Zhakɛ

Zhakɛ

sɛ́bɛ́ rɛ́ ń kɛ̃ mɔ́

Lò mó mɔ̀bɔ́ ń kɛ̃ sɛ́bɛ́ rɛ́ tɛ̀bɛ́ mɔ́ nə́ ń byẽ̀ ń cìn bə̀ “Zhakɛ, Yi ǹdə́ Cinu Yezu Kristə tùntùnnə̀.” Sə lyì bí nʼê bùl bə̀ dɛ̀ga è mʼa yə̀ Yezu da-byǐ mú. Ń byili bə̀ wɔ́ “Yi dwí rí kwálsɛ́ shí ǹdə́ sə̀lyè y lyì bí bə̀ làà lũ w gakó wẽ́ mó” ne ń kɛ̃ ń sɛ́bɛ́ rɛ́ n pa. Rə̀myɛ́ nʼê byili bə̀ wɔ́ Zhwifubá byɛ̀bɛ́ bə̀ zù Yezu Kristə mó ne ń kɛ̃ dɛ n pa. Dɛ̀ga n súlí n ce Kristə-lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ də̀ Zhwifubá mó myɛ nɛ́.

Ń cící lyì bí bə̀ bə̀ pyɛ́nɛ́ bə̀ cìn yò-còlò yi ní. Ń byili nə̀mɔ̀ ǹdə́ nə̀cɛ̀m-bal ga gə́ mə̂ sə bə zə bə̀ cìn ní. Ń byili myɛ lò gə́ mə̂ sə n zə ń cìn ní yò-còlò ráá sòlò yi ní. Ń cící bi myɛ bə̀ bə̀kʼa zə bə̀ yírhə́ bə cír lò Kristə-lyì gùlú w wẽ́ bə̀ ń cɔ̃̀ ń dõ yé (1.1–2.13).

Zhakɛ súlí n byili bə̀ numbyíní Yi-ni-tó də̀ nyú w dúdú è wɔ́ zhə̀n yé. Wɔ́ è Yi-ni-tó tumə né nə̀ nʼê byili bə̀ è zhí Yi ni zhə̀n zhə̀nà (2.14-26).

Rə̀myɛ́ kwã nɛ́, ń byili lwɛlɛ dwí tɛ̀bɛ́ gakó numbyíní mə̀jòlò w è nyú w mú nʼô zə ò twí, n zɛ̃̀ n kə́ n zɔ̀m surhə né nyɛ̀bɛ́ nə̀ nʼê shí Yi sõ mó yò (3.1-18). N zɛ̃̀ n bú lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê pyà zɔ̀mà nɛ́, ǹdə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ só lũ wə́, ǹdə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê kɛ́ bə̀ dwã bɛ́ bùrsì mó (4.1–5.6). N cící Kristə-lyì bí, bə̀ bə̀ pyɛ́nɛ́ bə zhì kẽkẽ, bə lwə̀l Yi twéé twéé, sə bə sɛ̃ dwã nɛ Kristə nyə̀ná nɛ́ wẽ́ (5.7-20).

Zhakɛ nə́ ń ce Yi dwí rí púlə́púlə́

¹Àmyɛ́ Zhakɛ, à wɔ́ Yi ǹdə́ Cinu Yezu Kristə tùntùnnə̀, à nʼâ kɛ̃ sɛ́bɛ́ rɛ́ tɛ̀bɛ́ à mʼâ ce ámyɛ̌ Yi dwí rí kwálsɛ́ shí ǹdə́ sə̀lyè y lyì bí á làà lũ w gakó wẽ́ mó.

Pyɛ́nɛ́na á cìn yò-còlò yi ní

²Da-byâ, yò-cə̀ə̀lè dwí gakó gə pú ába, sʼá nyǐ á cìn ǹdə lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ zhe wu-nyɔ̃̀ námpúm ta. ³Á yě bə̀ zwini gə nʼê zhẽ̀ á Yi-ni-zhú mú, rə̀myɛ́ nʼê ce á wun tʼâ gɛ yé. ⁴Cenə á cìn-pyɔ́nɔ́ mɔ́ pyìrh tùm-ècɛ̀nà wẽ́, mùnì ga á cɛ̀nɛ̀ rɛ́ yə̀ námpúm, yò bə̀kʼa zhì á yó w yé, sə kaka bə̀kʼa mwìrì ába yé.

Lwə̂lnə Yi ǹdʼá wun gakó, sʼá bə̀kʼá ce tə́tɔ̀ná yé

⁵Lármɔ gə mwìrì ámyɛ̌ mə̀dù, sə n lwə̀l Yi ni, bə̀ rə̀ bʼa pɔ̃. Yi tʼâ nyǐ rə̀ mʼe pə yé, rə̀ tʼâ cír yé. ⁶Sə n lwə̀l ǹdə́ Yi-ni-zhú, ń bə̀ká n ce tə́tɔ̀ná yé. Lò mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń ce tə́tɔ̀ná, ń nyɛ̌ ǹdə nə̀-fɔ̀lɔ̀ nɛ̃̌ ta, zho w gə nʼô ce, mə̀ nʼê shìì mə jʼà nʼê zɛ̃̀. ⁷Lò mó ńmyɛ̌ mɔ́ bə̀ká n bù bə̀ ń mà n nə kɔn Cinu sõ yé, ⁸bə̀ ń wu də̀ òdù, n jà ń tá ń zhì nà èdù yó yé.

Kɔn gə́ la nɛ́ tó nə̀cɛ̀nà bɛ́ yilə

⁹Da-byǐ mɔ̀bɔ́ ń wɔ́ nə̀mɔ̀, ń mə̂ sə n ce ń wu yə̀ nyɛ̀n, Yi gə́ zhẽ̌ ń yó dɛ̃̌ mɔ́ yilə. ¹⁰Sə mɔ̀bɔ́ ń wɔ́ nə̀cɛ̀m-bal, ńmyɛ mə̂ sə n ce ń wu yə̀ nyɛ̀n, Yi gə́ lwəl ń yó tɛ̃´ mɔ́ yilə, bə̀ ń nyɛ̌ ǹdə gɔ pùní ta. Ń tá ń la nɛ́ mãɔ̃ yé. ¹¹Nə̀nyɔ́nɔ́ w gə byìlə̀, ò lumi rí nʼê mà rɛ̀ rə tu tɛ̃´, rə̀ cɛ̀nɛ̀ rɛ́ jé. Èta myɛ, nə̀cɛ̀m-bal mɔ́ mà n pyɛ̀nɛ̀ ǹdə gɔ pùní ta ń tumə né wẽ́.

Yi tʼâ cìrh lò rə̀ ce né ǹ wɛ̀rhɛ́ lwɛlɛ yé

¹²Lò mɔ̀bɔ́ ǹ zhì kẽkẽ yò-còlò yi ní, ǹ bʼâ yə̀ wu-nyɔ̃̀ cí, bə̀ yò-còlò w gə́ zɔ mɔ́ ń jʼâ ŋwɛ̀nɛ́ ń zhì kẽkẽ mó ce, ǹ bʼâ nə nyǔ mə̀ tʼâ la zhɔ̌. Nyǔ mú mə̀myɛ́ wɔ́ kwândɛ́ tɛ̀bɛ́ Yi bwəl rə̀ nyí byɛ̀bɛ́ bə̀ só re mó ne mó. ¹³Sòlò gə tú ò zhe lò lwɛlɛ wɔ̀rhɔ́ yilə, sə ń bə̀ká n bù bə̀ wɔ́ Yi rə̀ nʼê cìrh mò rə̀ ce lwɛlɛ rɛ́ wẽ́ yé. Kaka wàr Yi rə̀ la sòlò rə wɛ̀rhɛ́ lwɛlɛ yé, Yi myɛ tʼâ cìrh lò lò rə̀ ce lwɛlɛ wẽ́ yé. ¹⁴Lò gakó wɔ́ ǹ shil námməlwɛ̀lɛ́ y è ŋwɛ́nɛ́ ǹ wẽ́ mó è nʼê swèlè mó è ce ǹ wɛ̀rhɛ́ lwɛlɛ. ¹⁵Ǹ gə yẽ̌ shil námməlwɛ̀lɛ́ y nɛ ǹ wẽ́, è nʼê ce ǹ wɛ̀rhɛ́ yə̀-bəlɔ̀lɔ́; sə ǹ gə cə̀ə̀lè ǹ nə́ ǹ wɛ̀rhɛ́ wa, wɔ́ ǹ cu sɔ́má yó ò zə mɔ́ ò ŋwɛ́nɛ́.

¹⁶À da-byâ nántwə̂rh, á bə̀kʼá jə́jɛ̀rɛ́ á cìn yé. ¹⁷Kɔ̀-ècɛ̀nɛ́ dwí gakó, wɔ́ dɛ̃̌ yi w rə̀ nʼê shí ní. Rə̀ nʼê shí dɛ̃̌, Yi rí rə̀ wɛ̀rhɛ́ nə̀nyɔ́nɔ́ w ǹdə́ cànà y ǹdə́ cã̀mə́sɔ̌sɛ́ mɔ́ sõ. Cə-byṹ tɛ̀nɛ́ Yi sõ yé; rə̀ wɔ́ rə̀myɛ́ twéé twéé, rə̀ tʼâ lyə́r námpɔ́lɛ́ myɛ cìcì yé. Rə̀ sõ mó è bə zhe bə̀ cəcɛ̃ ráá nə̀nyɔ́nɔ́ yé. ¹⁸Rə̀ tó rə̀ zɔ̀mɛ̀ rɛ́ rə̀ wɔ́ zhə̀n mɔ́ dɛnnɛ rə pə nə́ba nyǔ ǹdə́ rə̀ sə̀pwà pùbùlə̀, mùnì ga nə́ yə̀ nã́yə́ə́ wẽ̀ dé tɛ̀bɛ́ gakó rə̀ wɛ̀rhɛ́ mɔ́ wẽ́.

Yálna Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ zwennə, sʼá bə̀kʼá yə̀ rə̀ cilnə dúdú yé

¹⁹À da-byâ nántwə̂rh, lwarna bə̀ lò gakó mə̂ dwã sə́ cili zɔ̀mɛ̀ rɛ́ cɛ̀nɛ̀, sə ǹ bə̀ká zɔ̀m làlà yé, sə ǹ lyim myɛ bə̀kʼa zɛ̃̀ làlà yé. ²⁰Lwarna bə̀ lò mɔ̀bɔ́ ń zhe lyim tá ń wɛ̀rhɛ́ kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ wɔ́ cángá Yi yírh w yé. ²¹Rə̀myɛ́ ce, zhɛ̃´na kɔn dɛ̀bɛ́ gakó rə̀ wɔ́ jìmdì, ǹdə́ tùntùm-bəlwâlsɛ dwí gakó. Zwẽnə zɔ̀mɛ̀ rɛ́ Yi co á wun ní wẽ́ mó ǹdə́ wu-bɔ̀nɔ̀, bə̀ rə̀ wɔ̌ ába rə̀ la vwârh.

²²Yálna zɔ̀mɛ̀ rɛ́ zwennə, sʼá bə̀kʼá yə̀ rə̀ cilnə dúdú yé. È gə də̀ rə̀myɛ́, wɔ́ ámyɛ̌ cìcì á nʼá jə́jɛ̀rɛ́ á cìnə̀. ²³Lò mɔ̀bɔ́ ǹ nə́ ǹ cili Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ ń zɛ̃̀ ǹ tá ǹ wɛ̀rhɛ́ ǹdə rə̀ gə́ nʼê byili ní, ǹ nyɛ̌ ǹdə lò mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń nyǐ ń yé zhə̀zhé wẽ́ ta, ń nə ń cìn ǹdə ń gə́ wɔ́ nɛ́. ²⁴Ń gə nyǐ ń cìn ń zhɛ̀, n zhǐr ń la, n pú n swě ń gə́ wɔ́ nɛ́. ²⁵Yi nyí rí wɔ́ kɔ̀-ècɛ̀nɛ́, rə̀ nʼê pɛ cìn-cìnú numbyíní ni è wu w wẽ́. Rə̀myɛ́ ce, lò mɔ̀bɔ́ ǹ nə́ ǹ cili nyí rí rə̀myɛ́, ń tɛ́rɛ́ rɛ ǹ wẽ́, ń zɛ̃̀ ǹ zhǐ ǹ nà y yó rə̀ wẽ́, ǹ nə́ ǹ wɛ̀rhɛ́ ǹdə rə̀ gə́ nʼê byili ní, ǹ tá ǹ swě re, ǹ bʼâ nə wu-nyɔ̃̀ kɔn dɛ̀bɛ́ ǹ nə́ ǹ wɛ̀rhɛ́ mɔ́ wẽ́.

²⁶Lò gə nə́ ǹ bùl bə̀ ǹ nə́ ǹ tó Yi ni cɛ̀nɛ̀, ń jà ǹ wàr ǹ mə̀jòlò w ǹ nə́ ǹ zala, wɔ́ ǹ cìn ǹ nə́ ǹ jə́jɛ̀rɛ́, e jà ǹ Yi-ni-tó mó myɛ wɔ́ nánfò. ²⁷Yi-ni-tó mó mɔ̀bɔ́ mə̀ wɔ́ nə́ Da Yi pùbùlə̀ mó, wɔ́ bə̀tâlsɛ ǹdə́ ejə̀nə̀ nè sãɔ̃ bə̀ zúzúnú w wẽ́, sə́ dɛ̃̀ ǹ cìn ǹdə́ lũ w jìmdì dwí gakó.

Á bə̀kʼá zə á yírhə́ á cír lyì bí yé

¹Da-byâ, ámyɛ̌ byɛ̀bɛ́ á zù nə́ Cinu Yezu Kristə mó ń wɔ́ zùwə́ cə́bal mɔ́, á bə̀kʼá zə á yírhə́ á cír lyì bí yé. ²Dədɛ̃̌nɛ, lò mɔ̀bɔ́ ń wɔ́ nə̀cɛ̀m-bal, ń co sánə́má cə̀byǐ ń jə̀fɔ́lɛ́ nɛ, n zù kàmə̀-zwǐ kɛ̀bɛ́ è nʼê jə́jɛ̀mɛ́ gə tú á dwã-gùlú w jàà wà. Nə̀mɔ̀ myɛ zɛ̃̀ n bà, ń zù kàmə̀-zù-ebwərse. ³Á zɛ̃̀ á nyǐ mɔ̀bɔ́ ń zù kàmə̀-zwǐ y è càn mɔ́ á na, á wɔ̀ mɔ̀: “Bə̂ jòm nyɔ̀nɔ̀, bə̀ jàà y èmyɛ́ càn,” á zɛ̃̀ á wɔ̀ nə̀mɔ̀ mɔ́ nɛ: “Zhǐ dɛ̃̌, ráá jǒm tɛ̃´ shó w wə.” ⁴Á gə nʼâ wɛ̀rhɛ́ èta, è də̀ lyì bí á nʼá zə á yírhə́ á círə́? Èta mɔ́, də̀ lyì bí bùrsì á nʼá kɛ́ ǹdə́ bùlə̀ námməlwâlsɛ?

⁵Da-byâ nántwə̂rh, cilinə: Yi cír byɛ̀bɛ́ lũ w lyì bí nʼê nyǐ ǹdə nə̀mwà ta mɔ́, mùnì bə yə̀ rə̀myɛ́ nɛ zhú mú nə̀cɛ̀nà, sə bə nə cəl tənà y rə̀ bwəl è nyí rə̀ lyì bí ni mú wẽ́. ⁶Sə ámyɛ̌ tʼá nyǐ nə̀mwà bɛ́ á nɛ yé. Kʼâ wɔ́ nə̀cɛ̀nà bɛ́ á nʼá nyǐ á nɛ, e jà wɔ́ bə̀myɛ́ bə̀ nʼê nwɛ̀nɛ̀ ába, bə̀ nʼê zə ába bə̀ zhə̀l bùrsì. ⁷Wɔ́ bə̀myɛ́ bə̀ nʼê fulsi yil lé náàcɛ̀nɛ́ y Yi pɔ ába mɔ́.

⁸Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀: “Swéné ǹ dõ ǹdə ǹ cìcì ta.” Nyí rí rə̀myɛ́ wɔ́ Yi pyɛ̀lɛ̀ rɛ́ nyí. Á gə zwẽ de, á wɛ̀rhɛ́ cɛ̀nɛ̀. ⁹Sə á gə zə á yírhə́ á cír lyì bí, wɔ́ lwɛlɛ á nʼá wɛ̀rhɛ́; sə Yi nyí rí nʼê kɛ́ á bùrsì, á gə́ tʼá zwẽ de mó yilə. ¹⁰Lò gə nə́ ǹ zwẽ nyə́ né gakó, ń zɛ̃̀ ń bə̂ dó rə̀dù, wɔ́ nə̀ gakó ǹ dówə́. ¹¹Yi wòwə̀: “Bə̀ká fwə̂l yé.” Rə kʼe wɔ̀: “Bə̀ká gu lò yé.” Ǹ gə tá ǹ fwə̀lə́, ń jʼâ gu lò, wɔ́ Yi nyə́ né gakó ǹ yə̀ zwẽ yé. ¹²Zɔ̌mna sʼá wɛ̀rhɛ́ ǹdə lyì byɛ̀bɛ́ Yi bʼa zə cìn-cìnú nyí rí rə kə́ bə̀ bùrsì ta. ¹³Zhə̀nà, Yi gə la lò mɔ̀bɔ́ ń tá ń dùr ń dwã bɛ́ nɔ̀nɔ̀ bùrsí kɔ́, rə̀ tʼâ la ńmyɛ nɔ̀nɔ̀ dǔr yé. Sə lò mɔ̀bɔ́ ǹ zhe nɔ̀nɔ̀-dǔr, bùrsì ywẽ bə mɔ́ zhe yé.

Ǹ gə zhí Yi ni, sə́ twĩ̀ Yi-ni-zhú tùntwə̃̀ə̃̀

¹⁴Da-byâ, lò gə wò bə̀ ǹ zhí Yi ni, ń jà ǹ tá ǹ wɛ̀rhɛ́ kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ nʼê byili bə̀ ǹ zhí Yi ni mú, Yi-ni-zhú mú mə̀myɛ́ dwí rí wɔ̌ mə̀ bʼa vwârh mɔ́? ¹⁵Dədɛ̃̌nɛ, á da-byǐ ráá á nəkɔ́ mə̀dù gə bə gɔ̀nɔ̀ zhe ń la mə n círhí ń cìnə̀, ń bə kaka zhe ń la ń nyú w co, ¹⁶á mə̀dù zɛ̃̀ n wɔ̀ mɔ̀: “Zhəl ǹdə́ yə̀-zùlə́, ń pyà kàmə̀-zwǐ ń zù, ń bə́ cə̀r wàr rɛ́ yé ne, sə́ pyà kùjú ń jí,” n jà ń yə̀ mɔ kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ ń zhe rə̀ tum mú pɛ, rə̀myɛ́ wɔ̌ rə̀ bʼa sɛ̃ mɔ? ¹⁷Wɔ́ èta ǹdə́ Yi-ni-zhú mú myɛ. Ǹ tùntwə̃̀ə̃̀ né gə tʼâ byili bə̀ ǹ zhí Yi ni, sə́ lwar bə̀ ǹ Yi-ni-zhú mú wɔ́ nánfò.

¹⁸Lò gə wòwə̀: “Lyì jàlà zhí Yi ni; jàlà wɔ́ tùntwə̃̀ə̃̀ náàcɛ̀nà bə̀ nʼê twĩ̀,” à bʼa wɔ̀ rə̀-ná-cí ni: “Ǹ bʼâ wɛ̀rhɛ́ etər ń wɔ̀ bə̀ ǹ zhí Yi ni, ǹdə́ ǹ gə tá ǹ twĩ̀ tùntwə̃̀ə̃̀ nyɛ̀bɛ́ nə̀ mə̂ dwã ǹdə́ Yi-ni-zhú mú? Àmyɛ́ wɔ́ à tùntwə̃̀ə̃̀ né dɛnnɛ à bʼa tó né a byili mú bʼà zhí Yi ni.” ¹⁹Ǹ nə́ ǹ zwẽ nyí bə̀ Yi wɔ́ rə̀dù sá? Kɔn càn. Nə̀cílsí námməlwâlsɛ́ myɛ cìcì nʼê zwẽ nyí rí rə̀myɛ́, sə ywẽ zhe se, sə̀ nʼê kəkə. ²⁰Bə-surhə-zhe cí, ǹ yə̀l bə̀ ǹ gə zhí Yi ni, ń jà ǹ tá ǹ wɛ̀rhɛ́ kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ nʼê byili bə̀ ǹ zhí Yi ni, ǹ Yi-ni-zhú mú bə kùr zhe nà? ²¹Nə́ nàmbal Abəraham wɔ́ etər Yi tó né rə nyǐ mu ǹdə ń bə dóó zhe ta? Wɔ́ ń tùntwə̃̀ə̃̀ né dɛnnɛ rə̀ tó né, ń gə́ yà ń zɔ ń byǐ Yəzakɛ n cĩ́ vwĩ̀-jìlú w yó ń la mə n zwə́l vwĩ̀ rí n pə Yi ni mú yilə. ²²Ǹ bə nɛ? Ń Yi-ni-zhú mú ǹdə́ ń tùntwə̃̀ə̃̀ né ga yʼà nʼê tó dwã. Ń tùntwə̃̀ə̃̀ né zɛ̃̀ nə ce ń Yi-ni-zhú mú jǐrh námpúm. ²³Èta, kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ mó pyìrh. Bə̀ kɛ̃ bə wɔ̀: “Abəraham zhí Yi ni. Rə̀myɛ́ ce, Yi nyǐ mu ǹdə ń bə dóó zhe ta.” Rə byẽ̀ mò bə̀ rə̀ dɔwa. ²⁴Á na? Numbyíní wɔ́ è tùntwə̃̀ə̃̀ né nə̀ nʼê ce è kʼê bə dóó zhe Yi yírh wə. Sə è də̀ è gə́ zhí ri mú dúdú yé.

²⁵Wɔ́ èta kɔn yàl nɛ́ ǹdə́ kə-nə̀fòló Arayaabɛ myɛ. Ń yà ń zwẽ Esərayɛl lyì bí tùntúmə́ ń sõ kɛ̀lɛ́ wa, n sɛ̃ bɛ bə kʼa kwè sɔ́má dõ bə vò jè. Rə̀myɛ́ ce Yi nyǐ mu ǹdə ń bə dóó zhe ta. ²⁶Shíshìrhə́ né gə tɛ̀nɛ́, yala nɛ́ cùwə̀. Èta myɛ, Yi-ni-zhú tùntwə̃̀ə̃̀ né gə tɛ̀nɛ́, Yi-ni-zhú mú bə kùr zhe yé.

Dɛ̃̌ ǹ cìn ǹ nyì-púpwírí rí wẽ́

¹Da-byâ, á bə̀kʼá yə̀ nánzhəzhɔ̌ á nʼá yâl á yə̀ kàrmɔ̀ byilnə yé. Á yě bə̀ nə́myɛ̌ byɛ̀bɛ́ nə́ wɔ́ kàrmɔ̀ byilnə bé mó, nə́ bùrsí bʼa yə̀ zwini du lyì bí dwã bɛ́. ²Nə́ gakó nʼé dwé wẽ̀ nánzhəzhɔ̌ wẽ́. Lò mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń zɔ̀m ń tá ń dwé gaga, sə́ nyǐ ń já ń wɔ́ wárhgáá, ń wɔ̌ ń cìn námpúm. ³Nə́ gə co càmá eshərh nyú w mùnì ga sə zwẽ nyí, nə́ rʼé ce sə̀ zhə̀l nə́ gə́ só mə̀gã̌. ⁴Nyǐnə bǔ-bwələ né nánfwààlɛ́ myɛ. Nə̀ nyɛ̌ nánfwààlɛ̀, zho nánfɔ̀lɔ̀ ò nʼô zə nɛ ò zhə̀lə̀. Sə ǹdə́ rə̀myɛ́ ga, wɔ́ dɔ̌ námpɔ́lɛ́ bə̀ mʼê swàl nɛ, nə jʼà vò mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń dùr nè mó gə́ nə́ ń yâl bə̀ nə̀ zhəl mə̀gã̌. ⁵Mə̀jòlò w myɛ wɔ́ èta. Ò wɔ́ yala nɛ́ kə̀kàlà námpɔ́lɛ́, o jʼà wɔ̌ ò zhẽ̌ ò cìn dɛ̃̌ ǹdə́ wẽ̀ nánfwààlɛ̀.

Nyǐnə gɔ w myɛ gə́ wɔ́ nɛ́. Ò gə wɔ̌ sʼo byì ní yil myɛ, myǐn námpɔ́lɛ́ yʼa ŋwɛ̀nɛ́ w mə jí. ⁶Mə̀jòlò w wɔ́ ǹdə myǐn ta. Ò wɔ́ nə́ yala nɛ́ kə̀kàlà, e jà wɔ́ òmyɛ́ wẽ́ lwɛlɛ nʼê shí ní, ò lwɛlɛ rɛ́ nʼê lyɛ́ɛ nə́ yala nɛ́ gakó ne. Myǐn-jì myǐn mú nʼê shí ò wẽ́ mə̀ zhìlì nə́ yò, nə́ lul yi ní ga, kɔn mʼe yí nə́ cu. ⁷Numbyíní wɔ̌ è bʼa ce gɔ vwàmá ǹdə́ kúmsi ǹdə́ dɔma dwí gakó, ǹdə́ wẽ̀ tɛ̀bɛ́ gakó rə̀ ŋwɛ́nɛ́ bǔ w mú tó ǹdə è gə́ nʼê yâl nɛ́. È gaga mɔ́ nʼê ce rə̀ tó ǹdə è gə́ nʼê yâl nɛ́. ⁸Sə lò lò wàr mə̀jòlò w yé. Ò wɔ́ kɔ̀-bəlwɛ̀lɛ́, ò tʼâ zhì shɛ́ɛ́ gaga yé. Ò sú ǹdə́ swã̀ kɛ̀bɛ́ è cɛ̀, è nʼê gwi lò. ⁹Nə́ rʼé zə w nə́ mʼé cèrhé Cinu nə́ Da mɔ́; e jà wɔ́ òmyɛ́ myɛ nə́ mʼé bwəl lwɛlɛ nə́ pɛ numbyínsí Yi wɛ̀rhɛ́ rə bʼe nyɛrhɛ rə̀ cìcì mú ni. ¹⁰Nyí rí rə̀myɛ́ rə̀dù y rə̀ nʼê bwəl lwɛlɛ, e jà wɔ́ rə̀myɛ́ rə̀ nʼê bwəl cɛ̀nɛ̀ myɛ. E jà kɔn bə mə̂ sʼe yə̀ èta yé da-byâ. ¹¹Nə̀-bùlì èdù wɔ̌ è bùl nɛ̃̌ mɔ̀bɔ́ mə̀ nyɛ̀, e jʼà bù nɛ̃̌ mɔ̀bɔ́ mə̀ nyɛ̌ cɛ̀ɛ́ myɛ? ¹²Da-byâ, épyìlú wɔ̌ ò bʼa ce shã̀? Nà wɔ́ sɛ̃´-cǒ ò wɔ̌ ò bʼa ce épyìlə́? Èta myɛ, nə̀-bùlì gə nʼê bùl nɛ̃̌ mɔ̀bɔ́ mə̀ nyɛ̌ párɛ́, è wàr nɛ̃̌ mɔ̀bɔ́ mə̀ nyɛ̀ è la búl yé.

Surhə né nyɛ̀bɛ́ nə̀ nʼê shí dɛ̃̌ Yi sõ mó wɔ́ cìn-lwəl nyə̀ná

¹³Da-byâ, lò gə ŋwɛ́nɛ́ á wẽ́ ń nə́ ń bùl bə̀ ń lɔ́ n jà ń zhe surhə, sə n zə cìn-lwəl ǹdə́ tùm-ècɛ̀nà n mə n byili ń lárma mɔ́ ǹdə́ ń surhə né. ¹⁴Sə bwɛ̃̌-dǔr gə ŋwɛ́nɛ́ á wun ní wẽ́, á wun ní gə nyɛ̌ bárhɛ́, lò gakó gə nə́ ń pyà ń cìnə̀, sʼá bə̀kʼá zhẽ̌ á cìn dɛ̃̌ yé, sʼá bə̀kʼá zɔ̀m kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ də̀ zhə̀n á bʼá mà nyə̀-pâr ǹdə́ zhə̀n dɛ́ yé. ¹⁵Surhə né nə̀myɛ́ mɔ́ də̀ dɛ̃̌ Yi sõ nə̀ shí ní yé. Nə̀ wɔ́ lũ w numbyínə́ bé surhə. Wɔ́ Shətana sõ nə̀ nʼê shí ní. ¹⁶Bwɛ̃̌-dǔr gə ŋwɛ́nɛ́ mə̀gã̌, lò kə́ ń tá ń nyǐ ń dõ sõ yé, wɔ́ yààyàà tùntwə̃̀ə̃̀ dúdú ǹdə́ lwɛlɛ dwí gakó rə̀ ŋwɛ́nɛ́ gàà.

¹⁷Sə lò mɔ̀bɔ́ ń zhe surhə nyɛ̀bɛ́ nə̀ shí dɛ̃̌ Yi sõ mó: nã́yéé ré, ń wɔ́ wárhgáá; rə̀myɛ́ kwã nɛ́, ń nə́ ń pyà yə̀-zùlə́; ń zhe wu-bɔ̀nɔ̀; ń bə yó-kùlù zhe yé; ń zhe nɔ̀nɔ̀-dǔr; ń nə́ ń pyà cɛ̀nɛ̀ twéé gakó; ń tá ń lwe lyì dwã nɛ yé; ń tá ń myìnì ń dwã bɛ́ yé. ¹⁸Byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê pyà yə̀-zùlə́ mó ce yə̀-zùlə́ ŋwɛ́nɛ́ lyì bí cəcəl wə, sə wɔ́ cángá tùntwə̃̀ə̃̀ né bə̀ nʼê wɛ̀rhɛ́ mɔ́ nə̀ wɔ́ yə̀-zùlə́ né bə̀ nʼê pyà mɔ́ byâ.

Lò mɔ̀bɔ́ ǹ só lũ w nyə̀ná nɛ́, ǹ wɔ́ Yi zù-bal

¹Wɔ́ yẽ̀ búlə́ dwí gakó shí ní á cəcəl wə? È də̀ á shilə námməlwâlsɛ́ sə̀ ŋwɛ́nɛ́ á wun ní wẽ́ mó sə̀ nʼê nwɛ̀nɛ̀ ába? ²Á nʼá yâl kɔn, á gə́ tʼá nɛ rɛ mɔ́ ce, á pú á zɛ̃̀ á jǐrh lyì-gurnə. Á zhe bwɛ̃̌-dǔr, á tʼá nɛ tɛ̀bɛ́ á nʼá yâl mɔ́ yé, á nʼá mà nyə̀-pâr á mʼá bwí dwã. Wɔ́ á gə́ tʼá lwə̀l tɛ̀bɛ́ á nʼá yâl mɔ́ Yi ni mú è ce, á tʼá nɛ rɛ yé. ³Sə á gə nʼá lwə̀l Yi ni, á zɛ̃̀ á tʼá nɛ kaka, sə́ nyǐ wɔ́ á lwə̂l mó mə̀ bə mə̂ yé. Á nʼá lwə̀l kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ bʼa pə wu-nyɔ̃̀ á cìcì nì. ⁴Á tʼá zhì nà èdù yó yé. Á yə̀l bə̀ ǹ gə só lũ w nyə̀ná nɛ́, wɔ́ zùùrì ǹ nə́ ǹ jí ǹdə́ Yi nà? Lò mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń yâl n yə̀ lũ w dɔwa, rə̀-ná-cí jǐrh Yi zù-bal. ⁵Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀: “Yi nʼê yâl bə̀ Eshirhə y rə̀ co nə́ wẽ́ mó dúdú cìní nə́ba.” Á nʼá bùl bə̀ wɔ́ nánfò? ⁶Sə pɛnɛ́ y kɛ̀bɛ́ Yi nʼê pɛ nə́ba mɔ́ du kɔn gakó. Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ jàà dõ wẽ́ bə wɔ̀:

“Yi bə cìn-byilu cìnə́ só yé,

sə rə̀ nʼê cĩ́ bwəl cìn-lwəl cìnə́ yó.”

⁷Rə̀myɛ́ ce, shɛ̀nɛ́na Yi nyí ni, sʼá zhɛ̃̀ Shətana yá, bʼè bʼa dùr e vò kwã nɛ́ kwã nɛ́ e yẽ̌ ába. ⁸Bwəlsenə Yi ni, sʼá yẽ̌ bə̀ rə̀myɛ bʼa bwəlse ámyɛ nɛ. Ámyɛ̌ yə̀-bəlwàálɛ́ cìnə́ bé, sámna á jɛ̀sɛ́, sə jǐrh wárhgáá. Ámyɛ̌ myìnù cìnə́ bé, kwɛrhɛna á wun ní nə jǐrh wárhgáá. ⁹Cenə á wun ní zhìlì. Kúrhnə. Cenə á mɔ̀n dɛ́ jǐrh yə́-nàná, sʼá ce á wu-nyɔ̃̀ w jǐrh wu-zhìlù. ¹⁰Lwəlnə á cìn tɛ̃´ Cinu yé né, sʼá yẽ̌ bə̀ ń mà n zhẽ̌ ába dɛ̃̌.

Ǹmyɛ́ mɔ̀bɔ́ ǹ nə́ ǹ kɛ́ ǹ dõ bùrsì mú, etər ǹ nə́ ǹ nyǐ ǹ cìn ní?

¹¹Da-byâ, á bə̀kʼá zɔ̀m dwã yil námməlwɛ̀lɛ́ yé. Lò mɔ̀bɔ́ ǹ nə́ ǹ zɔ̀m ǹ dõ yil námməlwɛ̀lɛ́, ráá ǹ nə́ ǹ kɛ́ ǹ dõ bùrsì, wɔ́ Yi nyə́ né yil námməlwɛ̀lɛ́ ǹ nə́ ǹ zɔ̀mà. Wɔ́ nə̀myɛ́ bùrsì ǹ nə́ ǹ kɛ́. E jà ǹ gə nə́ ǹ kɛ́ Yi nyə́ né bùrsì, ǹ kə́ ǹ də̀ nə̀ zwennə yé; ǹ jǐrh nə̀ bùr-kárna. ¹²Wɔ́ Yi dúdú rə̀ nʼê pɛ nyə́, rə jʼà nʼê kɛ́ bùrsì. E jà wɔ́ rə̀myɛ́ dúdú rə̀ wɔ̌ rə̀ nʼê vwârh lò, rə jʼà wɔ̌ rə̀ nʼê gwi myɛ. Sə wɔ́ yẽ̀ ǹmyɛ nə́ ǹ cĩ́ ǹ cìn ní ǹ mə́ ǹ nə́ ǹ kɛ́ ǹ dõ bùrsì?

Á bə̀kʼá zɔ̀m ǹdə wɔ́ ámyɛ̌ á cǐ á myə̂l lé ta yé

¹³Èlâsɛ̃´, ámyɛ̌ byɛ̀bɛ́ á nʼá wə̀lə̀: “Zà ráá nəkɔla, nə́ bʼâ vò cɔ w kɔ̀bɔ́; sə nə́ bʼâ wɛ̀rhɛ́ byin námpúm gàà, nə́ yè wẽ̀ nə́ zhízhílí, nə́ bʼâ nə wársɛ.” Cilinə kɔn dɛ̀bɛ́ à la ába byilu mú: ¹⁴á yə̀l á gə́ la nɛ́ yál nəkɔl dɛ̃ rɛ́ yé. Á wɔ́ ǹdə nəkɔkɔ́lɛ́ myɔ̀nɔ̀ ta. Ò tʼâ jíjírhí yé, èlâsɛ̃´-lâsɛ̃´ ǹdə́ ò tuwə. ¹⁵Á yʼâ mə̂ sʼá wɔ̀: “Kɔn gə wɔ́ Cinu pùbùlə̀, nə́ bʼâ yə̀ nɛ́, nə́ wɛ̀rhɛ́ èta ráá èta.” ¹⁶Sə ámyɛ̌ tʼá wə̀l èta yé, á zɛ̃̀ á nʼá zhẽ̌ á cìn dɛ̃̌ ǹdə́ cìn-byilu zɔ̀mà dúdú. Cìn-dɛ̃̌-zhõ̌ mó mə̀myɛ́ dwí rí wɔ́ kɔ̀-bəlwɛ̀lɛ́. ¹⁷Lò mɔ̀bɔ́ ǹ yě cɛ̀nɛ̀ rɛ́ tɛ̀bɛ́ ǹ yà ǹ mə̂ sə́ wɛ̀rhɛ́ mɔ́, ń zɛ̃̀ ǹ yə̀ rɛ̀ wɛ̀rhɛ́, rə̀myɛ́ wɔ́ yə̀-bəlɔ̀lɔ́ ǹ wɛ̀rhɛ́.

Ámyɛ̌ nə̀cɛ̀nà bɛ́ mə̂ sʼá kúrh

¹Èlâsɛ̃´, ámyɛ̌ nə̀cɛ̀nà bɛ́, cilinə kɔn dɛ̀bɛ́ à la ába byilu mú: kúrhnə á wɔ́wɛ́lɛ́ zwini rí rə̀ bàn ába zal mɔ́ yilə. ²Á nə̀cɛ̀ndɛ́ dɛ̀rhɛ̀; cɔ̃́ jú á gàndɛ́. ³Á sánə́má mɔ́ ǹdə́ á wársɛ́ jú rə shɛ̀l. Sə rə̀ jú mú bʼa yə̀ zhə̀n-kɔn rə byili bʼâ yə̀ cɛ̀nɛ̀ twĩ̀ yé. Mə̀ mʼa jí ába ǹdə myǐn ta. Lũ w zhɔ̌ bwəlse, á jʼâ gwẽ̌ nʼá pyà nə̀cɛ̀ndɛ̀ á cĩ́ dɛ̃̌. ⁴Á kwè lyì bə jə̀r á cɛsɛ́, sə á yə̀ bɛ̀ kwɛ̃̌ yé. Bə̀ nʼê kúrhə́, sə lũ gakó cǐnnə mó nyɛ̀ɛ̀ bə̀ cələ né. ⁵Á pyà wu-nyɔ̃̀ dwí gakó cɛ yó, á jú kùjú á sú, á nù kɔn lyɛ̃ cɛ nɛ, á jǐrh ǹdə bə̀-tânsɛ bə̀ la gu ta. ⁶Á kɔ́ wu-cángá cìnə́ bùrsì á gu bi, bə̀ yə̀ cẽ yé.

Pyɛ́nɛ́na á cìnə̀, bə̀ Cinu twírí y bwəlse

⁷Da-byâ, pyɛ́nɛ́na á cìn á mʼá dɛ̃̀ Cinu twírí yə́. Nyǐnə vwàlnà gə́ ya n wɛ̀rhɛ́ nɛ́: ń nə́ ń dɛ̃̀ tɛ̀bɛ́ ń dù cɛ y wẽ́ mó byâ náàcɛ̀nà; ń nə́ ń dɛ̃̀ dwà nã́yə́ə́ y ǹdə́ nánkwaá y ga ǹdə́ cìn-pyɔ́nɔ́. ⁸Ámyɛ pyɛ́nɛ́na á cìnə̀, sʼá zə wu-jɔ̀, bə̀ Cinu twírí y bwəlse.

⁹Da-byâ, á bə̀kʼá zə ŋwɔ́ŋwɔ̌ ǹdə́ dwã yé, mùnì ga Yi bə̀kʼa kə́ á bùrsì rə pə ába dóó yé. Nyǐnə bùr-kárna mɔ́ ŋwɛ́nɛ́ bwə̀rə̀ y nyí ni. ¹⁰Da-byâ, kwěnə Yi nyì-zwennə bé bə̀ zɔ̀m Cinu yil lé yil mó nà. Bə̀ shɛ̀nɛ́ bə pyɛ́nɛ́ bə̀ cìn bə nwɛ̀nɛ̀. ¹¹Tɛ́rɛ́na lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ shɛ̀nɛ́ nɔ̀nɔ̀ w mɔ́ yò. Nə́myɛ̌ nʼé wə̀l bə̀ nyǐ bə̀ wɔ́ wu-nyɔ̃̀ cìnə́. Bə̀ zɔ̀m Zhɔɔbɛ wu-jɔ̀ w yò á nyɛ̀ɛ̀. Á yě kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ Cinu pɔ mɔ rə̀myɛ́ kwã nɛ́ mɔ́. Cinu wɔ́ wu-bɔ̀nɔ̀ ǹdə́ nɔ̀nɔ̀-dǔr cə́bal zhə̀nà.

¹²Da-byâ, kɔn du: á bə̀kʼá bwəl nyí ǹdə́ Yi yil lé, ráá cɛ yá, ráá kɔn dõ yé. Á gə mə̂ sʼá wɔ̀ bə̀ ɔ̃̀ɔ̃̂, sʼe yə̀ ɔ̃̀ɔ̃̂; á gə mə̂ sʼá wɔ̀ bə̀ ɔ̃́ʼɔ̃, sʼe yə̀ ɔ̃́ʼɔ̃; mùnì ga Yi bə̀kʼa kə́ á bùrsì rə pə ába dóó yé.

¹³Á mə̀dù gə nə́ ń nwɛ̀nɛ̀, sə n lwə̀l Yi. Ń mɔ̀ gə zhe wu-nyɔ̃̀, sə n nún n cèrhé Yi. ¹⁴Ń mɔ̀ gə tú ń bə jàn zhe, sə n byẽ̀ á gùlú w yé né cìnə́ bé bə bʼe lwə̀l Yi ń yilə, sə bə zə nwə̃̌ bə tútǔ mu Cinu yil lé yilə. ¹⁵Bə̀ gə lwə̀l Yi ǹdə́ bə̀ wun gakó, Yi-co w òmyɛ́ bʼa zwẽ nə̀bwɛ̃̀ mɔ́. Cinu mà n wárh mɔ. Ń gə wɛ̀rhɛ́ yə̀-bəlwàálɛ myɛ, ń mà n nə rə̀ sǔbri.

¹⁶Byilinə á dwə́ə́ré dwã nɛ, sʼá lwə̀l Yi dwã yilə, mùnì á nə bəsàzùlí. Wu-cángá cí gə lwə̀l Yi, ń Yi lwə̂l mó zhe jàn nánfɔ̀lɔ̀. ¹⁷Elyi yà ń wɔ́ numbyíní ǹdə nə́ gakó ta, sə ń lwə̀l Yi ǹdə́ ń wu gakó mùnì ga dwà y bə̀kʼá nyɔ̀ yé. Sə zhə̀n ga dwà y wɛ̀rhɛ́ byinə nə̀tɔ̀ ǹdə́ fwã́, ǹdə́ è nɛ̃̌ yə̀ cɛ y yó twərh yé. ¹⁸N kə́ n lwə̀l Yi, sə è nyɔ̀wà, jíjí lyĩ rə ce byâ.

¹⁹Da-byâ, ámyɛ̌ mə̀dù gə ywə̀r zhə̀n dɛ́ sɔ́má y yó n jé, sə da-byǐ mə̀dù ká n zə mɔ n bà, ²⁰lwarna bə̀ lò ǹ ká ń zə yə̀-bəlɔ̀lɔ́ cí n kwɛ̃̀ n yẽ̌ lwɛlɛ sɔ́má y ń yà ń ŋwɛ́nɛ́ è yó mó ne, ǹ zwẽ mo cu jɔ̃̀ wà, sə ń mà n nə ń yə̀-bəlwàálɛ nánzhəzhɔ̌ sǔbri.