Pwəə sɛ́bɛ́ rɛ́ nã́yéé ré ń kɛ̃ n pə
Kɔrɛ̃tɛ
Kristə-lyì bí ni mú
Kɔrɛ̃tɛ yʼà wɔ́ Gərɛsɛ tənà y cə-fɔ̀lɔ̀ òdù. Dɔ̌l mɔ́ yʼà cĩ́ kùr dɛ̃´dɛ̃´ gàà mɔ́. Rə̀myɛ́ ce, cɔ w lyì bí jə̀jàn yʼà jǐrh nə̀cɛ̀nà. Sə bə̀ nánzhəzhɔ̌ yʼà wɔ́ yómə́. Kɔrɛ̃tɛ lyì bí yʼà zhe tùntwə̃̀ə̃̀ nánjə̀jóló, e súlí Yi sɔ́msɛ dúdúmə́ dúdúmə́. Rə̀myɛ́ ce, tùm-bəywààlɛ̀ ǹdə́ lwɛlɛ dwí gakó yʼà já gàà.
Pwəə gə́ du ń twər rə̀lyè nyân dɛ́ ń la yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí bwə̂l, ń zhə̀l n jòm gàà mɔ́ n wɛ̀rhɛ́ cànsɛ̀ shí ǹdə́ lyɛlɛ. Cɔ w lyì bí nánzhəzhɔ̌ zwẽ nyí bə zù Yezu Kristə (Tùntúmə́ bé 18.1-18).
Pwəə gə́ zhǐr Kɔrɛ̃tɛ nɛ́, lyì tú bə byili mu ywẽ̀ né nyɛ̀bɛ́ gakó nə̀ ŋwɛ́nɛ́ bə̀ Kristə-lyì gùlú w wẽ́ mó twər nánzhəzhɔ̌, ce Pwəə wu yʼà bə jě yé. N zɛ̃̀ n kɛ̃ sábá n pə bɛ kɔn yí twər rə̀na. È gə wɔ́ zhə̀n yilə, sɛ́bɛ́ rɛ́ tɛ̀bɛ́ nə́ rʼé byẽ̀ bə̀ “Pwəə sɛ́bɛ́ nã́yéé rɛ́ ń kɛ̃ n pə Kɔrɛ̃tɛ Kristə-lyì bí ni mú”, wɔ́ nə̀lyè nyân. Sə tɛ̀bɛ́ nə́ rʼé byẽ̀ bə̀ “sábá nə̀lyè nyân dɛ́ mɔ́” wɔ́ sábá nə̀na nyân ń kɛ̃ n pə bɛ. Sə lwarna bə̀ sɛ́bɛ́ rɛ́ nã́yéé rɛ́ páá mɔ́ ǹdə́ nə̀tɔ̀ nyân dɛ́ kʼê tɛ̀nɛ́ yé. Wɔ́ rə̀myɛ́ è ce, bə̀ nʼê byẽ̀ nyɛ̀bɛ́ nə̀ ŋwɛ́nɛ́ mɔ́ rə̀dù y bə̀ “sɛ́bɛ́ nã́yéé”, bə̀ byẽ̀ rə̀ dõ mó bə̀ “sábá nə̀lyè nyân”.
Pwəə byili Kɔrɛ̃tɛ lyì bí ni bə̀ pɔrá bə mə̂ sʼe yə̀ bə̀ cəcəl w yé. N lwə̀l bè, bə̀ bə̀ lwəl bə̀ cìn tɛ̃´, sə bə nyɛ̀ɛ̀ dwã zɔ̀mà kùrə̀. Rə̀myɛ́ kwã nɛ́, ń byili bi bə̀ Kristə-lyì bí bə mə̂ sə bə fwə̂l yé. Ń cící bi bə̀ bə̀ zə bə̀ yala nɛ́ cɛ̀nɛ̀, sə bə zə nɛ bə pə còrhó Cinu ni.
Bə̀ yʼà bwə̀rh zɔ̀mà Pwəə ne kɛ̃-jú, ǹdə́ vwə̃̀ né nyɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê zwə́l cèmé né yó mó, e súlí Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ pansɛ́ shò-kwã nɛ́, sə n lyár bɛ, n byili bi bə̀ sónó du pansɛ́ gakó. Rə̀myɛ́ kwã nɛ́, ń zɔ̀m Kristə bùrhù mú yò, n byili bi bə̀ lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ zù Kristə mó myɛ mʼa bwìrhì.
1Pwəə nə́ ń ce Kɔrɛ̃tɛ Kristə-lyì bí
1-2Àmyɛ́ Pwəə, Yi byẽ̀ nè ǹdə́ rə̀ pùbùlə̀ bʼà yál Yezu Kristə tùntúm. Wɔ́ àmyɛ́ ǹdə́ nə́ da-byǐ Sɔsətɛnnɛ nə́ rʼé kɛ̃ sɛ́bɛ́ rɛ́ tɛ̀bɛ́ nə́ la ámyɛ̌ byɛ̀bɛ́ á wɔ́ Yi gùlú w lyì bí, á ŋwɛ́nɛ́ Kɔrɛ̃tɛ nɛ́ mɔ́ nɛ pɔ. Yi byẽ̀ ába bʼâ yál rə̀ lyì Yezu Kristə jàn yilə, ǹdə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ ŋwɛ́nɛ́ jààsɛ́ gakó wẽ́, bə̀ nʼê cèrhé Yezu Kristə mó, ń wɔ́ nə́myɛ̌ ǹdə́ bə̀myɛ́ ga Cinu.
3Nə́ Da Yi ǹdə́ Cinu Yezu Kristə bʼa cĩ́ bwəl á yó, sə bə pə ába yə̀-zùlə́!
Pwəə nə́ ń ce Yi nə̀bán rə̀ yò-ècɛ̀nà nɛ́ yilə
4À nʼâ ce Yi nə̀bán á yil twéé gakó yò-ècɛ̀nà nɛ́ nyɛ̀bɛ́ rə̀ wɛ̀rhɛ́ ába Yezu Kristə jàn yil mó yilə. 5Zhə̀nà, Yi pɔ ába rə̀ pansɛ nánzhəzhɔ̌ Yezu Kristə yilə. Sə kɔn du, rə̀ pɔ ába rə̀ zɔ̀mɛ̀ rɛ́ bwə̂l mó, rə jʼa pə ába lárma. 6Bə̀ bwə̀l Kristə yò w bə byili ába, sə á zwẽ ò nyí zhə̀nà. 7Rə̀myɛ́ ce, Yi pɛnɛ́ èdù ga yə̀ ámyɛ̌ byɛ̀bɛ́ á nʼá dɛ̃̀ nə́ Cinu Yezu Kristə twírí y mú mwìrì yé. 8Wɔ́ Yi rə̀ bʼa ce á zhì kẽkẽ kɔn mʼe yí dɛ̃ rɛ́ tɛ̀bɛ́ nə́ Cinu Yezu Kristə mà n ká n bə̀ mɔ́, sə yò tʼâ la á yó w yál ń twírí y yù w yé. 9Yi wɔ́ zhə̀n-cí. Wɔ́ rə̀myɛ́ rə̀ byẽ̀ ába bʼâ mú rə̀ Byǐ nə́ Cinu Yezu Kristə ne mó.
Pɔrá bə mə̂ sʼe yə̀ Kristə-lyì gùlú w wẽ́ yé
10Da-byâ, à nʼâ lwə̀l ába nə́ Cinu Yezu Kristə yil lé yilə: nyɛ̀ɛ̀nà dwã zɔ̀mà kùrə̀; pɔrá bə̀kʼa yə̀ á bwə̂l w yé; cenə á nyí yə̀ rə̀dù námpúm; cenə á pùbùlə̀ né yə̀ rə̀dù, sə á surhə né myɛ yə̀ rə̀dù. 11Zhə̀nà, da-byâ, lyì shí Kolowe dǒ sõ bə bʼe byili ni bʼâ nyí bə dwã mə̂ yé. 12Kɔn dɛ̀bɛ́ à nʼâ yâl a wɔ̀ mɔ́, wɔ́: á jàlà nʼê wə̀l bə̀ bə̀myɛ́ wɔ́ Pwəə kwã-lyì, jàlà wɔ̀ bə̀ bə̀myɛ́ wɔ́ Apɔlɔɔsɛ kwã-lyì, jàlà myɛ wɔ̀ bə̀ bə̀myɛ́ wɔ́ Kəfaasɛ1.12 Wɔ́ Shəmɔ Pyɛɛrɛ yò bə̀ nʼê zɔ̀mà. Kàrmə̀ Zhã 1.40-42. kwã-lyì, jàlà wɔ̀ bə̀ bə̀myɛ́ wɔ́ Kristə kwã-lyì. 13Kristə bɔ̀n dwã w kə̀kàlsɛ̀ nánzhəzhɔ̌ nà? Wɔ́ Pwəə bə̀ pəpa də̀-jɔrhɔ́ w yó á yil nà? Nà wɔ́ Pwəə yil lé yil á zwẽ nɛ̃̌-shɔ wá?
14À nʼâ ce Yi nə̀báná à gə́ yə̀ nɛ̃̌-shɔ á mə̀dù ga nɛ pɛ mɔ́ yilə. Wɔ́ Kərsəpuusi ǹdə́ Gəyuusi dúdú ni àmyɛ́ pɔ nɛ̃̌-shɔ. 15Èta, lò lò wàr ń mà n wɔ̀ bə̀ wɔ́ àmyɛ́ yil lé yil ń zwẽ nɛ̃̌-shɔ yé. 16Zhə̀nà, à pɔ nɛ̃̌-shɔ Sətəfanaasɛ kɛ̀lɛ́ y lyì bí ni, sə à tʼâ bùl bʼà pɔ nɛ̃̌-shɔ lò dõ ne yé. 17Kristə yə̀ nɛ̀ twĩ̀ bʼà pə nɛ̃̌-shɔ yé. Ń twĩ̀ nì bʼà bwə̂l yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí, sə à bə̀kʼa bwə̀l lè ǹdə́ numbyínsi lárma zɔ̀mà yé. Èta, ń cu mú də̀-jɔrhɔ́ w yó mó tʼâ la nánfò yál yé.
Yi tó Yezu Kristə dɛnnɛ rə byili nə́ba rə̀ cìcì surhə né
18Bə̀ gə́ nʼê bwə̀l bə̀ Kristə cù də̀-jɔrhɔ́ w yó mó, zɔ̀mà nɛ́ nə̀myɛ́ nyɛ̌ ǹdə nyə̀nyààrɛ̀ ta byɛ̀bɛ́ bə̀ yò nʼô yâl o zhìlì mú yilə. Sə è gə wɔ́ nə́myɛ̌ byɛ̀bɛ́ nə́ ŋwɛ́nɛ́ vwârh mɔ́ sɔ́má y yó mó yilə, nə̀ wɔ́ Yi jàn. 19Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə̀ Yi wòwə̀:
“À bʼa cɔ̀ surhə cìnə́ bé surhə né;
a ce lárma cìnə́ bé lárma mɔ́ jǐrh nánfò.”
20Surhə cə́bal nə kə́ ń zhe kùrə̀? Byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê byili nyə́ né bə̀ dwã bɛ́ nɛ mɔ́, ǹdə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ yě lũ w kɔ̀bɔ́ zɔ̀mà nɛ́ zɔ̌m mɔ́, bə̀myɛ nə kʼê zhe kùrə̀? Nyǐnə Yi ce lũ w surhə né jǐrh nyə̀nyààrɛ̀ kɔna.
21Lũ w lyì bí nɔ Yi surhə né, sə bə̀ yə̀ ŋwɛ̀nɛ́ bə lwar Yi pár ǹdə́ bə̀ cìcì surhə né yé. Wɔ́ rə̀myɛ́ è ce, rə̀ zɔ̀mɛ̀ rɛ́ rə̀ nyɛ̌ ǹdə nyə̀nyààrɛ̀ kɔn ta mɔ́, Yi pwírí kɔn mə̂ bə̀ rə̀ vwârh lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ zù rì zɔ̀mɛ̀ rɛ́ rə̀myɛ́ jàn yil mó. 22Zhwifubá nʼê yâl bə nə màmyaarhɛ; byɛ̀bɛ́ bə̀ də̀ Zhwifubá mó nʼê yâl surhə zɔ̀mà. 23Sə nə́myɛ̌ wɔ́ Kristə mó bə̀ pəpa də̀-jɔrhɔ́ w yó mó yò nə́ rʼé bwə̀l nə́ byili. Zhwifubá bə shɛ̀ rə̀myɛ́ yò yé; rə̀ wɔ́ nyə̀nyààrɛ̀ kɔn byɛ̀bɛ́ bə̀ də̀ Zhwifubá mó yilə. 24Sə è gə wɔ́ byɛ̀bɛ́ Yi byẽ̀ mó yilə, ǹ gə wɔ́ Zhwifu, ǹ gə də̀ Zhwifu myɛ, Kristə wɔ́ Yi jàn ǹdə́ rə̀ surhə. 25Tɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê bùl bə̀ rə̀ wɔ́ nyə̀nyààrɛ̀ kɔn Yi yil mó, du numbyíní surhə; tɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê bùl bə̀ rə̀ wɔ́ nə̀bwɛ̀nɛ̀ kɔn Yi yil mó, du numbyíní jàn.
26Da-byâ, nyǐnə ámyɛ̌ byɛ̀bɛ́ Yi byẽ̀ mó wẽ́ á nyìwé: è gə wɔ́ lũ w nyə̀ná nɛ́ yilə, surhə cìnə́ bə já á wẽ́ yé, jàn cìnə́ myɛ bə já yé; e jà lyì-fwààlɛ̀ myɛ bə já yé. 27Sə Yi cír kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ wɔ́ nyə̀nyààrɛ̀ kɔn lũ w yil mó, rə bʼe ce surhə cìnə́ cìzhìlə̀. Rə cír kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ wɔ́ bə-jàn-zhəəre kɔn lũ w yil mó, rə bʼe ce jàn cìnə́ cìzhìlə̀. 28Yi cír kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ bə kùr zhe, tɛ̀bɛ́ rə̀ yə̀ yírh swí, tɛ̀bɛ́ rə̀ də̀ kaka lũ w yil mó, rə bʼe cɔ̀ kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ zhe kùr ò yil mó. 29Rə̀ wɛ̀rhɛ́ èta, mùnì ga lò lò bə̀ká n zhẽ̌ ń cìn dɛ̃̌ rə̀myɛ́ Yi yé né yé. 30Wɔ́ rə̀myɛ́ rə̀ mù ába dwã nɛ ǹdə́ Yezu Kristə. Wɔ́ Kristə ń jǐrh surhə né nə̀ shí Yi sõ nə́myɛ̌ yil mó. Wɔ́ ńmyɛ̌ jàn yil Yi ce nə́ kʼé bə dwə́ə́re zhe, rə ce nə́ jǐrh rə̀myɛ́ lyì námpúm, rə zwẽ nə́ba nə́ yə̀-bəlwàálɛ́ wẽ́, 31mùnì kɔn yə̀ ǹdə bə̀ gə́ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ né. Bə̀ kɛ̃ bə wɔ̀: “Lò mɔ̀bɔ́ ǹ nə́ ǹ yâl ń cèrhé ǹ cìnə̀, sə́ cèrhé ǹ cìn kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ Cinu wɛ̀rhɛ́ mɔ́ yilə.”
2Kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ Pwəə yà ń bwə̀l n byili Kɔrɛ̃tɛ Kristə-lyì bí ni mú
1Da-byâ, à gə́ yʼà tú á sõ a bwə̀l Yi zhə̀n dɛ́ rə̀ yʼà shèè a byili ába mó, à yə̀ rɛ̀ bwə̀l ǹdə́ nyì-gwàl ráá lũ w surhə yé. 2Rə̀myɛ́ yi ní, kaka dõ yò yʼà yə̀ nɛ̀ zwì, è súlí Yezu Kristə yò w ne yé; kɔn du, Yezu Kristə də̀-jɔrhɔ́ w yó pəpa mɔ́ yò w ò zù nì. 3Kɔn súlí myɛ, à gə́ yʼà ŋwɛ́nɛ́ á sõ yi ní, à yə̀ à cìn zə a yə̀ kàndɔ yé, ywẽ yʼà zhe ne à nʼâ kəkə. 4À yə̀ à kàrmɔ́ cèrhè a bwə̀l yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí ǹdə́ nyì-gwàl ǹdə́ numbyíní surhə yé. Wɔ́ Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ è yʼà nʼê byili è jàn dɛ́ nánfɔ̀lɔ̀ w pamparɛ̃ɛ̃ à kàrmɔ́ wẽ́. 5Èta, á Yi-ni-zhú mú yə̀ numbyíní surhə wẽ́ shí yé; wɔ́ Yi jàn dɛ́ wẽ́ mə̀ shí ní.
Pwəə nə́ ń zɔ̀m surhə nyɛ̀bɛ́ nə̀ nʼê shí Yi sõ mó yò
6E jà wɔ́ surhə nə́ rʼé bwə̀l nə́ byili lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ jǐrh námpwə̀lə́ Yi-ni-zhú mú wẽ́ mó ne. Sə è də̀ lũ w kɔ̀bɔ́ surhə né, ráá ò pyâ bɛ́ bə̀ la tɛ̃´ jó mó surhə yé. 7Wɔ́ surhə nyɛ̀bɛ́ nə̀ nʼê shí Yi sõ, sə nə̀ shèè numbyínsí yé né. Yi yʼà dámâ rə tɛnɛ surhə né nə̀myɛ́ rə cĩ́ ǹdə́ lũ w yʼà gwẽ̌ tɛ̀nɛ́ yé, rə̀ la bʼe ce nə́ tó nə́ nə rə̀ zùwə́ yə́. 8Lũ w kɔ̀bɔ́ pyɔ̌ mə̀dù ga yə̀ surhə né nə̀myɛ́ mɔ́ nɛ yé. Bə̀ gə yʼà nɔ nɛ, bə̀ gə yə̀ Cinu mú ń wɔ́ zùwə́ cə́bal mɔ́ də̀-jɔrhɔ́ yó pəpa yé. 9Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀:
“Yi tɛnɛ kɔn rə̀dù byɛ̀bɛ́ bə̀ só re mó yilə,
sə lò yírh gwẽ̌ yə̀ rɛ nɛ yé,
lò zhɛ̃̌ gwẽ̌ yə̀ rɛ̀ nyɛ̀ɛ̀ yé,
numbyíní gwẽ̌ yə̀ rə̀ bùl è wẽ́ myɛ yé.”
10Wɔ́ nə́myɛ̌ nɛ Yi byili ri ǹdə́ rə̀ Eshirhə y jàn, bə̀ Eshirhə y nʼê nyǐ kɔn gakó, bá tɛ̀bɛ́ rə̀ shèè Yi surhə wẽ́ mó myɛ. 11Mɔ̌ lò ń wɔ̌ ń mà n lwar kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ ŋwɛ́nɛ́ numbyíní wu wẽ́? È gə də̀ è cìcì, lò lò wàr ń mà n lwar yé. Èta myɛ, wɔ́ mɔ̌ ń mà n lwar kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ ŋwɛ́nɛ́ Yi wẽ́? Lò lò wàr ń mà n lwar, ǹdə́ è gə də̀ rə̀ Eshirhə y yé. 12È də̀ lũ w éshìrhə́ y nə́myɛ̌ nɔ yé. Wɔ́ Yi Eshirhə yə́. Rə̀myɛ́ ce, nə́ wɔ̌ nə́ lwar pansɛ́ shɛ̀bɛ́ Yi pɔ nə́ba mɔ́ kùrə̀. 13Nə́ tʼá zɔ̀m pansɛ́ sə̀myɛ́ mɔ́ yò ǹdə́ lũ w surhə né yé. Nə́ rʼé zɔ̀m sə̀ yò ǹdə́ surhə né nyɛ̀bɛ́ Yi cìcì Eshirhə y nʼê pɛ nə́ba mɔ́. Èta, nə́ rʼé zɔ̀m Eshirhə y yò ǹdə́ zɔ̀mà nɛ́ nyɛ̀bɛ́ èmyɛ́ cìcì byili nə́ba mɔ́.
14Lò mɔ̀bɔ́ ǹ nə́ ǹ bùl lũ w nyə̀ná nɛ́ dúdú, ǹ tá ǹ zwẽ Yi Eshirhə y nyə̀ná nɛ́ yé. Yi Eshirhə y nyə̀ná nɛ́ nyɛ̌ ǹdə nyə̀nyààrɛ̀ ta ǹ yilə; ǹ wàr nə̀ kùrə̀ ǹ la lwar yé. Wɔ́ Eshirhə y dúdú è nʼê ce lò ŋwɛ̀nɛ́ ń lwar è nyə̀ná nɛ́ ǹdə́ lũ w nyə̀ná nɛ́ pár dwã wa. 15Lò mɔ̀bɔ́ Yi Eshirhə y ŋwɛ́nɛ́ ǹdə́ mɔ́, ǹ wɔ̌ ǹ lwar kɔn gakó pár dwã wa, sə lò wàr ń mà n lwar ǹmyɛ́ yé-shò yé. 16Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀:
“Mɔ̌ lò ń yě kɔn dɛ̀bɛ́ Cinu nə́ ń bùlə̀?
Mɔ̌ lò ń wɔ̌ ń mà n pɔ̃ cícú?”
Sə nə́myɛ̌ wɔ̌ nə́ lwar Kristə bùlə̀ né.
3Pwəə nə́ ń byili bə̀ ńmyɛ̌ ǹdə́ tùntúmə́ bé dwã bɛ́ twĩ̀ tum dí tɛ̀bɛ́ Kristə pɔ bə̀ mə̀dù gakó ne mó
1Da-byâ, à yə̀ ŋwɛ̀nɛ́ a zɔ̀m ǹdʼába ǹdə lyì byɛ̀bɛ́ Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ ŋwɛ́nɛ́ ǹdə́ bɛ ta yé. À zɔ̀m ǹdʼába ǹdə lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê tó lũ w nyə̀ná nɛ́ nɛ ta. Á yʼâ gwẽ̌ wɔ́ ǹdə bə̀sɔ́ná ta Kristə ne zhú mú wẽ́. 2Wɔ́ rə̀myɛ́ è ce, è yʼà nyɛ̌ ǹdə wɔ́ yil à nʼâ pɛ ába á nywɛ̀ ta; è yʼà də̀ kùjú nánkùlù yé. Á yʼâ wàr w á la zõ yé; ǹdə́ zà myɛ cìcì, á gwẽ̌ wàr w á la zõ yé. 3Á gwẽ̌ nʼá tó lũ w nyə̀ná nɛ́ nɛ. Bwɛ̃̌-dǔr ǹdə́ búlə́ gə́ ŋwɛ́nɛ́ á cəcəl w mó, də̀ lũ w nyə̀ná nɛ́ nɛ á nʼá tó? Á tùntwə̃̀ə̃̀ né də̀ numbyínsi nyə̀ná gwẽ̌? 4Jàlà zhe bə̀ bə̀myɛ́ wɔ́ Pwəə kwã-lyì, jàlà wɔ̀ bə̀ bə̀myɛ́ wɔ́ Apɔlɔɔsɛ kwã-lyì. Zɔ̀mà nɛ́ nə̀myɛ́ mɔ́ dwí rí də̀ numbyínsi nyə̀ná?
5Apɔlɔɔsɛ myɛ̌ wɔ́ byè? Àmyɛ́ Pwəə wɔ́ byè? Nə́myɛ̌ wɔ́ Yi tùntùnnə̀ á tó nə́ dɛnnɛ á zù Yezu Kristə. Nə́ twĩ̀ tum dí tɛ̀bɛ́ Cinu pɔ nə́ mə̀dù gakó ne mó. 6Àmyɛ́ zhele, Apɔlɔɔsɛ zɛ̃̀ n ji nɛ̃̌, sə wɔ́ Yi rə̀ ce tɛ̀bɛ́ nə́ zhele mó púrh. 7Mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń zhele mó də̀ kaka yé; mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń ji nɛ̃̌ mɔ́ myɛ də̀ kaka yé. Wɔ́ mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń ce rə̀ púrh mó ń wɔ́ kɔn gakó. Sə ńmyɛ̌ mɔ́, wɔ́ Yi. 8Mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń zhele mó ǹdə́ mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń ji nɛ̃̌ mɔ́ ga wɔ́ kɔn rə̀dù, sə Yi nʼê kwɛ̃̌ lò gakó kɔn myɛrhɛ dwã ǹdə́ ǹ tum dí. 9Nə́myɛ̌ bə̀lyè y ga nʼé twĩ̀ Yi kɛ́lɛ́ y wa, sə wɔ́ ámyɛ̌ á wɔ́ kɛ́lɛ́ yá.
Kɔn súlí myɛ, á wɔ́ Yi jì. 10Yi pɔ nɛ tum, sə rə̀ nyɛ̌ ǹdə wɔ́ jì-lùrnə̀ tum ta. À cĩ́ jì y kùr ré tɛ̃´ náàcɛ̀nɛ́, lò dõ zɛ̃̀ ń nə́ ń lwì. Sə lò gakó mə̂ sə́ dɛ̃̀ ǹ cìn ǹ lùlwììrí wẽ́. 11Lò wàr ń la jì y kùr dõ tɛ̃´ cṹ e súlí tɛ̀bɛ́ rə̀ jɛ̀nɛ̀ rə̀ ŋwɛ́nɛ́ mɔ́ nɛ yé, sə tɛ̀bɛ́ rə̀ jɛ̀nɛ̀ rə̀ ŋwɛ́nɛ́ mɔ́ wɔ́ Yezu Kristə. 12Lyì jàlà nʼê zhílí jì-byòló w yó ǹdə́ sánə́má; jàlà nʼê zhílí w ǹdə́ kã̀mɔ; jàlà nʼê zhílí w ǹdə́ nə́kuuli tɛ̀bɛ́ rə̀ càn dɛ̃´dɛ̃´; jàlà wɔ́ dâr, jàlà wɔ́ gɔ-shàmá, jàlà wɔ́ shəshàr bə̀ mʼê zhílí wə. 13Sə lò gakó tum dí gə́ wɔ́ nɛ́ mɔ́ mʼa du pwẽ̀ nè pamparɛ̃ɛ̃ bùrsí dɛ̃ rɛ́ yùwə̀. Rə̀myɛ́ yùwə̀, myǐn nánfɔ̀lɔ̀ bʼa du, sə myǐn mú mə̀myɛ́ bʼa ce bə lwar ǹdə́ lò gakó tum dí gə càn. 14Lò ǹ gə zhílí jì-byòló w yó ǹdə́ wẽ̀ dé tɛ̀bɛ́ myǐn bə rə̀ yàlà zhe, ǹ bʼâ nə kwândɛ. 15Sə lò mɔ̀bɔ́ myǐn mú jú ǹ tum dí, ǹ tá ǹ la kwândɛ nɔ yé. Ǹ bʼâ nə vwârh, sə kɔn mʼa yə̀ ǹdə lò gə́ tó myǐn wẽ́ ń lyɛ̃ ń bə́ lú ta.
16Á yə̀l bʼâ wɔ́ Yi jì, sə Yi Eshirhə y ŋwɛ́nɛ́ á wẽ́ nà? 17Lò mɔ̀bɔ́ ǹ wǔr Yi jì yə́, Yi bʼa wǔr ǹmyɛ. Lwarna bə̀ Yi jì y wɔ́ Yi cìcì nyâ, e jà wɔ́ ámyɛ̌ á wɔ́ ya.
18Lò mə̀dù ga bə̀ká jə́jɛ̀rɛ́ ǹ cìn yé. Lò gə ŋwɛ́nɛ́ á wẽ́ ń nə́ ń bùl bə̀ ń zhe lũ w kɔ̀bɔ́ surhə, sə n jǐrh ǹdə nyə̀nyà ta, mùnì ga n yə̀ surhə nántwə̂ cí. 19Lwarna bə̀ lũ w kɔ̀bɔ́ surhə né wɔ́ nyə̀nyààrɛ̀ Yi yilə. Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀: “Yi nʼê tó surhə cìnə́ bé cìcì surhə né dɛnnɛ rə̀ zal bɛ.” 20Bə̀ kɛ̃ rə̀ jàà dõ wẽ́ myɛ bə wɔ̀: “Cinu yě surhə cìnə́ bé wun bùlə̀ né. Ń yě bə̀ nə̀ bə kùr zhe yé.”
21Rə̀myɛ́ ce, lò mə̀dù ga bə̀ká pyà ǹ cìn còrhó numbyíní yil yé, bə̀ kɔn gakó wɔ́ ámyɛ̌ á cǐ. 22Pwəə ga, Apɔlɔɔsɛ ga, Kəfaasɛ ga, lũ w ga, myə̂l ǹdə́ cu ga, kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ ŋwɛ́nɛ́ èlâsɛ̃´ ǹdə́ kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ gwẽ̌ bàn mɔ́ ga, rə̀myɛ́ gakó wɔ́ ámyɛ̌ á cǐ ri. 23E zɛ̃̀ wɔ́ Kristə ń cǐ ámyɛ̌, Yi zɛ̃̀ rə̀ cǐ Kristə.
4Kristə tùntúm wɔ́ tum dí tɛ̀bɛ́ Kristə pɔ mɔ́ mɔ́ ǹ nə́ ǹ twĩ̀
1Lò gakó mə̂ sə n nyǐ nə́ba ǹdə Kristə tùntùnnə̀ byɛ̀bɛ́ Yi ce bə̀ nʼê byili rə̀ ywẽ̀ nyɛ̀bɛ́ nə̀ yʼà shèè mó ta. 2Bə̀ gə pɔ tum lò nè, ǹ gə́ mə̂ sə́ wɛ̀rhɛ́ nɛ́ mɔ́, wɔ́ ń twĩ̀ tum dí ǹdə bə̀ gə́ byili mú ní. 3È gə wɔ́ àmyɛ́ yilə, ámyɛ̌ gə nʼá kɛ́ à bùrsì myɛ, lũ w bùrsí cìnə́ gə nʼê kɛ́ à bùrsì myɛ, à tʼâ gá rə̀myɛ́ nɛ yé. Sə àmyɛ́ cìcì mú myɛ tʼâ kɛ́ à cìn bùrsì yé. 4À bə dóó nɛ à wɛ̀rhɛ́ yé. Sə rə̀myɛ́ tʼâ yâl e wɔ̀ bʼà bə yò zhe yé. Wɔ́ Cinu ń mà n kə́ à bùrsí. 5Rə̀myɛ́ ce, á bə̀kʼá cĩ́ dóó lò lò yó w ǹdə́ Cinu gwẽ̌ yə̀ twí yé. Wɔ́ ńmyɛ̌ ń mà n ce kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ shèè cə-byín wẽ́ mó du pwẽ̀ nè pamparɛ̃ɛ̃. Ń mà n byili numbyínsi wun bùlə̀ né. Sə rə̀myɛ́ yi ní, Yi bʼa pə lò gakó ne còrhó kɔ̀bɔ́ ò mə̂ dwã ǹdə́ mɔ́.
6Da-byâ, à zɔ̀m àmyɛ́ ǹdə́ Apɔlɔɔsɛ yò mùnì ga nə́ yə̀ myɔrhɔ á yilə. À nʼâ yâl bʼâ tó nə́ dɛnnɛ á lwar zɔ̀mɛ̀ rɛ́ tɛ̀bɛ́ kùrə̀: “Bə̀ká lyɛ̃ dɛ̀bɛ́ bə̀ kɛ̃ mɔ́ yé.” Á mə̀dù ga bə̀ká n zhẽ̌ ń cìn dɛ̃̌ n zù lò mə̀dù, n yẽ̌ ń dõ mó ne yé. 7Mɔ̌ lò ń ce ǹ du ǹ dwã bɛ́? Tɛ̀bɛ́ ǹ zhe mó gakó, də̀ Yi rə̀ pɔ mɔ́ rɛ nà? È nə gə wɔ́ Yi rə̀ pɔ mɔ́ rɛ, wɔ́ byè yil ǹ nə́ ǹ zhẽ̌ ǹ cìn dɛ̃̌ ǹdə wɔ́ ǹ sə̀pwà jàn ǹ bə́ nə rɛ ta?
8Á pú á wɔ́ nə̀cɛ̀nà, á jǐrh pyâ, á zhe kɔn dɛ̀bɛ́ gakó á nʼá yàlá. Sə nə́myɛ̌ də̀ pyâ yé. Á gə yʼâ wɔ́ pyâ zhə̀n zhə̀nà, nə́myɛ̌ yʼâ wɔ̌ nə́ bʼâ tó ába nə́ yə̀ pyâ. 9Sə àmyɛ́ nʼâ bùl bə̀ Yi ce nə́myɛ̌ byɛ̀bɛ́ nə́ wɔ́ Kristə tùntúmə́ mó ŋwɛ́nɛ́ lyì bí gakó kwã. Nə́ jǐrh ǹdə lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ kɔ́ bə̀ bùrsì bə̀ la gu ta. Nə́ jǐrh lyì byɛ̀bɛ́ lũ w púlə́púlə́ ǹdə́ ò lyì bí ǹdə́ màlɛ́kabá la nyǔ. 10Nə́myɛ̌ wɔ́ ǹdə nyə̀nyə̀rh ta Kristə sónó yilə, sə ámyɛ̌ wɔ́ surhə cìnə́ ń wẽ́. Nə́myɛ̌ bə jàn zhe yé, sə ámyɛ̌ jɛ̀. Bə̀ nʼê nyàm ámyɛ̌, sə bə̀ tʼâ nyàm nə́myɛ̌ yé.
11Ǹdə́ èlâsɛ̃´ ga, nɔrh zhe nə́ba; nə̀nyɛ̀lsɛ̀ zhe nə́ba; nə́ bə gɔ̀nɔ̀ zhe sə nə́ zù yé; bə̀ nʼê nwɛ̀nɛ̀ nə́ba; nə́ wàr nə́ zhì jàà èdù yé; 12nə́ rʼé nwɛ̀nɛ̀ nə́ cìn nə́ twĩ̀ nə́ mʼé pyà nə́ nyí kùjú. Lò gə tùrh nə́ba myɛ, nə́ zɔ̀m cɛ̀nɛ̀ nə́ pɔ̃. Bə̀ gə nʼê nwɛ̀nɛ̀ nə́ba, nə́ rʼé pyɛ́nɛ́. 13Lò gə zɔ̀m nə́ yil námməlwɛ̀lɛ́ myɛ, nə́myɛ̌ nʼé pɛ cícú lyì bí ni. Nə́ jǐrh ǹdə lũ w ywə̀ə̀rhè ta, ǹdə kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ bə kùr zhe ta numbyínsí yírhə́ wə, kɔn mʼe yí èlâsɛ̃´.
14È də̀ kɛ̃´ à nʼâ kɛ̃ sɛ́bɛ́ rɛ́ tɛ̀bɛ́ à la ába pɔ a bʼa ce ába cìzhìl yé. Wɔ́ cícú à la bʼa pə ába, á gə́ wɔ́ à byâ byɛ̀bɛ́ à só mó yilə. 15Bá lyì mɔ̀ɔ̀rhɛ̀ shí gə zɛ̃̀ bə̀ nʼê cèrhè ába Kristə ne tó mó shò-kwã nɛ́ myɛ, á dabá də̀ nánzhəzhɔ̌ yé. Wɔ́ àmyɛ́ à bwə̀l yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí a byili ába, á zɛ̃̀ á jǐrh à byâ Yezu Kristə wẽ́. 16Rə̀myɛ́ ce, à nʼâ lwə̀l ába ǹdə́ à wu gakó, sʼá kwè à nà. 17Sə à nʼâ twĩ̀ Timote á sõ. Ń wɔ́ à byì-sónó Cinu wẽ́, à zhe ń zhə̀nà. Ń mà n lyǐrh ába kɔn dɛ̀bɛ́ gakó à nʼâ wɛ̀rhɛ́ Kristə ne zhú mú wẽ́. Wɔ́ rə̀myɛ́ à nʼâ byili Kristə-lyì gùúlí rə̀ ŋwɛ́nɛ́ jààsɛ́ gakó wẽ́ mó lyì bí ni.
18Lyì jàlà nʼê bùl bʼà kʼâ tʼâ bàn á sõ yé; bə zɛ̃̀ bə̀ nʼê zhẽ̌ bə̀ cìn dɛ̃̌. 19Sə kɔn gə wɔ́ Cinu pùbùlə̀, à mʼa bə̀ á sõ dwã nɛ́ nyɛ̀bɛ́ nyí ni. Sə à gə túwə́, è də̀ cìn-byilu cìnə́ bé bə̀myɛ́ mɔ́ zɔ̀mà nɛ́ dúdú à la cilu yé. À bʼa nyǐ wɔ́ byè bə̀ wɔ̌ bə̀ la wɔ̀rhɔ́? 20Zhə̀nà, Yi pyɛ̀lɛ̀ rɛ́ də̀ zɔ̀mà yò yé. Wɔ́ Yi jàn. 21Bə̀kɔ́n á nʼá yâl bʼà mʼa bə̀ á sõ? À bə̀ á sõ ǹdə́ búlə́ ráá à bə̀ ǹdə́ sónó ǹdə́ wu-bɔ̀nɔ̀?
5Bə̀ yʼà byili Pwəə ne bə̀ Kɔrɛ̃tɛ Kristə-lyì jàlà nʼê wɛ̀rhɛ́ fwə̂l tumə
1Bə̀ nʼê zɔ̀m jààsɛ́ gakó wẽ́, bʼâ jàlà nʼá wɛ̀rhɛ́ fwə̂l tumə. E jà lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ də̀ Kristə-lyì myɛ cìcì tʼâ wɛ̀rhɛ́ fwə̂l tumə né nə̀myɛ́ mɔ́ dwí rí yé. Mə̀ wɔ́ pɔrha tum. Bə̀ wò bʼâ mə̀dù ŋwɛ́nɛ́ ǹdə́ ń da kɛ̃. 2Á jʼâ nʼá zhẽ̌ á cìn dɛ̃̌! Á wun yʼà mə̂ sə nə zhìlì dɛ̃´dɛ̃´. Á mə̂ sʼá vùr lò mó mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń twĩ̀ tumə né nə̀myɛ́ èta mɔ́ á wẽ́. 3Àmyɛ́ cìcì mú tɛ̀nɛ́ á sõ yé. Sə Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ jàn yilə, à ŋwɛ́nɛ́ á cəcəl wə, ce à pú a kə́ lò mó mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń wɛ̀rhɛ́ èta mɔ́ bùrsì ǹdə wɔ́ á sõ à ŋwɛ́nɛ́ ta. 4-5Á gə jòm dwã yó Cinu yil lé yilə, àmyɛ́ tó à ŋwɛ́nɛ́ á cəcəl w Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ jàn yilə. Vǔrnə lò mó mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń wɛ̀rhɛ́ èta mɔ́ á wẽ́ á pə Shətana nɛ, nə́ Cinu Yezu jàn yilə. Èta, ń yala nɛ́ bʼa cɔ̀, sə ń ywə́lə́ y bʼa nə vwârh Cinu twírí y yùwə̀.
6Á dó dɛ̃´dɛ̃´ á gə́ nʼá zhẽ̌ á cìn dɛ̃̌ mɔ́ yilə. Á yə̀l bə̀ sã̀-nə̀byẽ̌ námpɔ́lɛ́ wɔ̌ è ce mún nánzhəzhɔ̌ zɛ̃̀ nà? 7Yə̀-bəlɔ̀lɔ́ wɔ́ ǹdə sã̀-nə̀byẽ̌ nándwə́l ta. Rə̀myɛ́ ce, vǔrnə re á wẽ́, mùnì á jǐrh wárhgáá. Èta, á bʼâ jǐrh ǹdə mún nándùl sã̀-nə̀byẽ̌ yə̀ mə̀ wẽ́ ce ta. Á gaga mɔ́ jʼâ wɔ́ mún nándùl dwə́l. Lwarna bə̀ bə̀ zwə́l Kristə ǹdə nə́ Pakɛ pyì-bwɛ̀lɛ́ ta. 8Rə̀myɛ́ ce, nə́ bʼâ jí Pakɛ y címsí èlâsɛ̃´ ǹdə́ búrú kɔ̀bɔ́ sã̀-nə̀byẽ̌ yə̀ ò wẽ́ ce, ǹdə́ wu kɔ̀bɔ́ ò wɔ́ pwɛ̃´pwɛ̃´ ò zhe zhə̀nà, sə è də̀ ǹdə́ búrú kɔ̀bɔ́ bə̀ wɛ̀rhɛ́ ǹdə́ sã̀-nə̀byẽ̌ nándwə́l mó yé. Búrú w òmyɛ́ wɔ́ tùntùm-bəlwàálɛ ǹdə́ lwɛlɛ dwí gakó kɔna.5.6-8 Gwɛ̃ bə̀ gə́ byili zɔ̀mà nɛ́ jàlà kùr mə̀gã̌ mɔ́. Bə̀ byili címsi gakó gə́ nʼê jí ní gàà mɔ́.
9À yʼà kɛ̃ sɛ́bɛ́ dõ a pə ába a mʼa byili bʼâ bə̀kʼá jí ǹdə́ lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê wɛ̀rhɛ́ fwə̂l tumə yé. 10È də̀ lũ w lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê wɛ̀rhɛ́ fwə̂l tumə mó, ǹdə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê ŋwɔ̀l mɔ́, ǹdə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ wɔ́ bəcàncàlà mɔ́, ǹdə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê zwə́l vwə̃̀ wẽ̀ tɛ̀bɛ́ rə̀ də̀ Yi yó mó yò à yʼà nʼâ zɔ̀m yé. È gə yʼà wɔ́ èta, kɔn yʼà wɔ́ nyɔ́ɔ́ sʼá du lũ w wẽ́. 11Sə è də̀ èta yé. Wɔ́ yál à nʼâ yâl a byili ába bə̀ lò mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń wə̀l bə̀ ńmyɛ̌ wɔ́ Kristə-lò, n jà n zɛ̃̀ ń nə́ ń wɛ̀rhɛ́ fwə̂l tumə, ń nə́ ń ŋwɔ̀là, ń nə́ ń zwə́l vwə̃̀ wẽ̀ tɛ̀bɛ́ rə̀ də̀ Yi yó, ń nə́ ń tùrh ń dwã bɛ́, ń nə́ ń nywɛ̀ sɛ̃´ dɛ̃´dɛ̃´ kɔn lyɛ̃ cɛ nɛ, ń só wɛ́rɛ́; sʼá bə̀kʼá jí ǹdə́ rə̀-ná-cí yé.
12-13È də̀ àmyɛ́ à bʼa kə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ də̀ Kristə-lyì mú bùrsì yé. Wɔ́ Yi cìcì rə̀ bʼa kə́ bə̀ bùrsì. Sə ámyɛ̌ mə̂ sʼá kə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ ŋwɛ́nɛ́ á gùlú w wẽ́ mó bùrsì. Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀: “Vǔrnə lyì-bəlwɛ̀lɛ́ y èmyɛ́ mɔ́ á wẽ́ á ce kwã nɛ́.”
6Kristə-lyì gə zhe zɔ̀mɛ̀, sə bə kwɛrhɛ yò w bə̀ cəcəl wə
1Ámyɛ̌ mə̀dù gə tú ń zhe zɔ̀mɛ̀ ǹdə́ ń dõ, ń mà n yẽ̌ mo byõ̌ Yi lyì bí yé né ne, n zɛ̃̀ n ká n vò n byẽ̀ mò lũ w lyì bí bùrsì cìnə́ sõ? Rə̀myɛ́ də̀ cìzhìlə̀? 2Á yə̀l bə̀ Yi lyì bí mʼa bùr lũ w lyì bí bùrsì nà? È gə wɔ́ ámyɛ̌ á la lũ w lyì bí bùrsí bǔr, á nə zɛ̃̀ á wàr zɔ̀mà námpɔ́lsɛ́ shɛ̀bɛ́ sə̀ nʼê twí mú bùrsì á la bǔr? 3Á yə̀l bə̀ nə́ mʼâ bùr màlɛ́kabá myɛ cìcì bùrsì nà? Sʼe bʼe zɔ̀m zɔ̀mà nyɛ̀bɛ́ nə̀ nʼê twí nə́ cəcəl w lũ w kɔ̀bɔ́ wẽ́ mó yò! 4Á zɛ̃̀ á gə zhe lũ w kɔ̀bɔ́ zɔ̀mà, á kʼá nʼá zə nɛ á zhə̀l byɛ̀bɛ́ Kristə-lyì gùlú w yə̀l bə̀ yò mó sono! 5À nʼâ wə̀l èta a mʼa ce ába cìzhìlə̀. Lò mə̀dù ga tɛ̀nɛ́ á wẽ́ ń yě zɔ̀mɛ̀ kùr ń wɔ̌ ń mà n kwɛrhɛ zɔ̀mɛ̀ tɛ̀bɛ́ rə̀ ŋwɛ́nɛ́ Kristə-lyì bə̀lyè cəcəl wə? 6Bə̀ mə̂ sə bə zə dwã bə vò lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ də̀ Kristə-lyì yé né?
7Á gə́ nʼá byẽ̀ dwã bùrsì mú myɛ cìcì nʼê byili bʼâ tu á tum dí wẽ́. Byè yil á tʼá pyɛ́nɛ́ á yẽ̌ bə̀ wɛ̀rhɛ́ ába kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ bə mâ? Byè yil á tʼá yẽ̌ bə̀ ŋwɔ̀l á wẽ̀ dé? 8Kʼâ wɔ́ ámyɛ̌ cìcì á nʼá wɛ̀rhɛ́ kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ bə mâ, wɔ́ ámyɛ̌ á nʼá ŋwɔ̀l lyì bí dwã bɛ́; bə̀ jʼà wɔ́ á da-byâ. 9Á yə̀l bə̀ byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê wɛ̀rhɛ́ kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ bə mâ, tʼâ la jàà nɔ Yi tənà y wẽ́ nà? Á bə̀kʼá jə́jɛ̀rɛ́ á cìn yé. Byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê fwə̀lə́, ǹdə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê zwə́l vwə̃̀ wẽ̀ tɛ̀bɛ́ rə̀ də̀ Yi yó mó, ǹdə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê wɛ̀rhɛ́ fwə̂l tumə dwí gakó, ǹdə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê zə bə̀ dwã bala bə̀ zwì ǹdə kana ta mɔ́, 10ǹdə́ ŋwɔ̀là bɛ́, ǹdə́ bəcàncàlà bɛ́, ǹdə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê nywɛ̀ sɛ̃´ dɛ̃´dɛ̃´ kɔn lyɛ̃ cɛ nɛ mɔ́, ǹdə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê tùrh bə̀ dwã bɛ́ mɔ́, ǹdə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê cə̀r bə̀ dwã bɛ́ sɔ́msɛ́ yó bə̀ vwârh bə̀ wẽ̀ dé mó, tʼâ la jàà nɔ Yi tənà y wẽ́ yé. 11Á jàlà yʼâ wɔ́ èta shãã ga, sə Yi shàrh á lwɛlɛ rɛ́, rə̀ tó Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ dɛnnɛ rə cír ába bʼâ yál rə̀ lyì, rə ce á jǐrh lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ bə dwə́ə́re zhe, Cinu Yezu Kristə yil yilə.
Nə́ mə̂ sə nə́ zə nə́ yala nɛ́ nə́ cèrhé Cinu
12Á jàlà nʼá wə̀lə̀: “À zhe sɔ́má à wɔ̌ à wɛ̀rhɛ́ kɔn gakó.” Wɔ́ zhə̀nà. Sə è də̀ rə̀ gakó rə̀ càn á yil yé. À wɔ̌ à wə̀l bʼà zhe sɔ́má à wɔ̌ à wɛ̀rhɛ́ kɔn gakó, sə à tʼâ yâl a yə̀ kɔn də̀ldə̀l yóm yé. 13Á nʼá wə̀l myɛ: “Kùjú ŋwɛ́nɛ́ sùlú yilə, sùlú myɛ ŋwɛ́nɛ́ kùjú yilə.” Rə̀myɛ́ wɔ́ zhə̀nà, sə Yi bʼa zhìlì kùjú w ǹdə́ sùlú w ga. Kɔn súlí myɛ, lò bə mə̂ sə́ zə ǹ yala nɛ́ ń wɛ̀rhɛ́ yààyàà yé; bə̀ nə́ yala nɛ́ ŋwɛ́nɛ́ Cinu yilə, Cinu myɛ ŋwɛ́nɛ́ nə́ yala nɛ́ yilə. 14Yi bwìrhì Cinu n zɛ̃̀ n du cùùrì wẽ́. Rə̀myɛ́ ce, rə̀ mʼa bwìrhì nə́myɛ ǹdə́ rə̀ jàn dɛ́.
15Á yə̀l bʼâ yala nɛ́ wɔ́ Kristə yala nɛ́ kə̀kàlsɛ̀ nà? À nə mʼa zɛ̃̀ a kwè Kristə yala nɛ́ kə̀kàlà a mʼa wɛ̀rhɛ́ kə-nə̀fòló yala kə̀kàlà? Kɔn wàr yé. 16Á yə̀l bə̀ bal mɔ̀bɔ́ ń ŋwɛ́nɛ́ ǹdə́ kə-nə̀fòló, ńmyɛ̌ ǹdə́ òmyɛ́ ga jǐrh kɔn rə̀dù nà? Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀: “Bə̀myɛ́ bə̀lyè y ga bʼa mù dwã nɛ bə jǐrh kɔn rə̀dù.” 17Sə lò mɔ̀bɔ́ ǹ ŋwɛ́nɛ́ ǹdə́ Cinu ǹ wu w wẽ́, ǹmyɛ́ ǹdə́ ńmyɛ̌ ga jǐrh kɔn rə̀dù.
18Dɛ̃̌na á cìnə̀, bə̀kʼá fwə̂l yé. Yə̀-bəlwàálɛ́ dwã bɛ́ tɛ̀bɛ́ lò wɔ̌ ń wɛ̀rhɛ́ mɔ́, tʼâ zhìlì ń yala nɛ́ yò yé. Sə lò mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń fwə̀lə́, rə̀-ná-cí wɔ́ ń cìcì yala nɛ́ ń nə́ ń cɔ̀. 19Á yə̀l bʼâ yala nɛ́ wɔ́ Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ jì nà? Wɔ́ Yi rə̀ pɔ ába rə̀ Eshirhə yə́. È ŋwɛ́nɛ́ á wẽ́. Á bə á cìn cǐ yé. 20Yi wɛ̀rhɛ́ kɔn nánfɔ̀lɔ̀ rə mʼe zwẽ ába. Rə̀myɛ́ ce, zəna á yala nɛ́ á cèrhé Yi.
7Pwəə nə́ ń byili kɛ̃-jú gə́ wɔ́ kɔn ná-dwí yilə
1Da-byâ, è gə wɔ́ kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ á kɛ̃ á sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ á pɛ̃ mɔ́ yilə, á byili bə̀ kɔn mə̂ bə̀ bal bə̀ká n jí kɛ̃ yé. 2Wɔ́ zhə̀nà. Sə fwə̂l mó gə́ já dɛ̃´dɛ̃´ mɔ́ ce, bal mə̂ sə n zə ń sə̀pwà kɛ̃, kɛ̃ myɛ mə̂ sə n zə ń sə̀pwà byal, bə mʼe cə̀r fwə̂l mó yé ne. 3Bal mɔ́ mə̂ sə n wɛ̀rhɛ́ byaalɛ tum ǹdə́ ń kɛ̃ mɔ́, kɛ̃ mɔ́ myɛ mə̂ sə n wɛ̀rhɛ́ kɛ̃dɛ tum ǹdə́ ń byal mɔ́. 4Kɛ̃ mɔ́ wàr ń mà n zə ń yala nɛ́ n wɛ̀rhɛ́ ń gə́ nə́ ń yâl nɛ́ yé, bə̀ ń yala nɛ́ wɔ́ ń byal mɔ́ ń cǐ ni. Byal mɔ́ myɛ wàr ń mà n zə ń yala nɛ́ n wɛ̀rhɛ́ ń gə́ nə́ ń yâl nɛ́ yé, bə̀ ń yala nɛ́ wɔ́ ń kɛ̃ mɔ́ ń cǐ ni. 5Á bə̀kʼá cẽ dwã yò yé. Rə̀myɛ́ wɔ́ á gə zɔ̀m á ló dwã yó, á yẽ̌ bwə̂l ne námpɔ́lɛ́ á bʼá ce Yi. Rə̀myɛ́ kwã nɛ́, á zɛ̃̀ á kʼá yə̀ nɛ́ ǹdə́ dwã. È gə də̀ rə̀myɛ́, dɛ̀ga á bʼâ pyɛ́nɛ́ pyɛ́nɛ́ á cìn á ga, Shətana zɛ̃̀ e tó rə̀myɛ́ dɛnnɛ e swèlè ába.
6Tɛ̀bɛ́ à nʼâ byili mú wɔ́ àmyɛ gə́ nʼâ bùl né. Sə è də̀ nyí à nʼâ pɛ yé. 7Zhə̀nà, à yʼà nʼâ yâl sə lyì bí gakó yə̀ ǹdə àmyɛ́ ta. Sə lò gakó zhe ń pɛnɛ́ Yi pɔ mɔ. Rə̀ pɔ pɛnɛ́ èdù mɔ̀bɔ́ nɛ, rə pə è dõ mɔ̀bɔ́ myɛ nɛ.
8È gə wɔ́ ámyɛ̌ byɛ̀bɛ́ á gwẽ̌ yə̀ kana ráá byə́nə́ jí mú, ǹdʼámyɛ̌ byɛ̀bɛ́ á kana ráá á byə́nə́ cù mú yilə, à nʼâ byili ába: kɔn yʼà mə̂ sʼá jʼá yẽ̌ á yə̀ ǹdə àmyɛ́ ta. 9Sə á gə wàr á la pyɔ́nɔ́, sə bala bɛ́ jí kana, sə kana bɛ́ myɛ jí byə́nə́. Rə̀myɛ́ cɔ̃̀ yala nɛ́ myǐn ju mú.
10Ámyɛ̌ bala bɛ́ byɛ̀bɛ́ á jú kana mɔ́, ǹdʼámyɛ̌ kana bɛ́ byɛ̀bɛ́ á jú byə́nə́ mó, à nʼâ pɛ ába nyí, sə nyí rí rə̀myɛ́ də̀ àmyɛ́ nyân yé. Wɔ́ Cinu nyí: kɛ̃ mɔ̀bɔ́ ǹ jú byal, ǹ bə mə̂ sə́ zhɛ̃̀ ǹ byal mɔ́ yé. 11Sə dɛ̀ga ǹ gə zhɔ̃̀ mɔ̀ myɛ, sə ǹ bə̀ká kə́ jí byal yé, ráá sə ǹmyɛ́ ǹdə́ ǹ byal mɔ́ kʼá ló dwã yó. Bal myɛ bə mə̂ sə́ zhɛ̃̀ ǹ kɛ̃ yé.
12È gə wɔ́ lyì bí dwã bɛ́ yilə, à nʼâ pɛ nyí, sə nyí rí rə̀myɛ́ də̀ Cinu nyân yé: Kristə-lò gə zhe kɛ̃ ń də̀ Kristə-lò, kɛ̃ mɔ́ gə só mó ń nə́ ń yâl n jòm ǹdə́ mɔ́, sə bə̀ká zhɛ̃̀ mɔ̀ yé. 13Kɛ̃ gə wɔ́ Kristə-lò, ǹ byal mɔ́ zɛ̃̀ ń də̀ Kristə-lò, n jà ń só mó ń nə́ ń yâl n jòm ǹdə́ mɔ́, sə ǹmyɛ bə̀ká zhɛ̃̀ mɔ̀ yé. 14Bə̀ bal gə də̀ Kristə-lò, ǹ kɛ̃ mɔ́ jà ń wɔ́ Kristə-lò, ǹ tó ǹ kɛ̃ mɔ́ dɛnnɛ ǹ bwə́l Yi ni. Sə kɛ̃ gə də̀ Kristə-lò, ǹ byal mɔ́ jà ń wɔ́ Kristə-lò, ǹmyɛ tó ǹ byal mɔ́ dɛnnɛ ǹ bwə́l Yi ni. È gə yʼà də̀ rə̀myɛ́, á bə̀sɔ́ná bɛ́ yʼà tʼâ la Yi ni bwəlse yé. Sə pamparɛ̃ɛ̃ mɔ́ bə̀ bwə́l Yi ni. 15E jà lò mó mɔ̀bɔ́ ń də̀ Kristə-lò mó gə nə́ ń yâl n shə́r, ń wɔ̌ ń shə́rə́. Èta, è gə wɔ́ kɛ̃ mɔ́ ń wɔ́ Kristə-lò, ráá è gə wɔ́ bal mɔ́ ń wɔ́ Kristə-lò myɛ, bə̀ kʼê tɛ̀nɛ́ ǹdə́ dwã yé. Bə̀ Yi byẽ̀ ába bʼâ jǒm ǹdə́ yə̀-zùlə́. 16Ǹmyɛ́ mɔ̀bɔ́ ǹ wɔ́ kɛ̃, ń jà ǹ wɔ́ Kristə-lò mó, etər ǹ bʼâ tó né ń lwar bə̀ ǹ bʼâ vwârh ǹ byal mɔ́? Sə ǹmyɛ́ mɔ̀bɔ́ ǹ wɔ́ bal, ń jà ǹ wɔ́ Kristə-lò mó, etər ǹ bʼâ tó né ń lwar bə̀ ǹ bʼâ vwârh ǹ kɛ̃ mɔ́?
Lò gakó mə̂ sə́ yə̀ dɛ̀bɛ́ ǹ yà ǹ wɔ́ Yi bʼe byẽ̀ mó mó
17Kɔn gə lyɛ̃ dɛ̀bɛ́ à byili mú, Yi gə́ byẽ̀ ába mó, ǹdʼá yʼâ ŋwɛ́nɛ́ jàà y kɛ̀bɛ́ Cinu yà ń pɔ ába mɔ́ wẽ́, lò gakó mə̂ sə́ zhì Cinu gə́ byẽ̀ mó ǹdə́ ǹ ŋwɛ́nɛ́ mə̀gã̌ mɔ́. Wɔ́ nyí rí rə̀myɛ́ à nʼâ pɛ Kristə-lyì gùúlí gakó wẽ́. 18Yi gə byẽ̀ mó ǹdə́ bə̀ gòm mó, sə́ já yə̀ lò mɔ̀bɔ́ bə̀ gòmə̀. Sə Yi gə byẽ̀ mó ǹdə́ bə̀ yə̀ mó gòm, sə ǹ bə̀ká ce bə gõ mó yé. 19Bə̀ gə gòm mó, bə̀ gə yə̀ mó gòm myɛ, rə̀myɛ́ gakó wɔ́ nánfò. Tɛ̀bɛ́ rə̀ zhe kùr mó, wɔ́ Yi pùbùlə̀ né wɔ̀rhɔ́. 20Lò gakó mə̂ sə́ zhì Yi gə́ byẽ̀ mó ǹdə́ ǹ ŋwɛ́nɛ́ mə̀gã̌ mɔ́. 21Yi gə byẽ̀ mó ǹdə́ ǹ wɔ́ yóm, sə ǹ wu bə̀kʼa zhìlì rə̀myɛ́ yil yé. Sə ǹ gə wɔ̌ ǹ bʼâ cìní ǹ cìnə̀, sə́ cìní ǹ cìnə̀. 22Lwarna bə̀ yóm mɔ̀bɔ́ Cinu byẽ̀, ń nɔ cìn-cìnú, n jǐrh Cinu lò; sə Cinu gə byẽ̀ lò mɔ̀bɔ́ ń cǐ ń cìnə̀, rə̀-ná-cí jǐrh Kristə yóm. 23Yi wɛ̀rhɛ́ kɔn nánfɔ̀lɔ̀ rə mʼe zwẽ ába. Rə̀myɛ́ ce, á bə̀kʼá shɛ̀nɛ́ á yə̀ numbyínsi yómə́ yé.
24Da-byâ, lò gakó mə̂ sə́ zhì Yi yé né jàà y kɛ̀bɛ́ rə̀ byẽ̀ mó ǹdə́ ǹ ŋwɛ́nɛ́ è wẽ́ mó wə.
Bala byɛ̀bɛ́ bə̀ yə̀ kana jí ǹdə́ kana byɛ̀bɛ́ bə̀ yə̀ byə́nə́ jí
25Cinu yə̀ nɛ nyí pɛ bala bɛ́ byɛ̀bɛ́ bə̀ yə̀ kana jí ǹdə́ kana bɛ́ byɛ̀bɛ́ bə̀ yə̀ byə́nə́ jí mú yil yé. Sə à mʼa byili kɔn dɛ̀bɛ́ à nʼâ bùlə̀. À wɔ́ lò mɔ̀bɔ́ á mə̂ sʼá cili ń zɔ̀mà nɛ́, bə̀ Cinu dùr à nɔ̀nɔ̀. 26Kɔn gə́ zum èlâsɛ̃´ mɔ́ ce, à nʼâ bùl bə̀ lò gakó gə já ǹ yàl ǹdə ǹ gə́ wɔ́ nɛ́ mɔ́ cɔ̃̀. 27Ǹ gə zhe kɛ̃, sə ǹ bə̀ká vùr mò yé. Ǹ gə bə kɛ̃ zhe, sə ǹ bə̀ká pyà kɛ̃ yé. 28Sə ǹ gə jú kɛ̃ myɛ, rə̀ də̀ dóó yé. Kɛ̃-byǐ gə jú byal, è yə̀ dwé yé. Sə bala bɛ́ byɛ̀bɛ́ bə̀ jú kana mɔ́, ǹdə́ kana bɛ́ byɛ̀bɛ́ bə̀ jú byə́nə́ mó, bʼa nə zwini lũ w kɔ̀bɔ́ wẽ́. Sə à nʼâ yâl bʼâ lú zwini rí rə̀myɛ́ yé né.
29Da-byâ, à nʼâ wə̀l ába: kɔn kʼê bə nyɛ yé. Kɔn zhí zà, byɛ̀bɛ́ bə̀ jú kana, sə bə yə̀ ǹdə bə̀ yə̀ kana jí ta; 30byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê kúrhə́, sə bə yə̀ ǹdə bə̀ tʼâ kúrh ta; byɛ̀bɛ́ bə̀ zhe wu-nyɔ̃̀, sə bə yə̀ ǹdə bə̀ bə wu-nyɔ̃̀ zhe ta; byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê yè wẽ̀, sə bə yə̀ ǹdə bə̀ bə tɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê yè mó cǐ ta; 31byɛ̀bɛ́ bə̀ zhe lũ w wẽ̀ nánzhəzhɔ̌ bə̀ mʼê twĩ̀ mú, sə bə yə̀ ǹdə bə̀ tʼâ zə kaka bə̀ twĩ̀ ta. Nyǐnə lũ w kɔ̀bɔ́ kʼô tʼâ la dɔnɔ yé.
32À tʼâ yâl bʼâ cĩ́ kaka twə́lə́ á wẽ́ yé. Lò mɔ̀bɔ́ ń yə̀ kɛ̃ jí, wɔ́ Cinu nyə̀ná nɛ́ yò ò zù mù. Kɔn dɛ̀bɛ́ ń nə́ ń pyà, wɔ́ Cinu pùbùlə̀ wɔ̀rhɔ́. 33Sə lò mɔ̀bɔ́ ń jú kɛ̃, wɔ́ lũ w nyə̀ná nɛ́ yò ò zù mù. Kɔn dɛ̀bɛ́ ń nə́ ń pyà, wɔ́ ń kɛ̃ mɔ́ pùbùlə̀ wɔ̀rhɔ́. 34Èta mɔ́, è jǐrh wɔ́ wẽ̀ rə̀lyè yò ò zù mù. Kɛ̃ mɔ̀bɔ́ ń yə̀ byal jí, ráá kɛ̃-byǐ kɛ̀bɛ́ è yə̀ byal jí, wɔ́ Cinu nyə̀ná nɛ́ yò ò zù mù. Kɔn dɛ̀bɛ́ ń nə́ ń pyà, wɔ́ n pə ń cìn námpúm Cinu ni, n yə̀ ń lò. Sə kɛ̃ mɔ̀bɔ́ ń jú byal, wɔ́ lũ w nyə̀ná nɛ́ yò ò zù mù. Kɔn dɛ̀bɛ́ ń nə́ ń pyà, wɔ́ ń byal mɔ́ pùbùlə̀ wɔ̀rhɔ́.
35À nʼâ byili ába rə̀myɛ́ ámyɛ̌ cìcì nì sãɔ̃ yilə. Sə è də̀ zhẽ́ à nʼâ yâl a zhẽ̀ ába yé. À nʼâ yâl bʼâ cír kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ mâ, mùnì á zhí Cinu dúdú ni ǹdʼá wun gakó.
36Bal-byǐ gə pyà è bóm, e zɛ̃̀ e pwírí è gə yẽ̌ mo, wɔ́ lwɛlɛ è wɛ̀rhɛ́ mɔ, è gə nʼê bùl bə̀ bə̀ mə̂ sə bə jí dwã, sə e wɛ̀rhɛ́ ǹdə è gə́ nʼê yâl nɛ́; bə jí dwã. Rə̀myɛ́ də̀ yə̀-bəlɔ̀lɔ́ yé. 37Sə bal-byǐ y gə gu è wẽ́ bʼè tʼâ la è bóm mó jú, e jʼà də̀ lò ń nə́ ń nyɛ́ɛ́ y bʼè bə̀kʼa jí mu; è gə yě bʼè wɔ̌ è la pyɔ́nɔ́, è gə gu rə̀myɛ́ è wẽ́ zhə̀n zhə̀nà, è gə yə̀ bóm mó jí, sə́ nyǐ è wɛ̀rhɛ́ cɛ̀nɛ̀. 38Èta, lò mɔ̀bɔ́ ń gə pyà ń bóm, ń gə jú mu, ń wɛ̀rhɛ́ cɛ̀nɛ̀. Sə lò mɔ̀bɔ́ ń pyà ń bóm, n zɛ̃̀ ń yə̀ mɔ jí, ńmyɛ̌ wɛ̀rhɛ́ cɛ̀nɛ̀ du.
39Kɛ̃ gə jú byal, ń kə́ ń bə ń cìn cǐ yé. Ń mə̂ sə n jòm ǹdə́ mɔ twéé twéé, kɔn bʼe yí byal mɔ́ cu. Sə byal mɔ́ gə tú ń cùwə̀, n zɛ̃̀ ń cǐ ń cìnə̀. Ń wɔ̌ ń jí byal mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń yàlá, ǹdə́ bal mɔ́ ńmyɛ̌ mɔ́ gə wɔ́ Kristə-lò. 40E jà àmyɛ́ nʼâ bùl bə̀ ń gə kə́ ń yə̀ byal jí, ń mà n nə ń cìn du. À nʼâ bùl bə̀ Yi Eshirhə y ŋwɛ́nɛ́ ǹdə́ àmyɛ.
8Vwàmá nyɛ̀bɛ́ bə̀ zwə́l wẽ̀ tɛ̀bɛ́ rə̀ də̀ Yi yó nàmá
1È gə wɔ́ vwàmá nyɛ̀bɛ́ bə̀ zwə́l wẽ̀ tɛ̀bɛ́ rə̀ də̀ Yi yó nàmá bɛ́ yilə, á nʼá wə̀l bə̀: “Nə́ gakó yě.” Rə̀myɛ́ wɔ́ zhə̀nà. Sə lwar mɔ́ mə̀myɛ́ nʼê ce cìn-byilu numbyíní wẽ́. Wɔ́ sónó ò nʼô súlí nə́ Yi-ni-zhú mú jàn. 2Lò mɔ̀bɔ́ ǹ nə́ ǹ bùl bə̀ ǹ yě, sə́ lwar bə̀ ǹ gwẽ̌ yə̀l lò gə́ mə̂ sə́ lwar nɛ́ yé. 3Sə lò mɔ̀bɔ́ ǹ só Yi, rə̀ yě ǹ párá.
4Á bwə̀rh nè ǹdʼá gə wɔ̌ á dɔ̀m vwə̃̀ né nàmá bɛ́. È gə wɔ́ nə́myɛ̌ yilə, nə́ yě náàcɛ̀nɛ́ bə̀ wẽ̀ dé tɛ̀bɛ́ lyì bí nʼê zwə́l lũ w wẽ́ mó də̀ kaka yé. Yi wɔ́ rə̀dù sásá rə̀ ŋwɛ́nɛ́. 5Nə́ yě bə̀ lyì jàlà nʼê wə̀l bə̀ yə né nyɛ̀ ŋwɛ́nɛ́ dɛ̃̌, nə̀ nyɛ̀ ŋwɛ́nɛ́ tɛ̃´. Wɔ́ zhə̀nà, bə̀ nʼê bùl bə̀ yə né já, bə̀ nʼê bùl bə̀ yó-cìnə́ bé myɛ já. 6Sə è gə wɔ́ nə́myɛ̌ yilə, Yi rí wɔ́ rə̀dù. Wɔ́ nə́ Da Yi. Wɔ́ ńmyɛ̌ ń wɛ̀rhɛ́ kɔn gakó. Wɔ́ ńmyɛ̌ yil myɛ nə́ ŋwɛ́nɛ́. Cinu mú myɛ wɔ́ mə̀dù. Wɔ́ Yezu Kristə. Wɔ́ ńmyɛ̌ jàn yil kɔn gakó ŋwɛ́nɛ́. Wɔ́ ńmyɛ̌ jàn yil nə́myɛ ŋwɛ́nɛ́.
7Sə Kristə-lyì bí ga gwẽ̌ yə̀l rə̀myɛ́ yé. Lyì jàlà yʼà myɛ̀rhɛ̀ vwə̃̀ zwə́l wẽ̀ tɛ̀bɛ́ rə̀ də̀ Yi yó. Bə̀ gə gwẽ̌ nʼê dɔ̀m vwə̃̀ nàmá zà, bə̀ tʼâ zwẽ nyí bə̀ rə̀ bə kùr zhe yé. Bə̀ gə́ gwẽ̌ yə̀ Yi ni zhí námpúm mú ce, bə̀ nʼê bùl bə̀ bə̀ zhìlì bə̀ yò ǹdə́ Yi. 8E jʼà də̀ kùjú w kɔ̀bɔ́ nə́ rʼé jí mú ò bʼa kwɛrhɛ nə́ yò ǹdə́ Yi yé. Nə́ gə yə̀ w jí myɛ, ò tʼâ bɔ̀ nə́ kaka yé. Nə́ gə jú w myɛ, ò tʼâ súlí nə́ kaka yé.
9Á cǐ á cìnə̀, á wɔ̌ á wɛ̀rhɛ́ ǹdə á gə́ nʼá yâl nɛ́. Sə dɛ̃̌na, byɛ̀bɛ́ bə̀ gwẽ̌ yə̀ Yi ni zhí námpúm mú bə̀kʼa tó cìn-cìnú mú mə̀myɛ́ dɛnnɛ bə tu tɛ̃´ yé. 10Lò mɔ̀bɔ́ ń gwẽ̌ yə̀ Yi ni zhí námpúm gə tú n nɔ ǹmyɛ́ mɔ̀bɔ́ ǹ yě zhə̀n dɛ́ gə́ wɔ́ nɛ́ mɔ́, ǹ jě jì kɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê zwə́l wẽ̀ tɛ̀bɛ́ rə̀ də̀ Yi è wẽ́ mó wẽ́, ń tó ǹ nə́ ǹ jí kùjú, ńmyɛ tá ń la ǹ dɛnnɛ tó n dɔ̃̀ vwə̃̀ né nàmá bɛ́? 11Kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ ǹ wɛ̀rhɛ́ ǹ gə́ yě zhə̀n dɛ́ gə́ wɔ́ nɛ́ mɔ́, bʼa zhìlì Kristə-lò mó ńmyɛ̌ mɔ́ ń gwẽ̌ yə̀ Yi ni zhí námpúm mú yò. E jʼà wɔ́ ǹdə́ ńmyɛ ga yil Kristə cùwə̀. 12Á gə wɛ̀rhɛ́ èta, á bʼá dó á da-byâ bɛ́, bə̀ Yi-ni-zhú mú tó á dɛnnɛ mə zhìlì, wɔ́ Kristə cìcì á gwar. 13Rə̀myɛ́ ce, àmyɛ́ gə pwírí kùjú bʼa ce à da-byǐ tu yə̀-bəlɔ̀lɔ́ wa, sə́ nyǐ à kʼâ tʼâ la nàmá dɔ́m gaga yé, mùnì ga à da-byǐ mú bə̀ká n tu tɛ̃´ yé.
9Pwəə tá ń bwə̀l yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí kɔn yil yé
1Àmyɛ́ də̀ Kristə tùntúm nà? À bə à cìn cǐ nà? À wàr à wɛ̀rhɛ́ kɔn dɛ̀bɛ́ à nʼâ yàlá? À yə̀ nə́ Cinu Yezu nɛ ǹdə́ à yírh nà? È də̀ àmyɛ́ tum dí à twĩ̀ Cinu yil mó rə̀ ce á jǐrh Kristə-lyì nà? 2Bá lyì bí dwã bɛ́ gə tʼâ nyǐ ni ǹdə Kristə tùntúm ta myɛ, ámyɛ̌ nʼá nyǐ ni ǹdə ń tùntúm ta. Ámyɛ̌ gə́ zù Cinu mú nʼê byili bʼà wɔ́ ń tùntúm zhə̀nà, sə à twĩ̀ à tum dí náàcɛ̀nɛ́ Cinu jàn yilə.
3Sə è gə wɔ́ byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê shèè nè mó yilə, à nʼâ wə̀l bè: 4Nə́ bə mə̂ sə nə́ nə kùjú nə́ jí, nə́ nə nɛ̃̌ nə́ nyɔ̀, nə́ tum dí yil nà? 5Nə́myɛ̌ wàr nə́ bʼâ jí kɛ̃ mɔ̀bɔ́ ń wɔ́ Kristə-lò, n tó nə́ba, ǹdə Kristə tùntúmə́ bé dwã bɛ́, ǹdə́ Cinu da-byâ bɛ́ ǹdə́ Pyɛɛrɛ gə́ nʼê wɛ̀rhɛ́ nɛ́ nà? 6È nə wɔ́ àmyɛ́ ǹdə́ Barnabaasɛ dúdú nə́ mə̂ sə nə́ twĩ̀ nə́ mʼé pyà nə́ nyí kùjú? 7Shə̀dáá ŋwɛ́nɛ́ bə̀ tʼâ kwɛ̃̌ y è tum dí yilə? Lò gə zhele cǒ, ǹ bə mə̂ sə́ jí ò byâ bɛ́ nà? Ráá vwã̌-ènɔ̀n gə nə́ ń cə̀r vwàmá, ń bə mə̂ sə n jí nə̀ yil mó?
8À gə́ zɔ̀m nɛ́ mɔ́ də̀ numbyíní surhə dúdú nyə̀ná yé. Muyiisi nyə́ né sɛ́bɛ́ rɛ́ myɛ cìcì nʼê byili èta. 9Bə̀ kɛ̃ nyə́ né sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀: “Nɔ̃ gə nʼô twĩ̀ kɛ́lɛ́ wẽ́ jíjí jòró yi ní, sə ǹ bə̀ká cə̀r w bʼò bə̀kʼa dɔ̃̀ jíjí rí yé.” È nə wɔ́ vwàmá nɛ́ dúdú yò Yi nʼê nyǐ nà? 10È nə də̀ nə́myɛ̌ yil Yi zɔ̀m èta nà? Zhə̀nà, wɔ́ nə́myɛ̌ yil bə̀ kɛ̃ zɔ̀mà nɛ́ nə̀myɛ́ mɔ́. Èta, lò gə nə́ ǹ vwàlà, ǹ mə̂ sə́ bù bə̀ ǹ mʼâ nə jíjí ń jə̀r. Lò gə nə́ ǹ mà jíjí, ǹ mə̂ sə́ bù bə̀ ǹ mʼâ nə kùjú tɛ̀bɛ́ ǹ nə́ ǹ mà mɔ́ wẽ́. 11Nə́ dù Yi Eshirhə y kɔn dɛ́ á wẽ́. Nə́ nə zɛ̃̀ nə́ bə mə̂ sə nə́ jí á jɛ̃̀-kɔna? 12Lyì bí dwã bɛ́ gə zhe sɔ́má bə̀ nʼê zwẽ á jɛ̃̀-kɔn bə jí, nə́myɛ̌ nə bə sɔ́má zhe nə́ zwẽ á jɛ̃̀-kɔn nə́ jí du lyì bí bə̀myɛ́ mɔ́ nà?
Sə nə́myɛ̌ yə̀ rə̀myɛ́ pyà yé. Nə́ shɛ̀nɛ́ kɔn gakó, mùnì rə̀myɛ́ bə̀kʼa cə̀r Kristə yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí bwə̂l mó yé ne yé. 13Á yě bə̀ byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê twĩ̀ Yi jù w mú wɔ́ bə̀ tum dí wẽ́ bə̀ nʼê jí ní; byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê zwə́l vwĩ̀ rí vwĩ̀-jìlú w yó mó, bə̀myɛ nʼê nɛ bə̀ cəl vwĩ̀ rí wẽ́. 14Èta, Cinu pɔ nyí bə̀ byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê bwə̀l yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí mú myɛ mə̂ sə bə jí yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí bwə̂l mó wẽ́.
15Sə àmyɛ́ yə̀ rə̀myɛ́ rə̀dù ga pyà yé. È də̀ rə̀myɛ́ yil à nʼâ kɛ̃ sɛ́bɛ́ rɛ́ tɛ̀bɛ́ à la ába pɔ myɛ yé. À gə cù cɔ̃̀ lò gə la tɛ̀bɛ́ rə̀ wɔ́ à wu-nyɔ̃̀ kɔn èta mɔ́ vǔr à wẽ́. 16À gə nʼâ bwə̀l yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí, à tʼâ pyà à cìn còrhó yé. Bə̀ rə̀ wɔ́ à yó-lyẽẽ́ tum. À gə yə̀ rɛ̀ bwə̀l, wɔ́ yò ò zhǐ à yó wə. 17È gə yʼà wɔ́ à sə̀pwà pùbùlə̀ yil à nʼâ bwə̀l lè, à yʼà mə̂ sʼa nə kwândɛ. Sə è də̀ à sə̀pwà pùbùlə̀ yil à nʼâ bwə̀l lè yé. Rə̀ wɔ́ à nyɔ́ɔ́ tum. 18È nə wɔ́ byè rə̀ wɔ́ à kwândɛ? À kwândɛ́ wɔ́ a bwə̀l yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí nánfò; à bə̀kʼa pyà kɔn dɛ̀bɛ́ bə̀ yʼà mə̂ sə bə pɛ̃ yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí bwə̂l yil mó yé.
19Zhə̀nà, à də̀ lò mə̀dù ga yóm yé. Sə à zə à cìn a yə̀ lyì bí gakó yə-bal, mùnì ga a nə lyì nánzhəzhɔ̌ bə zù Kristə. 20À gə ŋwɛ́nɛ́ Zhwifubá sõ, à nʼâ wɛ̀rhɛ́ ǹdə bə̀ ta, mùnì ga a yíní bi. À gə ŋwɛ́nɛ́ byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê zwẽ Muyiisi nyə́ né mó sõ, àmyɛ nʼâ zwẽ ne, mùnì ga a yíní bə̀myɛ. E jà lò tá ń nyɛ́ɛ́ nɛ yé. 21À gə ŋwɛ́nɛ́ byɛ̀bɛ́ bə̀ yə̀l Muyiisi nyə́ né mó sõ, à nʼâ wɛ̀rhɛ́ ǹdə àmyɛ yə̀l nè ta, mùnì ga a yíní bə̀myɛ. Sə rə̀myɛ́ tʼâ yâl rə wɔ̀ bʼà tʼâ zwẽ Yi nyə́ né yé. Zhə̀nà, à nʼâ zwẽ Kristə nyí rí. 22À gə ŋwɛ́nɛ́ byɛ̀bɛ́ bə̀ yə̀ Yi ni zhí námpúm mú sõ, à nʼâ wɛ̀rhɛ́ ǹdə àmyɛ yə̀ Yi ni zhí námpúm ta, mùnì ga a yíní bi. Èta, à yàl ǹdə lò gakó ta, mùnì ga a ŋwɛ̀nɛ́ a vwârh lyì jàlà. 23À nʼâ wɛ̀rhɛ́ rə̀myɛ́ gakó, mùnì ga àmyɛ nə cəl yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí nə̀cɛ̀ndɛ́ wẽ́.
24Á yě náàcɛ̀nɛ́ bə̀ lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê nyɔ̀ dwã ǹdə́ ywə́l dǔr, wɔ́ bə̀ gakó bə̀ nʼê dùrə̀. Kwândɛ́ jʼà wɔ́ lò mə̀dù ń la rɛ nɔ. Rə̀myɛ́ ce, dǔrnə ywə́l mó náàcɛ̀nɛ́, mùnì á nə kwândɛ. 25Sə byɛ̀bɛ́ gakó bə̀ nʼê dùr ywə́l mó mó nʼê pyɛ́nɛ́ bə̀ cìnə̀, bə wɛ̀rhɛ́ ǹdə bə̀ gə́ wɔ̌ nɛ́, mùnì ga bə nə kwândɛ. E jà kwândɛ́ rə̀myɛ́ mɔ́ nʼê cɔ̀ làlà, rə̀ tʼâ dɛnɛ yé. Sə nə́myɛ̌ nʼé pyɛ́nɛ́ nə́ cìnə̀, mùnì ga nə́ nə kwândɛ tɛ̀bɛ́ rə̀ tʼâ la cɔ̌. 26Wɔ́ rə̀myɛ́ è ce àmyɛ́ tʼâ dùr yààyàà yé. È nyɛ̌ ǹdə wɔ́ má à nʼâ mà ta, sə à tʼâ mà cə-ká w yé. 27À wɔ̌ à yala nɛ́, rə̀myɛ́ ce, à nʼâ pyɛ́nɛ́ à cìn dɛ̃´dɛ̃´, mùnì ga Yi bə̀kʼa võ nè kwândɛ, a jà a bwə̀l yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí a byili lyì dwã nɛ yé.
10Nə́ bə̀kʼá shɛ̀nɛ́ nə́ tó nə́ zwə́l vwə̃̀ wẽ̀ tɛ̀bɛ́ rə̀ də̀ Yi yó yé
1Da-byâ, à nʼâ yâl bʼâ lyǐrh kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ wɛ̀rhɛ́ ǹdə́ nə́ nàmbala bɛ́ tó Muyiisi ni bə̀ ŋwɛ́nɛ́ gɔ-elũ èpòlò w wẽ́ mó yi ní. Ébɔ̃ zɔ ò ywə́l o mʼo pyi bə̀ gakó; bə̀ gakó byɛrhɛ mwə̃́ y nánshɔ̃̀ wá. 2Kɔn nyɛ̌ ǹdə wɔ́ nɛ̃̌-shɔ bə̀myɛ́ ga zwẽ ébɔ̃ w ǹdə́ mwə̃́ y wẽ́ ta, mùnì ga bə̀myɛ́ ǹdə́ Muyiisi jǐrh kɔn rə̀dù. 3Bə̀ gakó jú kùjú w òmyɛ́ òdù w ò shí Yi sõ mó; 4bə nyɔ̀ nɛ̃̌ mɔ́ mə̀dù y mə̀ shí Yi sõ mó; nə́kulu òdù yʼà nʼô tó be ò zhə̀lə̀. Wɔ́ òmyɛ́ nɛ̃̌ bə̀ yʼà nʼê nywɛ̀. Nə́kulu w òmyɛ́ mɔ́ wɔ́ Kristə. 5Sə bə̀ nánzhəzhɔ̌ yʼà tʼâ wɛ̀rhɛ́ Yi pùbùlə̀ yé. Rə̀myɛ́ ce, bə̀ cù gɔ-elũ èpòlò w wə.
6Ywẽ̀ né nə̀myɛ́ wɔ́ myɔrhɔ nə́ yilə, mùnì ga shilə námməlwâlsɛ bə̀kʼa zə nə́ba ǹdə bə̀ ta yé. 7Á bə̀kʼá shɛ̀nɛ́ á tó á zwə́l vwə̃̀ wẽ̀ tɛ̀bɛ́ rə̀ də̀ Yi yó ǹdə bə̀ jàlà ta yé. Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀: “Lyì bí jòm tɛ̃´ bə jí, bə nyɔ̀, bə zɛ̃̀ bə zhì dɛ̃̌ bə sa.” 8Bə̀ jàlà fwə̂l; lyì mɔ̀ɔ̀rhɛ̀ shí-èlyè ǹdə́ rə̀tɔ̀ jʼa cì dɛ̃ rə̀dù. Sə nə́myɛ̌ bə mə̂ sə nə́ wɛ̀rhɛ́ ǹdə bə̀ ta yé. 9Nə́ bə mə̂ sə nə́ zhẽ̀ Cinu ǹdə bə̀ jàlà gə́ wɛ̀rhɛ́ nɛ́, dɔma jʼa dɔ̃̀ bɛ̀ bə gu mú ta yé. 10Bə̀ jàlà myɛ yʼà nʼê ŋwɔ́ŋwɔ̌ ǹdə́ Yi; cu màlɛ́ka bə̀ e gu bi. Sə è gə wɔ́ ámyɛ̌ yilə, á bə̀kʼá wɛ̀rhɛ́ ǹdə bə̀ ta yé. 11Bə̀ gə́ nɔ lwɛlɛ rɛ́ rə̀myɛ́ èta mɔ́ mə̂ sə rə yə̀ myɔrhɔ nə́ yilə. Bə̀ kɛ̃ ywẽ̀ né nə̀myɛ́ bə̀ mʼê lyəlyɔ nə́myɛ̌ jə̀fɔ́lɛ́, bə̀ yi rí tɛ̀bɛ́ nə́myɛ̌ ŋwɛ́nɛ́ rə̀ wẽ́ mó, wɔ́ lũ-zhɔ̌ mə̀ bwəlse.
12Èta, lò mɔ̀bɔ́ ǹ nə́ ǹ bùl bə̀ ǹ zhǐ kẽkẽ, sə́ dɛ̃̀ ǹ bə̀ká tu tɛ̃´ yé. 13Sòlò dwí tɛ̀bɛ́ gakó á nɔ mɔ́, lyì bí gakó nʼê nɛ rɛ, sə Yi wɔ́ zhə̀n-cí. Rə̀ tʼâ la shɔ̀nɔ́ sòlò mɔ̀bɔ́ mə̀ du á jàn zə ába yé. Sòlò yi ní, rə̀ bʼa pə ába wu-jɔ̀ á ŋwɛ̀nɛ́ á pyɛ́nɛ́ á cìnə̀, á zhì, rə pə ába surhə á bʼá du mə̀ wẽ́.
14Rə̀myɛ́ ce, à lyì nántwə̂rh, dɛ̃̌na á cìnə̀, bə̀kʼá shɛ̀nɛ́ á tó á zwə́l vwə̃̀ wẽ̀ tɛ̀bɛ́ rə̀ də̀ Yi yó yé. 15À yě bʼà gə́ nʼâ zɔ̀m ǹdʼába mɔ́, wɔ́ lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ zhe surhə à nʼâ zɔ̀m ǹdə́ bɛ. Ámyɛ tɛ́rɛ́na tɛ̀bɛ́ à zɔ̀m ǹdʼába èta mɔ́ á nyìwé. 16Nə́ gə gùlí dwã nə́ la búrú w kɔ́ nə́ tə̀ ǹdə́ dwã, nə́ rʼé ce Yi nə̀bán sɛ̃´ kâ-zɔ̌m mɔ́ yilə. Nə́ gə nʼé nywɛ̀ mɔ̀, è də̀ Kristə jal mɔ́ wẽ́ nə́ rʼé mwì dwã nɛ nɛ́ nà? Sə búrú w nə́ rʼé kɛ́ nə́ tə̀l ǹdə́ dwã mɔ́, nə́ gə nʼé dɔ̀m wà, è də̀ Kristə yala nɛ́ wẽ́ nə́ rʼé mwì dwã nɛ nɛ́ nà? 17Búrú w wɔ́ òdù; nə́myɛ̌ ǹdə́ nə́ wɔ́ nánzhəzhɔ̌ ga, nə́ gakó wɔ́ kɔn rə̀dù, bə̀ nə́ gakó wɔ́ búrú w òmyɛ́ òdù w nə́ rʼé tə̀l ǹdə́ dwã.
18Nyǐnə Esərayɛl lyì bí na. Bə̀ nʼê zə vwàmá bə̀ zwə́l vwə̃̀ bə̀ pɛ Yi ni. Sə byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê dɔ̀m vwə̃̀ né nàmá bɛ́ mɔ́, wɔ́ dwã nɛ bə̀ nʼê mwì ní ǹdə́ Yi, vwə̃̀ né nə̀myɛ́ wẽ́. 19Sə èta mɔ́ wɔ́ bə̀kɔ́n à nʼâ yâl a wɔ̀? Wɔ́ wál à nʼâ yâl a wɔ̀ bə̀ wẽ̀ dé tɛ̀bɛ́ rə̀ də̀ Yi bə̀ nʼê zwə́l vwə̃̀ né rə̀ yó mó ǹdə́ nə̀ nàmá bɛ́ ga wɔ́ kɔna? 20Ɔ̃́ʼɔ̃, à nʼâ yâl a wɔ̀ bə̀ vwə̃̀ né nyɛ̀bɛ́ lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ yə̀l Yi rí tɛ̀bɛ́ rə̀ wɔ́ zhə̀n mɔ́ pár mɔ́ nʼê zwə́l mó, wɔ́ nə̀cílsí námməlwâlsɛ́ nɛ bə̀ nʼê zwə́l ne bə̀ pɛ, è də̀ Yi ni yé. Sə à tʼâ yâl bə̀ ámyɛ̌ ǹdə́ nə̀cílsí yál kɔn rə̀dù yé. 21Á wàr á bʼâ nyɔ̀ Cinu kâ-zɔ̌m mɔ́ wẽ́, á zɛ̃̀ á kʼá vò á nyɔ̀ nə̀cílsí myɛ nyân mɔ́ wẽ́ yé. Á wàr á bʼâ jí Cinu kùjú wə́, á zɛ̃̀ á kʼá vò á jí nə̀cílsí myɛ nyɔ̃̌ w yé. 22Nà wɔ́ Cinu nyí nə́ rʼé yâl nə́ pyà? Á nʼá bùl bə̀ nə́ jàn du mu ráá etəra?
23Lyì jàlà nʼê wə̀l bə̀ kɔn gakó wɔ̌ rə̀ wɛ̀rhɛ́. Wɔ́ zhə̀nà. Kɔn gakó wɔ̌ rə̀ wɛ̀rhɛ́, sə è də̀ rə̀ gakó rə̀ càn yé. È də̀ rə̀ gakó rə̀ wɔ̌ rə̀ súlí á gùlú w Yi-ni-zhú mú jàn yé. 24Lò gakó bə̀ká pyà ǹ cìn nì sãɔ̃ dúdú yé. Pyâ ǹ dwã bɛ́ nɛ sãɔ̃.
25Á wɔ̌ á dɔ̀m nàmá byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê yè ya yó mó, ǹdʼá yə̀ kaka bwə̀rh bə̀ shò-kwã nɛ́ myɛ mùnì ga á wun bə̀kʼa zɛ̃̀ yé. 26Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ nʼê byili bə̀ cɛ y ǹdə́ kɔn dɛ̀bɛ́ gakó rə̀ ŋwɛ́nɛ́ è yó mó wɔ́ Cinu ń cǐ.
27Lò mɔ̀bɔ́ ń də̀ Kristə-lò gə byẽ̀ mó bə̀ ǹ bə̂ jí kùjú ń sõ, ǹ gə shɛ̀nɛ́ ǹ zhə̀lə̀, kùjú kɔ̀bɔ́ ń gə pɔ mɔ́, sə́ jí, sə bə̀ká bwə̀rh kaka yé, mùnì ga ǹ wu bə̀kʼa zɛ̃̀ yé. 28Sə lò gə wò mó bə̀ nyǐ wɔ́ vwĩ̀ nàmá, sə ǹ bə̀ká dɔ̃̀ yé, mɔ̀bɔ́ ń byili mú mú yilə, e súlí wu-zɛ̃̀ɛ̃´ y myɛ yilə. 29Wɔ́ mɔ̀bɔ́ ń byili mú mú wu-zɛ̃̀ɛ̃´ y zɔ̀mà à nʼâ zɔ̀mà, sə è də̀ ǹmyɛ́ cìcì wu-zɛ̃̀ɛ̃´ yil yé.
À wɔ̌ à wɛ̀rhɛ́ kɔn dɛ̀bɛ́ à nʼâ yàlá. Lò dõ wu-zɛ̃̀ɛ̃´ nə wɔ̌ è bʼa kə́ à bùrsì rə̀myɛ́ yilə? 30À gə nʼâ ce Yi nə̀bán à bʼâ jí kùjú, byè yil lò mà n zɔ̀m à yil námməlwɛ̀lɛ́ kɔn dɛ̀bɛ́ à nɔ a zɛ̃̀ à nʼâ ce Yi nə̀bán mɔ́ yilə?
31Rə̀myɛ́ ce, á gə la kùjú jú, á gə la nɛ̃̌ nyɔ́, kɔn dɛ̀bɛ́ gakó á la wɔ̀rhɔ́, sʼá wɛ̀rhɛ́ rɛ Yi còrhó yilə. 32Á tùntwə̃̀ə̃̀ né bə̀kʼa ce lò tu tɛ̃´ yé. Nə̀ bə̀kʼa ce Zhwifu, ráá lò mɔ̀bɔ́ ń də̀ Zhwifu tu tɛ̃´ yé; sə nə̀ bə̀kʼa ce Yi gùlú w lyì bí tu tɛ̃´ yé. 33Wɛ̀rhɛ́na ǹdə àmyɛ́ ta. À nʼâ wɛ̀rhɛ́ à gə́ wɔ̌ nɛ́, mùnì ga a wɛ̀rhɛ́ kɔn gakó rə yə̀ lyì bí gakó pùbùlə̀. À tʼâ pyà à dúdú sɛ̃ɛ̃´ yé. À nʼâ pyà lyì bí gakó sɛ̃ɛ̃´, mùnì ga bə nə vwârh.
111Kwěnə àmyɛ́ Pwəə nà ǹdə à gə́ nʼâ kwè Kristə nà nɛ́.
Bala bɛ́ ǹdə́ kana bɛ́ gə́ mə̂ sə bə zə bə̀ cìn ní Yi-co yi ní
2À nʼâ cèrhé ába á gə́ nʼá lyǐrh à yò twéé gakó mó yilə, á jʼâ nʼá zwẽ kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ à cèrhè ába mó, á nʼá wɛ̀rhɛ́ ǹdə à gə́ byili ába né. 3Sə à nʼâ yâl bʼâ lwar kɔn rə̀dù: wɔ́ Kristə ń wɔ́ lò gakó yó-cə́bal, bal wɔ́ kɛ̃ yó-cə́bal, Yi zɛ̃̀ rə̀ wɔ́ Kristə yó-cə́bal. 4Bal gə pú yə́-pú ń mə́ ń wɛ̀rhɛ́ Yi-co, ráá ń mə́ ń zɔ̀m zɔ̀mà nyɛ̀bɛ́ Yi yʼà byili mu, sə́ nyǐ ń tá ń nyàm Kristə mó ń wɔ́ ń yó-cə́bal mɔ́ yé. 5Kɛ̃ gə yẽ̌ ń yó ne nánfò ń mə́ ń wɛ̀rhɛ́ Yi-co, ráá ń mə́ ń zɔ̀m zɔ̀mà nyɛ̀bɛ́ Yi yʼà byili mu, sə́ nyǐ ńmyɛ tá ń nyàm ń yó-cə́bal mɔ́ yé. Kɔn nyɛ̌ ǹdə ń yó w wɔ́ nánfò ta. 6Kɛ̃ gə tá ń yâl n bə ń yó ǹdə́ kàmə̀-jɛ̃̀, sə n fɔ̃̀ wà. Sə yó fɔ̀n ráá ò kwar gə wɔ́ cìzhìl kɛ̃ yilə, sə n bə w ǹdə́ kàmə̀-jɛ̃̀.
7Bal myɛ bə mə̂ sə n pú yə́-pú yé, bə̀ Yi wɛ̀rhɛ́ mɔ ǹdə rə̀ cìcì ta, mùnì ga rə̀ còrhó w tó ńmyɛ̌ dɛnnɛ o du. Bal còrhó zɛ̃̀ ò nʼô tó kɛ̃ dɛnnɛ ò dwi. 8Nə́ yě bə̀ Yi yə̀ kɛ̃ yala nɛ́ fɔ́n rə mʼe wɛ̀rhɛ́ bal yé. Wɔ́ bal yala nɛ́ Yi fɔ́n rə mʼe wɛ̀rhɛ́ kɛ̃. 9Yi wɛ̀rhɛ́ kɛ̃ bal yilə. Rə̀ yə̀ bal wɛ̀rhɛ́ kɛ̃ yil yé. 10Wɔ́ rə̀myɛ́ è ce, kɛ̃ mə̂ sə n bə ń yó w màlɛ́kabá yilə; rə̀myɛ́ nʼê byili bə̀ ń zhe yó-cə́bal. 11Sə è gə wɔ́ nə́myɛ̌ byɛ̀bɛ́ nə́ zù Cinu mú yilə, bal gə yà ń tɛ̀nɛ́, kɛ̃ yà ń tá ń la nɛ́ yál yé. Èta, kɛ̃ myɛ gə yà ń tɛ̀nɛ́, bal yà tá ń la nɛ́ yál yé. 12Wɔ́ bal yala Yi fɔ́n rə mʼe wɛ̀rhɛ́ kɛ̃, kɛ̃ zɛ̃̀ ń nə́ ń lùl bal, bə̀myɛ́ ga wɔ́ Yi sõ bə̀ shí ní.
13Ámyɛ cìcì tɛ́rɛ́na á nyì. Kɛ̃ mə̂ sə n wɛ̀rhɛ́ Yi-co ǹdə́ ń yə̀ ń yó bɛ ǹdə́ kàmə̀-jɛ̃̀? 14Á cìcì yě bə̀ bal gə yẽ̌ ń ywə́rh ne sə̀ byìl nándə̀dwààlɛ̀ ǹdə kɛ̃ ywə́rh ne, wɔ́ cìzhìlə̀. 15Sə kɛ̃ ywə́rh gə byìl nándə̀dwààlɛ̀, wɔ́ ńmyɛ còrhó, bə̀ Yi pɔ mɔ ywésé nándə̀dwààlɛ́ mùnì ga sə yə̀ ǹdə ńmyɛ yó kàmə̀-jɛ̃̀ ta. 16Sə lò gə nə́ ń yâl n mà nyə̀-pɔ̌ yò w òmyɛ́ shò-kwã nɛ́ gwẽ̌, sə n nyǐ nə́myɛ̌ yə̀ nyə̀-pàárɛ́ rə̀myɛ́ myɛ̀rhɛ̀ yé. Yi gùúlí lyì bí myɛ yə̀ rə̀myɛ́ myɛ̀rhɛ̀ yé.
Nə́ gə́ mə̂ sə nə́ zə nə́ cìn ní Cinu kùjú yi ní
(Məco 26.26-29; Markɛ 14.22-25; Lwiki 22.14-20)
17Kɔn dɛ̀bɛ́ à la ába byilu èlâsɛ̃´ mɔ́, à pwírí à wàr à bʼa cèrhé ába yé. À pwírí á dwã-gùúlí tɛ̀bɛ́ á nʼá wɛ̀rhɛ́ mɔ́, wɔ́ lwɛlɛ dúdú á nʼá nɛ rə̀ wẽ́. Á tʼá nɛ cɛ̀nɛ̀ rə̀ wẽ́ yé. 18Tɛ̀bɛ́ à nʼâ yâl a jɛ̀rɛ̀ a byili ába mó, à nyɛ̀ɛ̀ bʼâ gə gùlí dwã gakó, pɔrá nʼê yàl á cəcəl wə. Sə à nʼâ bùl bə̀ dɛ̀ga rə̀myɛ́ wɔ̌ rə̀ yàl zhə̀nà. 19Pɔrá mə̂ sʼe yə̀ á cəcəl wə, mùnì ga bə lwar byɛ̀bɛ́ bə̀ ŋwɛ́nɛ́ á wẽ́ ǹdə́ zhə̀n mɔ́ párá.
20Á gə gùlí dwã, è də̀ Cinu kùjú w á nʼá jí yé. 21Á gə la kùjú jú, lò gakó nə́ ń jí ń sə̀pwà kùjú w kɔ̀bɔ́ ń zə n mə n bə̀ mɔ́, nɔrh zɛ̃̀ mə̀ nʼê gwi jàlà, jàlà jʼà nʼê nywɛ̀ bə̀ tətwi tɛ̃´. 22È gə wɔ́ èta, á wàr á jòm á sõ kâlsɛ́ wẽ́ á jí sʼá nyɔ̀ nà? Ráá wɔ́ yál á nʼá yâl á fulsi Yi gùlú w sə á ce byɛ̀bɛ́ bə̀ bə kaka zhe mó cìzhìlə̀? Á nʼá yâl bʼà cèrhé ába? À wàr à bʼa cèrhé ába yò w òmyɛ́ yil yé.
23Kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ à cèrhè ába mó, wɔ́ Cinu sõ à zwẽ de né. Cəcɛ̃ y kɛ̀bɛ́ bə̀ myìnì Cinu Yezu bə pə bə zə mɔ́, ń kwè búrú, 24n ce Yi nə̀báná, n kə́ w dwã wa, n wɔ̀: “Zwẽnə á dɔ̃̀. Tɛ̀bɛ́ wɔ́ àmyɛ́ yala, à nʼâ pɛ á yilə. Wɛ̀rhɛ́na èta, á mʼá lyǐrh à yò.” 25Èta myɛ, bə̀ gə́ jú kùjú w bə zhɛ̀, n kwè sɛ̃´ kâ-zɔ̌m, n wɔ̀: “Kâ-zɔ̌m mɔ́ mɔ̀bɔ́ nʼê byili bə̀ dɔbrɛ́ nándùl lé Yi tó à jal mɔ́ mə̀ ló tɛ̃´ mɔ́ dɛnnɛ rə zə ǹdʼába mɔ́ wɔ́ zhə̀nà. Á gə tú á la mɔ nyɔ́ gakó, sʼá wɛ̀rhɛ́ èta, á mʼá lyǐrh à yò.” 26Rə̀myɛ́ ce, á gə tú á nʼá dɔ̀m búrú w òmyɛ́, á nʼá nywɛ̀ sɛ̃´ mɔ́ mə̀myɛ́, wɔ́ Cinu cu mú á nʼá bwə̀l kɔn la bʼe yí n ká n bà.
27Rə̀myɛ́ ce, lò mɔ̀bɔ́ ǹ nə́ ǹ dɔ̀m Cinu búrú wə́, ǹ nə́ ǹ nywɛ̀ ń sɛ̃´ mɔ́ yààyàà, ǹ nə́ ǹ gwar Cinu yala nɛ́ ǹdə́ ń jal mɔ́. 28Sə lò mɔ̀bɔ́ gakó ǹ gə la búrú w òmyɛ́ dɔ́m, ǹ gə la sɛ̃´ mɔ́ mə̀myɛ́ nyɔ́, ǹ mə̂ sə́ jɛ̀rɛ̀ ń tɛ́rɛ́ ǹ wẽ́ náàcɛ̀nɛ́ sə́ zɛ̃̀ ń mə́ jí ri. 29Lò mɔ̀bɔ́ ǹ gə nə́ ǹ dɔ̀m búrú w òmyɛ́, ǹ nə́ ǹ nywɛ̀ sɛ̃´ mɔ́ mə̀myɛ́, ń jà ǹ yə̀l Kristə yala nɛ́ gə́ wɔ́ kɔn ná-dwí yilə, wɔ́ yò ǹ nə́ ǹ cĩ́ ǹ cìcì yó w ǹdə́ ǹ gə nə́ ǹ jí ri. 30Wɔ́ rə̀myɛ́ è ce, á nánzhəzhɔ̌ wɔ́ nə̀bwànà, jàlà jàn bə já yé, nánzhəzhɔ̌ myɛ cì. 31Nə́myɛ̌ cìcì mú gə yʼâ nʼé nyǐ nə́ tùntwə̃̀ə̃̀ né, Yi yʼà tʼâ la nə́ bùrsì bǔr yé. 32Sə Cinu nə́ ń bùr nə́ bùrsì ń mə́ ń zwə́r nə́ba, mùnì ga ń gə tú ń la lũ w lyì bí bùrsí kɔ́, sə nə́ twə́r bə̀kʼa yə̀ gàà yé.
33Da-byâ, è gə wɔ́ èta, á gə gùlí dwã nɛ Cinu kùjú w jú yilə, sʼá dɛ̃̀ dwã. 34Lò mɔ̀bɔ́ nɔrh zhe, sə n jí kùjú jẽ̌, mùnì ga Yi bə̀kʼa tó á dwã-gùlú w dɛnnɛ rə cĩ́ dóó á yó w yé.
È gə wɔ́ ywẽ̀ né nyɛ̀bɛ́ nə̀ dàl mɔ́ yilə, à gə tú á sõ, à bʼa kwɛrhɛ nɛ.
12Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ pansɛ́
1Da-byâ, è gə wɔ́ Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ pansɛ́ yilə, à nʼâ yâl bʼâ lwar kɔn gə́ wɔ́ nɛ́ pamparɛ̃ɛ̃.
2Á yě bʼâ gə́ yʼâ gwẽ̌ yə̀ Yi ni zhí mú yi ní, á yʼâ shɛ̀nɛ́ bə jə́jɛ̀rɛ́ ába, á kwè á cìn á ce wẽ̀ tɛ̀bɛ́ rə̀ də̀ Yi bə̀ nʼê zwə́l rə̀ tʼâ zɔ̀m mɔ́ jɔ̃̀ wà. 3Wɔ́ rə̀myɛ́ yilə, à nʼâ yâl bʼâ lwar bə̀ lò mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń zɔ̀m ǹdə́ Yi Eshirhə y jàn, rə̀-ná-cí wàr ń mà n bwəl lwɛlɛ n pə Yezu ni yé; lò myɛ wàr ń mà n wɔ̀ bə̀ Yezu wɔ́ Cinu, ǹdə́ è gə də̀ ǹdə́ Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ jàn yé.
4Eshirhə y pansɛ́ wɔ́ dúdúmə́ dúdúmə́, e jʼà wɔ́ èmyɛ́ èdù y è nʼê pɛ sə̀ ga. 5Tumə nə́ nə̀ ŋwɛ́nɛ́ mɔ́ wɔ́ dúdúmə́ dúdúmə́, e jʼà wɔ́ Cinu mú ńmyɛ̌ mə̀dù y yil nə́ rʼé twĩ̀ nì. 6Yi tumə né wɔ́ dúdúmə́ dúdúmə́, e jʼà wɔ́ Yi rí rə̀myɛ́ rə̀dù y rə̀ nʼê twĩ̀ nə̀ gakó, lò gakó wẽ́. 7Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ nʼê pɛ pɛnɛ́ lò gakó ne, e tó è dɛnnɛ e byili è jàn dɛ́, lyì bí gakó sãɔ̃ yilə.
8È nʼê pɛ lármɔ zɔ̀mà pɛnɛ́ lò nè; e jà e pə surhə pul zɔ̀mà pɛnɛ́ ń dõ ne; 9e jʼà wɔ́ èmyɛ́ èdù y è nʼê ce lò zhí Yi ni námpúm; e pə nə̀bwànà wárh pɛnɛ́ ń dõ ne. 10Wɔ́ èmyɛ́ è nʼê ce lò ŋwɛ̀nɛ́ n wɛ̀rhɛ́ màmyaarhɛ; e jà e pə Yi nyì-zwennə pɛnɛ́ ń dõ ne; wɔ́ Eshirhə y è nʼê ce lò ŋwɛ̀nɛ́ n lwar kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ wɔ́ èmyɛ́ cìcì tum, ǹdə́ tɛ̀bɛ́ rə̀ wɔ́ Shətana tum mú pár dwã wa; è nʼê ce lò ŋwɛ̀nɛ́ n zɔ̀m zɔ̀mà dwí dõ, e ce ń dõ ŋwɛ̀nɛ́ ń byili zɔ̀mà nɛ́ nə̀myɛ́ kùrə̀. 11Wɔ́ Eshirhə y èmyɛ́ èdù y è ce tumə né nə̀myɛ́ gakó ŋwɛ́nɛ́, e zɛ̃̀ è nʼê tə̀l nè è pɛ lò gakó ne ǹdə è gə́ nʼê yâl nɛ́.
12Numbyíní yala nɛ́ wɔ́ kɔn námpúm, e jà nə̀ zhe kə̀kàlsɛ̀ nánzhəzhɔ̌. Sə ǹdə́ nə̀ kə̀kàlsɛ́ já ga, nə̀ wɔ́ kɔn rə̀dù námpúm. Byɛ̀bɛ́ bə̀ mù dwã nɛ ǹdə́ Kristə mó myɛ wɔ́ èta. 13Rə̀myɛ́ ce, nə́myɛ̌ gakó, Zhwifubá ǹdə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ də̀ Zhwifubá ga, byɛ̀bɛ́ bə̀ cǐ bə̀ cìnə̀, ǹdə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ bə bə̀ cìn cǐ ga, wɔ́ Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ y èmyɛ́ èdù y wẽ́ Yi co nə́ gakó né, nə́ jǐrh kɔn rə̀dù. Wɔ́ Eshirhə y èmyɛ́ èdù y nə́ gakó zwẽ nə́ nyɔ̀.
14Numbyíní yala nɛ́ də̀ kə̀kàlà èdù yé. Nə̀ zhe kə̀kàlsɛ̀ nánzhəzhɔ̌. 15Nà gə wòwə̀: “Àmyɛ́ gə́ də̀ jɛ̃̀ mɔ́ ce, à də̀ yala nɛ́ kə̀kàlà yé”, rə̀myɛ́ nə wɔ̌ rə̀ bʼa ce nà y kʼê də̀ yala nɛ́ kə̀kàlà zhə̀nà? 16Zhɛ̃̌ gə wòwə̀: “Àmyɛ́ gə́ də̀ yírh mó ce, à də̀ yala nɛ́ kə̀kàlà yé”, rə̀myɛ́ nə wɔ̌ rə̀ bʼa ce zhɛ̃̌ rɛ́ zɛ̃̀ rə̀ kʼê də̀ yala nɛ́ kə̀kàlà zhə̀nà? 17Numbyíní yala nɛ́ gakó gə yʼà wɔ́ yírh, è yʼà mʼa zə bə̀kúku e mʼe cili? Sə è yala nɛ́ gakó gə yʼà wɔ́ zhɛ̃̌, etər è yʼà mʼa tó né e nyɛ̀ɛ̀ lwẽ́? 18Zhə̀nà, Yi wɛ̀rhɛ́ numbyíní yala nɛ́ kə̀kàlà èdù gakó ǹdə rə̀ gə́ nʼê yâl nɛ́. 19Yala nɛ́ gakó nə gə yʼà wɔ́ kə̀kàlà èdù sá, yala nɛ́ yʼà mʼa shí yẽ̀? 20Zhə̀nà, yala nɛ́ kə̀kàlsɛ́ já, sə̀ gakó jʼa mù dwã nɛ sə̀ wɔ́ kɔn rə̀dù.
21Yírh wàr rə̀ mʼa wɔ̀ jɛ̃̀ nɛ̀ bə̀ rə̀ bə è tum zhe yé. Yó wàr ò mʼa wɔ̀ nə̀rh nè bə̀ ò bə sə̀ tum zhe yé. 22Yala nɛ́ kə̀kàlsɛ́ shɛ̀bɛ́ sə̀ nyɛ̌ ǹdə sə̀ bə kùr zhe ta mɔ́, wɔ́ sə̀myɛ́ gaga mɔ́ sə̀ zhe kùr du. 23Yala nɛ́ kə̀kàlsɛ́ shɛ̀bɛ́ nə́ rʼé bùl bə̀ sə̀ bə kùr zhe mó, wɔ́ sə̀myɛ́ sõ nə́ rʼé cili ní dɛ̃´dɛ̃´ du. Nə́ yala nɛ́ kə̀kàlsɛ́ shɛ̀bɛ́ nə́ tʼá yâl bə̀ lò yírh jòm sə̀ yó mó myɛ, nə́ rʼé zal sə̀myɛ́ náàcɛ̀nɛ́ dɛ̃´dɛ̃´ du. 24Sə kə̀kàlsɛ́ shɛ̀bɛ́ sə̀ zhǐ wárhgáá mɔ́, è də̀ nyɔ́ɔ́ bə̀ nə́ cili sə̀myɛ́ sõ yé. Wɔ́ Yi rə̀ wɛ̀rhɛ́ numbyíní yala nɛ́ èta, mùnì ga bə jʼa nʼê cili kə̀kàlsɛ́ shɛ̀bɛ́ nə́ rʼé bùl bə̀ sə̀ bə kùr zhe mo sõ. 25Èta, pɔrá tɛ̀nɛ́ yala nɛ́ wẽ́ yé. Nə̀ kə̀kàlà èdù gakó nʼê nyǐ è dõ yò cɛ̀nɛ̀. 26Numbyíní yala nɛ́ kə̀kàlà èdù gə nʼê nwɛ̀nɛ̀, kə̀kàlsɛ́ dwã bɛ́ gakó tó y sə̀ nʼê nwɛ̀nɛ̀. Bə̀ gə nʼê cili kə̀kàlà èdù sõ, kə̀kàlsɛ́ dwã bɛ́ gakó tó y sə̀ só sə̀ cìnə̀.
27Èta myɛ, ámyɛ̌ gakó wɔ́ Kristə yala. Á mə̀dù mə̀dù gakó wɔ́ Kristə yala nɛ́ kə̀kàlà. 28Wɔ́ èta ǹdə́ byɛ̀bɛ́ Yi cír rə cĩ́ Kristə-lyì gùlú w wẽ́ mó. Nã́yə́ə́ bé, wɔ́ Kristə tùntúmə́ bé; byɛ̀bɛ́ bə̀ pú mú wɔ́ Yi nyì-zwennə bé; byɛ̀bɛ́ bə̀myɛ kʼe pú mú wɔ́ byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê byili Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ bə̀ dwã bɛ́ nɛ mɔ́; rə̀myɛ́ kwã nɛ́, wɔ́ byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê wɛ̀rhɛ́ màmyaarhɛ́ mɔ́, ǹdə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ nɔ nə̀bwànà wárh pɛnɛ́ y mɔ́, ǹdə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ nɔ dwã nɛ sãɔ̃ pɛnɛ́ y mɔ́, ǹdə́ yé né cìnə́ bé, ǹdə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê zɔ̀m zɔ̀mà dwí dwã mɔ́. 29Lyì bí gakó də̀ tùntúmə́ yé; bə̀ gakó də̀ Yi nyì-zwennə myɛ yé. È kʼê də̀ bə̀ gakó myɛ bə̀ nʼê byili Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ bə̀ dwã bɛ́ nɛ yé. È də̀ bə̀ gakó bə̀ nʼê wɛ̀rhɛ́ màmyaarhɛ yé. 30È də̀ bə̀ gakó myɛ bə̀ nɔ nə̀bwànà wárh pɛnɛ́ yé. È kʼê də̀ bə̀ gakó myɛ bə̀ nʼê zɔ̀m zɔ̀mà dwí dwã yé. È də̀ bə̀ gakó myɛ bə̀ wɔ̌ bə̀ byili zɔ̀mà nɛ́ nə̀myɛ́ kùr yé. 31Pyâna pansɛ́ shɛ̀bɛ́ sə̀ du sə̀ dwã bɛ́ mɔ́.
Yẽ̌nə a byili ába sɔ́má y kɛ̀bɛ́ è du è dwã bɛ́ gakó mó:
13Wɔ́ sónó ò du kɔn gakó
1Bá à gə yʼà yě dwə́ né gakó zɔ̀mà nɛ́,
numbyínsí nyə̀ná nɛ́ ǹdə́ màlɛ́kabá nyə̀ná nɛ́ ga,
a jʼà bə sónó zhe,
à zɔ̀mà nɛ́ nyɛ̌ ǹdə wɔ́ gùlú bə̀ nʼê dwí ò nʼô ce sɔ̀,
ráá lòmè bə̀ nʼê mà ta.
2Bá à gə zhe Yi nyì-zwennə pɛnɛ́,
à zhe lárma dwí gakó,
à yě kɔn dɛ̀bɛ́ gakó rə̀ shèè kùrə̀,
bá à gə zhí Yi ni,
à wɔ̌ à bʼa ce pyàr fwâr rə̀ jààsɛ̀ wà,
à gə bə sónó zhe, à wɔ́ nánfò.
3Bá à gə kwè à jɛ̃̀-kɔn dɛ́ gakó a tə̀ nə̀mwà nɛ̀,
a pə à cìn bə ji myǐn,
à gə bə sónó zhe, rə̀myɛ́ gakó wɔ́ nánfò.
4Sónó cí nə́ ń zhìlì ń yala nɛ.
Sónó cí nə́ ń sɛ̃ ń dwã bɛ́ nɛ;
ń tá ń dùr bwɛ̃̌ yé.
Sónó cí tá ń cèrhé ń cìn yé;
ń bə cìn-byilu zhe yé.
5Sónó cí tá ń twĩ̀ kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ bə mə̂ yé.
Sónó cí tá ń pyà ń dúdú sɛ̃ɛ̃´ yé;
ń lyim tʼâ zɛ̃̀ làlà yé;
ń tá ń cĩ́ yò ń wẽ́ ń mə́ ń jí zùùrì yé.
6Sónó cí wu bə nyɛ̀ lwɛlɛ yil yé;
ń wu nyɛ̀ zhə̀n yilə.
7Sónó cí nə́ ń pɛ sǔbri twéé gakó;
ń zhí Yi ni kɔn gakó wẽ́;
ń nə́ ń dɛ̃̀ Yi nyì-bwelé y pyǐrh mó kɔn gakó wẽ́;
ń nə́ ń zhìlì ń yala nɛ kɔn gakó wẽ́.
8Sónó tʼâ la zhɔ̌ gaga yé.
Yi nyì-zwennə pɛnɛ́ bʼa zhɛ̀ dɛ̃ rə̀dù;
zɔ̀mà dwí dõ pɛnɛ́ bʼa lyɛ̃;
lárma bʼa jé.
9Nə́ lwar mɔ́ wɔ́ nángwə̀mə́;
zɔ̀mà nɛ́ Yi nʼê byili nə́ba nə́ zɔ̀m mɔ́ myɛ wɔ́ nángwə̀mə́.
10Sə dɛ̀bɛ́ rə̀ wɔ́ námpúm mú gə túwə́,
tɛ̀bɛ́ rə̀ wɔ́ nángwə̀mə́ y mó bʼa jé.
11À gə́ yʼà wɔ́ bə̀sɔ́bwɛ̀lɛ́ yi ní,
à yʼà nʼâ zɔ̀m bə̀swɛ́nɛ́,
à yʼà nʼâ tɛ́rɛ́ bə̀swɛ́nɛ́,
à surhə né yʼà wɔ́ bə̀sɔ́bwɛ̀lɛ́ surhə;
sə à gə́ tú a jǐrh námpwə̂l mó,
à dwĩ̀ bə̀swɛ́nɛ́ rɛ́ nɛ.
12Nə́myɛ̌ gə́ nə nɛ́ èlâsɛ̃´ mɔ́,
wɔ́ ǹdə lò gə́ nə èsə̃̌yùlú zhèzhé wẽ́ né.
Sə rə̀ yi gə tú è yúwə́,
è bʼa yə̀ ǹdə lò gə́ nə́ ń nyǐ ń dõ yé ta.
Èlâsɛ̃´ mɔ́, à lwar mɔ́ gwẽ̌ yə̀ báásɛ yé.
Sə rə̀ yi gə tú è yúwə́,
à bʼa lwar námpúm ǹdə Yi gə́ yě àmyɛ pár nɛ́.
13Èlâsɛ̃´ wɔ́ wẽ̀ rə̀tɔ̀ rə̀ ŋwɛ́nɛ́:
Yi-ni-zhú mú ǹdə́ rə̀ nyì-bwelé y pyǐrh mó dã̀ɔ̃́,
e súlí sónó.
Sə rə̀myɛ́ rə̀tɔ̀ y ga wẽ́ mó,
wɔ́ sónó ò du.
14Pwəə kə́ ń nə́ ń cící Kɔrɛ̃tɛ Kristə-lyì bí Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ pansɛ́ shò-kwã
1Pyâna dwã sónó kɔn gakó wẽ́, sʼá ce jàn nɛ́ myɛ á pyà Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ pansɛ́; sə Eshirhə y pansɛ́ wẽ́, pyâna Yi nyì-zwennə pɛnɛ́ y du. 2Lò mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń zɔ̀m zɔ̀mà dwí dõ tá ń zɔ̀m ǹdə́ numbyínə́ bé yé. Ń nə́ ń zɔ̀m ǹdə́ Yi. Lò lò bə ń zɔ̀mà nɛ́ kùrə̀ nyɛ̌ yé. Ń nə́ ń zə Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ jàn ń mə́ ń byili ywẽ̀ nyɛ̀bɛ́ nə̀ shèè. 3Sə lò mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń zɔ̀m zɔ̀mà nyɛ̀bɛ́ Yi nʼê byili, wɔ́ numbyínə́ bé ne ń nə́ ń byili ni, n súlí bə̀ Yi-ni-zhú mú jàn, n cící bi, n zə bə̀ wun ni. 4Lò mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń zɔ̀m zɔ̀mà dwí dõ, wɔ́ ń cìcì Yi-ni-zhú mú jàn dɛ́ ń nə́ ń súlí. Sə lò mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń zɔ̀m zɔ̀mà nyɛ̀bɛ́ Yi nʼê byili mú, wɔ́ Kristə-lyì gùlú w púlə́púlə́ Yi-ni-zhú mú jàn ń nə́ ń súlí.
5À yʼà só sʼá gakó zɔ̀m zɔ̀mà dwí dwã, sə kɔn du, à nʼâ yâl bʼâ zɔ̌m zɔ̀mà nyɛ̀bɛ́ Yi nʼê byili. Lwarna bə̀ lò mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń zɔ̀m zɔ̀mà nyɛ̀bɛ́ Yi nʼê byili mú, cɔ̃̀ mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń zɔ̀m zɔ̀mà dwí dõ mó. Rə̀myɛ́ wɔ́ lò gə ŋwɛ́nɛ́ ń wɔ̌ ń mà n byili nə̀ kùrə̀ né mùnì ga nə súlí Kristə-lyì gùlú w púlə́púlə́ Yi-ni-zhú mú jàn.
6Da-byâ, à nʼâ yâl a bwə̀rh ába a nyìwé: àmyɛ́ gə tú á sõ a zɛ̃̀ à nʼâ zɔ̀m zɔ̀mà dwí dõ ǹdʼába, rə̀myɛ́ bʼa sɛ̃ ába? À zɔ̀mà nɛ́ gə yə̀ ce á lwar kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ shèè mó kùrə̀, nə̀ yə̀ á surhə pul, nə̀ yə̀ ce á lwar kɔn dɛ̀bɛ́ Yi byili ni mú kùrə̀, nə̀ yə̀ ába kaka cèrhè, à twírí y á sõ mó nə bʼa zə kùrə̀?
7Kɔn nyɛ̌ ǹdə dɛ̀lɛ̀ wẽ̀ dé bə̀ nʼê dwí mú ta. Wí gə yʼà wɔ́ yɔ̌ bə̀ nʼê wul yə, dàkɔ̀nɔ́ myɛ gə yʼà wɔ́ yɔ̌ bə̀ nʼê dwí wə, wɔ́ etər bə̀ yʼà wɔ̌ bə̀ mʼa tó né bə lwar rə̀ cələ né párá, bə nyɛ̀ɛ̀ rə̀ zɔ̀mà nɛ́ kùrə̀? 8Lò mó mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń wúl pɔ́lá y mɔ́ gə yə̀ y wúl e du pamparɛ̃ɛ̃, wɔ́ mɔ̌ ń mà n zɛ̃̀ ń nə́ ń tɛnɛ búlə́? 9Ámyɛ wɔ́ èta. Á gə nʼá zɔ̀m zɔ̀mà nyɛ̀bɛ́ lyì bí bə nyɛ̌, etər bə̀ mʼa tó né bə lwar kɔn ná-dwí yil á nʼá zɔ̀mà? Zɔ̀mà nɛ́ nyɛ̀bɛ́ á nʼá zɔ̀m mɔ́, wɔ́ zho ne á nʼá zɔ̀m nɛ̀ á pɛ. 10Zɔ̀mà nɛ́ nyɛ̀bɛ́ nə̀ ŋwɛ́nɛ́ lũ w wẽ́ mó kùrə̀ já, sə rə̀dù ga tɛ̀nɛ́ rə̀ bə kùr zhe yé. 11Rə̀myɛ́ ce, lò gə nə́ ń zɔ̀m ǹdə́ nɛ ǹdə́ zɔ̀mà nyɛ̀bɛ́ à bə nyɛ̌, à nʼâ nyǐ mu ǹdə zhə-bal ta, ńmyɛ nə́ ń nyǐ àmyɛ ǹdə zhə-bal ta. 12Èta, ámyɛ nʼá pyà Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ pansɛ́ ǹdʼá wun gakó. Sə cenə jàn nɛ́ á pyà shɛ̀bɛ́ sə̀ bʼa súlí Kristə-lyì gùlú w Yi-ni-zhú mú jàn.
13Wɔ́ rə̀myɛ́ è ce, lò mɔ̀bɔ́ ǹ nə́ ǹ zɔ̀m zɔ̀mà dwí dõ, ǹ mə̂ sə́ lwə̀l Yi ni rə pɔ̃́ zɔ̀mà nɛ́ nə̀myɛ́ kùrə̀ né byilu pɛnɛ́ yá. 14À gə nʼâ wɛ̀rhɛ́ Yi-co ǹdə́ zɔ̀mà dwí dõ, à wu w ŋwɛ́nɛ́ Yi-co w wẽ́, sə à bə nə̀ kùrə̀ nyɛ̌ yé. 15Wɔ́ etər à nə bʼa wɛ̀rhɛ́ nɛ́? À bʼa wɛ̀rhɛ́ Yi-co w ǹdə́ zɔ̀mà dwí dõ, ǹdə́ nyɛ̀bɛ́ à nyɛ̌ nə̀ kùrə̀ mó myɛ. À bʼa nún ǹdə́ zɔ̀mà dwí dõ, ǹdə́ nyɛ̀bɛ́ à nyɛ̌ nə̀ kùrə̀ mó myɛ. 16Sə ǹ gə yə̀ èta wɛ̀rhɛ́, ǹ gə zɛ̃̀ ǹ nə́ ǹ ce Yi nə̀bán ǹdə́ zɔ̀mà dwí dõ, wɔ́ etər lyì-dùl mɔ̀bɔ́ ń tó Kristə-lyì bí ni ń jě mà n tó né n lyár ǹ Yi-co w bə̀: “Amɛ̀n”? Ń wàr kɔn dɛ̀bɛ́ ǹ nə́ ǹ zɔ̀m mɔ́ kùr ń la nyɔ̀ɔ̀ yé. 17Yi-co w ǹ nə́ ǹ wɛ̀rhɛ́ mɔ́ gə càn mámá myɛ, ò wàr ń Yi-ni-zhú mú jàn ò la súlú yé.
18Àmyɛ́ nʼâ zɔ̀m zɔ̀mà dwí dõ du á gakó. À nʼâ ce Yi nə̀bán rə̀myɛ́ yilə. 19Sə è gə wɔ́ Kristə-lyì gùlú w yé né, à gə zɔ̀m zɔ̀mà nə̀nu nyɛ̀bɛ́ lò mà n nyɛ̀ɛ̀ nə̀ kùr pamparɛ̃ɛ̃, mùnì nə sɛ̃ lyì bí dwã bɛ́ nɛ bə kwɛrhɛ bə zhí Yi ni cɔ̃̀, à gə zɔ̀m zɔ̀mà kùrə̀ mɔ̀ɔ̀rhɛ̀ shíyə́ lyì bí jʼa bə nə̀ kùrə̀ nyɛ̌.
20Da-byâ, è gə tú è wɔ́ kɔn á la tɔ́rɔ́, sʼá bə̀kʼá tɛ́rɛ́ ǹdə bə̀sɔ́ná ta yé. Sə è gə wɔ́ lwɛlɛ nyə̀ná, sʼá yə̀ ǹdə bə̀sɔ́ná ta. Á gə la tɔ́rɔ́, sʼá tɛ́rɛ́ ǹdə námpwə̀lə́ ta. 21Bə̀ kɛ̃ Muyiisi nyə́ né sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀:
“Cinu wòwə̀: à mʼa zɔ̀m ǹdə́ Esərayɛl lyì bí.
Sə wɔ́ lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ wɔ́ zhələ,
bə̀ zɔ̀mà nɛ́ wɔ́ dwə́ dwã zɔ̀mà mɔ́ dɛnnɛ à la tó né a zɔ̀m ǹdə́ bɛ.
Sə ǹdə́ rə̀myɛ́ ga, bə̀ tʼâ la à zɔ̀mà nɛ́ cilu yé.”
22Èta, zɔ̀mà dwí dwã wɔ́ lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ də̀ Kristə-lyì yil bə̀ nʼê zɔ̀m nɛ̀. Nə̀ wɔ́ kɔn dɛ̀bɛ́ Yi nʼê tó rə̀ dɛnnɛ rə̀ ce bə lwar bə̀ rə̀ la bə̀ bùrsì kɔ́. Bə̀ tʼâ zɔ̀m zɔ̀mà nɛ́ nə̀myɛ́ Kristə-lyì yil yé. Sə zɔ̀mà nɛ́ nyɛ̀bɛ́ Yi nʼê byili lò nè, n zɛ̃̀ ń nə́ ń zɔ̀m mɔ́, wɔ́ Kristə-lyì bí yil ń nə́ ń zɔ̀m nɛ̀, sə è də̀ byɛ̀bɛ́ bə̀ də̀ Kristə-lyì mú yil yé.
23Nyǐnə myɔrhɔ òdù: Kristə-lyì bí gə tú bə̀ gùlí dwã, á gakó zɛ̃̀ á tó dwã á nʼá zɔ̀m zɔ̀mà dwí dwã, Kristə-lyì nándùlə̀ ráá lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ də̀ Kristə-lyì gə tú bə zùwə̀, bə̀ tʼâ la wál bʼâ wɔ́ nyə̀nyə̀rh? 24Sə lò mɔ̀bɔ́ ń də̀ Kristə-lò, ráá lò mɔ̀bɔ́ ń wɔ́ Kristə-lò nándùl gə tú ń zù á yó, ǹdə́ á nʼá zɔ̀m zɔ̀mà nyɛ̀bɛ́ Yi nʼê byili mú mə̀dù mə̀dù á pwí dwã nɛ, kɔn dɛ̀bɛ́ gakó ń la nyɔ̀ɔ̀ mɔ́ bʼa pul ń surhə n lwar bə̀ ń zhe dóó, bə̀ bə̀ la ń bùrsí kɔ́. 25Kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ yʼà shèè ń wẽ́ mó gakó bʼa jǐrh pamparɛ̃ɛ̃, n zɛ̃̀ n jòm ń nə̀dwə́nə́ yó Yi yé né, n cèrhé re n wɔ̀: “Zhə̀n zhə̀nà, Yi ŋwɛ́nɛ́ ǹdʼába!”
Kɔn gakó mə̂ sə rə tó rə̀ sɔ́má Kristə-lyì gùlú w wẽ́
26Da-byâ, wɔ́ etər á mə̂ sʼá wɛ̀rhɛ́ nɛ́? Á gə tú á gùlí dwã á la Yi co, lò ŋwɛ́nɛ́ ń nə́ ń yâl n nún, ń dõ nə́ ń yâl n cèrhè kàrmɔ̀, ń dõ nə́ ń yâl n byili Yi ywẽ̀ nyɛ̀bɛ́ nə̀ shèè, ń dõ nə́ ń yâl n zɔ̀m zɔ̀mà dwí dõ, ń dõ nə́ ń yâl n byili zɔ̀mà nɛ́ nə̀myɛ́ kùrə̀. Rə̀myɛ́ gakó mə̂ sə rə súlí Kristə-lyì bí Yi-ni-zhú mú jàn. 27Sə bə̀ gə la zɔ̀mà dwí dwã zɔ̌m, sʼe yə̀ lyì bə̀lyè ráá bə̀tɔ̀; kɔn bə̀kʼa lyɛ̃ gàà yé. Bə̀ gə la zɔ̌m, sə bə̀ bə̀kʼa tó dwã yé, sə bə zɔ̀m mə̀dù mə̀dù, sə lò yə̀ nɛ́ n pyìrhí zɔ̀mà nɛ́ n byili. 28Lò gə tɛ̀nɛ́ ń la nɛ pyìrhú n byili, sə bə yẽ̌ ne, bə jòm shɛ́shɛ́ gùlú w wẽ́. Bə̀ gə la zɔ̌m, sə bə zɔ̀m nɛ̀ bə̀ wun wẽ́ bə̀ dúdú bə̀myɛ́ ǹdə́ Yi.
29È gə wɔ́ Yi nyì-zwennə pɛnɛ́ y yilə, sə lyì bə̀lyè ráá lyì bə̀tɔ̀ zɔ̀m, sə lyì bí dwã bɛ́ cili kɔn dɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê zɔ̀m mɔ́, bə tɛ́rɛ́ rɛ bə nyǐ ǹdə́ rə̀ gə wɔ́ Yi zɔ̀mà zhə̀n zhə̀nà. 30Lò gə zɛ̃̀ ń nə́ ń zɔ̀mà, ń dõ zɛ̃̀ n nə Yi ywẽ̀ nyɛ̀bɛ́ nə̀ shèè ń la byilu, sə mɔ̀bɔ́ ń jɛ̀rɛ̀ ń nə́ ń zɔ̀m mɔ́ yẽ̌. 31Á gakó wɔ̌ á mʼâ zɔ̀m zɔ̀mà nyɛ̀bɛ́ Yi nʼê byili á mʼá zwẽ dwã, mùnì lyì bí gakó sú nə̀ kùrə̀, bə zə yə̀wâl bə̀ Yi-ni-zhú mú wẽ́. 32Lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê zɔ̀m zɔ̀mà nyɛ̀bɛ́ Yi nʼê byili mú, mə̂ sə bə yə̀ lyì byɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê zal bə̀ cìn ǹdə́ pɛnɛ́ y kɛ̀bɛ́ Yi pɔ bɛ mɔ́. 33Yi nʼê ce yə̀-zùlə́ jòm lyì bí cəcəl wə. Rə̀ tʼâ ce lyì wɛ̀rhɛ́ yààyàà yé. Wɔ́ èta kɔn nʼê tó né Kristə-lyì gùúlí dwã bɛ́ gakó wẽ́.
34Kɔn wɔ́ nyɔ́ɔ́ sə kana bɛ́ jòm shɛ́shɛ́ á gùúlí wẽ́, bə̀ sɔ́má tɛ̀nɛ́ sə kana bɛ́ zɔ̀m yé. Bə̀ mə̂ sə bə lwəl bə̀ cìn tɛ̃´, ǹdə bə̀ gə́ kɛ̃ Yi nyə́ né sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ né. 35Bə̀ gə nʼê yâl bə sú zɔ̀mɛ̀ kùrə̀, sə bə bwə̀rh bə̀ byə́nə́ bé jẽ̌, bə̀ kɔn bə mə̂ sə kɛ̃ zɔ̀m gùlú w wẽ́ yé.
36Á nʼá bùl bə̀ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ wɔ́ ámyɛ̌ sõ rə̀ shí ní? Ráá wɔ́ ámyɛ̌ dúdú sõ rə̀ yú ní? 37Lò gə ŋwɛ́nɛ́ ń nə́ ń bùl bə̀ ńmyɛ̌ wɔ́ Yi nyì-zwennə ráá ń nə́ ń bùl bə̀ Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ ŋwɛ́nɛ́ ń wẽ́, ń mə̂ sə n lwar bə̀ kɔn dɛ̀bɛ́ à kɛ̃ a pə ába mɔ́ wɔ́ Cinu nyí. 38Lò gə yə̀ zɔ̀mà nɛ́ nə̀myɛ́ yò shɛ̀nɛ́, rə̀myɛ́ nʼê byili bə̀ Yi myɛ yə̀l rə̀-ná-cí pár yé.
39Da-byâ, rə̀myɛ́ gakó wẽ́, pyâna Yi nyì-zwennə pɛnɛ́ yá, sʼá bə̀kʼá cə̀r lò bə̀ ń bə̀ká n zɔ̀m zɔ̀mà dwí dõ yé. 40Kɔn gakó mə̂ sə rə wɛ̀rhɛ́ náàcɛ̀nɛ́, rə̀ bə̀kʼa wɛ̀rhɛ́ yààyàà yé.
15Kristə bùrhù mú
1Da-byâ, à kʼâ nʼâ lyǐrh ába yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí à bwə̀l a byili ába mó yò. Á zwẽ de á zhǐ kẽkẽ. 2Á gə zɔ rɛ ǹdə à gə́ bwə̀l lè a byili ába né, wɔ́ rə̀myɛ́ rə̀ bʼa vwârh ába. È gə də̀ rə̀myɛ́, sə́ nyǐ á Yi-ni-zhú mú wɔ́ nánfò.
3À byili ába kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ bə̀ byili àmyɛ nɛ mɔ́, sə wɔ́ rə̀myɛ́ rə̀ zhe kùr du, bə̀ Kristə cù nə́ yə̀-bəlwàálɛ́ yilə, ǹdə bə̀ gə́ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ né. 4Bə̀ co mo, n ká n bwìrhì ń dwã nə̀tɔ̀ yùwə̀, ǹdə bə̀ gə́ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ né. 5Ń byili ń cìn Pyɛɛrɛ nɛ, n zɛ̃̀ n byili ń cìn ń tùntúmə́ bé shí ǹdə́ bə̀lyè y ne. 6Rə̀myɛ́ kwã nɛ́, n byili ń cìn ń kwã-lyì bí jàlà nɛ̀ ǹdə́ bə̀ zhǐ dwã yó. Bə̀ yʼà du lyì zwã̌-ànu. Bə̀ jàlà cùwə̀, sə bə̀ nánzhəzhɔ̌ gwẽ̌ ŋwɛ́nɛ́. 7Sə rə̀myɛ́ kwã nɛ́, ń byili ń cìn Zhakɛ nɛ, n zɛ̃̀ n byili ń cìn ń tùntúmə́ bé gakó ne.
8Rə̀myɛ́ gakó kwã nɛ́, n zɛ̃̀ n byili ń cìn àmyɛ́ mɔ̀bɔ́ à nyɛ̌ ǹdə byì-shɛ̀mɛ́ kɛ̀bɛ́ bə̀ lùl ǹdə́ è cànsɛ́ gwẽ̌ yə̀ yí ta mɔ́ nɛ, 9bʼà wɔ́ námpɔ́lɛ́ ń tùntúmə́ bé gakó wẽ́. À nwɛ̀nɛ̀ Yi lyì bí gùlú wə́. Rə̀myɛ́ ce, kɔn bə mə̂ sə bə byẽ̀ nè bə̀ Kristə tùntúm yé. 10Wɔ́ Yi gə́ wɔ́ sónó cə́bal mɔ́ è ce, à wɔ́ à gə́ wɔ́ nɛ́, sə rə̀ sónó w ò ŋwɛ́nɛ́ ǹdə́ nɛ mɔ́ yə̀ nánfò yàl yé. Àmyɛ́ gaga mɔ́ twĩ̀ du Kristə tùntúmə́ bé gakó. Sə è gə wɔ́ zhə̀n wál yilə, è də̀ àmyɛ́ sə̀pwà jàn à mʼa twĩ̀ yé. Wɔ́ Yi sónó w rə̀ zɔ ǹdə́ nɛ mɔ́. 11È gə wɔ́ àmyɛ́ ráá bə̀myɛ́, nə́myɛ̌ ga wɔ́ yò-ècɔ̀nɔ̀ nyí rí rə̀myɛ́ rə̀dù y nə́ rʼé bwə̀l nə́ byili. Wɔ́ rə̀myɛ́ nyí ámyɛ zwẽ.
Cùùrí bùrhù mú
12Da-byâ, nə́ rʼé bwə̀l bə̀ Kristə bwìrhì n zɛ̃̀ n du cùùrì wẽ́. Byè yil á lyì jàlà nʼê wə̀l bə̀ cùùrì tʼâ la bùrhù? 13Cùùrí gə tʼâ la bùrhù, rə̀myɛ́ sə́ nyǐ Kristə myɛ yə̀ bwìrhì yé. 14E jà Kristə gə yə̀ bwìrhì, sə́ nyǐ kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ nə́ rʼé bwə̀l nə́ byili mú bə kùr zhe yé, sə́ nyǐ kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ ámyɛ zwẽ rə̀ nyí mú wɔ́ nánfò. 15Kɔn súlí myɛ, sə́ nyǐ nə́myɛ̌ gə́ wò bə̀ Yi bwìrhì Kristə mó, wɔ́ kɔma nə́ rʼé gòm nə́ ce Yi nyí ni. Cùùrí gə tʼâ la bùrhù, sə́ nyǐ Yi yə̀ Kristə myɛ bwìrhì yé. 16Cùùrí gə tʼâ la bùrhù, rə̀myɛ́ sə́ nyǐ Kristə myɛ yə̀ bwìrhì yé. 17E jà Kristə gə yə̀ bwìrhì, sə́ nyǐ á Yi-ni-zhú mú myɛ bə kùr zhe yé, bʼâ gwẽ̌ ŋwɛ́nɛ́ á yə̀-bəlwàálɛ́ wẽ́. 18Kɔn gə wɔ́ èta, sə́ nyǐ byɛ̀bɛ́ bə̀ zù Kristə bə zɛ̃̀ bə cì mú jé. 19È gə wɔ́ lũ w kɔ̀bɔ́ nə́ ŋwɛ́nɛ́ ò wẽ́ èlâsɛ̃´ mɔ́ dúdú yil nə́ zù Kristə nə́ rʼé dɛ̃̀ kɔn ń sõ, sə́ nyǐ nə́ zhe zwini du lyì bí gakó.
20Lwarna bʼè də̀ èta yé. Kristə bwìrhì zhə̀n ga, n zɛ̃̀ n du cùùrì wẽ́, n mə n byili bə̀ byɛ̀bɛ́ bə̀ cù mú myɛ bʼa bwìrhì. 21Cu mú wɔ́ lò mə̀dù dɛnnɛ mə̀ tó né mə bà. Sə wɔ́ lò mə̀dù jàn yil myɛ cùùrí gakó bʼa tó né rə bwìrhì. 22Wɔ́ Adəma dɛnnɛ cu mú tó né mə bà, lyì bí gakó nʼê cì. Sə wɔ́ Kristə jàn yil bə̀ gakó bʼa kʼa nə myə̂l. 23Wɔ́ Kristə ń tó yé n bwìrhì. Rə̀myɛ́ kwã nɛ́, ń gə ká ń túwə́, wɔ́ byɛ̀bɛ́ bə̀ zù mù mú bə̀ mʼa bwìrhì. Wɔ́ èta kɔn gakó la nɛ́ tó. 24Kristə gə tú ń cɔ̀ jàn cìnə́ byɛ̀bɛ́ bə̀ ŋwɛ́nɛ́ dɛ̃̌, ǹdə́ ŋwɔ̀nɔ́ cìnə́ bé dwí gakó jàn dɛ́ yi ní, ń mà n pə ń pyɛ̀lɛ̀ rɛ́ ń Da Yi ni. Rə̀myɛ́ kwã nɛ́, kɔn gakó bʼa zhɛ̀.
25Sə kɔn wɔ́ nyɔ́ɔ́ bə̀ Kristə jí pyɛ̀lɛ̀ rɛ́, kɔn bʼe yí dɛ̃ rɛ́ tɛ̀bɛ́ Yi la ce n nɔ̀ rə̀ zwə̀ bé gakó ń nə̀rh kùr w mó. 26Sə zù-bal mɔ́ nánkwaá mɔ́ ń la zhìlù mú, wɔ́ cu. 27Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀: “Yi co kɔn gakó ń nə̀rh kùr wə̀.” Sə nə́ yě pamparɛ̃ɛ̃ bə̀, bə̀ gə́ wò bə̀ kɔn gakó ŋwɛ́nɛ́ ń nə̀rh kùr w mó, wɔ́ zhə̀nà, sə Yi twə́r tɛ̀nɛ́ wẽ̀ dé tɛ̀bɛ́ gakó rə̀ la Kristə nə̀rh kùr w yál mɔ́ wẽ́ yé, bə̀ wɔ́ Yi rə̀ pɔ mɔ ŋwɔ̀nɔ́ kɔn gakó yó. 28Byǐ mú gə tú ń nə́ ń jí pyɛ̀lɛ̀ kɔn gakó yó, Da mɔ́ mɔ̀bɔ́ ń pɔ mɔ ŋwɔ̀nɔ́ kɔn gakó yó mó mà n jí pyɛ̀lɛ̀ ńmyɛ yó wə. Èta, Yi bʼa jí pyɛ̀lɛ̀ námpúm kɔn gakó yó.
29Lyì jàlà ŋwɛ́nɛ́ bə̀ nʼê ce bə pə bɛ nɛ̃̌-shɔ cùùrì yilə. Sə cùùrì gə yʼà tʼâ la bùrhù, wɔ́ bə̀kɔ́n nyɔ̀ɔ̀rhɛ́ bə̀ nɛ̃̌-shɔ mɔ́ èta mɔ́ la bɛ pɔ? 30Sə nə́myɛ̌ cìcì mú, wɔ́ bə̀kɔ́n yil nə́ jʼá tʼá gá nə́ myə̂l lé ne twéé gakó? 31Da-byâ, zhə̀nà, dɛ̃ gakó à tʼâ gá à myə̂l lé ne yé. À wu nyɛ̀ ǹdʼába nə́ Cinu Yezu Kristə jàn yilə. Wɔ́ rə̀myɛ́ è ce à nʼâ byili ába rə̀myɛ́. 32À bú dwã ǹdə́ lyì Efɛɛzɛ nɛ, bə̀ tùntwə̃̀ə̃̀ né nyɛ̌ ǹdə gɔ vwàmá tùntwə̃̀ə̃̀ ta. È gə wɔ́ lũ w nyə̀ná nɛ́ dúdú yil à bú búlə́ né nə̀myɛ́, wɔ́ bə̀kɔ́n nyɔ̀ɔ̀rhɛ́ à la nɔ? Cùùrì gə tʼâ la bùrhù, sə nə́ wɛ̀rhɛ́ ǹdə səswalá èdù gə́ byili ní. È wòwə̀: “Nə́ jí sə nə́ nyɔ̀, bə̀ nəkɔl nə́ la cú.”
33Dɛ̃̌na á cìnə̀, bə̀ wɔ́ dɔwa námməlwɛ̀lɛ́ ń nə́ ń cɔ̀ yò. 34Káná bə̀ á nà y yó, sʼá yẽ̌ yə̀-bəlɔ̀lɔ́ wɔ̀rhɔ́ nɛ. Lyì jàlà ŋwɛ́nɛ́ á wẽ́ bə̀ yə̀l Yi pár yé. À nʼâ wə̀l èta à la mʼa ce ába cìzhìlə̀.
Wɔ́ etər cùùrí la bùrhù rə yə̀ nɛ́?
35Dɛ̀ga, mɔ̃̌ mà n zɛ̃̀ ń nə́ ń bwə̀rh ń cìnə̀: “Etər cùùrí bʼa tó né rə bwìrhì? Wɔ́ etər yala nɛ́ nyɛ̀bɛ́ nə̀ la kʼa bʼe bwìrhì mú mʼa yə̀ nɛ́?” 36Lò mɔ̀bɔ́ ń nə́ ń bùl rə̀myɛ́ bə surhə zhe yé. Ǹ gə kwè jíjí byǐ ǹ dùwə̀, è wàr è mʼa lyĩ ǹdə́ è yə̀ bwár yé. 37È gə wɔ́ yál-byǐ ráá jíjí dwí dõ byǐ ǹ la dú, wɔ́ byǐ y ǹ nə́ ǹ dwì. E zɛ̃̀ e lyĩ e byì e ce eshɔ̀. Sə byǐ y tʼâ la já e lyĩ eshɔ̀ yé. 38Wɔ́ Yi rə̀ nʼê ce yál-byǐ lyĩ e byì e jǐrh yál-eshɔ̀ ǹdə rə̀ gə́ nʼê yâl nɛ́. Wɔ́ rə̀myɛ́ rə̀ nʼê ce jíjí gakó ce rə̀ shəshɔ̀.
39Wẽ̀ dé gakó yala nɛ́ də̀ rə̀dù yé. Numbyíní yala nɛ́ ǹdə́ vwâm mɔ́ yala nɛ́ də̀ rə̀dù yé. Kúmí yala nɛ́ ǹdə́ émwâ myɛ yala nɛ́ də̀ rə̀dù yé.
40Wẽ̀ ŋwɛ́nɛ́ dɛ̃̌, rə̀ tɛ̀ ŋwɛ́nɛ́ cɛ yó, sə tɛ̀bɛ́ rə̀ ŋwɛ́nɛ́ dɛ̃̌ mɔ́ ǹdə́ cɛ yó nyân dɛ́ cɛ̀nɛ̀ rɛ́ də̀ rə̀dù yé. 41Yi rí cɛ̀nɛ̀ rɛ́ ǹdə́ cànà y cɛ̀nɛ̀ rɛ́ ǹdə́ cã̀mə́sɔ̌sɛ́ cɛ̀nɛ̀ rɛ́ də̀ rə̀dù yé. Cã̀mə́sɔ̌sɛ́ myɛ gakó cɛ̀nɛ̀ rɛ́ də̀ rə̀dù yé. Cã̀mə́sɔ̀wá gakó zhe è cɛ̀nɛ̀.
42Kɔn bʼa yə̀ èta cùùrí myɛ gə tú rə̀ bwìrhì yi ní. Numbyíní gə cù bə ce y tɛ̃´ cɛ y wẽ́, ǹdə bə̀ gə́ yʼa dù jíjí ní, è yala nɛ́ nʼê bwárá. Sə è gə kʼa bwìrhì, è kʼê wàr è la bwár yé. 43Numbyíní yala nɛ́ bə̀ nʼê ce gɔ́rɔ́ wẽ́ mó bə kùr zhe yé. Sə è gə kʼâ la bùrhù, wɔ́ yala nyɛ̀bɛ́ nə̀ zhe kùr è la mʼe bwìrhì. Nyɛ̀bɛ́ bə̀ nʼê ce gɔ́rɔ́ w wẽ́ mó bə jàn zhe yé. Sə è gə kʼâ la bùrhù, wɔ́ yala nyɛ̀bɛ́ nə̀ zhe jàn è la mʼe bwìrhì. 44Numbyíní yala nɛ́ bə̀ nʼê ce gɔ́rɔ́ wẽ́ ǹdə jíjí byǐ ta mɔ́ wɔ́ lũ w nyə̀ná nɛ́. Sə è gə kʼâ la bùrhù, wɔ́ Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ nyə̀ná nɛ́ è la mʼe bwìrhì. Cɛ yó dúdú yala nɛ́ myɛ ŋwɛ́nɛ́. Nyɛ̀bɛ́ nə̀ jǐrh Eshirhə náàcɛ̀nɛ́ nyə̀ná mɔ́ myɛ ŋwɛ́nɛ́.
45Bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ bə wɔ̀: “Adəma nã́yə́ə́ mó wɔ́ numbyíní. Yi wɛ̀rhɛ́ mɔ rə pɔ̃ nyǔ.” Sə Adəma nánkwaá mɔ́ wɔ́ Eshirhə, è nʼê pɛ nyǔ. 46È də̀ mɔ̀bɔ́ ń wɔ́ Eshirhə y mó ń jɛ̀rɛ̀ n bə̀ yé. Wɔ́ mɔ̀bɔ́ ń wɔ́ numbyíní y mú ń jɛ̀rɛ̀ n bà. 47Adəma nã́yə́ə́ mó wɔ́ cɛ y shó w wẽ́ ń shí ní, sə bə̀lyè nyân mɔ́ wɔ́ Arəzana w ń shí ní. 48Byɛ̀bɛ́ bə̀ wɔ́ lũ w lyì bí mú wɔ́ ǹdə mɔ̀bɔ́ bə̀ zə cɛ y shó w bə mɔ mɔ́ ta. Byɛ̀bɛ́ bə̀ wɔ́ dɛ̃̌ Arəzana w lyì bí mú wɔ́ ǹdə mɔ̀bɔ́ ń shí dɛ̃̌ Arəzana w mɔ́ ta. 49Èta myɛ, nə́ bʼâ nyɛrhɛ mɔ̀bɔ́ ń shí Arəzana w mɔ́, ǹdə nə́ gə́ nyɛrhɛ mɔ̀bɔ́ bə̀ zə cɛ y shó w bə mɔ mɔ́ ta.
50Da-byâ, à nʼâ yâl a wɔ̀ bə̀ kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ wɔ́ nàmá ǹdə́ jal kɔn tʼâ la jàà nɔ Yi tənà y wẽ́ yé. Kɔn dɛ̀bɛ́ rə̀ nʼê cì rə̀ bwár mɔ́ tʼâ la cəl nɔ nyǔ mə̀ tʼâ la zhɔ̌ wẽ́ yé.
51-52À mʼa byili ába kɔn rə̀ kùr lwar zum: nə́ gakó tʼá la cú yé. Lũ zhɔ̌ pɔ́lá y wúl mó yi ní, nə́ gakó bʼâ lyə́r twər rə̀dù sá, ǹdə yírh gə́ yʼa kámsɛ nɛ́. Pɔ́lá y gə tú è wúl, byɛ̀bɛ́ bə̀ cù mú gakó mʼa bwìrhì. Bə̀ yala nɛ́ kʼê tʼâ la bwár yé, sə nə́ gakó bʼâ lyə́r. 53Wɔ́ nyɔ́ɔ́ bə̀ yala nɛ́ nyɛ̀bɛ́ nə̀ nʼê cì nə̀ bwár mɔ́ bə̀kʼa kʼe cì nə bwár yé. 54Sə yala nɛ́ nyɛ̀bɛ́ nə̀ nʼê cì nə̀ bwár mɔ́ gə tú nə̀ kʼê tʼâ la cú nə bwár, rə̀myɛ́ yi ní, kɔn dɛ́ dɛ̀bɛ́ bə̀ kɛ̃ Yi zɔ̀mɛ̀ rɛ́ sɛ́bɛ́ rɛ́ wẽ́ mó bʼa pyìrh. Bə̀ kɛ̃ rə̀ wẽ́ bə wɔ̀:
“Cu mú jàn gɔwa, bə̀ ŋwɛ̀nɛ́ mɔ.
55Cu, yẽ̀ ǹ jàn dɛ́ ŋwɛ́nɛ́?
Cu, yẽ̀ ǹ swã̀ y ŋwɛ́nɛ́?”
56Wɔ́ yə̀-bəlɔ̀lɔ́ ò wɔ́ cu mú swã̀ yá. Sə wɔ́ Muyiisi nyí rí rə̀ wɔ́ yə̀-bəlɔ̀lɔ́ w jàn dɛ́. 57Cenə nə́ ce Yi nə̀báná, bə̀ wɔ́ rə̀myɛ́ rə̀ ce nə́ jí bɛlɛ nə́ Cinu Yezu Kristə jàn yilə.
58Rə̀myɛ́ ce, da-byâ nántwə̂rh, zhǐnə á nà y yó kẽkẽ, á bə̀kʼá twẽ̌ yé. Twĩ̌nə Cinu tum dí twéé gakó ǹdə́ yə̀wâl. Á yě bə̀ Cinu tum dí á nʼá twĩ̀ mú tʼâ la nánfò yál yé.
16Wársɛ́ shɛ̀bɛ́ bə̀ mə̂ sə bə ce dwã yó bə pə Zhərəzalɛm Kristə-lyì bí ni mú
1È gə wɔ́ wársɛ́ shɛ̀bɛ́ bə̀ mə̂ sə bə ce dwã yó bə pə Zhərəzalɛm Kristə-lyì bí ni mú yilə, à pɔ nyí Galəshi tənà y Kristə-lyì gùúlí ni. Ámyɛ mə̂ sʼá tó nyí rí rə̀myɛ́ nɛ. 2Jə̀máásɛ gakó, lò gakó mə̂ sə́ vùr wársɛ kɔn myɛrhɛ dwã ǹdə ǹmyɛ gə́ nɔ nɛ́ ń cĩ́ kwã nɛ́, sʼá bə̀kʼá yẽ̌ à gə túwə́, á zɛ̃̀ á ji kùr á la lɔ yé. 3Sə à gə túwə́, à bʼa kɛ̃ sɛ́bɛ́ a pə lyì bí byɛ̀bɛ́ á la cír mó ne bə súlí á pansɛ́ nɛ, bə vò e pə Zhərəzalɛm Kristə-lyì bí ni. 4Sə kɔn gə mə̂ bʼàmyɛ cìcì zhəl, sə́ nyǐ nə́ bʼâ tó dwã nə́ vò.
Pwəə nə́ ń byili bə̀ ń bùlə̀ zhe Kɔrɛ̃tɛ zhəl ne
5À la Masɛdwanɛ tənà y wẽ́ tó. Rə̀myɛ́ ce, à mʼa tó gàà a lyɛ̃ a bə̀ á sõ. 6À mʼa wɛ̀rhɛ́ dwã màngɛlɛ́ á sõ, sə dɛ̀ga à gaga mɔ́ bʼa mɛ̃ á sõ kɔn bʼe yí wàr rɛ́ lyɔ̃. Rə̀myɛ́ yi ní, á wɔ̌ á bʼâ sɛ̃ nɛ a súlí à sɔ́má yá. 7À tʼâ yâl à gə tú à nɔ ába sʼa zhì dɛ̃̌ a lyɛ̃ yé. Cinu gə pɔ sɔ́má, à nʼâ bùl bʼà mʼa dɛnɛ á sõ námpɔ́lɛ́.
8Sə à gwẽ̌ bʼa mɛ̃ Efɛɛzɛ nɛ́ kɔn mʼe yí Pantəkɔtɛ címsí, 9bə̀, ǹdə́ zwə̀ bé já ga, Yi pul sɔ́má rə pɛ̃ à la tum nánfɔ̀lɔ̀ tũ̌ nyə̀má.
10Timote gə tú á sõ, sʼá nyǐ ń yò náàcɛ̀nɛ́, mùnì á pɔ̃ wu-jɔ̀, bə̀ ńmyɛ nə́ ń twĩ̀ Cinu tum dí ǹdə àmyɛ ta. 11Lò lò bə̀ká n fulsi mu yé. Sɛ̃na mɔ n ká n yí à sõ ǹdə́ yə̀-zùlə́, bʼà nʼâ dɛ̃̀ ńmyɛ̌ ǹdə́ nə́ da-byâ bɛ́ bə̀ tó mo mó.
12È gə wɔ́ nə́ da-byǐ Apɔlɔɔsɛ yilə, à cící mu a kʼa bwérhé, mùnì ga n tó nə́ da-byâ bɛ́ dwã bɛ́ nɛ n bə̀ á sõ, sə ń cẽ lyɛ́lyɛ́ bə̀ ń tá ń bàn èlâsɛ̃´ yé. Ń gə tú ń nɔ bɔ̀l, ń mà n bà.
Pwəə nə́ ń ce Kɔrɛ̃tɛ Kristə-lyì bí, n cící bi n mə n gu ń sɛ́bɛ́ rɛ́ yó
13Zəna á yírhə́. Zhínə Yi ni kẽkẽ. Zəna wu-jɔ̀. Zəna á cìn kẽkẽ. 14Wɛ̀rhɛ́na kɔn gakó ǹdə́ sónó.
15Da-byâ, à gwẽ̌ zhe kɔn rə̀dù à la ába byilu. Á yě bə̀ wɔ́ Esətəfanaasɛ ǹdə́ ń kɛ̀lɛ́ y lyì bí bə̀ wɔ́ Akəyi Kristə-lyì nã́yə́ə́; sə bə̀ nʼê sɛ̃ Kristə-lyì bí dwã bɛ́ nɛ ǹdə́ bə̀ wun gakó. 16Kɔn dɛ̀bɛ́ lyì bí bə̀myɛ́ dwí rí ǹdə́ lyì byɛ̀bɛ́ gakó bə̀ nʼê tó be bə̀ twĩ̀ mú gə nʼê byili ába, sʼá zwẽ bə̀ nyí ni.
17À wu nyɛ̀ Esətəfanaasɛ ǹdə́ Forətunətuusi ǹdə́ Akəyikuusi gə́ tú à sõ mó yilə. Bə̀ sɛ̃ nɛ ǹdə ámyɛ̌ gə́ yʼâ mə̂ sʼá sɛ̃ nɛ nɛ́. 18Zhə̀nà, bə̀ zɔ à wu ni, bə zə ámyɛ wun ni. Á mə̂ sʼá nyɛ̀ lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ wɔ́ èta mɔ́ dwí rí.
19Azhi tənà y Kristə-lyì gùúlí nʼê ce ába. Akəlaasɛ ǹdə́ Pərishii, ǹdə́ Kristə-lyì bí bə̀ nʼê gùlí dwã bə̀ sõ mó gakó myɛ nʼê ce ába Cinu yil lé yilə. 20Kristə-lyì bí byɛ̀bɛ́ bə̀ ŋwɛ́nɛ́ nyɔ̀nɔ̀ mɔ́ gakó nʼê ce ába.
Cenə dwã, á kwə̀ə̀lè dwã náàcɛ̀nɛ́ ǹdə da-byâ ta.
21Wɔ́ àmyɛ́ Pwəə à nʼâ ce ába ǹdə́ zɔ̀mà nɛ́ nyɛ̀bɛ́. Wɔ́ àmyɛ́ cìcì jɛ̃̀ è kɛ̃ nɛ.
22Lò mɔ̀bɔ́ ǹ bə Cinu só, sə Yi zhìlì ǹ yò!
“Marana ta!” (Rə̀ kùr wɔ́: Cinu, bà!)
23Cinu Yezu mà n cĩ́ bwəl á yó!
24À só á gakó Yezu Kristə yilə.