Mbete Rɔmri

Mbete ké Pɔl vbeh hi̧ sa̧w in Ŋgermbay ké kaɓ Rɔm ké tusiɓa Itali

1

Ŋgerzah ƴo tul ɓay ye ɔh ke gelu gelu

1A bi Pɔl mgbal Mbay Zezu, ké riŋ gun nzak pihna Ŋgermbay kan tul bi. Ke mbi mi hi̧ mí mi ka-kah ɓaysuki Ŋgerzah ké si tul gun ye.

2-4Ɓaysuki gun ye-ay, Ŋgerzah wahɓayu lewsa̧ kaŋ, mí ke hi̧ gun nzak pihna yeri vbeh ɓayu ku̧ ɓil mbete ye kandɔkay :

Gun ye ra, ke ti̧h ɓa nzuk pirmatul, sa̧w mbuŋna ye ɓa som siɓa1.2-4 Ŋgerzah za som siɓa mboh keni nzuk pirmatul. Í ki̧ Mbete Sa̧w fe 2.7ɓay tu ɓayu.

ɓil mi̧hri Daviɗ mbay a luki.

Ke ti̧h ɓil sakra hulri ɓa nzuk pirmatul, sa̧wu ɓa Tempuki.

Ke el sɔk ni ke huhrumun ɓa gun Ŋgerzah.

A ye Ŋgermbay Zezu Gaŋ wah.

5Tumbɔl ye mí nah ziŋ lawsuki. Nah ti̧h ɓa gun nzak pihnari ké si ta̧w sa̧wnzuk a ɓoruri gbam hi̧ kú lah nzak Ŋgerzah ɓay law woyri ké te sa tul ye hi̧ riŋ Ŋgermbay mgbe. 6Mí a woiri kara i ƴo haŋsekle nzukri-aw ké riŋ Ŋgermbay Zezu kan tul woyri pi.

7Mi vah wuri, gun sana Ŋgerzahri gbam ké i kaɓ Rɔm, ké Ŋgerzah ɗi wuri ɓa sa̧w ye. Mi vah wuri ke ɗeŋ ke lawsuki ké ur ké ta̧w Bah wah Ŋgerzah, ké ur ké ta̧w Gaŋ tul feri riw a ye Ŋgermbay Zezu.

8Titil ɓay bi le, mi el ke tumbɔl hi̧ Ŋgerzah bi kpatara ke riŋ Ŋgermbay Zezu ɓay tul woiri gbam ɓay fe le, mberem kanlaw woiri ké tul ye ya̧ gelri gbam ké tusiɓa-ay. 9Ŋgerzah tu-tu, a ye ké tem bi ƴo dim ni ke nzak pihna ɓaysuki gun ye ra, ke ƴo lah goŋna bi, mi ɗi riŋ woiri ɗi kpatara. 10Mi ƴo goŋ ni dan ɔkna, ke poŋ ful hi̧ mi le, mi sí ta̧w woiri ɓáy. 11Mi tasa̧y si kó wuri ɓay mí wal fe hi̧na Tempuki a hani ziŋ wuri le, í ŋger keni. 12Kaŋ dale seh ké mi ká̧h sakra woiri le, náh so wuri haniri ɓay law wahri ké te sa tul Ŋgermbay mbew, law woiri te sa tul Ŋgermbay kandɔk a bi ké law bi te sa tul ye pi. 13Mi yih ɓay í tu wuri yi̧n biri, mi lek mun bi le, mi lek ra ɓáy ɓay si ta̧w woiri, mí kpu̧ru ka̧h aŋay, mi ziŋ si-u ya. Mi ka̧h le, mi só wuri hi̧ í leh lehna lawsuki le, mi zíŋ lehna a hani ké sakra woiri kandɔk ké mi ziŋ ké ta̧w sa̧wnzuk a ɓoruri pi.

14Mbɔl na tul bi ɓay mí puh-u. Mbɔlu ɓa sí ta̧w sa̧wnzukri gbam, ta̧w nzuk ru̧nari ke kɔk nzukri, ta̧w nzuk nun a mgbururi ke ra̧wri, mi puh-u gaŋ. 15Kandɔkaw mí mi tasa̧y sí ka-kah ɓaysuki Ŋgerzah ké si tul Ŋgermbay Zezu ra hi̧ wuri, a woiri ké i kaɓ Rɔm pi. 16Su̧hru ɓaysuki ra se mi ya. Ɓaysuki-u mí ɓa huhrumun Ŋgerzah ké hi̧ nzukri gbam ké kan law tulu el ma ta̧w ye ɓa záh woyri, gun Izarayelri a woyri ziɓri pol dara mí sa̧wnzuk a ɓoruri kara pi. 17Ɓayu ké Ŋgerzah ƴo tul ɓay ye ké-e ŋga̧h ɓa záh woyri, ketina ye ten mun ké ɓil ɓaysuki-aw. Sa̧w ŋga̧hna-u ti ké ta̧w Ŋgerzah si ka̧h ta̧w nzukri hi̧ ku ƴo ziŋ ni kandɔk kú-u vbeh lewsa̧ ɓahri, nzuk ké ƴo tul sal in ké Ŋgerzah ŋga̧h ziŋ ni ɓa záh ye le, sa̧w ɔkna nzuku ɓa law mbew ké ɗɔr sal in ya1.17 Ɓayay na ɓil Mbete Habakkuk 2.4..

Kehrna nzuk pirmatulri a sa̧w mbuŋna a som siɓa ta-a, gbam sɔɓ fal ti Ŋgerzah

18Haŋ fa̧hna Ŋgerzah ten mun ké nunmbam gi ka̧h tusiɓa da, mí na tul fe laɓna nzuk pirmatulri kú-u poŋ ni ɓa záh woyri. Hȩ́k ni ta-a. Ku poŋ ni, ku el gɔɓrɔ ketina ɓil kuŋɓay woyri. 19Keni-aw gbam, nzuk pirmatulri mah tu Ŋgerzah ɓa teh-u ɓay fe le, Ŋgerzah mí hi̧ niri ku tu ni. 20Ur ke sew-laɓ nunmbam ke tusiɓa kaŋ mí nzuk pirmatulri ko ni ke nun ya kara, ku ƴo ko ŋgerna ye ké na ɓa ŋgɔh ɓay feri ké-e laɓ, ku ƴo ko riŋ ɗina záh ye ɓa teh-u ɓay fe-uri pi, mí ku mah tu ni keni, sɔk ɓahri, mahful ya̧m mun woyri ta-a. 21Ku tu Ŋgerzah tu, mí dimna le, ku sa dim ni ɓa záh woyri ya. Ku sa el ke tumbɔl hi̧ ni ya pi. Bale kerɓay woyri na kpo̧k hi̧ ku ti̧h suk ya. Law woyri sih nduŋ ke kɔk ɓay. 22-23Ku ɗi mun woyri ɓa nzuk ru̧nari, mí ku ti̧h ɓa kɔkɔri dara mí ku mboh fe tem záhri ké ba hani ke nzukri ké ɓay pu-puŋ1.22-23 Ɓay fe tem záh feri ke fe ké ba hani le, í mgba Mbete Sa̧w fe 1.22-25 ke Mbete Siŋ (Psaumes) 106.20 tuh ke gel ki̧na-ay., nayri, gundoyri, fe kuhru ke selhaŋri soh keni gel dimna Ŋgerzah a ye Ŋgɔhnzuk.

24Wara mí Ŋgerzah poŋ nzuk pirmatulri hi̧ ku laɓ fe kandɔk ké law woyri yih. Ku mbi mun woyri laɓ fe-se su̧hru keni ké haŋsekle haniri. 25Ku el kom ketina Ŋgerzah ke kuŋɓay. Ku hȩk feri ké-e laɓ, ku el dim fe-uri poŋ ni ye Nzuk-laɓ fe-uri-aw ké-e mah pirna sew ke sew gelu munu. 26Sa̧wu mí Ŋgerzah poŋ nzuk pirmatulri rih ɓil fe laɓna su̧hru woyri kandɔk ké law woyri tasa̧yu. Wu̧yri poŋ sa̧w fe laɓna woyri, ku kom ná ke wo̧rori el na ke haniri wara. 27Wo̧rori ba, poŋ sa̧w fe laɓna woyri. Ku kom ná ke wu̧yri el na ke haniri. Ɗaka ná ke wo̧ronzuk mbaŋ woyri mí se niri. Wo̧ronzuk ke wo̧ronzuk ƴo laɓ fe-se su̧hru, mí ku ƴo ziŋ kpaŋndɔk fe laɓna-reh ful woyri keni.

28Kandɔk ké nzuk pirmatulri sa tu ni ɓa Ŋgerzah ya ra, ke poŋ niri ku dih fal kɔk kerɓay woyri, mí ku ƴo laɓ fe ké mah laɓna ya. 29Sam fe laɓna a pipiri-uri ɓoɗ ɓoɗ gbam mbah law woyri : póŋ wahɓay, law a sih-u, kó nun fe, láɓ suya. Ku mbah ke sere, í hul, ɓala, kér law, gak law, láɓ nani. 30Ku ƴo mbi riŋ haniri, ku fu̧y Ŋgerzah, ku pahra nzak, ku hu̧h tul, ku gar ɓay, law woyri ƴo ker ɓay laɓ suya, ku poŋ ɓay nzuk-mbuŋ niri. 31Kerɓay woyri na kpo̧k, ku sel wahɓay woyri. Mgbá in ta-a, kerseh ta-a. 32Ku tu salɓay Ŋgerzah tu-tu. Ku tu ɓahri se, nzukri ké laɓ sam fe a kandɔkawri mah hul, mí ku ƴo tul laɓu kaŋto ya le, ku haŋ ndɔk hi̧ nzukri ké ƴo laɓu pi.

2

1Sa̧wu mí ya̧m mun ta-a. Nzuk pirmatul, mu ɓa ge ra wara mú-u ɓaŋ ɓay kan tul nzuk mbaŋ wo lo ? Ɓay fe le ɓay ké mu ɓaŋ kan tul mbaŋ wo-aw, mgba tul wo da ɓayu ké mu ƴo laɓ fe-u pi. 2Nah tu wuri tu, nzukri ké ƴo laɓ fe a kaŋawri ra, kúŋ salɓay Ŋgerzah si tul woyri ke gelu gelu ɓa ketina.

3Nzuk pirmatul, ɓayu ké mu mgba mbaŋ wo ke ɓay, mí mu toŋ laɓu ra wa, salɓay Ŋgerzah ta mgba tul wo keni ya le ? 4Uwa, mu ɓahri, iklaw ye, káɓ ɗeŋ ye, lawsuki ye gbam ɓa kɔk fe. Mu tu ya le wo ? Lawsuki ye ké-e yih laɓ ziŋ mu ra ƴo ɓay kɔklɔ mu ké ɓil tí̧h zer wo el gi ta̧w ye. 5Mí tul wo kpuh, mu sa mbi law wo ké tul fe laɓna wo ya. Mu ƴo hi̧ haŋ fa̧hna Ŋgerzah ka̧y tul hani ka̧y tul hani ɓay tul wo. Ké ɓil sew haŋ fa̧hna ɓa sew ké ketina salɓay Ŋgerzah ten mun, fe-u ɓay toh tul wo. 6Mí ke hí̧ nzuk a suŋ suŋ le kpaŋndɔk mah ke fe laɓna ye, fe laɓna ye2.6 Ɓayay na Mbete Siŋ (Psaumes) 61.13 ke Mbete Proverbes 24.12.. 7Nzukri ké ƴo ƴah riŋ ɗina, ƴah pirna, ƴah káɓ ɓa ŋgɔh, mí ku su̧h law ƴo laɓ suki le, kpaŋndɔk woyri ɓa ɔkna sew ke sew. 8Mí nzukri ké lah nzak rɔkna kú-u sɔɓ fal ti Ŋgerzah, mí ku to ketina ma fal ɓay ɓil woyri le, kpaŋndɔk woyri ba, ɓa haŋ fa̧hna ké ur tuh tuh. 9Koseh ke fe-se law na ɓay tul nzuk a suŋ suŋ ké pihna woyri ɓa láɓ suya titilu ké tul sa̧w ziɓri pol dara mí sa̧wnzuk a ɓoruri pi. 10Riŋ ɗina, pirna, ɗeŋ ɓa nzuku a nzukri gbam ké ƴo laɓ suki, sa̧w ziɓri pol dara mí sa̧wnzuk a ɓoruri pi. 11Kandɔkaw, Ŋgerzah kehr nzuk ya.

12Mí sa̧wnzukri ké ta ke bolkusol Ŋgerzah ya, ku laɓ suya le, ku zíŋ ɓeɓna ɓay suya woyri kú-u laɓ dan bolkusol ra. Ziɓri ba, ku ƴo ke mbete bolkusol Ŋgerzah, ku laɓ suya le, bolkusolaw mí salɓay woyri ɓay kuŋ keni. 13Ɓay fe le tú bolkusol kaŋto mí hi̧ Ŋgerzah ŋga̧h sal in ziŋ nzuk ya. Wara le, nzukri ké ƴo tul bolkusol ye mí Ŋgerzah ɓay ŋga̧h sal in ziŋ niri. 14Gelke sa̧wnzuk a ɓoruri ké ta ke mbete bolkusol Ŋgerzah ya, mí fe laɓna woyri mah hani ke bolkusol ye dale, a woyri kú-u ta ke mbete bolkusol ya ra, bolkusolaw mí na law woyri. 15Fe laɓna woyri ƴo sɔk ɓahri, bolkusol Ŋgerzah vbeh kan law woyri da. Kerɓay woyri ke law woyri ƴo lu lakna ɓayu ziŋ hani mbɔk. Ku ƴo ruh ziŋ hani. Seh a ɓoru le, ƴo laɓ ɓay kan tul woyri. Seh a hani bale, ƴo ten tehɓay woyri. 16Namu mí Ŋgerzah ƴo ten ɓay ké mu̧h ɓil law nzukuri, ɓay kehr ɓay ké si mah hani ke ɓaysuki Mbay Zezu ké mi ka-kah-u.

17Mí a wo ziɓ ké mu vba̧ haŋ ɓay sa̧w wah ké ɓa ziɓ, mu poŋ mun wo ɓu ɓil mbete bolkusol Ŋgerzah, mu vba̧ haŋ ɓay sa̧w záh wah Ŋgerzah. 18Mu tu fe ké-e yih, mu hi̧ tul wo hi̧ mbete bolkusol ké sɔk mu mahful Ŋgerzah ke gelu gelu. 19A wo ziɓ, mu ko sa̧w wo, mí mu ɓahri, mu ɓa gun-mgba ka̧w ra̧wri. Mu ko sa̧w wo ɓa gel tehna sa̧wnzuk a ɓoruri ké ƴo ɓil tirim. 20Mu ɓahri, mu ɓa nzuk-sɔk bolkusol hi̧ kɔk sa̧wnzukawri-aw ké tu bolkusol ya. Mu ɓahri, mu ɓa nzuk-nda pol gunri pi, sɔk ɓahri, ziɓ ƴo ke mbete bolkusol, mí mu ziŋ fe tuna ke ketina ké ri. 21Kaŋ mí a wo ziɓ, mu sɔk ɓay Ŋgerzah hi̧ sa̧wnzuk a ɓoruri, mí mu sɔk tul wo ya dih lo ? Mu sɔk ɓahri, riɓa su ya, mí mu ri-riɓa ley ? 22Mu ɓahri, nunpuki su ya, mí mu laɓ nunpuki ley ? Mu gen fe záh a ɓoruri ŋgeŋ ŋgeŋ, mí mu lɔm fe kani záhri-aw ley ? 23Mu ƴo vba̧ haŋ ɓay bolkusol, mí mu ko Ŋgerzah mah nun wo ya, ɓayu ké mu poŋ bolkusol ye. 24Sa̧wnzuk a ɓoruri ko, mí ku sak riŋ Ŋgerzah ɓay tul woiri2.24 Ɓay ké gel ki̧na-ay eŋ gel ki̧na Mbete Esaïe 52.5.. Kaŋ mí ku vbeh kan ɓil mbete lewsa̧.

25Mu hȩk bolkusol Ŋgerzah le, kúŋ ndi̧w ké Ŋgerzah lu keni ziɓri ɓa fe a kpakpaŋu hi̧ mu, mí mu to suyɓay bolkusol Ŋgerzah ma fal le, sa̧w wo mah hani ke sa̧wnzuk ndi̧w ɓɔlri. 26Mí nzuk ndi̧w ɓɔl ba, ke ƴo tul ketina bolkusol Ŋgerzah le, Ŋgerzah ɓay ko ni ɓa sa̧wnzuk-kuŋ ndi̧w, ya lo ? 27Kaŋ mí a ye ké sa̧w ye ɓoɗ ké-e kuŋ ndi̧w ya, ke ƴo tul bolkusol ra ɔh, ke ndíh mu ke ɓay, a wo ziɓ ké mu ƴo ke mbete bolkusol, ké mu ƴo kuŋ ndi̧w, mí mu to suyɓay bolkusol Ŋgerzah ma fal, 28ɓayu ké tí̧h ɓa ziɓ ɓa fe ké nzuk ko ke nun ya. Kúŋ ndi̧w kara ɓa haymun kaŋto ya pi. 29Mí tí̧h ɓa ziɓ le, sa̧wu na ɓil law. Kúŋ ndi̧w kara ɓa sal in ké Tempuki ŋga̧h ké law, ta ɓa sal in kú-u ŋga̧h ké mbete ya. Ziɓ a kandɔkaw, nzuk-pir riŋ ye ta ɓa nzuk pirmatul ya, mí ɓa Ŋgerzah mí pir ni2.29 Í mgba Mbete Deutéronome 10.16 ke 30.6 tuh ke gel ki̧na-ay..

3

1Mí kaŋaw ba, sa̧w nzuk ké ɓa ziɓ ra ti̧h suk fál suŋ ? Kúŋ ndi̧w ké sɔk keni sal in ké Ŋgerzah ŋga̧h ziŋ ziɓri ɓa záh woyri, ɓa fe a kpakpaŋu le ? 2Ketina, sa̧w ziɓ ti̧h suk ɓa ŋgi̧-u ké ɓil feri gbam. Ɓay a ŋgeru mbew mí na-ay : Ŋgerzah hi̧ niri ku lah bolkusol ye ké-e ŋga̧h sal in ziŋ niri ɓay kú ƴo tulu. 3Mí ziɓri poŋ wahɓay, ku ƴo tulu mba kara, póŋ wahɓay woyri-aw hi̧ Ŋgerzah sel wahɓay ye le wo ? 4Ya ! Ke ta sel ya. Nzuk pirmatulri gbam ɓa nzuk-kuŋ ɓay mí ketina ye ɓay ti̧h-u kandɔk kú-u vbeh lewsa̧ ɓahri : Sal in wo ten tehɓay wo ɓahri, ndɔk wo ɗɔr sal in ya. Ketina wo ɓay ndih nzuk kuŋɓayri ké gel-kuŋ salɓay3.4 Ɓayay na ɓil Mbete Siŋ 51.6. .

5Mí gelke póŋ wahɓay wah ten tehɓay Ŋgerzah ɓa teh-u, ɓay fe mí nah ɓah-u ɓáy le ? Mi mbi ɓay ɓahna nzuk pirmatulri kú-u ɓahri, haŋ fa̧hna Ŋgerzah ké tul suya wah na gelu gaŋ le wo ? 6Uwa, haŋ fa̧hna ye na gelu gaŋ. Ŋgerzah ɓa nzuk ketina ya ba, ke kúŋ salɓay tul nunmbam ke tusiɓa ani le wo3.6 Sa̧w nzak vbeh ɓahri, kosmos. Kosmos sɔk feri gbam ké Ŋgerzah laɓ ké nunmbam ke tusiɓa. Ta ɓa tusiɓa kaŋto ya. ? 7Mu ɓay el ke vbiɓay ɓahri se, póŋ wahɓay nzukri hi̧ ketina Ŋgerzah ti̧h ɓay riŋ ɗina ye ba, ɓay fe mí salɓay mgba tul nzukri ɓa nzuk suyari ɓáy le ? 8Ko ya le, mu ɓay mbi ɓay ɓahna nzuk a hani-uri ké kuŋ ɓay ku̧ nzak wah ɓahri, a wah, nah ɓahri, náh laɓ wuri suya ɓay ten suki ? Nzukri ké ɓah kaŋaw, salɓay mah mgba tul woyri.

9-10Mí-aw ba, a wah ziɓri, nah mba tul sa̧wnzuk a ɓoruri mba le wo ? Kaŋ ya. Mi ten ɓay ké mgba tul nzuk pirmatulri pol da3.9-10 Ɓay tu ɓay ké Pɔl ten ké tul nzukri, ziɓri ke sa̧wnzuk a ɓoruri, í ki̧ Mbete Rɔmri 1.18-32; 2.17-25.. A wah ke sa̧wnzuk a ɓoruri mbɔk, suya mgba na ɓa mgbal kandɔk kú-u vbeh lewsa̧ ɓahri,

Nzuk ké ƴo tul wahɓay Ŋgerzah ta-a, nzuk mbew kara ta-a.

11Nzuk ké ker ɓay a kpakpaŋu ta-a, nzuk ké ƴah Ŋgerzah ta-a.

12Gbam, ku ɓa kɔk nzukri, ku el ti̧h suk ya, ku mah haniri bin.

Nzuk-laɓ suki ta-a, nzuk mbew kara ta-a3.12 Mbete Siŋ (Psaumes) 14.1-3 ke 53.2-4..

13Nzak woyri ɓa lɔkɔ hul,

haw woyri mbah ke kuŋɓay.

Pom soy zeh mí ti̧h ke nzak rim woyri3.13 Mbete Siŋ (Psaumes) 140.4 ke 5.10..

14Kusol woyri mbah ke fe haɓna hi̧ nzak woyri el zuŋ mbak mbak3.14 Mbete Siŋ (Psaumes) 10.7..

15Ku takra ɓay fer sem nzukri.

16Gel sina woyri gbam le, ku poŋ ɓeɓna ke koseh hi̧ nzukri.

17Siŋ sina ɗeŋ le, ku tu ya3.17Mbete Esaïe 59.7-8..

18Hȩ́k Ŋgerzah ta nun woyri ya.

19Nah tu wuri ɓahri se, ɓayri ké na ɓil mbete bolkusol Ŋgerzah ko ɓay nzukri ké bolkusolu ŋga̧h tul woyri mí ƴo tuh nzak nzuk pirmatulri gbam dale, salɓay ra mgba keni nzuk tusiɓari da. 20Kaŋ mí fe laɓna bolkusol ké mah hi̧ sa̧w nzuk a som siɓa a hani mbew ƴo ke Ŋgerzah ɓa záh ye ta-a3.20 Mbete Siŋ (Psaumes) 143.2.. Ɓayu ké bolkusol ra, ƴo sɔk nzuk suya ye.

21Mí aŋay ba, sal in ké Ŋgerzah ŋga̧h ziŋ nzuk pirmatulri ɓa záh woyri dan bolkusol ra ten mun da, mí fe vbehna Moyiz ke fe vbehna gun nzak pihna Ŋgerzahri te-teh ɓay ketina sal inu lewsa̧ kaŋ. 22Sal in Ŋgerzah ra ŋga̧h ɓay Ŋgermbay Zezu ké ŋga̧h sal in ɓa law mbew ziŋ Ŋgerzah, mí na ɓay tul nzuk a suŋ suŋ ké kan law sa tul Zezu. Ŋgerzah kehr sa̧wnzukri ya, ziɓri ké ƴo ke mbete bolkusol ye ke sa̧wnzuk a ɓoruri, ke kehr niri ya, 23ɓayu ké nzukri gbam kew oh, mí ku mah riŋ ɗina Ŋgerzah mba. 24Mí law Ŋgerzah rih ni, ke ndar ndɔk ye, mí ke mgba in ziŋ nzukri ké Mbay Zezu sel niri ɓil mgbal, ke ti̧h ɓa záh woyri. 25A ye Mbay Zezu ra, Ŋgerzah mbi ni sɔk keni in ye ké-e mgba ziŋ nzukri. Ŋgerzah ya̧ sem ye ké fer ku̧ gel kani ɓa fe puhna ké sel nzuk pirmatulri ɓay wahɓay ké-e ƴo tulu. Sew a polri-aw, ke kuŋ salɓay tul suya nzukri ya ɓáy. 26Ke ƴo ik law ye geŋ sew a guri ɓay ten ketina ye ɓa teh-u, sɔk keni ƴó tul ketina ye pi, ŋgá̧h sal in ye ziŋ nzukri ɓa záh woyri pi, a woyri ké sal in ké Zezu ŋga̧h ziŋ Ŋgerzah mgba tul woyri.

27Mí-aw ba, vbá̧ haŋ ɓay sa̧w wah ƴo ri ɓáy le ? Ta-a ! Ɓay bolkusol fe mí vbá̧ haŋ ta-a le ? Ɓay bolkusol ké Ŋgerzah ŋga̧h ziŋ ziɓri kú-u mbi laɓ keni pihna-u le ? Vbá̧ haŋ ta ri ya. Ɓay kanlaw ké tul Nzuk bolkusol mí nah vba̧ haŋ ɓayu. 28Nah tu wuri te-teh, nzuk pirmatul ƴo ke Ŋgerzah ɓa záh ye ɓay law ye ké te sa tul Ŋgerzah, ta ɓa ɓay fe laɓna bolkusol ya. 29Mí dale Ŋgerzah ɓa záh ziɓri ke hȩk le ? Ke ta ɓa záh sa̧wnzuk a ɓoruri pi, ya le ? Ketina gaŋ, ke ɓa záh sa̧wnzuk a ɓoruri pi. 30Kandɔk ké Ŋgerzah ɓa mbew yaŋ, ke ɓa záh sa̧w ziɓri ké ƴo kuŋ ndi̧w3.30 Ɓay tu ɓay sa̧w fe laɓna-kuŋ ndi̧w ziɓri, í ki̧ Mbete Sa̧w fe 17.1-13., sa̧wu ɓa kanlaw. Kaŋ pi mí ke ɓa záh sa̧wnzuk ndi̧w ɓɔlri ɓay kanlaw pi. 31Kaŋ dale nah to suyɓay bolkusol ké Ŋgerzah ŋga̧h ziŋ ziɓri ma fal ɓay soh gelu ke kanlaw le ? Kaŋ ya, nah ɓahri se, bolkusol ƴo ri gaŋ.

4

1Mí kaŋ ba, nah él ɓah ani le ? Nah ɓa mi̧hri zih wahri Abaraham ɓay sa̧w mbuŋna a haymun ley ? 2Ɓa ra fe laɓna Abaraham mí hi̧ ni ke ƴo ke Ŋgerzah ɓa záh ye le, ke mah vba̧ haŋ, mí ké nun Ŋgerzah le, ke mah ya. 3Kandɔk ké mbete ɓah ra, Abaraham kan law sa tul Ŋgerzah, mí Ŋgerzah ko ni ɓa gun ye ké ƴo mbew ziŋ ni gaŋ ba4.3 Ɓayay na ɓil Mbete Sa̧w fe 15.6.. 4Ɓay fe le nzuk a suŋ suŋ ké laɓ pihna le, lari ye ƴo tul nzuk ké hi̧ ni pihna-aw, ku ki̧ ɓa fe hi̧na ya, ɓa fe ye gaŋ. 5Mí nzuk ko pihna ye mah nun Ŋgerzah ya, mí ke kan law sa tul Ŋgerzah ké mah lu ɓay ké tul nzuk-dih fal záhri le, Ŋgerzah ko nzuk-kan law tul ye ɓa gun ye ké ƴo mbew ziŋ ni. 6Kaŋ pi mí Daviɗ mbay a luki ɗi siŋ ɓay pol tehna nzuk pirmatulri kú-u ko pihna woyri mah ya ra, mí Ŋgerzah ki̧ niri ké sakra gun yeri, ke ɓa záh woyri. 7Pol tehna ƴo ziŋ nzukri ké salɓay-poŋ Ŋgerzah lu ké tul woyri, ké suya woyri ta mba. 8Pol tehna ƴo ziŋ nzuk ké Gaŋ tul feri riw ki̧ suya ye ya4.8 Ɓayay na ɓil Mbete Siŋ (Psaumes) 32.1-2..

9-10Kaŋ dale pol tehna-ay na ɓay tul ziɓri sa̧wnzuk-kuŋ ndi̧wri mini pol tehna-ay na ɓay tul sa̧wnzuk ndi̧w ɓɔlri pi le ? Abaraham na ani mí Ŋgerzah ko ni ɓa gun ye le, ké-e kuŋ ndi̧w da mini ké-e ɓa nzuk ndi̧w ɓɔl le ? Nah tu ɓahri se, Abaraham kpɔ-kpɔkrɔ, mí ke ɓa nzuk ndi̧w ɓɔl ɓáy, ke kan law sa tul Ŋgerzah. Ŋgerzah ba, ko ni ɓa gun ye pol dara mí ke kuŋ ndi̧w ɓáy.

11Abaraham kan law ye sa tul sal in ké Ŋgerzah ŋga̧h ziŋ ni ɓa záh ye dara mí ke ya̧ bolkusol-kuŋ ndi̧w ɓáy. Kɔrɔ no̧ku ɓa zezele fe ké sɔk sal in ké-e ŋga̧h ziŋ Ŋgerzah ɓa záh ye dale, ke ti̧h ɓa zih sa̧wnzuk ndi̧w ɓɔlri gbam kú-u kan law woyri sa tul sal in Ŋgerzah le, Ŋgerzah ki̧ niri ké sakra gun yeri dan ɓay. 12Abaraham ɓa zih sa̧w ziɓ nzuk-kuŋ ndi̧wri pi, nzuk a a̧yri ké mbi siŋ sina zih wah Abaraham ke sew ké-e kan law ye sa tul Ŋgerzah ra, mí ke ɓa nzuk ndi̧w ɓɔl ɓáy.

13Sewu ké Ŋgerzah wahɓay hí̧ tusiɓa gbam hi̧ Abaraham ke mi̧hri ye ra le, fe vbehna bolkusol Moyiz ta-a ɓáy, mí Ŋgerzah ŋga̧h wahɓay ziŋ Abaraham, mí ke ko ni ɓa gun ye dan ɓay, ɓayu ké-e kan law sa tul ye. 14Kanlaw ti̧h suk ti̧h, ɓayu ké mahful-ya̧ fe baah Ŋgerzah ɓay bolkusol ta-a. Yá̧ fe baah ɓay bolkusol ƴo ra ri le, wahɓay Ŋgerzah kal ndikpo. 15Ɓayu ké bolkusol Ŋgerzah gi ke haŋ fa̧hna ye, mí gel a a̧y ké bolkusol ta-a le, mbá nzak bolkusol kara ta-a pi.

16-17Kaŋ mí yá̧ fe baah Ŋgerzah ra sa̧wu ɓa kanlaw sa tul ye ɓay hi̧ lawsuki ye ɓá ŋga̧h wahɓayu ɔh ziŋ mi̧hri Abaraham gbam. Ziɓri ké ƴo ke bolkusol Ŋgerzah, ta ɓa a woyri ke hȩk woyri mí ku ya̧ fe baah ya. Le sa̧w nzuk a suŋ suŋ ké kan law kandɔk Abaraham pi. A ye, ke ɓa zih wah gbam kandɔk ké nah tu wuri tu Ŋgerzah ɓah hi̧ ni ɓahri : Mi laɓ mu ɓa zih sa̧wnzukri ɓa ŋgi̧-u ya̧h ya̧h4.16-17 Ɓayay na ɓil Mbete Sa̧w fe 17.5..

Mí Abaraham kpɔ-kpɔkrɔ kara ke kan law tul Ŋgerzah Nzuk wahɓayu ké hi̧ feri ti̧h ke titilu da̧y ké fe mbew ta-a ɓáy, ke kan law tul Ŋgerzah Nzuk-tom hulri pi. 18Abaraham tu ɓahri, tí̧h ɓa zih sa̧wnzukri ɓa ŋgi̧-u ra mahful ta-a ɓayu kú-u kpɔkrɔ da, mí ke ɓaŋ law kan tul wahɓay-aw ké Ŋgerzah wah ɓahri : Mi̧hri wo ɓay seh kandɔk gunwu̧y nunmbamri kaŋ pi4.18 Ŋgerzah ɓah hi̧ Abaraham, ké ko gunwu̧y nunmbamri. Mi̧hri ye ɓay seh kaŋ pi. Í ki̧ Mbete Sa̧w fe 15.5 ɓay tu ɓayu..

19Mbihmbam ye laɓ sɔɗ. Ke ko mun ye mah hani ke hul, ke ko mun wu̧y ye Sara ké ɓa mahtuh mah hani ke hul pi, mí law ye el fal ya. 20Law ye ma̧y wahɓayu ya. Le law ye ké-e kan sa tul Ŋgerzah ra, mí ke ziŋ keni ŋgerna pi, ke dim keni Ŋgerzah pi. 21Ke tu te-teh, ɓay ké Ŋgerzah wah-aw ra, Ŋgerzah ƴo ke huhrumun. Le ke laɓu gaŋ. 22Sa̧wu mí Ŋgerzah ko ni ɓa gun ye.

23Mí ku vbeh ɓayu ɓay tul ye ke hȩk ye ya. 24Le ku vbeh ɓayu ɓay tul wah pi, a wah ké Ŋgerzah ki̧ na ké sakra gun yeri ɓay law wah ké nah te sa tul ye, a ye ké-e ten Zezu Gaŋ wah ke puh záh ke pa̧ymun a foyu. 25Ke hu hul buma ɓay tí̧h zer wah, mí ke ti̧h ke puh záh ke pa̧ymun a foyu ɓay sal in ké Ŋgerzah ŋga̧h mí hi̧ ni ke ƴo ziŋ na ɓa záh wah.

5

1Kandɔk ké sa̧w wah mbew ke Ŋgerzah ɓa záh wah ɓay sal in ye ké ɗɔ-ɗɔrna ya ra, mí náh mgba wuri ɗeŋ ké nah ziŋ ké ta̧w Ŋgerzah ɓay Gaŋ wah Ŋgermbay Zezu, 2Tumbɔl ye mí nah ziŋ ful-ƴo ta̧w Ŋgerzah ɓay mgba suki ye ké nah ƴo wuri ɓilu-ay, mí náh vba̧ wuri haŋ ɓay riŋ ɗina Ŋgerzah ké ƴo geŋ na. 3Náh vba̧ wuri haŋ ɓay riŋ ɗina-u kaŋto ya wara le, náh vba̧ wuri haŋ ɓil koseh pi ɓay fe le, nah tu-tu goso koseh ra ɓa sú̧h law. 4Goso sú̧h law ɓa law ké vbo kandɔk lari kú-u vbo lu vbi̧ri-u poŋ mun lari-u. Mun law ra hi̧ law te tul suki ké ƴo gina.

5Mí law ké te tul suki-aw ra ɓaŋ su̧hru kan nun nzuku ya ɓay fe le, Ŋgerzah ku̧ law sana ye ké ɓil law wah tumbɔl Tempuki ké-e hi̧ na. 6Ké nah ta̧h yɔh ra Ŋgermbay hu ɓay tul wah nzuk-saŋ Ŋgerzahri ke sewu-aw. 7Ɓay hi̧ nzuk a hani ɓá hu ɓay tul mbaŋ ye nzuk a ketina kara se mbamba. Ko ya le ɓay tul nzuk a suki mí nzuk pirmatul ɓay hu ɓay tul ye. 8Sew ké nah ɓa nzuk suya ɓáy ra, Ŋgermbay hu ɓay tul wah. Kandɔkaw mí nah ƴo ko law sana Ŋgerzah ké-e mbu̧h ziŋ na.

9Kaŋ dale aŋay ké Ŋgerzah ŋga̧h sal in ziŋ na ɓa záh wah ɓay sem Ŋgermbay da-ay, ɓay laɓ ani mí ke él hi̧ na ti̧h ɓil law fa̧hna ɓay tul Ŋgermbay ya le wo ? 10Sew ké nah ɓa nzukbaa Ŋgerzah ra, ke mgba nzak nzaw ziŋ na ke hul gun ye. Aŋay ké Ŋgerzah mgba ya̧h ziŋ na da-ay, ɓay laɓ ani mí ke él hi̧ sa̧w ɔkna wah ɓa ɔkna gun ye ya le wo ? 11Ta ɓa a a̧w kaŋto ya wara le nah vba̧ haŋ pi ɓay sa̧w wah ké ɓa Ŋgerzah. Sa̧w wah ɓa Ŋgerzah ɓay tul Gaŋ wah Ŋgermbay Zezu, ɓay tul ye mí Ŋgerzah mgba nzak nzaw ziŋ na.

12Ɓay tul nzuk mbew ké ɓa Adam mí Suya gi tusiɓa. Suya-aw ba, gi ke hul, mí hul ƴo tul nzuk pirmatulri gbam ɓay fe le, gbam woyri ku laɓ suya. 13Dara bolkusol Ŋgerzah ké Moyiz vbeh ɓá gi le, Suya ƴo ri ké tusiɓa da mí Ŋgerzah ki̧ fal suya ke riŋu riŋu ya ɓáy, ɓay bolkusol Moyiz ké ta-a. 14Mí ur ke tul Adam ka̧h sew ké Moyiz ya̧ bolkusol Ŋgerzah ra, hul ƴo lak mbay tul nzukri gbam, tul nzuk a a̧yri ké mba nzak bolkusol ye, mí mbá nzak woyri na ɓoɗ ke mbá nzak nunu a Adam. Adam ra, ba hani ke nzuk pirmatul a ye Zezu ké ƴo gina.

15Wara mí lawsuki Ŋgerzah ŋgi̧ kal mbá nzak Ŋgerzah ké Adam mba ka-kal. Ɓay tul mbá nzak Ŋgerzah nzuk mbew mí daɓa nzukri ziŋ hul keni, lawsuki Ŋgerzah ke fe hi̧na-u ké-e hi̧ na law mbew ba, ŋgi̧ hɔtɔk hɔtɔk kal tul hul ka-kal, mí daɓa nzukri ziŋ lawsuki ɓay tul nzuk pirmatul mbew a ye Ŋgermbay Zezu.

16Mí fe hi̧na-aw ŋgi̧ kal ɓeɓna ɓay nzuk mbew ké ɓa Adam ra ka-kal. Salɓay hul ɓay tul nzuk mbewaw mgba tul nzukri gbam, lawsuki Ŋgerzah ɓay tul sam mbá nzak ye ɓoɗ ɓoɗ gbam mí el ke nzukri ƴo mbew ziŋ ni dan ɓay ɓa záh woyri. 17Ɓay tul mbá nzak Ŋgerzah nzuk mbewu-aw mí hi̧ hul gi lak mbay tul nzuk pirmatulri, nzuk pirmatulri ké ziŋ lawsuki ke fe hi̧na Ŋgerzah ké-e hi̧ hɔtɔk hɔtɔk ra, ku ƴo mbew ke Ŋgerzah ɓa záh woyri, ku lák mbay ke ɔkna mba lák mbay hul mba-mba, ɓay tul nzuk mbew ké ɓa Ŋgermbay Zezu.

18Dale ɓay mbá nzak Ŋgerzah nzuk mbew mí salɓay hul mgba nzuk pirmatulri gbam, ɓay tul nzuk mbew ké ƴo tul bolkusol ba, káɓ ke ɔkna na ɓay nzuk pirmatulri gbam ké Ŋgerzah ɓa záh woyri. 19Mí ɓay tul nzuk mbew ké mba nzak Ŋgerzah ra, mí riŋ daɓa nzukri mgbe ɓa nzuk suyari. Kaŋ pi mí ɓay tul nzuk mbew ké lah nzak ra mí hi̧ daɓa nzukri ƴo mbew ke Ŋgerzah ɓa záh woyri.

20Kandɔkaw mí bolkusol ké Ŋgerzah hi̧ Moyiz vbeh gi ke mbá nzak bolkusol Ŋgerzah hi̧ seh ma pol pol. Gel a a̧y ké bolkusolu ƴo ri dale Suya ŋgi̧-ŋgi̧ ké ri pi, mí ɓa gel a a̧y ké lawsuki Ŋgerzah ŋgi̧ mbamba pi. 21Fe-u laɓ kaŋ ƴo hi̧ Suya lak mbay ye ke hul. Kaŋ mí lawsuki Ŋgerzah ba, lak mbay ye ɓay sal in ké-e ŋga̧h ra ɓaŋ nzuk si ka̧h ɔkna ké na ɓa ŋgɔh sew ke sew ɓay tul Ŋgermbay Zezu Gaŋ wah.

6

1Mí kaŋaw ba, ɓay fe mí-i él ɓah ɓáy le ? Náh toŋ laɓ suya ɓay hi̧ lawsuki ye ɓá seh ma pol le wo ? 2Kaŋ ya ! Nah hu poŋ suya da ba, ani wara mí nah el mbí suya si keni siŋ sina ra ɓáy le ? 3Guh law woiri ya ɓáy le wo ? Ɓay fe le a wah ké nah ti̧h ɓil batem Mbay Zezu da ra, nah ti̧h ɓil batem ye hu ziŋ ni. 4Ɓil batem ye-aw nah hu ziŋ ni ké ɓilu, ku gɔr na ziŋ ni mbew yaŋ. Kandɔk Ŋgermbay ké ti̧h ké sakra hulri ɓay riŋ ɗina baah, kaŋ pi mí a wah kara nah ti̧h ziŋ ni ke ɔkna ɓa nzuk pirmatul a foyu ɓay náh si siŋ sina nzuk pirmatul a foyuri. 5Sa̧w wah mbew ziŋ ni kandɔk ké nah eŋ ni ɓil hul ye-aw le, nah éŋ ni ɓil ti̧hna ye ke pa̧ymun a foyu ra pi.

6Nah tu wuri ɓahri se, sa̧w mbuŋna wah a titilu hu ziŋ ni mbew ké tul kpuh vbatay ɓay ɔh ziŋ Suya hi̧ Suya ɓá lak mbay tul mun wah mba6.6 Í mgba Gun mbete 1 Za̧h 3.8 tuh ke gel ki̧na-ay. . Dale nah ɓa mgbal Suya mba. 7Nzuk ké hu ziŋ Ŋgermbay le, lák mbay Suya ko ni mba. 8Gelke nah hu ziŋ Ŋgermbay le, law wah te sa tul ɔkna ye ké ƴo ziŋ na pi. 9Nah tu ɓahri se, Ŋgermbay ti̧h ké sakra hulri, ke ta hu hul mba. Hul ta ɗi riŋ ye mba wu̧m. 10Ké-e hu ra, ke hu bɔk mbew yaŋ i ŋgerna Suya, ké-e el kaɓ ke ɔkna le, kaɓna ye gbam, ke el hi̧ Ŋgerzah. 11Kaŋ pi mí a woiri ké i ƴo ziŋ Mbay Zezu ra, ɓay Suya le, í ko mun woiri ɓa hul ɓayu ké i sɔɓ fal ti Suya. Sa̧w kaɓna woiri ɓa Ŋgerzah wara.

12Dale Suya ɓá lak mbay tul mun woiri mba hi̧ mun woiri ké ɓay pu-puŋ ɓá laɓ fe ké Suya tasa̧y laɓu keni mba. 13-14Í hi̧ mun woiri hi̧ Suya ya rɔkɔ ké mbi mun woiri ɓa fe rem-laɓ suya ye. Le kandɔk nzukri ké ti̧h ké sakra hulri el kaɓ ke ɔkna, í poŋ mun woiri yɔɗ hi̧ Ŋgerzah ɓay ké mbi mun woiri ɓa fe rem ketina ye ɓa záh woiri ma, ɓayu ké Suya ta lak mbay tul woiri ya ɓayu ké mbete bolkusol Ŋgerzah mgba tul woiri mba. Le lawsuki Ŋgerzah mí mgba tul woiri wara.

15Ké nah ɓa mgbal mbete bolkusol mba, mí nah ɓa mgbal lawsuki le, náh el laɓ suya ɓáy le wo ? Kaŋ ya ! 16I tu wuri ya lo ? Gelke i hi̧ tul woiri hi̧ nzuk ɓay lah nzak ye dale, i ɓa mgbal nzuku. Kusol nzuk a suŋ suŋ ké i lah nzak ye le, i ɓa mgbal ye. Ɓa ra Suya ké si ziŋ mu gel hul mini ɓa hȩ́k Ŋgerzah ké mbu̧h mu mbew ziŋ ni le, i ɓa mgbal ye.

17Lawsuki ɓa nzuku a Ŋgerzah ɓay fe le, lewsa̧ i ɓa mgbal Suya, keni-aw kara i lah sa̧w fe sɔkna mbete bolkusol ké i mgba giri giri ma law. 18Mí sal mgbal Suya nzom ké tul woiri da-ay, i ti̧h ɓa mgbal sal in Ŋgerzah ké-e ŋga̧h ziŋ wuri ɓa záh woiri wara. 19Mi ƴo ɓah hi̧ wuri ke sam ɓay ɓahna nzuk pirmatul ɓay ŋgerna woiri ké mah ya kandɔk ké lewsa̧ i mbi mun woiri ɓa mgbal fe laɓna a pipiri-u ké mah nun Ŋgerzah ya, ké i ɓa gun-mba nzak Ŋgerzah pi ɓay laɓ keni mgbɔrɔ. Aŋay ba, kandɔkaw pi mí í mbi mun woiri ɓa mgbal sal inu ké mbu̧h wuri mbew ziŋ Ŋgerzah ɓay í poŋ mun woiri ɓa nunu a ye. 20Sew ké i ɓa mgbal Suya ra, law in Ŋgerzah le ɗi tul woiri ya. 21Sewu-aw sam fe laɓna a suŋ mí ɓa pihna woiri le ? Pihna-aw eŋ lehna kpuh, mí lehna-u ɓa su̧hru hi̧ wuri aŋay ɓayu ké ɔh tɔr lehna-u ɓa hul. 22Mí aŋay sal mgbal Suya nzom ké tul woiri da-ay, i ti̧h ɓa mgbal Ŋgerzah wara. Mi̧hri woiri ɓa sam mi̧hri ké leh lehna hi̧ i ɓa nunu a Ŋgerzah dale, ɔh tɔru ɓa ɔkna ké na ɓa ŋgɔh. 23Kpaŋndɔk Suya ra ɓa hul, mí fe hi̧na ké Ŋgerzah hi̧ na a wah ké nah ƴo ziŋ Mbay Zezu Gaŋ wah ba, ɓa ɔkna ye ké ƴo ziŋ na sew ke sew.

7

1Uwa, yi̧n biri, i tu wuri bolkusol ké Ŋgerzah hi̧ Moyiz vbeh tu-tu. Mi ƴo ɓah hi̧ wuri ɓahri, bolkusol ɓa mbay tul nzuk ke sew ké-e kaɓ tukala ɓáy. 2Kandɔk bolkusol-ya̧ hani, bolkusol ra ŋga̧h wu̧y ke wo̧ro sew ké wah ye kaɓ tukala ɓáy. Mí wah ye hu dale, bolkusol ŋga̧h wu̧yu mba. 3Sa̧wu mí wah ye ra hu ya ɓáy, mí ke mbi wo̧ro a ɓoru le, ku ɗi ni ɓa wu̧y nunpuki. Wah ye hu dale, bolkusol ŋga̧h ni mba. Ke ya̧ wo̧ro a ɓoru fal hul wah ye kara, riŋ wu̧y nunpuki ɗi tul ye ya.

4Kaŋ mí yi̧n biri, i hu wuri mí bolkusol ŋga̧h wuri mba. Sa̧w mbuŋna woiri a som siɓa ra ŋga̧h wuri mba. Ke hul Ŋgermbay, i hu ziŋ ni, mí i sɔɓ ɓa sa̧w nzuk ye a ye ké-e ti̧h ké sakra hulri ɓay hi̧ sa̧w wah ɓá leh lehna ké mah nun Ŋgerzah. 5Sew sa̧w mbuŋna wah a som siɓa ra, ɗaka haymun a suya-uri ɓoɗ ɓoɗ gi ke bolkusol Moyiz, mí mun wah ƴo hi̧ nah tasa̧y fe-uri ɓayu, mí nah el leh lehna ké mah hul. 6Mí aŋay sal bolkusol ra nzom ké tul wah da. Nah hu poŋ fe ké ŋga̧h na hi̧ siŋ sina mgbal wah sɔɓ ɓa siŋ sina nzuk pirmatul a foyu ké sa̧wu ɓa Tempuki, ta ɓa mbí bolkusol ké na ɓil mbete laɓ keni pihna ɓa nzuk pirmatul a titilu ké sa̧wu ɓa som siɓa ra ya.

7Mí a a̧w ba, nah el ɓáh ani ? Bolkusol ɓa Suya le ? Kaŋ ya. Mi tu Suya ke riŋ ye ɓay tul bolkusol. Bolkusol sɔk mi ɓahri, mu ɓáŋ law kan tul fe nzuk ya. Gelke bolkusolu ta-a le, mi ta tu ɓahri, ɓáŋ law kan tul fe nzuk ɓa fe a suya-u ya. 8Bolkusol gi bale, Suya mbi bolkusolaw ruklu law bi keni ke sam ɓáŋ law kan tul fe nzuk ɓoɗ ɓoɗ, ɓayu ké bolkusol ta-a le, Suya kara ta-a pi. 9Lewsa̧, ké bolkusol ta-a ɓáy ra, mi ƴo kaɓ fe bi. Mí bolkusol gi bale, Suya ten mun. 10Mi hu ɓayu. Mi ko ɓayri ké na ɓil bolkusol mah hi̧ mi kaɓ ke ɔkna ra el si ziŋ mi ma hul, 11ɓayu ké Suya gi mbi ɓayri ké na ɓil bolkusol mí rɔk mi el i mi keni. 12Kaŋ mí bolkusol ɓa nunu a Ŋgerzah. Ɓayri ké na ɓil bolkusol ɓa nunu a Ŋgerzah, ɓa ketina, su-su.

13Mí-aw ba, ɓayri ké ɓa suki ra wa el ti̧h ɓa fe-i mi le ? Kaŋ ya. Ɓay hi̧ Suya ɓá ten mun ye ɓa teh-u ɓa su ya gaŋ le, ke ɓay a suki-aw Suya gi ke hul dale, ɓayri ké na ɓil bolkusol ten Suya ɓa su ya kal ŋgɔŋ.

14Nah tu-tu, sa̧w bolkusol ɓa Tem Ŋgerzah, sa̧w mbuŋna bi ba, ɓa som siɓa, mí mbɔl bi ba, ɓa mgbal Suya,

15ɓayu ké fe ké mi ƴo laɓu-ay, kal tul bi ka-kal.

Fe ké mi yih laɓu le, mi laɓ ya,

mí fe ké mi fu̧y laɓu ba, mí-i ƴo laɓu.

16Mí fe ké mi sa laɓu ya mí-i laɓ le, sɔk ɓahri, mi tu-tu, bolkusolu su-su. 17Dale ta ɓa a bi mí-i laɓ suya-aw mba wara le, ɓa Suya ké ɗeh puh ké haymun bi. 18Mi tu-tu, suki ɗeh puh ké haymun bi ya, sɔk ɓahri, ɓay laɓ suki ɓa fe bi, mí ɓay laɓ suki-aw le, mi laɓ ya,

19ɓayu ké suki ké mi yih laɓu ra, mi laɓ ya.

Suya ké mi sa laɓu ya ra ma, mí-i ƴo laɓu.

20Mí gelke mi laɓ suya ké mi sa-a ra le, ta ɓa a bi mí-i laɓ suya-aw mba dale, ɓa Suya ké ɗeh puh ké mun bi munu. 21-22Mi ko le, bolkusol Ŋgerzah na kandɔkay : Mi yih mbi-u ɓay laɓ keni suki ɓayu ké law bi rih mi keɗ keɗ ké tul bolkusol Ŋgerzah7.21-22 Ziɓri sa ɓay bolkusol Ŋgerzah sa-sa. Í ki̧ Mbete Siŋ (Psaumes) mah-u 19 ke mah-u 119 ɓay lah ɓay siŋ ké ziɓri ɗi keni bolkusol Ŋgerzah. Í ki̧ gel ki̧na boh falu seɗe-ay pi., mí Tukala ba, ƴo ɗih ya ziŋ mi. 23Mí mi ko bolkusol Ŋgerzah laɓ pihna seɗe. A mbewu hi̧ mun bi ƴo ruh ŋgermu ɓay ketina ké mi tu-tu ké ɓa pihna a seɗe-u, mí mun bi el hi̧ mi rih ɓil mgbal Suya ké gi ke pihna a mbew ra mí-i laɓ keni suya ye.

24A bi ke mun bi kara mi kaɓ baseh ! A ge mí ɓay ten mi ke ɓil mun hay a hulu-ay le ? 25Law in ɓa nzuku a Ŋgerzah ɓay tul Ŋgermbay Zezu, Gaŋ wah.

Kandɔkaw mí ke tul bi le, mi ƴo lah bolkusol Ŋgerzah, mí ke mun hay bi ba, mi ƴo lah bolkusol Suya.

8

1Mí keni-aw kara nzukri ké ƴo ziŋ Mbay Zezu le, salɓay hul nzom ké tul woyri 2ɓayu ké pihna Tempuki ɓa mbí bolkusol Ŋgerzah ra hi̧ mu keni ɔkna ké na ta̧w Mbay Zezu mí sel mu ké ndɔk Suya ké pihna ye ɓa mbí bolkusolaw ŋga̧h mu keni ɓa hul. 3Kandɔk ké ŋgerna bolkusolu i-i, Ŋgerzah pih gun sana ye gi ɓa nzuk pirmatul, sa̧w mbuŋna-u ɓa som siɓa. Haymun ye mah ke haymun nzuk pirmatul ké Suya ɗeh puh ké ri. Mun ye mí ti̧h ɓa fe puhna. 4Ŋgerzah kuŋ salɓay kan tul Suya ké mun nzuk ɓay hi̧ bolkusol ra ɓá laɓ ɔh ke gelu gelu ké ta̧w wah ké sa̧w siŋ sina wah ɓa Tempuki. Sa̧w siŋ sina-u ta ɓa sa̧w nzuk a som siɓa ya, 5ɓayu ké nzuk pirmatul ɓa sa̧w som siɓa ra, law ye na sa tul fe tusiɓa. Mí nzuk pirmatul ɓa sa̧w a foyu ké ɓa Tempuki ba, law ye na sa tul fe Tempuki. 6Kerɓay nzuk pirmatul a sa̧w som siɓa si ziŋ ni ma hul, kerɓay nzuk pirmatul a sa̧w Tem ba, ɓa ɔkna ke ɗeŋ. 7Ɓay fe le kerɓay nzuk pirmatul a sa̧w som siɓa ɓa nzukbaa Ŋgerzah. Ke hȩk bolkusol Ŋgerzah ya. Ŋgerna hȩku kara ta-a pi. 8Nzukri ké sa̧w woyri ɓa tusiɓa ra, ku ta rih law Ŋgerzah ya.

9A woiri le sa̧w tem woiri ɓa tusiɓa ya. Sa̧w tem woiri ɓa Tem Ŋgerzah. Tempuki ɗeh puh ké tem woiri. Nzuk a a̧y ké ta ke Tem Ŋgermbay ya le, ke ɓa nzuku a Ŋgermbay ya pi. 10Mí Ŋgermbay ɓa sa̧w woiri le, ketina pa̧ymun woiri ɓay hu-u ɓay tul suya, Tem ké ƴo ziŋ wuri ba, ɓa ɔkna ɓay sal in ké ŋga̧h wuri ziŋ Ŋgerzah ɓa záh woiri. 11Kandɔk ké Tem Ŋgerzah ten Zezu ké sakra hulri, mí Temu ɗeh puh ké tem woiri dale, Ŋgerzah ké hi̧ Ŋgermbay ti̧h ke pa̧ymun a foyu ra, ke hí̧ pa̧ymun woiri ké ɓay hu-u ra ɔkna ɓay tul Tem Ŋgermbay ké ɗeh puh ké tem woiri.

12Kaŋ dale yi̧n biri, mbɔl na tul wah, mí mbɔlu ta ɓa mbɔl ké nah puh hi̧ ɗaka haymun ɓay su̧ keni tukala ya. 13Ɓayu ké i si sam siŋ sina a haymun ra le, i hu-u. Mí ke Tempuki, mbɔl ké i puh-u ɓa í fe laɓna haymun le, i ɔ-ɔkna gaŋ ba. 14Nzuk ké hi̧ Tem Ŋgerzah nda pol ye ra, ke ɓa gun Ŋgerzah gaŋ. 15Tempuki ké i ya̧ ra ta ɓa tem ké laɓ wuri ɓa mgbal ya, ta ɓa tem ké hi̧ wuri kaɓ ke hȩkme ya. Le ɓa Tem ké sɔɓ wuri ɓa gun Ŋgerzah hi̧ na, nah ɗi wuri ni ɓahri, baah. 16Temaw mí mbu̧h nzak ziŋ tem wah mbɔk ɓahri, nah ɓa gun Ŋgerzah. 17Kandɔk ké nah ɓa gun ye ra nah ɓa gun-fa̧h fe ye pi. Nah fa̧h fe Ŋgerzah le, fe Ŋgermbay ba, nah ya̧ ziŋ ni pi. Koseh ye ƴo zíŋ na kara ɓay hi̧ riŋ ɗina ye ɓá mgbe tul wah pi. 18Mi ɓahri se, koseh a sew a aŋay ké ziŋ na mah mgba tuh ke baw riŋ ɗina ké ɓay ten mun ké mun wah ra ya. 19Tusiɓa ke nunmbam ke feri ké ɓilu kara ƴo taw tén mun gun Ŋgerzahri ke ik law kandɔk nzuk ké sol tul bɔk ye sokoh 20-21ɓayu ké tusiɓa ke nunmbam ke feri ké ɓilu ti̧h ɓa mgbal, ti̧h suk ya. Ta ɓa yihna tusiɓa ke nunmbam ya. Wara le a ye Ŋgerzah mí mbih tusiɓa ke nunmbam ke fe-uri ƴo geŋ nam ké tusiɓa ke nunmbam ke feri ké ɓilu ɓay ti̧h ɓil mgbal ɓeɓna-aw hi̧ tusiɓa ke nunmbam ke feri ké ɓilu sel mun ziŋ gun Ŋgerzahri ɓil riŋ ɗina woyri dara ɓáy.

22Nah tu wuri ɓahri se, tusiɓa ke nunmbam ke feri ké ƴo ɓilu gbam ƴo vuh sena, ƴo koseh kandɔk wu̧y ké kaɓ peŋe kaŋ ka̧h aŋay. 23Mí ta ɓa tusiɓa ke nunmbam ke feri ké ƴo ɓilu ke hȩk woyri ya. Le a wah ké nah leh suki Tempuki ke nzak rim wah kara, nah ƴo vuh sena ɓil law wah pi. A wah ra nah ƴo taw tén mun wah ɓa gun yeri ke ik law geŋ ti̧hna wah ke pa̧ymun a foyu. 24Suki ké nah ƴo geŋu ra mí nah ti̧h ɓil salɓay hul keni. Dale suki ké nzuk geŋ ra ɓa fe ké-e ko ke nun ya. Fe ké nzuk ko ke nun ba, laɓ ani mí ke geŋu ɓáy le wo ? 25Mí géŋ fe ké nah ko ya ra, nah su̧h law ƴo geŋu.

26Kaŋ pi mí Tempuki kara ƴo so na ké ɓil ŋgerna ké nah ta keni ya, ke so na ɓay fe ké mah goŋ Ŋgerzah, mí nah tu goŋ Ŋgerzah ya. Le a ye mí ke ƴo vuh vuhna ké mba ɓahna ké pol Ŋgerzah ke riŋ wah. 27Mí Ŋgerzah a ye ké-e ko law nzukri ko, ke tu kerɓay Tempuki tu ɓay fe le, Tempuki ƴo pol ye kpatara ke riŋ sa̧w nzuk yeri. 28Nah tu ɓahri, ɓa ra fe fe gaŋ kara Ŋgerzah hi̧ fe-uri ti̧h ɓa suki hi̧ nzukri ké sa ni, a woyri ké-e ɗi niri kandɔk ké-e lek 29ɓay fe le a woyri, ke tu niri pol tu. Ke lek niri pol sa̧ ɓa nzuk pirmatul eŋ gun ye ɓa fe tem mun gun ye hi̧ ke na ɓa gun pol daɓa yi̧nri. 30Mí a woyri ké-e lek niri pol ra, ke ɗi niri kara pi. A woyri ké-e ɗi niri ra, ke lu ɓay ké tul woyri el ŋga̧h sal in ziŋ niri ɓa záh woyri pi. A woyri ké-e ŋga̧h sal in ziŋ niri ra, ke hi̧ riŋ ɗina ye kan tul woyri pi.

31Kandɔkaw ba, ɓay fe mí nah ɓah-u ɓáy le ? Ŋgerzah pɔr tul wah da ba, a ge mí mah laɓ ɓay kan tul wah ɓáy lo ? 32A ye ké-e gboh salɓay hul ké tul gun ye ya, mí ke poŋ ni hu ɓay tul wah gbam hi̧ na nah ɓa gun yeri ra, ani wara mí ke ta ndar feri gbam hi̧ na ziŋ ni ya le wo ? 33A ge mí ɓay goh sa̧wnzuk Ŋgerzah lo ? Ŋgerzah ké lu ɓay ké tul woyri el ŋga̧h sal in ziŋ niri ɓa záh woyri ba, a ge mí ɓay goh niri ɓáy le ? 34A ge mí ɓay kuŋ salɓay hul kan tul wah lo ? Ŋgermbay ké hu mí ti̧h ke puh záh, ké ɓa ndɔk lakna Ŋgerzah mí ke ƴo pol Ŋgerzah ke riŋ wah ra ba, a ge mí ɓay kuŋ salɓay hul kan tul wah ɓáy le wo ? 35A fe mí ɓay kehr na ke law sana Ŋgermbay le wo ? Koseh ? Fe-se law ? Nzukbaa ? Ɗaka ? Sí seh fe ? Fe-lu law ? Mini fe-i hul le ? 36Kandɔk kú-u vbeh lewsa̧ ɓil mbete Ŋgerzah ɓahri, ɓay tul wo mí namri riw, nah ɓa hul. Nah ɓa sami kú-u vbeh-u8.36 Ɓayay na ɓil Mbete Siŋ (Psaumes) 44.23.. 37Mí keni-aw kara nah haw ŋgermu ziŋ ni ha-haw a ye ké-e sa na.

38-39Mi tu-tu ɓahri se, hul mini káɓ tukala, tem nzak pihnari, záhri mini nzukri ké lak mbay gelri ɓoɗ ɓoɗ, fe a aŋay mini fe a gi-u, ŋgerna fe a fál síɓa mini a fál siɓa, a fe fe gbam ké nunmbam ke tusiɓa mah kehr na ke law sana Ŋgerzah ké na ta̧w Mbay Zezu Gaŋ wah ra ya.

9

1Ké mi ƴo mbew ke Ŋgermbay ra, mi ƴo ɓah ketina, mi kuŋ ɓay ya. Tempuki ké ƴo tem bi ƴo lu lakna ɓayu pi, law bi kara ƴo lu lakna ɓayu pi. 2-3Fe-se law mbaŋ law bi, gaŋlaw bi ɗɔ-ɗɔr ɓay buma Ŋgermbay ké mgba tul yi̧n bi ziɓri a woyri gun Izarayelri. Buma ké mgba tul sa̧w bi a fál haymun ra, buma-u ɓá ta tul bi. Su ɓay mí hu soh gel woyri.

4A woyri ku ɓa gun Izarayelri. Ŋgerzah hi̧ niri ku ɓa gun yeri, ke hi̧ niri riŋ ɗina ye, ke ŋga̧h ɓayri ziŋ niri, ke ɓaŋ mbete bolkusol ye kan ndɔk woyri, ke hi̧ ku gi ke fe hɔlna vbeh ɓa fe puhna dim ni keni, ke wah ɓayri ziŋ niri, 5zih woyri dim Ŋgerzah ɓa záh woyri, dara mí ké ɓil mi̧hri woyri, Ŋgermbay ti̧h ké ri. Tumbɔl hi̧ Ŋgerzah ɓay mgbɔkɔ ye, a ye ké-e ƴo tul feri riw sew ke sew.

Gelu munu.

6Kaŋaw ba, ɓay Ŋgerzah kew oh le ? Kew oh ya. Gun Izarayelri gbam ɓa gun Izarayel ya. 7Abaraham zih gun Izarayelri ra, gbam woyri ku ɓa mi̧hri ye ya. Ŋgerzah ba, ke wahɓay hi̧ Abaraham ɓahri se, sa̧w mi̧hri ké mi wahɓay hi̧ mu ra ɓa Isak9.7 Ɓayay na ɓil Mbete Sa̧w fe 21.12., 8sɔk ɓahri, ta ɓa gunri kú-u mbuŋ ke fe laɓna a sa̧w tusiɓa mí ɓa gun Ŋgerzah ya. Le gunri ké sa̧w woyri ɓa wahɓay mí ku ko niri ɓa gun yeri 9kandɔk wahɓayu ɓah hi̧ Abaraham ɓahri, sew a ɓoru ke nam a kari-ay le, mi él gi. Wu̧y wo Sara ba, ɓay ƴo ke gun wo̧ronzuk9.9 Ɓayay na ɓil Mbete Sa̧w fe 18.10,14 ke Mbete Galaɗri 4.21-31..

10Ta ɓa ɓay a a̧w kaŋto ya. Ɓay a ɓoru mí na-ay : Sew zih wahri Isak, wu̧y ye Rebeka ƴo ke ɓil sɔh ye. 11Ke fa̧h hore ya ɓáy. Ku ƴo ɓil mah woyri ɓáy, ku laɓ suki ya, ku laɓ kɔk fe ya, mí ɓay hi̧ kerɓay ké Ŋgerzah lek ɓay lu nzukri ɓa sa̧w ye ɓá si ke gelu gelu le, ke ɗi nzuk mbew. Ɗina-aw ta ɓa sa̧w fe laɓna nzuk ya, wara le sa̧w ɗina-aw ɓa a ye ké-e ɗi nzuk. 12Ke ɓah hi̧ Rebeka ɓahri se, gun pol ɓay laɓ pihna hi̧ toŋnafal9.12 Ɓayay na ɓil Mbete Sa̧w fe 25.23. 13kandɔk kú-u vbeh lewsa̧ ɓahri, law bi te sa tul Zakoɓ poŋ Esaw9.13 Ɓayay na ɓil Mbete Malachie 1.2-3..

14Kaŋaw ba, ɓay fe mí nah ɓah-u ɓáy le ? Ŋgerzah laɓ gelu ya le ? Ke laɓ gelu gaŋ. 15Lewsa̧ Moyiz ƴo vuh hi̧ Ŋgerzah ɓay fe laɓna gun Izarayelri sew kú-u laɓ yim nday hi̧ záh a ɓoru ra, Ŋgerzah ɓah hi̧ ni ɓahri, mi mgbá in ziŋ nzuk ké mi mgba in ziŋ ni. Mi kér seh nzuk ké mi ker seh ye9.15 Ɓayay na ɓil Mbete Exode 33.19. Mah-u 32 ke 33 sɔk ɓay sew ké gun Izarayelri laɓ yim nday hi̧ kɔk záh.. 16Kaŋ dale ɗina Ŋgerzah ra ta ɓa ŋgerna mini yihna nzuk pirmatul ya. Le ɓa law in Ŋgerzah. 17Sew faroŋ mbay Eziɓte a lewsa̧, ke kpuh tul ziŋ Ŋgerzah9.17 Ɓay tu ɓay law kpuhna faroŋ, mú ki̧ Mbete Exode 7.22., Ŋgerzah ɓah hi̧ ni ɓahri, sa̧wu mí, mi mbi mu ɓa mbay Eziɓte, ɓay sɔk keni huhrumun bi ké ta̧w wo, ɓay hi̧ riŋ bi ɓá mgbe ké tusiɓa gbam9.17 Ɓayay na ɓil Mbete Exode 9.16. Mahɓay na mah-u 7 si ka̧h mah-u 15., mí ke el kpuh law faroŋ. 18Kaŋ dale nzuk ké-e yih mgba in ziŋ ni, ke mgba in ziŋ nzuku. Nzuk ké-e yih kpuh law ye, ke kpuh law nzuku.

19Dale mu ɓáhri : « Ɓay fe mí ɓay ƴo tul wah ɓáy lo ? A ge mí mah mba fe ké Ŋgerzah lek le wo ? » 20Mi ɓah hi̧ mu ɓahri, a wo nzuk pirmatul, mu ɓa fe mí mu fah Ŋgerzah le wo ? Iri ɓay ɓah hi̧ nzuk-mboh ni ɓahri, ɓay fe mí mu mboh mi kaŋay le wo9.20 Ŋgerzah ɓah kaŋ ɓil Mbete Jérémie 18.1-6 ke Mbete Esaïe 29.16 ke 45.9 ke 64.7 sew ké gun Izarayelri kpuh tul ziŋ Ŋgerzah.  ?21Nzuk-mboh fe ɓa mbay tul pa̧y. Ke pa̧y mbew, ke kehr mboh iri ɓa fe gama. Ke kehr mboh iri nzuku a laɓ pihna a garu pi, ya le9.21 Ɓayay na ɓil Mbete Esaïe 15.16 ke 29.16 ke Mbete Jérémie 18.6. ?22-23Mí Ŋgerzah yih sɔk law fa̧hna ye, ke yih sɔk huhrumun ye, mí ke ik law kpu̧ru ké tul nzuk ké mah ya̧ haŋ fa̧hna ké-e lek ɓay vbar nzuku kandɔk iri, ɓay hi̧ nzuk a a̧yri ké mgba in ziŋ Ŋgerzah ɓá tu ahna riŋ ɗina ye kandɔk iri ké-e mboh ɓa fe gama kaŋ9.22-23 Mú ki̧ Mbete Rɔmri 11.32 ɓay tu ɓahri, Ŋgerzah vba kpaŋ ɗoŋ suya nzukri ɓay ƴah ful ya̧ a haniri.. Kú tu ɓay riŋ ɗina-u ké ku̧ tul woyri. Ke lek mgba inu lewsa̧ kaŋ.

24Kandɔkaw mí ke ɗi na ɗi. Ke ɗi na ké sakra sa̧w bi ziɓri kaŋto ya. Wara le ke ɗi na ké sakra sa̧wnzuk a ɓoruri pi, 25kandɔk ké Ŋgerzah ɓah ké ɓil mbete Ozeh ɓahri,

Mi ɗí sa̧wnzuk a ɓoruri kú-u ɓa sa̧w bi ya ɓa sa̧w bi,

nzukri ké tu law sana bi ya, mi ɗí niri ɓa maŋlaw bi9.25 Ɓayay na ɓil Mbete Osée 2.1 ke 2.25. .

26Mí ɓay ziɓri ba,

ké gel kú-u kaɓ ri, ku ɓah ɓay tul woyri ɓahri,

kú-u ɓa sa̧wnzuk ye ya ra, ku el ɓa sa̧w ye wara.

Ku ɗí niri ɓa gun Ŋgerzah Ŋgɔhnzuk9.26 Ɓayay na ɓil Mbete Osée 2.1 laɓ sew ké ziɓri kaɓ puh mgbal ké tusiɓa Babiloŋ. Ɓay dimna záh a ɓoru mí Ŋgerzah ni̧h niri ké tusiɓa Kana..

27Mí Ezay le ke vuh mun ye ɓay tul gun Izarayelri : Ku ŋgi̧ kandɔk sikɔkre kara tɔru ndi̧ kaŋto mí ɓay toŋu9.27 Ɓayay na ɓil Mbete Esaïe 10.22 ɓah ɓay sew ké gun Izarayelri ƴo tusiɓa Kana ɓáy, mí Ŋgerzah pih nzuk ŋgermuri ɓay dimna záh a ɓoru woyri., 28ɓayu ké Gaŋ tul feri riw ɓay laɓ bolkusol ye ɔh ké tusiɓa kandɔk ké-e lek gaŋ, 29kandɔk ké Ezay ɓah pol sa̧ ɓahri, gelke Gaŋ tul feri riw poŋ tɔr mi̧hri wah ya le, nah ná kandɔk nzukri kéSɔdɔm, nah tí̧h eŋ nzukri ké Gɔmɔr9.29 Ɓay tu ɓay nzukri ké Sɔdɔm ke nzukri ké Gɔmɔr le, í ki̧ Mbete Sa̧w fe 19..

30Kaŋ ba, ɓay fe mí nah ɓah-u ɓáy le ? Ɓay fe le sa̧wnzuk a ɓoruri ké ƴah ŋga̧h sal in ziŋ Ŋgerzah ɓa záh woyri ya, mí Ŋgerzah ba, ŋga̧h sal in ziŋ niri ɓa záh woyri dale, sa̧wu ɓa kanlaw tul Ŋgerzah ké ndɔk ye ɗɔr sal in ya. 31Gun Izarayelri ba, ku dih fal mbete bolkusol ké ŋga̧h niri lewsa̧ ziŋ Ŋgerzah, mí ku kew oh bolkusol ké-e ŋga̧h ziŋ niri ra. 32Ɓay fe mí ku kew le ? Ɓay fe le sa̧w ŋga̧h bolkusol ɓa kanlaw te sa tul Ŋgerzah ké ndɔk ye ɗɔr sal in ya, mí ku dih fal mbete bolkusol ra ker ɓahri se, ŋga̧hna-u ɓa sa̧w fe laɓna, mí kerɓay woyri hi̧ ku ɓe kasaw lihna9.32 Ɓayay na Mbete Rɔmri 4.3.33kandɔk kú-u vbeh ɓayu ɓil mbete Ŋgerzah lewsa̧ ɓahri, Í ko. Mi kan kasaw ké Siyoŋ gel fe puhna Ŋgerzah, ɓa kasaw-ɓe bɔk, ɓa mah kasaw lihna. Nzuk ké kan law sa tul kasaw ra le, su̧hru ta se ni ya9.33 Ɓayay na Mbete Esaïe 8.14 ke 28.16. Sewu-aw, ziɓri ƴah ful ya̧ mun woyri ke ru̧na woyri. Ku ɓahri, ku lek ɓay ke hul, mí Ŋgerzah ɓahri, nzuk ké kan law tul ye mí ɓay ti̧h ɓa suki..

10

1I ɓa yi̧n bi ɓil Ŋgermbay, mí kerɓay tul sa̧w bi gun Izarayelri na sa law bi. Mi ƴo vuh hi̧ Ŋgerzah ɓay ké hi̧ niri, kú ti̧h ɓil salɓay hul. 2Mi mah lu lakna ɓay woyri ɓahri, ku ri̧h si̧w ɓay tul Ŋgerzah gaŋ, mí ku ri̧h si̧wu dan tu sa̧wu. 3Sal in ké Ŋgerzah ŋga̧h ziŋ ziih Abaraham ra, guh law woyri ya. Ku ƴo leh ŋgerna woyri ke mun kaŋ. Ku sa hi̧ Ŋgerzah ɓá na ɓa mbay tul sal in ké-e ŋga̧h ziŋ ziihri ra ya. Ku ƴah ful ɓay na ɓa mbay tul sal inu, 4ɓayu ké bolkusol Ŋgerzah bal tul ɓayu ɓahri, Ŋgermbay ɓa mahsa̧w bolkusolu mí hi̧ Ŋgerzah ŋga̧h sal in ziŋ nzukri gbam ɓa záh woyri, a woyri kú-u kan law tul Ŋgermbay. 5Moyiz vbeh ɓay mahsa̧w bolkusol ké hi̧ Ŋgerzah ŋga̧h sal in ziŋ nzuk ɓa záh ye ra ɓahri se, nzuk ké ƴo tul ɓayu ɔh le, ke ƴo ke ɔkna ɓay tul bolkusolaw10.5 Ɓayay na ɓil Mbete Lévitique 18.5. Ŋgerzah sɔk gun Izarayelri ɓahri se, ko-ko kú mbi fe laɓna sa̧wnzukri ké ɗoŋ niri-aw. Ku ƴo tul ɓay ye le, ku káɓ ɓa suki.. 6Kaŋ le sa̧w ŋgá̧h sal in ziŋ Ŋgerzah ra ɓa kanlaw tul ye ké ndɔk ye ɗɔr sal inu ya, mí sal inu ɓah kandɔkay :

Ko-ko mú vbi law wo ɓahri10.6 Pɔl mbi ɓayu ɓil Mbete Deutéronome 8.17 ke 9.4. Ɓay ké Pɔl mbi ra, ke ɓah ɔh ya mí ɔh tɔr ɓayu mí na-ay : Ko-ko mú ker ké ɓil law wo ɓahri, huhrumun bi ke ŋgerna bi mí ziŋ fe-ay.,

a ge mí ɓay hil si nunmbam gi ke Ŋgermbay le10.6 Mahɓayu ta ɓa gel kaɓna wo fal hul ya. Le Pɔl mbi ɓayu ɓil Mbete Deutéronome 30.11-14 ké sew Moyiz. Ɗerna-aw ra ɓa mbuŋna Ŋgermbay Zezu. Fal hul ye ke ti̧h ke puh záh. Sɔk ɓahri, pihna Ŋgermbay ɓay ya̧ nzukri laɓ ɔ-ɔh. Aŋay toŋ kan law tulu wara kaŋto. ?

Ɓayu mgba tul ɗerna Ŋgermbay gi tusiɓa-ay.

7Ko-ko mú vbi law wo ɓahri,

A ge mí ɓay ɗer si puh záhri ɓay ya̧ ɓay Ŋgerzah10.7 Ɓayay si mbew ke gun ɓay 10.6 síɓa-ay.  ?

Ɓayu mgba tul ti̧hna Ŋgermbay ké sakra záhri. 8Mí bolkusol ɓah ani le ? Ke ɓahri, ɓayu ƴo ɗih ya ké ta̧w wo, na nzak wo, na law wo pi10.8 Ɓayay si mbew ke gun ɓay 10.6 síɓa-ay.. Ɓayu mí ɓa ɓay law ké te sa tul sal in Ŋgerzah ké nah ka-kah-u ke riŋ Ŋgermbay 9ɓahri se, nzak wo ɓah ketina ké na ɓil law wo ɓahri, Gaŋ tul feri riw mí ɓa Zezu, law wo te tul ye pi, mí mu ɓahri se, Ŋgerzah ten ni ké sakra záhri ke pa̧ymun a foyu dale, mu ƴó ziŋ Ŋgerzah ɓa suki. 10Gelke law nzuk kan tul sal in Ŋgerzah le, Ŋgerzah ŋga̧h sal in ziŋ nzuku ɓa záh ye. Nzak nzuk ba, ɓah ketina ra le, ke ƴo ziŋ Ŋgerzah ɓa suki. 11Mbete Ŋgerzah ɓahri se, law nzuk ké te sa tul ye le, su̧hru ta se nzuku ya10.11 Ɓayay na ɓil Mbete Esaïe 28.16 ke Mbete Rɔmri 9.33.. 12Ɓa ra ziɓ mini sa̧wnzuk a ɓoru kara, gbam mah hani, ɓayu ké Gaŋ tul feri riw mbew, ke ƴo laɓ suki si wɔrɔk ziŋ nzukri gbam ké ɗi ni ɓa záh woyri. 13Kandɔkaw mí nzuk a suŋ suŋ ké ɗi Gaŋ tul feri riw le, nzuku ɓay ƴo ziŋ ni ɓa suki10.13 Ɓayay na ɓil Mbete Joël 3.5. Piyer mbi ɓah ké ɓil Mbete Fe laɓna Tempuki 2.21..

14Mí-aw ba, ani mí ku ɓay ɗi ni a ye kú-u kan law tul ye ya ɓáy le ? Ani mí ku ɓay kan law tul ye dan lah ɓay ké si tul ye le ? Nzuk-ka-kah ɓayu ta-a le, ku lah ani le ? 15Mí nzuk pih niri ya ba, ku ka-kah-u hi̧ nzukri ani le ? Kandɔk kú-u vbeh lewsa̧ ɓil mbete Ŋgerzah ɓahri, nzak pihna a suki ka̧h nzukri, gina gun nzak pihna-u ndɔh mbamba10.15 Ɓayay na ɓil Mbete Esaïe 52.7.. 16Nzak pihna-u ka̧h niri kara ta ɓa gbam woyri mí ku ya̧ ɓaysuki hul Ŋgermbay ya kandɔk Ezay ɓah lewsa̧ : Gaŋ tul feri riw, a ge mí kan law tul nzak pihna ké nah ka-kah-u ra le10.16 Ɓayay na ɓil Mbete Esaïe 53.1. Ɓayay ƴo sɔk ɓay koseh ké gun-laɓ pihna Ŋgerzah ko. ?17Kaŋ dale sa̧w kanlaw ra ur ke nzak pihna ké nzukri lah, mí nzak pihna-u ra, ɓa ɓay Ŋgermbay. 18Mi vbi ɓahri, nzak pihna ɓaysuki ra ka̧h ta̧w woyri ya le ? Nzak pihna-u ka̧h niri ka̧h gaŋ kandɔk ku-u vbeh ɓayu lewsa̧ ɓahri :

Kusol woyri mgbe ɓeleŋ ɓeleŋ ɔh tusiɓa gbam.

Nzak pihna woyri ya̧ gel ya̧h ya̧h ka̧h gbu̧h tusiɓa10.18 Ɓayay na ɓil Mbete Siŋ (Psaumes) 19.5..

19Mí a a̧w ba, mi vbi ɓahri, nzak pihna ɓay Ŋgermbay ka̧h gun Izarayelri ya ley ? Lewsa̧ kara ɓay hi̧ niri kú lah ɓay ye, Ŋgerzah hi̧ Moyiz ɓahri se, mi páhra wuri ɓay laɓ sere ɓay sa̧wnzukri ké na kpo̧k, mi sɔ́krɔ wuri ɓay laɓ haŋ fa̧hna ɓay tul sa̧wnzuk a kɔkuri10.19 Ɓayay na ɓil Mbete Deutéronome 32.21. . 20Kandɔkaw mí Ezay ŋgu̧h lɔkɔkɔ, ke ɓahri,

Sa̧wnzukri ké tu ƴah mi ya, ku ziŋ mi.

Mi ti̧h nun sa̧wnzukri ké tu vbi ɓay bi ya.

21Mí ɓay tul gun Izarayelri ba, ke ɓahri, nam ke nam mi ƴo ndar ndɔk bi ɗi keni sa̧wnzuk bi gun Izarayelri. Ku u̧m nun woyri, ku ma̧y ɓay ɓahna bi.

11

1Kaŋ dale mi ƴo vbi ɓahri, Ŋgerzah poŋ fal sa̧wnzuk ye gun Izarayelri ra po-poŋ le ? Kaŋ ya. A bi Pɔl ra mi ɓa gun Izarayel ké fál ndɔk Benzameh, mi ɓa mi̧hri Abaraham gaŋ. 2Ŋgerzah poŋ fal sa̧w nzuk yeri ké-e tu niri pol ra ya11.2 Ɓayay na ɓil Mbete 1 Samuel 12.22. Sewu ra gun Izarayelri fah Ŋgerzah. Ku goŋ ni ɓay ké mbi mbay hi̧ niri. Ŋgerzah mbi Sawul gun Izarayel a hani mbew ké fál ndɔk Benzameh. Pɔl mbi ɓay ɓahna Samuel gun nzak pihna Ŋgerzah sɔk ɓahri, ku poŋ Ŋgerzah kara, ke poŋ niri ya.. Ɓay Eli kú-u vbeh na ɓil mbete Ŋgerzah lewsa̧ ra, i tu ya le wo ? Eli vuh mun ye sek gun Izarayelri keni ké pol Ŋgerzah ɓahri,

3Gaŋ tul feri riw, ku i gun nzak pihna wori.

Ku vbar gel fe puhna wori.

Mi toŋ ke hȩk bi,

mí ku ƴah ful ɓay i mi11.3 Ɓayay na ɓil Mbete 1 Rois 19.10-14..

4Mí-aw ba, Ŋgerzah yih nzak Eli ani le ? Ŋgerzah yih nzak ye ɓahri : Mi kɔr nzukri sɔɗ sɔɗ boh gel toŋndɔk say (7.000) ƴo ri. A woyri-aw ku huk pol záh a ɓoruri ya. Záh ké ɓa Bahal kara ku huk pol ye ya11.4 Ɓayay na Mbete 1 Rois 19.18.. 5Kaŋ mí sew a aŋay kara ké sakra gun Izarayelri, Ŋgerzah kɔr mi̧hri ye ké riŋ ye kan tul woyri ƴo ri. Ɗina-u si mbew ke lawsuki ye. 6Kandɔk ké ɗina ye ur ke lawsuki ye ra dale, sa̧w ziŋu ta ɓa fe laɓna nzukri ya. Gelke sa̧w ɗina-u ur ra ke fe laɓna nzuk gaŋ le, lawsuki ye ra ta ɓa lawsuki ya.

7-8Le ɓayu ra na ani munu ? Sal in Ŋgerzah ké gun Izarayelri ƴah ke fe laɓna woyri ra ku ziŋ ya11.7-8 Ɓayay mah ke Mbete Rɔmri 9.31.. Gun Izarayel a ɓoruri ké riŋ Ŋgerzah na tul woyri ɓa záh woyri ba, ku zi-ziŋ. Gun Izarayel a a̧yri ké ziŋ ya ba, law woyri kpuh. Ɓayu guh law woyri ya kandɔk kú-u vbeh lewsa̧ ɓahri,

Ŋgerzah poŋ niri ɓil ndɔk záh a hani hi̧ tul woyri yih dik dik11.7-8 Ɓayay na ɓil Mbete Esaïe 29.10.,

nun woyri ko fe ya,

suk woyri lah ɓay ya pi kpu̧ru ka̧h guri-ay11.7-8 Ɓayay na ɓil Mbete Deutéronome 29.3 ke Mbete Esaïe 6.9..

9Daviɗ mbay a luki kara ɓah lewsa̧ si tul woyri ɓahri,

fe su̧na ti̧hmbih woyri ɓá ti̧h ɓa ndaw, ɓa kȩke, ɓa gburka, ɓa kpaŋndɔk woyri.

10Mí nun woyri ɓá sih nduŋ kú ko gel mba, tak woyri ɓá ra̧h ŋgole ŋgole11.10 Ɓayay na ɓil Mbete Siŋ (Psaumes) 69.23-24. Ɓayu mah ke Mbete Rɔmri 9.32, bolkusol Ŋgerzah kú-u nda giri fe laɓna woyri ti̧h ɓa fe lihna..

11Mi vbi ɓahri, ɓé tul bɔk woyri ɓa lihna wu̧m ley ? Ɓé tul bɔk woyri-aw bale, selna ka̧h keni ké ta̧w sa̧wnzuk a ɓoruri mí Ŋgerzah ti̧h ɓa záh woyri. Selna-aw ƴo sɔkrɔ gun Izarayelri laɓ sere11.11 Í mgba Mbete Rɔmri 10.19 tuh ke gel ki̧na-ay.. 12Mí ɓé tul bɔk woyri ɓa fe ziŋna sa̧wnzuk tusiɓari gbam, él fal woyri gi ke suki ké ta̧w sa̧wnzuk a ɓoruri ra wa, ɓay na ani ɓáy hi̧ sa̧wnzuk a ɓoruri gelke ku lek gel kaɓna woyri guk guk ké ta̧w Ŋgerzah ba ? Ɓay ndɔh mbamba.

13Wara mí-i ƴo ɓah hi̧ wuri sa̧wnzuk a ɓoruri kandɔkay : Ké mi ɓa gun nzak pihna si ta̧w sa̧wnzuk a ɓoruri ra le, sí ke ɓay nzak pihna-aw mí-i vba̧ haŋ ɓilu. 14Vbá̧ haŋ bi-aw mi pahra keni gun Izarayelri kú-u ɓa mun hay bi ɓay kú laɓ sere. Ko ya le, a haniri ɓay ƴo ziŋ Ŋgermbay ɓayu. 15Ŋgerzah to suy woyri ma fal hi̧ sa̧wnzuk tusiɓari gbam mgba nzak nzaw ziŋ ni, mí ke el mgba gun Izarayelri ndɔk seɗe ba, ɓay na ani ɓáy le ? Ɓay na ɓa ɔkna hi̧ nzukri ké ɓay ti̧h ke hul wara. 16Tul fe pay ɓa fe Ŋgerzah le, tɔr fe payu gbam ɓa nunu a Ŋgerzah. Sa̧w kpuh ɓa fe Ŋgerzah le, nzakndɔk kpuh-u gbam ɓa nunu a ye pi11.16 Í mgba Mbete Esaïe 6.13 tuh ke gel ki̧na-ay.. 17Sa̧w nzuk biri ɓa nzakndɔk kpuh, mí ku kuŋ nzakndɔk a hani-uri ma fal dale, ku mbɔhlɔ mu a wo sa̧wnzuk a ɓoru ké mu ɓa nzakndɔk kpuh a kpah ké sakra-u, mí mu ƴo nzo boɗo ké sa̧wu hi̧ mbew. 18Ko-ko mú nda giri tul nzakndɔk a kuŋuri-aw. Mu ma-mah ɓay nda giri, mí ta ɓa a wo mú-u hɔl sa̧w kpuh-aw ya. Le ɓa sa̧wu mí hɔl mu.

19Dale mu ɓáhri, ku kuŋ nzakndɔk kpuhri ɓay mí soh mbɔhlɔ gel woyri.

20Ketina. Kuŋna woyri laɓ kandɔkaw ɓayu kú-u poŋ Ŋgermbay. A wo ba, ɓay kanlaw mú-u mbɔhlɔ kpuh. Le ful hú̧h tul wo ta-a. Mú ko tul wo ma. 21A ké Ŋgerzah kuŋ gun Izarayelri kandɔk nzakndɔk kpuh ra wa, ke mah kuŋ mu a wo nzakndɔk kpuh a kpah pi ya le ? 22Dale mú lah ɓay lawsuki Ŋgerzah ke ɓay kpuhna ye mbɔk. Kpuhna ye na tul nzukri ké lih, mí suki ye ƴo ziŋ mu. Mu kaɓ ɓil suki-aw ya le, ku ɓay kuŋ mu kandɔk nzakndɔk kpuhri-aw pi. 23Mí gun Izarayelri ɓá kaɓ ra ɓil law kpuhna woyri ya le, ku él mbɔhlɔ niri ɓáy. Ŋgerzah ƴo ke huhrumun ɓay el mbɔhlɔ niri ɓa foyu ɓáy. 24A wo ké sa̧w wo ɓa kpuh a kpah, ku mbɔhlɔ mu ké kpuh a ma̧-u, ani mí a woyri ké sa̧w woyri ɓa kpuh a ma̧-u ra ba, ku él mbɔhlɔ niri ké mahsa̧w woyri ya le ?

25Yi̧n biri, mi yih ɓay í tu sa̧wɓay ké Ŋgerzah mu̧h lewsa̧ rɔkɔ í ɗi mun woiri ɓa ru̧nari. Ɓay fe le law kpuhna gun Izarayel a haniri ra ɓay na kaŋ kpu̧ru ka̧h sew ké nzukri ké sa̧w woyri ɓoɗ ɓoɗ gbam ɓay mbu̧h ɓa sa̧w mbew ɔh dara ɓáy. 26Kaŋ mí nzukri gbam kú-u ɓa gun Izarayelri11.26 Ɓay tu fe ké kehr riŋ Zakoɓ ke riŋ Izarayel mú ki̧ Mbete Sa̧w fe 32.28. Izarayel ɓa riŋ ké Ŋgerzah tu keni Zakoɓ nam ké-e ŋga̧h ɓay ziŋ ni. Izarayel sɔk riŋ salɓay in. Zakoɓ ba, ɓa riŋ gun Izarayelri a sa̧w tusiɓa., ku ƴó ziŋ Ŋgerzah ɓa suki gaŋ, kandɔk kú-u vbeh lewsa̧ ɓahri, nzuk-ya̧ nzukri ɓay ti̧h ké Siyoŋ gi. Ke lú law-saŋ Ŋgerzah ké sakra mi̧hri Zakoɓ ma fal11.26 Ɓayay na ɓil Mbete Esaïe 59.20. . 27A a̧w ɓa salɓay ké mi ŋga̧h ziŋ niri ɓay laɓu sew ké mi nzóm ɓay ké tul woyri11.27 Ɓayay si ke Mbete Esaïe 27.9 ke Mbete Jérémie 31.33 pi..

28Fál ɓaysuki hul Ŋgermbay le gun Izarayelri ɓa nzukbaa ɓay tul woiri sa̧wnzuk a ɓoruri. Mí fál ɗina le ku ɓa gun sanari ɓay tul zih woyri 29ɓayu ké ɗina Ŋgerzah ke suki ké-e hi̧ ra vbiru ta-a. 30Lewsa̧ ra a woiri sa̧wnzuk a ɓoruri, i mba nzak Ŋgerzah, mí aŋay Ŋgerzah mgba in ziŋ wuri ɓay tul mbá nzak gun Izarayelri. 31Kandɔkaw mí aŋay ku mba nzak Ŋgerzah ɓayu ké Ŋgerzah mgba in ziŋ wuri, hi̧ ɓo a woyri kara Ŋgerzah ɓá mgba in ziŋ niri pi. 32Ŋgerzah vba̧ kpaŋ ɗoŋ nzukri gbam ɓil mbá nzak woyri ɓay ké mgba in ziŋ nzukri gbam.

33Ahna ndɔk Ŋgerzah, ru̧na ye, goso fe tuna ye si wɔrɔk wo.

Nzuk mah fakla salɓay ye ya,

nzuk ké mah faŋ mahful ye ka̧h gbu̧h ta-a11.33 Ɓayay si ke ɓay ké Mbete Job 5.9..

34A ge wara mí tu kerɓay Gaŋ tul feri riw le wo ?

A ge mí mah hew ni le11.34 Ɓayay na ɓil Mbete Job 15.8 ke Mbete Esaïe 40.13. ?

35A ge mí ta ni fe ɓay ké el puh mbɔlu le11.35 Ɓayay na ɓil Mbete Job 41.3. ?

36Ɓay fe le sa̧w feri gbam ur ké ta̧w ye,

ƴona woyri ɓa a ye, ɓay el ma ta̧w ye pi.

Kandɔkaw mí riŋ ɗina ɓa nzuku a ye sew ke sew. Gelu munu.

12

1Aŋay dale yi̧n biri ɓay law in Ŋgerzah ké-e mgba ziŋ na ra mi ƴo hew wuri keni : Í hi̧ mun woiri ɓa fe puhna a nunu12.1 Ɓayay si mbew yaŋ ke ɓay ké Mbete Rɔmri 6.6,12; 8.13.. Sam fe puhna-aw mah nun Ŋgerzah mí ke ya̧ ɓa pihna nzuk kani ké i laɓ hi̧ ni, ké si ke gelu gelu. 2Mí í ndɔl fe laɓna tukala a seway ya. Wara le í hi̧ Tempuki12.2 Ɓayay si mbew ke nzuk pirmatul a sa̧w Tempuki. Sa̧wu mí nzuk-sɔɓ mbete ten ɓay Tempuki ké gel ki̧na-ay. Mú ki̧ Mbete Rɔmri 8.26 ɓay lah-u. ɓá sɔɓ wuri í ru̧ ma pol pol ma. Le i ɓay tu fe ké law Ŋgerzah yih, i tú ke mun woiri law yihna ye na ɓa suki, ndɔ-ndɔh, ƴo gelu ɓa fe gama.

3Tumbɔl lawsuki ké Ŋgerzah laɓ ziŋ mi, mí-i ƴo ɓah hi̧ a ge ge ké sakra woiri ɓahri se, kerɓay nzuk a suŋ suŋ le ɓá hu̧h tul ya. Wara le a ge ge ɓá ko tul ye mah ke kerɓay a ru̧-u ké gi ke kanlaw tul Ŋgerzah ké-e wal hi̧ na mbew mbew 4Kandɔk ké mun nzuk ƴo ke kehrna ɓoɗ ɓoɗ ra mí kehrnari-aw le pihna woyri kara ɓoɗ ɓoɗ pi. 5Kaŋ pi mí a wah ké nah ɓa daɓa ra nah ɓa mun mbew ziŋ Ŋgermbay, mí nah mbɔhlɔ hani hani. 6Nzuk a suŋ suŋ le ɓay lawsuki Ŋgerzah mí ke hi̧ nzuku ŋgerna ɓoɗ ɓoɗ.

Ɓa ra ŋgerna-ten sa̧wɓay ké Ŋgerzah ɓaŋ ndoh ɓil law nzuk kara nzuku ɓá ten sa̧wɓayu si mbew ke kanlaw tul Ŋgerzah,

7ɓa ra ŋgerna-so nzukri kara ké so,

ɓa ra ŋgerna-sɔk fe kara ké sɔk,

8ɓa ra ŋgerna-hew nzukri kara ké hew,

ɓa ra ŋgerna-na ɓa balak nzuk kara ké zukru mun ya,

ɓa ra ŋgerna-nda pol nzukri ɓa suki ké hi̧ tul ɓilu,

ɓa ra ŋgerna-ker seh nzuk kara ké laɓ ke mun rihna.

9Law sana ta mbu̧h ke nzak seɗe ya dale,

fe a pipiri-u, ɓá na ɓa fe fu̧yna woiri. Suki le, ɓá na ɓa fe mbɔhlɔ wuri.

10Law in le, ɓá na ɓa fe ké hi̧ law woiri te tul hani. Hȩ́k hani ba, ɓá na ɓa fe ké i kpak hani tulu.

11Zayna law woiri ɓay laɓ suki ɓá na ɓa fe ké i ta ke zoh ɓilu ya, Tem ké mun woiri ɓá na ɓa fe ké ɗaŋ ké mun woiri kaɗ kaɗ, Ŋgermbay le, ɓá na ɓa nzuk ké i laɓ pihna hi̧ ni.

12Suki ké i geŋ, ɓá na ɓa fe law rihna woiri, koseh ké i ko, ɓá na ɓa fe ké i ƴo su̧h law ɓilu, ɓayri ké i ƴo ɓah ziŋ Ŋgerzah ɓá na ɓa fe laɓna ké i ƴo tulu kȩk,

13fe zɔklɔ ké ziŋ sa̧w nzuk Ŋgerzahri, ɓá na ɓa fe ké i ƴo ɓilu ziŋ niri, mgbá gahruri ndɔk seɗe ɓá na ɓa fe ké i takra laɓu pi.

14Í lu mgbɔkɔ ku̧ tul nzukri ké laɓ wuri koseh. Í lu mgbɔkɔ, í haɓ fe ya.

15Le nzukri ké ƴo ke law rihna, law woiri ɓá rih ziŋ niri. Nzukri ké ƴo vuh rew, law woiri ɓá se ziŋ niri.

16Í ko haniri mah hani, kó mun ɓa nzuk a luki ɓá ta-a. Í mgba̧hra ke ko̧hkori ma. Ko-ko í ko mun woiri ɓa ru̧nari.

17Mbɔl suya ba, puh ke suya ya,

kerɓay-laɓ suki hi̧ nzuk a suŋ suŋ gbam ɓá na ɓil law woiri hi̧ kú ko.

18Mahful ƴo ri ké fál ta̧w woiri le, í hi̧ ɗeŋ ɓá ƴo haŋsekle woiri ke nzukri gbam.

19Gun sanari dál baa ke mun woiri ɓá ta-a dale, í poŋ ful hi̧ law fa̧hna Ŋgerzah mí ɓá dal baa-u kandɔk kú-u vbeh lewsa̧ ɓahri, dál baa ɓa fe bi, mi sɔ́r mbɔlu12.19 Ɓayay na ɓil Mbete Deutéronome 32.35.. Kaŋ mí Gaŋ tul feri riw ɓah. 20Í dal baa ya, wara le ɗaka i nzukbaa woiri le, mú hi̧ ni fe su̧na. Kɔkmbih i ni, í hi̧ ni mbih. Láɓ kaŋaw ɓa fá̧h hȩkre hɔrɔ ke hɔrɔ-u ku̧ tul ye munu12.20 Ɓayay na Mbete Proverbes 25.21,22..

21Kandɔkaw mí suya ɓá mba tul wo ya. Mú mba tul suya ke suki ma.

13

1Ŋgerzah mí hi̧ lák mbay. Nzuk a a̧yri ké ƴo ri-ay, lák mbay woyri gbam ur ké ta̧w ye. Mí nzuk a suŋ suŋ le ɓá hȩk nzuk-lak tusiɓari. 2Nzukri ké kpuh tul ziŋ nzuk-lak tusiɓari le, ku mba nzak Ŋgerzah munu, mí nzukri ké ƴo kpuh tulaw ƴah salɓay ku̧ tul woyri ke mun woyri 3ɓayu ké nzuk-kuŋ salɓayri ta ɓa nzuk-se hȩkme ɓay nzuk-laɓ sukiri ya. Le ku ɓa nzuk-se hȩkme ké ta̧w nzuk-laɓ suyari. Mí mu sa ɓay hi̧ nzuk-lak tusiɓari ɓá se mu hȩkme ya le, mú laɓ suki, ku pír mu pir. 4Ɓay fe le ku ƴo laɓ pihna hi̧ Ŋgerzah ɓay suki wo. Mí mu laɓ suya le, hȩkme ɓá se mu. Ku uk mahwu̧y ndikpo ya. Ku ƴo laɓ pihna hi̧ Ŋgerzah le, ku uk ɓay sɔk keni law fa̧hna ɓay kuŋ salɓay tul nzukri ké laɓ suya. 5Sa̧wu mí su-su ɓay hȩk nzuk-lak tusiɓari ɓay salɓay kú-u kuŋu kaŋto ya. Le ɓay law a teh-u mí mu hȩk niri. 6Kandɔkaw mí í puh lampoh hi̧ niri pu-puh. A woyri ba, ku ƴo laɓ pihna hi̧ Ŋgerzah, ku ƴo poŋ mun woyri hi̧ pihna-u.

7Í hi̧ a ge ge le, fe ké-e vbi. Ɓa ra lampoh kara í hi̧ nzuk lampoh. Ɓa ra fe mbu̧hna kara í hi̧ nzuk fe mbu̧hna. Ɓa ra hȩkna kara í hȩk nzuk hȩkna. Ɓa ra rohna kara í roh nzuk-lak tusiɓari. 8Mbɔl ɓá na tul woiri ya. Mbɔl ƴo ri le, ɓá na ɓa mbɔl law sana ké i sa haniri. Nzuk ké sa nzuk a ɓoru le, ke ƴo tul bolkusol ɔh ke gelu gelu gbam. 9Bolkusol ɓahri se, mu mbí wu̧y mbaŋ wo ya, mu í hul ya, mu rí-riɓa ya, mu ɓáŋ law wo kan tul fe nzuk ya. Ɓayayri ke ɓay a ɓoruri gbam mbu̧h ma ɓil ɓay ké na-ay : Mu sá nzuk mbaŋ wo eŋ mun wo kaŋ. 10Law sana laɓ fe a se-u ziŋ mbaŋ wo nzuk pirmatul ya. Law sana mí bal tul ɓay bolkusol.

11Kaŋ mí i tu wuri tu, sewu ka̧h da, ɓa sa̧wseh tóm ke nam woiri ɓay kaɓ ke nun mí na-ay. Ur ke seh ké nah kan law tul Ŋgermbay, nah ziŋ wahɓay pa̧ymun a foyu. Aŋay le ziŋu ɗih mba. 12Suŋ sih mí gel fa̧h hoh.

Tipele ɗih ziŋ na mba.

Náh lur wuri fe laɓna tirim,

náh ndoh wuri gel tehna ɓa fe rem wah.

13Náh si wuri siŋ sina ké si ke se-seh-aw ma.

Yim nday ɓá ta-a, tá yim ɓá ta-a, mbí hani ɓa riɓa ɓá ta-a, lɔ́m hani ɓá ta-a, ɓál hani ke sere kara ɓá ta-a pi.

14Dale í mbi wuri Gaŋ tul feri riw, a ye Ŋgermbay Zezu í ndoh ni ɓa gar riŋ ɗina woiri.

Í lu kerɓay-laɓ fe ké voh ɗaka haymun woiri ma fal.

14

1Í ya̧ nzukri ké kan law tul Ŋgermbay ké kanlaw woyri ŋger ya. Í ya̧ niri dan fah hani tul kerɓay woyri. 2Nzuk-kan law a hani kan law tul Ŋgermbay ɓahri, fe su̧na a suŋ suŋ gbam mah su̧na. Nzuk-kan law a ɓoru ké kanlaw ye ŋger ya ba, ke lak ɓa gahay14.2 Kerɓay ké Pɔl yih ɓay sɔk ké gelay ɓahri, ziɓri lak hay a hani le, ɓay gboh niri si vul kani Ŋgerzah. Mí ké ta̧w karaŋri ba, ɓay sa̧w záh woyri, ku lak hay a hani ya pi. Mí mu kan law tul Ŋgermbay le, fe sa̧w wo a suŋ suŋ ta ɓeɓ mu ya ɓay fe le, sa̧w nzuk-kan lawri ɓa sa̧w Ŋgermbay Zezu wara.. 3Nzuk-kan law a a̧y ké ƴo su̧ feri gbam ra ɓá ko mbaŋ ye ké lak gahay ɓa fe a garu ya. Mí a ye ké-e ƴo lak gahay kara law ye ɓá laɓ ɓay kan tul mbaŋ ye ya a ye ké-e poŋ sa̧w fe laɓna sa̧w ye mí ke ko fe su̧na a suŋ suŋ mah su̧na ra. Ŋgerzah ya̧ ni ya̧-ya̧. 4A wo ra mu ɓa ge mí law wo laɓ ɓay kan tul gun kaɓna nzuk le ? Gun kaɓna ra ƴo ɓa kpuh-u mini ke lih kara ɓa ɓay bahgaŋ ye munu. Mí ke ƴo-u gaŋ ɓayu ké Gaŋ tul feri riw ƴo ke huhrumun hi̧ ni, ké ƴo.

5Nzuk-kan law tul Ŋgermbay a hani-u ko nam ti̧hmbihri mba tul nam a ɓoruri. Mbaŋ ye ba, ko namri riw mah hani. A ge ge le ɓá ƴo tul kerɓay ye kerɓay ye. 6-7Nzuk-kan law tul Ŋgermbay ké hȩk nam a haniri ɓa nam a luki ra, ke hȩk ɓay tul Gaŋ tul feri riw. Mbaŋ ye ké ko fe su̧na a suŋ suŋ mah su̧na ra, ke su̧ ɓay dim keni Gaŋ tul feri riw, ke el ke tumbɔl hi̧ Ŋgerzah. Mí nzuk-saŋ fe su̧na a haniri kara ke saŋ ɓay dim keni Gaŋ tul feri riw, mí ke el ke tumbɔl hi̧ Ŋgerzah pi, ɓayu ké sakra wah-ay nzuk a suŋ suŋ kaɓ tukala ɓay tul ye ya. A ge ge ké hu kara hul ye ta ɓa nzuku a ye ya pi. 8Nah kaɓ tukala, sa̧w kaɓna wah ɓa Gaŋ tul feri riw. Mí nah hu kara nah hu ke riŋ Gaŋ tul feri riw. Ɓay fe le nah kaɓ ke nun mini nah hu kara nah ɓa nunu a Gaŋ tul feri riw. 9Sa̧wɓay hul Ŋgermbay ke ti̧hna ye ke pa̧ymun a foyu hi̧ ke na ɓa Gaŋ tul hulri ke nzuk a ƴo ke ɔknari riw14.9 Zezu ɓah ɓil Mbete Luk 9.59,60 ɓahri, hulri ɓá gɔr hulri. Le hulri ɓa nzukri ké kan law tul ye ya. Nzukri ké ƴo ke ɔkna ɓa nzukri ké kan law tul ye. Ku hu kara, ɔkna Ŋgerzah na tem woyri. Í ki̧ Mbete Za̧h 3.16-17 ɓay lah-u pi..

10A wo mu ɓa ge mí law wo laɓ ɓay kan tul yi̧n wo lo ? A wo-ay ba, mu ɓa ge mú-u ko yi̧n wo ɓa fe a garu le ? Ɓayu ké riw wah, nah ɓay si ndiseŋe Ŋgerzah. 11Ku vbeh lewsa̧ ɓahri, na ani ani gaŋ kara mi kaɓ ke nun, a bi Gaŋ tul feri riw mi ɓah kaŋ. Nzukri gbam ɓay huk pol bi, ku pír Ŋgerzah ke nzak woyri ɓahri, mi ɓa Gaŋ tul feri riw14.11 Fe ki̧na-u na ɓil Mbete Esaïe 49.18 ke 45.23. Í mgba Mbete Filipiri 2.10-11 tuh ke gel ki̧na-ay pi.. 12Kaŋ mí a ge ge ké sakra wah ɓay ki̧ fal fe laɓna ye ke mun ye hi̧ Ŋgerzah.

13Dale náh hi̧ law wah ɓá laɓ ɓay kan tul mbaŋ wah ya. Le í hi̧ law woiri ɓá mgba ɓay ké na-ay ma : Í ɓaŋ kasaw-ɓe bɔk kan pol yi̧nri ya, í hɔl ndaw lihna kan pol yi̧nri ya. 14Mi tu-tu, a bi ké mi ƴo mbew ziŋ Gaŋ tul feri riw a ye Zezu, kerɓay bi-ay ƴo gelu : Fe su̧nari gbam mah nun ye mah. Mí nzuk ké ko fe a hani-u mah nun ye ya le, fe-u mah nun ya hi̧ nzuku gaŋ ba. 15Gelke fe su̧na wo a hani ɓeɓ law yi̧n wo le, siŋ sina ké mu si-aw ra ɓa siŋ sina law sana ya. Fe su̧na wo ɓá zi yi̧n wo ɓil ɓeɓna ya. A ye ra Ŋgermbay hu ɓay tul ye.

16Dale nzukri ɓá ɓal suki woiri-aw ya. 17Puh lakna Ŋgerzah-ay ɓa ɓay fe su̧na ya, ɓa ɓay fe nzona ya. Le ɓa ƴó ke Ŋgerzah ɓa záh nzuku, ɓa ɗeŋ, ɓa law rihna ké ur ké ta̧w Tempuki. 18Nzuk ké ƴo laɓ pihna-u hi̧ Ŋgermbay kandɔkaw, ke rih law Ŋgerzah rih. Nzukri ba, pir ni pir. 19Kaŋ le náh ƴah wuri siŋ sina ké si mah hani ke ɗeŋ, ké hi̧ gunri ké ɓil kerpuh-u hu̧h ke haniri. 20Fáh hani tul fe su̧na ɓá ɓeɓ pihna ké Ŋgerzah laɓ ya. Ketina fe su̧nari gbam mah su̧na mah, mí fe su̧na ti̧h ɓa ɓay, ɓa ndaw hi̧ nzuk ké su̧ le, fe su̧na-u su ya. 21Kandɔkaw mí ɓay fe a a̧y ké hi̧ law yi̧n wo ruklu le, su-su ɓay mú gboh mun wo, mú lak hay ya mini mú nzo yim ya mini mú su̧ fe a hani ya ɓay hi̧ law yi̧n wo ɓá ruklu ya.

22Kanlaw wo ra mí mú ƴo keni ké nun Ŋgerzah. Nzuk ké law ye laɓ ɓay kan tul ye ke mun ya ɓay fe su̧na ké-e ko ɓa suki ra pol tehna Ŋgerzah ƴo ziŋ nzuku. 23Mí salɓay mgba tul nzuk ké law ye nzah ɓay tul fe ké-e su̧. Ɓay fe le sú̧ fe-aw ur ke kanlaw tul Ŋgermbay ya. Dale fe laɓna a suŋ suŋ gbam ké ur ke kanlaw ya ra ɓa suya.

15

1A wah ké kanlaw wah tul Ŋgermbay lɔkrɔ da, mbɔl na tul wah ɓay so nzuk-kan lawri ké kanlaw woyri lɔkrɔ ya. Náh ƴah ɓay tul wah ya. 2Ké sakra wah a ge ge le ɓá ƴah suki ɓay tul mbaŋ ye ɓay hi̧ sa̧w in Ŋgermbay ɓá hu̧h ɓa mun ké mbew ɓa suki, 3ɓayu ké Ŋgermbay ƴah ɓay tul ye ya kandɔk kú-u vbeh ɓay ɓahna ye lewsa̧ ɓahri, Ŋgerzah, farna ké nzukri far mu ra ku̧ tul bi15.3 Ɓayay na ɓil Mbete Siŋ (Psaumes) 69.10.. 4Ɓayri kú-u vbeh ɓil mbete Ŋgerzah lewsa̧-aw, ku vbeh ɓa fe firma hi̧ na le, hewna ke sú̧h law ké nah ziŋ ɓil mbete-ay ra ƴo hi̧ na ɓaŋ law kan tul suki ké ƴo geŋ na. 5Ŋgerzah, a ye ké-e ɓa sa̧w hewna ke sa̧w sú̧h law ɓá hi̧ wuri law mbew ké si mbew ke law Mbay Zezu 6ɓo law mbew ke kusol mbew woiri-aw í loŋ keni riŋ Ŋgerzah a ye bah Ŋgermbay Zezu Gaŋ wah.

7Sa̧wu mí í mgba wuri hani ma law kandɔk Ŋgermbay ké mgba wuri ma law ye ɓay riŋ ɗina Ŋgerzah. 8Mi ɓahri se, Ŋgermbay ti̧h ɓa gun-laɓ pihna hi̧ sa̧wnzuk Ŋgerzah a woyri gun Izarayelri ɓay tul ketina Ŋgerzah. Pihna mgbal Ŋgermbay hi̧ wahɓayri ké Ŋgerzah ŋga̧h ziŋ zih woyri laɓ ɔh ke gelu gelu. 9Ɓay tul law in ye, ke ti̧h ɓa gun-laɓ pihna hi̧ sa̧wnzuk a ɓoruri pi mí riŋ Ŋgerzah loŋ keni kandɔk kú-u vbeh lewsa̧ ɓahri, sa̧wu mí a bi Ŋgermbay mi ɓáh ketina wo ké sakra sa̧wnzuk a ɓoruri, mi ɗí siŋ loŋ riŋ wo15.9 Ɓayay na ɓil Mbete Siŋ (Psaumes) 18.50 ke Mbete 2 Samuel 22.50.. 10Ku vbeh ra ɓáy ɓahri, a woiri sa̧wnzuk a ɓoruri, í zay mun ziŋ gun Izarayelri ké ɓa sa̧wnzuk Ŋgerzah15.10 Ɓayay na ɓil Mbete Deutéronome 32.43.. 11Ra ɓáy, a woiri sa̧wnzukri riw, í pir wuri a ye Miƴori. A woyri nzukri gbam, í dim wuri ni, riŋ ye loŋ ɗik ɗik15.11 Ɓayay na ɓil Mbete Siŋ (Psaumes) 117.1.. 12Ezay gun nzak pihna Ŋgerzah a lewsa̧ ɓah ra ɓáy ɓahri se, gun ké mi̧hri Zeseh15.12 Zeseh ɓa bah Daviɗ mbay a luki. Ké mi̧hri ŋgermbay Daviɗ mí Ŋgermbay Zezu ti̧h ké ri. Í ki̧ Mbete 1 Samuel 16.1-13.ɓay ti̧h ɓa tul. Ke lák mbay tul sa̧wnzuk a ɓoruri, mí ku ɓáŋ law te tul suki ké ur ké ta̧w ye15.12 Ɓayay na ɓil Mbete Esaïe 11.10.. 13Kandɔkaw mí Ŋgerzah nzuk sa̧w suki-aw ɓá hi̧ law rihna ke ɗeŋ ya̧ mun woiri gbam, a woiri ké law woiri te sa tul ye hi̧ law woiri mbah zɔk gbɔh gbɔh ke suki ké i ƴo geŋu ke huhrumun Tempuki.

14A bi ke mun bi kara mi tu ɓay woiri te-teh, yi̧n biri. Law woiri mbah ke suki, sam fe tunari ɓoɗ ɓoɗ gbam poh wuri ya, i ma-mah ɓay hew haniri. 15-16Bale mi ŋgu̧h lɔkɔkɔ vbeh ɓay a haniri ɓil mbete-ay ɓay law suki ké Ŋgerzah laɓ ziŋ mi ɓa dúm law hi̧ wuri. Mi ti̧h ɓa gun-laɓ pihna Mbay Zezu hi̧ sa̧wnzuk a ɓoruri. Pihna bi-aw ɓa pihna nzuk kani. Fe pihna kani bi ɓa ɓaysuki Ŋgerzah ké si tul hul Ŋgermbay hi̧ Ŋgerzah ya̧ keni sa̧wnzuk a ɓoruri ɓa fe puhna ké Tempuki lek mah nun ye. 17Kaŋ mí ké mi ƴo ke Mbay Zezu ɓa gun-laɓ pihna ye ra, mi vba̧ haŋ keni ké pol Ŋgerzah. 18-19Mi ŋgu̧h lɔkɔkɔ ɓah ɓay mbew yaŋ, mi ɓah ɓay pihna Ŋgermbay ké-e mbi keni mun bi hi̧ sa̧wnzuk a ɓoruri ɓá lah nzak ye mí-i ŋgu̧h tulu. Ke ƴo laɓ pihna ye ke ɓay pi ke fe laɓna pi ke fe saŋri pi ke huhrumun Tempuki pi. Kandɔkaw ɓaysuki hul Ŋgermbay ra mi ka-kah-u par par ur ke Zurusalem sa̧ ka̧h keni tusiɓa Iliri gbam. 20Wara mí-i taw mun bi si ka-kah ɓaysuki-aw ke gelri ké lah riŋ Ŋgermbay ya ɓáy, ɓay rɔkɔ mí mboh vul bi ké tul diŋ vul ké nzuk a ɓoru ti. 21Mí mi si sina kandɔk kú-u vbeh ɓayu lewsa̧, sa̧wnzuk a a̧yri kú-u sɔk niri nzak pihna ya, ku ɓay ko ni. Sa̧wnzuk a a̧yri ké lah nzak pihna ké si tul ye ya, ɓay lah-u15.21 Ɓayay na ɓil Mbete Esaïe 52.15.. 22A a̧w mí gboh mi bɔk ŋgi̧-ŋgi̧ ɓay si ta̧w woiri.

23Mí aŋay ba, pihna bi ɔh ké fál kɔrayri da. Laɓ mbihmbam ŋgi̧-ŋgi̧ law bi yih ɓay si ta̧w woiri. 24Mi yih kalna bi ma Espa̧y le, mi kó wuri, mi káɓ ziŋ wuri ndi̧ ɓay hi̧ law bi ɓá voh dara í pih mi ma pol ɓáy. 25-26Mí aŋay ra sa̧wnzuk Ŋgerzah ké tusiɓa Maseduwan ke tusiɓa Akay pih mi ma Zurusalem ke nzak pihna ɓay hi̧ sa̧w nzuk Ŋgerzahri ké ri. 27Ku ƴo ke law rihna pih mi ke fe ziŋna woyri hi̧ mbaŋ woyri ké Zurusalem ké ƴo ɓil koseh ɓayu ké wal fe ziŋna woyri-aw, ku ko ɓa mbɔl ké tul woyri. Ku tu ɓahri se, sa̧w fe samna a suki kú-u ziŋ ke Tempuki ti ké ta̧w gun Izarayelri le, ɓa mbɔl ké tul woyri kú-u puh-u hi̧ Ŋgerzah ɓa law mbew ziŋ niri. 28Kaŋ mí-i ka̧h ke fe hi̧na woyri-ay ɓa suki, mi ɔh nzak pihna bi-ay le, mi tɔ́r si Espa̧y. Sina bi-aw mi kál ké ta̧w woiri. 29Mi tu-tu, mi ká̧h ta̧w woiri. Ka̧hna bi-aw ɓa baw mgbɔkɔ Ŋgermbay mí-i si keni. 30Le mi ƴo goŋ wuri yi̧n biri ke riŋ Gaŋ wah Ŋgermbay Zezu ke law sana Tempuki, í ruh ŋgermu ziŋ mi ké ɓil góŋ Ŋgerzah woiri ɓay tul bi, 31ɓay mí ti̧h ké ndɔk nzuk tul kpuhnari ké tusiɓa Zude ɓa suki pi, ɓay sa̧wnzuk Ŋgerzah ké Zurusalem ɓá ya̧ sona-ay ra ke law rihna pi. 32Dara mí í goŋ Ŋgerzah ɓay seh ké-e poŋ ful hi̧ mi ka̧h ta̧w woiri le, mí ɔk mun bi ndi̧ ké ta̧w woiri ke law rihna. 33Ŋgerzah ƴo ziŋ wuri gbam, a ye nzuk sa̧w ɗeŋ, gelu munu.

16

1Ké ɓil mbete-ay, mi ƴo sɔk wuri nzuk-so sa̧w nzuk Ŋgermbayri ké kaɓ Seŋkere, a ye Fehbe ké ɓa yi̧n wahri a wu̧yu. 2Ke ka̧h le, í ya̧ ni ndɔk seɗe kandɔk ké i ɓa nzukri ké ƴo mbew ke Gaŋ tul feri riw, í ya̧ ni mah ke riŋ ɗina sa̧w nzuk Ŋgerzahri. Í gi ɓel ye so ni ke pihna ye. A ye ra ke so gbɔrɔ nzukri ŋgi̧ mbamba dara mí a bi pi. 3Í vah Pirisil ke wah ye Akila, ku ɓa bɔh pihna Mbay Zezu ziŋ mi pi. 4Ɓay ya̧ ɔkna bi, ku poŋ mun woyri hi̧ hul. Mí ta ɓa a bi ke hȩk mí-i el ke tumbɔl hi̧ niri ya. Le sa̧w in Ŋgermbay kú-u ƴo mbu̧h hani gelri ɓoɗ ɓoɗ ké sa̧w woyri ɓoɗ kara, ku el ke tumbɔl pi. 5Í vah sa̧w in Ŋgermbay kú-u mbu̧h hani ké kerpuh Pirisil ke Akila.

Í vah maŋlaw bi Epayneɗ ké ɓa nzuk-kan law tul Ŋgermbay a titilu ké tusiɓa Azi.

6Í vah Mari, ke ta̧h ké tul woiri mbamba. 7Í vah nzuk in biri Adronikus bɔh mgbal bi a wo̧ro-u ke Zani bɔh mgbal bi a wu̧yu. Ké haŋsekle gun nzak pihna Ŋgermbayri riŋ woyri mgbe. Ku ƴo ke Ŋgermbay dara mí-i gi fal ɓáy.

8Í vah maŋlaw bi Ampiya. Nah ƴo mbew ke Gaŋ tul feri riw.

9Í vah Urban ké-e ɓa bɔh pihna Ŋgermbay ziŋ na, í vah maŋlaw bi Istakus pi.

10Í vah Apele ké-e sɔk mun ye ɓa nzuk-kan law tul Ŋgermbay ké ɓil kosehri. Í vah Aritobil ke nzuk kerpuh yeri.

11Í vah nzuk in bi Heredoŋ. Í vah kerpuh Narki kú-u ƴo mbew ke Gaŋ tul feri riw.

12Í vah yi̧n bi a wu̧yuri Turfi-ana ke Turfosi. Ku ta̧h ɓay tul Gaŋ tul feri riw mbamba. Í vah Pirisiɗ yi̧n bi a wu̧yu. A ye ke ta̧h ké tul Gaŋ tul feri riw mbamba pi.

13Í vah Rufus, riŋ Gaŋ tul feri riw ɗi tul ye. Í vah mah ye ké ɓa mah bi pi.

14Í vah Asikitu, Flegon, Herme, Patoba, Herma ke yi̧n woyri gbam ké ƴo ziŋ niri.

15Í vah Felogo ke Zuliya, Narus ke manah ye, í vah Olipa ke sa̧w nzuk Ŋgerzahri gbam ké ƴo ziŋ niri. 16Í vah haniri ke law in a teh-u. Sa̧w in Ŋgermbay ké gelri gbam vah wuri.

17Mi ƴo hew wuri yi̧n biri, í ko tul woiri ɓay nzukri ké ƴo gbur sa̧w nzuk Ŋgermbayri. Ku hɔl ndaw. Fe kú-u firma nzukri reh ɓoɗ ke fe firma ké i ti keni dale, í ɗi-ɗih ziŋ nzukawri-aw. 18Sam nzuk a kandɔkawri ku laɓ pihna Ŋgermbay a ye Gaŋ wah ra ya, ku ƴo ƴah ɓil woyri kaŋto. Ke nzak pa̧na ke ɓay a voh-u woyri mí ku rah keni law nzukri ké ru̧ ya. 19Hȩkna ké i hȩk Ŋgermbay, mberemu ya̧ gelri gbam. Kaŋ mí mi ƴo laɓ mun rihna ɓay tul woiri dale, mi yih ɓay í tu wuri fe laɓna suki, í tu fe laɓna suya ya. 20Ŋgerzah nzuk-hi̧ ɗeŋ ƴo ɗih ya ɓay vbar tul nzukbaa ké ɓa mbay záh tukala ké huh bɔk woiri. Lawsuki Gaŋ wah Ŋgermbay Zezu ƴo ziŋ wuri.

21Bɔh pihna bi Timote vah wuri dara mí nzuk in biri Lukus, Zasoŋ, Sipator pi. 22A bi Tertus ké mi ɓa nzuk fe vbehna mbete Pɔlay ra, ké mi ƴo mbew ke Gaŋ tul feri riw ra mi vah wuri pi. 23Gayus nzuk vul gahru bi Pɔl ké sa̧w in Ŋgermbay a gelay gbam mbu̧h ma puh ye vah wuri. Arasi, nzuk ŋgomna ké mbek fe ziŋna puh ke yi̧n wahri Kartus vah wuri pi. 2416.24 Gel ki̧na-ay ta ɓil mbete Ŋgerzah ya.

25-27A ye Ŋgerzah ké-e ƴo ke huhrumun hi̧ í ƴo ɓa kpuh-u ŋgi̧w ŋgi̧w,

a ye ké-e ƴo ke huhrumun hi̧ í ƴo ɓa kpuh-u mah ke nzak pihna ɓaysuki hul Ŋgermbay Zezu ké-e ndoh ndɔk bi,

a ye ké-e ƴo ke huhrumun hi̧ í ƴo ɓa kpuh-u mah ke sa̧w ɓaysuki-u ké mu̧h lewsa̧ mí aŋay ten mun ké gel a teh-u,

a ye ké-e ƴo ri sew ke sew mí ke ten sa̧w ɓayuki ké fe vbehna gun nzak pihna a lewsa̧ri kandɔk ké-e pih bolkusol ye ɓay hi̧ sa̧wnzuk a ɓoruri ɓá tu le, kú lah nzak ye ɓay law woyri ké te tul ye,

ru̧na ɓa nzuku a ye, ke ɓa Ŋgerzah mbew yaŋ.

Riŋ ɗina ye mgbe ɓay tul Ŋgermbay Zezu sew ke sew, gelu munu.