1 Pyɛɛrɛ

Pyɛɛrɛ

sɛ́bɛ́ rɛ́ nã́yéé ré ń kɛ̃ mɔ́

Sɛ́bɛ́ rɛ́ tɛ̀bɛ́ wɔ́ Kristə tùntúm Pyɛɛrɛ ń kɛ̃ dɛ. Rə̀myɛ́ yi ní, Kristə-lyì bí yʼà dùr bə làà dɛ̃̌ tənə̀rh nánzhəzhɔ̌ wẽ́. Lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ yʼà jě ǹdə́ bɛ mɔ́ yʼà nʼê gòm kɔma bə̀ ce bə̀ nyí ni. Twéé gakó bə̀ jʼâ nʼê nwɛ̀nɛ̀ bɛ̀. Wɔ́ rə̀myɛ́ yil Pyɛɛrɛ zɛ̃̀ n kɛ̃ sɛ́bɛ́ rɛ́ tɛ̀bɛ́ n pə bɛ, ń mə́ ń cící bi, mùnì ga bə̀ bə̀kʼa tə̀ nɔ̀nɔ̀ w yil bə gə bə̀ wun yé.

Pyɛɛrɛ ju kùr n lyǐrh be, bə̀ Yi tó Yezu Kristə cu mú ǹdə́ ń bùrhù mú dɛnnɛ rə ce nə́ rʼé dɛ̃̀ kɔn dɛ̀bɛ́ gakó rə̀ la nə́ba pɔ mɔ́ (1.1-12). N zɛ̃̀ n byili bi bə̀ bə̀ mə̂ sə bə ce bə̀ tùntwə̃̀ə̃̀ né gakó yə̀ náàcɛ̀nà, sə bə nyə̀ Yi kɔn gakó wẽ́ (1.13–2.10).

Rə̀myɛ́ kwã nɛ́, ń byili bə̀, yò-còlò yi ní, sə bə zhí Kristə ne kẽkẽ, sə bə lwar myɛ bə̀ wɔ́ èta Kristə shɛ̀nɛ́ n nwɛ̀nɛ̀ nɛ́ nə́ yilə, n mə n vwârh nə́ba. Ń cící bi bə̀ bə̀ shɛ̀nɛ́ bə zwẽ bə̀ yó-cìnə́ bé nyí ni, n súlí n cící kana bɛ́ ǹdə́ bə̀ byə́nə́ bé myɛ, n byili bə̀ gə́ mə̂ sə bə zə bə̀ cìn ní lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ tʼâ tó Yi ni mú yé né (2.11–4.19).

Rə̀myɛ́ kwã nɛ́, ń cící Kristə-lyì gùúlí yé né cìnə́ bé, e súlí Kristə-lyì bí gakó. N byili bə̀ bə̀ zhǐ kẽkẽ nɔ̀nɔ̀ w wẽ́, sə bə zwẽ nyí ǹdə́ bə̀ wun gakó bə̀ Yi bʼa wɛ̀rhɛ́ kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ bwəl rə̀ nyí mú (5.1-14).

Pyɛɛrɛ nə́ ń ce lyì bí byɛ̀bɛ́ Yi cír mó

¹Àmyɛ́ Yezu Kristə tùntúm Pyɛɛrɛ, à nʼâ kɛ̃ sɛ́bɛ́ rɛ́ tɛ̀bɛ́ à la ámyɛ̌ byɛ̀bɛ́ Yi cír mó ne pɔ. Á làà dɛ̃̌ á vò á wɔ́ zhələ Pɔ̃ ǹdə́ Galəshi ǹdə́ Kapadɔɔsɛ ǹdə́ Azhi, e súlí Byitini tənèsé wẽ́. ²Nə́ Da Yi cír ába ǹdə rə̀ gə́ yʼà dámâ rə kə́ rə cĩ́ ní. Rə ce á jǐrh rə̀ sə̀pwà lyì rə̀ Eshirhə y jàn yilə, mùnì á zwẽ Yezu Kristə nyí ni, sə ń jal mɔ́ vùr á yə̀-bəlwàálɛ́ á jǐrh wárhgáá.

Yi bʼa cĩ́ bwəl á yó, sə rə̀ yə̀-zùlə́ né jʼâ nʼê súlí á yó w twéé twéé!

Nə́ rʼé dɛ̃̀ nə̀cɛ̀ndɛ́ tɛ̀bɛ́ Yi tɛnɛ rə cĩ́ nə́ba rə̀ tʼâ cɔ̀ mɔ́

³Bànà nə́ cèrhé nə́ Cinu Yezu Kristə Da Yi rí! Rə̀ nɔ̀nɔ̀-dǔr mó já. Rə̀myɛ́ ce, rə̀ tó Yezu Kristə bùrhù mú dɛnnɛ rə ce bə kwɛrhɛ bə lù nə́ba. Èta, rə̀ ce nə́ rʼé dɛ̃̀ kɔn dɛ́ tɛ̀bɛ́ rə̀ la nə́ba pɔ rə̀ tʼâ cɔ̀ mɔ́. ⁴Sə nə́ wun nyɛ̀ nə̀cɛ̀ndɛ́ tɛ̀bɛ́ Yi tɛnɛ rə cĩ́ nə́myɛ̌ byɛ̀bɛ́ nə́ wɔ́ rə̀ lyì ni mú yilə. Nə̀cɛ̀ndɛ́ rə̀myɛ́ wàr rə̀ la cɔ̌, rə̀ wàr rə̀ la jìmdì zal, rə̀ wàr rə̀ la zhɔ̌ myɛ yé. Yi tɛnɛ rɛ rə cĩ́ ába Arəzana wa. ⁵Sə á gə́ zhí Yi ni mú ce, rə̀ nʼê yìlì ába ǹdə́ rə̀ jàn dɛ́, kɔn la mʼe yí á nə rə̀ vwârh mɔ́. Sə lũ zhɔ̌ dɛ̃ rɛ́ yùwə̀, rə̀ bʼa ce lò gakó nə rə̀ vwârh mɔ́ ǹdə́ ń yírhə́.

⁶Wɔ́ rə̀myɛ́ è ce á wun nyɛ̀ dɛ̃´dɛ̃´, ǹdʼá yě bə̀ wẽ̀ nánzhəzhɔ̌ bʼa ce á nə wu-zhìlù námpɔ́lɛ́ ga. ⁷Wẽ̀ dé rə̀myɛ́ wɔ́ zhẽ́ rə̀ nʼê zhẽ̀ ába, mùnì bə lwar ǹdʼá gə zhí Yi ni kẽkẽ. Sánə́má wɔ̌ mə̀ cɔ̀, sə ǹdə́ rə̀myɛ́ ga, bə̀ yʼa ce mo myǐn w bə nyǐ ǹdə́ mə̀ gə càn. Sə ámyɛ̌ Yi-ni-zhú mú zhe kùr dɛ̃´dɛ̃´ du sánə́má. Wẽ̀ dé gə nʼê zhẽ̀ ába, bə̀ mʼa tó rə̀myɛ́ dɛnnɛ bə lwar ǹdʼá Yi-ni-zhú mú gə wɔ́ kẽkẽ. Èta, Yezu Kristə gə túwə́, á bʼâ tó á nə Yi còrhó w ǹdə́ rə̀ zùwə́ yə́. ⁸Á yə̀ mɔ nɛ yé, á jʼâ só mo; á zhí mu, á yírhə́ jʼà bə mɔ nɛ èlâsɛ̃´ yé, á nʼá fùù ǹdə́ wu-nyɔ̃̀ nánfɔ̀lɔ̀ kɔ̀bɔ́ lò wàr ń la byilu ǹdə́ ń nyí, ⁹bə̀ ń nə́ ń vwârh ába. Wɔ́ rə̀myɛ́ rə̀ wɔ́ á Yi-ni-zhú mú kùr ré.

¹⁰Yi nyì-zwennə bé yʼà jɛ̀rɛ̀ bə zɔ̀m vwârh mɔ́ mə̀ wɔ́ pɛnɛ́ y Yi tɛnɛ á yil mó yò. Sə bə̀ yʼà nʼê pyà ǹdə́ bə̀ wun gakó sə bə lwar rə̀ gə́ la lyì bí ní vwârh. ¹¹Kristə Eshirhə y yʼà ŋwɛ́nɛ́ ǹdə́ bɛ, e dámâ e byili bi nɔ̀nɔ̀ w kɔ̀bɔ́ Kristə mó la nɔ̀nɔ̀ mɔ́, ǹdə́ zùwə́ y kɛ̀bɛ́ ń la tà-kwã n nə nɔ̀nɔ̀ w kwã nɛ́ mɔ́ yò. Sə bə̀ yʼà nʼê pyà sə bə lwar yi rí tɛ̀bɛ́ ywẽ̀ né nə̀myɛ́ la wɔ̀rhɔ́ mɔ́, ǹdə́ nə̀ gə́ la nɛ́ tó mó. ¹²Sə Yi ce rə̀ nyì-zwennə bé lwar bə̀ ywẽ̀ né nyɛ̀bɛ́ bə̀ byili èta mɔ́ də̀ bə̀myɛ́ cìcì yil yé; wɔ́ ámyɛ̌ yilə. Sə èlâsɛ̃´, byɛ̀bɛ́ bə̀ bwə̀l yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí bə byili ába mó, tó rə̀ dɛnnɛ bə byili ába ywẽ̀ né nə̀myɛ́ ǹdə́ Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ y è shí dɛ̃̌ Arəzana w mɔ́ jàn. Màlɛ́kabá cìcì mú nʼê yâl ǹdə́ bə̀ wun gakó sə bə lwar nə̀ kùrə̀.

Nə́ mə̂ sə nə́ ce nə́ tùntwə̃̀ə̃̀ né gakó yə̀ náàcɛ̀nà

¹³Rə̀myɛ́ ce, zəna á surhə né nə zhì kẽkẽ, sʼá zə á cìn á mʼá dɛ̃̀ pɛnɛ́ y nánfwɛ̀lɛ̀ y kɛ̀bɛ́ Yi la ába pɔ Yezu Kristə twírí y yù w mú. ¹⁴Zwẽnə Yi nyí ni, sʼá bə̀kʼá tó shilə námməlwâlsɛ́ sə̀ yʼà ŋwɛ́nɛ́ á wun ní wẽ́ shãã ga, ǹdʼá gwẽ̌ yə̀l Kristə pár mɔ́ nɛ yé. ¹⁵Yálna náàcɛ̀nà á tùntwə̃̀ə̃̀ né gakó wẽ́ ǹdə mɔ̀bɔ́ ń byẽ̀ ába mó gə́ wɔ́ náàcɛ̀nɛ́ nɛ́. ¹⁶Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə̀ Yi wòwə̀: “Yálna náàcɛ̀nà, bʼàmyɛ́ wɔ́ náàcɛ̀nɛ́.”

¹⁷Yi tʼâ zə rə̀ yírhə́ rə̀ cír lyì bí yé. Rə̀ nʼê kɛ́ lò gakó bùrsì kɔn myɛrhɛ dwã ǹdə́ ǹ tùntwə̃̀ə̃̀ né. Wɔ́ Yi rí rə̀myɛ́ á nʼá byẽ̀ bʼâ Da á Yi-co wẽ́ mó. Rə̀myɛ́ ce, á mə̂ sʼá tó á tùntwə̃̀ə̃̀ né dɛnnɛ á byili, ǹdʼá gwẽ̌ ŋwɛ́nɛ́ cɛ yó, bʼâ nʼá nyàm dɛ̀. ¹⁸Lwarna bʼè də̀ sánə́má, ǹdə́ wársɛ, ǹdə́ wẽ̀ tɛ̀bɛ́ gakó rə̀ nʼê cɔ̀ mɔ́, Yi bʼe zwẽ ába tùntwə̃̀ə̃̀ né nyɛ̀bɛ́ á dabá cèrhè ába nə̀ bə kùr zhe mó wẽ́ yé. ¹⁹Wɔ́ kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ zhe kùr dɛ̃´dɛ̃´ du mú Yi zɔ rə mʼe vwârh ába. Sə kɔn dɛ́ rə̀myɛ́ mɔ́ wɔ́ Kristə jal mɔ́ mə̀ ló tɛ̃´ mɔ́. Ń wɔ́ ǹdə pyì-bwɛ̀lɛ́ kɛ̀bɛ́ è bə yò zhe, e jʼà bə jìmdì zhe ta. ²⁰Yi cír mo ǹdə́ rə̀ gwẽ̌ yə̀ lũ w wɛ̀rhɛ́ yé. Wɔ́ ámyɛ̌ yil Yi twĩ̀ mù n bə̀ dwã nɛ́ nánkwaá nɛ́ wẽ́ èlâsɛ̃´, rə ce á lwar ń párá. ²¹Wɔ́ ńmyɛ̌ jàn yil á zù Yi rí rə̀ bwìrhì mù, rə pɔ̃ zùwə́ mó; á zhí ri, á mʼá dɛ̃̀ rə̀ nyì-bwelé y pyǐrh mó.

²²Á gə́ zwẽ zhə̀n dɛ́ mɔ́ ce, á yò kwɛrhɛ á jǐrh wárhgáá, á mʼá ŋwɛ̀nɛ́ á swéné á da-byâ bɛ́ zhə̀n zhə̀nà. Rə̀myɛ́ yilə, swénénə dwã ǹdʼá wun gakó. ²³Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ ce bə kʼa kwɛrhɛ bə lù ába, sə Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ də̀ ǹdə jíjí byǐ ta rə̀ yʼa lyĩ rə kʼa cì yé. Rə̀ wɔ́ nã́nyì, rə̀ tʼâ cì yé. Rə̀ jʼâ ŋwɛ́nɛ́ gaga byinə nə̀ bə zhɔ̌ zhe yilə. ²⁴Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀:

“Numbyíní wɔ́ ǹdə gɔ ta.

È zùwə́ y myɛ wɔ́ ǹdə gɔ pùnə́ ta.

Gɔ w nʼô kùlə̀, ò pùnə́ né nʼê shìl tɛ̃´,

²⁵sə Cinu zɔ̀mɛ̀ rɛ́ jʼâ ŋwɛ́nɛ́ byinə nə̀ bə zhɔ̌ zhe yilə.”

Zɔ̀mɛ̀ rɛ́ rə̀myɛ́ mɔ́ wɔ́ yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí bə̀ bwə̀l bə byili ába mó.

¹Rə̀myɛ́ ce, è gə wɔ́ wu-bárhɛ́, ǹdə́ dwã myìnù, ǹdə́ kɔma, ǹdə́ bwɛ̃̌-dǔr, ǹdə́ dwã tùùrhì, yẽ̌nə rə̀myɛ́ mɔ́ dwí rí gakó ne. ²Yálna ǹdə byì-shɛ̌msɛ ta, á swéné Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ rə̀ wɔ́ ǹdə yil mɔ̀bɔ́ mə̀ yə̀ kaka gùlí ta mɔ́, mùnì ga á byì, á nə vwârh, ³bʼâ pwírí Cinu nyɛ̀ dɛ̃´dɛ̃´, ǹdə bə̀ gə́ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ né.

Nə́ wɔ́ dwí tɛ̀bɛ́ Yi cír

⁴Bwəlsenə Cinu Yezu ni. Wɔ́ ńmyɛ̌ ń wɔ́ nə́kulu w nã́nyì y cìcì numbyínə́ bé vùr bə dwĩ̀ kwã nɛ́ mɔ́. E jʼà wɔ́ òmyɛ́ ò sú Yi yírh rə cír. ⁵Ámyɛ wɔ́ ǹdə nə́kuuli nã́nyìrh ta. Rə̀myɛ́ ce, bwəlsenə Cinu ni, bə zə ába bə lù Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ jì, mùnì ga á yə̀ Yi vwĩ̀-zwə́lnə byɛ̀bɛ́ bə̀ wɔ́ wu-põ cìnə́ gùlú, á nʼá zwə́l vwə̃̀ nyɛ̀bɛ́ nə̀ wɔ́ Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ nyə̀ná, sə Yi bʼa zwẽ ne Yezu Kristə yilə. ⁶Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə̀ Yi wòwə̀:

“Nyǐnə à cír nə́kulu kɔ̀bɔ́ ò càn,

a cĩ́ Səyɔ̃ nɛ́.

Wɔ́ òmyɛ́ ò wɔ́ jì-byòló w nə́kulu wə́.

Lò mɔ̀bɔ́ ǹ zhí nə́kulu w òmyɛ́ nɛ,

cìzhìl tʼâ la mɔ́ jú yé.”

⁷Nə́kulu w òmyɛ́ càn ámyɛ̌ byɛ̀bɛ́ á zhí w mú yilə. Sə byɛ̀bɛ́ bə̀ yə̀ w zhí mú, bə̀ mə̂ sə bə lwar bə̀:

“Nə́kulu w kɔ̀bɔ́ jì-lùrnə̀ bé vùr bə dwĩ̀ kwã nɛ́ mɔ́,

wɔ́ òmyɛ́ ò jǐrh jì y jì-byòló w nə́kulu wə́.”

⁸Bə̀ kɛ̃ jàà dõ wẽ́ bə̀ “Wɔ́ òmyɛ́ nɛ lyì nʼê mà bə̀ nə̀rh né bə̀ lwé tɛ̃´.” Ò nʼô lwé be tɛ̃´, bə̀ gə́ yə̀ shɛ̀nɛ́ bə zwẽ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ mɔ́ yilə. Wɔ́ rə̀myɛ́ rə̀ wɔ́ bə̀myɛ cəl.

⁹Sə ámyɛ̌ wɔ́ dwí tɛ̀bɛ́ Yi cír. Á wɔ́ pyɔ̌ mɔ́ vwĩ̀-zwə́lnə gùlú. Á wɔ́ Yi lyì-ècɛ̀nà dwí. Yi cír ába mùnì ga á bwə̀l tumə nánfwààlɛ́ tɛ̀bɛ́ rə̀ wɛ̀rhɛ́ mɔ́. Rə̀ byẽ̀ ába rə ce á du cə-byín wẽ́ á bə̀ rə̀ pwẽ̀ dé nánfɔ̀lɔ̀ w wa. ¹⁰Shãã ga, á yʼâ də̀ Yi lyì yé; sə èlâsɛ̃´, á wɔ́ rə̀ lyì. Shãã ga, rə̀ yʼà gwẽ̌ tʼâ dùr á nɔ̀nɔ̀ yé; sə èlâsɛ̃´, rə̀ nʼê dùr á nɔ̀nɔ̀.

Nə́ wɔ́ ǹdə zhələ ta cɛ yó

¹¹À dɔwabá nántwə̂rh, á wɔ́ ǹdə zhələ ta cɛ yó; á la lyãɔ̃. À nʼâ lwə̀l ába: á bə̀kʼá shɛ̀nɛ́ yala nɛ́ shilə námməlwâlsɛ́ sə̀ nʼê bwí ǹdʼá wun ní nyə̀ná nɛ́ mɔ́ nyí ni yé. ¹²Zəna á cìn náàcɛ̀nɛ́ lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ yə̀l Yi pár mɔ́ wẽ́, mùnì bá bə̀ gə nʼê ce cə̀rh á nyí ni bʼâ nʼá wɛ̀rhɛ́ lwɛlɛ myɛ, dɛ̃ rɛ́ tɛ̀bɛ́ Yi bàn nə́ba gwãɔ̃ mɔ́, bə̀ yírhə́ bʼa nə á tùm-ècɛ̀nà nɛ́, bə cèrhé re.

¹³Zwẽnə lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ wɔ́ yó-cìnə́ cɛ yó mó nyí ni Cinu yilə. Zwẽnə pyɔ̌ mɔ́ nyí ni, bə̀ wɔ́ ńmyɛ̌ ń cǐ lyì bí gakó, ¹⁴sʼá zwẽ ń kwã-lyì bí ń nə́ ń twĩ̀ mú myɛ nyí ni. Ń nə́ ń twĩ̀ bì bə̀ bə̀ pə còrhò-tum byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê twĩ̀ lwɛlɛ mɔ́ nɛ, sə bə cèrhé byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê twĩ̀ cɛ̀nɛ̀ mɔ́. ¹⁵Yi nʼê yâl bʼâ twĩ̌ tùm-ècɛ̀nà, mùnì zɔ̀m-bəywààlɛ́ cìnə́ bé bə̀ yə̀l nə̀ kùrə̀ mó nyə́ cɛrhɛ, bə pyà pyà bə̀ gə́ bʼa lyár nɛ́ bə ga. ¹⁶Twĩ̌nə á tùntwə̃̀ə̃̀ né ǹdə lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ cǐ bə̀ cìn ta, sə cìn-cìnú mú mə̀myɛ́ bə̀kʼa yə̀ tùntùm-bəlwâlsɛ yó ne á la bʼá pyi ní yé. Zəna á cìn ǹdə Yi tùntùnnə̀ ta. ¹⁷Nyámna lyì bí gakó. Swénénə á da-byâ Kristə-lyì bí. Dǔrnə Yi, sʼá nyə̀ pyɔ̌ mɔ́.

Kristə nwɛ̀nɛ̀ nə́ yilə, n pə nə́ba myɔrhɔ nántwə̂, mùnì nə́ kwè ń nà

¹⁸Ámyɛ̌ byɛ̀bɛ́ á ŋwɛ́nɛ́ yó-cìnə́ sõ á nʼá twĩ̀ mú, zwẽnə á yó-cìnə́ bé nyí ni ǹdə́ nyɔ̀mɔ̀, sə è bə̀kʼa yə̀ byɛ̀bɛ́ bə̀ wɔ́ lyì-twə̂rh bə̀ bə zum mú dúdú sõ yé. Zwẽnə byɛ̀bɛ́ bə̀ zum mú myɛ nyí ni. ¹⁹Lò gə shɛ̀nɛ́ ǹ nwɛ̀nɛ̀ Yi nyɔ̀mɔ̀ yilə, nɔ̀nɔ̀ w òmyɛ́ jʼà də̀ ǹmyɛ́ ǹ pyà wà, rə̀myɛ́ wɔ́ kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ càn. ²⁰Sə ǹ gə dówə́, ń zɛ̃̀ ń shɛ̀nɛ́ bə nwɛ̀nɛ̀ mɔ́ ǹ dóó w yilə, ǹ nɔ̀nɔ̀ w bə kùr zhe yé. Sə á gə twĩ̀ tùm-ècɛ̀nà, á zɛ̃̀ á shɛ̀nɛ́ á nwɛ̀nɛ̀ rə̀myɛ́ yil ǹdə́ wu-bɔ̀nɔ̀, rə̀myɛ́ wɔ́ kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ càn Yi yírh wə. ²¹Wɔ́ rə̀myɛ́ yil Yi byẽ̀ ába, bə̀ Kristə cìcì nwɛ̀nɛ̀ á yilə, n pə ába myɔrhɔ nántwə̂, mùnì á kwè ń nà. ²²Ń yə̀ lwɛlɛ wɛ̀rhɛ́ yé. Kɔma də́-byǐ yə̀ ń nyú w shí yé. ²³Bə̀ tùrh mò, sə ń yə̀ tó n tùrh yé. Bə̀ nwɛ̀nɛ̀ mɔ̀, sə ń yə̀ lwɛlɛ bwəl n pə yé. Ń yẽ̌ rə̀myɛ́ gakó ne n ce mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń bùr bùrsì cángá mɔ́ jɔ̃̀ wà. ²⁴Ń cìcì zwẽ nə́ yə̀-bəlwàálɛ́ n mə n cì də̀-jɔrhɔ́ w yó, mùnì ga nə́ yə̀ ǹdə wɔ́ cú nə́ cù nə́ yẽ̌ nə́ yə̀-bəlwàálɛ́ nɛ ta, nə́ zɛ̃̀ nə́ jǐrh cángá. Wɔ́ ńmyɛ̌ cɔ̀mɔ̀ mɔ́ mə̀ zhɛ̀ á címsí. ²⁵Á yʼâ nyɛ̌ ǹdə pyììsì shɛ̀bɛ́ sə̀ jé ta, sə èlâsɛ̃´, á kʼá bə̀ á nə̀nɔ̀n mɔ́ nántwə̂ y ń nə́ ń yìlì ába mó sono.

Kana bɛ́ ǹdə́ bə̀ byə́nə́ bé gə́ mə̂ sə bə jòm ǹdə́ dwã nɛ́

¹Kana, ámyɛ zwẽnə á byə́nə́ bé nyí ni. Èta, bá bə̀ jàlà gə gwẽ̌ tʼâ zwẽ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ myɛ, á tùntwə̃̀ə̃̀ né bʼa ce bə zwẽ nyí ǹdʼá yə̀ á nyí púr yé, ²bə̀ bə̀ mʼa pwírí á zhe á cìn cɛ̀nɛ̀, á nʼá nyàm bɛ̀, á tʼá wɛ̀rhɛ́ yààyàà yé. ³Á bə̀kʼá pyà gàndɛ̀ tɛ̀bɛ́ rə̀ càn zú, á bə á ywẽ́, á ce sánə́má cìbyǔr, á kwɛrhɛ á yala nɛ́. E yə̀ rə̀myɛ́ dúdú á la mʼá byili á cɛ̀nɛ̀ yé. ⁴Á cɛ̀nɛ̀ rɛ́ mə̂ sə rə yə̀ á wun ní wẽ́ rə̀ ŋwɛ́nɛ́, sʼá zə wu-bɔ̀nɔ̀, á yə̀ kana byɛ̀bɛ́ bə̀ nyɛ̌ shɛ́shɛ́. Cɛ̀nɛ̀ rɛ́ rə̀myɛ́ mɔ́ tʼâ lyɛ̃ yé, e jʼà wɔ́ rə̀myɛ́ dwí rí Yi nʼê yàlá. ⁵Wɔ́ èta shãã ga kana bɛ́ byɛ̀bɛ́ bə̀ yʼà zhí Yi ni bə̀ nʼê dɛ̃̀ rə̀ nyì-bwelé y pyǐrh mó yʼà nʼê wɛ̀rhɛ́ nɛ́, bə̀ mʼê byili bə̀ bə̀ càn, bə̀ gə́ yʼà nʼê zwẽ bə̀ byə́nə́ bé nyí ni mú yilə. ⁶Wɛ̀rhɛ́na ǹdə Sara ta. Ń gə́ yà ń nə́ ń zwẽ Abəraham nyí ni mú ce, ń yà ń nə́ ń byẽ̀ mò bə̀ ń yó-cə́bal. Ámyɛ gə nʼá twĩ̀ cɛ̀nɛ̀, á tʼá dùr kaka ywẽ, sə́ nyǐ á wɔ́ Sara bə̀kwá.

⁷Bala, ámyɛ mə̂ sʼá jòm ǹdʼá kana bɛ́ cɛ̀nɛ̀, á nyǐ bə̀ yò. Á mə̂ sʼá lwar bə̀ bə̀ wɔ́ kana, bə̀ jàn dɛ́ bə já yé. Zəna bɛ ǹdə́ nyɔ̀mɔ̀, bʼâmyɛ̌ ǹdə́ bə̀myɛ́ ga mə̂ sʼá tó dwã á nə nyǔ mə̀ tʼâ la zhɔ̌ pɛnɛ́ y Yi sõ. Á gə wɛ̀rhɛ́ èta, kaka tʼâ la á yé ne cə̂r á Yi-co wẽ́ yé.

Nə́ mə̂ sə nə́ jòm ǹdə́ dwã ǹdə́ yə̀-zùlə́ kɔn gakó wẽ́

⁸Tɛ̀bɛ́ rə̀ dàl mɔ́, cenə á gakó bùlə̀ né yə̀ rə̀dù, sʼá surhə né myɛ yə̀ rə̀dù. Swénénə dwã ǹdə da-byâ ta. Zəna nɔ̀nɔ̀-dǔr ǹdə́ cìn-lwəl ǹdə́ dwã. ⁹Lò gə wɛ̀rhɛ́ mɔ́ lwɛlɛ, sə ǹ bə̀ká wɛ̀rhɛ́ mɔ lwɛlɛ yé. Lò gə tùrh mó, sə ǹ bə̀ká tùrh mò yé. Ǹ gaga mɔ́ wál bə̀ Yi bʼa cĩ́ bwəl ń yó, bə̀ Yi gə́ byẽ̀ ába mó, rə̀ bwəl nyí bə̀ rə̀ bʼa cĩ́ bwəl á yó. ¹⁰Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀:

“Lò mɔ̀bɔ́ ǹ nə́ ǹ yâl ń swéné ǹ cìnə̀,

sə ǹ wu myɛ jʼa yə̀ nyɛ̀n;

sə ǹ bə̀ká shɛ̀nɛ́ ǹ mə̀jòlò w púr lwɛlɛ gaga yé;

sə ǹ bə̀ká shɛ̀nɛ́ kɔma myɛ shí ǹ nyú w yé.

¹¹Ǹ mə̂ sə́ cẽ lwɛlɛ wɔ̀rhɔ́ yò, sə́ wɛ̀rhɛ́ cɛ̀nɛ̀;

sə́ pyà bə̀ yə̀-zùlə́ yál nɛ́ twéé twéé.

¹²Zhə̀nà, Cinu yírhə́ pyâ wu-cángá cìnə́ yó,

ń nə́ ń zwẽ bə̀ lwə̂l,

sə ń bə lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê wɛ̀rhɛ́ lwɛlɛ mɔ́ só yé.”

¹³Á gə nʼá ce yə̀wâl nɛ́ ǹdə́ cɛ̀nɛ̀ wɔ̀rhɔ́, mɔ̌ ń mà n wɛ̀rhɛ́ ába lwɛlɛ? ¹⁴Á gə nʼá wɛ̀rhɛ́ cɛ̀nɛ̀, bá á gə nʼá nwɛ̀nɛ̀ rə̀myɛ́ yil myɛ, á bʼâ nə wu-nyɔ̃̀. Á bə̀kʼá dùr numbyínsí ywẽ yé, sʼá bə̀kʼá cĩ́ twə́lə́ á wẽ́ yé. ¹⁵Nyámna Kristə á wun ní wẽ́, bə̀ wɔ́ ńmyɛ̌ ń cǐ ába, sʼá tɛnɛ, lò gə tú ń nə́ ń bwə̀rh ába kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ ce á nʼá dɛ̃̀ kɔn Kristə sõ mó, sʼá ŋwɛ̀nɛ́ á lyár mɔ, ¹⁶sʼe yə̀ ǹdə́ wu-bɔ̀nɔ̀ ǹdə́ cìn-lwəl. Cenə jàn nɛ́ á yə̀ lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê nyàm Yi ǹdə́ wu-põ námpúm. Twĩ̌nə á tùm-ècɛ̀nà nɛ́ Kristə jàn yil mó ǹdə́ wu òdù, mùnì ga lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê zɔ̀m á yil námməlwɛ̀lɛ́ mɔ́ jí cìzhìlə̀. ¹⁷Á nɔ̀nɔ̀ w á tùm-ècɛ̀nà nɛ́ yil mó gə wɔ́ Yi pùbùlə̀, rə̀myɛ́ cɔ̃̀ á gə nʼá nwɛ̀nɛ̀ tùm-bəlwâlsɛ yilə.

¹⁸Kristə myɛ cìcì nwɛ̀nɛ̀, n cì numbyínə́ bé yə̀-bəlwàálɛ́ yil twər rə̀dù sá, twéé gakó yilə. Ń yà ń bə dóó zhe yé, sə ń cù lyì-bəlwâlsɛ yilə, mùnì n zə ába n vò Yi sõ. Bə̀ gu mu ń gə́ wɔ́ numbyíní mú yilə, sə Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ kʼa bwìrhì mù. ¹⁹Eshirhə y èmyɛ́ èdù y jàn yil ń zhə̀l byɛ̀bɛ́ bə̀ cù ǹdə́ bə̀ yə̀ cìn-cìnú nɛ mɔ́ sõ, n bwə̀l Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ n byili bi. ²⁰Wɔ́ byɛ̀bɛ́ bə̀ cẽ Yi nyí ni shãã ga, Nəwee gə́ yà ń nə́ ń fwar kùlkṍ w yi ní mú. Yi zhìlì rə̀ yala nɛ rə dɛ̃̀ dɛ̃̀ bɛ̀ rə ga. Lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ zù ò wẽ́ mó yʼà wɔ́ lyì màngɛlɛ́, nunə lyɛlɛ sásá. Bə̀myɛ́ dúdú bə̀ zwẽ bə̀ cìn nɛ̃̌ mɔ́ wa.

²¹Sə rə̀myɛ́ wɔ́ nɛ̃̌-shɔ mɔ́ Yi nʼê tó mə̀ dɛnnɛ rə vwârh ába zà zà mɔ́ nyɔrhɔ. Nɛ̃̌-shɔ mɔ́ tʼâ shàrh yala jìmdì yé. Sə ǹ nə́ ǹ tó mə̀ dɛnnɛ ǹ pɛ ǹ cìn námpúm Yi ni ǹdə́ ǹ wu gakó, Yezu Kristə gə́ cù n ká n bwìrhì mú jàn yilə. ²²Ń zhə̀l ń jě Yi jə̀jĩ́ ni, ń nə́ ń jí pyɛ̀lɛ̀ màlɛ́kabá ǹdə́ dɛ̃̌ jàn cìnə́ bé dwã bɛ́ yó w Arəzana wa.

Nə́ tùntwə̃̀ə̃̀ né mə̂ sə nə yə̀ lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ yě Yi pár tùntwə̃̀ə̃̀

¹Kristə yàl numbyíní, n nwɛ̀nɛ̀. Rə̀myɛ́ ce, ámyɛ cenə jàn nɛ́ á kwè ń nà, sʼá lwar náàcɛ̀nɛ́ bə̀ numbyíní kɛ̀bɛ́ è nwɛ̀nɛ̀, rə̀-ná-cí du yə̀-bəlɔ̀lɔ́ wẽ́. ²Wɛ̀rhɛ́na Yi pùbùlə̀ dwã nɛ́ nyɛ̀bɛ́ nə̀ dàl á la wɔ̀rhɔ́ cɛ yó mó wẽ́, sʼá bə̀kʼá shɛ̀nɛ́ numbyíní shilə námməlwâlsɛ́ yò yé. ³Á yʼâ nʼá wɛ̀rhɛ́ ǹdə lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ yə̀l Yi rí tɛ̀bɛ́ rə̀ wɔ́ zhə̀n mɔ́ pár ta dɛ̃´dɛ̃´ shãã ga; á tùntwə̃̀ə̃̀ né yʼà nyɛ̌ yààyàà, á yʼâ zhe bwɛ̃̌-dǔr, á yʼâ wɔ́ sə̀-nyɔ̀ɔ́rɛ, á nʼá jí dɛ̃´dɛ̃´, á nʼá nywɛ̀ dɛ̃´dɛ̃´, á jʼâ nʼá cèrhé wẽ̀ tɛ̀bɛ́ rə̀ də̀ Yi, e jà wɔ́ wẽ̀ dé rə̀myɛ́ còrhó mó rə̀ wɔ́ lwɛlɛ nánfɔ̀lɔ̀ wá. ⁴Sə èlâsɛ̃´, lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ yə̀l Yi pár mɔ́ gə́ pwírí á kʼá tʼá tó be á twĩ̀ bə̀ tùntwə̃̀ə̃̀ né námməlwàálɛ́ mɔ́, rə̀myɛ́ jàr bɛ̀, bə zɛ̃̀ bə̀ nʼê tùrh ába. ⁵Sə Yi tɛnɛ rə̀ jě rə̀ la lyì-nyìrh ǹdə́ cùùrì bùrsì bǔr, bə̀ mʼa bʼe byili bə̀ gə́ twĩ̀ ní. ⁶Wɔ́ rə̀myɛ́ è ce, bə dámâ bə bwə̀l yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí bə byili byɛ̀bɛ́ bə̀ cù mú ni. Yi kɔ́ bə̀myɛ bùrsì ǹdə rə̀ gə́ nʼê kɛ́ lò gakó bùrsì sə̀ tó ǹ tùntwə̃̀ə̃̀ né ne né. Bə̀ bwə̀l yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí bə byili bi, mùnì ga bə wɛ̀rhɛ́ Yi pùbùlə̀ ǹdə́ Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ jàn.

Nə́ mə̂ sə nə́ sɛ̃ dwã nɛ ǹdə́ pansɛ́ shɛ̀bɛ́ Yi pɔ nə́ba mɔ́

⁷Lũ zhɔ̌ bwəlse. Rə̀myɛ́ ce, pyâna surhə nyɛ̀bɛ́ nə̀ càn. Dɛ̃̌na á cìnə̀, mùnì ga á ŋwɛ̀nɛ́ á ce Yi. ⁸Sə kɔn du, swénénə dwã ǹdʼá wun gakó, bə̀ sónó nʼô vùr yə̀-bəlwàálɛ nánzhəzhɔ̌. ⁹Zwẽnə dwã zhəəle, sə ŋwɔ́ŋwɔ̌ bə̀kʼa yə̀ nɛ́ yé. ¹⁰Yálna tùntùnnə̀ nántwə̂rh, sə lò gakó zə pɛnɛ́ y kɛ̀bɛ́ Yi pɔ mɔ́ mɔ́, ń mə́ sɛ̃ ǹ dõ ne náàcɛ̀nɛ́. ¹¹Lò mɔ̀bɔ́ ǹ zhe Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ bwə̂l pɛnɛ́, ǹ mə̂ sə́ bwə̀l lè ń byili lyì bí ni; lò mɔ̀bɔ́ ǹ zhe lyì bí ni sãɔ̃ pɛnɛ́, ǹ mə̂ sə́ sɛ̃ bɛ ǹdə́ jàn dɛ́ tɛ̀bɛ́ rə̀ nʼê shí Yi sõ mó; mùnì ga Yi nə zùwə́ kɔn gakó wẽ́, Yezu Kristə jàn yilə. Wɔ́ rə̀myɛ́ rə̀ cǐ còrhó ǹdə́ jàn, byinə nə̀ bə zhɔ̌ zhe yilə! Amɛ̀n!

Bə̀ gə nʼê nwɛ̀nɛ̀ nə́ba myɛ, sə è bə̀kʼa yə̀ lwɛlɛ nə́ wɛ̀rhɛ́ yé

¹²À dɔwabá nántwə̂rh, á ŋwɛ́nɛ́ myìn-zhù wẽ́ á nʼá nwɛ̀nɛ̀, sʼá yě rə̀ nyí ni. Rə̀ də̀ kɔ̀-jàrmà yé. Nɔ̀nɔ̀ w òmyɛ́ mɔ́ bʼa ce lyì bí lwar á gə́ mə̂ nɛ́. ¹³Fǔnə ǹdə́ wu-nyɔ̃̀ á gə́ tó Kristə ne á nwɛ̀nɛ̀ mɔ́ yilə. Ń zùwə́ y gə tú è duwə, á bʼâ fùù ǹdə́ wu-nyɔ̃̀ nánfɔ̀lɔ̀ kɔn dwini. ¹⁴Lyì bí gə nʼê tùrh ába á gə́ wɔ́ Kristə-lyì mú yilə, á bʼâ yə̀ wu-nyɔ̃̀ cìnə́, bə̀ Yi Eshirhə y è wɔ́ zùwə́ cí mú só á yó. ¹⁵Ámyɛ̌ mə̀dù ga bə̀ká shɛ̀nɛ́ bə nwɛ̀nɛ̀ mɔ́ bə̀ ǹ gu lò, bə̀ ǹ ŋwɔ̀là, bə̀ ǹ wɛ̀rhɛ́ lwɛlɛ, ráá ǹ fwɛ̃´ ń tu zɔ̀mà wẽ́ yil yé. ¹⁶Bə̀ gə nʼê nwɛ̀nɛ̀ mɔ́ ǹ gə́ wɔ́ Kristə-lò mó yilə, sə bə̀ká dùr cìzhìl yé, sə́ ce Yi nə̀báná, bə̀ gə́ nʼê zə Kristə yil lé bə̀ byẽ̀ mó mó yilə.

¹⁷Zhə̀nà, bùrsí yi yúwə́, sə wɔ́ Yi lyì bí bə̀ la mʼe ji sə̀ kùrə̀. Sə sə̀ gə ju kùr ǹdə́ nə́myɛ̌, wɔ́ etər byɛ̀bɛ́ bə̀ tʼâ zwẽ Yi yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí mú yó la nɛ́ gu? ¹⁸Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀:

“Byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê wɛ̀rhɛ́ cɛ̀nɛ̀ mɔ́ cìn nɛrɛ́ gə bʼa yə̀ zwini;

etər kɔn nə bʼa yə̀ nɛ́ yə̀-bəlwàálɛ cìnə́ bé ǹdə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ tʼâ nyàm Yi nyə́ né mó yilə?”

¹⁹Wɔ́ rə̀myɛ́ è ce, byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê nwɛ̀nɛ̀ bə̀ gə́ nʼê wɛ̀rhɛ́ Yi pùbùlə̀ né mó yil mó mə̂ sə bə jʼâ nʼê wɛ̀rhɛ́ cɛ̀nɛ̀ gaga, sə bə ce bə̀ cìn námpúm bə̀ wârhna mɔ́ jɔ̃̀ wà; bə̀ ń wɔ́ zhə̀n-cí.

Pyɛɛrɛ nə́ ń cící Kristə-lyì gùúlí yé né cìnə́ bé

¹Èlâsɛ̃´, wɔ́ byɛ̀bɛ́ bə̀ wɔ́ yé né cìnə́ á wẽ́ mó à nʼâ yâl a cící. Àmyɛ wɔ́ yé né cə́bal ǹdə á ta; à wɔ́ Kristə nɔ̀nɔ̀ w zhə̀n-cí, sə àmyɛ bʼa tó a nə zùwə́ y kɛ̀bɛ́ è bàn du mú. ²Nyǐnə pyììsí Yi co á jɔ̃̀ w mɔ́ yò náàcɛ̀nɛ́ ǹdə́ wu-nyɔ̃̀, ǹdə Yi gə́ nʼê yâl nɛ́, sə è bə̀kʼa yə̀ ǹdə wɔ́ nyɛ́ɛ́ bə̀ nyɛ́ɛ́ ába nɛ yé, sə è bə̀kʼa yə̀ wársɛ á nʼá yâl yé. Nyǐnə sə̀ yò ǹdə́ sónó. ³Á bə̀kʼá yə̀ yó-cìnə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ zum ǹdə́ lyì bí byɛ̀bɛ́ Yi co bə̀ jɔ̃̀ w mɔ́ yé. Yálna myɔrhɔ bə̀ yilə. ⁴Èta, nə̀nɔ̀n pyɔ̌ mɔ́ gə tú ń túwə́, á bʼâ nə zùwə́ e yə̀ á kwândɛ twéé twéé.

Pyɛɛrɛ nə́ ń cící Kristə-lyì bí

⁵Ámyɛ̌ byɛ̀bɛ́ á dàl mɔ́, zwẽnə yé né cìnə́ bé nyí ni, sʼá gakó shɛ̀nɛ́ dwã nyí ni ǹdə́ cìn-lwəl. Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀: “Yi bə cìn-byilu cìnə́ só yé, sə rə̀ nʼê byili rə̀ sónó w cìn-lwəl cìnə́ bé ne.” ⁶Lwəlnə á cìn tɛ̃´ jàn-cí Yi yé né, mùnì ga yi rí gə tú è yúwə́, sə rə zhẽ̌ á yó dɛ̃̌. ⁷Yẽ̌nə twə́lə́ né nə̀ zhe ába mó gakó ne á ce Yi jɔ̃̀ wà, bə̀ rə̀ nʼê nyǐ á yò.

⁸Dɛ̃̌na, á bə̀kʼá yẽ̌ á surhə né pyi yé, bə̀ Shətana y è wɔ́ á zù-bal mɔ́ mɔ́ nʼê jíl dɛ̃̌ è bʼê swər ǹdə bɔrɔ ta, è mʼê pyà lò mɔ̀bɔ́ è bʼa nə sʼe zhìlì ń yò. ⁹Zhínə Yi ni kẽkẽ, è bə̀kʼa ŋwɛ̀nɛ́ ába yé. Á yě bʼâ da-byâ bɛ́ bə̀ ŋwɛ́nɛ́ lũ w púlə́púlə́ wẽ́ mó myɛ nʼê nwɛ̀nɛ̀ ǹdə á ta. ¹⁰Á nɔ̀nɔ̀ w tʼâ la yé né yú yé. Yi wɔ́ sónó cə́bal. Rə̀ byẽ̀ ába mùnì á zù rə̀ zùwə̀ y wẽ́ Yezu Kristə jàn yilə. Nɔ̀nɔ̀ w kwã nɛ́, rə̀ cìcì bʼa ce á yə̀ rə̀myɛ́ lyì námpúm, á zə jàn á zhì kẽkẽ, ǹdə́ wu-jɔ̀. ¹¹Wɔ́ rə̀myɛ́ rə̀ wɔ́ jàn cə́bal byinə nə̀ bə zhɔ̌ zhe yilə! Amɛ̀n!

Pyɛɛrɛ nə́ ń ce lyì bí ń mə́ ń gwi ń sɛ́bɛ́ rɛ́ yó

¹²Wɔ́ àmyɛ́ à ce nə́ da-byǐ nántwə̂ Shəlvɛ̃ nə́ ń kɛ̃ sɛ́bɛ́ rɛ́ tɛ̀bɛ́ à la ába pɔ a bʼa cící ába. Sə à nʼâ yâl sʼá lwar bə̀ pɛnɛ́ y kɛ̀bɛ́ á nɔ mɔ́ wɔ́ Yi pɛnɛ́ zhə̀n zhə̀nà, sʼá jʼá zə y kẽkẽ.

¹³Kristə-lyì bí Yi cír ǹdə ámyɛ ta bə̀ ŋwɛ́nɛ́ Babyəlɔnɛ nɛ́ mɔ́ nʼê ce ába.5.13 Gwɛ̃ bə̀ gə́ byili zɔ̀mà nɛ́ jàlà kùr mə̀gã̌ mɔ́. Bə̀ byili Babyəlɔnɛ kùr gə́ nʼê yâl e wɔ̀ nɛ́ gàà mɔ́. Markɛ myɛ nə́ ń ce ába. ¹⁴Kwə̀ə̀lènə̀ dwã, á ce dwã ǹdə́ sónó ǹdə da-byâ ta.

Yə̀-zùlə́ bʼa yə̀ nɛ́ ǹdʼámyɛ̌ byɛ̀bɛ́ gakó á wɔ́ Kristə-lyì bí mú!