhe mo Zhwifubá yilə

1Kristə wɔ́ à zhə̀nà. Rə̀myɛ́ ce kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ à la byilu mú wɔ́ zhə̀nà; à tʼâ la kɔma góm yé. Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ myɛ nʼê byili rə̀myɛ́ à wẽ́ bə̀ wɔ́ zhə̀nà: 2wu-zhìlù nánfɔ̀lɔ̀ zhe ne, ò nʼô nwɛ̀nɛ̀ nɛ̀ twéé gakó. 3À yʼà só sə Yi zhìlì àmyɛ́ yò, a pɔr Kristə kwã nɛ́, à da-byâ Zhwifubá vwârh yilə. Àmyɛ́ ǹdə́ bə̀myɛ́ ga wɔ́ dwí rə̀dù. 4Bə̀ wɔ́ Esərayɛl lyì; Yi ce bə jǐrh rə̀ byâ; rə̀ byili bi rə̀ zùwə́ yə́; rə zə dɔbrɛ ǹdə́ bɛ; rə pə bɛ rə̀ nyə́ né; rə byili bi bə̀ gə́ mʼa cèrhé re né; rə bwəl be nyə́. 5Bə̀ wɔ́ nə́ dwí rí nàmbala bɛ́ náncɛsɛ́ nɛ̀mɛ́. Wɔ́ dwí rí rə̀myɛ́ wẽ́ bə̀ lùl Kristə mó né. Ń wɔ́ Yi, ń du kɔn gakó. Wɔ́ ńmyɛ̌ ń mə̂ dwã ǹdə́ còrhó byinə nə̀ bə zhɔ̌ zhe yilə! Amɛ̀n!

Wɔ́ byɛ̀bɛ́ Yi cír mó bə̀ wɔ́ rə̀ lyì páá

6Sə rə̀myɛ́ gakó tʼâ yâl e wɔ̀ bə̀ Yi nyì-bwelé y yə̀ pyìrh yé. Lwarna bə̀ è də̀ byɛ̀bɛ́ bə̀ wɔ́ Esərayɛl nɛ̀mɛ́ nɛ́ mɔ́ gakó bə̀ wɔ́ Esərayɛl lyì páá yé. 7È də̀ byɛ̀bɛ́ bə̀ wɔ́ Abəraham myɛ nɛ̀mɛ́ nɛ́ mɔ́ gakó bə̀ wɔ́ ń byâ páá yé. Wɔ́ rə̀myɛ́ yil Yi zɔ̀m ǹdə́ Abəraham rə wɔ̀: “Byâ bɛ́ byɛ̀bɛ́ à bwəl mó bə̀ nyí mú, wɔ́ Yəzakɛ ń la bɛ lúl.” 8Rə̀myɛ́ nʼê byili bə̀ è də̀ byâ bɛ́ byɛ̀bɛ́ bal ǹdə́ kɛ̃ lùl mó gakó bə̀ wɔ́ Yi byâ yé. Wɔ́ byɛ̀bɛ́ bə̀ lul lé tó ǹdə́ Yi nyì-bwelé y mó bə̀ wɔ́ rə̀ byâ. 9Yi bwəl nyí rə wɔ̀: “Byin ní èta yi, à mʼa kʼâ bàn ǹdə́ Sara lùl byǐ.”

10Kɔn gwẽ̌ yə̀ zhɛ̀ yé. Arəbəka yà ń lùl byâ bə̀lyè. Bə̀myɛ́ bə̀lyè y ga yʼà wɔ́ nə́ nàmbal Yəzakɛ nyə̀ná. 11-13Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə̀ Yi wòwə̀: “À swéné Zhakɔɔbɛ a yẽ̌ Ezəyu ni.” Rə̀myɛ́ yi ní ǹdə́ bə̀ gwẽ̌ yə̀ bə̀sɔ́ná bɛ́ gaga mɔ́ lùl, sʼe mʼe zɔ̀m bə̀ mʼa wɛ̀rhɛ́ cɛ̀nɛ̀ ráá lwɛlɛ yò yé. E jà ǹdə́ rə̀myɛ́ ga, Yi byili Yəzakɛ nɛ bə̀ zhə̀m-bal mɔ́ bà n yə̀ nyɛ̃´ mɔ́ tùntùnnə̀. Sə kɔn yàl èta mùnì ga kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ Yi yʼà gu rə̀ wẽ́ rə cĩ́ mú pyìrh. Bə̀ rə̀ tʼâ nyǐ numbyíní tùntwĩ̀ĩ̀ yé. Rə̀ nʼê cír y ǹdə rə̀ gə́ nʼê yâl nɛ́.

14Rə̀myɛ́ nə nʼê yâl e wɔ̀ bə̀ byè? È nʼê yâl e byili bə̀ Yi də̀ cángá? È də̀ èta yé. 15Zhə̀nà, Yi zɔ̀m ǹdə́ Muyiisi rə wɔ̀: “Lò mɔ̀bɔ́ à nʼâ yâl a dùr ń nɔ̀nɔ̀, wɔ́ ńmyɛ̌ nɔ̀nɔ̀ à mʼa dùr. Lò mɔ̀bɔ́ à nʼâ yâl a dùr ń yə́-zhìl, wɔ́ ńmyɛ̌ yə́-zhìl à mʼa dùr.” 16Yi gə la lò nɔ̀nɔ̀ dǔr, kɔn tʼâ tó ǹdə́ rə̀-ná-cí pùbùlə̀, ráá ń tùntwə̃̀ə̃̀ yé. Kɔn nʼê tó ǹdə́ rə̀myɛ́ cìcì nɔ̀nɔ̀-dǔr mó. 17Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə̀ Yi wò Ezhibti lyì pyɔ̌ mɔ́ nɛ: “À ce ń jǐrh pyɔ̌, mùnì ga a tó ǹ dɛnnɛ a byili à jàn dɛ́, sə à yil lé du lũ w cə-yala gakó wə.” 18Rə̀myɛ́ nʼê byili bə̀ wɔ́ lò mɔ̀bɔ́ Yi nʼê yâl rə dùr ń nɔ̀nɔ̀ mɔ́, wɔ́ ńmyɛ̌ nɔ̀nɔ̀ rə̀ nʼê dùrə̀. Lò mɔ̀bɔ́ myɛ rə̀ nʼê yâl rə kù ń wu wə́, wɔ́ ńmyɛ̌ wu w rə̀ nʼê kùlə̀.

Wɔ́ nə́myɛ̌ nə́ wɔ́ lyì bí byɛ̀bɛ́ Yi nʼê dùr bə̀ nɔ̀nɔ̀ mɔ́

19Sə lò gə bwə̀rh nè bə̀ è nə wɔ́ byè yil Yi kʼê nʼê ji lyì bí búlə́, bə̀ lò tɛ̀nɛ́ ń wɔ̌ ń mà n cẽ rə̀ pùbùlə̀ né, 20sə wɔ́ yẽ̀ lò ǹdə́ ǹmyɛ́ ǹ la mə́ mà nyə̀-pɔ̌ ǹdə́ Yi? Nə̀zhĩ̌ mʼa bwə̀rh lò mó mɔ̀bɔ́ ń mɔ y mɔ́ bə̀ wɔ́ byè yil ń mɔ y èta? 21Də-mɔrna wàr ń wɛ̀rhɛ́ ń gə́ ń nə́ ń yâl nɛ́ ǹdə́ ń dɔ wá? Ń wàr ń mà n zə òmyɛ́ cìcì n mɔ nə̀zhĩ̌ kɛ̀bɛ́ è càn n cĩ́ dɛ̃̌, n jà n zə w n mɔ nə̀zhĩ̌ nánfò n cĩ́ tɛ̃´ náá təra?

22Yi yʼà nʼê yâl rə byili bə̀ nyǐ rə̀ lyim nʼê yì, sə rə ce lyì bí lwar rə̀ jàn dɛ́ gə́ wɔ́ nɛ́ mɔ́. Sə rə̀ zɛ̃̀ rə kʼa zhìlì rə̀ yala nɛ dɛ̃´dɛ̃´ ǹdə́ lyì bí byɛ̀bɛ́ rə̀ lyim yʼà nʼê yì mú, bə jʼà yʼà mə̂ ǹdə́ còrhò-tum pɔ, 23rə zɛ̃̀ rə̀ nʼê yâl rə byili rə̀ zùwə́ y nánfɔ̀lɔ̀ w byɛ̀bɛ́ rə̀ nʼê dùr bə̀ nɔ̀nɔ̀ mɔ́ yilə. Rə̀ yʼà dámâ rə tɛnɛ lyì bí bə̀myɛ́ mɔ́ rə̀ zùwə́ y èmyɛ́ nɔ yilə. 24Wɔ́ nə́myɛ̌ nə́ wɔ́ lyì bí byɛ̀bɛ́ Yi nʼê dùr bə̀ nɔ̀nɔ̀ mɔ́, sə è də̀ Zhwifubá dúdú wẽ́ rə̀ byẽ̀ nə́ba nɛ́ yé. Rə̀ byẽ̀ nə́ba byɛ̀bɛ́ bə̀ də̀ Zhwifubá mó myɛ wẽ́. 25Yi zɔ̀m rə̀myɛ́ yò rə̀ nyì-zwennə Oze sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ rə wɔ̀:

“Lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ yʼà də̀ à lyì mú,

wɔ́ bə̀myɛ́ à la byõ̌ bʼà lyì.

Tənà y kɛ̀bɛ́ à yʼà bə só mó,

wɔ́ èmyɛ́ à la byõ̌ bə̀ tənà à só.

26Bə̀ gə́ yʼà byili bi bə̀ bə̀ də̀ àmyɛ́ lyì mə̀gã̌ mɔ́,

wɔ́ gàà cìcì bə̀ mʼa byẽ̀ bè né bə̀ Yi nã́nyì byâ.”

27Ezəyi myɛ bwə̀l Esərayɛl lyì bí shò-kwã nɛ́ n wɔ̀: “Bá Esərayɛl lyì bí gə pùl bə jǐrh nánzhəzhɔ̌ ǹdə nə̀-fɔ̀lɔ̀ w nyɔ̀rhɔ́ w ta myɛ, wɔ́ bə̀ kə̀kàlà bə̀ mʼa nə vwârh. 28Zhə̀nà, kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ Cinu byili bə̀ ń la wɔ̀rhɔ́ mɔ́, tʼâ la jíjírhú yé. Ń mà n wɛ̀rhɛ́ rə̀ gakó làlà cɛ yó.”

29Ezəyi yà ń jɛ̀rɛ̀ n wɔ̀:

“Cinu jàn-bə-swɛ̃´-zhe cə́bal ce nə́ dwí rí kə̀kàlà dàl.

È gə də̀ rə̀myɛ́, nə́myɛ yʼâ bʼâ jǐrh ǹdə Sɔdɔm ǹdə́ Gɔmɔɔrɛ ta.”

Lò mɔ̀bɔ́ gakó ǹ zù Kristə, Yi ce ǹ kə́ ǹ bə dóó zhe yé

30Rə̀myɛ́ nə nʼê yâl e wɔ̀ bə̀ byè? Wɔ́ lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ də̀ Zhwifubá mó Yi ce bə̀ kʼê bə dwə́ə́re zhe, bə̀ gə́ zhí ri mú yilə, e jà bə̀ yʼà tʼâ pyà rə̀myɛ́ yé. 31Esərayɛl lyì bí yʼà nʼê pyà nyə́ nyɛ̀bɛ́ nə̀ bʼa ce bə̀ bə̀kʼa kʼe zə dwə́ə́re mó, sə bə̀ yə̀ ŋwɛ̀nɛ́ bə wɛ̀rhɛ́ ǹdə nə̀ gə́ nʼê byili ní yé. 32Wɔ́ bə̀kɔ́n yil bə̀ yə̀ ŋwɛ̀nɛ́? Bə̀ yə̀ lwar bə̀ wɔ́ Yi ni bə̀ gə zhí fòró Yi ce bə̀ kʼê bə dwə́ə́re zhe yé. Bə̀ yʼà nʼê bùl bə̀ wɔ́ nyə́ né zõ mó è mʼa ce bə̀ kʼê tʼâ la dwə́ə́re zal yé. Wɔ́ rə̀myɛ́ è ce, bə̀ mà bə̀ nə̀rh nə́kulu w ò nʼô ce lyì bí lwé tɛ̃´ mɔ́ nɛ. 33Bə̀ zɔ̀m nə́kulu w òmyɛ́ mɔ́ yò Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə̀ Yi wòwə̀:

“À nʼâ cĩ́ nə́kulu Səyɔ̃ nɛ́ ò nʼô lwé lyì tɛ̃´,

sə lò mɔ̀bɔ́ ǹ zhí wə, cìzhìl tʼâ la mɔ́ jú yé.”

10

1Da-byâ, à nʼâ yâl ǹdə́ à wu gakó bə̀ Zhwifubá nə vwârh. Wɔ́ rə̀myɛ́ à nʼâ lwə̀l Yi ni bə̀ yilə. 2Zhə̀nà, à yě bə̀ bə̀ zhe Yi-ni-tó mó yə̀wâl dɛ̃´dɛ̃´. Sə ǹdə́ bə̀ yə̀wâl lɛ́ ga, bə̀ yə̀ zhə̀n dɛ́ pár lwar pamparɛ̃ɛ̃ yé. 3Bə̀ yə̀ Yi gə́ nʼê tó né rə̀ ce numbyíní kʼê bə dóó zhe mó kùr swí yé. Rə̀myɛ́ ce, bə̀ yʼà zɛ̃̀ bə̀ nʼê pyà ǹdə́ bə̀ sə̀pwà jàn sə bə̀ bə̀kʼa kʼe zə dwə́ə́re yé. Wɔ́ rə̀myɛ́ è ce bə yẽ̌ sɔ́má y kɛ̀bɛ́ Yi nʼê tó rə̀ bʼê ce numbyíní kʼê bə dóó zhe mó ne. 4Wɔ́ Kristə dɛnnɛ Muyiisi nyə́ né tó né nə pyìrh, mùnì lò mɔ̀bɔ́ gakó ǹ zhí Kristə ne, sə Yi ce ǹ bə̀ká kə́ zə dóó yé.

5È gə wɔ́ numbyíní gə́ bʼa tó nyə́ né zõ dɛnnɛ è bə̀kʼa kʼe zə dóó mó yilə, Muyiisi kɛ̃ n wɔ̀: “Lò mɔ̀bɔ́ ǹ wɛ̀rhɛ́ kɔn dɛ̀bɛ́ gakó nyə́ né byili mú, ǹ bʼâ zə nyǔ nyə́ né jàn yilə.”

6Ń zɔ̀m Yi gə́ mʼa ce numbyíní kʼê tʼâ la dóó zal è gə́ zhí ri jàn yil mó yò. Ń wòwə̀: “Bə̀ká zɔ̀m ǹ wẽ́ ń wɔ̀: wɔ́ mɔ̌ lò ń mà n zɛ̃̀ n vò dɛ̃̌ Arəzana wa?” (Sə rə̀myɛ́ nʼê yâl e wɔ̀ bə̀ wɔ́ mɔ̌ ń mà n zə Kristə n ká n mə n bə̀ cɛ yó?) 7“Sə ǹ bə̀ká zɔ̀m ǹ wẽ́ ń wɔ̀: wɔ́ mɔ̌ lò ń mà n zù tɛ̃´ cɛ y kùr wə?” (Sə rə̀myɛ́ nʼê yâl e wɔ̀ bə̀ wɔ́ mɔ̌ ń mà n vùr Kristə cùùrì wẽ́ n du pwẽ̀ nè?) 8Wɔ́ bə̀kɔ́n bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə byili rə̀myɛ́ yilə? Bə̀ wòwə̀: “Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ bə̀ bwə̀l mó ŋwɛ́nɛ́ ǹ nyú wə, ǹdə́ ǹ wu w wẽ́.” Wɔ́ zɔ̀mɛ̀ rɛ́ tɛ̀bɛ́ nə́ rʼé bwə̀l nə́ byili Yi-ni-zhú mú shò-kwã nɛ́ mɔ́. 9Ǹ gə púr ǹ nyí ǹ byili bə̀ Yezu wɔ́ Cinu, ǹ gə zwẽ nyí ǹ wu w wẽ́ bə̀ Yi bwìrhì mu, ǹ bʼâ nə vwârh. 10Zhə̀nà, numbyíní gə zhí Yi ni è wẽ́, rə̀ nʼê ce è kʼê bə dóó zhe yé. È gə púr è nyí è byili bə̀ Yezu wɔ́ Cinu, Yi nʼê vwârh ya.

11Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀: “Lò mɔ̀bɔ́ ǹ zhí Yi ni, cìzhìl tʼâ la mɔ́ jú gaga yé.” 12Rə̀myɛ́ ce, Zhwifubá ǹdə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ də̀ Zhwifubá ga jǐrh kɔn rə̀dù. Wɔ́ Cinu mú ńmyɛ̌ mə̀dù y ń cǐ bə̀ gakó, ń nə́ ń pɛ ń nə̀cɛ̀ndɛ́ byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê lwə̀l mò mó ne. 13Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ jàà dõ wẽ́ bə wɔ̀: “Lò mɔ̀bɔ́ gakó ǹ lwə̀l Cinu sãɔ̃, ń mà n vwârh mɔ́.”

14Sə lò nə gə yə̀ Cinu zwì, wɔ́ etər ǹ bʼâ tó né ń lwə̀l ń sãɔ̃? Bə̀ gə yə̀ ń yò zɔ̀m ǹdə́ mɔ́, wɔ́ etər ǹ bʼâ tó né ń zù mù? Sə bə̀ gə yə̀ ń yò bwə̀l bə byili, wɔ́ etər lò mà n tó né n nyɛ̀ɛ̀ ń yò wə́? 15Sə bə̀ gə yə̀ lò twĩ̀ ń yò bwə̂l e byili yilə, wɔ́ etər ò bʼa tó né o bwə̀l? Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀: “Ǹ gə nɔ byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê bwə̀l yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí mú bə̀ nʼê zhə̀l bə̀ bànà, ǹ já ǹ só.” 16Ǹdə́ rə̀myɛ́ ga, lyì bí gakó yə̀ yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí zwẽ yé. Zhə̀nà, Ezəyi bwə̀l n wɔ̀: “Cinu, wɔ́ mɔ̌ ń zwẽ nyí rí nə́ byili mú?” 17Lwarna bə̀ wɔ́ Kristə zɔ̀mɛ̀ rɛ́ bwə̂l e byili mú lò ya n cili, n zɛ̃̀ n zhí Yi ni rə̀myɛ́ jàn yilə.

18Sə è gə wɔ́ èta, à nʼâ yâl a bwə̀rh a nyǐ Zhwifubá yə̀ zɔ̀mɛ̀ rɛ́ rə̀myɛ́ mɔ́ nyɛ̀ɛ̀ nà? Zhə̀nà, bə̀ nyɛ̀ɛ̀ rɛ̀. Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀:

“Bə̀ nyɛ̀ɛ̀ zɔ̀mɛ̀ rɛ́ bwə̀lnə̀ bé cələ bə̀ bwə̀l le rə yí lũ w cə-yala gakó.”

19Zɔ̀mɛ̀ dõ ŋwɛ́nɛ́ à nʼâ yâl a bwə̀rh kə́dò: Esərayɛl lyì bí yə̀ rə̀myɛ́ kùr nyɛ̀ɛ̀ nà? Yi tə̀ rə̀myɛ́ yil rə tó Muyiisi dɛnnɛ rə zɔ̀m ǹdə́ bɛ rə wɔ̀:

“À mʼa ce á yírh zù lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ də̀ à lyì mú.

À mʼa ce á lyimə zɛ̃̀ bə̀ yó, bə jʼà wɔ́ lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ yə̀l nə̀ kùrə̀ yé.”

20Ezəyi gaga mɔ́ kwɛrhɛ n bwə̀l n byili bə̀ Yi wòwə̀:

“Wɔ́ lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ yʼà tʼâ pyà nɛ̀ mɔ́, wɔ́ bə̀myɛ́ bə̀ nɔ nɛ.

À byili à cìn byɛ̀bɛ́ bə̀ yʼà tʼâ lwə̀l nè kaka mɔ́ nɛ.”

21Ń zɔ̀m Esərayɛl lyì bí yò gwẽ̌, n wɔ̀ bə̀ Yi wòwə̀: “Cɛ gə lɔ́ gakó, à yʼà cèlè à jɛ̀rh a byẽ̀ byẽ̀ lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ wɔ́ yó-kùùlì cìnə́ mó yi rí vò rə zù, sə bə̀ bə shɛ̀ nyí zõ yé.”

11

Yi yə̀ Esərayɛl lyì bí zhɛ̃̀ yé

1A zɛ̃̀ à nʼâ yâl a bwə̀rh a nyìwé: Yi nə zɛ̃̀ wɔ́ zhɔ̃́ rə̀ zhɔ̃̀ rə̀ lyì bí? Gaga! Àmyɛ́ cìcì mú də̀ Esərayɛl lò nà? Wɔ́ Abəraham nɔ̃̌ Bɛ̃zhamɛ kwálá y wẽ́ bə̀ lùl nè né. 2Yi yə̀ rə̀ lyì bí rə̀ dámâ rə cír mó zhɛ̃̀ yé. Lyǐrhnə kɔn dɛ̀bɛ́ bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə mʼe zɔ̀m Elyi yò, ń gə́ yà ń nə́ ń zhərh ǹdə́ Yi Esərayɛl lyì bí shò-kwã nɛ́ ǹdə́ wu-zhìlù mú yò. 3Ń wòwə̀: “Cinu, bə̀ gu ǹ nyì-zwennə bé gakó, bə wǔr ǹ vwĩ̀-jùúlí. Wɔ́ àmyɛ́ dúdú à dàl. Sə bə̀ nʼê pyà àmyɛ bə̀ la gu.” 4Wɔ́ bə̀kɔ́n Yi zɛ̃̀ rə byili? Rə̀ wòwə̀: “Lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ yə̀ shɛ̀nɛ́ bə wùlì yi rí tɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê byẽ̀ bə̀ Baalɛ yé né mó wɔ́ nunə mɔ̀ɔ̀rhɛ̀ tàlpyɛ̀. Wɔ́ bə̀myɛ́ à cír à cìcì yilə.” 5Zà zà myɛ gwẽ̌ wɔ́ èta. Lyì màngɛlɛ́ gwẽ̌ dàl, sə wɔ́ Yi sónó w ò ce rə cír be. 6È də̀ bə̀ tùm-ècɛ̀nà yil rə̀ cír be yé. Wɔ́ rə̀ gə́ só be mó dúdú yilə. È gə yʼà wɔ́ bə̀ tùntwə̃̀ə̃̀ yilə, sə́ nyǐ rə̀ sónó w yʼà də̀ sónó páá yé.

7Wɔ́ bə̀kɔ́n nə́ nə bʼâ wɔ̀? Esərayɛl lyì bí yə̀ tɛ̀bɛ́ bə̀ yʼà nʼê pyà mɔ́ nɛ yé. Wɔ́ byɛ̀bɛ́ Yi cír mó dúdú bə̀ nɔ rɛ, sə byɛ̀bɛ́ bə̀ dàl mɔ́ yʼà tʼâ yâl bə sú rə̀ kùr yé. 8Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀: “Rə̀myɛ́ yi ní ga, Yi pyi bə̀ surhə, rə pyi bə̀ yírhə́, rə shĩ bə̀ zhã̌, kɔn mʼe yí zà.”

9Dəvyidi myɛ wòwə̀:

“Kùjú kɔ̀bɔ́ bə̀ la jú bʼa yə̀ zhẽ́ bə̀ la bʼe zhẽ̀ bè;

ò yə̀ gɔ́rɔ́ bə tu ò wẽ́, bə nə còrhò-tum.

10Bə̀ yírhə́ bʼa pyi, bə jǐrh lyìlyə̂r,

sə də̀-kúrhú bʼa kə́ bɛ, bə̀ kʼê wàr bə kwẽ̌ yé.”

11È gə wɔ́ èta, à nʼâ yâl a bwə̀rh gwẽ̌: Zhwifubá tu tɛ̃´. Sə rə̀myɛ́ nʼê byili bə̀ bə̀ kʼê wàr bə̀ la zã̀ɔ̃̀ gaga nà? Ɔ̃́ʼɔ̃, è də̀ èta yé. Zhə̀nà, bə̀ dówə́; byɛ̀bɛ́ bə̀ də̀ Zhwifubá mɔ́ zɛ̃̀ bə tó rə̀myɛ́ dɛnnɛ bə nə vwârh. Zhwifubá tə̀ rə̀myɛ́ yil bə̀ nʼê dùr bwɛ̃̌. 12Zhwifubá dóó w ce lũ w lyì bí dwã bɛ́ nə cɛ̀nɛ̀. Bə̀ gə́ tu tɛ̃´ mɔ́ myɛ ce byɛ̀bɛ́ bə̀ də̀ Zhwifubá mó nə cɛ̀nɛ̀. È gə wɔ́ èta, sə́ nyǐ Zhwifubá púlə́púlə́ gə kʼa tú bə̀ zù Yi, rə̀ bʼa pə bɛ cɛ̀nɛ̀ rɛ́ kɔn lyɛ̃ cɛ nɛ.

Yi nʼê vwârh lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ də̀ Zhwifubá mó

13Èlâsɛ̃´, wɔ́ ámyɛ̌ byɛ̀bɛ́ á də̀ Zhwifubá mó à ba. Wɔ́ ámyɛ̌ yil à wɔ́ Yezu Kristə tùntúm. Sə tum dí rə̀myɛ́ ń pɔ nɛ mɔ́ zhe kùr à yilə. 14Sə à nʼâ bùl bə̀ à dwí lyì bí bʼa tə̀ rə̀myɛ́ yil bə zɛ̃̀ bə̀ nʼê dùr bwɛ̃̌. Èta, bə̀ jàlà bʼa tó rə̀myɛ́ dɛnnɛ bə nə vwârh. 15Zhə̀nà, Yi yʼà yẽ̌ Zhwifubá ne rə mʼe kwɛrhɛ lũ w lyì bí dwã bɛ́ yò ǹdə́ rə̀ cìcì. Sə rə̀ gə kʼâ tú rə̀ zwẽ be, etər kɔn bʼa yə̀ nɛ́? Kɔn mʼa yə̀ ǹdə lò gə́ ya n cì, n zɛ̃̀ n ká n bwìrhì ní!

16Bə̀ gə fɔ́n búrú kə̀kàlà bə̀ pɔ Yi ni, ò kùr ré rə̀ dàl mɔ́ gakó wɔ́ rə̀myɛ́ rə̀ cǐ. Bə̀ gə pɔ cǒ nə̀rh Yi ni, sə́ lwar bə̀ rə̀ jʼâ cǐ ǹdə́ ò jɛ̀sɛ́ myɛ ga. 17Esərayɛl lyì bí nyɛ̌ ǹdə cǒ bə̀ zhele ta. Bə zɛ̃̀ bə gõ ò jɛ̀sɛ́ jàlà. Ǹmyɛ́ mɔ̀bɔ́ ǹ də̀ Zhwifu mú nyɛ̌ ǹdə cǒ kɔ̀bɔ́ ò lyĩ tɛ̃´ nánfò jɛ̃̀ ta, bə̀ gòm bə mʼe lyə́r kɔ̀bɔ́ ò zhele mó jɛ̀sɛ́ sə̀ gòm mó. Èlâsɛ̃´, ǹmyɛ zɛ̃̀ ǹ nə́ ǹ tó ǹ jí kɔn dɛ̀bɛ́ gakó rə̀ nʼê shí cǒ w bə̀ zhele mó nèsé wẽ́ mó.11.17 Cǒ w kɔ̀bɔ́ bə̀ nʼê zɔ̀m ò yò nyɔ̀nɔ̀ mɔ́, wɔ́ Zhwifubá cǒ òdù bə̀ nʼê byẽ̀ bə̀ olyivyé. Bə̀ yʼa gõ ò jɛ̀sɛ́ bə lyə́r ò dõ ne ǹdə bə̀ gə́ yʼa lyə́r mángé y nə́ sõ né mó.18Rə̀myɛ́ ce, ǹ bə mə̂ sə́ zhẽ̌ ǹ cìn cǒ w jɛ̀sɛ́ bə̀ gòm mó sono yé. Ǹmyɛ́ zɛ̃̀ ǹ nə́ ǹ yâl ń zhẽ̌ ǹ cìnə̀, lwar bʼè də̀ ǹmyɛ́ ǹ zə cǒ w nèsé ǹ zhǐ yé. Wɔ́ sə̀myɛ́ sə̀ zə mɔ́ sə̀ zhǐ.

19Dɛ̀ga, ǹ bʼâ wɔ̀: “Bə̀ gòm cǒ w jɛ̀sɛ́ mùnì ga bə kwè àmyɛ́ bə mʼe lyə́r se.” 20Ǹ gə byili èta, rə̀ wɔ́ zhə̀nà. Wɔ́ cǒ w jɛ̀sɛ́ gə́ yə̀ Yi ni zhí yil bə̀ gòm sè, ǹmyɛ́ zɛ̃̀ ǹ zhǐ sə̀ jàà w ǹ gə́ zhí Yi ni mú yilə. Sə bə̀ká zhẽ̌ ǹ cìn dɛ̃̌ yé. Ǹ gaga mɔ́ mə̂ sə́ ce ywẽ zə mɔ́. 21Zhə̀nà, Yi gə gòm cǒ w kɔ̀bɔ́ ò zhele mó jɛ̀sɛ́, sə́ lwar bə̀ rə̀ tʼâ la ǹmyɛ nɛ yõ̌ yé. 22Lwar bə̀ Yi wɔ́ wu-bɔ̀nɔ̀ cə́bal, rə jʼà zum myɛ. Rə̀ nʼê gwirhi rə̀ yé ǹdə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ tu tɛ̃´ mɔ́. Sə è gə wɔ́ ǹmyɛ́ yilə, rə̀ zhe wu-bɔ̀nɔ̀ ǹdə́ mɔ́. Ǹ mə̂ sə́ já ǹ ŋwɛ́nɛ́ rə̀ wu-bɔ̀nɔ̀ w wẽ́. È gə də̀ rə̀myɛ́, rə̀ bʼa gõ ǹmyɛ ǹdə cǒ jɛ̃̀ ta rə ji tɛ̃´.

23Sə è gə wɔ́ Zhwifubá yilə, bə̀ gə tú bə̀ kʼâ shɛ̀nɛ́ bə̀ zwẽ nyí bə zhí Yi ni, rə̀myɛ́ yi ní, bə̀ mʼa lyə́r be cǒ w ne bə zhì ǹdə shãã ga mɔ́ ta; bə̀ Yi zhe jàn, rə̀ wɔ̌ rə̀ bʼa kʼa lyə́r be cǒ w ne kə́dò. 24Zhə̀nà, ǹmyɛ́ mɔ̀bɔ́ ǹ də̀ Zhwifu, ǹ wɔ́ cǒ kɔ̀bɔ́ ò lyĩ tɛ̃´ nánfò jɛ̃̀ bə̀ gòm bə mʼe lyə́r kɔ̀bɔ́ bə̀ zhele mó, e jʼà də̀ èta kɔn mə̂ sə rə tó né yé. Sə è gə wɔ́ Zhwifubá yilə, bə̀myɛ́ wɔ́ cǒ w kɔ̀bɔ́ bə̀ zhele mó jɛ̀rh. Rə̀myɛ́ ce, Yi mʼa lyə́r be cǒ w bə̀ yʼà jɛ̀rɛ̀ bə̀ zhǐ ò yó mó ne nàná.

Esərayɛl lyì bí púlə́púlə́ bʼa nə vwârh

25Da-byâ, nyǐnə kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ yʼà shèè. Wɔ́ rə̀myɛ́ à nʼâ yâl a ce á lwar, mùnì ga á bə̀kʼá wɔ̀ bʼâ zhe surhə á yě kɔn gakó yé. Yi ce Esərayɛl lyì bí kə̀kàlà yə̀ ŋwɛ̀nɛ́ bə sú rə̀ kùr yé, kɔn la mʼe yí lũ w lyì bí dwã bɛ́ gakó ŋwɛ̀nɛ́ bə nə vwârh mɔ́. 26Rə̀myɛ́ yi ní, Esərayɛl lyì bí púlə́púlə́ bʼa zɛ̃̀ bə nə vwârh. Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə̀ Yi wòwə̀:

“Zwennə mó mà n shí Səyɔ̃,

sə ń mà n vùr Zhakɔɔbɛ kwálá y lyì bí yó-kùùlí.

27Wɔ́ rə̀myɛ́ rə̀ wɔ́ dɔbrɛ́ à la zal ǹdə́ bɛ mɔ́,

à gə tú à vùr bə̀ yə̀-bəlwàálɛ́ yi ní.”

28Bə̀ yə̀ shɛ̀nɛ́ bə zwẽ yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí yé, bə jǐrh Yi zwə̀, sə rə̀myɛ́ yàl kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ sɛ̃ ámyɛ̌ byɛ̀bɛ́ á də̀ Zhwifubá mó ne. E jà wɔ́ bə̀myɛ́ Yi tə̀ bə̀ nàmbala bɛ́ yil rə cír bə̀ wɔ́ rə̀ lyì rə̀ só. 29Bə̀ Yi tʼâ pɛ rə̀ kʼâ zwẽ yé. Lyì byɛ̀bɛ́ rə̀ byẽ̀, rə̀ kʼê tʼâ zhɛ̃̀ bɛ̀ yé. 30Shãã ga, á yʼâ cẽ Yi nyí ni. Sə zà zà, Zhwifubá gə́ yə̀ rə̀ nyí ni zwẽ mó yilə, rə̀ dùr á nɔ̀nɔ̀. 31Bə̀ cẽ Yi nyí ni, rə̀ mʼê dùr á nɔ̀nɔ̀ èlâsɛ̃´, sə rə dùr bə̀myɛ nɔ̀nɔ̀. 32Yi ce numbyínə́ bé gakó cẽ rə̀ nyí ni, mùnì rə dùr bə̀ gakó nɔ̀nɔ̀.

Yi du kɔn gakó

33Nyǐnə Yi cǐ kɔn gakó námpúm! Rə̀ surhə né ǹdə́ rə̀ lwar mɔ́ bə swɛ̃´ zhe yé. Mɔ̌ lò ń wɔ̌ ń mà n lwar kɔn dɛ̀bɛ́ Yi kɔ́ rə cĩ́ rə̀ surhə wẽ́? Mɔ̌ lò ń wɔ̌ ń mà n lwar rə̀ gə́ nʼê wɛ̀rhɛ́ nɛ́ yé-shò? 34Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀:

“Mɔ̌ ń wɔ̌ ń mà n lwar kɔn dɛ̀bɛ́ Cinu nə́ ń bùlə̀?

Mɔ̌ lò ń wɔ̌ ń mà n yə̀ ń cícírnə?

35Mɔ̌ lò ń jɛ̀rɛ̀ n pə kɔn Yi ni,

sə rə̀myɛ́ zɛ̃̀ rə kʼa mʼe càrh mɔ̀?”

36Kɔn gakó wɔ́ Yi sõ rə̀ nʼê shí ní; wɔ́ Yi rə̀ ce kɔn gakó ŋwɛ́nɛ́, e jʼà wɔ́ rə̀myɛ́ yil kɔn gakó ŋwɛ́nɛ́. Yi mə̂ dwã ǹdə́ còrhó byinə nə̀ bə zhɔ̌ zhe yilə! Amɛ̀n!

12

Kristə-lò tùntwĩ̀ĩ̀ gə́ mə̂ sə rə yə̀ nɛ́

1Da-byâ, Yi zhe wu-bɔ̀nɔ̀ ǹdə́ nə́ba dɛ̃´dɛ̃´. Rə̀myɛ́ ce, à nʼâ lwə̀l ába: zəna á cìn á yə̀ vwĩ̀-kɔn dɛ̀bɛ́ Yi cǐ, rə jʼa yí rə̀ pùbùlə̀, á pə rɛ. Wɔ́ èta á mə̂ sʼá cèrhé re né zhə̀n zhə̀nà. 2Á tùntwə̃̀ə̃̀ né bə̀kʼa yə̀ ǹdə lũ w kɔ̀bɔ́ nə́ ŋwɛ́nɛ́ ò wẽ́ mó tùntwə̃̀ə̃̀ né ta yé. Yẽ̌nə Yi pyìrhí á surhə né námpúm, mùnì ga á ŋwɛ̀nɛ́ á lwar kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ nʼê yàlá: tɛ̀bɛ́ rə̀ càn, rə̀ só, e jà rə̀ yú rə̀ pùbùlə̀.

3Yi wu-bɔ̀nɔ̀ w ce rə̀ pɔ nɛ rə̀ pɛnɛ́ y nánfò. Rə̀myɛ́ yilə, à nʼâ byili ába: á mə̀dù ga bə̀ká n cĩ́ ń cìn jàà kɛ̀bɛ́ è du mu wẽ́ yé. Lò gakó sə́ cĩ́ ǹ cìn jàà y kɛ̀bɛ́ è mə̂ ǹdə́ mɔ́ wẽ́, ǹdə Yi gə́ ce ǹmyɛ zhí ri ní mú. 4Zhə̀nà, nə́ yala nɛ́ kə̀kàlsɛ̀ já, sə kə̀kàlà èdù gakó zhe è tum. 5Wɔ́ èta, ǹdə́ nə́myɛ já ga, nə́ mù dwã nɛ Kristə wẽ́ nə́ jǐrh kɔn rə̀dù. Lò gakó zhǐ ń jàà wà, ǹdə numbyíní yala nɛ́ kə̀kàlsɛ́ ta.

6Yi pɔ rə̀ pansɛ dúdúmə́ dúdúmə́ nə́ mə̀dù mə̀dù gakó ne, rə̀ gə́ só nə́ba yilə. Rə̀myɛ́ ce, lò mɔ̀bɔ́ ǹ nɔ Yi nyì-zwennə pɛnɛ́, sə́ twĩ̀ kɔn mɛrhɛ ǹdə́ ǹ Yi-ni-zhú mú. 7Lò mɔ̀bɔ́ ǹ nɔ sãɔ̃ pɛnɛ́, sə́ sɛ̃ ǹ dwã bɛ́ nɛ. Lò mɔ̀bɔ́ ǹ nɔ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ còrhò pɛnɛ́, sə́ cèrhè rè ǹ dwã bɛ́ nɛ. 8Lò mɔ̀bɔ́ ǹ nɔ cícú pɛnɛ́, sə́ cící ǹ dwã bɛ́. Lò mɔ̀bɔ́ ǹ nə́ ǹ pɛ ǹ kɔna, sə́ pwèlè ǹ wu ń pa. Lò mɔ̀bɔ́ ǹ wɔ́ Kristə-lyì gùlú w yé né cə́bal, sə́ twĩ̀ ǹ tum dí ǹdə́ yə̀wâl. Lò mɔ̀bɔ́ ǹ nə́ ǹ sɛ̃ nə̀mwà nɛ̀, sə́ sɛ̃ bɛ ǹdə́ wu-nyɔ̃̀.

9Á mə̂ sʼá swéné dwã ǹdə́ wu-põ. Bə̀kʼá shɛ̀nɛ́ lwɛlɛ wɔ̀rhɔ́ yò gaga yé. Wɛ̀rhɛ́na cɛ̀nɛ̀ twéé twéé. 10Swénénə dwã ǹdʼá wun gakó ǹdə da-byâ ta. Cenə yə̀wâl nɛ́, á nyɛ̀ dwã. 11Twĩ̌nə wárhɛ́ wárhɛ́; bə̀kʼá cĩ́ nə̀wàcɔ̀rɔ̀ yé. Twĩ̌nə Cinu tum dí náàcɛ̀nɛ́ ǹdə́ yə̀wâl. 12Cenə á wun yə̀ nyɛ̀n á gə́ nʼá dɛ̃̀ Cinu nyì-bwelé y pyǐrh mó yilə. Nɔ̀nɔ̀ gə tú myɛ, sʼá pyɛ́nɛ́ á zhì kẽkẽ. Lwə̂lnə Yi twéé twéé, á wun bə̀kʼa gə yé. 13Á gə pwírí á da-byâ Kristə-lyì jàlà zhe á sɛ̃ɛ̃´ tum, sʼá sɛ̃ bɛ. Lò gə tú á sõ, sʼá zwẽ ń zhəəlé cɛ̀nɛ̀.

14Lwə̂lnə Yi bə̀ rə̀ cĩ́ bwəl byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê nwɛ̀nɛ̀ ába mɔ́ yó, sə rə̀ bə̀kʼa zhìlì bə̀ yò yé. 15Lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ zhe wu-nyɔ̃̀, sʼá tó be á ce á wun yə̀ nyɛ̀n. Lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê kúrhə́, sʼá tó be á kúrh. 16Cenə á nyí yə̀ rə̀dù, sʼá bə̀kʼá zhẽ̌ á cìn dɛ̃̌ yé. Lwəlnə á cìn tɛ̃´; á bə̀kʼá nyǐ á cìn ǹdə surhə cìnə́ ta yé.

17Lò gə wɛ̀rhɛ́ ába lwɛlɛ, sʼá bə̀kʼá càrh mɔ̀ lwɛlɛ yé. Cenə jàn nɛ́ á wɛ̀rhɛ́ kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ rə̀ càn lyì bí gakó yírh w mó. 18Wɛ̀rhɛ́na á gə́ wɔ̌ nɛ́ á jòm ǹdə́ lyì bí gakó ǹdə́ yə̀-zùlə́. 19À dɔwabá nántwə̂rh, á bə̀kʼá pyà á jim cṹ yé. Yẽ̌nə bùrsí sə̀myɛ́ nɛ á ce Yi jɔ̃̀ wà. Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə̀ Cinu wòwə̀: “Wɔ́ àmyɛ́ à bʼa kə́ lò gakó bùrsì a pɔ̃ còrhò-tum.” 20Bə̀ kɛ̃ rə̀ jàà dõ wẽ́ bə wɔ̀: “Nɔrh gə zhe ǹ zù-bal, sə́ pɔ̃ kùjú n jí. Nə̀nyɛ̀lsɛ̀ gə zhe mo, sə́ pɔ̃ nɛ̃̌ n nyɔ̀. Èta, kɔn nyɛ̌ ǹdə wɔ́ myìn-cala bárhɛ́ ǹ ló ń yó w ta.” 21Bə̀ká yẽ̌ ǹ cìn nì lwɛlɛ wɔ̀rhɔ́ wẽ́ yé. Wɛ̀rhɛ́ cɛ̀nɛ̀ ń mə́ cə̀r lwɛlɛ yé ne.

13

Zwẽnə cɔ w yé né cìnə́ bé nyə́ né

1Lò gakó mə̂ sə́ zwẽ cɔ w yé né cìnə́ bé nyə́ né, bə̀ lò wàr ń mà n jí pyɛ̀lɛ̀ ǹdə́ è də̀ Yi rə̀ pɔ mɔ yé. Pyɛ̀lɛ̀ dwí gakó wɔ́ Yi sõ rə̀ nʼê shí ní. 2Lò mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń cẽ cɔ w yé né cìnə́ bé nyə́ né, wɔ́ Yi nyí ni ń nə́ ń cẽ né. Sə lò mɔ̀bɔ́ ǹ cẽ nyí ni, ǹ bʼâ nə còrhò-tum. 3Lò mɔ̀bɔ́ ǹ nə́ ǹ wɛ̀rhɛ́ cɛ̀nɛ̀, cɔ w yé né cìnə́ bé ywẽ bə mɔ́ zhe yé. Sə ǹ gə nə́ ǹ wɛ̀rhɛ́ lwɛlɛ, bə̀ ywẽ zhe mó. Ǹ gə tá ǹ yâl bə̀ bə̀ ywẽ zə mɔ́, sə́ twĩ̀ cɛ̀nɛ̀. Èta, bə̀ mʼa cèrhé mó. 4Zhə̀nà, wɔ́ Yi rə̀ cĩ́ bi ní bə̀ nʼê twĩ̀, mùnì bə sɛ̃ mɔ́ ǹmyɛ twĩ̀ cɛ̀nɛ̀. Ǹ gə zɛ̃̀ ǹ nə́ ǹ wɛ̀rhɛ́ lwɛlɛ, sə bə̀ ywẽ zə mɔ́. È də̀ nánfò yil bə̀ zhe ŋwɔ̀nɔ́ bə̀ nʼê pɛ còrhò-tum lyì bí ni yé. Bə̀ gə pɔ còrhò-tum lò nè, wɔ́ Yi tum bə̀ twĩ̀, mùnì ga bə tó rə̀myɛ́ dɛnnɛ bə byili mu bə̀ Yi lyim nʼê yì mù. 5Wɔ́ rə̀myɛ́ è ce, cɔ w yé né cìnə́ bé nyə́ né zõ nʼê nyɛ́ɛ́ nə́ba. È də̀ nə́ la mʼé lú Yi lyim dí yé né dúdú yil yé. Wɔ́ nə́ gə́ yě nə́ wun ní wẽ́ bə̀ wɔ́ èta nə́ mə̂ sə nə́ wɛ̀rhɛ́ nɛ́ mɔ́ myɛ yilə.

6Wɔ́ rə̀myɛ́ cìcì mú è ce á nʼá pɛ myə̂l-kwândɛ. Lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ vùr bə cĩ́ ní bə̀ nʼê zwẽ myə̂l-kwândɛ́ mɔ́, wɔ́ Yi tum bə̀ nʼê twĩ̀. 7Lò mɔ̀bɔ́ gakó á mə̂ sʼá pɔ̃ kɔna, sʼá pɔ̃ dɛ. È gə wɔ́ myə̂l-kwândɛ́ ǹdə́ lɔrɔ́ w yilə, pana rɛ mɔ̀bɔ́ á mə̂ sʼá pɔ̃ rɛ mɔ́ nɛ. È gə wɔ́ byɛ̀bɛ́ á mə̂ sʼá zwẽ bə̀ nyə́ né mó yilə, zwẽnə bə̀ nyə́ né, sʼá nyɛ̀ bɛ.

Á gə só dwã, wɔ́ Yi nyə́ né gakó á nʼá zwẽ

8Á bə̀kʼá zə lò jim yé. Á gə la lò jim zal, sʼe yə̀ sónó w á mə̂ sʼá swéné dwã mɔ́, bə̀ lò mɔ̀bɔ́ ǹ só ǹ dwã bɛ́, wɔ́ Yi nyə́ né gakó ǹ nə́ ǹ zwẽ. 9Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀: “Bə̀ká fwə̂l yé; bə̀ká gu lò yé; bə̀ká ŋwɔ̀ yé; bə̀ká yâl ǹ dõ kɔn ǹdə́ bwɛ̃̌-dǔr yé.” Nyə́ né nə̀myɛ́ ǹdə́ nyɛ̀bɛ́ nə̀ dàl mɔ́ kùr wɔ́: “Swéné ǹ dõ ǹdə ǹ cìcì ta.” 10Lò mɔ̀bɔ́ ǹ só ǹ dõ, ǹ tá ǹ wɛ̀rhɛ́ mɔ lwɛlɛ yé. Ǹ gə só ǹ dõ, wɔ́ Yi nyə́ né gakó ǹ nə́ ǹ zwẽ.

Zəna á cìn cɛ̀nɛ̀ á mʼá dɛ̃̀ Kristə twírí yə́

11Á yě yi rí tɛ̀bɛ́ nə́ ŋwɛ́nɛ́ rə̀ wẽ́ èlâsɛ̃´ mɔ́. Kɔn yú bʼâ zɛ̃̀ á jan dɛ́ wa, bə̀ yi rí tɛ̀bɛ́ Yi la lyì bí vwârh mɔ́ bwəlse du nə́ gə́ ju kùr nə́ zù Yezu Kristə yi ní mú. 12Cəcɛ̃ y nʼê lyɛ̃, cɛ y bwə́l lɔ́. Rə̀myɛ́ ce, bànà nə́ yẽ̌ cə-byín tumə né ne, sə nə́ pwà búlə́ wẽ̀ dé nə́ lyɛ̃̀ nə́ mʼé bú pwẽ̀ dé wẽ́. 13Bànà nə́ zə nə́ cìn náàcɛ̀nɛ́ ǹdə nə́ gə́ nʼé zal nə́ cìn nə̀nyɔ́nɔ́ nɛ nɛ́, sə nə́ bə̀kʼá yə̀ lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê jí dɛ̃´dɛ̃´ kɔn lyɛ̃ cɛ nɛ yé. Nə́ bə̀kʼá nyɔ̀ sɛ̃´ dɛ̃´dɛ̃´ kɔn lyɛ̃ cɛ nɛ yé. Nə́ yẽ̌ fwə̂l ǹdə́ dədalsɛ námməlwâlsɛ dwí gakó ne, sə nə́ yẽ̌ búlə́ ǹdə́ bwɛ̃̌-dǔr ne. 14Zwínə Cinu Yezu Kristə ǹdə kàmə̀-zwǐ ta, sʼá bə̀kʼá yẽ̌ shilə námməlwâlsɛ́ yò zù ába yé.

14

Pyâna kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ bʼa kwɛrhɛ á da-byâ bɛ́ yò

1Zwẽnə lò mɔ̀bɔ́ ń Yi-ni-zhú mú gwẽ̌ də̀ kẽkẽ mó cɛ̀nɛ̀, sʼá bə̀kʼá wɔ̀ bə̀ kɔn dɛ̀bɛ́ ń nə́ ń bùl mó bə̀ càn yé. 2Dɛ̀ga mɔ̃̌ ŋwɛ́nɛ́ ń nə́ ń bùl bə̀ ń wɔ̌ ń jí kùjú dwí gakó, sə mɔ̀bɔ́ ń Yi-ni-zhú mú gwẽ̌ də̀ kẽkẽ mó bə shɛ̀ nàmá yò yé; wɔ́ də̀-vɔr ń nə́ ń jí. 3Mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń jí kùjú dwí gakó mó bə mə̂ sə n fulsi mɔ̀bɔ́ ń tá ń jí kùjú dwí gakó mó yé, sə lò mɔ̀bɔ́ ń tá ń jí kùjú dwí gakó bə mə̂ sə n kə́ mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń jí kùjú dwí gakó mó bùrsì yé, bə̀ Yi shɛ̀nɛ́ n zù rì. 4Ǹmyɛ́ wɔ́ mɔ̌ ǹdʼám, ǹ mə́ ǹ kɛ́ lò dõ tùntùnnə̀ bùrsì? Ń gə zhǐ kẽkẽ, ń gə bə zhǐ kẽkẽ myɛ, wɔ́ ń yó-cə́bal mɔ́ rə̀ cə̀l. E jà ń mà n zhì kẽkẽ, bə̀ Cinu zhe jàn ń wɔ̌ ń mà n sɛ̃ mɔ.

5Lò mwə̀lbə́ ŋwɛ́nɛ́ ń nə́ ń bùl bə̀ dwã ŋwɛ́nɛ́ nə̀ du nə̀ dwã bɛ́, ń dõ myɛ zɛ̃̀ ń ŋwɛ́nɛ́ ń nə́ ń bùl bə̀ dwã nɛ́ gakó wɔ́ kɔn rə̀dù. Rə̀myɛ́ ce, kɔn dɛ̀bɛ́ lò gakó nə́ ń bùl mó, sʼe yə̀ ǹdə́ ń wu gakó. 6Lò mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń bùl bə̀ dwã ŋwɛ́nɛ́ nə̀ du nə̀ dwã bɛ́, wɔ́ Cinu yil ń nə́ ń bùl èta. Lò mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń jí kùjú dwí gakó, ńmyɛ wɔ́ Cinu yil ń nə́ ń jí èta, bə̀ wɔ́ Yi ń nə́ ń ce ń mə́ ń jí. Lò mɔ̀bɔ́ ńmyɛ tá ń jí wẽ̀ dwí gakó, wɔ́ Cinu yil ńmyɛ nə́ ń wɛ̀rhɛ́ èta, bə̀ ńmyɛ nə́ ń ce Yi nə̀bán rə̀myɛ́ yilə.

7Nə́ mə̀dù ga tɛ̀nɛ́ ń cìn yil yé. Èta myɛ, nə́ mə̀dù ga tá ń la cú ń cìn yil yé. 8Nə́ gə ŋwɛ́nɛ́ myɛ, wɔ́ Cinu yil nə́ ŋwɛ́nɛ́; nə́ gə kʼé cù myɛ, wɔ́ Cinu yil nə́ cùwə̀. Rə̀myɛ́ ce, nə́ gə ŋwɛ́nɛ́ ráá nə́ gə cù myɛ, wɔ́ Cinu ń cǐ nə́ba, 9bə̀ Kristə gə́ cù n ká n bwìrhì mú, wɔ́ mùnì ga n cìní cùùrí ǹdə́ lyì-nyìsí ga. 10Sə ǹmyɛ́, wɔ́ byè yil ǹ nə́ ǹ cĩ́ dóó ǹ da-byǐ mú yó wə? Sə ǹmyɛ́, wɔ́ byè yil ǹ nə́ ǹ fulsi ǹ da-byǐ mú? Nə́ gakó bʼâ zhì Yi yé né, rə kə́ lò gakó bùrsì. 11Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə̀ Cinu wòwə̀:

“Wɔ́ àmyɛ́ Cinu, à wɔ́ nã́nyì.

À nʼâ wə̀l bə̀ nunə dwí gakó bʼa wùlì tɛ̃´ à yé né, bə cèrhé ne.”

12Èta, nə́ mə̀dù mə̀dù gakó bʼâ byili Yi yé né kɔn dɛ̀bɛ́ ǹ cìcì wɛ̀rhɛ́.

Pyâna nə́ pyà kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ bʼa ce yə̀-zùlə́ yə̀ nɛ́

13Yẽ̌nə nə́ yẽ̌ dwã bùrsì kɔ́ nɛ. Nyǐnə kɔn dɛ̀bɛ́ á mə̂ dwã sʼá wɛ̀rhɛ́: bə̀kʼá shɛ̀nɛ́ á wɛ̀rhɛ́ kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ bʼa ce á da-byǐ mà ń nà n tu lwɛlɛ wẽ́ yé. 14À gə́ zhí Cinu Yezu ni mú ce, à yě kɔn rə̀dù rə̀ wɔ́ pamparɛ̃ɛ̃: bə̀ kɔn tɛ̀nɛ́ rə̀ súl ǹdə́ jú yé. Wɔ́ lò ǹ gə bùl bə̀ kɔn súl ǹdə́ jú, fòró rə zɛ̃̀ rə̀ zhe súsúlú ǹ yilə. 15Ǹ gə nə́ ǹ jí kùjú ǹ da-byǐ tə̀ rə̀myɛ́ yil ń wu zhìlì, sə́ lwar bə̀ rə̀myɛ́ də̀ sónó tum yé. Ǹ bə̀kʼá tə̀ kùjú yil ń zhìlì ǹ da-byǐ mú Kristə cù ń yil mó yò yé. 16Kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ ámyɛ̌ nʼá bùl bə̀ rə̀ càn mɔ́ bə̀kʼa jǐrh kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ bə càn lyì dwã la tó rə̀ dɛnnɛ bə zɔ̀m á yil námməlwɛ̀lɛ́ yé. 17Yi pyɛ̀lɛ̀ rɛ́ də̀ e jí ráá e nyɔ̀ nyə̀ná yé. Rə̀ pyɛ̀lɛ̀ rɛ́ kùr wɔ́: nə́ wɛ̀rhɛ́ ǹdə Yi gə́ nʼê yâl nɛ́, nə́ yə̀ cángá, nə́ zə yə̀-zùlə́ ǹdə́ wu-nyɔ̃̀ Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ jàn yilə. 18Lò mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń tó Kristə ne èta, rə̀-ná-cí sú Yi yírh, lyì bí jʼà só mo.

19Rə̀myɛ́ ce, pyâna nə́ pyà kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ bʼa ce yə̀-zùlə́ yə̀ nɛ́, sə rə jʼa súlí nə́ gùlú w jàn. 20Zhə̀nà, kùjú gakó wɔ̌ ò jí. Sə kùjú kɔ̀bɔ́ lò la jú, ǹ dõ zɛ̃̀ n tó ò dɛnnɛ n tu lwɛlɛ wẽ́ mó, bə càn yé. Rə̀myɛ́ ce, lò bə̀ká tə̀ kùjú yil ń cɔ̀ Yi tum dí yé. 21Ǹ gə pwírí ǹ gə dɔ̀m nàmá, ráá ǹ gə nyɔ̀ sɛ̃´, kɔn dɛ̀bɛ́ gakó ǹ gə la jú, rə̀ wɔ̌ rə̀ bʼa ce ǹ da-byǐ tu lwɛlɛ wẽ́, sə́ yẽ̌ rə̀ jú ni. Wɔ́ rə̀myɛ́ rə̀ wɔ́ kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ càn. 22Kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ ǹmyɛ́ dúdú zɛ̃̀ ǹ yě yò w òmyɛ́ shò-kwã nɛ́ mɔ́, sə́ zə rɛ ǹ wẽ́ ǹmyɛ́ ǹdə́ Yi. Lò gə zɛ̃̀ ń nə́ ń wɛ̀rhɛ́ kɔn, rə̀ də̀ dóó ń wẽ́, wu-nyɔ̃̀ ŋwɛ́nɛ́ ǹdə́ rə̀-ná-cí. 23Sə lò gə nə́ ń jí kùjú, n jà n zɛ̃̀ ń nə́ ń bùl bə̀ ń gə́ nə́ ń jí w mú, ń tá ń wɛ̀rhɛ́ cɛ̀nɛ̀, Yi bʼa pə rə̀-ná-cí dóó, bə̀ ń nə́ ń wɛ̀rhɛ́ kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ tʼâ tó ǹdə ń Yi-ni-zhú mú gə́ nʼê yâl nɛ́ yé. E jà lò gə nə́ ń wɛ̀rhɛ́ kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ tʼâ tó ǹdə ń Yi-ni-zhú mú gə́ nʼê yâl nɛ́, wɔ́ yə̀-bəlɔ̀lɔ́ ń nə́ ń wɛ̀rhɛ́.

15

Kristə-lò mə̂ sə́ pyà ǹ dõ wu-nyɔ̃̀

1Nə́myɛ̌ byɛ̀bɛ́ nə́ zhí Yi ni kẽkẽ mó, mə̂ sə nə́ sɛ̃ byɛ̀bɛ́ bə̀ Yi-ni-zhú mú də̀ kẽkẽ mó ne. Nə́ bə mə̂ sə nə́ pyà wu-nyɔ̃̀ nə́ cìn yil yé. 2Nə́ mə̀dù mə̀dù gakó mə̂ sə́ pyà kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ bʼa pə wu-nyɔ̃̀ ǹ dwã bɛ́ nɛ, bə̀ cìn-zɛlɛ́ y yilə, mùnì ga bə̀ Yi-ni-zhú mú yə̀ kẽkẽ. 3Kristə yə̀ ń cìcì wu-nyɔ̃̀ pyà yé. Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə̀ Yi wòwə̀: “Lyì bí tùùrhí tɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê tùrh mó mó, wɔ́ àmyɛ́ bə̀ ba.”

4Kɔn dɛ̀bɛ́ gakó bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ kùr-ju yi ní ga mɔ́, wɔ́ nə́myɛ̌ yil bə̀ kɛ̃ dɛ, mùnì ga rə byili nə́ba sɔ́má kɛ̀bɛ́ è càn. Wɔ́ rə̀myɛ́ rə̀ nʼê pɛ nə́ba cìn-pyɔ́nɔ́ ǹdə́ wu-jɔ̀ nə́ mʼé dɛ̃̀ Yi nyì-bwelé y pyǐrh mó. 5Wɔ́ Yi rə̀ nʼê pɛ nə́ba wu-jɔ̀ ǹdə́ cìn-pyɔ́nɔ́. Rə̀ bʼa ce á zə nyì-dwìì ǹdə́ dwã, á wɛ̀rhɛ́ ǹdə Yezu Kristə ta, 6mùnì ga á mù dwã nɛ á púr á nyí á cèrhé Yi rí rə̀ wɔ́ nə́ Cinu Yezu Kristə Da mɔ́.

Kristə tú Zhwifubá ǹdə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ də̀ Zhwifubá gakó vwârh yilə

7Zwẽnə á dwã bɛ́ cɛ̀nɛ̀, ǹdə Kristə gə́ zwẽ ámyɛ nɛ́, Yi còrhó yilə. 8Zhə̀nà, à nʼâ wə̀l ába, Kristə jǐrh tùntùnnə̀ Zhwifubá yilə, n mə n pyìrh Yi nyì-bwelé y rə̀ yʼà bwəl nə́ nàmbala bɛ́ nɛ mɔ́. Ń tó rə̀myɛ́ dɛnnɛ n byili bə̀ Yi nyì-bwelé y tʼâ kwàrh yé. 9Kristə tú mùnì ga byɛ̀bɛ́ bə̀ də̀ Zhwifubá mó myɛ cèrhé Yi rə̀ wu-bɔ̀nɔ̀ w yilə. Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀:

“Wɔ́ rə̀myɛ́ yilə, à bʼa cèrhé mó nunə dwí gakó cəcəl wə;

à bʼa nún a cèrhé ǹ yil lé.”

10Bə̀ kɛ̃ rə̀ wẽ́ kə́dò bə wɔ̀:

“Ámyɛ̌ tənèsé dwã bɛ́ lyì bí, zɛ̃̀nà á tó Cinu lyì bí ni á fùù ǹdə́ wu-nyɔ̃̀.”

11Bə̀ kʼe kɛ̃ kə́dò bə wɔ̀:

“Tənə̀rh gakó lyì, zɛ̃̀nà á cèrhé Cinu.

Cɛmɛ gakó lyì, cèrhénə mo.”

12Ezəyi myɛ kɛ̃ n wɔ̀:

“Bə̀ mʼa lù lò mə̀dù Zhese dwí rí wẽ́,

ń mà n zɛ̃̀ n cìní tənèsé dwã bɛ́ lyì bí,

sə bə̀ mʼa zhí mu ǹdə́ bə̀ wun gakó, bə mʼe dɛ̃̀ ń sɛ̃ɛ̃´.”

13Á gə́ zhí Yi ni mú ce, rə̀ bʼa pə ába yə̀-zùlə́ ǹdə́ wu-nyɔ̃̀ námpúm, bə̀ kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ á nʼá dɛ̃̀ mɔ́, wɔ́ Yi sõ rə̀ la nɛ́ shú. Èta, á bʼâ dɛ̃̀ kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ Yi bwəl rə̀ nyí mú, Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ jàn yilə.

Pwəə nə́ ń zɔ̀m ń cìcì tum dí yò

14Da-byâ, à cìcì mú yě pamparɛ̃ɛ̃ bʼâ wɔ́ yò-cɔ̀nɔ̀ cìnə́ twéé twéé, á yě wẽ̀ nánzhəzhɔ̌, á jʼâ wɔ̌ dwã á mʼâ cící. 15Sə ǹdə́ rə̀myɛ́ ga, à zɔ̀m à sɛ́bɛ́ rɛ́ tɛ̀bɛ́ jààsɛ̀ jàlà wẽ́ pamparɛ̃ɛ̃, à mʼâ lyǐrh ába kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ á jɛ̀rɛ̀ á yě mó. Wɔ́ Yi gə́ só ne mó è ce a ŋwɛ̀nɛ́ a zɔ̀m zɔ̀mà nɛ́ nyɛ̀bɛ́ èta mɔ́. 16Rə̀ ce a jǐrh Yezu Kristə tùntùnnə̀ lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ də̀ Zhwifubá mó yilə. Rə̀ cír ne rə pɛ̃ ŋwɔ̀nɔ́, mùnì a bwə̀l rə̀ yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí a byili byɛ̀bɛ́ bə̀ də̀ Zhwifubá mó ne, mùnì ga bə jǐrh vwĩ̀-kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ sú Yi yírh. Vwĩ̀-kɔn dɛ́ rə̀myɛ́ jǐrh Yi kɔn Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ jàn yilə.

17Rə̀myɛ́ ce, à wɔ̌ à bʼa zhẽ̌ à cìn Yezu Kristə wẽ́ Yi yé né. 18Sə à gə púr à nyí a zɔ̀m zɔ̀mɛ̀, sə́ nyǐ è də̀ kɔn dõ yò à nʼâ zɔ̀m yé. Wɔ́ tɛ̀bɛ́ Kristə tó à dɛnnɛ n wɛ̀rhɛ́ mɔ́ dúdú. Wɔ́ àmyɛ́ dɛnnɛ ń tó né n ce byɛ̀bɛ́ bə̀ də̀ Zhwifubá mó zù Yi, bə̀ nʼê wɛ̀rhɛ́ rə̀ pùbùlə̀. Sə wɔ́ à zɔ̀mà nɛ́ ǹdə́ à tùntwə̃̀ə̃̀ né, 19ǹdə́ màmyaarhɛ nánfwààlɛ̀, ǹdə́ wò-jààrɛ̀; wɔ́ rə̀myɛ́ gakó dɛnnɛ ń ce a tó né a twĩ̀ èta, ǹdə́ Yi Eshirhə y jàn. Sə kɔn ju kùr Zhərəzalɛm nɛ́ e mʼe vò Yiliri tənà y wa, à bwə̀l Kristə yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí námpúm jààsɛ́ sə̀myɛ́ gakó wẽ́. 20Èta, à gə la yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí bwə̂l gakó, à só sʼa vò a bwə̀l lè a byili cɛmɛ nɛ́ nyɛ̀bɛ́ bə̀ gwẽ̌ yə̀ Kristə yò zɔ̀m nə̀ wẽ́ mó lyì bí ni, mùnì ga à bə̀kʼa twĩ̀ a pyɛ̀lɛ́ lò dõ tum yó yé. 21À nʼâ wɛ̀rhɛ́ ǹdə Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ gə́ byili ní. Bə̀ kɛ̃ rə̀ wẽ́ bə wɔ̀:

“Lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ yʼà yə̀ ń yò bwə̀l bə byili bi gaga mɔ́, bʼa nə mɔ ǹdə́ bə̀ yírhə́,

sə byɛ̀bɛ́ ń yò yə̀ bə̀ zhɛ̃̌ w twi mú bʼa nyɛ̀ɛ̀ rə̀ kùrə̀.”

22Wɔ́ tum dí rə̀myɛ́ rə̀ cə̀r nè twər nánzhəzhɔ̌, rə ce à yə̀ ŋwɛ̀nɛ́ a bə̀ á sõ yé, 23sə à twĩ̀ à tum dí ga a zhɛ̀ cɛmɛ nɛ́ nə̀myɛ́ wẽ́ èlâsɛ̃´. Á sõ twírí y yò gə́ zù nì dɛ̃´dɛ̃´ mɔ́ byinə né já. 24À nʼâ yâl a vò Esəpanyɛ; sə à gə tú à la gàà yi ní, à bʼa tó á sõ. Zhə̀nà, à nʼâ bùl bə̀ à gə tú à la, à bʼa tó á sõ, a wɛ̀rhɛ́ dwã màngɛlɛ́, mùnì ga á sɛ̃ nɛ a mʼa vò.

25Sə è gə wɔ́ èlâsɛ̃´-lâsɛ̃´ mɔ́ yilə, à la Zhərəzalɛm a sɛ̃ Yi lyì bí bə̀ ŋwɛ́nɛ́ gàà mɔ́ nɛ, 26bə̀ Masɛdwanɛ ǹdə́ Akəyi Kristə-lyì bí zɔ̀m nyí rə̀dù bə ji bə̀ jɛ̃̀-kɔn dwã yó bə̀ la Kristə-lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ wɔ́ nə̀mwà Zhərəzalɛm nɛ́ mɔ́ nɛ pɔ. 27Bə̀ shɛ̀nɛ́ ǹdə́ bə̀ pùbùlə̀ bə̀ la bɛ sãɔ̃; e jà bə̀ gə la nyǔ, bə̀ mʼa pwírí bə̀ mə̂ sə bə sɛ̃ bɛ. Zhwifubá byɛ̀bɛ́ bə̀ jǐrh Kristə-lyì Zhərəzalɛm nɛ́ mɔ́ sɛ̃ byɛ̀bɛ́ bə̀ də̀ Zhwifubá mó ne ǹdə́ Yi nyə̀ná nɛ́, ce byɛ̀bɛ́ bə̀ də̀ Zhwifubá mɔ́ myɛ mə̂ sə bə sɛ̃ Zhwifubá byɛ̀bɛ́ bə̀ jǐrh Kristə-lyì mú ni ǹdə́ bə̀ jɛ̃̀-kɔna.

28À gə kwɛrhɛ yò w òmyɛ́, a pə kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ bə̀ pɔ nɛ bʼà zhəl a pə Zhərəzalɛm Kristə-lyì bí ni mú à zhɛ̀, rə̀myɛ́ kwã nɛ́, à bʼa zɛ̃̀ a tó á sõ a mʼa lyɛ̃ a vò Esəpanyɛ. 29Sə à yě bʼà gə tú á sõ, Kristə bà n tó à dɛnnɛ n pə ába ń pansɛ́ dwí gakó.

30Da-byâ, á gə nʼá lwə̀l Yi à yilə, sə àmyɛ́ ǹdə́ ámyɛ̌ ga wu yə̀ òdù nə́ mʼé lwə̀l lè ǹdə́ nə́ wun gakó. À nʼâ lwə̀l ába rə̀myɛ́, nə́ Cinu Yezu Kristə yil lé yilə, ǹdə́ sónó w kɔ̀bɔ́ ò nʼô shí Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ sõ mó jàn yilə. 31Lwə̂lnə Yi à yilə, mùnì ga lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ ŋwɛ́nɛ́ Zhide né, bə̀ bə shɛ̀ Kristə zɔ̀mɛ̀ rɛ́ zõ mó bə̀kʼa wɛ̀rhɛ́ nɛ lwɛlɛ yé. Lwə̂lnə Yi á súlí, mùnì ga à gə yú Zhərəzalɛm ǹdə́ sɛ̃ɛ̃´ yá, sə Yi lyì bí pwèlè bə̀ wun bə zwẽ yə. 32Èta, ǹdə́ Yi gə pɔ sɔ́má, à mʼa ŋwɛ̀nɛ́ a yí á sono ǹdə́ wu-nyɔ̃̀, a mɛ̃ á sono a shǐrh námpɔ́lɛ́. 33Wɔ́ Yi rə̀ nʼê pɛ yə̀-zùlə́. Rə̀ mʼa yə̀ nɛ́ ǹdə́ á gakó! Amɛ̀n!

16

Pwəə nə́ ń ce Orɔm Kristə-lyì bí

1À nʼâ yâl a ce á lwar bə̀ wɔ́ àmyɛ́ cìcì à twĩ̀ nə́ nəkɔ́ Febe á sõ. Ń ŋwɛ́nɛ́ Kristə-lyì gùlú w Shənkəre né mó wẽ́ ń nə́ ń twĩ̀. 2Zwẽnə ń zhəəlé Cinu yil lé yilə, ǹdə Kristə-lyì gə́ mə̂ sə bə wɛ̀rhɛ́ nɛ́. Ń gə zhe kɔn tum á sõ gakó, sʼá sɛ̃ mɔ, bə̀ ń sɛ̃ lyì nánzhəzhɔ̌ nɛ, sə ń sɛ̃ àmyɛ́ nɛ kɔn du.

3Cenə Pərshii ǹdə́ Akəlaasɛ á pɛ̃. Bə̀ tó ne bə twĩ̀ Yezu Kristə tum dí. 4Bə̀ zhɔ̃̀ bə̀ myə̀lə́ né bə mʼe zwẽ à nyân dɛ́. È də̀ àmyɛ́ dúdú ni bə̀ wɛ̀rhɛ́ cɛ̀nɛ̀ yé. Bə̀ wɛ̀rhɛ́ cɛ̀nɛ̀ Kristə gùúlí lyì bí bə̀ də̀ Zhwifubá mó gakó myɛ nɛ. Rə̀myɛ́ ce, wɔ́ nə́ gakó nə́ rʼé ce bə̀ nə̀báná. 5Cenə Kristə-lyì bí bə̀ nʼê gùlí dwã bə̀ sõ kɛ̀lɛ́ w mɔ́ myɛ á pɛ̃.

Cenə à da-byǐ Epənɛɛtɛ. Wɔ́ ńmyɛ̌ ń yàl nã́yə́ə́ mó Azhi tənà y wẽ́ n zù Kristə. 6Cenə Marɛ, bə̀ ń twĩ̀ dɛ̃´dɛ̃´ n pə ába. 7Cenə Andəronikuusi ǹdə́ Zhənyaasɛ. Àmyɛ́ ǹdə́ bə̀myɛ́ wɔ́ dwí. Nə́ tó dwã nə́ twĩ̀ byə̀nə́-jì. Bə̀ jɛ̀rɛ̀ nɛ bə zù Kristə, sə bə̀ jǐrh ń tùntúmə́. Lyì bí nʼê zɔ̀m bə̀ yil náàcɛ̀nɛ́.

8Cenə Ampəlyətuusi. Ń wɔ́ à dɔwa Cinu wẽ́. 9Cenə nə́ tó-dõ Yərəbɛ̃ mɔ́ nə́ ga nʼé twĩ̀ Kristə tum dí mú, e súlí nə́ da-byǐ nántwə̂ Sətəciisi. 10Cenə Apɛlɛsɛ. Ń tumə né nʼê byili bə̀ ń zhí Kristə ne zhə̀nà. Cenə Arəsətobuuli kɛ̀lɛ́ y lyì bí. 11Cenə Erɔjɔɔnɛ. Àmyɛ́ ǹdə́ ńmyɛ wɔ́ dwí. Cenə Narshiisi kɛ̀lɛ́ y lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ zù Cinu mú.

12Cenə Tərəfɛɛnɛ ǹdə́ Tərəfɔɔsɛ. Bə̀ twĩ̀ dɛ̃´dɛ̃´ Cinu yilə. Cenə à nəkɔ́ nántwə̂ Pərshiidi. Ńmyɛ twĩ̀ dɛ̃´dɛ̃´ Cinu yilə. 13Cenə Orofyiisi. Ń wɔ́ Cinu tùntùnnə̀ námpúm. Cenə ń ná mɔ́ myɛ, bə̀ ń ná mɔ́ wɔ́ nə́ ga ná.

14Cenə Asə̃kiriiti ǹdə́ Fələgɔ̃ ǹdə́ Erəmɛɛsɛ ǹdə́ Pətərəbaasɛ ǹdə́ Erəmaasɛ, e súlí nə́ da-byâ bɛ́ dwã bɛ́ bə̀ ŋwɛ́nɛ́ bə̀ sõ mó. 15Cenə Shələlooge ǹdə́ Zhəli ǹdə́ Nere, e súlí ń nəkɔ́ mɔ́, ǹdə́ Olɛ̃paasɛ, e súlí Kristə-lyì bí dwã bɛ́ bə̀ ŋwɛ́nɛ́ bə̀ sõ mó gakó.

16Cenə dwã, á kwə̀ə̀lè dwã náàcɛ̀nɛ́ ǹdə da-byâ ta. Kristə gùúlí gakó lyì bí nʼê ce ába.

Pwəə nə́ ń cící Kristə-lyì bí

17Da-byâ, à nʼâ lwə̀l ába: dɛ̃̌na á cìn ǹdə́ lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê zə pɔrá bə̀ twí mú. Lyì bí bə̀myɛ́ mɔ́ bə shɛ̀ kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ bə̀ byili ába á zwẽ rə̀ nyí mú yò yé. Èta, bə̀ nʼê dwĩ̀ Kristə-lyì bí. Rə̀myɛ́ ce, á bə̀kʼá tó bə̀ kùr yé. 18Lyì bí bə̀myɛ́ mɔ́ dwí rí tʼâ twĩ̀ nə́ Cinu Kristə yil yé. Wɔ́ bə̀ sə̀pwà sǔlné yil bə̀ nʼê twĩ̀. Bə̀ nʼê jə́jɛ̀rɛ́ lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ bəbwàl nyí zõ mó ǹdə́ nyì-gwàl ǹdə́ zɔ̀m-fwààlɛ́ tɛ̀bɛ́ lyì bí só cilu mú. 19Lyì bí gakó yě bʼâ nʼá twĩ̀ ǹdə Cinu gə́ byili ní. Rə̀myɛ́ ce, à wu nyɛ̀ á yilə. Sə à nʼâ yâl bʼâ zə surhə á mʼá twĩ̀ cɛ̀nɛ̀, sʼá dɛ̃̀ á cìn twéé twéé á bə̀kʼá zù lwɛlɛ wẽ́ yé. 20Kɔn kʼê tʼâ la dɔnɔ yé, Yi rí rə̀ nʼê pɛ yə̀-zùlə́ né mó bʼa zhìlì Shətana yò á nə̀rh kùr wə.

Cinu Yezu mà n cĩ́ bwəl á yó!

21Timote mó àmyɛ́ ǹdə́ ńmyɛ̌ nʼé twĩ̀ Cinu tum dí mú nə́ ń ce ába. Lushuusi ǹdə́ Zhasɔ̃ ǹdə́ Sɔsəpatɛɛrɛ myɛ nʼê ce ába, bʼàmyɛ́ ǹdə́ bə̀myɛ́ wɔ́ dwí.

22Wɔ́ àmyɛ́ Tərəcuusi Pwəə ce a kɛ̃ sɛ́bɛ́ rɛ́ tɛ̀bɛ́, à nʼâ ce ába Cinu mú ń ce nə́ mù dwã nɛ́ mɔ́ yil lé yilə.

23Gəyuusi nə́ ń ce ába. Wɔ́ ńmyɛ̌ sõ à nʼâ zwɛ̃̀ nɛ́. Wɔ́ ńmyɛ̌ sõ byɛ̀bɛ́ bə̀ zù Kristə mó myɛ gakó nʼê gùlí dwã nɛ́. Eraasɛ mɔ́ ń nə́ ń nyǐ cɔ w sə̀byǐ mú yò mó ǹdə́ nə́ da-byǐ Kərətuusi nʼê ce ába.

24[Cinu Yezu Kristə mà n cĩ́ bwəl á gakó yó!]

Pwəə nə́ ń cèrhé Yi ń mə́ ń gwi ń sɛ́bɛ́ rɛ́ yó

25Cèrhénə nə́ cèrhé Yi. Wɔ́ rə̀myɛ́ rə̀ wɔ̌ rə̀ bʼa tó Yezu Kristə yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí à bwə̀l a byili ába mó dɛnnɛ rə ce á zhí mu kẽkẽ. Rə̀ tó yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí rə̀myɛ́ mɔ́ dɛnnɛ rə byili kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ yʼà shèè shãã ga mɔ́. 26Sə èlâsɛ̃´, Yi nyì-zwennə bé byili kɔn dɛ́ rə̀myɛ́ mɔ́ kùr pamparɛ̃ɛ̃ bə̀ sábá nɛ́ wẽ́, ǹdə Yi rí rə̀ ŋwɛ́nɛ́ twéé twéé mó gə́ pɔ nyí ní, mùnì ga tənə̀rh dwí gakó lyì bí lwar rɛ, sə bə shɛ̀nɛ́ bə zwẽ nyí bə zù mù.

27Yi dúdú rə̀ wɔ́ surhə cə́bal. Bànà nə́ tó Yezu Kristə dɛnnɛ nə́ cèrhé re twéé twéé byinə nə̀ bə zhɔ̌ zhe yilə! Amɛ̀n!