Mbete Matiye

Mbete vbehna Matiye ké sɔk Zezu ɓa Ŋgermbay

1

1Ɓay Ŋgermbay Zezu1.1 Í mgba Mbete 2 Samuel 7.4-19, Mbete Sa̧w fe 12.1-3; 18.1-15; 21.1-6 tuh ke gel ki̧na-ay., ke ɓa gun zih Abaraham, ke ɓa gun zih ŋgermbay Daviɗ. Sa̧w in ye mí na-ay :

2Abaraham mbuŋ Isak,

Isak mbuŋ Zakoɓ,

Zakoɓ mbuŋ Zuda ke yi̧n yeri.

3Zuda mbuŋ Peres ke Zara, mah woyri ɓa Tamar1.3 Ɓay tu ɓay Tamar, í ki̧ Mbete Sa̧w fe (Genèse) mah-u 38..

Peres mbuŋ Heserom,

Heserom mbuŋ Aram.

4Aram mbuŋ Aminadaɓ,

Aminadaɓ mbuŋ Nasoŋ,

Nasoŋ mbuŋ Salmoŋ.

5Salmoŋ mbuŋ Bowaz, mah ye ɓa Rahaɓ.

Bowaz mbuŋ Obeɗ, mah ye ɓa Ruɗ1.5 Ɓay tu ɓay Ruɗ, í ki̧ Mbete Ruth..

Obeɗ mbuŋ Zeseh.

6Zeseh mbuŋ Daviɗ a ye ŋgermbay.

Daviɗ ba, mbuŋ Salomoŋ, mah ye ɓa wu̧y kaŋpele Yuri1.6 Ɓay tu ɓay Yuri, í ki̧ Mbete 2 Samuel mah-u 11..

7Salomoŋ mbuŋ Robowam,

Robowam mbuŋ Abiyah,

Abiyah mbuŋ Asaf.

8Asaf mbuŋ Zosafaɗ,

Zosafaɗ mbuŋ Zoram,

Zoram mbuŋ Oziyas.

9Oziyas mbuŋ Zotam,

Zotam mbuŋ Ahaz,

Ahaz mbuŋ Hezekiya,

10Hezekiya mbuŋ Manase,

Manase mbuŋ Amos,

Amos mbuŋ Zosiyah.

11Zosiyah mbuŋ Zekoniyah ke yi̧n yeri.

Ke sew lák mbay Zekoniyah a ye mbay ziɓri, nzuk Babiloŋri fa̧h gun Izarayelri-aw ɓa mgbal si tusiɓa woyri.

12Fal fá̧h gun Izarayelri si puh mgbal ké Babiloŋ mí gun Zekoniyah1.12Ɓay tu ɓay gun Zekoniyah, í ki̧ mbete 1 Chroniques 3.15-16. Gun Zekoniyah ɓa Zehoyakim ké ɓil mbete 1 Chroniques 3.15, mí sa̧w nzak tu riŋ gun Zekoniyah ɓa Zekoniyah pi. Sa̧wu mí nzuk-sɔɓ mbete vbeh ɓa gun Zekoniyah ɓay hi̧ karaŋri ɓá lah ɓa gah-u. mbuŋ Salatiyel,

Salatiyel mbuŋ Zorobabel.

13Zorobabel1.13Zorobabel ƴo sakra nzukri ké el ke puh mgbal ké Babiloŋ. Ɓay ye na ɓil Mbete Esdra 2.2 ke 3.3. mbuŋ Abiyuɗ,

Abiyuɗ mbuŋ Eliyakim,

Eliyakim mbuŋ Azɔr.

14Azɔr mbuŋ Sadɔk,

Sadɔk mbuŋ Akim,

Akim mbuŋ Aliyuɗ,

15Aliyuɗ mbuŋ Eliyazar,

Eliyazar mbuŋ Matan,

Matan mbuŋ Zakoɓ.

16Zakoɓ mbuŋ Zezeɓ wah Mari, Mari mbuŋ Zezu a ye ké riŋ ɗina Ŋgermbay kan tul ye.

17Kaŋ mí kí̧ fal zih yeri ur ke tul Abaraham si ka̧h tul Daviɗ, ku ki̧ ɓa boh falu niŋ. Ur ke tul Daviɗ si ka̧h sew kú-u fa̧h gun Izarayelri si mgbal ké tusiɓa Babiloŋ, ku ki̧ sa̧w zih yeri ɓa boh falu niŋ. Ur ke sew kú-u fa̧h gun Izarayelri ɓa mgbal si tusiɓa Babiloŋ si ka̧h tul Ŋgermbay, ki̧na-u ɓa boh falu niŋ.

18Ɓay mbuŋna Ŋgermbay Zezu ti kandɔkay : Mah ye Mari ɓa wu̧y mbana Zezeɓ. Dara kú ya̧ hani le, Mari ya̧ ɓil. Sa̧wu ɓa Tempuki. 19Zezeɓ ba, tu sa̧w-ya̧ ɓil Mari ya. Ke ɓa nzuk ké tu Ŋgerzah ɓa záh ye, mí ke sa ten ɓay yá̧ ɓil Mari ké gel daɓa ya rɔkɔ ké ɓaŋ su̧hru kan nun Mari. Kaŋ mí ke lek ɓay poŋ ni ɗeŋ. 20Zezeɓ ɓá ker ɓayaw bale, í ko, tem nzak pihna Gaŋ tul feri riw ti̧h nun ye ɓil lɔlɔ mí ɓahri : « Zezeɓ gun zih Daviɗ, mú laɓ hȩkme yá̧ Mari ɓa wu̧y wo ya ɓayu ké sa̧w gun ké na ɓil ye ɓa Tempuki. Gunu ɓa nzuk lawpuki. 21Mari ɓay mbuŋ gun wo̧ronzuk. Mu tú riŋ gunu ɓa Zezu ɓayu ké gunu ɓay ya̧ sa̧w in ye ziɓri a woyri gun Izarayelri hi̧ kú ti̧h ke ɓil suya. »

22Fe laɓna-uri gbam ti̧h hi̧ ɓay ké gun nzak pihna Ŋgerzah vbeh lewsa̧ laɓ ƴo gelu. 23Nzak pihna ra ɓahri, í ko, gun wu̧y tikla ɓay ya̧ ɓil, ke mbúŋ gun wo̧ronzuk, ku tú riŋ ye ɓa Emanuyel1.23 Ɓayay na ɓil Mbete Esaïe 7.14..

Emanuyel yih ɓahri, Ŋgerzah ƴo ziŋ na.

24Mí Zezeɓ tom ke nam. Ke ya̧ bolnzak tem nzak pihna Ŋgerzah ra. Ke ya̧ Mari ɓa wu̧y ye. 25Ke na ziŋ ni ya kpu̧ru ka̧h nam ké wu̧y ye mbuŋ gun ra. Mí ke tu riŋ gunu ɓa Zezu.

2

1-2Mbuŋna Zezu laɓ ké Beɗlehem ké tusiɓa Zude sew ké Eroɗ lak mbay ké tusiɓa-aw. Í ko. Nzuk fe konari ur ke tusiɓa a fál tí̧h seh gi ka̧h Zurusalem bale, ku vbi nzukri ɓay ɓahri : « Mbay ziɓri kú-u mbuŋ ni ké Zurusalemay wa, ke na fál suŋ le ? Nah ko gunwu̧y nunmbam ti̧h ké fál tí̧h seh sɔk na ɓay ye, mí nah gi ko ni ɓay dim ni. »

3Mbay Eroɗ ɓá lah ɓayaw bale, law ye ke law ŋgernzuk ziɓri gbam ké Zurusalem lu ɗuŋ ɗuŋ. 4Ke el mbu̧h ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzahri ke nzuk-sɔk mbete bolkusol Ŋgerzah hi̧ gun Izarayelri, mí ke fakla sa̧wɓayu. Ke vbi niri ɓay gel mbuŋna Ŋgermbay ké mbete sɔk ra. 5-6Ku ɓahri, gel mbuŋna ye ɓay laɓ ké Beɗlehem ké tusiɓa Zude ɓayu ké gun nzak pihna Ŋgerzah vbeh lewsa̧ ɓahri : A wo Beɗlehem puh ké sakra puhri ké tusiɓa Zude, mbay tusiɓari-aw ta ɗi mu ɓa gun puh ya ɓayu ké nzuk-hɔl sami ɓay ti̧h ke ɓil wo. A ye mí ke hɔ́l sa̧w bi gun Izarayelri2.5-6 Ɓayay na ɓil Mbete Michée 5.2..

7-8Wara mí Eroɗ ɗi nzuk fe konari si duh gel. Ke goso niri ɓay lah sa̧wseh ké gunwu̧y nunmbam ti̧h ra bale, ke poŋ niri tɔr si Beɗlehem. Ke ɓahri : « Í si wuri Beɗlehem. Í fakla ɓay gun ra, í tu te-teh. I ziŋ ni dale, í pih nzak pihna gi sɔk mi. Kaŋ le a bi kara mi si dím ni pi. »

9Ku lah bolnzak mbay ra ba, mí ku ur tɔr. Í ko. Gunwu̧y nunmbam ra el ti̧h maŋ niri mí si ta̧h ƴo síɓa ké gel nam gun ra. 10Ku ko gunwu̧y nunmbam ké ƴo ra bale, ku zo zakra zakra ke mun rihna. 11Ku rih si ɓil vulu, ku ko gun ke mah ye Mari. Ku huk siɓa pol gunu, mí ku dim ni ke lari lɔr ke rekna kpuh ké ba̧ri-u fu̧ buy buy ke sa̧wkpuh mir2.11 Nzuk goso fe tuna a haniri ɓahri, lari lɔr sɔk ɓay riŋ ɗina mbay. Rekna kpuh ba, sɔk ɓay fe puhna nzuk fe puhna. Sa̧wkpuh mir ba, sɔk ɓay hul. Í mgba ɓay sa̧wkpuh mir tuh ke Mbete Matiye 27.34. Í mgba Mbete Siŋ (Psaumes) 72.10-11 tuh ke gel ki̧na-ay pi. . 12Ku tɔr si na nam bale, Ŋgerzah bak niri ɓil lɔlɔ ɓahri, ko-ko kú el ke ful a ta̧w Eroɗ. Mí ku mbi mahful a ɓoru ka̧h tusiɓa woyri keni.

13Ku tɔr dale, í ko, tem nzak pihna Gaŋ tul feri riw ti̧h nun Zezeɓ ɓil lɔlɔ ɓahri : « Ur síɓa. Mú fa̧h gun ra ke mah ye. Mú ɗuk ziŋ niri si tusiɓa Eziɓte. Mú kaɓ ri geŋ nam ké mi ɗí mu ɓay mú el gi, ɓayu ké Eroɗ ƴah ful ɓay i gun ra. »

14Mí Zezeɓ ur síɓa bale, ke fa̧h gun ra ke mah ye ke suŋu-aw, mí ke ɗuk ziŋ niri si tusiɓa Eziɓte2.14 Ur ke Beɗlehem si ma Eziɓte ɗi-ɗih. Ko ya mí ku ƴo tul ful sina nam toŋndɔk seɗe ya le, nam boh.. 15Ku kaɓ ri ka̧h nam hul Mbay Eroɗ. Fe laɓna-u kal hi̧ ɓay ké gun nzak pihna Ŋgerzah vbeh lewsa̧ ra laɓ ƴo gelu. Ɓayu ɓah kandɔkay : Mi ɗi gun bi ti̧h ke Eziɓte.

16Eroɗ tu ɓahri se, nzuk fe konari mba ni ke law wara mí law ye si̧h kpereŋ. Ke el pih soze yeri si Beɗlehem ke puh a ɓoruri ké ɗoŋ ri, kú i gun wo̧rori gbam ur ke tul gunri ké mbihmbam woyri laɓ seɗe el ka̧h gun a peŋuri. Mbihmbam gunri-aw si ke sa̧wseh ti̧hna gunwu̧y nunmbam ké Eroɗ goso ɓayu ké nzak nzuk fe konari. 17Kaŋ mí sozeri laɓ fe-u. Wara mí ɓay ké Zeremi gun nzak pihna Ŋgerzah a lewsa̧ vbeh laɓ ƴo gelu. Fe vbehna-u na kandɔkay : 18kusol nzukri mgbe goɗi goɗi ké Rama ɓa rew hul gololo. Záh Rasel ƴo vuh ɓay gun yeri. Ke sa gɔlna ya ɓay fe le, gun yeri ta mba2.18 Ɓayay na ɓil Mbete Jérémie 31.15. Í ki̧ Mbete Jérémie 40.1 pi ɓay í tu ɓay Rasel ké ɓa wu̧y Zakoɓ Izarayel a fal. Ku gɔr ni ké Beɗlehem. Ke ɓa zah kahdɔk gun Izarayelri. Rama ɓa puh kú-u mbu̧h gun Izarayelri dara nzuk Babiloŋri fa̧h niri si puh mgbal ké tusiɓa woyri..

19Eroɗ hu bale, í ko, tem nzak pihna Gaŋ tul feri riw ti̧h nun Zezeɓ ɓil lɔlɔ ké Eziɓte ɓahri : 20« Ur síɓa, mú fa̧h gun ra ke mah ye. Mú el ziŋ niri si tusiɓa gun Izarayelri. Nzukri ké ƴah ful ɓay i gun ra hu da. »

21Mí Zezeɓ ur síɓa ba, ke el fa̧h gun ra ke mah ye el ziŋ niri si tusiɓa gun Izarayelri. 22Ke gi lah ɓahri, Arselo soh bol bah ye, mí lak mbay ké tusiɓa Zude bale, hȩkme káɓ tusiɓa Zude laɓ ni. Ŋgerzah bak ni ɓil lɔlɔ, mí ke kal si tusiɓa Galile. 23Ke ka̧h puh a hani ké riŋu ɓa Nasareɗ ké tusiɓa-aw, mí ke laɓ puh ye ké ri. Kaŋ mí ɓay ké gun nzak pihna Ŋgerzahri ɓah lewsa̧ laɓ ƴo gelu. Ɓayu ɓahri, ku tú ni ɓa gun Nasareɗ.

3

1-2Sew a hani Za̧h ti̧h ɓil lawkɔr ké tusiɓa Zude. Ke namuri-aw, ke ƴo hi̧ nzukri ti̧h ɓil batem a mbih. Ke ƴo ka-kah ɓay ɓahri se : « Lák mbay a nunmbam gi ka̧h da, í mbi law woiri ké tul suya ma fal el kan law tul Ŋgerzah. »

3Za̧h ra ɓa nzuk ké Ezay, gun nzak pihna Ŋgerzah a lewsa̧ ɓah ɓay tul ye ɓahri, kusol nzuk mgbe ɓil lawkɔr ɓahri, í lek wuri mahful geŋ Miƴori3.3 Í mgba Mbete Esaïe 40.3 tuh ke gel ki̧na-ay.. Í lek wuri fulu ɓá na kparak kparak.

4Za̧h ra ndoh gar kú-u kaŋ ke pirma zɔŋzɔŋ3.4 Gar ndohna Za̧h ke fe su̧na ye eŋ gar ndohna ke fe su̧na a gun nzak pihna Ŋgerzah. Í mgba Mbete Zacharie 13.4 ke Mbete 2 Rois 1.8 tuh ke gel ki̧na-ay.. Ke ŋga̧h si̧h ye ke sal ho̧ko. Fe su̧na ye ɓa zele ke num zuhru.

5Wara mí ziɓ a Zurusalemri ke ziɓ a ɓoruri ké tusiɓa Zude ke ziɓ a a̧yri ké puh woyri ɗoŋ ɓel mbih Zurdeŋ gbam gim ma ta̧w ye. 6Ku hi̧ Za̧h soh niri mbih batem ɓil mahmbih Zurdeŋ. Nzak woyri ƴo ten ɓay suya woyri. 7Za̧h ko daɓa fariziri ke sadusiri ƴo gi ma gel ké-e ƴo hi̧ ziɓri ti̧h ɓil batem a mbih ra bale, ke ɓah hi̧ niri ɓahri : « A woiri, mi̧hri soy, a ge mí sɔk wuri í ɗuk haŋ fa̧hna Ŋgerzah ké ƴo gina le ? 8Í hi̧ mi̧hri mbilaw woiri ké i ruh ɓá ti̧h, ɓá leh lehna siŋ sina a suki ké mah ke kanlaw tul Ŋgerzah. 9Kerɓay woiri ké i ɓahri, i ɓay ya̧ mun woiri ke riŋ ziih Abaraham le, í lu kerɓayu ma fal. Mi ƴo ɓah hi̧ wuri ɓahri se, Ŋgerzah ƴo ke ŋgerna-sɔɓ kasawri-aw ti̧h ɓa gun zih Abarahamri.

10Tena ƴo ɗih ya ké sa̧w kpuh ɓay te-u wara. Kpuh a suŋ suŋ gbam ké leh lehna a suki ya dale, ke ɓay te ku̧ ɓil hɔrɔ. 11A bi ra, mi hi̧ nzukri ti̧h ɓil batem a mbih ké ɓa batem a mbilaw ɓay law woyri kú-u mbi ké tul suya ma fal el kan tul Ŋgerzah. Mí nzuk a luki ƴo gina. Ŋgerna ye mba tul bi mba-mba. Ɗíŋ tul ɓay sel sal sabɔk ye kara mi mah ya. A ye mí ke ɓay hi̧ nzukri ti̧h ɓil batem a Tempuki ké ɓa batem a hɔrɔ. 12Ŋgoro-zo naŋ na ndɔk ye. Ke ɓay kehr keni mbu̧y naŋ ke ti̧hri naŋ. Ke ɓay fa̧h ti̧hri naŋ ku̧ ɓil pul. Mbu̧y naŋ ba, ke ɓay nzuh ke hɔrɔ ké ri-rimna ya. »

13Wara mí Zezu ur ke tusiɓa Galile gi ka̧h ta̧w Za̧h ké ɓel sew Zurdeŋ ɓay hi̧ Za̧h ɓá soh ni mbih batem. 14Mí Za̧h sa-a. Ke ɓahri : « A bi mí-i yih ɓay mú soh mi mbih batem wa, ani mú-u gi ta̧w bi ɓay mí soh mu mbih batem le ? »

15Dale Zezu yih nzak ye ɓahri : « Mú poŋ hi̧ batemu ɓá laɓ. Su-su ɓay mú soh mi batemay ɓay hi̧ sal in ké Ŋgerzah lek ɓay mí ŋga̧h ɓá laɓ ƴo gelu. »

Wara mí Za̧h soh ni mbih batem3.15 Tí̧h mbih batemaw ɓa nam ké Ŋgerzah sɔk Zezu ɓa nzuk ké-e mbi ni ɓa Ŋgermbay. Kandɔkaw mí Zezu ti̧h mbih batem ya̧ keni suya nzukri ku̧ tul ye kandɔk mbay ya̧ suya nzuk puh yeri ku̧ tul ye..

16Zezu ɓá ti̧h ɓil mbih bale, í ko, nunmbam mgbur hi̧ nzukri ko, mí Zezu ko Tem Ŋgerzah ɗer kandɔk mbɔre gi kaɓ tul ye. 17Mí í ko, kusol ti̧h ke nunmbam ɓahri : « A ye-ay, ke ɓa gun sana bi. Law bi na sa tul ye. »

4

1Wara mí Tempuki maŋ Zezu si ɓil lawkɔr. Ke poŋ diyabolo a ye mbay záh tukala ndoh law Zezu ke ɓay. 2Zezu su̧ fe ya nam bon niŋ ke suŋ bon niŋ dale, ɗaka i ni i-i. 3Mí mbay záh tukala nzuk-ndoh law nzukri ke ɓay gi ta̧w ye. Ke ɓahri : « Ké mu ɓa gun Ŋgerzah ra4.3 Í mgba Mbete Matiye 3.17 tuh ke gel ki̧na-ay. , mú ɓah hi̧ kasawayri4.3 Í mgba Mbete Matiye 3.9 tuh ke gel ki̧na-ay. ɓá ti̧h ɓa fe su̧na hi̧ mu, mú su̧. »

4Bale Zezu el ke ɓay ɓahri : « Mbete Ŋgerzah ɓahri, ɔkna nzuk na ɓay fe su̧na kaŋto ya. Wara le ɔkna na ɓay ɓayri gbam ké Ŋgerzah4.4 Í mgba Mbete Sa̧w fe 1 tuh ke gel ki̧na-ay.ɓah4.4 Ɓayay na ɓil Mbete Deutéronome 8.3.. »

5Wara mí diyabolo ra mbi ni si Zurusalem puh a luki ké law Ŋgerzah te sa sari. Ke hi̧ ni ke ƴo ti̧w gel a gaŋu zeŋleŋleŋ ké tul vul kani Ŋgerzah. 6Mí ke ɓahri : « Ké mu ɓa gun Ŋgerzah ra, mú zo vbu siɓa. Mbete ye ɓahri se, ke ɓay pih tem nzak pihna yeri ɓay tul wo. Ku héh mu rɔkɔ bɔk wo ɓá ɓe kasaw4.6 Ɓayay na ɓil Mbete Siŋ 91.11-12. . »

7Zezu fer nzak ye ɓahri : « Mbete Ŋgerzah ɓah ra ɓáy ɓahri, Miƴori mí ɓa Ŋgerzah wo, mu fáh ni ya4.7 Ɓayay na ɓil Mbete Deutéronome 6.16. . »

8Diyabolo el mbi ni si ƴo tul kasaw a gaŋu zeŋleŋleŋ, mí ke hi̧ ni ko tul puh laknari mbew mbew gbam ke fe riŋ ɗina woyri-aw pi. 9Mí ke el ɓah hi̧ ni ɓahri : « Mú huk siɓa, mú dim mi le, gbamaw, mi kú̧ ké ndɔk wo. »

10Wara mí Zezu ɓahri : « Nzukbaa, mú tɔr ma sa̧. Mbete Ŋgerzah ɓahri, Miƴori mí ɓa Ŋgerzah wo, a ye mbew yaŋ mú-u húk siɓa ké pol ye, mu dím ni mbew yaŋ4.10 Ɓayay na ɓil Mbete Deutéronome 6.13.. »

11Kandɔkaw mí diyabolo poŋ Zezu. Ke tɔr bale, í ko, tem nzak pihna Ŋgerzahri gi ta̧w Zezu mí so ni.

12Zezu lah ɓahri, ku mgba Za̧h batisi mbih vul mgbal dale, ke poŋ tusiɓa Zude el si tusiɓa Galile. 13Ke loh ke Nasareɗ si kaɓ Kapernayum. Kapernayum ra na ɓel mahmbih Galile. Puh-u na fál kɔr a a̧y ké gun Izarayelri ɗi ɓa tusiɓa Zabuloŋ ke tusiɓa Naɓtali. 14Fe laɓna-u hi̧ ɓay ké Ezay gun nzak pihna Ŋgerzah a lewsa̧ ɓah ra laɓ ƴo gelu. 15-16Ɓayu ɓahri, tusiɓa Zabuloŋ, tusiɓa Naɓtali, tusiɓari ké ful-si ma mahmbih Medeterani sak ti̧h ri, ké na kala mahmbih Zurdeŋ, ké na tusiɓa Galile, tusiɓa a a̧y ké sa̧wnzuk a ɓoruri na ri, gun Izarayelri kaɓ ri ɓil tirima. Mí aŋay gel tehna ti̧h tul woyri. A woyri gun tusiɓa Zabuloŋri ke Naɓtalri kú-u kaɓ huh tem hul nduŋ, mí aŋay gel tehna teh tul woyri gberere4.15-16 Ɓayay na ɓil Mbete Esaïe 9.1..

17Ur ke sew ké Zezu titil ka-kah ɓay lák mbay Ŋgerzah, ke ɓahri : « Í mbi law woiri ké tul suya ma fal, í el kan law tul Ŋgerzah ɓayu ké lák mbay a nunmbam gi ka̧h da. »

18Zezu ƴo ha̧rma ɓel mahmbih Galile dale, ke ko nzukri seɗe ɓa gun ɓil mahri, Simu kú-u ɗi ni ɓa Piyer ke yi̧n ye Andere. Ku ƴo vbu kȩke woyri ɓayu kú-u ɓa nzuk-mgba nzuyri. 19Mí Zezu ɓah hi̧ niri ɓahri : « Í gi fal bi. Mi ɓay sɔɓ wuri ti̧h ɓa nzuk-mgba nzukri hi̧ mi. »

20Sa gelu-aw mí ku poŋ kȩke woyri, mí ku dih fal ye. 21Ke kal ma pol, mí ke el ko gun ɓil mah a ɓoruri seɗe, Zak ke yi̧n ye Za̧h. Bah woyri ɓa Zebede. Ku kaɓ ɓil kumbon ke bah woyri ƴo lek nun kȩke. Mí ke ɗi niri. 22Sa gelu-aw mí ku poŋ kumbon, ku poŋ bah woyri, mí ku dih fal ye.

23Ke ha̧rma tusiɓa Galile gbam, ke ƴo firma gun Izarayelri ɓil vul misoŋ woyri ziɓri, ke ƴo ka-kah ɓaysuki lák mbay Ŋgerzah hi̧ niri, mí ke gah sam senari ɓoɗ ɓoɗ gbam. 24Riŋ ye ya̧ gelri hi̧ mberemu si ka̧h tusiɓa Siri gbam pi, mí ku fa̧h daɓa senari ɓoɗ ɓoɗ gbam gi keni ta̧w ye. Nzukri ké mun woyri hu yɔh, nzukri ké záh ƴo tul woyri, nzukri ké tul woyri la-laŋ, kpereri pi, mí ke gah niri. 25Daɓa nzukri ɓa ŋgi̧-u dih fal ye. Nzukuri-aw ur ke tusiɓa Galile ke tusiɓa Dekapol. Ku ur ke Zurusalem ke puh a ɓoruri ké tusiɓa Zude. Ku ur ke kala mbih Zurdeŋ pi.

5

1Zezu ko daɓa nzukri-aw, mí ke hil si tul kasaw dale, ke kaɓ. Mí nzuk-dih fal yeri gi mbu̧h hani ké ta̧w ye ƴo lah fe firma ye. 2Ke firma niri ɓay kandɔkay :

3« Nzukri ké ko ɔkna woyri ɓa fe ya, ku ɓa gun pol tehnari ɓay fe le, lák mbay a nunmbam na ɓay woyri.

4Nzukri ké rew mbaŋ law woyri, ku ɓa gun pol tehnari ɓay fe le, Ŋgerzah ɓay hew niri5.4 Su-su ɓay mgba gel ki̧na-u tuh ke Mbete Zak 4.9, Mbete Esaïe 61.1-3, Mbete Siŋ (Psaumes) 119.136. .

5Nzukri ké hi̧ law woyri voh lɔm, ku ɓa gun pol tehnari ɓay fe le, ku ɓay ya̧ fe baah ké ɓa tusiɓa gbam.

6Nzukri ké ɗaka-tu Ŋgerzah ɓa záh woyri i niri, ku ɓa gun pol tehnari ɓay fe le, Ŋgerzah ɓay hi̧ kú tu sal in ké-e ŋga̧h ziŋ niri mah gel ɗaka woyri.

7Nzukri ké ƴo laɓ law in ziŋ nzuk sehri, ku ɓa gun pol tehnari ɓay fe le, Ŋgerzah ɓay laɓ law in ziŋ niri.

8Nzukri ké law woyri te-teh, ku ɓa gun pol tehnari ɓay fe le, ku ɓay ko Ŋgerzah.

9Nzukri ké ƴo hi̧ ɗeŋ ɓá gi haŋsekle woyri ke nzukri, nzukuri ɓa gun pol tehnari ɓay fe le, riŋ “gun Ŋgerzah” ɓay ɗi tul woyri.

10Nzukri ké tu Ŋgerzah ɓa záh woyri, mí nzukri laɓ niri koseh ɓayu, ku ɓa gun pol tehnari ɓay fe le, lák mbay a nunmbam na ɓay woyri.

11Pol tehna Ŋgerzah teh tul woiri, gelke nzukri ɓal riŋ woiri, ku laɓ wuri koseh, ku ɓah kuŋɓay a pipiri-uri ɓoɗ ɓoɗ ke riŋ woiri ɓayu ké i ƴo ziŋ mi. 12Í laɓ wuri law rihna, í zay mun ɓay fe le, kpaŋndɔk woiri a ŋgeru ƴo nunmbam. Kosehri-aw ké nzukri laɓ ziŋ wuri ra, zih woyri laɓ ziŋ gun nzak pihna Ŋgerzah a lewsa̧ri kaŋ pi.

13A woiri i ɓa tom ké tusiɓa. Tom nuŋ mba le, a fe mí ɓay laɓ hi̧ tomu ɓá el nuŋ ɓáy le ? Ŋgerna tomu ta mba. Ɓa fer ku̧ kpah hi̧ nzukri ɓá ndakla. 14A woiri i ɓa hɔrɔ-teh tukala. I na kandɔk puh kú-u mboh ké tul kasaw, gel-mu̧h puh-u ta-a. 15Nzuk oh hɔrɔ ta lampe ɓay el mbi mbɔhrɔ guɓ ri ya. Wara le nzuk oh hɔrɔ ta lampe ɓay mbi kan síɓa mí hi̧ teh gel hi̧ nzukri gbam ké kaɓ vulu. 16Kaŋaw mí í hi̧ gel tehna5.16 Ɓay tu ɓay gel tehna, í ki̧ Gun mbete 1 Za̧h 1.5 ke Mbete Za̧h 1.4-5; 8.12. woiri ɓá teh ké pol nzukri hi̧ kú ko fe laɓna sukiri dale, ku pír bah woiri a ye ké ƴo nunmbam.

17Í poŋ kerɓay ké i ƴo ker ɓahri, mi gi ɓay i ŋgerna bolkusol Ŋgerzah ɓil mbete vbehna Moyiz ke mbete vbehna gun nzak pihna Ŋgerzah a lewsa̧ri. Mi gi ɓay i ŋgerna bolkusol Ŋgerzah ya. Wara le mi gi ɓay mbi bolkusolu laɓ ɔh ke gelu gelu. 18Ɓa ketina, mi ƴo ɓah hi̧ wuri ɓahri se, nunmbam ke tusiɓa ɓay ka-kal, mí gun fe vbehna a ndi̧ kú-u zel ɓil mbete bolkusol Ŋgerzah ta kal ya. Fe vbehna-uri ɓay ti̧-ti̧h ka̧h nam ké fe vbehna-uri gbam ɓay laɓ ɔh. 19Kaŋaw mí nzuk ké poŋ gun ɓay a mah gelu ké na ɓil fe vbehna-u, mí ke firma nzukri hi̧ kú poŋ pi le, nzukri ké hi̧ nzuk nunmbam lak mbay tul woyri ɓay ɗi nzuku-aw ɓa “sar gun”. Mí nzuk a a̧y ké ƴo tul bolkusol Ŋgerzah, ke firma nzukri hi̧ kú ƴo tulu pi le, nzukri ké hi̧ nzuk nunmbam lak mbay tul woyri ɓay ɗi nzuku-aw ɓa “baw nzuk”. 20Mi ƴo ɓah hi̧ wuri ɓahri se, gelke i ƴo tul bolkusol Ŋgerzah kal tul nzuk-sɔk mbete bolkusol Ŋgerzahri ke fariziri ya le, i ta rih ɓil lák mbay a nzuk nunmbam ya.

21Ku hi̧ wuri i lah bolkusol Ŋgerzah ké Moyiz hi̧ ziihri lewsa̧ ɓahri : “Mu í hul ya5.21 Ɓayay na ɓil Mbete Exode 20.13 ke Mbete Deutéronome 5.17.. Gelke nzuk i hul le, salɓay suya-aw ɓay mgba tul nzuk-i hul ké gel-kuŋ salɓay.”

22A bi le mi ƴo ɓah hi̧ wuri ɓahri, law nzuk a suŋ suŋ ké fa̧h tul yi̧n ye le, salɓayu ɓay mgba tul nzuku ké gel-kuŋ salɓay. Gelke-e ɗi yi̧n ye ɓa kɔkɔ le, salɓayu ɓay mgba tul nzuku ké ndiseŋe. Gelke-e ɗi yi̧n ye dahdi̧hze le, salɓayu ɓay mgba tul nzuku mí ƴo si ziŋ ni ɓil hɔrɔ. 23Kaŋ dale gelke mu mbi fe puhna si keni ma gel fe puhna Ŋgerzah, mú-u ker si tul yi̧n wo ké ƴo ke ɓay ziŋ mu le, 24mú poŋ fe puhna wo kan ké gel fe puhna. Mú el si ziŋ yi̧n wo. Mú mgba nzak nzaw ziŋ ni dara mú el si puh fe wo ra hi̧ Ŋgerzah ɓáy. 25Mú takra ɓay ziŋ nzuk ké ɓay sek mu, mú lek ɓay ziŋ ni dara ké ka̧h gel-kuŋ salɓay. I lek ɓay ya le, nzuk-sek mu ɓay si ziŋ mu ɓay ndoh mu ndɔk nzuk-kuŋ salɓay Nzuk-kuŋ salɓay ba, ɓay ndoh mu ndɔk soze-kɔr mgbalri bale, ke vbú mu ɓu vul mgbal. 26Ɓa ketina. Mi ƴo ɓah ɓayay hi̧ mu, mu ta ti̧h ke vul mgbal ra ya. Tere gursu mbew ta toŋ ya. Mu púh-u ɔh ke gelu dara kú poŋ mu ɓáy.

27Nzuk-sɔk mbete bolkusol Ŋgerzahri ke fariziri hi̧ wuri i lah bolkusol Ŋgerzah ké Moyiz vbeh hi̧ ziihri lewsa̧ ɓahri : “Mu mbí wu̧y mbaŋ wo ya5.27 Ɓayay na ɓil Mbete Exode 20.14 ke Mbete Deutéronome 5.18..”

28A bi le, mi ƴo ɓah hi̧ wuri ɓahri se, nzuk a suŋ suŋ ké nun ye pu tul tikla mini wu̧y wo̧ro le, ke mbi ni ké ɓil law ye da. 29Dale nun wo mí ɓa ndaw lihna hi̧ mu saŋ ɓay bi le, mú lur ku̧ kpah5.29 Sa̧w nzak gerek vbeh ɓahri, mú lu kan kpah. Ké ta̧w Ziɓri, lú nun mbew mah hani ke lur nun seɗe mbɔk. Ké ta̧w Karaŋri, lu nun mbew si sina ke nun mbew le, ɓay ta-a. Sa̧wu mí nah ten kerɓayu mí vbeh mú lur ku̧ kpah.. Hú ɓa ra̧w su mba hú ke nun wo seɗe mbɔk hi̧ mun wo gbam ɓá kaɓ ɓil hɔrɔ ké ri-rimna ya. 30Ndɔk lakna wo mí ɓa ndaw lihna hi̧ mu le, mú kuŋ mbiɗ vbu kpah. Hú ɓa kpere su mba hú ke ndɔk wo seɗe mbɔk hi̧ mun wo gbam ɓá kaɓ ɓil hɔrɔ ké ri-rimna ya.

31Ku hi̧ wuri i lah ɓahri, nzuk a suŋ ké ni̧h wu̧y ye le, ké vbeh mbete-ni̧h wu̧y ndoh ndɔk wu̧yu dara ké ni̧h ni ɓáy.

32A bi le, mi ƴo ɓah hi̧ wuri ɓahri, nzuk a suŋ suŋ gbam ké wu̧y ye ti̧h si mbi wo̧ro a ɓoru ya, mí ke ni̧h wu̧yu le, a ye mí ke laɓ hi̧ wu̧y ye ya̧ wo̧ro. Gelke nzuk ya̧ wu̧y ké wah ye ni̧h ni le, salɓay-mbi wu̧y wo̧ro ta tul nzuku.

33Nzuk-sɔk mbete bolkusol Ŋgerzahri ke fariziri hi̧ wuri i lah ɓay a mbaŋu ké na ɓil mbete bolkusol Ŋgerzah ké Moyiz vbeh hi̧ ziihri lewsa̧ ɓahri : “Mu vbír wahɓay wo ya. Gelke mu lu nzak wo ké pol Ŋgerzah le, mú laɓ fe-u.”

34A bi le, mi ƴo ɓah ɓayay hi̧ wuri, nzak wo ɓá ti̧h ke fe hahna ya. Mú hah mbam ya ɓay fe le, nunmbam ɓa bohro mbay Ŋgerzah. 35Mú mgba tusiɓa hah keni fe ya pi ɓay fe le, tusiɓa ɓa gel-ku̧ bɔk Ŋgerzah. Mú hah mun wo ke riŋ gel kani Ŋgerzah ké na Zurusalem ya5.35 Sa̧w nzak gerek vbeh ɓahri, mú hah mun wo ke fe ké na Zurusalem ya. Ziɓri ɓahri, Zurusalem ɓa puh ké Ŋgerzah mbay a luki kaɓ ri ɓay fe le, vul kani Ŋgerzah mboh ké ri. Sa̧wu mí nah sɔɓ vbeh ɓahri, mú hah mun wo ke riŋ gel kani Ŋgerzah ké na Zurusalem ya ɓay hi̧ karaŋri ɓá lah ɓa gah-u. ɓay fe le, Zurusalem ɓa puh Mbay a luki. 36Mú hah hul ku̧ tul wo kara ya pi ɓay fe le, ŋgerna-sɔɓ pirmatul wo mbew ɓá ti̧h ɓa puki mini ɓa piri-u ta-a. 37Kaŋ dale nzak wo ɓá na ɓa mbew yaŋ. Nzak wo ɓahri, “yi̧h” le, ɓay wo ɓá na ɓa “yi̧h”. Nzak wo ɓahri, “u̧h-u” le, ɓay wo ɓá na ɓa “u̧h-u”. Nzak ɓa seɗe le, sa̧wu ɓa záh law a pipiri-u munu.

38Nzuk-sɔk mbete bolkusol Ŋgerzahri ke fariziri hi̧ wuri i lah bolkusol Ŋgerzah ké Moyiz vbeh hi̧ ziihri lewsa̧ ɓahri : “Nzuk guh nun mbaŋ ye le, kú guh nun ye pi. Nzuk haw sel mbaŋ ye le, kú haw sel ye pi.”

39A bi le, mi ƴo ɓah ɓayay hi̧ wuri, mú dal baa mgbɔrna ké nzuk laɓ ziŋ mu ya. Wara le nzuk vba̧ gam wo a lakna5.39 Ké ta̧w ziɓri gelke nzuk mbi ndɔk ye a fál kperu kú-u tak keni diŋ woyri keni ɓay vba̧ gam nzuk a ɓoru a lakna le, ɓa farna. le, mú sɔɓ fál a ɓoru hi̧ ni ké vba̧ pi. 40Nzuk yih sek mu ɓay nah gar wo a ɓilu le, mu poŋ mah gar wo hi̧ ni pi. 41Nzuk hah mu ɓay mú suk sukna ye ɓaŋ ni mah salful mbew le, mú suk sukna-u ɓaŋ ni mah salful seɗe. 42Nzuk goŋ mu fe le, mú hi̧ ni. Ke yih ɓay ta fe wo le, mú laɓ law kpuhna ziŋ ni ya.

43Nzuk-sɔk mbete bolkusol Ŋgerzahri ke fariziri hi̧ wuri i lah bolkusol Ŋgerzah ké Moyiz vbeh hi̧ ziihri lewsa̧ ɓahri : “Mu sá nzuk mbaŋ wo.” Ku el ɓahri se, “mú fu̧y nzukbaa wo.”

44A bi le, mi ƴo ɓah ɓayay hi̧ wuri, í sa nzukbaa woiri. Í goŋ Ŋgerzah ɓá laɓ suki hi̧ nzukri ké laɓ wuri koseh kaŋ, 45le í na kandɔk bah woiri a nunmbam ɓay fe le, ke hi̧ seh ye ti̧h mí teh gel ké tul nzuk law a pipiri-uri ke nzuk law sukiri. Ke hi̧ mbam to tul nzukri ké tu ni ɓa záh woyri ke nzukri ké saŋ ni pi. 46Gelke i sa nzukri ké sa wuri kaŋto ra wa, fe laɓna-aw mah ziŋ kpaŋndɔk gaŋ lo ? Nzuk-mbu̧h lampohri ƴo laɓ kaŋ pi wa, ani le ? 47Gelke mu vah yi̧n wo kaŋto ra wa, fe laɓna-aw ɓa fe saŋ lo ? Sa̧wnzuk a ɓoruri ƴo laɓ kaŋ pi wa, ani le ? 48Kandɔkaw le bah woiri a nunmbam ké ɓa nzuk gama lawsuki, a woiri kara í eŋ ni ɓa nzuk gama lawsuki kaŋ pi.

6

1Í ru̧ ke mun woiri rɔkɔ í laɓ suki ke riŋ Ŋgerzah ké nun nzukri ɓay hi̧ riŋ woiri ɓá mgbe. I laɓ ɓay hi̧ nzukri ɓá ko fe laɓna suki woiri le, i ta ziŋ kpaŋndɔk ké ta̧w bah woiri ké nunmbam ra ya. 2Gelke i laɓ law in ziŋ nzuk sehri dale, ká-kah-u ɓá ta-a. Nzuk-mu̧h ketinari mí ƴo laɓ kaŋ ké vul misoŋ, ké mahful mgboŋ pi hi̧ riŋ ɗina woyri mgbe ké nzak nzukri. Ɓa ketina, mí-i ƴo ɓah ɓayay hi̧ wuri, kpaŋndɔk woyri le ku ziŋ keɗ da. 3A wo ba, gelke mu laɓ law in ziŋ nzuk sehri le, mú hi̧ ndɔk kperu wo ɓá tu fe ké ndɔk lakna laɓ ra ya 4ɓay hi̧ ɓo law in ké mu laɓ ra ɓá laɓ ké gel a mu̧h-u dale, bah wo ké ƴo ko suki ké mu laɓ ké gel a mu̧h-u ra ɓay el hi̧ mu ɓáy.

5Gelke i ƴo ɓah ɓay ziŋ Ŋgerzah le, i láɓ kandɔk nzuk-mu̧h ketinari ƴo laɓu ya ɓay fe le, ku ƴo síɓa mí ku goŋ Ŋgerzah ké vul misoŋ, ké ndiseŋe pi hi̧ nzukri ɓá ko góŋ Ŋgerzah woyri mí kona-aw ɓa fe law rihna woyri. Ɓa ketina, mi ƴo ɓah ɓayay hi̧ wuri, kpaŋndɔk woyri le ku ziŋ keɗ da. 6A wo ba, gelke mu ƴo ɓah ɓay ziŋ Ŋgerzah le, mú mu̧h mun wo ké ti̧w gel, mú tuh nzakful ɓu tul wo, mí mú ɓah ɓay ziŋ bah wo ké ƴo gel a mu̧h-u ra dale, bah wo ké ƴo ko mu ké gel a mu̧h-u ra ɓay hi̧ suki ye ɓá gi ziŋ mu. 7Mu ƴo ɓah ɓay ziŋ Ŋgerzah le, mú ro ɓay raɓ raɓ kandɔk sa̧wnzuk a ɓoruri ya. Ku ker ɓahri se, tumbɔl ró ɓay woyri mí Ŋgerzah ɓay lah niri. 8Dale í ndɔl fe laɓna woyri ya ɓayu ké bah woiri tu fe ké i na ɗaka-u pol dara mí i vbi ni ɓayu-aw ɓáy. 9Mí í ɓah ɓay ziŋ ni kandɔkay :

Bah wah ké nunmbam,

riŋ ɗina wo mbew yaŋ ɓá mgbe ké nzak nzukri ɓahri,

mu ɓa záh woyri.

10Lák mbay wo ɓá ya̧ gel.

Fe ké mu yih laɓu ɓá ti̧h ké tusiɓa kandɔk a nunmbam.

11Mú hi̧ na fe su̧na a namu-aw, náh su̧ guri.

12Mú lu salɓay suya ké mgba tul wah kandɔk a wah, nah sel nzukri ké laɓ na suya.

13Le mú hi̧ fe-leh law ɓá ziŋ na ya. Wara le mú sel na ɓil ndɔk záh law a pipiri-u.

14Gelke i sel nzukri ké laɓ wuri suya le, bah woiri a nunmbam ɓay lu salɓay suya ké tul woiri. 15Gelke i sa sel nzukri ké laɓ wuri suya ya le, bah woiri ɓay poŋ salɓay suya sa tul woiri.

16Í ru̧ ke mun woiri rɔkɔ í saŋ mbih kandɔk nzuk-mu̧h ketinari. Ku haw nzakpol woyri. Ku ŋga̧h nun woyri hi̧ nzukri ɓá ko saŋmbih woyri. Ɓa ketina, mi ƴo ɓah ɓayay hi̧ wuri, kpaŋndɔk woyri le ku ziŋ keɗ da. 17-18A wo ba, nam ké mu saŋ mbih le, mú wɔk nun wo, mú nu̧h num tul wo ɓa suki rɔkɔ nzukri ɓá tu saŋmbih wo. Dale bah wo ké mu̧h mun ye ké nun nzukri ra ƴo ko fe ké mu laɓ ké gel a mu̧h-u, mí ke ɓay hi̧ suki ye ɓá gi ziŋ mu.

19Í mbu̧h fe ziŋna woiri ké tusiɓa ya. Tusiɓa ra ɓa gel ké si̧niri ƴo ɓeɓ fe ké ri, fe a ɓoruri ba, ƴo ko gay. Riɓari ƴo haw nzak vul si rih feri ɓilu pi. 20Mí í ka̧y fe ziŋna woiri tul hani ké nunmbam. Ké nunmbam ra ndereri nde fe ké ri ya, feri ko gay ké ri ya, riɓari haw nzak vul fa̧h fe ké ri ya. 21Gel a a̧y ké fe ziŋna wo ku̧ ri ra, sa gelaw mí law wo te sa sari. 22Lampe ké mun wo mí ɓa nun wo. Kaŋaw mí nun wo te-teh le, gel ɓay na ɓa teh-u ké mun wo gbam. 23Gelke nun wo teh gel ya le, mun wo gbam na ɓil tirim. Nun wo hi̧ gel tehna ké mun wo na ɓa tirima le, tirima-aw na nduŋ gaŋ. 24Mgbal ké hi̧ tul ye hi̧ bahgaŋri seɗe ta-a. Mgbal ra ɓay fu̧y nzuk a mbewu, ke él sa nzuk a ɓoru. Ke ɓay ƴo ke nzuk a mbewu ke law mbew, bahgaŋ a ɓoru ba, ke él kpȩhr ni. Kandɔkaw mí mahful ɓay mú mbu̧h fe ziŋna tukala ke Ŋgerzah ta-a.

25Sa̧wu mí-i ƴo ɓah hi̧ wuri ɓahri se, í hi̧ law woiri ɓá tehre ya, ɓa ra kerɓay fe su̧na, ɓa ra kerɓay gar ndohna. Uwa, nzuk pirmatul mba tul fe su̧na mba-mba, mun nzuk mba tul gar ndohna mba-mba, kaŋ ya le ? 26Í ko gundoyri. Gundoyri ruh fe ya, vbeh fe pay ya, mbu̧h fe payri ku̧ pul ya. Bah woiri a nunmbam ƴo hɔl gundoyri-aw. A woiri ba, i mba tul gundoyri mba-mba, kaŋ ya le ? 27Ké sakra woiri-ay ra wa, nzuk a suŋ mí law ye tehre ni le, mah laɓ sa̧wseh ndi̧ dɔm tul nam ye le wo ? 28Ɓay gar ndohna ba, ɓay fe mí i hi̧ kerɓay ra tehre law woiri le ? Í ko funa feri ɓil kpah-aw, í hi̧ kona-u ɓá guh law woiri. Funa feri su ɓa gama, fe-uri laɓ pihna ya, kaŋ gar ya. 29Mí-i ƴo ɓah hi̧ wuri ɓahri se, Salomoŋ mbay a luki ké lewsa̧ ke va̧na ye gbam, ke ndoh gar ké ndɔh mah ke funa fe kpahri-aw ya dih. 30A ké gay feri ɓil kpah ké Ŋgerzah ndoh funa ɓa gar ndohna, pele le, hɔrɔ se ra wa, ani ɓáy mí ke a woiri le ? I mba tul fe-uri mba-mba, kaŋ ya le ? Uwa, a woiri nzukri ké law woiri kehr seɗe. 31Kaŋ dale kerɓay feri ké i ƴo ɓahri, “a fe mí-i sú̧-u le”, “a fe mí-i nzó-u le”, “gar fe mí-i ndóh-u le” ɓá tehre law woiri ya. 32Ɓayu ké sa̧wnzuk a ɓoruri mí ƴo ɗuk fal feri-aw. Mí bah woiri ké nunmbam tu feri riw ké mah mun woiri tu-tu. 33Dale í poŋ mun woiri hi̧ Ŋgerzah ɓá lak mbay tulu, í hi̧ mun woiri ɓá tu Ŋgerzah ɓa záh woiri dara mí fe a ɓoruri-aw le, ke ndár hi̧ wuri ɓáy. 34Kaŋaw mí í hi̧ kerɓay ɓá tehre law woiri tul nam a pele ya. Fe zɔklɔ nam a pele na ɓay pele. Fe zɔklɔ nam a suŋ suŋ na ɓay namu-aw.

7

1Í kehr nzukri ɓa nzuk a sukiri, ɓa nzuk a suya-uri ya rɔkɔ kehrna-u ké i kehr nzukri ɓá el mbu̧h wuri ɓa nzuk suyari. 2Suya fe fe ké i kehr nzuk a ɓoruri keni-aw ra, suya-aw gaŋ mí ɓay si ziŋ wuri gel-kuŋ salɓay. Ɓay ké i kan tul nzuk a ɓoru le, ɓay ra ɓay el kan tul woiri. 3Ɓay fe mú-u ko suy ké na nun mbaŋ wo, mí sa̧w nun wo ké baw kpuh tik ri mú-u ko ya le ? 4Uwa, ani mú-u ɓah hi̧ nzuk a ɓoru ɓahri : “Ya̧h, mú hi̧ mi mí lu suy ké ɓu nun wo-aw” le ? Mí í ko, kpuh ké tih sa̧w nun wo, mu ko ya lo ? 5Nzuk-mu̧h ketina, mú ten kpuh ké tik sa̧w nun wo dara mú-u kó gel ɓa teh-u ɓay el lu suy ké nun mbaŋ wo ɓáy.

6Í mbi fe puki Ŋgerzah hi̧ gayri ya, í mbi zaw lari mbayri ɓu siɓa ké pol kɔsɔŋri7.6 Ziɓri ɗi sa̧wnzukri ké dim záh a ɓoruri mí sa lah ɓay Ŋgerzah ya ɓa gayri ke kɔsɔŋri. ya rɔkɔ kú ndakla duŋa duŋa dale, ku él sɔɓ mun nuŋ wuri. 7Í vbi Ŋgerzah, ke ɓay lah wuri. Í taw ni, ke ɓay hi̧ í tu ni. Í vba̧ nzak vul ye ŋguŋ ŋguŋ, ke ɓay mgbur nzak vulu hi̧ wuri. 8Ɓayu ké nzuk a suŋ suŋ ké vbi Ŋgerzah le, nzuku ƴo ya̧-ya̧. Nzuk ké taw ni le, ke ƴo hi̧ nzuku tu ni. Nzuk ké vba̧ nzak vul ye le, ke ɓay mgbur nzak vulu hi̧ ni. 9Uwa, ké sakra woiri nzukri ra wa, gun vbi bah ye huru le, bah ye ɓay mbi kasaw hi̧ gun ye ra le wo ? 10Gun ye vbi ni nzuy le, ke ɓay mbi soy hi̧ gun ye le wo ? 11Mí kaŋaw ba, a woiri nzuk law a pipiri-uri, i tu hi̧ fe a suki hi̧ gun woiri ra wa, ɓay laɓ ani ɓáy mí bah woiri a ye ké nunmbam ba, ɓay hi̧ suki hi̧ nzukri ké ƴo vbi ni, ya le wo ? 12Kaŋaw ba, lawsuki a suŋ suŋ gbam ké i yih ɓay hi̧ nzuk a ɓoruri ɓá laɓ ziŋ wuri ra, a woiri kara í laɓ lawsuki-u ziŋ niri pi. Kandɔkaw mí ɓa bolkusol Ŋgerzah ké na ɓil mbete vbehna Moyiz ke mbete vbehna gun nzak pihna Ŋgerzah a lewsa̧ri.

13Í mbi ful a ah ya-u ɓay fe le, mgboŋ a ah-u ra ah borovboŋ, fulu si ziŋ nzukri ɓa zina. Daɓa nzukri mí si keni sina. 14Ful a ah ya-u ra, ah ya gaŋ ba. Fulu-aw si ziŋ nzukri si ka̧h ɔkna, nzukri ŋgi̧ ya mí ziŋ fulu.

15Í ru̧ ke mun woiri ɓay tul gun nzak pihna Ŋgerzah a fohri. Ŋgerzah pih niri ya, mí ku laɓ mun eŋ sami, mí ku ɓa gaykoy ɓay su̧ wuri. 16I tú niri ɓay fe laɓna woyri kandɔk i tu kpuh ɓay lehna kpuh-u kaŋ. Nzuk ɓay hal nzu̧y ké tul ŋgatukru lo ? Ke ɓay hal vo̧ko7.16 Sa̧w nzak ɓah ɓay raisin ké ɓa lehna kpuh viyȩh, mí viyȩh ti̧h ké kɔr karaŋri ya. Nah sɔɓ ke nzak karaŋ ɓa vo̧ko ɓay hi̧ karaŋri ɓá lah ɓa gah-u. ké tul ŋgatukru gun gay le wo ? 17Kpuh a suki le, leh lehna a suki, kpuh a suya-u, leh lehna a suya-u gaŋ ba. 18Kpuh a suki ta leh lehna a suya-u ya. Kpuh a suya-u ba, leh lehna a suki ya. 19Kpuh a suŋ suŋ gbam ké leh lehna a suki ya le, ku ɓay te ke sa̧wu ku̧ hɔrɔ. 20Mi ɓahri se, i ɓay tu niri ɓay fe laɓna woyri kandɔk i tu kpuh ɓay lehna kpuh-u kaŋ.

21Ta ɓa nzukri gbam kú-u ɗi mi, “ŋgernzuk, ŋgernzuk” mí ɓay rih ɓil lák mbay a nzuk nunmbam ya. Wara le nzuk a a̧y ké laɓ fe ké bah bi ké nunmbam yih ɓayu mí ɓay rih ɓilu. 22Daɓa nzukri ɓay ɓah hi̧ mi ké namu-aw kandɔkay : “ŋgernzuk, ŋgernzuk, nah ten ɓay nzak pihna Ŋgerzah hi̧ nzukri lah ke riŋ wo, nah ni̧h záhri ké tul nzukri ke riŋ wo, nah laɓ ŋgi̧na fe saŋri ke riŋ wo, kaŋ ya le ?”

23Wara mí-i ɓáh ketina-ay hi̧ niri ɓahri : “Bɔk mbew bi gel-tu wuri ya. Í tɔr wuri ke nzak bi ma sa̧, a woiri nzukri ké i poŋ ɓay Ŋgerzah.”

24Kaŋaw ba, nzuk a suŋ suŋ gbam ké lah ɓay bi, mí ke ƴo tulu le, nzuku ɓa nzuk a ru̧-u. Ke mboh vul ye ké gel ké kasaw na diŋu. 25Mbam to, mbih-u haw gi vba̧ bɔk vul ra gbɔh gbɔh. Kuna ba, ku bivbiɗ bivbiɗ, mí vulu haw ya ɓayu ké-e mboh vulu gel ké kasaw na diŋu. 26Nzuk a suŋ suŋ gbam ké lah ɓay bi, mí ke poŋ le, nzuku ɓa kɔk nzuk, ke mboh vul ye ké gel sikɔkre. 27Mbam to, mbih-u haw gi vba̧ bɔk vul ra gbɔh gbɔh. Kuna ba, ku bivbiɗ bivbiɗ, mí vulu dir wuruk. Dirna-u ti̧h ɓa baw ɓeɓna. »

28Kandɔkaw mí Zezu ɔh fe firma ké-e firma nzukri bale, gosoɓay zi nzukri ɓay tul fe firma ye. 29Fe firma ye na kandɔk fe firma nzuk-sɔk mbete bolkusol Ŋgerzahri ya. Ku ƴo mbi ɓay Ŋgerzah firma nzukri keni. A ye ba, ke ɓah ɓayuri kandɔk a ye mí ke ɓa mbay bolkusolu.

8

1Zezu ur, ke ɗer ké tul kasawaw. Daɓa nzukri ɓa ŋgi̧-u dih fal ye. 2Í ko. Nzuk ndɔɓe a hani gi huk siɓa ké pol ye ɓahri : « Ŋgernzuk, ŋgerna woiri mah gah ndɔɓe bi-ay hi̧ mun bi teh8.2 Sa̧w nzak gerek ɓahri : Mu yih le, mí nah sɔɓ ɓa ŋgerna woiri mah gah ndɔɓe bi-ay hi̧ mun bi teh rɔkɔ karaŋri ɓá lah goŋna nzuk ndɔɓe ra ɓa farna.. Le saŋna-si gel kani Ŋgerzah ɓay lu ké tul bi. »

3Zezu ndar ndɔk mí za nzuk ndɔɓe ra, ke ɓahri : « Mi yih. Ful-si gel kani Ŋgerzah ɓay dim ni ɓá ƴo ri. Mú teh wara. »

Sa gelaw mí mun ye teh peɗeɗe. 4Zezu el ɓah hi̧ ni ɓahri : « Ko-ko mú ɓah ɓayu hi̧ nzuk. Wara le mú si gel kani Ŋgerzah sɔk mun wo hi̧ nzuk fe puhna ɓá ko. Mú si ke fe puhna kandɔk ké Moyiz vbeh ɓil mbete bolkusol Ŋgerzah ɓay hi̧ kú te-teh ɓayu ɓahri, ndɔɓe wo ɔh ɓa ketina. »

5Zezu ba, el si Kapernayum. Kumandah mbew nzɔh nun ye. Ké ɓa mbay tul sozeri sɔɗ, sa̧w ye ɓa gun Izarayel ya. 6Ke ɓah hi̧ Zezu ɓahri : « Ŋgernzuk, gun bi mbew na sena. Mun ye hu yɔh. Sena-u ŋger mbamba. »

7Zezu ɓahri : « Mi si-u, mi gáh ni. »

8Mí kumandah yih nzak ye ɓahri : « Ŋgernzuk, mi mah ɓay í rih ɓil kerpuh bi-ay ya. Wara le í ɓah ɓay kaŋto kara mun gun bi ra ɓay gah-u. 9A bi ra mi ƴo lah nzak ŋgernzuk biri. Mi ɓa mbay tul sozeri pi. Gelke mi ɗi soze ɓahri, ké gi le, ke gi gaŋ ba. Mi ɓah hi̧ soze a ɓoru ɓahri, ké tɔr le, ke tɔr gaŋ ba. Mi ɓah hi̧ mgbal bi ɓahri, ké laɓ fe-ay le, ke laɓ fe-u laɓ gaŋ ba. »

10Zezu ɓá lah ɓay ké kumandah ɓah ra bale, na ni yer, mí ke el ɓah hi̧ nzukri ké dih fal ye ɓahri : « Ɓay ké kumandah ɓah-ay ɓa ketina. Mi ƴo ɓah hi̧ wuri, ké sakra wah gun Izarayelri mi ko nzuk mbew ké kan law ye sa tul bi mah ke nzukay ké sa̧w ye na ɓoɗay ya. 11Mi ƴo ɓah hi̧ wuri ɓahri se, daɓa nzuk a ɓoruri ké fál tí̧h seh ke fál ríŋ seh ɓay gi rih ɓil lák mbay a nzuk nunmbam. Ku káɓ nzak fe su̧na ziŋ Abaraham, Isak, Zakoɓ. 12Mí gun a puh lakna-uri ba, Mbay puh-u ɓay vbuk niri ku̧ kala ɓil tirima nduŋ. Gelaw ra ku ɓay vuh rew ke mbihnun woyri darara darara, ku sú̧ sel woyri ŋger ŋger. »

13Mí Zezu ɓah hi̧ kumandah ra ɓahri : « Mú si puh. Mun gahna gun wo ɓá laɓ kandɔk ké mu kan law wo ké tul bi kaŋ. »

Kandɔkaw mí mun gun ye ra gah ke sa̧wseh-u-aw.

14Zezu kal si kerpuh Piyer dale, ke ziŋ mahfay Piyer na ɓa sena. Mun ye zaŋ biɗ biɗ. 15Mí ke ndar ndɔk za mun mahfay Piyer ra, mí mun zaŋna ye voh, mí ke ur mgba niri gahru.

16Seh ƴo riŋna bale, nzukri fa̧h daɓa nzukri ké záh ƴo tul woyri gi keni ku̧ ta̧w Zezu. Zezu ba, ɓah ɓay mbew mí ni̧h keni záhri ké tul nzukri-aw. Nzuk senari ba, ke gah niri mbew mbew gbam. 17Fe laɓna-u hi̧ ɓay ké Ezay gun nzak pihna Ŋgerzah a lewsa̧ ɓah ra laɓ ƴo gelu. Ɓayu ɓahri, a ye ra ke fa̧h ɓeɓna wah kan tul ye, ke lu sena wah ku̧ kpah8.17 Ɓayay na ɓil Mbete Esaïe 53.4..

18Zezu ko daɓa nzukri ké ɗoŋ ni, mí ke ɓah ɓay hi̧ nzuk-dih fal yeri ɓahri, kú tɔr si kala mahmbih fál sa̧. 19Bale nzuk-sɔk mbete bolkusol Ŋgerzah mbew gi ta̧w Zezu. Ke ɓahri : « Metere, mi díh fal wo ndeŋ ndeŋ. »

20Zezu ba, ɓahri : « Nzi̧wri ƴo ke lɔkɔ nam. Gundoyri ƴo ke vul nam. Mí gun nzuk pirmatulay ba, gel-eh tul kara ke ta keni ya. »

21Nzuk-dih fal Zezu a ɓoru ba, ɓahri : « Ŋgernzuk, mú poŋ mi mí el si puh. Seh hul bah bi le, mí gɔr hulu dara mí dih fal wo ɓáy. »

22Bale Zezu ɓah ɓayay hi̧ ni : « Mú dih fal bi-ay. Mú poŋ hulri ɓá gɔr hul mbaŋ woyri. »

23Bale Zezu rih kaɓ ɓil kumbon8.23 Kumbonri ké seh-aw ra pehna-u ma tulndɔk 8, ahna-u ma tulndɔk 2 ke ndi̧ ke gaŋna-u ma tulndɔk 1 ke ndi̧. ɓay si kala mahmbih, nzuk-dih fal yeri kaɓ ziŋ ni. 24Ku ɗi-ɗih ke ɓel sew mahmbih ra dale, í ko, mahmbam to, kuna ku fa̧h mbih mbah ɓil kumbon. Zezu ba, toŋ na nam ɓil kumbon. 25Mí nzuk-dih fal yeri tom ni ɓahri : « Ŋgernzuk, nah ɓay hu wuri. Mú ya̧ na wo. »

26Mí Zezu ɓahri : « Uwa. Nzuk law hȩkmeri, law woiri kehr seɗe ɓáy le ? »

Wara mí ke ur, ke hah kuna ke mbih, mí kuna ke mbih tuk kelek hi̧ gel na ɗeŋ gaŋ ba. 27Nzuk-dih fal yeri ba, kaɓ yer na niri ɓa saŋ. Ku ɓahri : « Nzukay na ani mí mbih ke kuna kara lah nzak ye-ay le ? »

28Ku ka̧h kala mbih ké fál tusiɓa nzuk Gadarari bale, nzukri seɗe ké záhri ƴo tul woyri ti̧h ke gel-gɔr hulri gi nzɔh nun Zezu. Ku mgbɔr mbamba. Mahful kalna nzukri ta-a. 29Í ko. Ku vba̧ nzak ɓeleŋ ɓeleŋ ɓahri : « Gun Ŋgerzah, ɓay wo ɓa fe mí ziŋ na le ? Nam wah ka̧h ya ɓáy ba, mu gi ɓay laɓ na koseh mgbum ley ? »

30Ké ɓel woyri ɓa ɗih-u ndi̧ mí daɓa kɔsɔŋri ƴo ƴah ri lakna. 31Mí záhri ra vuh hi̧ ni ɓahri : « Mu ní̧h na le, mú pih na si rih tul kɔsɔŋri-aw. »

32Mí ke ɓahri : « Í ti̧h, í si rih tul kɔsɔŋri ra. » Mí ku ti̧h si rih tul kɔsɔŋri ra gaŋ ba. Í ko. Kɔsɔŋri riw kpa̧h ke ɗukna si ka̧h nzak hereŋ lih ku̧ mahmbih kirim kirim, mí mbih kal niri ndu̧y. 33Nzuk-kɔr kɔsɔŋri ra su ɗukna si ka̧h ɓil puh. Ku si ndazi ɓay feri riw ké kal hi̧ nzukri lah. Ku sɔk ɓay nzukri ké záhri ti̧h ke tul woyri ra. 34Í ko. Nzuk puhri gbam ti̧h yir mbu̧h ké ta̧w Zezu. Ku ko ni, mí ku laɓ kɔkrɔya hi̧ ni ɓay ké ti̧h ke tusiɓa woyri poŋ niri.

9

1Kaŋ mí Zezuri poŋ nzuk Gadarari. Ku hil ɓil kumbon el gi fál gini, mí ke si puh9.1 Puh-u ɓa Kapernayum. Í mgba Mbete Matiye 4.13 tuh ke gel ki̧na-ay.. 2Í ko. Nzukri suk nzuk sena ke hih nam ye gi keni hi̧ Zezu. Mun nzuk ra hu yɔh. Zezu ɓá ko law woyri kú-u kan tul ye bale, ke ɓah hi̧ nzuk ké mun ye hu yɔh ra ɓahri : « Gun bi, mú su̧h law. Salɓay suya lu ké tul wo. »

3Nzuk-sɔk mbete bolkusol Ŋgerzah a haniri ƴo gelu pi. Ku lah ɓay ké Zezu ɓah ra bale, í ko, ku ŋgu̧hru ɓay ɓahri : « Gunwo̧ro-ay leh tul ye ke Ŋgerzah. »

4Zezu tu kerɓay woyri tu-tu, mí ke ɓahri : « Sa̧w ɓay fe mí na kerɓay woiri nduŋ le ? 5Sakra ɓáh hi̧ nzuk ɓahri, ké ur si sina ke ɓáh hi̧ nzuk ɓahri, salɓay suya ye lu, a suŋ mí kpuh le ? 6Mí ɓay í tu ɓahri se, gun nzuk pirmatul ɓa mbay mí ƴo ke ŋgerna ké tusiɓa ɓay lu salɓay suya ké tul nzukri le ... »

Zezu poŋ nzak ɓay ye, ke el sɔɓ nun ma tul nzuk ké mun ye hu yɔh ra bale, ke ɓahri : « Mú ur síɓa, mú mbi hih wo, mú el si puh. »

7Nzuk ra ur, mí ke mbi hih nam ye el si puh. 8Daɓa nzukri ko fe ké-e laɓ, mí hȩkme se niri. Ku el dim Ŋgerzah záh ké ndoh ŋgerna mbay a kandɔkaw ndɔk nzuk pirmatulri.

9Zezu ba, kal ma pol bale, ke ko Matiye9.9 Matiye ƴo ke riŋ seɗe. Riŋ ye a ɓoru ɓa Levi. Í mgba Mbete Marki 2.13-22 ke Mbete Luk 5.27-39 tuh ke gel ki̧na-ay. Matiye-ay ɓa nzuk-vbeh mbete-ay. nzuk-mbu̧h lampoh ké gel pihna ye. Mí Zezu ɗi ni : « Mú dih fal bi-ay. »

Matiye ur ba, mí ke dih fal ye.

10Seh a hani Zezu kaɓ nzak fe su̧na ké puh Matiye. Í ko. Daɓa nzuk-mbu̧h lampohri ke nzuk suya a ɓoruri ti̧h gi kaɓ nzak fe su̧na ziŋ Zezu ke nzuk-dih fal yeri pi. 11Fariziri ɓá ko fe-u kaŋ dale, ku ɓah ɓay hi̧ nzuk-dih fal yeri kandɔkay : « Ɓay fe mí metere woiri ƴo su̧ fe ziŋ nzuk-mbu̧h lampohri ke sam nzuk suya a ɓoruri-aw le ? »

12Zezu lah ɓay kú-u ɓah ra bale, ke ɓahri : « Nzuk mun gahnari si seh dɔkta ya. Nzuk senari mí si seh dɔkta. 13Í si likɔl, í hi̧ tul woiri ɓay tu ɓayay ké Ŋgerzah ɓah, láɓ law in mí ke yih ɓayu, Láɓ pihna hi̧ ni ndikpoh le, ke sa-a9.13 Sa̧w nzak vbeh ɓahri, a Mi yih ɓay í laɓ law in ziŋ nzuk, ɓo puh fe le, mi sa-a. Puh fe ké ta̧w ziɓri mah hani ke puh fe ké ta̧w karaŋri ya. Ziɓri puh fe kandɔk bolkusol Ŋgerzah sɔk niri. Ɓa fe a suki ké ta̧w woyri. Ɓa pihna kú-u laɓ hi̧ Ŋgerzah. Sa̧wu mí nah vbeh ɓahri, láɓ pihna hi̧ ni ɓay hi̧ karaŋri ɓá lah kerɓay ɓay fe puhna ɓa gah-u.9.13 Ɓayay na ɓil Mbete Osée 6.6..

Kandɔkaw mí-i gi ɓay ɗi nzukri ké ƴo tul mbete bolkusol Ŋgerzah ya. Wara le mi gi ɓay ɗi nzuk suyari. »

14Wara mí nzuk-dih fal Za̧h batisiri gi ta̧w Zezu ɓahri : « A wah ke fariziri nah toŋ saŋ mbih ba, ɓay fe mí nzuk-dih fal wori, saŋ mbih ya le ? »

15Zezu ɓah hi̧ niri ɓahri : « Nzukri ké gi gel ti̧hmbih nzuk-ya̧ wu̧y a foyu9.15 Ŋgerzah ɗi mun ye ɓa nzuk-ya̧ wu̧y. Í ki̧ Mbete Esaïe 62.4-5 ke 54.5-6 ke Mbete Osée 2.16-20 ɓay tu ɓayu. ɓay laɓ mun ɓa seh lo ? Mí nam ƴo gina ɓay hi̧ nzuk wu̧y a foyu ra ɓá ta-a. Namuri-aw dara ku sáŋ mbih ɓáy. 16Nzuk ké ɓay mbi nzak gar a foyu sa̧h keni nun ta̧w gar ta-a. Gar a foyu-aw ɓay gɔh ta̧w gar ra tir ma pol hi̧ garu suya mba a pol. 17Nzuk ta aŋ yim a pa̧wu ku̧ ta̧w ɓɔl ho̧ko ya. Yimu yi̧ŋ le, ɓɔl ho̧ko ra ɓay fur kpum dale, yim a pa̧wu ra ɓay ku̧ kpah. Ta̧w ɓɔlu kara ɓay ɓe-ɓeɓ pi. Kaŋ dale ku aŋ yim a pa̧wu ku̧ ɓil ɓɔl ho̧ko a foyu ma. Mí yim ke ɓɔl ho̧ko seɗe mbɔk ɓay na ɓa suki. »

18Zezu ƴo ɓah ɓay ra ɓáy bale, í ko, ŋgernzuk mbew gi ta̧w ye. Ke huk siɓa goŋ ni ɓahri : « Gun bi a wu̧yu hu aŋay. Keni-aw kara mu si ɓaŋ ndɔk kan tul ye le, ke él kaɓ ke nun ɓáy. »

19Zezu mbi mahful ƴo sina fal ŋgernzuk ra. Nzuk-dih fal yeri si pi. 20Mí í ko, wu̧y si ke fal Zezu mí za nzak gar ye. Wu̧y ra, sem ƴo ti̧h ke ɓil ye laɓ mbihmbam boh falu seɗe kari da9.20 Í mgba Mbete Lévitique 15.25-27 tuh ke gel ki̧na-ay.. 21Ke ɓahri se : « Ɓa ra nzak gar ye kaŋto mí-i za kara mi tí̧h ke ndɔk hul. »

22Zezu sɔɓ nun, ke ko wu̧y ra dale, ke ɓahri : « Gun bi, mú su̧h law. Law wo ké te sa tul bi-ay ya̧ mu ke ndɔk hul ya̧-ya̧. »

Kaŋaw mí wu̧y ra ziŋ mun gahna ke sa̧wseh-u-aw.

23-24Zezu ka̧h kerpuh ŋgernzuk ra. Ke ko nzuk-ɗi siŋ rew hulri ke nzuk-vba̧ munri, mí ke ɓah hi̧ niri ɓahri : « Í el wuri ma puh wara. Gun tikla-ay hu ya. Wara le ke na nam kaŋto. »

Mí ku sak ni gbaw. 25Ke ni̧h nzukri-aw bale, ke rih ɓil vul. Ke mgba ndɔk hul ra, ke tom ni. Tem gun tikla ra el gi, ke ur síɓa. 26Kandɔkaw mí mberem ɓayu ya̧ gelri riw ké tusiɓa-aw.

27Zezu poŋ kerpuh ŋgernzuk ra ƴo tɔrna. Ra̧wri seɗe dih bol ye ƴo vba̧ nzak ɓeleŋ ɓeleŋ. Ku ƴo ɓahri : « Gun zih ŋgermbay Daviɗ, mú laɓ law in ziŋ na ge. »

28Zezu rih vul, mí ra̧wri ké seɗe ra rih si tul ye. Zezu vbi niri ɓahri : « Law woiri te tul bi ɓahri, ŋgerna bi mah so wuri le ? »

Ku ɓahri : « Kandɔkaw. Ŋgermbay, mu ma-mah. »

29Wara mí ke ndar ndɔk za nun woyri, ke ɓahri : « Nun woiri ɓá mgbur mah ke kanlaw woiri. »

30Kaŋ mí nun woyri mgbur, mí Zezu bak niri ɓahri : « Ko-ko í ɓah ɓayu hi̧ nzuk mbew. »

31Ti̧hna woyri ke vul bale, ku si ɓah ɓayu par par hi̧ mberemu ya̧ gelri riw ké tusiɓa-aw.

32Zezu ke nzuk-dih fal yeri ti̧h ke vul ƴo tɔrna bale, í ko, nzukri maŋ mbiki ké záh mbih kusol ye gi keni hi̧ Zezu. 33Zezu ni̧h záh ké tul mbiki ra, mí mbiki-u el ɓah ɓay. Fe-u na daɓa nzukri yer. Ku ɓahri : « Fe saŋ a kandɔkaw ti̧h nun gun Izarayelri bɔk mbew ya ɓáy. »

34Fariziri ba, ƴo ɓahri : « Ke ŋgerna mbay záh tukala mí ke ƴo ni̧h záhri ké tul nzukri-aw. »

35Zezu si ke puh puh, puh a lukiri ke gun puhri pi. Ke ƴo firma ziɓri ɓay lák mbay Ŋgerzah ɓil vul misoŋ woyri. Ke ka-kah ɓaysuki lák mbay a nunmbam. Ke gah sam senari ɓoɗ ɓoɗ. 36Ké-e ko daɓa nzukri-aw dale, ku baseh ké nun ye ɓay fe le, fe zɔklɔ kal tul woyri pi, kal law woyri pi. Ke ko niri kandɔk sami ké nzuk-kɔr niri ta-a. 37Wara mí Zezu ɓah ɓayay hi̧ nzuk-dih fal yeri : « Naŋ na ndekle ké waka mah vbehna, mí nzuk-vbeh naŋuri ŋgi̧ ya. 38Dale í goŋ nzuk waka ɓá pih nzuk-vbeh naŋ a ɓoruri gi dɔm tul nzuk a polri ɓáy. »

10

1Kandɔkaw, Zezu ɗi nzuk-dih fal ye a boh falu seɗeri gi ta̧w ye. Ke hi̧ niri ŋgerna ɓay mba tul záh tukalari hi̧ kú ni̧h záhri ké tul nzukri, kú gah sam senari ɓoɗ ɓoɗ pi. Kaŋ mí ke pih niri. 2-4Riŋ gun nzak pihnari ké boh falu seɗe ra mí na-ay : titil ki̧na-u ke tul Simu kú-u ɗi ni ɓa Piyer ke yi̧n ye Andere, Zak gun Zebede ke yi̧n ye Za̧h, Filiɓ ke Bartelemi, Toma ke Matiye nzuk-mbu̧h lampoh, Tade ke Zak gun Alfe, Simu nzuk-ri̧h si̧w ɓay tusiɓa woyri ke Zudas ké Isikariyoɗ a ye ké-e te Zezu.

5Zezu pih gun nzak pihna a boh falu seɗeri ra ke bolnzak ɓahri : « Tusiɓa nzukri ké sa̧w woyri ɓoɗ, í si ri ya. Tusiɓa nzuk Samariri kara í si ya pi. 6Wara le í si ta̧w gun Izarayelri kú-u ɓa sami biri mí ku zi-zi. 7Sina woiri-aw, í ka-kah hi̧ niri ɓahri, “lák mbay a nunmbam ka̧h da.” 8Senari le, í gah. Hulri ba, í tom. Nzuk ndɔɓeri, í gah niri hi̧ saŋna-si gel kani Ŋgerzah ɓá lu ké tul woyri. Í ni̧h záhri ké tul nzukri. Ŋgerna-laɓ fe-ayri, i ya̧ ndikpo le, í laɓ hi̧ nzukri ndikpo pi. 9Í ya̧ lari lɔr ya, í ya̧ lari a puki ya, í ya̧ lari a si̧h-u ya pi. 10Í mbi ɓɔl ɓay goŋ fe ké gel gahru woiri ya. Í ya̧ gar a ɓoru dɔm tul gar ké i ndoh ya, í ya̧ sabɔk a ɓoru dɔm tul sabɔk woiri ya, í ya̧ ka̧wkpuh sina a ɓoru dɔm tul ka̧wkpuh woiri ya pi. Ɓayu ké fe su̧na gun-laɓ pihna ra, ke su̧ ké gel pihna ye mí mah ni seeh.

11Ɓa ra puh a luki mini gun puh mí i si ri le, í fakla nzuk ké ɓay mgba nzak pihna woiri ma law ɓa teh-u, mí í na kerpuh ye ka̧h nam tɔrna woiri. 12Gelke i rih ɓil puh gahru woiri le, í vah nzuk kerpuh-uri ke ɗeŋ. 13Law nzuk puh-uri ɓa law ɗeŋ le, mgbɔkɔ ɗeŋ woiri ɓay kaɓ ziŋ niri. Mí kerpuh-aw mah ya̧ ɗeŋ woiri ya le, mgbɔkɔ woiri ɓay el ƴo ziŋ wuri. 14Kerpuh ké sa mgba wuri gahru ya, puh ké nzukri sa lah nzak pihna woiri ya, mí tɔrna woiri le, í kpoh kasal bɔk woiri sɔk ɓahri, salɓay suya woyri mgbahla wuri ya. 15Ɓa ketina, mi ƴo ɓah ɓayay hi̧ wuri, nam-kuŋ salɓay le, salɓay suya ké ɓay ku̧ tul nzukri ké puh-aw ɓay kpuh mba salɓay suya ké ku̧ tul nzuk a lewsa̧ri ké Sɔdɔm ke Gɔmɔr mba-mba.

16Í ko, a bi mí-i ƴo pih wuri ɓa samiri ma sakra gaykoyri. Dale í si siŋ sina ru̧na kandɔk siŋ sina soy ké ru̧ kaŋ. Í tu suya ya kandɔk mbɔre ké tu suya ya kaŋ. 17Í ru̧ ke mun woiri ɓay nzukri. Ku ɓay mgba wuri si pol ŋgernzuk misoŋri hi̧ ku kuŋ salɓay ku̧ tul woiri. Ké vul misoŋ ku zɔ́r wuri ke ndehdɔŋ. 18Ku ɓay kɔklɔ wuri si pol guvener-ri pi, pol mbay tusiɓari pi ɓayu ké i ƴo tul riŋ bi. Fe-u ɓay laɓ hi̧ wuri í te-teh ɓay bi ké pol ŋgernzuk tusiɓari pi, ké pol sa̧wnzuk a ɓoruri pi.

19Gelku-u mgba wuri ndoh ndɔk nzukri le, í hi̧ law woiri ɓá lu ya. Í nzah ɓay ké i ɓah-u ké pol nzukri ra ya. Ɓayu ké Tem bah woiri Ŋgerzah ɓay hi̧ wuri ɓayri ké i ɓay ɓah-u ke sa̧wseh-u. 20Ɓayri ké ƴo ti̧h ke nzak woiri ta ɓa ɓay woiri ya. Wara le ɓa ɓay Tem bah woiri mí i ɓah hi̧ nzukri-aw. 21-22Nzukri ɓay fu̧y wuri ɓayu ké i ƴo tul riŋ bi. Nzuk ɓay te yi̧n ye hi̧ kú i, bah gun ɓay te gun ye hi̧ kú i. Gun ɓay ur ziŋ nzukri ké mbuŋ ni ɓay i niri. Mí nzuk ké su̧h law ye tul riŋ bi kpu̧ru ka̧h hul ye le, ke ɓay ti̧h ke ndɔk hul. 23Gelke ku faŋ bol woiri ɓil puh mbew le, í ɗuk si puh a ɓoru. Ɓa ketina, mi ƴo ɓah ɓayay hi̧ wuri, se-se ɓay í ka̧h puhri gbam ké tusiɓa gun Izarayelri dara gun nzuk pirmatul ɓá el gi.

24Gun likɔl mba tul metere ye ya. Mgbal kara mba tul gaŋ ye ya pi. 25Mah ɓay gun likɔl ɓá eŋ metere ye. Mgbal kara ɓá eŋ bahgaŋ ye pi. Ku ɗi riŋ mbay záh tukala kan tul nzuk puh ɓahri, “Belzebul” ra wa, ani mí ku ɓay ɗi gun puh-uri ke riŋu ɓáy le wo ? 26Dale í laɓ hȩkme nzuk-laɓ wuri koseh-awri ya, ɓayu ké ɓayri gbam ké mu̧-mu̧h ɓay ti̧h kala. Ɓayri gbam ké mu̧h nun nzukri ra, nzukri ɓay tu-u. 27Ɓay ké mi ɓah hi̧ wuri ké gel a mu̧h-u le, í ɓah ɓayu ké gel a teh-u. Ɓay ké mi ɗakla ké lɔkɔ suk woiri le, í ka-kah ɓayu ma síɓa síɓa. 28Í laɓ hȩkme nzuk-i hulri ya. Ku ta ke ŋgerna ɓay za tem woiri ya. Í laɓ hȩkme Ŋgerzah ma. A ye ke mah zi mun ke tem woiri seɗe mbɔk ké ɓil hɔrɔ. 29Nzukri ƴo yeh ti̧tihri seɗe ke tere gursu, kaŋ ya le ? Ti̧ti̧h mbew mbew gbam ké lih hul le, bah woiri Ŋgerzah tu-tu. 30A woiri ba, Ŋgerzah ki̧ pirmatul woiri mbew mbew gbam dale, 31í laɓ hȩkme ya. I mba tul ti̧tihri le, el mba ra ɓáy. 32Nzak nzuk a suŋ suŋ gbam ké ɓah ketina bi10.32 Í mgba Mbete Rɔmri 10.9-10 tuh ke gel ki̧na-ay. ké pol nzukri le, nzak bi kara ɓay tu riŋ nzuku ké pol bah bi ké nunmbam pi. 33Nzuk a a̧y ké saŋ riŋ bi ké pol nzukri le, a bi kara mi ɓay saŋ nzuku ké pol bah bi ké nunmbam pi.

34Í lu kerɓay ké ɓahri se, mi gi ɓay hi̧ ɗeŋ ɓá ƴo tusiɓa. Mi gi ke ɗeŋ ya. Wara le mi gi ke mahwu̧y. 35Mi gi kúŋ sal ké sakra gun wo̧ronzuk ke bah ye, ké sakra gun wu̧ynzuk ke mah ye, ké sakra wu̧y wo̧ro ke mahfay ye. 36Nzukbaa nzuk ɓa nzuk ɓil kerpuh yeri. 37Nzuk yih bah ye mini mah ye poŋ mi le, nzuku mah nun bi ya. Nzuk yih gun ye, ɓa ra a wo̧ro-u mini a wu̧yu poŋ mi le, nzuku mah nun bi ya. 38Nzuk sa mbi kpuh vbatay hul ye suk dih fal bi keni ya le, nzuku mah nun bi ya. 39Nzuk ké tu su̧ tukala le, tul ye ɓay zi-u. Nzuk ké poŋ kerɓay tul ye ɓay tul bi le, ke ɓay ziŋ ɔkna.

40Nzuk ké ya̧ wuri le, a bi mí ke ya̧ mi-aw. Nzuk ké ya̧ mi le, ke ya̧ nzuk-pih mi. 41Nzuk ya̧ gun nzak pihna Ŋgerzah ɓayu ké-e tu ni ɓa gun nzak pihna Ŋgerzah le, nzuku ɓay ziŋ kpaŋndɔk a gun nzak pihna Ŋgerzah. Nzuk ya̧ nzuk ké tu Ŋgerzah ɓa záh ye ɓayu ké-e tu ni ɓa nzuk ké tu Ŋgerzah ɓa záh ye le, nzuku ɓay ziŋ kpaŋndɔk a nzuk ké tu Ŋgerzah ɓa záh ye. 42Nzuk a a̧y ké laɓ suki a mah gelu, ɓa ra mbih nzona mí ke kah hi̧ gun a mah gelu ɓayu ké-e ƴo dih fal bi le, ɓa ketina, mi ƴo ɓah ɓayay hi̧ wuri, kpaŋndɔk nzuku ta zi ya. »

11

1Zezu hi̧ bolnzak hi̧ nzuk-dih fal ye a boh falu seɗeri ra ɔh bale, ku tɔr si ka-kah ɓay gina lák mbay Ŋgerzah ké puh gun Izarayelri. A ye kara ke si puh ke puh ƴo firma gun Izarayelri ɓay lák mbay Ŋgerzah pi. Ke ka-kah ɓayu hi̧ niri ku lah.

2-3Za̧h batisi ba, na vul mgbal, mí mberem fe laɓna Ŋgermbay toh suk ye. Dale ke pih nzuk-dih fal yeri si ta̧w Zezu, mí vbi ni ɓay ɓahri : « A wo mú-u ɓa Ŋgermbay ké Ŋgerzah wahɓay pih ni hi̧ na ziɓri ra, ké ɓay gi lák mbay tusiɓa gbam mini nah geŋ nzuk a ɓoru le11.2-3 Vbiɓay ké Za̧h vbi ra sɔk keni kerɓay ziɓri. Ku geŋ Ŋgerzah ɓá pih Mbay ziɓri ké ɓa Ŋgermbay gi. Ŋgermbay woyri ra ɓay lak mbay ké tusiɓa gbam. Wara mí Zezu sɔk ɓahri, gina Ŋgermbay a titilu na ɓay i ŋgerna mbay záh tukala. Sa̧wu mí a ye ke ni̧h záhri ké tul nzukri, ke gah nzukri, ke hi̧ nzukri ti̧h ke puh záh. Pihna Ŋgermbay ɓa sél nzukri ké ɓil ndɔk záh tukala dara ɓáy. Aŋay ke i ŋgerna mbay záh tukala da mí nam ƴo gina ɓay ké ɔh ŋgermu-aw. Í ki̧ Mbete Ten sa̧wɓay 20ɓay tu ɓayu. ? »

4Zezu yih nzak woyri ɓahri : « Í si ɓah hi̧ Za̧h ɓá lah ɓay feri-ay ké i lah ke suk woiri, ké i ko ke nun woiri ɓahri se, 5ra̧wri ko gel, kpereri si sina, mun nzuk ndɔɓeri teh mí saŋna-si gel kani Ŋgerzah lu ké tul woyri, mbikiri lah ɓay, hulri el kaɓ ke nun, ko̧hkori lah ɓaysuki Ŋgerzah ma law11.5 Í mgba Mbete Esaïe 35.5-6 ke 61.1 tuh ke gel ki̧na-ay.. 6Pol tehna teh tul nzuk ké riŋ bi ti̧h ɓa ndaw lihna ye ya. »

7Nzuk-dih fal Za̧h batisiri tɔr ba, mí Zezu ɓah ɓay tul Za̧h batisi hi̧ daɓa nzukri ɓahri : « Sina woiri ɓil lawkɔraw, i si ɓay ko fe le ? I si ɓay ko sihri ké kuna laŋ mgba̧ya mgba̧ya lo ? 8Uwa. I si ɓay ko fe le ? I si ɓay ko nzuk ké ndoh gar lari a ndu̧yu mgbelek mgbelek le wo ? Í ko. Nzukri ké ndoh gar lari a kandɔkaw kaɓ kerpuh mbayri. 9Uwa, i si ɓay ko fe le ? I si ɓay ko gun nzak pihna Ŋgerzah le wo ? I si ɓay ko gun nzak pihna Ŋgerzah gaŋ. Mí-i ƴo ɓah hi̧ wuri ɓahri se, Za̧h ra ke mba tul gun nzak pihna Ŋgerzah a ɓoruri mba-mba. 10A ye ra Ŋgerzah vbeh ɓay tul ye hi̧ zih woiri ɓahri, í ko, ke pih gun nzak pihna ye ƴo pol woiri11.10 Í mgba Mbete Exode 23.20 tuh ke gel ki̧na-ay. Ɓayu vbeh ɓahri : Í ko, mi pih gun nzak pihna bi si ƴo pol wo. Ŋgerzah ƴo ɓah ɓay hi̧ gun Izarayelri. Ke ɗi niri « wo » kandɔk ké-e ɗi nzuk mbew. Sa̧wu mí nzuk-sɔɓ mbete vbeh ɓahri, woiri ɓay hi̧ lahna-u ɓá se ya.ɓay lek ful geŋ ni11.10 Í mgba Mbete Malachie 3.1 tuh ke gel ki̧na-ay. Malachie vbeh ɓahri : A ye ke ɓay lek ful geŋ mi. Matiye vbeh ɓahri : a ye ke ɓay lek ful geŋ mu. Ŋgerzah ƴo ɓah ɓay tul ye ɓil Mbete Malachie. Ke ƴo ɓah ɓay Ŋgermbay ɓil Mbete Matiye kandɔk ké-e Ŋgerzah ti̧h ɓa nzuk pirmatul mí ɓa Ŋgermbay Zezu. Sa̧wu mí nzuk-sɔɓ mbete vbeh ɓahri, ni ɓay hi̧ lahna-u ɓá se ya.. 11Ɓayaw ɓa ketina, mí-i ƴo ɓah hi̧ wuri ɓahri se, ké sakra nzuk pirmatulri kú-u mbuŋ niri ké tusiɓa gbam, nzuk mbew ké mba tul Za̧h ta-a. Mí gun a mah gelu ké ɓa gun puh lakna a nunmbam mí mba ni. 12Ur ke sew Za̧h batisi ka̧h guri-ay, lák mbay a nunmbam ra nzuk law mgbɔrɔri11.12 Nzukri ké ka̧h ta̧w Za̧h ɓay ké soh niri mbih batem a mbi law ɓa nzukri ké tu suya woyri kandɔk nzuk-mbu̧h lampohri, wu̧y nunpukiri, nzuk suya a ɓoruri ɓa ŋgi̧-u pi. mí ƴo nah-u ke ŋgere ŋgere11.12 Mahful-sɔɓ sa̧w nzak ké gel ki̧na-ay ɓa seɗe. Mahful a seɗe-u mí na-ay : lák mbay a nunmbam ƴo ya̧ gel ke ŋgerna. . 13Ɓay ra Ŋgerzah hi̧ Moyiz vbeh ɓil mbete lewsa̧, ke hi̧ gun nzak pihna ye a lewsa̧ri vbeh ɓil mbeteri pi gi ka̧h sew Za̧h batisi, ke hi̧ ni ka-kah ɓayu pi. 14Mí i mgba ɓahri, Za̧h ra mí ɓa Eli gun nzak pihna Ŋgerzah a lewsa̧11.14 Ɓay tu ɓay Eli le, í mgba Mbete Malachie 4.5 ke Mbete Ten sa̧wɓay 11.3-6 tuh ke gel ki̧na-ay. Ɓay Eli na ɓil mbete Mbay 2 Rois Mah-u 2 pi. ké-e ɓay gi-u dara Ŋgermbay ɓay gi ɓáy ra le, su-su. 15Nzuk ké ƴo ke suk-lah ɓay le, ké lah.

16-17Sam nzuk a suŋri mí-i mgba tuh ke gun tukala-ayri le ? Ku eŋ gunri ké kaɓ ndiseŋe ƴo yi̧-yi̧hna. Ku ɗi haniri ɓahri : “Nah ul ti̧w, mí i sa nda nday ya. Nah ɗi siŋ rew hul, mí i sa vba̧ law woiri zaɗ zaɗ ya.” 18Kaŋaw mí Za̧h gi. Ke lak huru ya, ke nzo yim ya, mí nzukawri ɓahri, eh ɗuk ni. 19Gun nzuk pirmatul ba, gi. Ke su̧ fe, ke nzo fe le, ku ɓahri, í ko, ke ɓa bahu̧hmi, ke ɓa nzuk-ta yim. Ke mgba ya̧h ziŋ nzuk-mbu̧h lampohri ke nzuk suya a ɓoruri pi. Mí pihna laɓna sa̧w ru̧na Ŋgerzah teh ɓay ketina sa̧w ru̧na ye. »

20Wara mí Zezu tȩhre nzuk puh a a̧yri kú-u ko daɓa fe saŋri ké-e laɓ ɓay fe le, ku sa mbi law woyri ké tul suya ma fal el kan law tul ye ya ɓahri : 21« Kúy, gun Izarayelri a woiri ziɓri ké Korazin, ké Beɗsayda, koseh ƴo geŋ wuri ɓay fe le, sa̧wnzuk a ɓoruri ké Tir ke Sidoŋ11.21 Ɓay tu ɓay Tir ke Sidoŋ í ki̧ Mbete Esaïe 23, Mbete Ézéchiel 26, Mbete Amos 1.9-10. a lewsa̧ ku ko ra fe saŋri ké ƴo laɓ ké ɓil Korazin ke Beɗsayda le, nzuk Tir-ri ke Sidoŋri-aw ɓay ndoh gar seh, ku ɓay buklu mun woyri ɓil seh hɔrɔ, ku mbí law woyri ké tul tukala ma fal el kan law tul bi. 22Keni-aw gaŋ kara mi ƴo ɓah ɓayay hi̧ wuri, nam-kuŋ salɓay a luki le, salɓay suya ké ku̧ tul woiri nzuk Korazinri ke nzuk Beɗsaydari ra ɓay kpuh mba salɓay suya ké ku̧ tul nzuk Tir-ri ke Sidoŋri mba-mba. 23A woiri nzuk Kapernayumri, i ker ɓahri, tul woiri ɓay gaŋ kal tul a ɓoruri si ka̧h nunmbam ley ? Hay. Tul woiri ɓay gɔr malak ma puh Hulri ɓay fe le, nzuk a lewsa̧ri ké Sɔdɔm11.23 Ɓay tu ɓay Sɔdɔm ke Gɔmɔr í ki̧ Mbete Sa̧w fe 19.24-29. ko ra fe saŋri ké mi laɓ ké sakra woiri nzuk Kapernayumri le, ku ta ziŋ ɓeɓna ya, mí ku ɓay ƴo ri ka̧h guri-ay. 24Keni-aw gaŋ kara mi ƴo ɓah ɓayay hi̧ wuri ɓahri se, nam-kuŋ salɓay a luki le, salɓay suya ké ku̧ tul woiri nzuk Kapernayumri ɓay kpuh mba salɓay suya ké ku̧ tul nzuk a lewsa̧ri ké Sɔdɔm mba-mba. »

25Sa̧wseh-u bale Zezu el ɓahri : « Baah, a wo ké mu ɓa Gaŋ tul feri gbam ké nunmbam pi, ké tusiɓa pi riŋ ɗina wo mgbe ké nzak bi ɓay fe le, mu mu̧h ru̧na wo ké nun nzuk ru̧nari, ké nun nzuk kerlawri pi. Gunri ba, mu hi̧ ku tu sa̧wu. 26Riŋ ɗina wo mgbe ké nzak bi gaŋ ɓay fe le, baah, mu ko fe laɓna-u su-su ké nun wo.

27Bah bi ndoh feri riw ɓil ndɔk bi. Nzuk mbew ké tu gun tu ta-a, sa ɓa baah mí tu gun ye. Nzuk ké tu baah tu ta-a, sa ɓa gun mí tu ni. Nzukri ké gun ƴo ke law rihna ɓay kú tu baah, mí ku tu ni. 28Í gi wuri ma ta̧w bi, a woiri ké i ta̧h kpu̧y, ké sukna yih kal tul woiri. A bi mi hí̧ wuri í mgba ta̧hma. 29-30Í gi mbi zuk bi suk ziŋ mi. Í tih wuri si sina ziŋ mi ɓay fe le, law bi voh lɔm, mi ɗiŋ tul, mí i ɓay mgba ta̧hma. Zuk bi ra ɓa fe-ti̧h suk. Sukna bi yih ya tafalaw. »

12

1Ke nam a hani ɓil sewu-aw Zezuri kal ke mahful sekle waka fe pay. Namu ɓa nam ɔkna. Ɗaka i nzuk-dih fal yeri dale, ku haw tul fe pay, mí ku o̧kro su̧. 2Fariziri ɓá ko le, ku ɓah hi̧ Zezu ɓahri : « Mú ko nzuk-dih fal wori. Ku ƴo laɓ fe ké bolkusol Ŋgerzah hah laɓu ke nam ɔkna. »

3Bale Zezu ɓahri : « I ki̧ ɓay fe laɓna Daviɗ a lewsa̧ ki̧, kaŋ ya le ? Ɗaka i ni ke bɔh sina yeri12.3 Ɓay tu ɓay fe laɓna Daviɗ, í ki̧ Mbete 1 Samuel 21.1-6 ke Mbete Lévitique 24.5-9. . 4Ke si vul kani Ŋgerzah. Peŋ ké nzuk fe puhna puh hi̧ Ŋgerzah mí a ye ke su̧ ke bɔh sina yeri pi-aw wa, bolkusol Ŋgerzah ba, hah nzuk a garuri sú̧-u, nzuk fe puhnari kaŋto mí ƴo ke ful ɓay su̧ peŋu.

5Uwa. Ɓay nam ɔkna ké ɓil mbete bolkusol ra, i ki̧ ɓayu ké ɓahri, nzuk kaniri toŋ laɓ pihna12.5 Ɓay pihna nzuk fe puhnari ke nam ɔkna na ɓil Mbete Nombres 28.9-10 ke Mbete Lévitique 24.8. ke nam ɔkna ɓil vul kani Ŋgerzah ƴo ɓeɓ bolkusol nam ɔkna, mí ku ziŋ ɓay ya. 6Dale mi ƴo ɓah ɓayay hi̧ wuri ɓahri se, nzuk ké mba tul vul kani Ŋgerzah mí ƴo ri-ay. 7I tu ra ɓay ké Ŋgerzah ɓahri, láɓ law in mí ke yih ɓayu. Láɓ pihna hi̧ ni ndikpo le, ke sa-a12.7 Gel ki̧na-u na ɓil Mbete Osée 6.6. , i tu te-teh gaŋ le, i ta sek nzukri gɔr ya, 8ɓayu ké mbay ké ko tul nam ɔkna ɓa a ye gun nzuk pirmatul. »

9Zezu poŋ gelaw si rih vul misoŋ woyri. 10Í ko. Nzuk mbew ké ndɔk ye hu yɔh kaɓ ri. Mí fariziri nzah nzak Zezu ɓay sek ni. Ku vbi ni ɓay ɓahri : « Bolkusol Ŋgerzah hi̧ nzuk ful ɓay gah sena ke nam ɔkna le ? »

11A ye ba, ke ɓahri : « Ké haŋsekle woiri-ay, a ge mí sami ye toh lɔkɔ ke nam ɔkna le, ke ta ten ni ya le wo ? 12Nzuk pirmatul ba, mba tul sami le, el mba ra ɓáy. Kandɔkaw mí bolkusol Ŋgerzah hi̧ nzukri ful ɓay laɓ suki ke nam ɔkna. »

13Wara mí ke ɓah hi̧ nzuk ké ndɔk ye hu yɔh ra : « Mú ndar ndɔk wo. » Nzuk ra ndar ndɔk ba, ndɔk ye el kpuh kpaŋ ƴo gelu kandɔk ndɔk ye a fál mbew kaŋ. 14Bale fariziri ti̧h ke ɓil vul misoŋ si mbu̧h nzak woyri mbew ɓay i Zezu.

15Zezu tu lekɓay woyri mí ke tɔr poŋ niri. Mí daɓa nzukri ɓa ŋgi̧-u dih fal ye. Ke gah sena woyri gbam, 16mí ke hah niri, kú hi̧ nzukri ɓá tu ni ya. 17Fe laɓna-u kal hi̧ ɓay ké Ezay gun nzak pihna Ŋgerzah a lewsa̧ ɓah ra laɓ ƴo gelu. Nzak pihna Ŋgerzah ɓah kandɔkay : 18« Í ko gun sana bi. Mi lu ni ɓa gun-laɓ pihna bi. Law bi na sa tul ye. Tem bi ƴo ziŋ ni. Ke ɓay ka-kah hi̧ sa̧wnzuk a ɓoruri lah ɓay salɓay hul ké a ye ke kuŋ. 19Ke ɓá-ɓala ya, ke ɓáh ɓay ɓeleŋ ɓeleŋ ya, nzuk mbew ké ƴo mahful ɓay ta lah tiri kusol ye ya. 20Sihri ké fo-fom, ke háw ya. Sal hɔrɔ lampe ké suh hɔrɔ ti̧h ri duk duk, ke rím ya. Ke sí kaŋ kaŋ kpu̧ru ka̧h nam ké-e hi̧ bolkusol Ŋgerzah ɓá ti̧h ɓa fe ké si gaɗa. 21Kaŋ mí sa̧wnzuk a ɓoruri ɓay ɓaŋ law te tul riŋ ɗina ye12.21 Gel ki̧na-u na ɓil Mbete Esaïe 42.1-4. . »

22Wara mí ku maŋ nzuk a hani ké záh ƴo tul ye gi keni hi̧ Zezu. Nzuku ɓa mbiki, ke ɓa ra̧w pi. Mí Zezu ni̧h záh ké tul nzuk ra hi̧ nun ye ko gel, ke el ɓah ɓay pi. 23Fe-u na law daɓa nzukri riw ɓa saŋ, ku ɓahri : « Nzukay ɓa Ŋgermbay gun zih ŋgermbay Daviɗ mini ani le ? »

24Fariziri ɓá lah mberem nzukri bale, ku ɓahri : « Gunwo̧ro-ay ta ni̧h záhri ké tul nzukri ya. Sa ɓa ŋgerna mbay záh tukala a ye Belzebul mí ke ni̧h záhri ké tul nzukri-aw. »

25Zezu tu ɓay ké mu̧h ɓil law woyri dale, ke ɓah hi̧ niri ɓahri : « Puh lakna a suŋ suŋ ké nzukuri kehr hani le, gbakra hani ƴo ri. Puhri mini kerpuhri gbam ké nzukuri kehr hani le, ta kaɓ ya. 26Mbay záh tukala12.26 Sa̧w nzak vbeh ɓahri, Satan.Satan sɔk ɓahri, nzukbaa. Mí nah vbeh mbay záh tukala ɓay hi̧ karaŋri ɓá lah ɓa gah-u. ni̧h ra záh tukala yeri le, puh lakna ye gbakra hani. Lák mbay ye ɓay kaɓ ani ɓáy le ? 27Mi ni̧h ra záhri ke ŋgerna Belzebul wa, gun-toŋ fal woiri ba, ni̧h záhri ke ŋgerna ge le ? Sa̧wu mí ku ɓay nda pol ɓa mbay woiri. 28Mí mi ni̧h záhri ke ŋgerna Tem Ŋgerzah bale, lák mbay Ŋgerzah ti̧h tul woiri da. 29Uwa, dara nzuk ɓá rih puh nzuk huhrumun ɓay fa̧h fe yeri le, ke ŋgá̧h nzuk puh-u pol, kaŋ ya le ? Ke ŋga̧h ni dara mí ke fá̧h fe yeri riw ɓáy. 30Nzuk ƴo fal ŋgaŋ bi ya le, ɓa nzukbaa bi. Nzuk mbu̧h nzukri gel mbew ziŋ mi ya le, gbakra nzukri. 31Sa̧wu mí-i ƴo ɓah ɓayay hi̧ wuri, suya a suŋ suŋ mini ɓay a suya-uri ké nzuk ɓah ke riŋ nzuk le, mahful ɓay lu salɓayu ké tul nzuku ƴo ri. Mí nzak nzuk ɗi pihna Tempuki ɓa pihna záh tukala le, salɓayu ta lu ké tul nzuku ya. 32Nzuk a a̧y ké mbi riŋ gun nzuk pirmatul ɓah keni suya le, mahful ɓay lu salɓayu ké tul nzuku ƴo ri ɓáy. Mí nzuk ké fah Tempuki le, salɓayu ta lu ya gaŋ, ɓa ra seway, ɓa ra sew a gi-u kara salɓayu ta lu ya.

33Uwa. A woiri i ko kpuh na ɓa suki le, lehna-u na ɓa suki pi. I ko kpuh suya le, lehna-u suya pi ɓayu ké lehna kpuh ƴo sɔk mun kpuh-u. 34A woiri, mi̧hri soy, nzuk law a pipiri-uri, kerɓay a pipiri-uri ké i mbek ku̧ ɓil law woiri ra wa, ke mahful fe mí i él ɓah ɓay a suki ɓáy le wo ? Ɓayu ké fe mbekna ké nzuk mbek ku̧ ɓil law ye ƴo ur dukuku mí ti̧h ke nzak ye. 35Kerɓay a suki ké gaŋ ɓil law nzuk lawsuki le, nzak ye ƴo fer kerɓay a suki ku̧ kala. Kerɓay a pipiri-u ké gaŋ ɓil law nzuk law a pipiri-u bale, nzak ye ƴo fer law si̧hna ye ku̧ kala. 36Mi ƴo ɓah hi̧ wuri ɓahri se, kɔk ɓay a suŋ suŋ gbam ké nzukri ɓah-aw, ku ɓay ki̧ falu nam-kuŋ salɓay. 37Ɓay ké ti̧h nzak wo mí sɔk ketina wo, ɓa ra ƴó ke Ŋgerzah ɓa záh wo, ɓa ra kehrna wo ke Ŋgerzah. »

38Wara mí nzuk-sɔk mbete bolkusol Ŋgerzahri ke farizi a haniri el ke ɓay ɓahri : « Metere, nah yih ɓay mú laɓ fe saŋ, náh ko, Ŋgerzah pih mu mini ani le ? »

39Zezu ba, yih nzak woyri ɓahri : « Gun tukala-ayri, nzuk law a pipiri-uri, ku ti̧h kala si mbi záh a ɓoru, ku nzah ɓay ko fe saŋ. Mí fe saŋ le, ku ɓay ko ya. Sa ɓa fe saŋ a a̧y ké laɓ Zonas gun nzak pihna Ŋgerzah a lewsa̧ kú-u ko-aw. 40Kandɔk Zonas ké na ɓil mahnzuy suŋ say, seh say12.40 Ɓay tu ɓay Zonas le í ki̧ Mbete Jonas., gun nzuk pirmatul ɓay na ké puh záhri suŋ say, seh say12.40 Ziɓri ki̧ namri titilu ke seh riŋna. Í ki̧ ɓay nam ɔkna ɓil Mbete-ƴah tɔh riŋri ɓay lah ɓay ki̧na namri-u ma pol. kaŋ pi. 41Nzuk Ninive a lewsa̧ri ɓay ti̧h ke gun tukala-ayri. Ku mbú̧h ma gel-kuŋ salɓay. Fe laɓna nzuk Niniveri ɓay ten suya gun tukala-ayri hi̧ salɓay suya mgba tul gun tukala-ayri ɓay fe le, nzuk Niniveri lah kahɓay Zonas ra, mí ku mbi law woyri ké tul suya ma fal el kan law tul nzak pihna Zonas. Mí í ko, nzuk ké ƴo-ay ba, mba tul Zonas ra mba-mba.

42Mbay a wu̧yu ké lak mbay tusiɓa a fál ɓel ɓil seh lewsa̧ ɓay ti̧h ke gun tukala-ayri. Ku mbú̧h ma gel-kuŋ salɓay. Fe laɓna ye ɓay ten suya woyri hi̧ salɓay suya mgba tul woyri ɓay fe le, a ye ke ur ke gbu̧h tusiɓa si lah ɓay ru̧na Salomoŋ mbay a luki. Mí í ko, nzuk ké ƴo-ay ba, mba tul Salomoŋ ra mba-mba.

43Gelke záh tukala ti̧h ke tul nzuk le, ke ha̧rma ɓil lawkɔr yek yek ƴo fakla gel nam, mí ke ziŋ ya. 44Wara mí ke el ɓahri se : “Mi él si doro gel kaɓna bi a pol ra.” Ke el gi ka̧h ba, ke ziŋ gel kaɓna ra na ndikpo, gelu te-teh, gelu lek na guk guk ɓa suki. 45Bale ke ti̧h, mí ke si fa̧h záh a ɓoruri toŋndɔk say ké mgbɔrna woyri kal mgbɔrna ye ka-kal. Ku gi ɗeh puh ké tul nzuk ra. Wara mí kó nzuku baseh mbamba kal nzuku a pol. Kandɔkaw pi mí fe-u ɓay laɓ ke gun tukala-ayri. Ku ɓa nzuk law a pipiri-uri. »

46Zezu ƴo ɓah ɓay hi̧ daɓa nzukri ra bale, í ko, mah ye ke yi̧n yeri gi ƴo kala. Ku vbi ɓay ye, ku yih ɓah ɓay ziŋ ni. 47[Nzuk mbew ɓahri : « Zezu, mah wo ke yi̧n wori ƴo kala, ku yih ɓay ko mu. »]12.47 Gel ki̧na-ay ta ɓil sa̧w nzak mbete Ŋgerzah a haniri ya.48Dale Zezu yih nzak nzuk ra ɓahri : « A ge mí ɓa mah bi le ? Nzuk a suŋri mí ɓa yi̧n biri le ? »

49Mí ke ndoh ndɔk ye ma tul nzuk-dih fal yeri ke ɓahri : « Í ko mah bi ke yi̧n biri ké ƴo-ay, 50ɓayu ké nzuk a a̧yri ké laɓ fe ké bah bi ké nunmbam yih le, a woyri mí ku ɓa mah bi, yi̧n bi, manah biri. »

13

1Namu-aw Zezu ti̧h si kaɓ ɓel mahmbih, 2mí daɓa nzukri ɓa ŋgi̧-u gi mbu̧h hani mer mer ké ta̧w ye. Kaŋ mí Zezu hil ɓil kumbon ziŋ gel kaɓna. Nzukri-aw gbam ba, ƴo nzak mahmbih.

3Mí ke ɓah lawɓayri ɓa ŋgi̧-u hi̧ niri. Ke ɓahri : « Í lah, nzuk mbew si waka ɓay mi̧h mi̧hri. 4Ke ƴo mi̧h mi̧hri bale, mi̧hri a haniri ku̧ mahful, mí gundoyri gi te mi̧hri-u ɔh riw. 5Mi̧hri a ɓoruri ku̧ gel ké siɓa ŋgi̧ ri ya ɓay kasaw ké na diŋu bale, fe pay ra ti̧h ɓa gah-u ɓay siɓa ké ŋgi̧ ya. 6Seh ɓá zaŋ le, fe pay ra ri̧h mí el ho̧k wɔh ɓay sa̧wu ké ɓar siɓa ya. 7Mi̧hri fe pay a haniri ku̧ gel ŋgatukru. Fe pay ra ti̧h. Ŋgatukru kara ti̧h pi, mí ŋgatukru kaŋ tul fe pay ra kiɗik kiɗik fu̧h fe pay ra hi̧ ŋgu̧-ŋgu̧h. 8Mi̧hri a ɓoruri ba, ku̧ siɓa a suki. Fe payri ra ti̧h mí leh ɓa suki. Sa̧wu mbew le, leh sɔɗ, a ɓoru leh bon tɔtɔklɔ, a haniri ba, leh bon say.

9Nzuk ké ƴo ke suk-lah ɓay le, ké lah. »

10Nzukri ké dih fal Zezu loh ma ta̧w ye, mí ku ɓahri : « Ɓay fe mú-u ɓah ɓay hi̧ nzukri ke lawɓay le ? »

11Bale Zezu yih nzak woyri ɓahri se : « Ɓay fe le a woiri ra Ŋgerzah ten sa̧wɓay lák mbay a nunmbam ké mú̧-mu̧h hi̧ wuri i lah. Nzuk a kalari ba, sa̧wu mu̧-mu̧h ké ta̧w woyri. 12Nzuk a suŋ suŋ ké ƴo ke suk ké lah ɓay le, ke ɓay lah ɓay a mbaŋuri ŋgi̧ wɔrɔk wɔrɔk kal a pol ra ɓáy. Nzuk a a̧y ké ta ke suk-lah ɓay ya le, ɓay a ndi̧ ké-e lah-aw ɓay zi wu̧m. 13Sa̧wu mí-i ƴo ɓah ke lawɓay ɓay fe le, nzuk ko ke nun kara na nun ye da̧h. Ke lah ke suk kara na ni ɓa tuku. Ɓayu guh law ye ya. 14Ké ta̧w woyri le ɓay ké Ezay gun nzak pihna Ŋgerzah ɓah ra mgba tul woyri kȩk. Ke ɓahri, nzukri-ay lah ke suk woyri la-lah, mí ɓayu guh law woyri ya. Ku ko ke nun woyri ko-ko, mí ku ko da̧h. 15Nzukri-aw, ku hi̧ law woyri kpuh. Ku mbih suk woyri liɓ liɓ rɔkɔ kú lah. Ku u̧m nun si̧h si̧h rɔkɔ kú ko le, law woyri ɓá guh hi̧ ku el gi ta̧w bi ɓay mí gah niri.

16A woiri ba, pol tehna Ŋgerzah teh tul woiri ɓay fe le, nun woiri ko-ko, suk woiri lah ɓayu lah. 17Pol tehna ƴo ziŋ wuri gaŋ. Mi ɓahri se, daɓa gun nzak pihna Ŋgerzah a lewsa̧ri ke daɓa nzuk a lewsa̧ri kú-u tu ni ɓa záh woyri, ku taw ɓay ko fe ké i ko-ay, mí nun woyri ko ya. Ku taw ɓay lah ɓay ké i lah-ay, mí suk woyri lah ya.

18Kaŋaw le í lah sa̧w lawɓay nzuk-mi̧h mi̧hri fe pay ra wara. 19Nzukri gbam ké lah ɓay lák mbay a nunmbam kú-u hi̧ ɓayu guh law woyri ya ra, záh law a pipiri-u gi lu ɓayu ké law woyri. A woyri ra ku ɓa mahful ké mi̧hri fe pay ku̧ ri. 20Gel ké siɓa ŋgi̧ ya ɓay kasaw ké na diŋu ra ɓa nzukri kú-u lah ɓay Ŋgerzah bale, ku ya̧ ɓayu ɓa gah-u ke law rihna. 21Mí ɓayu ɓar sa̧w ya. Kal ɓa kuna. Fe-leh law ziŋ niri mini nzuk laɓ niri koseh ɓay tul ɓay lák mbay Ŋgerzah ra le, ɓayu el ti̧h ɓa ndaw ké nun woyri. 22Gel ŋgatukru ké mi̧hri ku̧ ri ra ɓa nzukri ké lah ɓay lák mbay Ŋgerzah, mí kerɓay tukala ke kuŋɓay fe ziŋnari ri̧h law woyri. Fe-uri kaŋ tul nzukuri-aw kiɗik kiɗik. Ku hi̧ Ŋgerzah lak mbay tul woyri ya. Ku ŋgu̧-ŋgu̧h, ku le-lehna ya. 23Siɓa a suki ké mi̧hri fe pay ku̧ ri ra ɓa nzukri ké lah ɓay lák mbay Ŋgerzah, mí ɓayu guh law woyri. Ku hi̧ ɓayu leh lehna kandɔk sa̧w fe pay mbew le, leh sɔɗ, a ɓoru leh bon tɔtɔklɔ, a ɓoru ba, leh bon say. »

24Zezu ɓah lawɓay a ɓoru hi̧ nzukri, ke ɓahri : « Lák mbay a nunmbam na kandɔkay : nzuk a hani mbew si ruh naŋ a suki ɓil waka ye. 25Suŋ sih, nzukri na nam dale, nzukbaa ye gi ruh kɔk naŋ ku̧ ɓilu, mí ke tɔr. 26Naŋ a suki hu̧h, sel, laɓ ti̧hri ba, kɔk naŋ ra sel pi. 27Gun-laɓ pihna yeri ɓá ko kɔk naŋ ra bale, ku si vbi bahgaŋ woyri ɓahri : “Mbay, naŋ a suki mí i ruh ku̧ waka woiri wa, ani mí kɔk naŋ ti̧h ri pi-aw le ?”

28Ke yih nzak woyri ɓahri : “Nzukbaa bi mí laɓ fe-aw.”

Gun-laɓ pihna yeri el vbi ni ɓayay : “Mí le, náh lur kɔk naŋ ra ku̧ kpah le ?”

29Bale ke ɓah ɓay kandɔkay : “Í lur aŋay ya rɔkɔ í lur ke naŋ a suki pi. 30Í poŋ naŋ a suki ɓá nze. Few-vbeh naŋ dale, mi ɓáh hi̧ nzuk-vbeh naŋri ɓá vbeh naŋ a suki dale, kú mbu̧h ti̧hri naŋ bi ku̧ ɓil pul. Kɔk naŋ ba, kú nzuh ke hɔrɔ.” »

31Ke ɓah lawɓay a ɓoru ɓáy : « Lák mbay a nunmbam na kandɔk mi̧hri fe pay a hani13.31 Mi̧hri fe pay a hani ɓa mi̧hri kú-u ɗi ke sa̧w nzak ɓa mutar. Kpuh-u, nzukri kar keni gahay ɓay hi̧ ba̧ri-u fu ɓa suki. ké nzuk mi̧h ké waka. 32Mi̧hri ra hu̧h ya kalak kaŋto. Hu̧hna-aw mah ke mi̧hri fe a ɓoruri ya. Gelke fe pay ra ti̧h mí hu̧h dale, laɓ kpuh ké hu̧h mba tul fe pay a ɓoruri gbam. Ndɔkuri vba gbah gbah, mí gundoyri gi laɓ ri vul. »

33Ke ɓah lawɓay a ɓoru ra ɓáy : « Lák mbay a nunmbam na kandɔk is ké wu̧ynzuk wa̧h ɓil som kilo bon seɗe. Is ra rih ɓil som ya̧h ya̧h mí ur som mbah fe ɓaɗ ɓaɗ. »

34Ɓayawri gbam ké Zezu ɓah hi̧ daɓa nzukri-aw ɓa lawɓay. Lawɓay ta-a le, ke ɓah ya. 35Fe laɓna-aw hi̧ ɓay ké gun nzak pihna Ŋgerzah a lewsa̧ ɓah ra laɓ ƴo gelu. Ɓayu ɓahri, haw ye ah ti̧h ke lawɓay. Sa̧wɓayri ké mu̧h ke sew ké Ŋgerzah laɓ nunmbam ke tusiɓa ke titilu da̧y ra, ke ten na gel a teh-u.

36Wara mí Zezu poŋ daɓa nzukri ra tɔr, mí ke el si rih vul. Dale nzuk-dih fal yeri loh ma ta̧w ye. Ku ɓahri : « Metere, mú ten sa̧w lawɓay kɔk naŋ ra hi̧ na náh lah. »

37Ke yih nzak woyri ɓahri : « Nzuk-ruh mi̧hri naŋ a suki ɓa gun nzuk pirmatul-ay. 38Waka mí ɓa tusiɓa ke nunmbam ké Ŋgerzah laɓ. Mi̧hri naŋ a suki ɓa nzukri ké ɓa gun puh lakna a nunmbamri. Kɔk naŋ ba, ɓa nzukri ké ɓa gun mbay záh tukalari a ye záh law a pipiri-u. 39Nzukbaa ké ruh kɔk naŋ ra ɓa mbay záh tukala. Few-vbeh naŋ ra ɓa ɔ́h nam tukala. Nzuk vbeh naŋri ba, ɓa tem nzak pihna Ŋgerzahri. 40Kandɔk kɔk naŋ kú-u nzuh ke hɔrɔ ra, kaŋaw mí ɓa ɔ́h nam tukala. 41Gun nzuk pirmatul ɓay pih tem nzak pihna yeri. Ku lúr sam ndaw lihnari ké ɓil puh lakna ye gbam ké hi̧ nzukri saŋ Ŋgerzah, ku lúr nzuk-poŋ Ŋgerzahri pi. 42Ku fá̧h fe-awri-aw ke nzukuri-aw gbam vbuk ku̧ ɓil hɔrɔ. Gelu-aw mí ku ɓay vuh rew ke mbihnun darara darara. Ku sú̧ sel woyri ŋger ŋger. 43Wara mí nzukri ké tu Ŋgerzah ɓa záh woyri le, ku ɓay ndu̧y ɓil lák mbay bah woyri kandɔk seh ké ndu̧y kaŋ. Nzuk ké ƴo ke suk-lah ɓay le, ké lah.

44Lák mbay a nunmbam na kandɔk fe ziŋna a luki ké mu̧h ké waka. Nzuk ziŋ fe-u. Ke el mbi si mu̧h ma pol. Ɓay law rihna tul fe ziŋna-u, ke si puh mí ke fa̧h fe yeri riw yeh dara mí ke el lari-u si yeh keni waka ké fe ziŋna mu̧h ri ra.

45Lák mbay a nunmbam ra ɓáy, lák mbayu na kandɔk nzuk fe yehna ké ƴah zaw lari a ŋgeru. 46Ke ziŋ zaw ra mbew bale, ke si puh mí ke fa̧h fe yeri riw yeh dara mí ke el lari-u si yeh keni zaw lari a ŋgeru ra.

47Lák mbay a nunmbam ra ɓáy, lák mbayu na kandɔk kȩke ké nzuk sa̧h ɓil mbih. Ke mgba keni nzuyri ɓoɗ ɓoɗ gbam. 48Kȩke ra mbah tuɓ tuɓ dale, ke kɔklɔ ti̧h kala. Ke san nzuy a sukiri. Nzuy a suya-uri ba, ke poŋ ku̧ kpah. 49Kaŋaw mí ɓa ɔ́h nam tukala. Tem nzak pihna Ŋgerzahri ɓay ti̧h ke gelri gbam ké tusiɓa, ku sán nzukri ké tu Ŋgerzah ɓa záh woyri. 50Nzuk a a̧yri kú-u ɓa gun záh law a pipiri-u ba, ku vbúk niri ku̧ ɓil hɔrɔ. Gelu-aw mí ku ɓay vuh rew ke mbihnun darara darara, ku sú̧ sel ŋger ŋger. »

51Zezu el ɓahri : « Lawɓayri ké mi ɓah riway wa, i la-lah gaŋ le ? »

Ku ɓahri : « Nah la-lah. »

52Ke el ɓah hi̧ niri ɓahri : « Sa̧wu mí nzuk a suŋ suŋ gbam ké sɔk ɓay mbete bolkusol Ŋgerzah mí ke tih ke lák mbay ye ra, ke na kandɔk nzuk puh. Fe a ta̧wuri ke fe a foyuri ŋgi̧ ké ta̧w ye, mí ke ten wal hi̧ nzuk kerpuh-uri. »

53Zezu ɔh firma nzukri lawɓay yeri, mí ke loh ma gel a ɓoru. 54Ke si ka̧h puh ké-e hu̧h ké ri, mí ke firma nzuk puh yeri ɓay lák mbay Ŋgerzah ké vul misoŋ. Law nzukri na niri ɓa saŋ. Ku ɓahri se : « Sa̧w ru̧na ye ur ke fál suŋ le ? Sa̧w ŋgerna ye ɓa fe le ? 55Bah ye ɓa nzuk-ɓar kpuh ya wa ? Mah ye ɓa Mari ya le ? Zak, Zezeɓ13.55 Mbete Marki 6.3sɔk riŋ Zezeɓ ke riŋ ye a ɓoru ké ɓa Zoze., Simu, Zuda, ku ɓa yi̧n yeri ya le wo ? 56Manah yeri ƴo ziŋ na-ay pi ya le ? Mí-aw ba, sa̧w feri-ay ur ke fál suŋ le ? »

57Ɓay Zezu zɔr law woyri. Zezu ba, el ɓahri : « Gelri ɓoɗ ɓoɗ, ku ƴo hȩk gun nzak pihna Ŋgerzah. Sa ɓa nzukri ké puh ye ke yi̧n yeri, mí ku hȩk ni ya. »

58Kandɔkaw mí Zezu laɓ fe saŋri ŋgi̧ ya ké puh ye ɓay law woyri ké ta ziŋ ni ya.

14

1Ke sewu-aw, riŋ Zezu ya̧ gelri hi̧ ɓayu toh suk mbay Eroɗ dale, 2ke ɓah hi̧ nzuk yeri ɓahri : « Nzuku-aw ɓa Za̧h batisi mí ti̧h ke puh záh. Sa̧wu mí ke ƴo ke ŋgerna-laɓ fe saŋri-aw. »

3-4Fe ké hi̧ Eroɗ ɓah ɓay tul Za̧h mí na-ay : Eroɗ ya̧ Herodiya wu̧y yi̧n ye Filiɓ ké ƴo ke nun ɓáy, mí Za̧h toŋ ɓah hi̧ ni ɓahri : « Bolkusol Ŋgerzah hah yá̧ wu̧y yi̧n wo ké hu ya ɓáy. »

Sa̧wu mí Eroɗ mgba Za̧h ŋga̧h ni si mbih ɓil vul mgbal. 5Eroɗ yih ɓay i Za̧h, mí ke laɓ hȩkme nzukri ɓay fe le, ku tu Za̧h ɓa gun nzak pihna Ŋgerzah.

6Nam a hani-u mbew dale Eroɗ laɓ yi̧hna nam mbuŋna ye. Gun Herodiya ké ɓa tikla gi nda nday ké pol gahruri, mí ndayu ndɔh nun Eroɗ. 7Bale ke hah mun ye gbaɗ gbaɗ, ke nzak ye ke ɓahri se, fe a suŋ suŋ ké tikla-aw vbi ni le, ke ɓay laɓ hi̧ ni. 8Tikla ra ya̧ ɓay ké mah ye ɓaŋ ndoh law ye, mí ke el keni si ɓah hi̧ Eroɗ : « Aŋay gaŋ í hi̧ mi tul Za̧h batisi kan ɓil pala. »

9Law Eroɗ rih mba. Ɓay tul fe hahna ké-e hah ké pol gahruri, mí ke pih bolnzak hi̧ kú kuŋ tul Za̧h ra gi hi̧ ni. 10Gun nzak pihna ye si vul mgbal mí hi̧ ku kuŋ tul Za̧h batisi. 11Ku ɓaŋ tul Za̧h kan pala gi keni hi̧ tikla ra. A ye ba, ke ya̧ si hi̧ mah ye. 12Nzuk-dih fal Za̧hri si mbi hulu. Ku gɔr, mí ku el si sɔk ɓayu hi̧ Zezu lah.

13Ɓay ké Eroɗ ɓah ra ɓá toh suk Zezu14.13 Sa̧w nzak gerek ɓahri, Zezu lah ɓay. Nzuk goso fe tuna mbete Ŋgerzah a haniri ɓahri, Zezu lah ɓay hul Za̧h batisi. Nzuk a haniri ba, ɓahri, Zezu lah kerɓay Eroɗ ké ɓil gel ki̧na-aw 2. Sa̧wu mí nah mbi kerɓay nzuk goso fe tunari ké ɓahri, Zezu lah ɓay ɓahna Eroɗ. Í mgba Mbete Luk 9.10 ke Mbete Marki 6.6-30 tuh keni gel ki̧na-ay. bale, ke rih ɓil kumbon, mí ku tɔr si gel a ɓoru ké nzukri ta ri ya. Daɓa nzukri lah ɓay tɔrna ye, mí ku dih doro ye. Ku ur ke bɔk ke puhri ɓoɗ ɓoɗ si ka̧h gelu pol. 14Ti̧hna ye ke kumbon, ke ko daɓa nzukri ké ŋgi̧ mbamba-aw. Ke ko niri baseh, mí ke gah nzuk sena woyri.

15Seh na nzȩh bale nzuk-dih fal yeri loh ma ta̧w ye. Ku ɓahri : « Gelay ɓa ɓil suy. Seh ɓay riŋna. Mú sel daɓa nzukri-ay ɓá tɔr si puhri. Kú yeh fe su̧na, kú su̧. »

16Dale Zezu ɓah hi̧ niri ɓahri : « Uwa, ku tɔ́r ya. A woiri gaŋ, í hi̧ niri fe su̧na, kú su̧. »

17Mí ku ɓahri : « Nah ta ke fe su̧na ya. Sa ɓa peŋ ndiɓi ke nzuy seɗe mí na-ay. »

18Mí ke el ɓahri : « Í gi keni hi̧ mi. »

19Ke hi̧ daɓa nzukri ra mgba hani kaɓ siɓa zuɓ zuɓ. Ke ya̧ peŋ ké ndiɓi ke nzuy ké seɗe ra. Ke ɔr nun ma síɓa, mí ke lu mgbɔkɔ ku̧ tulu. Ke gɔh peŋ ra hi̧ nzuk-dih fal yeri wal hi̧ nzukri su̧. 20Nzukri riw su̧ fe mbah ɓil woyri poŋ tɔru. Ku mbu̧h tɔr fe su̧na ra mbah tɔlɔ ɓa boh falu seɗe. 21Nzukri ké su̧ fe ra, ku ki̧ ɓa wo̧rori mí laɓ sɔɗ sɔɗ boh gel ndiɓi (5.000) dan ki̧ wu̧yri ke gunri.

22Ku mbu̧h tɔr fe su̧na dale, Zezu hi̧ bolnzak hi̧ nzuk-dih fal yeri, kú rih ɓil kumbon, kú tɔr pol ma kala mbih sa̧. A ye ba, ke toŋ fal ƴo vbar nzukri ɓá tɔr. 23Bale ke hil si tul kasaw ƴo ɓah ɓay ziŋ Ŋgerzah. Seh riŋ ni gelaw, ke toŋ ke hȩk ye.

24Nzuk-dih fal yeri ba, si ke kumbon ɓa ɗih-u ka̧h haŋsekle mahmbih. Ɓay kú ka̧h kala mbih sa̧ se-se ɓay baw kuna ké ku. Kuna nzɔh nun woyri mí fa̧h mbih vba̧ kumbon gbɔksɔ gbɔksɔ hah niri sina. 25Tipele toŋ ɗih ya, mí Zezu si sina tul mbih ma ta̧w woyri. 26Nzuk-dih fal yeri ɓá ko ni ké-e si sina tul mbih dale, tul woyri fa̧h zikiki zikiki. Ku ɓahri se, záh mbih munu. Ku vba̧ nzak kululu kululu ke hȩkme dale, 27Zezu ɓah hi̧ niri ɓahri : « Í su̧h law. A bi munu. Í laɓ hȩkme ya. »

28Piyer ba, ɓahri : « Ŋgernzuk, ɓa a wo gaŋ le, mú hi̧ mi, mí si tul mbih, mí ka̧h ta̧w wo. »

29Bale ke ɓahri : « Mú gi. »

Mí Piyer ɗer ke ɓil kumbon. Ke si sina tul mbih ma ta̧w Zezu. 30Piyer ɓá ko kuna ké ku tul mbih le, hȩkme laɓ ni, mí ke ƴo riŋ mbih. Ke el vba̧ nzak ɓeleŋ : « Ŋgernzuk. Mú ya̧ mi. »

31Ke gah-u mí Zezu ndar ndɔk mgba ni. Ke el ɓah hi̧ Piyer : « Ani mí law wo kehr seɗe le ? Law wo yo-yok tul bi. »

32Ku hil kaɓ ɓil kumbon, mí kuna tuk. 33Bale nzukri ké kaɓ ɓil kumbonaw ra huk pol ye ɓahri : « Ketina, mu ɓa gun Ŋgerzah gaŋ. »

34Ku ka̧h kala mbih ké tusiɓa Genesareɗ. 35Nzuk Genesareɗri ɓá ko ni ɓa a ye Zezu bale, ku pih nzak pihna si puhri gbam ké ɗoŋ niri. Mí nzukri fa̧h sena woyri gbam gim keni ma ta̧w ye. 36A ge ge le ɗi ni ɓay ké hi̧ nzuk sena ɓá za nzak gar ye. Nzuk sena a suŋ suŋ ké za nzak gar ye le, ti̧h ke ndɔk hul.

15

1Wara mí nzuk-sɔk mbete bolkusol Ŋgerzahri ke fariziri ur ke Zurusalem gi ta̧w Zezu. Ku ɓah ɓayay hi̧ ni : 2« Ɓay fe mí nzuk-dih fal wori zo tul fe laɓna sa̧w ziihri le ? Ku toŋ su̧ fe dan wɔ́k ndɔk woyri hi̧ ku teh ya. Lú suya dara kú su̧ fe ɓáy ra, ɓayu ko niri ya ley ? »

3Zezu ba, ɓah hi̧ niri ɓahri : « Ɓay fe mí a woiri i zo tul ɓay Ŋgerzah ɓay kaɓ tul sa̧w fe woiri le ? 4Bolkusol Ŋgerzah ɓahri : “Mú hȩk bah wo ke mah wo. Nzuk ɓah ɓay a suya-u ziŋ bah ye mini mah ye le, kú i ni.5-6Mí a woiri i el ɓahri, gun ta hȩk nzuk-mbuŋ ni ya, gelke gun ɓah hi̧ bah ye mini mah ye ɓahri : “Fe ziŋna-ay ké mi ɓay so wuri keni ra, mi mbi hi̧ Ŋgerzah da.” A woiri i mbi bolkusol Ŋgerzah sɔɓ ɓa fe a kɔku ɓay tul fe sa̧w woiri. 7Nzuk-mu̧h ketinari, ɓay ké Ŋgerzah ndoh ké nzak Ezay gun nzak pihna ye lewsa̧ mgba tul woiri ɓa ketina :

8-9“Gun Izarayelri-ay, ku hȩk mi ke nzak, law woyri le ɗi-ɗih ziŋ mi.

Ku dim mi gɔr.

Fe firma kú-u firma nzukri le ɓa kerɓay nzuk pirmatulri.” »

10Mí Zezu ɗi daɓa nzukri gi ta̧w ye, ke ɓah hi̧ niri ɓahri : « Í lah ɓayay ɓa teh-u, í hi̧ ɓayu ɓá guh law woiri. 11Fe ké nzuk su̧ si rih ɓil ye ta sih law nzuku ké nun Ŋgerzah ya. Wara le ɓay ké nzuk ɓah ke nzak ye mí hi̧ Ŋgerzah ko ni ɓa fe a kala. »

12Wara mí nzuk-dih fal Zezuri loh ma ta̧w ye ɓahri : « Mu tu-tu gaŋ le ? Ɓay ké mu ɓah-aw ra mí hi̧ fariziri mgba mu ɓa kɔkɔ. »

13Bale ke ɓahri : « Kpuhri gbam ké bah bi ké nunmbam ma̧ ya le, ke ɓay lur ku̧ kpah. 14Í poŋ niri ma sa̧. Nzuk-sɔk ful Ŋgerzah hi̧ nzuk a ɓoruri-aw, ku ɓa ra̧w. Ra̧w mgba ka̧w ra̧w mbaŋ ye le, seɗe mbɔk woyri ku lih ku̧ ɓil lɔkɔ. »

15Bale Piyer ɓahri : « Mú ten sa̧w lawɓay ké mu ɓah ra hi̧ na, náh lah. »

16Mí ke ɓahri : « Ka̧h aŋay, a woiri gaŋ kara guh law woiri ya pi le ? 17I tu ya lo ? Fe su̧na a suŋ suŋ gbam ké nzuk su̧ kal rih ɓil ye mí el ti̧h ɓa vbi̧ri ku̧ kpah. 18Ɓay ké ti̧h ke nzak nzuk ba, sa̧wu ur ke law nzuk. Kaŋ mí suya ké nzuk ɓah mí hi̧ Ŋgerzah ko nzuku ɓa fe a kala. 19Sa̧w kerɓay a pipiri-uri ti̧h ke ɓil law kandɔk í nzuk, mbí wu̧y wo̧ro, láɓ nunpuki, ríh riɓa, kúŋ ɓay ku̧ nzak nzuk, ɓáh suya ke riŋ nzuk. 20Feri-aw mí hi̧ Ŋgerzah ko nzuk ɓa fe a kala. Ta ɓa sú̧ fe dan wɔk ndɔk mí hi̧ law nzuk sih ké nun Ŋgerzah ya. »

21Zezu ur tɔr ma fál Tir ke Sidoŋ ké tusiɓa Kana15.21 Sa̧w nzukri ké Tir ke Sidoŋ na ɓoɗ ke gun Izarayelri. . 22Mí í ko wu̧y tusiɓa-aw gi ta̧w Zezu. Ke vba̧ nzak ɓeleŋ ɓeleŋ ɓahri : « Gaŋ a luki, gun zih Daviɗ, kɔkrɔya, mú mgba in ziŋ mi ge. Gun bi a wu̧yu mí záh ƴo laɓ ni mɔr mɔr. »

23Zezu fer ɓay ya. Nzuk-dih fal yeri ba, loh ma ta̧w ye, a ge ge le, gi ke kerɓay ye kerɓay ye ɓahri : « Mú ni̧h wu̧yay ɓá tɔr ɓay fe le, ke toŋ vba̧ nzak tul wah. »

24Bale Zezu ɓahri : « Nzuk-pih mi pih mi si ta̧w sa̧wnzuk a ɓoruri ya. Ke pih mi si ta̧w sa̧w bi gun Izarayelri kú-u ɓa samiri ké zi-zi. »

25Wu̧y ra loh ma ta̧w Zezu, mí ke huk siɓa ɓahri : « Gaŋ a luki, í ya̧ ta̧hna bi ge. »

26Zezu ba, ɓahri : « Mbí fe su̧na gunri vbu siɓa hi̧ gun gayri suya. »

27Bale wu̧y ra ɓahri : « Gaŋ a luki ɓah ketina ɓayu ké gun gayri dam bukma fe su̧na ké ga̧y ku̧ siɓa ké gel fe su̧na gaŋ woyri. »

28Wara mí Zezu yih nzak ye ɓahri : « Wu̧y, soko wo. Law wo ké te sa tul bi ŋgi̧ mbamba. Fe-u ɓá laɓ kandɔk ké mu yih. »

Kaŋ mí záh ra ti̧h poŋ gun wu̧y ra hi̧ ke tu mun ye ke sa̧wseh-u-aw.

29Zezu poŋ tusiɓa ra si ke ɓel mahmbih Galile. Ke hil tul kasaw, mí ke kaɓ siɓa. 30Daɓa nzukri ɓa ŋgi̧-u fa̧h senari gi keni ma ta̧w ye. Ku gi ke kpereri, ra̧wri, nzukri ké ndɔk woyri hu yɔh, mbikiri, sam senari ɓoɗ ɓoɗ ɓa ŋgi̧-u kara ku gi keni ku̧ pol Zezu. Mí ke gah niri. 31Daɓa nzukri-aw ko mbikiri ɓah ɓay pi, lah ɓay pi, kpereri si sina, nzukri ké ndɔk hu yɔhri el kpuh kpaŋ, ra̧wri ko gel. Fe-u na niri ɓa saŋ, mí ku loŋ riŋ Ŋgerzah záh gun Izarayelri.

32Zezu ɗi nzuk-dih fal yeri gi bale, ke ɓahri : « Law bi sa̧h mi ɓay tul daɓa nzukri-ay ɓay fe le, laɓ nam say wara kú-u ƴo ziŋ mi dan sú̧ fe. Mi sa hi̧ niri kú tɔr ɓil ɗaka ya rɔkɔ kú lih ɗaka ké ful. »

33Mí nzuk-dih fal yeri ɓahri : « Gelay ɓa ɓil suy. Ké fál suŋ mí nah ɓay ziŋ peŋ ké ɓay mah gel ɗaka nzukri-ay le ? »

34Mí Zezu ɓahri : « Peŋ ka̧h ani mí na ta̧w woiri le ? »

Bale ku ɓahri : « Peŋ ɓa toŋndɔk say ke nzuy ndi̧. »

35Zezu hi̧ nzukri kaɓ siɓa. 36Ke ya̧ peŋ ké toŋndɔk say ke nzuy ra. Ke el ke tumbɔl hi̧ Ŋgerzah, ke haw, mí ke hi̧ nzuk-dih fal yeri wal hi̧ daɓa nzukri ra. 37Nzukri gbam su̧ peŋ ra mbah ɓil woyri. Tɔr fe su̧na toŋ, mí ku mbu̧h mbah tɔlɔ a baw baw ɓa toŋndɔk say. 38Tul wo̧rori ké su̧ peŋ ra ɓa sɔɗ sɔɗ boh gel niŋ (4.000) dan ki̧ wu̧yri ke gunri. 39Zezu poŋ daɓa nzukri ra tɔr ba, mí ke rih kaɓ ɓil kumbon. Ku tɔr si fál kɔr Magadan.

16

1Fariziri ke sadusiri gi ta̧w Zezu. Ku fah ni, ku vbi ni ɓay ké laɓ fe saŋ ké sɔk ɓahri, sa̧w ŋgerna ye ur ke nunmbam hi̧ niri kú ko. 2Zezu ba, ɓah hi̧ niri ɓahri : « [Gel ɓa bɔklew mí seh na nzȩh16.2 Sa̧w nzak vbeh ɓahri, nunmbam si̧h welele. Nunmbam si̧h welele ké tusiɓa ziɓri laɓ hi̧ kandɔk seh na nzȩh ké tusiɓa karaŋri le, nah sɔɓ kandɔkaw ɓay hi̧ kerɓayu ɓa máh hani. le, i ƴo ɓahri, pele le gel ɓay teh ɓa suki. 3Gel tipele, i ko ɗikmambam a si̧h-u ke a piri-u zukru hani hi̧ gel na gbukru le, i ɓahri, guri-ay, mbam ɓay to-u. Fe ké ti̧h nun woiri ké nunmbam, i ko-ko ra wa, ani mí sa̧w feri ké sɔk ɓahri, Ŋgermbay ti̧h tul woiri da ra ma, mí i tu ya le wo ?]16.3 Mbete sa̧w nzak Ŋgerzah a haniri ta ke gel ki̧na 2 ke 3 ya.4Gun tukala-ayri, ku poŋ Ŋgerzah, ku ti̧h kala si mbi záh a ɓoru. Ku nzah ɓay ko fe saŋ. Mí fe saŋ le ku ɓay ko ya. Sa ɓa fe saŋ a a̧y ké laɓ Zonas16.4 Ɓay tu ɓay fe saŋ ké laɓ Zonas, í ki̧ Mbete Jonas. Ŋgerzah hi̧ mahnzuy tu̧h ni, ke na ɓil mahnzuy nam say dara mahnzuy el sam ni ke nun ɓáy. gun nzak pihna Ŋgerzah a lewsa̧ kú-u ko-aw. »

Mí ke sɔɓ fal hi̧ niri, ke tɔr ma kala mbih.

5Tɔrna woyri-aw, nzuk-dih fal yeri yȩkre peŋ. 6Mí Zezu ɓah hi̧ niri ɓahri : « Í ko-ko, í ru̧ ke mun woiri ɓay is fariziri ke ɓay is sadusiri. »

7Bale ku fah ɓay ké haŋsekle woyri ɓahri : « Ɓay tul peŋ ké nah fa̧h ya mí ke ɓah ɓayaw. »

8Zezu tu kerɓay woyri bale, ke ɓahri : « Ani mí i ƴo fah ɓay ke haniri le ? A woiri nzukri ké law woiri kehr seɗe, i ƴo ɓahri, ɓay peŋ ké i fa̧h ya ɓayu mí-i ɓah ɓay is fariziri ke sadusiri-aw le ? 9I tu ya ɓáy lo ? Law woiri ker ɓay ya le wo ? Peŋ ndiɓi ké nzukri sɔɗ sɔɗ boh gel ndiɓi (5.000) su̧ ra wa, i fa̧h tɔru mbah tɔlɔ ka̧h ani le ? 10Peŋ toŋndɔk say ké nzukri sɔɗ sɔɗ boh gel niŋ (4.000) su̧ ra ba wa, i fa̧h tɔru mbah tɔlɔ ka̧h ani le ? 11Ani mí i tu ya le ? Mi ɓah ɓay peŋ a su̧ ma ɓil ya. Mi ɓahri se, í ru̧ ke mun woiri ɓay tul is fariziri ke sadusiri. »

12Wara mí law woyri guh. Ta ɓa ɓay is a tɔ́k peŋ mí Zezu ɓah ɓayu ya. Wara le ke ɓah ɓay fe firma ké fariziri ke sadusiri firma nzukri.

13Ku ka̧h fál kɔr Sezareh-Filiɓ bale, Zezu nzah nzak nzuk-dih fal yeri ɓahri, a ye gun nzuk pirmatul ra wa, nzukri ɗi ni ɓa sam nzuk a suŋ le ?

14Ku ɓahri, nzukri ɗi ni ɓa Za̧h batisi, nzuk a ɓoruri ba, ɗi ni ɓa gun nzak pihna Ŋgerzah a lewsa̧ kandɔk Eli mini Zeremi mini gun nzak pihna Ŋgerzah a hani ɓáy ké ti̧h ke puh záh.

15Zezu el ɓahri se : « A woiri ba, i ɗi gun nzuk pirmatul ɓa sam nzuk a suŋ le ? »

16Bale Simu Piyer yih nzak ye ɓahri : « A wo mú-u ɓa Ŋgermbay a ye gun Ŋgerzah ké ɓa Ŋgɔhnzuk. »

17Zezu ba, ɓahri : « Simu, gun Zonas, pol tehna Ŋgerzah teh tul wo ɓay fe le, ta ɓa nzuk pirmatul mí ten sa̧wɓayay hi̧ mu ya. Wara le ɓa bah bi ké nunmbam mí hi̧ mu tu. 18A bi le mi ƴo ɓah hi̧ mu ɓahri se, a wo ra, mi tu mu ɓa gun kasaw16.18 Sa̧w nzak vbeh ɓahri, petros. Petros sɔk ɓahri, gun kasaw. Nzak faraŋse vbeh ɓahri, pierre. . Mí ké tul kasaw a bawu-ay16.18 Sa̧w nzak vbeh ɓahri, petra. Petra na ɓoɗ ke petros. Petra sɔk ɓahri, fihri. Sa̧wu mí nah sɔɓ vbeh ɓahri, kasaw a bawu. mi ɓay mboh ri vul bi. Vulu ɓa nzukri kú-u ɓa sa̧w in bi. Tuhru nzak vul Hul ta mbih in biri ɓa mgbal ya. 19Mí mi hí̧ mu lakele nzak vul ké rih ɓil lák mbay a nzuk nunmbam. Ɓay a suŋ ké mu ŋga̧h ké tusiɓa, ɓa ɓay ké ŋga̧-ŋga̧h ké nunmbam. Ɓay a a̧y ké mu sel ké tusiɓa, ɓa ɓay ké se-sel ké nunmbam. »

20Wara mí Zezu ɓah ɓa teh-u hi̧ niri ɓahri, kú ɓah ɓay riŋ ɗina Ŋgermbay ye ra hi̧ nzuk ya.

21Ur ke sa̧wseh-u-aw dale, Zezu titil sɔk ɓa teh-u hi̧ nzuk-dih fal yeri ɓahri se, na ani ani gaŋ kara a ye ke sí Zurusalem, ke kó seh ké ndɔk ŋgernzuk puh woyri ke ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzahri ke nzuk-sɔk mbete bolkusol Ŋgerzahri, ke hú hul. Nam a sayu le, ke tí̧h ke puh záh ke pa̧ymun a foyu.

22Piyer ba, ten Zezu bale, ke hah Zezu ɓahri : « Gaŋ wah, Ŋgerzah ɓá kɔr mu rɔkɔ fe-u ɓá ti̧h tul wo. »

23Zezu sɔɓ fal hi̧ Piyer, mí ke ɓahri : « Mbay záh tukala a wo nzukbaa, mú el ké ta̧w bi ma fal. Mu ɓa gburka ɓay nde mi ɓay fe le, law wo mbi kerɓay Ŋgerzah ya, wara le ɓa kerɓay nzukri. »

24Wara mí Zezu el ɓah hi̧ nzuk-dih fal yeri ɓahri : « Nzuk yih dih fal bi le, ké poŋ kerɓay tul ye ma fal, ké mbi kpuh vbatay hul ye, ké suk, ké dih keni fal bi, 25ɓayu ké nzuk a a̧y ké yih su̧ tukala le, tul ye ɓay zi-u. Nzuk a suŋ suŋ ké poŋ kerɓay tul ye ɓay tul bi le, ke ɓay ziŋ ɔkna. 26Fe ziŋna fe mí ɓay ti̧h suk hi̧ nzuk a a̧y ké su̧ tukala hu̧m hu̧m mí ɔ́h ɓay ye ɓa kɔk fe le ? Uwa. Fe ziŋna fe mí nzuku ɓay mbi soh keni tul ye le wo ? 27Ɓayu ké nam toŋ ŋgi̧ mba ɓay gun nzuk pirmatul ɓá gi ke tem nzak pihna yeri ɓil riŋ ɗina bah ye. Ur ke seh-u-aw ke ɓay el hi̧ nzuk mbew mbew gbam kpaŋndɔk pihna ye pihna ye16.27 Í mgba Siŋ (Psaume) 28.4 ke 62.12 tuh ke gel ki̧na-ay.. 28Ɓa ketina, mí-i ƴo ɓah hi̧ wuri ɓahri, nzuk a haniri ké sakra wah-ay, hul ta ɗi riŋ woyri ya ɓáy, mí ku kó gina gun nzuk pirmatul ɓil lák mbay ye ke nun woyri. »

17

1Falu laɓ nam tɔtɔklɔ, mí Zezu fa̧h Piyer, Zak ke toŋnafal ye Za̧h. Ku laɓ niŋ. Ku hil kasaw ké gaŋ zeŋleŋleŋ ke hȩk woyri. 2Ké nun Piyer-ri mí mun Zezu sɔɓ na ɓoɗ. Nun ye ndu̧y kandɔk ndu̧yna seh. Gar ye ba, su nda̧w nda̧w kandɔk hɔrɔ-teh gel. 3Mí í ko. Moyiz ke Eli gun nzak pihna Ŋgerzah a lewsa̧ri ti̧h nun woyri gi ziŋ Zezu. Ku ƴo lu mberem ziŋ ni.

4Piyer ba, ɓah hi̧ Zezu ɓahri : « Ŋgernzuk, gel ké nah ƴo ri-ay su-su. Mu hi̧ na náh pɔr vulri ɓa say. A mbew ɓa nzuku a wo, a mbewu ɓa nzuku a Moyiz, a mbewu ba, ɓa nzuku a Eli. »

5Piyer ƴo ɓah ɓay kɔɓ ɓáy, í ko, ɗikmambam17.5 Í mgba Mbete Exode 40.34-35 tuh ke gel ki̧na-ay. ndu̧y ɓa puki gi guɓ tul woyri gbukru bale, kusol ti̧h ke ɓilu ɓahri : « A ye-ay, ke ɓa gun sana bi. Ke rih law bi mbamba. Í lah nzak ye. »

6Nzuk-dih fal yeri ɓá lah kusol ké mgbe ra le, ku lih gba̧y guɓ siɓa. Tem mun woyri ti̧h kereŋ. 7Zezu ba, loh ma ta̧w woyri. Ke za mun woyri, mí ke ɓahri : « Í ur síɓa, í laɓ hȩkme ya. »

8Ku ɔr nun woyri bale, ku ko nzuku ya. Sa ɓa Zezu ke hȩk ye mí toŋ.

9Ɗerna woyri ke tul kasaw ra, Zezu hah niri ɓáh ɓayu. Ke ɓahri se : « Í ɓah ɓay feri ké ti̧h nun woiri-aw hi̧ nzuk ɓá lah ya. Gun nzuk pirmatul ɓá ti̧h ke puh záh ke pa̧ymun a foyu dara í ɓah ɓayu ɓáy. »

10Mí nzuk-dih fal yeri ké sayaw vbi ni ɓahri : « Mí-aw ba, ɓay fe mí nzuk-sɔk mbete bolkusol Ŋgerzahri ɓahri, Eli a lewsa̧ ɓay gi pol dara Ŋgermbay ɓay gi ɓáy ra le ? »

11Ke yih nzak woyri ɓahri : « Eli ɓay gi-gi gaŋ ɓay ké lek gel ɓá ƴo gelu hi̧ Ŋgermbay17.11 Ɓay gina Eli na ɓil Mbete Malachie 3.23-24. . 12Mi ƴo ɓah hi̧ wuri ɓahri, Eli gi da, mí ku tu ni ya. Wara le ku laɓ ni kandɔk kú-u yih. Gun nzuk pirmatul ɓay ko seh ké ndɔk nzukri-aw kaŋ pi. »

13Wara mí nzuk-dih fal yeri tu ɓahri, Zezu ɓah ɓay tul Za̧h batisi.

14-15Ku si ka̧h ta̧w daɓa nzukri bale, nzuk mbew ti̧h ké sakra woyri gi huk siɓa ké pol Zezu ɓahri : « Ŋgernzuk, mú mgba in ziŋ gun bi-ay ɓay fe le, sena kuku ƴo laɓ ni mo̧r mo̧r. Kpatara sena ra ƴo mgba ni ndih ni ɓu hɔrɔ ya le, ndih ni ɓu mbih. 16Mi maŋ ni si keni ta̧w nzuk-dih fal wori, mí ŋgerna woyri mah gah ni ya. »

17Zezu ba, ɓahri : « Uwa, gun tukala-ayri, nzukri ké i poŋ Ŋgerzah ma fal, nzuk pirmatulri ké kerɓay woiri ra̧-ra̧h, toŋ nam ka̧h ani mí-i ƴó ziŋ wuri ɓáy le ? Toŋ nam ka̧h ani mí-i ík law bi ké tul woiri ɓáy le ? Í gi ke gun ra hi̧ mi. »

18Zezu hah záh ra hi̧ záh ti̧h poŋ gun ra, mí ke ziŋ mun gahna ɓa suki. 19Wara mí nzuk-dih fal Zezuri loh ma ta̧w ye. Ku ɓah hi̧ ni ɓahri : « Ɓay fe mí ŋgerna wah mah ni̧h záh ra ya le ? »

20Bale Zezu ɓah hi̧ niri : « Ɓay tul kanlaw woiri ké kehr seɗe. Ɓa ketina, mí-i ƴo ɓah hi̧ wuri ɓahri, law woiri ƴo mbew ke law Ŋgerzah mí eŋ ti̧hri ŋgahla le17.20 Sa̧w nzak ɓahri, ti̧hri mutar, mí karaŋri tu mutar ya. Nzuk sɔɓ mbete vbeh ɓahri, ti̧hri ŋgahla ɓay hi̧ karaŋri ɓá lah ɓa gah-u., i ɓay ɓah hi̧ baw kasaw ké na-aw ɓahri, kasaw ɓá loh ke gelaw si na sa̧ le, baw kasaw ra ɓay loh-u gaŋ ba. Ɓay tul law woiri ké ƴo mbew ke law Ŋgerzah mí fe mbew ké ɓay mba wuri ta-a. » 2117.21 Mbete sa̧w nzakri ɓa ŋgi̧-u ta ke gel ki̧na-ay ya. Mbete a haniri ƴo keni.

22Zezu ke nzuk-dih fal yeri si mbu̧h hani ké Galile bale, ke ɓah ɓay hi̧ niri ra ɓáy ɓahri, zah le, ku ɓay ndoh ni ye gun nzuk pirmatul ndɔk nzukri. 23Ku í ni. Nam a sayu dale, ke ɓay ti̧h ke puh záhri ke pa̧ymun a foyu.

Mí ɓayu hi̧ law nzuk-dih fal yeri sa̧-sa̧h.

24Ku ka̧h Kapernayum bale, nzuk-mbu̧h lampoh ɓay vul kani Ŋgerzahri17.24 Ɓay tu ɓay lampoh vul kani Ŋgerzah, í ki̧ Mbete Exode 31.13 ke falu. Wo̧rori gbam ur ke tul wo̧rori ké mbihmbam woyri laɓ bon seɗe si ka̧h tul kpɔkɔrɔri, ku puh lampoh ɓa drakma seɗe. Drakma mbew mah lari pihna nam mbew. Ku puh mbihmbam ke mbihmbam ɓa fe puhna hi̧ Ŋgerzah. Nzuk fe puhnari bale, mgba sa̧w vul kani Ŋgerzah keni. gi ta̧w Piyer, mí ku ɓahri : « Metere woiri ra ta puh lampoh vul kani Ŋgerzah ya le ? »

25Ke ɓahri, ke pu-puh.

Piyer ɓá rih ɓil vul bale, Zezu kuŋ ni ɓahri : « Piyer, mu ker ani le ? Mbay tusiɓari ya̧ lampoh ké ta̧w gun puh woyri mini ké ta̧w nzuk a kalari le ? »

26Ke ɓahri : « Ké ta̧w nzuk a kalari. »

Bale Zezu ɓahri : « Kandɔkaw gaŋ dale, ɓay lampoh yiŋ tul gun puh-uri ya. 27Mí ɓayu ɓá ti̧h ɓa ndaw lihna hi̧ nzukri-aw ya le, mú si ɓu ɓoy. Nzuy ké mu mgba ra, mú ɗah haw ye. Mu zíŋ ri lari, mú si puh keni lampoh tul wah ke hani. »

18

1Ke sa̧wseh-u-aw nzuk-dih fal yeri loh gi ta̧w ye ɓahri : « Mí kaŋaw ba, a ge gaŋ mí ɓa ŋgernzuk ké puh lakna a nunmbam le ? »

2Zezu ɗi gun a lele gi ƴo haŋsekle woyri. 3Mí ke ɓahri : « Í ko gunay. Mi ƴo ɓah ɓayay hi̧ wuri. Gelke i sɔɓ kerɓay woiri ya, i el hi̧ law woiri na kandɔk law gun a lele-ay ya dale, i ta rih ɓil lák mbay a nzuk nunmbam ya. 4Kaŋaw mí nzuk a suŋ suŋ ké tu mun ye ɓa ko̧hko eŋ gun a kandɔkay le, nzuk ra mí ɓa ŋgernzuk a luki ké ɓil lák mbay a nunmbam. 5Gelke nzuk mgba gun a kandɔkayri ma law ye ɓay tul riŋ bi le, a bi mí ke mgba mi-aw. 6Mí nzuk a a̧y ké hɔl ndaw lihna le, ŋgá̧h baw kasaw ké sol ye mbi ni vbu ɓil mahmbih mí su, koseh ye-aw su mba poŋ ni ké mgba gun a mah gelu ké kan law tul bi ɓá saŋ riŋ bi. 7Ɓeɓna ɓa a tukala ɓay hɔlna ndaw lihna nzukri, ɓayu ké ndaw lihnari ta ɔh ké tukala ya. Keni-aw kara koseh ɓa a nzuk ké hɔl ndaw lihna-u. 8Ɓa ra ndɔk wo mini ɓa ra bɔk wo mí ɓa ndaw lihna hi̧ mu saŋ riŋ bi le, mú kuŋ vbu kpah. Hú ɓa kpere si kaɓ ke ɔkna su mba hú ke ndɔk seɗe mini ke bɔk seɗe si kaɓ ɓil hɔrɔ ké na sew ke sew ɓa ŋgɔh. 9Ɓa ra nun wo mí ƴo hi̧ mu lih ɓil ndaw le, mú lur ku̧ kpah18.9 Í mgba Mbete Matiye 5.29 tuh ke gel ki̧na-ay. Í ki̧ gun ɓay ké na diŋ gel ki̧na-aw pi.. Hú ɓa ra̧w si kaɓ ke ɔkna su mba hú ke nun wo seɗe mbɔk si kaɓ ɓil hɔrɔ ké ri-rimna ya.

10Ko-ko ɓay í mgba gun a mah gelu ɓa kɔk fe. Mi ƴo ɓah hi̧ wuri ɓahri se, gun a suŋ suŋ le ƴo ke tem nzak pihna ké ko tul ye ko tul ye, mí tem nzak pihna gunu ƴo ke riŋu riŋu ké pol bah bi ké nunmbam. 1118.11 Mbete sa̧w nzak ɓa ŋgi̧-u ta ke gel ki̧na 11 ya.12I ker ani le ? Gelke nzuk mbew ƴo ke sami ɓa sɔɗ, mí mbew zi le, ke ɓay poŋ sami a bon toŋndɔk mbew falu toŋndɔk mbew (99) ké gel-ƴah lakna, ke él si ƴah sami ké zi ra, kaŋ ya le ? 13Ke ziŋ sami ra dale, mun rihna ƴo ri. Mun rihna ƴo ri gaŋ, mi ƴo ɓah hi̧ wuri ɓahri se, mun rihna tul sami a mbewu-aw ɓay kal mun rihna tul sami ké bon toŋndɔk mbew falu toŋndɔk mbew (99) ké zi ya ra ka-kal. 14Kaŋ pi mí bah woiri ké nunmbam sa ɓay hi̧ gun mbew ké sakra gun a mah geluri ɓá zi ya.

15Gelke nzuk-si misoŋ ziŋ mu laɓ suya18.15 Ŋgi̧na mbete sa̧w nzak vbeh, laɓ suya. A haniri ba, vbeh, laɓ mu suya. dale, mú si ziŋ ni, tul woiri seɗe yaŋ. Í kaɓ, mú ndar lakna ɓay ye. Ke lah ɓay wo le, mu ziŋ yi̧n wo da. 16Mí ke sa lah ya le, mú si ta̧w ye ɓah ɓay ra ɓáy mí mu hi̧ nzuk-si misoŋ mbew mini seɗe ɓá si ziŋ mu pi ɓay hi̧ nzak nzukri seɗe ya le, say ɓá te-teh ɓay ké i ɓah hi̧ ɔh tɔr ɓayu ɓá ƴo gelu. 17Ke sa lah ya bale, í si ke ɓay ra ké gel-goŋ Ŋgerzah sa̧w nzuk Ŋgerzahri. Mí ke sa lah niri ya pi le, mú ko ni ɓa sa̧w nzuk a ɓoru ya le, ɓa nzuk-te sa̧w ye18.17 Sa̧w nzak ɓahri, nzuk-mbu̧h lampoh. Ké ta̧w ziɓri, nzuk-mbu̧h lampoh ɓa nzuk ké te sa̧w woyri ɓay fe le, ku ƴo mbu̧h lampoh ɓay hi̧ sa̧wnzuk a ɓoru kú-u lak mbay tul woyri. Sa̧wu mí nah sɔɓ vbeh ɓa nzuk-te sa̧w ye ɓay hi̧ karaŋri ɓá lah ɓa gah-u. . 18Ɓa ketina gaŋ, mi ƴo ɓah ɓayay hi̧ wuri, ɓay a suŋ ké i ŋga̧h ké tusiɓa, ɓa ɓay ké ŋga̧-ŋga̧h ké nunmbam. Ɓay a a̧y ké i sel ké tul nzuk ké tusiɓa, ɓa ɓay ké se-sel ké nunmbam. 19Mi ɓahri se, gelke sa̧w nzuk Ŋgerzahri mbu̧h hani ɓay vbi ɓay a suŋ suŋ ké ta̧w Ŋgerzah, mí ké sakra woiri ra nzukri seɗe ziŋ ɓay ké law woyri si mbew ké tusiɓa-ay le, bah bi ké nunmbam ɓay hi̧ ɓay ra ti̧h hi̧ sa̧w nzuk yeri, 20ɓayu ké nzukri seɗe mini say ké sakra woiri ké gel-goŋ Ŋgerzah ra ɓay woyri mbu̧h mbew gi ke riŋ bi ma law woyri, sa gelu-aw mí mi ƴo haŋsekle woyri. »

21Wara mí Piyer loh ma ta̧w Zezu, mí ke ɓahri : « Gaŋ wah, bɔk ka̧h ani mí-i sél yi̧n bi ké laɓ mi suya le ? Bɔk toŋndɔk say le ? »

22Zezu ɓahri : « Bɔk toŋndɔk say ya. Wara le bon toŋndɔk say gel toŋndɔk say. 23Sa̧wu mí fe laɓna lák mbay a nunmbam na kandɔk fe laɓna mbay a hani mbew. Mbay ra yih ɓay sor mbɔl ye ké tul gun-laɓ pihna yeri. 24Nam ké-e ti sor mbɔluri bale, ku maŋ nzuk a hani ké mbɔl mbay ra na tul ye gi pol mbay. Mbɔlu ɓa talaŋ sɔɗ sɔɗ boh gel sɔɗ sɔɗ boh (1.000.000)18.24 Ɓay hi̧ gun-laɓ pihna ɓá puh talaŋ 1.000.000, nzuku kaɓ mbihmbam sɔɗ sɔɗ bon seɗe falu toŋndɔk say (2.700) kara ke mah puh-u ya.. 25Puh mbɔlu mba ni mba-mba dale, mbay hi̧ kú mgba ni ke wu̧y ye ke gun yeri gbam si yeh, kú fa̧h fe yeri gbam si yeh pi ɓay puh mbɔl ra ke lari-u. 26Bale gun-laɓ pihna ra lih huk siɓa ké pol mbay. Ke ɓahri : “Gaŋ bi, í ik law woiri ge. Mi ɓay puh mbɔl woiri ra riw gaŋ.”

27Law bahgaŋ ye sa̧h ké tul gun-laɓ pihna ye-aw, mí ke sel gun-laɓ pihna ra, ke el lu mbɔl ké tul ye. 28Gun-laɓ pihna ra ti̧h bale, ke ti̧h tul bɔh pihna ye a hani. Mbɔl ye ndi̧ na tul ya̧h-u ra. Ke fu̧h sol ye veɗe ɓahri : “Mú puh mbɔl bi ra.”

29Mí ya̧h ye ra huk pol ye. Ke vbi ni law vohna ɓahri : “Ya̧h, mú ik law wo ge. Mi ɓay puh mu mbɔl wo ra ɓáy.”

30Mí ke sa-a. Ke sek ni hi̧ ku mgba ni vbu vul mgbal, ké kaɓ ri kpu̧ru si ka̧h nam ké-e puh mbɔlu ɔh riw. 31Bɔh pihna ye a ɓoruri ko fe ké kal ra, mí kerɓay ziŋ niri bale, ku si ki̧ fal ɓay fe laɓna yeri hi̧ bahgaŋ woyri lah ke bamu bamu gbam. 32Wara mí bahgaŋ ye pih si ɗi ni gi. Ke ɓah hi̧ ni ɓahri : “A wo-ay, mu ɓa gun-laɓ pihna law a pipiri-u. Mi lu mbɔl bi ké tul wo ɗeɗ kandɔk ké mu vuh ké pol bi. 33A wo kara mú mah mgba in ziŋ mbaŋ wo kandɔk a bi ké mi mgba in ziŋ mu kaŋ pi ya le ?”

34Law mbay fa̧h ni, mí ke mgba ni ndoh ndɔk nzuk-laɓ nzukri koseh, kú laɓ ni koseh kpu̧ru ka̧h nam ké-e puh mbɔlu ɔh. 35Kandɔkaw mí gelke a woiri mbew mbew gbam i sa sel yi̧n woiri ya le, bah bi ké nunmbam ɓay laɓ kandɔk mbay ra ziŋ wuri pi. »

19

1Kandɔkaw mí Zezu ɓah ɓayri-aw ɔh dale, ke poŋ tusiɓa Galile mí si tusiɓa Zude ké na fál kala mbih Zurdeŋ. 2Daɓa nzukri ɓa ŋgi̧-u si fal ye, mí ke gah nzuk senari ké ri. 3Fariziri ba, gi ndoh law ye ke ɓay. Ku ɓahri : « Bolkusol Ŋgerzah hi̧ nzuk ful ni̧h wu̧y ye ɓay tul ɓay a suŋ suŋ le ? »

4Zezu ba, ɓahri : « Ke titilu da̧y ké Ŋgerzah laɓ nunmbam ke tusiɓa ra, ke laɓ nzuk pirmatul ɓa wo̧ronzuk ke wu̧ynzuk. I ki̧-ki̧, kaŋ ya le ? » 5Ke el ɓahri se : « Sa̧wu mí wo̧ronzuk ɓay poŋ bah ye ke mah ye. Ku yá̧ hani ke wu̧y ye. Ku ɓa nzuk ké mbew, 6ku ɓa nzukri seɗe mba. Wara le ku ɓa nzuk ké mbew yaŋ. A a̧w ké Ŋgerzah mbu̧h niri ɓa nzuk pirmatul mbew ra, nzuk ɓá kehr niri ya. »

7Fariziri ɓahri : « Mí-aw ba, ɓay fe mí Moyiz hi̧ bolnzak ɓahri, nzuk ké yih ni̧h wu̧y ye le, ké vbeh mbete-ni̧h wu̧y ndoh ndɔk wu̧yu dara ké ni̧h ni ɓáy le19.7 Ɓay-ni̧h wu̧y na ɓil Mbete Deutéronome 24.1-4. Ŋgerzah hi̧ Moyiz vbeh bolkusolaw ɓay pɔr keni tul wu̧y ɓay mgbɔrna wo̧ronzukri.  ? »

8Zezu ɓahri : « Ɓay fe le law woiri kpu-kpuh mí Moyiz poŋ ful hi̧ wuri ɓay ni̧h wu̧y woiri. Ke titilu da̧y le, ta kaŋ ya. 9Mi ƴo ɓah hi̧ wuri ɓahri se, wu̧y ti̧h mbi wo̧ro a ɓoru ya, mí wah ye ni̧h ni mgbum mí el ya̧ wu̧y a ɓoru soh gelu le, salɓay nunpuki ta tul nzuku. »

10Nzuk-dih fal yeri ɓahri : « Ké sakra wu̧y ke wo̧ro, ɓayu na kandɔkaw le, kaɓ ɓa iw dan yá̧ wu̧y mí su. »

11Bale ke ɓah hi̧ nzuk-dih fal yeri ɓahri : « Ta ɓa nzukri gbam mí mgba ketina ra ya. Wara le ɓa nzukri ké Ŋgerzah hi̧ niri kaɓ ɓa iw kaŋ, mí mgba ɓayu. 12Nzuk a haniri kaɓ ɓa iw ɓay ndi̧w woyri ké hu sa ɓil mah woyri sa̧. Iw a ɓoruri-aw kaɓ kaŋ ɓay fo̧hro ké nzuk a ɓoruri lu. Nzuk a haniri bale, gboh mun woyri. Ku mbi mun woyri hi̧ Ŋgerzah lak mbay tul woyri. Ku sa ya̧ wu̧y ya. Nzuk ké mah mgba ketina ra le, ké mgba, ké kaɓ ɓa iw dan ya̧ wu̧y. »

13Wara mí nzukri ƴo gi ke gunri ma ta̧w Zezu ɓay ké lu mgbɔkɔ19.13 Sa̧w nzak ɓahri, ɓay ké ɓaŋ ndɔk kan tul gunri mí goŋ Ŋgerzah tul woyri. Fe laɓna-u ɓa mahful lu mgbɔkɔ ké ta̧w ziɓri, sa̧wu mí nah sɔɓ vbeh lu mgbɔkɔ ɓay hi̧ karaŋri ɓá lah ɓa gah-u. ku̧ tul gunuri, ké goŋ Ŋgerzah ɓay tul woyri. Mí nzuk-dih fal yeri hah gina woyri. 14Zezu ba, ɓahri : « Í poŋ gunri ɓá gi ta̧w bi. Í gboh gina woyri ya, ɓayu ké lák mbay a nunmbam na ɓay sam gun a kandɔkayri. »

15Fal mgbɔkɔ ké-e lu ku̧ tul gunri ra ke poŋ gelu, mí ke kal ma pol.

16Í ko. Nzuk mbew gi ta̧w Zezu, mí ke ɓahri : « Metere, fe suki fe mí-i láɓ ɓay mí ƴo ke ɔkna sew ke sew ɓa ŋgɔh le ? »

17Mí ke ɓah hi̧ ni ɓahri : « Ani mú-u vbi mi ɓay tul ɓay fe suki le ? Fe suki mbew yaŋ. Mu yih ƴo ke ɔkna sew ke sew ɓa ŋgɔh le, mú ƴo tul ɓayri ké-e ŋga̧h ziŋ ziihri. »

18Nzuk ra el ɓahri : « Bolkusol a ani-uri le ? »

Mí Zezu ɓahri : « Ɓay a a̧yayri : mu í hul ya, mu mbí wu̧y nzuk mbaŋ wo ya, mu ríh riɓa ya, mu kúŋ ɓay ku̧ nzak nzuk ya. 19Mú hȩk bah wo ke mah wo, mu sá nzuk mbaŋ wo eŋ mun wo kaŋ. »

20Nzuk ra el ɓahri : « Mi ƴo tul ɓayawri gbam. A fe mí toŋ mi ɓáy le ? »

21Dale Zezu ɓah hi̧ ni ɓahri se : « Mu yih ɓay ƴo tul bolkusol gbam ke gelu ɓa nzuk pirmatul ké eŋ Ŋgerzah kandɔk ké-e laɓ ra le, mú si fa̧h fe ziŋna wori, mú yeh. Mú wal lari-u hi̧ ko̧hkori. Mu ɓay ziŋ suki a nunmbam ŋgi̧ mbamba. Fal walu dale, mú el gi dih fal bi. »

22Ke lah ɓay ké Zezu ɓah ba, law ye rih ni mba, mí ke tɔr ɓayu ké ndɔk ye ah ŋgi̧ mbamba. 23Mí Zezu el ɓah hi̧ nzuk-dih fal yeri ɓahri : « Law nzuk fe ziŋna ra kuŋ ni kuŋ gaŋ. Mi ƴo ɓah hi̧ wuri ɓahri se, kpuh mbamba ɓay hi̧ nzuk va̧na ɓá hi̧ mbay ké nunmbam ɓá lak mbay ké tul ye. 24Mi el ɓah hi̧ wuri ra ɓáy, ɓay hi̧ zɔŋzɔŋ ɓá rih lɔkɔ bahtal ti̧h ra, gelu kpuh ya. Mí ɓay hi̧ nzuk va̧na ɓá hi̧ Ŋgerzah lak mbay ké tul ye, gelu kpuh mbamba. »

25Nzuk-dih fal yeri lah ɓay ké Zezu ɓah kaŋ bale, gosoɓay zi niri zi-zi, ku ɓahri : « Mi-aw ba, nzuk a suŋ mí mah kaɓ ke ɔkna le ? »

26Zezu ko niri zi̧h bale, ke ɓahri : « Káɓ ke ɔkna le mba nzuk pirmatul. Ŋgerzah mí mah ɓay hi̧ nzuk kaɓ ke ɔkna. »

27Wara mí Piyer el ke ɓay ɓahri : « Mú ko. A wah nah poŋ feri riw, mí nah dih fal wo-ay ra ba wa, ɔh tɔr wah ɓay na ani ɓáy le ? »

28Bale Zezu ɓah hi̧ niri ɓahri : « Ɓa ketina, i dih wuri fal bi gaŋ. Mi ƴo ɓah ɓayay hi̧ wuri ɓahri, ké i dih fal bi ra, sew ké nunmbam ke tusiɓa ɓay laɓ ɓa foyu, ké gun nzuk pirmatul ɓay kaɓ gel kaɓna mbay ɓil riŋ ɗina ye le, a woiri kara i káɓ tul arŋgaw ké boh falu seɗe ɓa nzuk-nda pol19.28 Nzak faraŋse sɔɓ ɓa juges. Juges ke sewu-aw ta ɓa nzuk-kuŋ salɓayri kaŋto ya, wara le ɓa nzukri ké nda pol kandɔk mbay puh nda pol nzuk puhri. Seh a haniri ba, ke kuŋ salɓay ké ndiseŋe ziŋ ŋgernzuk a ɓoruri pi. Sa̧wu mí nah sɔɓ ɓa nzuk-nda pol. hi̧ sa̧w gun Izarayelri ké vba ɓa boh falu seɗe. 29Nzuk a suŋ suŋ gbam ké poŋ sa̧w ye, yi̧n yeri, in yeri, bah ye ke mah ye, gun yeri, waka yeri ɓay tul riŋ ɗina bi le, ke ɓay ya̧ fe baah ké ɓa ɔkna a ké na sew ke sew ɓa ŋgɔh. Fe ziŋna ye ɓay ro sɔɗ kal nzuku a pol. 30Kandɔkaw mí daɓa nzukri ké ƴo pol ɓay el si sar fal mgbaɗ. Daɓa nzukri ké ƴo fal ba, ɓay kal ma pol.

20

1Ɓay nzukri ké ƴo pol ke nzukri ké ƴo fal ra, mi ƴo mgba nzuk waka kpuh viyȩh tuh keni lák mbay a nunmbam. Nzuk waka kpuh viyȩh ƴah nzuk-laɓ pihnari. Nzuk waka ti̧h ke tipele za̧y si ƴah nzuk-laɓ pihnari ɓay kú si laɓ pihna ké waka ye. 2Nzuk waka ziŋ nzuk-laɓ pihnari, mí ke lek ɓay puh niri lari ké mah lari pihna nam mbew20.2 Sa̧w nzak ɓahri, denari. Denari mbew ɓa lari ké mah lari pihna nam mbew. . Kaŋ mí ke pih niri si waka ye ra.

3Seh zaŋ ndi̧ mah sa̧wseh toŋndɔk mbew, mí ke el ti̧h ra ɓáy. Ke ko nzuk a ɓoruri ké gel daɓa ƴo ƴah pihna. 4Mí ke ɓah hi̧ niri ɓahri : “A woiri, í si waka kpuh bi laɓ pihna-u. Mi púh wuri lari mah gel pihna woiri.”

5Bale nzukri ra tɔr si waka ye. Nzuk waka ti̧h ra ɓáy ke sa̧wseh midi pi, ke sa̧wseh say pi. Ke ziŋ nzuk a mbaŋuri, mí ke pih niri si laɓ pihna waka ye pi.

6Nzuk waka ti̧h ra ɓáy ke sa̧wseh ndiɓi, seh toŋ ɗih ya ɓay riŋu, mí ke ziŋ nzuk a mbaŋuri ɓáy. Ke ɓahri : “Ani mí i ƴo gelay ke tipele sa̧ ka̧h aŋay dan láɓ pihna le ?”

7Ku ɓahri : “Ɓay fe le nzuk ɗi na si laɓ pihna ya.”

Ke ɓahri : “Í si wuri waka bi laɓ pihna-u.” Mí ku tɔr si waka ye ra.

8Seh na nzȩh bale, nzuk waka-u ɗi ŋgernzuk-ko tul pihna-u. Ke ɓahri : “Mú ɗi nzuk-laɓ pihnari ra ɓá gi titilu ke tul nzukri ké gi pihna aŋay ka̧h tul nzuk a gi polri. Mú puh niri.”

9Ŋgernzuk-ko tul pihna ra ɗi nzukri gi. Nzukri ké gi pihna sar fal, a ge ge le ziŋ lari mah lari pihna nam mbew mbew. 10Nzuk a titiluri ra ba, gi. Ku ker ɓahri, a woyri le ku ɓay ziŋ lari kal mbaŋ woyri. Mí ku ziŋ mah hani gba̧y. 11-12Ku ya̧ lari woyri ra, mí ku el su̧h ɓay ziŋ nzuk waka ra ɓahri : “Nzukri ké gi fá-fal, ku laɓ pihna ka̧h sa̧wseh mbew ya dih, mú-u mgba niri mah ke a wah ké nah laɓ ŋger pihna-aw ɓil birbiŋ seh.”

13Dale nzuk waka ɓah hi̧ nzuk ké sakra woyri ɓahri se : “Ya̧h, mi gɔɓrɔ mu ya. Nah lek ɓay ɓahri, mi púh mu lari mah lari pihna nam mbew, kaŋ ya le ? 14Mú ya̧ lari wo, mú si ɓa suki. A bi le, mi hi̧ kpandɔk hi̧ nzukri ké gi fal kandɔk ké mi yih. Mi hi̧ mu kpandɔk kandɔk ké mi yih kaŋ pi. 15Mi ƴo ke ful ɓay laɓ fe ké mi ƴo keni kandɔk ké mi yih, kaŋ ya le ? Uwa. Nun wo sih tul fe bi ɓay law suki bi ley ?”

16Kandɔkaw mí nzukri ké ƴo sar fal mbaɗ ɓay kal ma pol. Nzukri ké ƴo pol ba, ɓay si sar fal mgbaɗ. »

17-18Zezu ƴo hil ma Zurusalem, mí ke fa̧h nzuk-dih fal ye a boh falu seɗeri ɓoɗ. Sina woyri ké ful ra, ke el ɓahri se : « Í lah, nah ƴo hil wuri ma Zurusalem, mí nzuk ɓay ndoh gun nzuk pirmatulay ndɔk ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzahri ke nzuk-sɔk mbete bolkusol Ŋgerzahri. Ku ɓay kuŋ salɓay hul kan tul ye. 19Ku él ndoh ni ndɔk sa̧wnzuk a ɓoruri hi̧ kú sak ni, kú zɔr ni ke ndehdɔŋ, kú ɓar ni ké tul kpuh vbatay. Nam a sayu dale, ke tí̧h ke puh záhri ke pa̧ymun a foyu. »

20Wara mí wu̧y Zebede fa̧h gun woyri seɗe gi pol Zezu. Ke huk siɓa, ke yih vbi ni ɓay mbew. 21Mí Zezu ɓahri : « A fe mú-u yih ɓayu le ? »

Wu̧y ra ɓahri : « Mú wahɓay hi̧ mi, gun biri ké seɗe-ay ku káɓ ɓa gɔŋrɔŋ mbay wo ké puh lakna wo. Nzuk a mbewu ɓá kaɓ ndɔk lakna wo, nzuk a ɓoru ba, ɓá kaɓ ndɔk kperu wo. »

22Zezu ba, ɓah hi̧ gunri-aw ɓahri : « Fe ké i goŋaw, i tu ya. Koɓ koseh20.22 Ɓay tu ɓay kɔɓɔ ra, í mgba Mbete Siŋ (Psaumes) 75.8, Mbete Esaïe 51.17,22, Mbete Jérémie 49.13 tuh ke gel ki̧na-ay. Fe nzona ké na ɓil kɔɓɔ ra ɓa haŋ fa̧hna Ŋgerzah ké tul suya. Koseh ra ɓa salɓay hul ké ɓay ta tul ye. ké mi ɓay nzo-u ra, i mah ɓay nzo pi le ? »

Ku ɓahri : « Nah ma-mah. »

23Zezu el ɓahri se : « Fe nzona ké na ɓil koɓ ra i ɓay nzo-u gaŋ. Mí ɓay hi̧ nzukri ɓá kaɓ ndɔk lakna ke ndɔk kperu bi ra ɓa fe bi ya. Wara le ɓa fe bah bi ké lek gel kaɓna-aw ɓay hi̧ niri. »

24Tɔr nzuk-dih fal Zezu a bohri lah goŋna ra mí haŋ woyri fa̧h niri ké tul gun ɓil mahri ké seɗe ra. 25Bale Zezu ɗi nzuk-dih fal yeri gi ma ta̧w ye, mí ke ɓahri : « A woiri i tu-tu. Mbay tusiɓari ƴo lak mbay tul nzuk woyri ke ŋgerna. Nzuk a lukiri ƴo pih bolnzak woyri hi̧ nzukri laɓ. 26Mí a woiri le, i ná kandɔk nzuk riŋ ɗinari-aw ya. Wara le nzuk a a̧y ké yih ti̧h ɓa ŋgernzuk tul mbaŋ yeri le, ke ná ɓa gun-laɓ pihna hi̧ mbaŋ yeri. 27Nzuk a suŋ suŋ ké yih na ɓa tul ké sakra mbaŋ yeri le, ke ná ɓa mgbal mbaŋ yeri. 28Kaŋ gaŋ mí gun nzuk pirmatul gi tusiɓa ɓay hi̧ nzukri ɓá laɓ pihna hi̧ ni ya. Wara le ke gi ɓay laɓ pihna hi̧ nzuk mbaŋ yeri. Ke gi ɓay poŋ mun ye ɓa fe puhna ɓay sel daɓa nzukri ke ndɔk hul. »

29Zezu ke nzuk-dih fal yeri ƴo ti̧h ke Zeriko, daɓa nzukri ɓa ŋgi̧-u dih fal ye pi. 30Mí í ko, ra̧wri seɗe kaɓ ɓel mahful. Kú-u lah ɓahri Zezu mí ƴo kalna bale, ku vba̧ nzak ɓeleŋ ɓeleŋ : « Gun zih ŋgermbay Daviɗ, í laɓ law in ziŋ na ge. »

31Daɓa nzukri-aw pom niri ɓay kú tuh nzak. Mí ku toŋ vba̧ nzak ɓa mgbe-u ma síɓa síɓa : « Gun zih ŋgermbay Daviɗ, í laɓ law in ziŋ na ge. »

32Zezu ta̧h ƴo, mí ke ɗi ra̧wri ra gi. Ke ɓahri : « A fe mí i yih ɓay mí laɓ hi̧ wuri le ? »

33Ku ɓahri : « Gaŋ wah, nah yih ɓay í hi̧ nun wah ɓá ko gel. »

34Law Zezu sa̧h, mí ke ndar ndɔk za nun woyri. Dale nun woyri teh hi̧ niri ku ko gel, mí ku dih fal ye.

21

1Zezu ke nzuk-dih fal yeri ɗih mba ke Zurusalem. Ku ka̧h Beɗfaze. Puh-u na ɓel kasaw ké kpuh Olivehri na ri21.1 Sa̧w nzak vbeh ɓahri, kasaw Oliveh. Nah sɔɓ vbeh ɓa kasaw ké kpuh Olivehri na ri ɓay hi̧ karaŋri ɓá lah ɓa gah-u.. Wara mí Zezu pih nzuk-dih fal yeri seɗe si Zurusalem. 2Ke ɓahri se : « Í si puh ké na pol woiri sa̧-aw. Ka̧hna woiri dale, i ɓay ko mah bamnde kú-u ŋga̧h ƴo. Gunu ƴo ɓelu. Í sel mah bamnde ra rah keni gunu gi hi̧ mi. 3Nzuk vbi wuri ɓahri, ani mí i sel mah bamnde ra le, í ɓah hi̧ ni kandɔkay : “Gaŋ bamnde-uri mí yih ɓayu.” Dale ke ɓay poŋ hi̧ wuri í gi keni. »

4Fe-u laɓ kaŋ hi̧ ɓay ké gun nzak pihna Ŋgerzah a lewsa̧ ɓah ra laɓ ƴo gelu. 5Ɓayu ɓah kandɔkay :

« Í ka-kah hi̧ nzukri ké Siyoŋ ɓahri,

kú ko, Mbay woyri ƴo gi ke ɗeŋ.

Law ye voh lɔm.

Ke kaɓ tul gun bamnde ƴo gina21.5 Ɓayay na ɓil Mbete Zacharie 9.9 ke Mbete Esaïe 62.11. Ké ta̧w ziɓri, mbay woyri kaɓ tul ɗeŋe mí rih keni ɓil puh le, sɔk ɓay ŋgermu. Mí mbay kaɓ tul bamnde rih keni ɓil puh le, fe laɓna-u sɔk ɓay ɗeŋ.. »

6Bale nzuk-dih fal yeri ké seɗe ra si gi ke bamnderi kandɔk ké Zezu pih niri. 7Mí ku mbala gar ku̧ tul bamnde-uri, mí Zezu kaɓ tul gunu. 8Dale daɓa nzukri ɓa ŋgi̧-u ŋgi̧-u gim gi. Nzuk a haniri fih gar woyri ku̧ ke ful ful, nzuk a ɓoruri ba, haw gay kpuhri, mí ku fih ku̧ mahful pi. 9Nzuk a haniri si pol, nzuk a ɓoruri ba, si fal. Ku vba̧ nzak le, ku vba̧ ra ɓáy ɓahri :

« Gun zih ŋgermbay Daviɗ,

mú ya̧ na21.9 Sa̧w nzak vbeh Hosanna. Hosanna. Í ki̧ ɓay hosanna ɓil Mbete-ƴah tɔh riŋri, í lah sa̧w ɓayu..

Mgbɔkɔ Gaŋ tul feri riw ku̧ tul wo ké mu gi ke riŋ ɗina ye.

Mú ya̧ na, riŋ ɗina wo mgbe si ka̧h nunmbam a síɓa sa̧. »

10Zezu ɓá rih ɓil Zurusalem le, nzuk puh-uri si tul hani hali hali. Ku ɓahri se : « A ge mí ƴo-ay le ? »

11Daɓa nzukri ƴo ɓah hi̧ niri ɓahri : « Ke ɓa Zezu gun nzak pihna Ŋgerzah ké Nasareɗ ké tusiɓa Galile munu. »

12Zezu si rih ɓil ila vul kani Ŋgerzah. Ke el ni̧h nzukri ké kaɓ ke fe hɔlnari ɓay hi̧ nzukri ɓá yeh ɓa fe puhna woyri, ke ni̧h nzukri ké ƴo yeh fe hɔlnari-aw kara pi. Tabele nzuk-kom lari ŋgomna ke lari misoŋri21.12 Pihna nzuk-kom lari ɓa kom lari nzuk-lak puhri ke lari vul kani Ŋgerzah dale, mahful ƴo ri ɓay gahruri ɓá yeh fe puhnari ke lari a vul kani Ŋgerzah ɓay gi keni., ke sɔkrɔ mgborvboŋ mgborvboŋ ku̧ siɓa, ke sɔkrɔ gel kaɓna nzuk-yeh ndoy mbɔreri21.12 Nzukri ké ŋgerna woyri ŋgi̧ ya mí ku ta ke fe hɔlna kandɔk nday mini sami mini guy ɓay gi puh fe keni ya, ku gi ke ndoy mbɔreri ɓa fe puhna woyri hi̧ Ŋgerzah. Í mgba Mbete Luk 2.24 tuh ke gel ki̧na-ay. pi. 13Ke ɓahri se : « Ŋgerzah ɓah ɓil mbete ye ɓahri, nzukri ɓay tu vul ye ɓa vul-ɓah ɓay ziŋ ni21.13 Ɓayay na ɓil Mbete Jérémie 7.11 ke Mbete Esaïe 56.7. . Mí a woiri-ay ba, i sɔɓ gelu ɓa hoh nam riɓari. »

14Ra̧wri ke nzuk kpereri21.14Ɓay tu ɓahri, ra̧wri ke nzuk kpereri ta ke ful ɓay rih ɓil ila vul kani Ŋgerzah ya ɓay sena woyri, í ki̧ Mbete Lévitique 21.18. Mí Zezu gi gah nzukri gbam mí teh mahful hi̧ niri kú si ta̧w Ŋgerzah. gi ta̧w ye ɓil ila vul kani Ŋgerzah, mí ke gah niri.

15Ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzahri ke nzuk-sɔk mbete bolkusol Ŋgerzahri ko fe saŋri ké-e laɓ, mí ku ƴo lah bula gunri ké mgbe ɓil ila vul kani Ŋgerzah ƴo ɗi siŋ, « gun zih ŋgermbay Daviɗ, mú ya̧ na ge »

bale, ku ziŋ law fa̧hna. 16Mí ku ɓah hi̧ Zezu ɓahri : « Siŋ ké gunri ɗi-aw, mu lah gaŋ ley ? »

Zezu ba, ɓahri : « Ɓa teh-u. Gel ki̧na-ay, i ki̧-ki̧, kaŋ ya le ? Dimna ké ti̧h ke nzak gun a leleri ke nzak gun nzak pamri ra Ŋgerzah mbar riŋ ɗina ye ɓilu21.16 Ɓayay na ɓil Mbete Siŋ 8.3. . »

17Zezu sɔɓ fal hi̧ niri, mí ke ti̧h ke puh a luki ra si Beɗtani.

18Tipele-u, Zezu ƴo el ma puh a luki-aw dale, ɗaka i ni. 19Ke ko kpuh nzu̧y mbew ƴo ɓel ful, mí ke reh si bɔk kpuh nzu̧y ra. Ke ziŋ lehna-u ya, ɓa gayuri kaŋto. Mí ke ɓah ɓay hi̧ nzu̧y ra ɓahri : « A wo nzu̧yay21.19 Ké ɓil mbete Ŋgerzah a haniri, ƴo ɗi gun Izarayelri ɓa kpuh nzu̧y. Ku ɓa kpuh ké Ŋgerzah ma̧, mí ku sa leh lehna hi̧ ni ya., ndɔk wo ta leh lehna mba wu̧m wara. »

Kpuh nzu̧y ra ho̧k wɔh gaŋ ba. 20Nzuk-dih fal yeri ko fe ké kal, mí na niri ɓa saŋ. Ku ɓahri : « Ani mí kpuh nzu̧y ra ho̧k wɔh sa sari-ay le ? »

21Bale Zezu ɓahri : « Nzu̧y ra ho̧k wɔh ɓa ketina, mi ƴo ɓah ɓayay hi̧ wuri, law woiri ƴo mbew ke law Ŋgerzah, mí fahɓay ta law woiri ya le, i láɓ kandɔk ké mi laɓ ke kpuh nzu̧yay kaŋto ya. Wara le i ɓah ra hi̧ baw kasaw ké na sa̧-aw ɓahri, kasaw ɓá loh ke gelaw si vbu ɓil mahmbih le, fe-u ɓay laɓu gaŋ ba. 22Ɓay fe a suŋ suŋ gbam ké i vbi Ŋgerzah, mí law woiri ƴo mbew ke law ye le, ke láɓ fe-u hi̧ wuri. »

23Zezu si rih ɓil ila vul kani Ŋgerzah ƴo firma nzukri ɓay lák mbay Ŋgerzah bale, ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzahri ke ŋgernzuk puh woyri gun Izarayelri gi ta̧w Zezu ké gel fe firma ye. Ku ɓahri : « Ke bolkusol ge mú-u laɓ keni pihna wo-ayri le ? A ge mí hi̧ mu ŋgerna-u le ? »

24Zezu ba, yih nzak woyri ɓahri : « A bi kara mi vbi wuri ɓay mbew. Í yih vbiɓayu hi̧ mi mí lah dara mí-i sɔ́k wuri ke bolkusol ge mí-i ƴo laɓ pihna biri-ay ɓáy. 25Batem ké Za̧h soh nzukri ra wa, sa̧wu ɓa nunmbam mini ɓa nzuk pirmatulri le ? »

Mí ku fah ɓay ké sakra woyri. Ku ɓahri : « Nah ɓah ra ri se, sa̧wu ɓa nunmbam le, ke él vbi na, ɓay fe mí nah sa ya̧ ɓay ké Za̧h ɓah ra ya. 26Mí náh ɓahri, sa̧wu ɓa nzuk pirmatulri le, nzukayri riw ɓay i na. » Hȩkme nun nzukri tuh nzak ŋgernzukri-aw ɓayu ké daɓa nzukri riw tu Za̧h ɓa gun nzak pihna Ŋgerzah.

27Mí ku yih nzak Zezu ɓahri : « Nah tu sa̧wu ya. »

Le Zezu el ɓahri : « A bi kara mi ta sɔk wuri ke bolkusol ge mí-i laɓ keni pihna-ayri ya pi. 28A woiri í sɔk mi kerɓay woiri, mí lah. Nzuk mbew ƴo ke gun wo̧rori ɓa seɗe. Ke ɓah hi̧ gun pol ɓahri : “Gun bi, mú si waka viyȩh bi, mú laɓ ri pihna.”

29Gun pol ra yih nzak bah ye ɓahri : “Mi sí ya.”

Zah le law ye nzah ɓay hi̧ ke kaɓ ke kerɓay, mí ke tɔr si waka. 30Bah gun si ta̧w toŋnafal gun pol pi. Ke ɓah ɓay ra hi̧ ni. Toŋnafal yih nzak bah ye ɓahri : “Mi lah wuri lah, mi si-u.”

Mí ke si ya dih.

31-32Ké sakra gunri ké seɗe-aw ra wa, gun a suŋ mí laɓ fe ké bah ye yih ɓayu le ? »

Ku ɓahri : « Gun pol mí laɓ fe ké bah ye yih ɓayu. »

Zezu el ɓahri : « Gelu munu, mi ƴo ɓah hi̧ wuri ɓahri se, nzuk-mbu̧h lampohri ke wu̧y nunpukiri ƴo ti̧h ɓa gunri ké Ŋgerzah lak mbay tul woyri poŋ wuri ɓayu ké Za̧h gi te-teh ɓay mahful-ƴo ke Ŋgerzah ɓa záh woyri hi̧ nzukri lah ɓayu, mí i sa lah ni ya. Nzuk-mbu̧h lampohri ke wu̧y nunpukiri ba, ya̧ ɓay ye. I ko pi. Mí yá̧ ɓay ye ra, ɓayu se law woiri mbew ya.

33Lawɓay a ɓoru ké na-ay, í lah wuri, í sɔk mi kerɓay woiri, mí lah. Nzuk mbew laɓ waka kpuh viyȩh21.33 Ɓay lah ɓay lawɓayay, í ki̧ Mbete Esaïe 5.1-4,7. . Ke vba̧ kpaŋ ɗoŋ ri gbik gbik. Ke laɓ gel-ha̧h mbih lehna kpuh-u ké ɓilu. Ke laɓ gel ƴona nzuk-kɔr wakari ɓa gaŋu dara mí ke ndoh waka ra hi̧ nzuk-laɓ pihna-uri ɓáy. Ke tɔr si gahru ɓa ɗih-u. 34Few-hal lehna kpuh ka̧h dale, nzuk waka pih gun nzak pihna yeri si ta̧w nzuk-laɓ pihna wakari ɓá fa̧h lehna kpuh-u gi keni hi̧ ni. 35Mí nzuk-laɓ pihna wakari ra mgba gun nzak pihnari-aw. Ku vboŋ nzuk a hani-uri, ku i nzuk a ɓoruri, nzuk a haniri ba, ku vbuk ke kasaw i-i. 36Nzuk waka el pih gun nzak pihna ye a ɓoruri ɓa ŋgi̧-u ɓáy, mí nzuk-laɓ pihna wakari ra laɓ niri mah hani ke nzuk a polri. 37Ɔh tɔru bale, ke pih gun sana ye si ta̧w nzuk-laɓ pihna wakari ra. Ke ker ɓahri, ku ɓay hȩk gun ye.

38Nzuk-laɓ pihna wakari ɓá ko gun nzuk waka ƴo gina bale, ku lek ɓay mbew ɓahri : “A ye ké-e gi-aw ra, ke ɓa gun-ya̧ fe bah ye munu. Náh i wuri ni dale, waka-ay ɓay ti̧h ɓa fe wahri.”

39Gun ra ka̧h ba, mí nzuk-laɓ pihna wakari mgba ni, ku kɔklɔ ni si fal kpaŋ, mí ku i ni. » 40Zezu el ɓahri : « Kaŋaw ba, nam ké nzuk waka ra gi le, ke láɓ ani mí ziŋ nzuk-laɓ pihna wakari-aw le ? »

41Ku ɓahri : « Ke í nzuk a suya-awri ra, mí ke él ndoh waka kpuh ra hi̧ nzuk a ɓoruri. Gelke few-hal lehna kpuh ka̧h dale, ku hí̧ ni lehna-u. »

42Zezu el ɓah ra ɓáy hi̧ niri : « Ɓay ké na ɓil mbete Ŋgerzah-ay, i ki̧-ki̧, kaŋ ya le ?

Kasaw ké nzuk-mboh vul kani Ŋgerzahri poŋ kan kpah ra,

kasawu mí el ti̧h ɓa mah kasaw-mboh diŋ vulu21.42 Í mgba gel ki̧na-ay tuh ke Mbete 1 Piyer 2.4-5, Mbete Efezeri 2.20 ba, Mbete 1 Kɔrenteri 3.11,16 pi..

Miƴori mí hi̧ kasaway el ti̧h ɓa mah kasaw,

mí ɓa fe saŋ ké nun wah21.42 Ɓayay na ɓil Mbete Siŋ (Psaumes) 118.22-23..

43Sa̧wu mí-i ɓah ɓay ra hi̧ wuri ɓahri se, Ŋgerzah ɓay nah ŋgerna lák mbay ye ké ndɔk woiri. Ke ɓay el ndoh ndɔk sa̧wnzuk a ɓoru ké laɓ pihna hi̧ waka ra leh lehna-u. 44[Nzuk ké ɓe kasaway mí lih le, ɓay gur mun ye rukruk. Mí nzuk a a̧y ké kasaway toh tul ye le, ɓay naŋ nzuku ɓa som ri̧nini21.44 Gel ki̧na-ay ta ɓil mbete sa̧w nzak a hani-uri ya..] »

45Ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzahri ke fariziri lah lawɓayawri, mí ku tu ɓahri, lawɓayuri tuŋ tul woyri. 46Ku ƴah ful ɓay mgba ni, mí hȩkme daɓa nzukri laɓ niri kandɔk ké nzukri tu ni ɓa gun nzak pihna Ŋgerzah.

22

1Zezu ba, el ɓah lawɓay a ɓoru hi̧ niri ɓáy22.1 Í mgba Mbete Efezeri 5.25-27 ke Mbete Ten sa̧wɓay 19.7-9 tuh ke gel ki̧na-ay.. 2Ke ɓahri : « Mi ƴo mgba ɓay mbay mbew tuh ke ɓay lák mbay Ŋgerzah. Mbay ra laɓ ti̧hmbih-ya̧ hani wu̧y gun ye. 3Mí ke pih gun nzak pihna yeri si ɗi nzukri ké-e wahɓay ziŋ niri pol ra, kú gi su̧ fe ti̧hmbih wara. Mí ku sa gi ya. 4Mbay el pih gun nzak pihna ye a ɓoruri ɓáy ɓahri : “Í ɓah hi̧ nzukri ké mi wahɓay ziŋ niri pol ra ɓahri se, í ko, fe su̧na ti̧hmbih lek da. Nday biri ke guy biri ké hu̧h taɓ taɓ ké ɓa numu numu ra, mi vbeh da. Fe su̧nari riw ku̧ ndekle ndekle geŋ niri. Kú gi gel ti̧hmbih-ay wara.”

5Mí nzukri-aw deh ɗina-aw. Nzuk a suŋ suŋ le, tɔr si gel-laɓ pihna ye, laɓ pihna ye. Nzuk a haniri tɔr si waka woyri, nzuk a ɓoruri ba, tɔr si gel-ƴah lari woyri. 6Tɔr nzuk a ɓoruri ɓáy, ku mgba gun nzak pihnari ra laɓ fe-se su̧hru ziŋ niri pi, ku i nzuk a ɓoruri pi. 7Mbay ziŋ haŋ fa̧hna. Ke pih soze yeri si i nzukri ké i gun nzak pihna yeri-aw. Ku nzuh puh woyri ke hɔrɔ gbɔlɔk gbɔlɔk pi.

8Wara mí mbay ɓah hi̧ gun nzak pihna yeri ɓahri : “Ti̧hmbih-ya̧ hani wu̧y ke gun bi lek gbam da. Nzukri ké mi wahɓay ziŋ niri pol ra, ku mah gi gel ti̧hmbih-u ya. 9Kaŋaw ba, í mbi zelfulri ké ka̧w puhri. Nzuk a suŋ suŋ ké i ziŋ niri le, í sɔk niri ɓay ti̧hmbih-ay, kú gi mbu̧h ndɔk woyri ziŋ mi.”

10Kaŋ mí gun nzak pihna yeri si ke zelful ɓil ka̧w puhri ka-kah hi̧ nzukri, kú gi. Nzuk law piri-uri ke nzuk law sukiri, ku gi mbah gel ti̧hmbih ra mer mer gaŋ ba. 11Bale mbay gi gelu ɓay mgba gahru yeri ɓa suki. Mí ke ko nzuk mbew kaɓ ri. Nzuku saŋ ndoh gar ti̧hmbih kú-u hi̧ ni ra22.11 Mbay a lewsa̧ri wal gar hi̧ nzukri kú-u ɗi niri gi gel ti̧hmbih woyri. Sa̧wu mí nah sɔɓ vbeh ɓahri, nzuku saŋ ndoh gar ti̧hmbih. Mbete Ten sa̧wɓay (Apocalypse) ɓah ɓay gar ra ɓa ŋgi̧-u kandɔk gel ki̧na ɓil Mbete Ten sa̧wɓay 3.5.. 12Mbay ɓah hi̧ nzuk ra ɓahri : “Ya̧h, ani mú-u gi kaɓ ba, mí gar ti̧hmbih le, mu saŋ ndoh-u le ?” Gelɓay mba nzuk ra. 13Wara mí mbay ɗi gun-laɓ pihna yeri ɓahri : “Í mgba ni, í ŋga̧h bɔk ye ke ndɔk ye, í mbi ni vbu kala ɓil tirima ké na nduŋ. Gelaw, ke vúh rew ke mbihnun, ke sú̧ sel ye ŋger ŋger.” »

14Kandɔkaw mí daɓa nzukri lah ɗina mbay, mí nzukri ké-e lu niri ké sakra daɓa nzukri ra ŋgi̧ ya.

15Wara mí fariziri mbu̧h nzak woyri mbew, ku hɔl ndawɓay ɓay mgba keni Zezu, 16mí ku pih nzuk-dih fal woyri ke nzuk mbay Eroɗri si ta̧w Zezu ɓahri : « Metere, nah tu ɓahri, i ɓa nzuk a ketina. I firma nzukri sí siŋ sina Ŋgerzah ke fulu fulu. I lu nun nzuk ya ɓayu ké hȩkme nun nzuk se wuri ya. 17Kaŋ dale í sɔk na kerɓay woiri, náh lah. Ŋgerzah hi̧ na gun Izarayelri ful ɓay puh lampoh hi̧ ŋgermbay sa̧wnzuk a ɓoruri kandɔk sezar mini ani le22.17 Sa̧w nzak ɓahri, ful ƴo ri ɓay náh puh lampoh hi̧ mbay sezar le ? Ŋgernzuk gun Izarayelri ɓahri, sa̧w woyri ɓá puh lampoh hi̧ Ŋgerzah mbew yaŋ, kú puh hi̧ mbay sa̧wnzuk a ɓoru ya ɓay fe le, Ŋgerzah mbew yaŋ ɓa mbay woyri. Ku ɓahri, nzuk puh sezar le, nzuku ko ni ɓa mbay poŋ Ŋgerzah. Zezu ɓah ra ɓahri, mahful ƴo ri ɓay puh sezar le, ŋgernzukri-aw ɓay laɓ ɓay kan tul ye. Zezu ɓah ra ɓahri, puh lampoh ɓá ta-a le, nzuk ŋgomnari Eroɗ ɓay mgba ni ke ɓay. Sa̧wu mí nah vbeh ɓahri, hi̧ mbay a ɓoruri kandɔk sezar ɓay hi̧ karaŋri ɓá lah ɓa gah-u. ? »

18Zezu ba, tu ɓay a pipiri-u woyri ra, mí ke ɓahri : « Ɓay fe mí i gi ndoh law bi ke ɓay kandɔkay le ? 19Nzuk-mu̧h ketinari, í ten lari ké nzukri puh keni lampoh ra hi̧ mí ko. »

Ku ten lari-u hi̧ ni. 20Mí Zezu el ɓahri : « Tem nzuk a suŋ mí ku vbeh kan ri-ay le ? Riŋ nzuk a suŋ mí ku vbeh kan ri-ay le ? »

21Ku ɓahri : « Temu ɓa tem sezar. Riŋu kara pi. »

Wara mí ke ɓahri : « Kaŋ dale fe sezar le, í hi̧ sezar. A wo nzuk pirmatul ké Ŋgerzah laɓ mu ɓa fe tem ye le, mú hi̧ Ŋgerzah gaŋ ba22.21 Sa̧w nzak vbeh ɓahri, fe Ŋgerzah le, hi̧ Ŋgerzah, mí vbiɓay Zezu si tul fe tem. Mahɓay ké na ɓil Mbete Sa̧w fe 1.27 le Zezu yih keni nzak nzukbaa yeri le, nzuk-sɔɓ mbeteri ten kerɓayu ɓay hi̧ karaŋri ɓá lah.. »

22Gosoɓay zi niri zi-zi hi̧ ku kaɓ silili, mí ku poŋ ni, ku tɔr.

23-24Namu-aw sadusiri gi ta̧w Zezu. (A woyri-aw, ku ɓahri, nzuk hu le, záh ye ta-a. Ke ta ziŋ pa̧ymun a foyu ya pi.) Mí ku vbi ni ɓay ɓahri : « Metere, Moyiz vbeh ɓil mbete bolkusol Ŋgerzah ɓahri, gelke nzuk ya̧ wu̧y mí ke hu dan mbuŋ gun le, yi̧n ye ɓá ya̧ wu̧y kaŋpele ra, ké mbuŋ keni gun ɓa mi̧hri yi̧n ye ké hu-aw. 25Dale ké sakra wah-ay, nzuk ɓil mahri ɓa toŋndɔk say ƴo ri. Ŋgernzuk ya̧ wu̧y bale, ke hu dan mbuŋ gun. Mí toŋnafal el ya̧ wu̧y kaŋpele ra. 26Ke hu dan mbuŋ keni gun. Nzuk a sayu ya̧ wu̧y ra. Ke hu dan mbuŋ keni gun pi. Fe-u laɓ kaŋ kaŋ ka̧h tul yi̧n a toŋndɔk sayu pi. Gbam ku hu dan mbuŋ gun ɓa mi̧hri yi̧n woyri. 27Ɔh tɔru bale wu̧y ra hu pi. 28Kaŋaw ba, seh ké záhri ɓay ziŋ pa̧ymun a foyu ra wa, wu̧y ra ɓay na ɓa wu̧y nzuk a suŋ le wo ? Ɓayu ké nzukri ké toŋndɔk sayaw ya̧ ni ke gel woyri mbew mbew gbam. »

29Zezu ba, ɓah hi̧ niri ɓahri : « A woiri-ay i reh ful kandɔk ké i sa tu sa̧wɓay ké na ɓil mbete Ŋgerzah ya, ké i sa tu ŋgerna Ŋgerzah ya pi. 30Seh ké záhri ziŋ pa̧ymun a foyu le, yá̧ hani ɓay ta-a. Wara le ku káɓ ké nunmbam ɓa ŋgɔh kandɔk tem nzak pihna Ŋgerzahri. 31Ɓay ti̧hna záhri ke pa̧ymun a foyu ra wa, gel ki̧na a a̧y ké Ŋgerzah ɓah ɓayu hi̧ na, i ki̧-ki̧, kaŋ ya le ? 32Ke ɓahri se, a ye, ke ɓa záh zih woiri Abaraham, Isak, Zakoɓ. Kandɔkaw mí Ŋgerzah ɓa záh nzuk a huluri ya. Wara le ke ɓa záh nzuk a ƴo ke ɔknari ké kaɓ ke pa̧ymun a foyu sew ke sew ɓa ŋgɔh. »

33Daɓa nzukri lah fe firma ké Zezu firma niri ra, mí gosoɓay zi niri zi-zi.

34Fariziri ɓá lah ɓahri, Zezu mgba nzak sadusiri ke ɓay dale, ku mbu̧h hani ke sadusiri22.34 Fariziri ke sadusiri, ku ɓa nzukbaari. Ɓay tul Zezu mí ku mbu̧h hani wara.. 35Ku pih nzuk goso fe tuna mbete bolkusol Ŋgerzah mbew ké haŋsekle woyri gi ndoh law Zezu ke ɓay ɓahri : 36« Metere, ké sakra ɓayri ɓil mbete bolkusol Ŋgerzah ra wa, ɓay a suŋ mí ŋger mba ɓay a ɓoruri gbam le ? »

37Zezu ba, ɓahri : « Miƴori ɓa Ŋgerzah wo, mu sá ni ke law wo gbam ke mun wo gbam ke kerɓay wo gbam. 38Ɓayay ɓa ɓay a luki, ɓa tul ɓay ké kal tul ɓayri gbam ɓil mbete bolkusol. 39Ɓay a seɗe-u ƴo ri ké si mbew ke tul ɓayay mí na-ay : Mu sá nzuk mbaŋ wo eŋ mun wo kaŋ. 40Ɓayri ké seɗe-ay mbu̧h ɓayri gbam ké na ɓil mbete vbehna Moyiz ke mbete vbehna gun nzak pihna Ŋgerzah a lewsa̧ri. »

41-42Zezu ba, el vbi fariziri ra ɓahri : « Í sɔk mi kerɓay woiri, mí lah. Ŋgermbay ra wa, ɓa gun zih ge le ? »

Ku ɓahri : « Ŋgermbay ɓa gun zih ŋgermbay Daviɗ. »

43Ke ɓahri : « Mí-aw ba, ani mí Tempuki mgba tem ŋgermbay Daviɗ hi̧ ni ke ɗi gun zih ye ɓa Ŋgermbay tul ye ɓáy le ? 44Ke ɓahri se : Miƴori ɓah hi̧ Ŋgermbay bi ɓahri, ké kaɓ ɓel ye Miƴori ɓa ndɔk lakna ye, ke ƴo ɔh ŋgerna nzukbaa yeri hi̧ kú ti̧h ɓa gel-ku̧ bɔk ye22.44 Gel ki̧na-u na ɓil Mbete Siŋ 110.1.. 45A ké ŋgermbay Daviɗ ɗi gun zih ye ɓa “Ŋgermbay” ye ra ba wa, ani mí Ŋgermbay ɓa mi̧hri ŋgermbay Daviɗ ɓáy le ? » 46Ke mgba nzak woyri ke ɓay. Nzuk mbew yih nzak ye ya. Ur ke seh-u-aw, nzuk mbew ké hi̧ tul ye ɓay vbi Zezu ɓay ta mba.

23

1Wara mí Zezu el sɔɓ mun ye ɓah ɓay hi̧ daɓa nzukri ke nzuk-dih fal yeri ɓahri : 2« Nzuk-sɔk mbete bolkusol Ŋgerzahri ke fariziri, ku kaɓ gel kaɓna metere firma nzukri bolkusol Ŋgerzah ɓil mbete vbehna Moyiz. 3Kaŋaw mí ɓay Moyizri riw kú-u ɓah hi̧ wuri ra, í laɓ, í ƴo tulu. Mí í mbi siŋ sina woyri ya. Ɓay Moyiz ké ti̧h ke nzak woyri ra ku ƴo tulu ya. 4Ku ƴo ŋga̧h sukna a yih-u dik dik ɓu tul nzukri mí gun ndɔk mbew kara ku sa laŋ ɓay ɗer keni ya. 5Fe laɓna woyri-aw riw, ku laɓ ké nun nzukri hi̧ ku ko kona ma tul woyri. Ku ƴo sa̧h bolkusol Ŋgerzah ɓa gazi23.5 Ɓay tu ɓay gazi ké ziɓri sa̧h, í ki̧ Mbete Exode 13.9-16 ke Mbete Deutéronome 6.8 ke 11.18. ah gbaɓla gbaɓla ŋga̧h nzak pol woyri hi̧ nzukri ko niri ɓa nzuk-tu ɓay Ŋgerzah. Ku hi̧ sal ké na nzak gar woyri kara na tuksa tuksa pi23.5 Ɓay tu ɓay sal ké ziɓri sa̧h ké nzak gar, í ki̧ Mbete Nombres 15.38, 39 ke Mbete Deutéronome 2.12. . 6Ku yih kaɓ gel kaɓna riŋ ɗina ké gel ti̧hmbih. Ku yih kaɓ gel kaɓna ŋgernzukri ké vul misoŋ. 7Ku yih ɓay hi̧ nzukri ɓá vah niri ndɔk seɗe seɗe ké gel daɓa. Ku yih ɓay lah nzukri ɓá ɗi niri, “Metere bi, metere bi wo”.

8Mí a woiri ba, í hi̧ nzukri ɓá ɗi wuri ke riŋ ɗina “metere” ya, ɓayu ké metere woiri ɓa mbew yaŋ. Gbam woiri i ɓa yi̧nri, i ɓa sa̧w mbew. 9Í ɗi nzukri ke riŋ ɗina “bah” ya, ɓayu ké bah woiri mbew yaŋ ɓa a ye nzuk nunmbam. 10Í hi̧ nzukri ɓá ɗi wuri ke riŋ ɗina “nzuk-nda pol” ya ɓay fe le, Ŋgermbay mbew yaŋ mí ɓa nzuk-nda pol woiri. 11Ŋgernzuk ké sakra woiri le, ke ná ɓa gun-laɓ pihna hi̧ wuri. 12Nzuk a suŋ suŋ ké ɔr tul ye le, tul ye ɓay ik ma siɓa. Nzuk a a̧y ké ɗiŋ tul ye ba, tul ye ɓay ɔr ma síɓa.

13Kúy. A woiri nzuk-sɔk mbete bolkusol Ŋgerzahri ke fariziri, i ɓa nzuk-mu̧h ketina. Koseh ɓa nzuku a woiri ɓay fe le, lakele-rih ɓil lák mbay a nzuk nunmbam na ndɔk woiri, mí i dar nzakful gbik ké nun nzukri ɓayu ké a woiri i rih ri ya pi, i gboh ful rihna nzuk a ɓoruri ké yih rih ri pi. 1423.14 Mbete sa̧w nzak a haniri ɓa ŋgi̧-u ta ke gel ki̧na-ay ya.

15Kúy. A woiri nzuk-sɔk mbete bolkusol Ŋgerzahri ke fariziri, i ɓa nzuk-mu̧h ketina. Koseh ɓa nzuku a woiri ɓay fe le, i ha̧rma tusiɓa gbam, mí i kal tul mahmbihri ke lawkɔr-ri ɓay ziŋ sa̧w nzuk a ɓoru ké ɓay sɔɓ mun ye ti̧h ɓa nzuk misoŋ eŋ wuri. Nzuku ti̧h ɓa nzuk misoŋ bale, ke el ti̧h ɓa nzuk-si ɓil hɔrɔ mah hani ziŋ wuri bin.

16Koseh ɓa nzuku a woiri, i ɗi mun woiri ɓa nzuk-mgba ka̧w ra̧wri, mí i ɓa ra̧w. I ƴo ɓahri se, nzuk hah mun ye ke riŋ vul kani Ŋgerzah le, fe hahna ye ɓa fe hahna a ndikpo. Mí nzuk hah mun ye ke riŋ lari lɔr kú-u roŋ fe pihna nzuk fe puhnari ké na ɓil vul kani Ŋgerzah le23.16 Ɓay tu ɓay fe pihnari kú-u puh keni Ŋgerzah ɓil vul kani le, í ki̧ Mbete Exode ur ke mah-u 25., nzuku ɓá laɓ kandɔk ké-e hah gaŋ ba. 17A woiri i ɓa kɔk nzukri, i ɓa ra̧wri gaŋ. Ké sakra lari lɔr ke vul kani Ŋgerzah ké hi̧ lari lɔr pu mah nun Ŋgerzah ra wa, fe a suŋ mí mba tul a ɓoru le ? 18Mí i el ɓah ra ɓáy ɓahri se, nzuk hah mun ye ke riŋ gel kani Ŋgerzah le, fe hahna ye ɓa fe hahna a ndikpo. Mí nzuk hah mun ye ke fe puhna kú-u puh tul gel kani le, nzuku ɓá laɓ kandɔk ké-e hah gaŋ ba. 19Ra̧wri, ké sakra fe puhna ké na tul gel kani ke gel kani ké hi̧ fe puhna pu mah nun Ŋgerzah ra wa, fe a suŋ mí mba tul a ɓoru le ?

20Kaŋaw mí nzuk hah mun ye ke riŋ gel kani Ŋgerzah le, ke hah mun ye ke riŋ gel kani pi ke fe puhnari gbam kú-u puh tul gel kani pi. 21Nzuk hah mun ye ke riŋ vul kani Ŋgerzah le, ke hah mun ye ke riŋ vul kani pi ke riŋ Ŋgerzah nzuk ké kaɓ ɓil vul kani-u pi. 22Nzuk hah mbam le, ke hah mbam ke riŋ bohro mbay nunmbam ra pi, ke hah mbam ke riŋ Ŋgerzah ké kaɓ ɓa mbay bohro ra pi.

23Kúy. A woiri nzuk-sɔk mbete bolkusol Ŋgerzahri ke fariziri, i ɓa nzuk-mu̧h ketina. Koseh ɓa nzuku a woiri ɓay fe le, i ƴo hal gay-kar feri ké mah gelu ɓoɗ ɓoɗ23.23 Riŋ gay-kar feri kú-u vbeh riŋuri ɓil mbete sa̧w nzak mí na-ay : A mbewu ɓa menthe, a ɓoru ɓa fenuye, a ɓoru ɓáy ɓa kumin., i ƴo ŋga̧h ke gelu gelu ɓa gel boh boh, mí i mbi mbew mbew dim keni Ŋgerzah, mí mahɓay Ŋgerzah ké ŋger mba ɓay a ɓoruri-aw le, i poŋ ma fal. Sal in ké Ŋgerzah ŋga̧h ra, i ƴo tulu ya. Mgbá in ziŋ nzukri, i sa-a. Ƴó ziŋ Ŋgerzah ke law mbew, i ƴo tulu ya. Dím Ŋgerzah ke fe ziŋna-uri su-su le, póŋ mahɓay Ŋgerzah ma fal ɓá ta-a pi. 24I ɓa ra̧w ké mgba ka̧w ra̧wri gaŋ. I ƴo ɗɔk mbih dara mí i nzo rɔkɔ kay ɓá rih ɓil woiri. Mí i ƴo tu̧h zɔŋzɔŋ23.24 Zɔŋzɔŋ ke nzak faraŋse ɓa chameau. Bolkusol Ŋgerzah hah ziɓri sú̧ hay zɔŋzɔŋ. Ɓay tu ɓayu, í ki̧ Mbete Lévitique 11.4. ke kuɓru-u ƴɔɗ ma ɓil woiri.

25Kúy. A woiri nzuk-sɔk mbete bolkusol Ŋgerzahri ke fariziri, i ɓa nzuk-mu̧h ketina. Koseh ɓa nzuku a woiri ɓay fe le, i ƴo wɔk fal koɓ ke fal tasawri ɓa teh-u kaɗ kaɗ, mí fál ɓilu bale, mbah ɓa law si̧hna ke law bahu̧hmi. 26Farizi, mu ɓa ra̧w. Mú wɔk ɓil koɓ ɓa teh-u kaɗ kaɗ dara fal koɓ ɓá teh hi̧ mu ɓáy.

27Kúy. A woiri nzuk-sɔk mbete bolkusol Ŋgerzahri ke fariziri, i ɓa nzuk-mu̧h ketina. Koseh ɓa nzuku a woiri ɓay fe le, i na kandɔk tupal kú-u roŋ falu ke laso hi̧ pu kpa̧h kpa̧h. Falu su kona, mí fál ɓilu bale, mbah ɓa huhru a puŋuri ke sam feri ké fa̧h mun zir zir. 28Kaŋ pi mí a woiri i ƴo sɔk mun woiri ɓa nzukri ké tu Ŋgerzah ɓa záh woiri mí ɓil law woiri le, ɓay woiri mu̧h na ɓoɗ, i ɓa nzuk-poŋ bolkusol Ŋgerzah.

29Kúy. A woiri nzuk-sɔk mbete bolkusol Ŋgerzahri ke fariziri, i ɓa nzuk-mu̧h ketina. Koseh ɓa nzuku a woiri ɓay fe le, i mboh tupal gun nzak pihna Ŋgerzahri ké zih woiri i lewsa̧, i zel tupal nzukri ké tu Ŋgerzah ɓa záh woyri pi. 30I ɓahri se, i ƴo ra ziŋ ziihri ke sew kú-u i gun nzak pihna Ŋgerzahri-aw le, i ta mbu̧h ɓil ɓay woyri ɓay i nzukri-aw ya.

31Kaŋaw mí nzak woiri te-teh ɓay tul woiri ke mun woiri ɓahri se, i ɓa gun nzuk-i gun nzak pihna Ŋgerzahri ra. 32A woiri gaŋ mí í ɔh wuri pihna zih woiri ké toŋ ra. 33A woiri mi̧hri soy, i láɓ ani ɓay hi̧ salɓay hul ɓá lu ké tul woiri le ? 34Sa̧wu mí mi ƴo pih gun nzak pihnari ke nzuk nun a mgbururi ke nzuk-sɔk mbete bolkusol Ŋgerzah a ɓoruri, í ko. Ké sakra woyri, i ɓay i a haniri, i ɓay ɓar a ɓoruri ké tul kpuh vbatay. A haniri ba, i ɓay vboŋ niri ké vul misoŋ woiri. I ɓay faŋ fal nzuk a ɓoruri ke puh puh ɓay laɓ niri koseh. 35Kaŋaw mí hul nzuk a lewsa̧ri ké ƴo mbew ke Ŋgerzah ra titilu ke tul Abel ké tu Ŋgerzah ɓa záh ye kpu̧ru ka̧h tul Zakari gun Barasi nzuk a lewsa̧ ké i i23.35 Zakari-ay ɓa Zakari ké vbeh Mbete Zacharie. ni ɓil ila vul kani Ŋgerzah ké haŋsekle gel fe puhna ke vul kani Ŋgerzah ra, salɓayu mbu̧h gbam mí mgba tul woiri. 36Ɓa ketina, mi ƴo ɓah ɓayay hi̧ wuri, ɓay hul nzukri-aw gbam mgba tul gun tukala-ayri.

37Zurusalem, Zurusalem wo, a wo puh ké Ŋgerzah hi̧ vul ye kan ri, mí gun wori ƴo i gun nzak pihnari ké Ŋgerzah pih niri, ku vbuk nzuk a ɓoruri ké Ŋgerzah pih niri ke kasaw i pi. Bɔk ka̧h ani mí-i yih ɓay mbu̧h gun wori kandɔk mah ndoy ké ƴo mbu̧h gun yeri, mí ku sa-a. 38Í ko. Ŋgerzah poŋ gel kani ye ndikpo ɓa kaŋpele wara. 39Ɓayu ké mi ƴo ɓah ɓayay hi̧ wuri, i ta ko mi mba kpu̧ru ka̧h seh ké í tu mi ɓahri, mgbɔkɔ Gaŋ tul feri riw ku̧ tul bi ké mi gi ke riŋ ɗina ye. »

24

1Zezu ti̧h ke ɓil ila vul kani Ŋgerzah ƴo tɔrna bale, nzuk-dih fal yeri loh ma ta̧w ye sɔk ni ke ko vulri ké na ɓil ila vul kani Ŋgerzah ɓahri, fe mbohna-u ndu̧y su mbamba24.1 Ku mboh vul kani Ŋgerzah ke baw kasaw a pukiri kú-u fel. Pehna kasaw a haniri peh mah metere 12, gaŋna-u mah metere 4, ahna-u mah metere 6. Ku roŋ falu ke lari lɔr hi̧ vulaw ndu̧y su kona mbamba..

2Mí Zezu el ke ɓayu hi̧ niri ɓahri : « I ko ra ko-ko gaŋ le wo ? Kasaw-mboh vuluri ké su kona luki-aw ra, mi ƴo ɓah ɓayay hi̧ wuri, nzukri ɓay haw riw ku̧ siɓa. Kasaw mbew ké ɓay toŋ síɓa ta-a. »

3Ku ka̧h tul kasaw Oliveh. Zezu kaɓ siɓa bale, nzuk-dih fal yeri loh ma ta̧w ye. Ku ɓahri : « Mú ɓah tehɓayu hi̧ na, náh lah. Seh suŋ mí vulri-aw ɓay ɓeɓu le ? Fe sɔkna fe mí ɓay sɔk na gina wo le ? A fe mí ɓay sɔk na ɓahri, sew a ɔh tɔr sewri ka̧h da le ? »

4Zezu yih nzak woyri ɓahri : « Í ko-ko rɔkɔ nzuk ɓá hi̧ wuri í reh ful, 5ɓayu ké nzukri ɓa ŋgi̧-u ɓay mbi riŋ ɗina bi ɓahri, a woyri ku ɓa Ŋgermbay. Mí ku ɓay ra̧h keni daɓa nzukri. 6I ɓay lah ɓay ŋgermuri ma gini ma sa̧. Í ko tul woiri. Í hi̧ law woiri ɓá lu ya. Na ani ani gaŋ kara ŋgermu ɓay laɓu. Keni-aw kara sew a ɔh tɔr sewri ta-a ɓáy. 7Sa̧wnzukri ɓay ur ruh ŋgermu ke sa̧wnzuk a ɓoruri. Puh laknari ɓay ruh ŋgermu ke puh lakna a ɓoruri pi. Ɗaka ɓay lih puhri, tusiɓa ɓay laŋ yik yik ke gelri ɓoɗ ɓoɗ. 8Kosehri-aw ɓa titil fe munu ɓay na kandɔk mahɓil ké kaɓ peŋe ɓay mbuŋna kaŋ. 9A woiri ba, ku mgbá wuri ɓay laɓ wuri koseh. Ku í wuri. Sa̧wnzuk a ɓoruri ɓay fu̧y wuri ɓayu ké i ƴo tul riŋ bi. 10Riŋ bi ba, ɓay na ɓa fe zi̧rma daɓa nzukri. Ku ɓay te haniri, ku ɓay fu̧y haniri.

11Daɓa nzukri ɓay sɔk mun woyri ɓa gun nzak pihna Ŋgerzahri, mí ku ɓa gun nzak pihna Ŋgerzah a fohri, ku hí̧ daɓa nzukri reh ful. 12Ɓay tul fe laɓna-saŋ Ŋgerzahri ké ɓay ya̧ gel ya̧h ya̧h, mí law sana daɓa nzukri ɓay el voh ɗeŋ ɗeŋ. 13Mí nzukay ké su̧h law ye ké tul riŋ bi si ka̧h hul ye le, ke ti̧h ke ndɔk hul. 14Kandɔkaw mí ɓaysuki lák mbay Ŋgerzah ɓay seh hi̧ sa̧wnzukri riw ké gelri gbam ɓá lah ɓayu dara mí sew a ɔh tɔr tukala ɓá ka̧h ɓáy.

15Kaŋ dale nam ké i ko fe ra̧m24.15 Ɓay tu ɓay fe ra̧m í ki̧ Mbete Daniel 7.20-21, 24-25; 11.40-45 ke Mbete 2 Tesaloniri 2.3-10 ke Mbete Ten sa̧wɓay 11.7; 12.9. ké mah kona ya mí nzukri si kan ɓil vul kani ké gel ƴona Ŋgerzah kandɔk ké Danyel gun nzak pihna Ŋgerzah vbeh ɓayu lewsa̧ ra le, nzuk ké ƴo ki̧ mbete-ay ɓá tu ɓa teh-u, 16nzukri ké ƴo tusiɓa Zude24.16 Vul kani Ŋgerzah na Zurusalem ké tusiɓa Zude. ɓá ɗuk ma tul kasawri wara. 17Nzuk ké ƴo tul vul ɓá ɗuk fe ye kiriŋ24.17 Ziɓri mboh vul le, ku laɓ tul vul ɓa ah-u ɓa gel kaɓna ɓay ɔk mun.. Ké lu kerɓay-fa̧h fe yeri ké ɓil vul. 18Nzuk ké ƴo waka ba, ɓá el gi puh ɓay mbi mah gar ye ya. 19Kúy. Namaw ra mah ɓilri ke mah gun nzak pamri ɓay ko seh mbamba. 20Kaŋ le í goŋ Ŋgerzah ɓay rɔkɔ fe-u ɓá laɓ ke ɓil belem, ɓay rɔkɔ fe-u ɓá laɓ ke nam ɔkna pi24.20 Sa̧w nzak ɓahri, few gel telri Ké tusiɓa Zude, gel ɗukna se se ɓay mbih ke bɔbɔɗe ké few gel telri, mí nah vbeh belem ɓay hi̧ karaŋri ɓá lah ɓahri, ɗukna se-se., 21ɓayu ké koseh ɓay kal ŋgɔŋ. Ur ke titilu ké Ŋgerzah laɓ nunmbam ke tusiɓa gi ka̧h guri-ay, sam koseh a kandɔkaw laɓ nzukri bɔk mbew ya ɓáy, mí ta laɓ nam a ɓoru mba wu̧m wara. 22Ŋgerzah hi̧ nam koseh-awri el fal ya le, nzuk mbew ta tí̧h ke ndɔk hul ya. Mí ɓay tul nzukri ké Ŋgerzah lu ɓa sa̧w ye le, ke ɓay hi̧ namuri el fal.

23Wara mí nzuk a suŋ suŋ ké ɓahri, í ko, Ŋgermbay mí ƴo-ay, mini, ke ƴo sa̧-aw, le, í ya̧ ɓay ye ya, 24ɓayu ké nzuk nzak rɔknari ɓay sɔk mun woyri ɓa Ŋgermbay ya le, ɓa gun nzak pihna Ŋgerzah. Ku ɓay laɓ fe saŋ a bawu bawuri ke feri ké mah kona ya hi̧ nzukri reh ful. Ku ɓay leh ŋgerna woyri ɓay hi̧ nzukri ké Ŋgerzah lu niri ɓa sa̧w ye ɓá reh ful. 25Í ko, mi ɓah ɓayu hi̧ wuri i lah pol da. 26Kaŋaw ba, gelke nzuk gi ɓah hi̧ wuri ɓahri, í ko, Ŋgermbay ti̧h ƴo ɓil lawkɔr le, í si ri ya. Ku ɓah hi̧ wuri ɓahri, ke kaɓ ɓil vul ké gbu̧h gel sa̧-aw kara í ya̧ ɓayu ya pi, 27ɓayu ké gina gun nzuk pirmatul ké tul nzukri ra ɓay na kandɔk mbam. Mbam sak yela ké fál tí̧h seh kpu̧ru ka̧h fál ríŋ seh hi̧ nzukri riw ko. 28Gel ké hul ɓu ri, sa gelaw mí tamiri mbu̧h ri hani.

29Fal koseh-awri le, seh ɓay sih nduŋ. Few ta teh gel mba pi. Gunwu̧y nunmbamri ɓay ga̧y ku̧ siɓa. Ŋgerna fe nunmbamri24.29 Ɓay tu ɓay fe nunmbam a ŋgeruri le í ki̧ Mbete Esaïe mah-u 34 gel ki̧na 4 ke mah-u 13 gel ki̧na 10. ɓay laŋ yik yik. 30Wara mí fe ké sɔk ɓay tul gun nzuk pirmatul ɓay ti̧h ké nunmbam hi̧ nzukri ko dale, sa̧wnzuk tusiɓari gbam, ku vbá̧ haŋ woyri zaɗ zaɗ vuh rew keni. Ku kó gina gun nzuk pirmatul ɓil ɗikmambam ke ŋgerna mbay ye ɓil riŋ ɗina a luki. 31Ke píh tem nzak pihna yeri ul baw ti̧w ké mgbe. Ku mbú̧h nzukri ké-e lu ɓa sa̧w ye ke ti̧w tusiɓa ké niŋay gbam ur ke fál tí̧h seh si ka̧h fál ríŋ seh. Ku mbú̧h niri ur ke tusiɓa gbam si ka̧h gel a gbu̧h-u ké nunmbam sa̧.

32Í ko kpuh nzu̧y, kpuh nzu̧y ƴo sɔk fe ɓay í tu. Gelke kpuh nzu̧y tuŋ mí el loŋ gay dale, i tu ɓahri se, nzak mbam ka̧h da. 33Kaŋ pi mí gelke i ko feri-aw riw ti̧h le, í tu ɓahri, gun nzuk pirmatul ka̧h nzakful da. 34Ɓa ketina. Mi ƴo ɓah hi̧ wuri ɓahri, gun tukala-ayri ta kal ya, feri-aw gbam ɓá ti̧h dara ɓáy. 35Nunmbam ke tusiɓa ɓay ka-kal, mí ɓay biri ba, ɓay na kpatara.

36Ɓay tu ɓay nam gina gun nzuk pirmatul mini sa̧wseh-u, nzuk mbew ta tu ya. Tem nzak pihna Ŋgerzahri ké ƴo nunmbam kara ta tu ya, gun kara ta tu ya pi. Ɓa baah ke hȩk mí tu,

37ɓayu ké fe ké laɓ ke sew Nuwe ra ɓay laɓ seh-aw ké gun nzuk pirmatul ɓay ti̧h tul nzukri kaŋ pi.

38Dara mbih ɓá ya̧ tusiɓa ra, nzukri toŋ su̧ fe, toŋ nzo fe, wo̧rori ƴo ya̧ wu̧y, bah gunri ƴo hi̧ gun woyri ya̧ wo̧ro, mí fe-u laɓ kaŋ kaŋ si ka̧h nam ké Nuwe rih vul tul mbih.

39Mí ku tu ya kpu̧ru ka̧h nam ké mbih ya̧ niri.

Seh ti̧hna gun nzuk pirmatul ké tul nzukri kara ɓay na kaŋ pi.

40Wara mí nzukri seɗe ɓay ƴo waka. Ku mbí nzuk a mbewu ba, poŋ nzuk a mbewu ba. 41Wu̧yri seɗe ɓay ƴo gel-naŋ fe. Ku mbí wu̧y a mbewu ba, poŋ wu̧y a mbewu ba.

42Kaŋaw mí í ƴo tul bɔk ɓay fe le,

i tu nam ké Gaŋ woiri ɓay el gi keni ya.

43I tu ɓahri, nzuk puh tu ra sa̧wseh ké riɓa ɓay gi rih fe ye le, ke ta na nam ya. Se-se ɓay ké hi̧ riɓa ɓá haw vul ye.

44Sa̧wu mí a woiri kara í ƴo tul bɔk ɓay fe le, i ta tu sa̧wseh ké gun nzuk pirmatul ɓay gi keni ya.

45Mí-aw le gun-laɓ pihna ké ker law, ké law ye ƴo mbew ke bahgaŋ ye, ke na ani le ? Bahgaŋ ye hi̧ ni ke ko tul bɔh-laɓ pihna yeri, mí ke wal fe su̧na hi̧ niri ke sa̧wseh-uri gbam. 46Pol tehna ɓay na tul ye, a ye ké bahgaŋ ye el gi ziŋ ni ké tul pihna. 47Ɓa ketina. Mi ƴo ɓah hi̧ wuri ɓahri se, bahgaŋ ye ɓay el ndoh fe ziŋna yeri gbam ku̧ ndɔk ye.

48Gun-laɓ pihna a suya-u ba, ker ɓahri, bahgaŋ ye ra doro-u ɓay ɗih sal sal. 49Mí ke ti vba̧ bɔh-laɓ pihna yeri pi, su̧ ɓil ye pi, toŋ nzo yim ziŋ nzuk-ta yimri pi. 50Bahgaŋ ye ɓay ti̧h tul ye kpur ke nam ké-e tu ya. 51Bahgaŋ ye ra ɓay vba̧ ni nun hul, ke mbú̧h ni ziŋ nzuk-mu̧h ketinari ma kala. Gelaw mí ke vúh rew ke mbihnun darara darara. Ke sú̧ sel ye ŋger ŋger.

25

1Wara mí lák mbay a nunmbam ɓay na kandɔk wu̧y tiklari boh. Ku fa̧h lampe woyri mí ti̧h ɓay nzɔh nun nzuk mbana25.1 Nzuk mbana ɓa Zezu. Mahɓayu si tul nam gina ye. Í mgba Mbete Matiye 8.11; 22.1-16 ke Mbete Za̧h 14.1-3 tuh ke gel ki̧na-ay. ké ƴo gina ɓay ya̧ wu̧y mbana ye, ɓay kú ɓaŋ niri ma gel ti̧hmbih-ya̧ wu̧y. 2Ké sakra wu̧y tiklari-aw, wu̧y a ndiɓi-uri ɓa kɔkɔ. Wu̧y a ndiɓi-uri ba, ru̧-ru̧. 3Kɔkɔri ra ɓaŋ hɔrɔ ɓu lampe woyri, mí ku ti̧h dan num a ɓoru. 4Ru̧nari ba, ɓaŋ hɔrɔ ɓu lampe woyri, mí ku ti̧h ke num a ɓoru ké ndɔk woyri. 5Nzuk mbana ra gi gah ya gah ya bale, ku duk nam mgbu̧ra mgbu̧ra, mí nam kal niri gba̧y.

6Haŋgel bale, ku lah kusol nzuk mgbe ɓeleŋ ɓahri : “Nzuk mbana ra ƴo gina. Í si nzɔh nun ye.”

7Wu̧y tiklari ra tom ke nam wuɗ wuɗ, mí ku lek lampe woyri. 8Dale kɔkɔri ké ndiɓi ra ku goŋ num ké ta̧w wu̧y tikla a ru̧nari ɓahri : “Í suh num woiri ndi̧ hi̧ na ɓay fe le, hɔrɔ wah ƴo gel rimna.”

9Mí ru̧nari ra yih nzak woyri ɓahri : “Nah ta suh-u hi̧ wuri ya. Numu mah lampe wah ke lampe woiri mbɔk ya. Su-su ɓay í tɔr wuri si gel-yeh num. Í yeh num nzuku a woiri.”

10Ku tɔr si yéh num ra bale, nzuk mbana ka̧h ba. Wu̧y ru̧nari ké lek mun woyri geŋ ni ba, ku si ziŋ ni rih gel ti̧hmbih-ya̧ wu̧y, mí ku tuh ful gbukru kan tul woyri. 11Bol falu bale, kɔkɔri ké ndiɓi ra gi ka̧h gel ti̧hmbih, mí ku vba̧ nzakful ɓay rih ɓil puh-u ɓahri se : “Mbay, mbay wo, í mgbur ful hi̧ na.”

12Bale mbay ɓay ɓahri : “Mí mgbur ful hi̧ wuri ley ? Mi tu wuri ya.”

13Kandɔkaw mí-i ƴo ɓah hi̧ wuri ɓahri, í ƴo tul bɔk woiri ɓay fe le, i tu nam gina gun nzuk pirmatul ya. Sa̧wseh-u kara i tu ya pi.

14Ɓayu ké gina gun nzuk pirmatul na kandɔk nzuk mbew ké tɔr si gahru ɓa ɗih-u. Ke ɗi gun-laɓ pihna yeri dale, ke wal fe ziŋna ye ku̧ ndɔk woyri ke gelu gelu. 15Gun a titilu, ke hi̧ ni lari lɔr ɓa ndiɓi. Gun a seɗe-u, ke hi̧ ni lari lɔr ɓa seɗe. Gun a sayu ba, ke hi̧ ni lari lɔr ɓa mbew. A ge ge le ke hi̧ ni lari mah ŋgerna ye ŋgerna ye, mí ke tɔr si gahru ye ra. 16Gun-ya̧ lari lɔr ndiɓi ra ti̧h za̧y si yeh fe. Ke ɗam el ziŋ lari lɔr a ɓoru ndiɓi dɔm tulu. 17Gun-ya̧ lari lɔr seɗe ra laɓ kaŋ pi. Ke tɔr si yeh fe, ke ɗam el ziŋ lari lɔr a ɓoru seɗe dɔm tulu. 18Gun ké ya̧ lari lɔr mbew ra ba, ke tɔr si ɗeh lɔkɔ, mí ke gɔr lari bahgaŋ ye ra ké ri.

19Nam kal mah fe dara mí bahgaŋ woyri el ke gel gahru gi ɓáy. Ke hi̧ ku ki̧ fal lari ye ra hi̧ ni. 20Gun ké ya̧ lari lɔr ndiɓi ɓah hi̧ bahgaŋ ye : “Gaŋ bi, i hi̧ mi lari lɔr ɓa ndiɓi, mí-i ziŋ a mbaŋu ɓa ndiɓi dɔm ri ɓa boh mí na-ay.”

21Bale bahgaŋ ye ɓah hi̧ ni ɓahri : “Su-su. Mu ɓa gun-laɓ pihna a suki. Law wo ƴo mbew ziŋ mi. Ké mu mgba sa̧w fe bi a ndi̧ ɓa suki-ay le, fe bi a ŋgi̧-u, mi kú̧ ndɔk wo. Mú gi kaɓ ɓil law rihna bahgaŋ wo-ay.”

22Gun a seɗe-u gi. Ke ɓah hi̧ bahgaŋ ye ɓahri : “Gaŋ bi, i hi̧ mi lari lɔr ɓa seɗe, mí-i ziŋ a ɓoru seɗe dɔm ri ɓa niŋ mí na-ay.”

23Bale bahgaŋ ye ɓah hi̧ ni ɓahri : “Su-su. Mu ɓa gun-laɓ pihna a suki. Law wo ƴo mbew ziŋ mi. Ké mu mgba sa̧w fe bi a ndi̧ ɓa suki-ay le, fe bi a ŋgi̧-u, mi kú̧ ndɔk wo. Mú gi kaɓ ɓil law rihna bahgaŋ wo-ay.”

24Bale gun-laɓ pihna a a̧y ké ya̧ lari lɔr mbew ra gi. Ke ɓahri : “Gaŋ bi, mi tu ɓahri se, a woiri ra, i kpuh mbamba. Waka ké i pah pay ya mí i ziŋ ri fe pay. Waka ké i mi̧h mi̧hri ku̧ ri ya kara i mbu̧h fe payu mbah pul pi. 25Hȩkme laɓ mi. Mí-i ɗeh lɔkɔ, mi mbek ri lari woiri ra. Fe woiri mí na-ay.”

26Mí bahgaŋ ye fer nzak ye ɓahri : “A wo gun-laɓ pihna-ay law wo ɓa law a pipiri-u, mu ɓa nzuk law hȩkme. Mu tu ɓahri se, waka ké mi pah pay ya, mí-i ziŋ ri fe pay. Waka ké mi mi̧h mi̧hri ku̧ ri ya kara mi mbu̧h fe payu mbah pul pi ra wa, 27ani mú-u poŋ lari bi-ay hi̧ nzuk a ɓoru sɔɓ nunu ɓay mí ziŋ mbihlari a ɓoru dɔm tulu ke elna bi ya le ? 28Kaŋ dale í mgba ni. Í nah lari lɔr ké mbew ra hi̧ nzuk ké ƴo ke lari lɔr ɓa boh-aw. 29Nzuk a suŋ suŋ gbam ké ko fal fe ké bahgaŋ ye ndoh ndɔk ye ɓa suki le, bahgaŋ ye ɓay hi̧ ni a ɓoru dɔm ri hi̧ ŋgi̧na-aw ɓay na hɔtɔk hɔtɔk kal a pol ra ɓáy. Mí nzuk a a̧y ké hi̧ fe bahgaŋ ye ti̧h suk ya bale, fe a ndi̧ ké na ndɔk ye ra ku nah-u kpɔɗ. 30Kandɔkaw mí gun-laɓ pihna a a̧y ké ti̧h suk ya ra, í mgba ni, í vbu ni ɓu kala ɓil tirim. Gelu-aw mí ke vúh rew ke mbihnun darara darara. Ke sú̧ sel ye ŋger ŋger.”

31Nam ké gun nzuk pirmatul ɓay el gi ɓil riŋ ɗina ye ke tem nzak pihna yeri gbam le, namu-aw mí ke káɓ ké ndiseŋe tul arŋgaw mbay. 32Ke ɗí sa̧wnzukri gbam gi pol ye. Ke kéhr nzukri gel seɗe kandɔk nzuk fe hɔlna ké kehr samiri ke guyri kaŋ. 33Ke mbú̧h samiri ku̧ fál ndɔk lakna ye. Guyri ba, ke kú̧ fál ndɔk kperu ye. 34Wara mí mbay ra ɓay ɓah hi̧ nzukri ké ƴo fál ndɔk lakna ye ɓahri : “Í gi wuri, a woiri ké mgbɔkɔ bah bi ku̧ tul woiri, í ya̧ wuri fe baah ké ɓa lák mbay ye ké-e lek geŋ wuri ke titilu da̧y ké-e ti sa̧w laɓ nunmbam ke tusiɓa. 35Ɓayu ké ɗaka i mi, mí i hi̧ mi fe su̧na, mi su̧. Kɔkmbih i mi, mí i hi̧ mi mbih, mi nzo. Mi gi ɓa gahru, mí i mgba in ziŋ mi. 36Mi ta ke gar ya, mí i ndoh mi gar. Mi na ɓa sena, mí i gi so mi. Ku mgba mi na vul mgbal, mí i gi mgba sa̧w bi pi.”

37Wara mí a woyri sa̧w Ŋgerzah ku ɓay el vbi ni ɓahri : “Gaŋ wah, seh a suŋ mí ɗaka i mu, mí nah hi̧ mu fe su̧na, kɔkmbih i mu, mí nah hi̧ mu mbih nzona le ? 38Seh a suŋ mí mu gi ɓa gahru, mí nah mgba in ziŋ mu le ? Seh a suŋ mí mu ta ke gar ya, mí nah ndoh mu gar le ? 39Seh a suŋ mí mu na ɓa sena, mu na vul mgbal, mí nah mgba sa̧w wo le ?”

40Mí Mbay ɓay yih nzak woyri ɓahri : “Ɓa ketina, i ƴo ziŋ mi gaŋ. Mi ƴo ɓah ɓayay hi̧ wuri, suki a suŋ ké i laɓ ziŋ gun bah bi mbew, a ye ké nzukri ko ni ɓa nzuk ya ra, ɓa a bi gaŋ, mí i laɓ ziŋ mi-aw.”

41Wara mí Mbay ɓay ɓah hi̧ nzukri ké ƴo fál ndɔk kperu ye ɓahri : “Í tɔr wuri ma sa̧, nazi ta wuri. Í si wuri kaɓ ɓil hɔrɔ ké na sew ke sew ɓa ŋgɔh. Hɔrɔ ra lek lewsa̧ ɓa fe mbay záh tukala ke záh nzak pihna yeri. 42Ɓayu ké ɗaka i mi, mí i hi̧ mi fe su̧na ya. Kɔkmbih i mi, mí i hi̧ mi mbih nzona ya. 43Mi gi ɓa gahru, mí i mgba mi gahru ya. Mi ta ke gar ya, mí i hi̧ mi gar ndohna ya. Mi na ɓa sena, mi na vul mgbal, mí i si so mi ya.”

44Wara mí ku ɓay el ɓah hi̧ Mbay ɓahri : “Gaŋ wah, seh suŋ mí ɗaka i wuri, kɔkmbih i wuri, i gi ɓa gahru, i si diŋ ndikpo, i na ɓa sena, i na vul mgbal, mí nah so wuri ya le ?”

45Wara mí Mbay ɓay el ɓahri : “Ɓa ketina, i saŋ mi gaŋ. Mi ƴo ɓah ɓayay hi̧ wuri, fe ké i poŋ laɓ ziŋ gun bah bi, a ye ké nzukri ko ni ɓa nzuk ya-aw, ɓa a bi gaŋ, mí i poŋ laɓ ziŋ mi-aw.”

46Nzukri ké ƴo fál ndɔk kperu ye-aw, ku ɓay tɔr si gel ké vba̧na kal law nzukri sew ke sew ɓa ŋgɔh. Nzukri ké tu Ŋgerzah ɓa záh woyri ba, ku káɓ ke ɔkna sew ke sew ɓa ŋgɔh. »

26

1-2Zezu ɓah ɓayri-aw ɔh ba, ke ɓah hi̧ nzuk-dih fal yeri ɓahri se : « A woiri i tu da. Toŋ nam seɗe ɓay ti̧hmbih-i guy buma ɓá ti, mí ku ndóh gun nzuk pirmatul ndɔk Rɔmri hi̧ kú ɓar ni ké tul kpuh vbatay. »

3Ɓil sa̧wseh-u-aw ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzahri ke ŋgernzuk puh woyri gun Izarayelri, ku mbu̧h haniri ké kerpuh ŋgernzuk fe puhna, a ye Kayif. 4Ku lek ɓay mgba ni ke kuŋɓay, le kú i ni. 5Ku ɓahri se, ku ta mgba ni ke nam ti̧hmbih ya rɔkɔ nzukri ɓá ur ŋgermu.

6-7Zezu si Beɗtani ké kerpuh Simu ké ndɔɓe nzom ké mun ye. Ku kaɓ nzak fe su̧na bale, wu̧y a hani rih si tul Zezu ke kuh num ba̧ri a suki ké lari-u ŋger mbamba, mí ke fer numu ku̧ tul Zezu. 8Nzuk-dih fal yeri ko fe ké wu̧yaw laɓ, mí nun woyri si̧h. Ku ɓahri, sam fe ɓeɓna fe mí kaŋ le ? 9Numay ɗam le, ɓay ziŋ lari ɓa ŋgi̧-u mah so keni ko̧hkori.

10Zezu tu su̧hɓay woyri, mí ke ɓahri : « Ɓay fe mí i ƴo law wu̧yay ke ɓay le ? Fe ké-e laɓ ziŋ mi-ay na ɓa suki. 11Ko̧hkori ƴo ziŋ wuri kpatara. A bi ba, mi káɓ ziŋ wuri kpatara ya. 12Num ké wu̧yay fer ku̧ mun bi-ay, ɓa num-gɔr mi munu. 13Ɓa ketina, mi ƴo ɓah ɓayay hi̧ wuri, gelri riw kú-u ka-kah ɓaysuki hul bi ké ri le, ku hí̧ riŋ ɗina wu̧yay mgbe pi. »

14Wara mí Zudas Isikariyoɗ nzuk-dih fal ye mbew ké sakra nzuk-dih fal ye a boh falu seɗeri si ta̧w ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzahri. 15Ke ɓahri : « A fe mí i hí̧ mi ɓay mí ndoh ni ndɔk woiri le ? »

Mí ku ten lari ɓa bon say hi̧ ni26.15 Lari ɓa bon say ŋgi̧ ya. Mah lari-yeh mgbal. Ké ta̧w ziɓri, ku ƴo yeh mgbalri ke lari ké ŋgi̧ ya. Ɓay tu ɓay lari bon say ra le, í ki̧ Mbete Exode 21.32 ke Mbete Zacharie 11.12.. 16Ur ke seh-u mí ke mu̧h kpɔl ƴo geŋ sa̧wseh a a̧y ké-e ɓay ndoh Zezu ké ndɔk woyri.

17Nam a titilu ɓil nam ti̧hmbih-su̧ peŋ dan is ka̧h. Nzuk-dih fal Zezuri vbi ni ɓahri : « Fál suŋ mú-u yih ɓay náh lek gel fe su̧na ti̧hmbih-i guy buma wahri ké ri ɓay náh su̧ fe le ? »

18Mí ke ɓahri : « Í si wuri ɓil puh-aw26.18 Sa̧w nzak vbeh ɓahri, puh-aw. Puh-u ɓa Zurusalem. ké ta̧w nzuk mbew. Í ɓah hi̧ ni ɓahri, metere ɓahri, nam ye ka̧h da. Ké kerpuh wo mí metere ƴo gi ɓay su̧ fe su̧na ti̧hmbih ke nzuk-dih fal yeri ké ri. »

19Nzuk-dih fal Zezuri ra laɓ kandɔk ké-e pih niri, mí ku lek fe su̧na ti̧hmbih-i guy buma ra.

20Seh riŋ bale, Zezu kaɓ nzak fe su̧na ke nzuk-dih fal ye a boh falu seɗeri. 21Ku ƴo su̧ fe, mí Zezu ɓahri : « Mi ƴo ɓah hi̧ wuri ɓahri se, nzuk mbew ké sakra woiri-ay ɓay te mi. »

22Nzuk-dih fal yeri lah ɓayu kaŋ ba, law woyri rih niri mba. A ge ge le ɓah hi̧ Zezu ɓahri : « Gaŋ bi, a bi ya, ra ma ? »

23Mí ke yih nzak woyri ɓahri : « Nzuk ké kaɓ nzak fe su̧na-ay ziŋ mi26.23 Sa̧w nzak vbeh ɓahri, nzuk ké ndoh ndɔk ɓil tasaw fe su̧na ziŋ mi. Ké gel fe su̧na ti̧hmbih-i guy buma ziɓri, a woyri gbam ku ndoh ndɔk woyri ɓil tasaw ziŋ ni. Fe laɓna-u ɓa fe laɓna law in. Sa̧wu mí ku ta tu ɓahri, nzuk-te Zezu ɓa Zudas. Í mgba Mbete Siŋ (Psaumes) 41.9 tuh ke gel ki̧na-ay., a ye mí ke ɓay te mi. 24Gun nzuk pirmatul ɓá hu kandɔk ɓay gun nzak pihna Ŋgerzah a lewsa̧ri vbeh kaŋ. Kúy. Koseh ƴo geŋ nzuk ké te ni. Koseh ké ƴo geŋ nzuku-aw, mah le, mbuŋ ni ya mí su. »

25Bale Zudas nzuk-te ni ra ɓah ɓay ra ɓahri : « Metere, a bi ya, ra ma ? »

Zezu ɓahri : « Ɓayu ti̧h ke nzak wo da. »

26Zezu ke nzuk-dih fal ye a boh fal seɗeri ƴo su̧ fe, ke mbi peŋ, ke el ke tumbɔl hi̧ Ŋgerzah, mí ke gɔh. Ke wal hi̧ nzuk-dih fal yeri ɓahri : « Í ya̧, í su̧. Peŋay ɓa mun bi. »

27Ke mbi koɓ a ŋga̧h sal in26.27 Koɓ a ŋga̧h sal in ké ziɓri ƴo nzo-u ké gel fe su̧na ti̧hmbih-i guy buma na ɓay tul sal in ké Ŋgerzah ŋga̧h ziŋ niri ke sew Moyiz.. Mí ke el ke tumbɔl hi̧ Ŋgerzah, ke ndar hi̧ niri. Ke ɓahri : « Í nzo ndi̧ ndi̧ gbam woiri. 28Yimay ɓa sem bi ké Ŋgerzah ŋga̧h sal in ziŋ daɓa nzukri. Semu fer ku̧ siɓa ɓa sem ké lu salɓay suya ké tul woyri. 29Mi ƴo ɓah ɓayay hi̧ wuri, mi ta nzo mbih lehna kpuh viyȩh ti̧hmbih-ay mba ur ke aŋay. Namu ké mi ɓay mbi koɓ a a̧y ɓa a foyu ɓa nam ké mi ɓay nzo mbih lehna kpuh viyȩh-ay ziŋ wuri ké puh lakna bah bi26.29 Sa̧w nzak gerek vbeh ɓahri, nzo yim, mí nah ten sa̧w fe laɓna ziɓri ké gel fe su̧na ti̧hmbih-i guy buma. Ké gel fe su̧na-aw, ku ndar koɓ yimri ɓa niŋ ké sɔk ɓay fe niŋ. Koɓ a titilu sɔk ɓay ɗina ké Ŋgerzah ɗi gun Izarayelri ɓa nzuk yeri. Koɓ a seɗe-u sɔk ɓay bolkusol ké Ŋgerzah hi̧ niri ke sew Moyiz. Koɓ a sayu sɔk ɓay sal in ké Ŋgerzah ŋga̧h ziŋ niri ke Moyiz ké tul kasaw Sinay. Koɓ a ɔh tɔru sɔk ɓay loŋna riŋ Ŋgerzah ke mun rihna ɓay law in ye ké mgba ziŋ niri ké ten mun.. »

30Kandɔkaw ku ɗi siŋ pirna hi̧ Ŋgerzah fal fe su̧na ti̧hmbih, mí ku ti̧h si tul kasaw Oliveh.

31Wara mí Zezu ɓah hi̧ niri ɓahri : « Riŋ bi ɓay ti̧h ɓa ndaw lihna hi̧ wuri gbam ke suŋay. I ɗúk poŋ mi kandɔk ɓay ké mbete bolkusol Ŋgerzah ɓah lewsa̧ ɓahri, ke ɓay i nzuk-hɔl sami le, samiri ɓay zikri kparki kparki26.31 Gel ki̧na-u na ɓil Mbete Zacharie 13.7.. 32Fal ti̧hna bi ke puh záh ke pa̧ymun a foyu dale, mi sí pol hi̧ wuri ma tusiɓa Galile. »

33Mí Piyer el ke ɓay ɓahri : « Nzukri gbam poŋ mu kara a bi mi ta poŋ mu ya gaŋ. »

34Zezu ba, el ɓah ra ɓáy ɓahri : « Mu ɓay poŋ mi ɓa ketina. Mi ƴo ɓah hi̧ mu ɓahri se, suŋay gaŋ dara tuhndoy mgbal ɓá kah le, mu má̧y ɓay tul bi bɔk say ɓahri, mu tu mi ya. »

35Piyer ɓahri : « Ɓa ra hul gaŋ kara mi hú ziŋ mu. Mi má̧y ɓay tul wo ya. »

Tɔr nzuk-dih fal ye a ɓoruri gbam ɓah kaŋ pi.

36Wara mí Zezu ke nzuk-dih fal yeri si ka̧h gel a hani ké tul kasaw Oliveh. Riŋ gelu ɓa Gesemani. Ke ɓah hi̧ nzuk-dih fal yeri ɓahri : « Í kaɓ gelay geŋ mi. Mí si ɓah ɓay ziŋ Ŋgerzah ké sa̧-aw. »

37Ke fa̧h Piyer ke gun Zebederi ké seɗe si ziŋ ni. Law ye se ni kal ŋgɔŋ, law ye titil kuŋna. 38Wara mí ke ɓah hi̧ Piyer-ri ɓahri : « Law sena mbaŋ law bi mah hul. Í kaɓ ke nun geŋ mi. »

39Ke loh tɔɓ ké ta̧w woyri, mí ke guɓ siɓa ke nzaklaw ye ƴo goŋ Ŋgerzah. Ke ɓahri : « Baah, ful a ɓoru ƴo ra ri ɓay hi̧ koɓ haŋ fa̧hna wo ké tul suya nzukri ɓá kal le, mú loh ma fal hi̧ mí nzo ya26.39 Sa̧w nzak gerek ɓahri, ful ƴo ra ri le, mú lu koɓ yim-ay ke tul bi ma fal. Koɓ ra ɓa haŋ fa̧hna Ŋgerzah mí kandɔk yim ƴo hi̧ mun nzukri laŋ teka teka, koɓ haŋ fa̧hna Ŋgerzah hi̧ mun nzukri rol kaŋ. Í mgba Mbete Ten sa̧wɓay 14.10 ke Mbete Esaïe 51.17,22 ke Mbete Siŋ (Psaumes) 75.8-9 tuh ke gel ki̧na-ay. . Keni-aw kara mú laɓ fe ké law bi yih ya. Mú laɓ fe ké mu yih ma. »

40Zezu ur el si ta̧w nzuk-dih fal yeri ké say ra, mí ke ziŋ niri ké tul nam. Ke ɓah hi̧ Piyer ɓahri : « Ŋgerna-kaɓ ke nun geŋ mi sa̧wseh mbew mba mu ley ? 41Í ƴo tul bɔk. Í goŋ Ŋgerzah rɔkɔ fe-leh law ɓá ndih wuri. Tem nzuk yih ɓay laɓ suki, mí huhrumun nzuk mah ya. »

42Ke el si gel goŋ bah ye ra ɓáy. Ke ɓah ra ɓáy : « Baah, ful a ɓoru ɓay hi̧ koɓ haŋ fa̧hna wo ké tul suya nzukri ɓá kal ra ta-a, mah ɓay mí nzo le, mú hi̧ fe-u ti̧h kandɔk ké mu yih. »

43Ke el gi ta̧w nzuk-dih fal yeri ké sayaw, mí ke ziŋ niri tul nam. Nam laɓ niri ro̧ko ro̧ko. 44Ke poŋ niri na nam, ke el a bɔk sayu si gel-ɓah ɓay ziŋ bah ye. Ke el ɓah ra ɓáy. 45Wara mí ke el si ta̧w nzuk-dih fal yeri. Ke ɓahri : « I toŋ ɔk mun woiri ɓil nam ɓáy le ? Í ko, sa̧wseh gun nzuk pirmatul ka̧h da. Ku gi ɓay ndoh ni ndɔk nzuk suyari. 46Ur síɓa, náh si nzɔh nun woyri. Í ko nzuk-te mi ké gi-aw. »

47Ke ƴo ɓah ɓay kɔɓ ɓáy bale, í ko, Zudas ké ƴo sakra nzuk-dih fal ye a boh falu seɗeri ra nda pol daɓa nzukri ɓa ŋgi̧-u gi ti̧h tul ye. Nzukuri mgba mahwu̧yri ke kpuhri ké ndɔk woyri gbiri gbiri. Ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzahri ke ŋgernzuk gun Izarayelri mí pih niri. 48Nzuk-te Zezu ra sɔk niri fe kú-u ɓay tu ni keni. Ke ɓahri se : « Nzuk a a̧y ké mi hu̧hru ma law bi le, ɓa a ye munu. Í mgba ni. »

49Zudas ɓá ka̧h ké ta̧w Zezu bale, ke hu̧hru ni ma law ye ɓahri se : « Soko woiri metere bi. »

50Mí Zezu ɓah hi̧ ni ɓahri : « Ya̧h, mu gi da. »

Wara mí ku mgba ni.

51Í ko. Nzuk mbew ké sakra nzuk-dih fal Zezuri lu mahwu̧y, mí ke te gaysuk gun-laɓ pihna ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzah fekeɗ kuŋ. 52Wara mí Zezu ɓahri : « El ke mahwu̧y wo ndoh vulu. Nzuk ké i hul ke mahwu̧y le, ke hu hul mahwu̧y pi. 53Uwa, mu tu ya le wo ? Mi goŋ ra bah bi Ŋgerzah sona le, ke píh tem nzak pihna ye a ŋgermuri ho̧k ho̧k26.53 Sa̧w nzak ɓahri, ke píh lezoŋ tem nzak pihna ye a ŋgermuri ɓa boh falu seɗe ya le ? Ŋgi̧na nzukri ɓil lezoŋ mbew le, ka̧h sɔɗ sɔɗ boh gel tɔtɔklɔ (6.000) ya le, sɔɗ sɔɗ boh gel boh falu seɗe (12.000). hi̧ mi ya le ? 54Mí-aw ra wa, ɓay ké na ɓil mbete Ŋgerzah ra ɓay laɓ ƴo gelu ani ɓáy le ? Ɓay fe le ɓa ra fe fe gaŋ kara ɓay Ŋgerzah ɓay laɓ kandɔk ké-e ɓah. »

55Sa̧wseh-u, Zezu ɓah hi̧ daɓa nzukri ra ɓahri : « I gi wuri ke mahwu̧yri ke kpuhri ɓay mgba mi keni wa, mi ɓa nzukbaa le wo ? Nam ke nam mi kaɓ ɓil ila vul kani Ŋgerzah ƴo firma nzukri ɓay ye, mí i mgba mi ya. 56Mí fe-ay gbam ti̧h da hi̧ ɓay ké na ɓil mbete vbehna gun nzak pihna Ŋgerzahri laɓ ƴo gelu. »

Wara mí nzuk-dih fal yeri ɗuk poŋ ni.

57Nzukri ra mgba Zezu mí maŋ ni si ka̧h kerpuh Kayif ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzah. Nzuk-sɔk mbete bolkusol Ŋgerzahri ke ŋgernzuk gun Izarayelri mbu̧h ri hani geŋ ni. 58Piyer ba, mbehle sina fal woyri si ka̧h kerpuh ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzah ra. Ke rih, mí ke kaɓ ziŋ gun-laɓ pihna ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzahri ɓay ko ani mí ɓayu ɓay ɔh le. 59Ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzahri ke ŋgernzuk-kuŋ salɓay a ɓoruri gbam ba26.59 Sa̧w nzak gerek ɗi maŋna ŋgernzuk-kuŋ salɓayri ɓa sanhedereŋ., ku ƴah nzukri ké ɓay kuŋ ɓay ku̧ nzak Zezu ɓo ŋgernzukri ɓá kuŋ salɓay hul kan tul Zezu. 60Daɓa nzukri gi kuŋ ɓayri ɓoɗ ɓoɗ ku̧ nzak ye, mí ɓay woyri-aw mgba tul ye mbew ya. Ɔh tɔru bale, nzukri seɗe gi. 61Ku ɓahri : « Gunwo̧ro-ay ɓahri se, ke mah ɓay haw vul kani Ŋgerzah. Ɓil nam say mí ke él mboh ƴo gelu. »

62Mí ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzah ur síɓa wuɗ. Ke ɓahri : « Ɓay ké nzukri laɓ kan tul wo-ay ra wa, mu fer ɓayu ya le wo ? »

63Zezu ƴo ɗeŋ. Mí ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzah ra el ɓahri : « Mú hah mun wo ke riŋ Ŋgerzah a ye Ŋgɔhnzuk, mú ɓah nzak wo hi̧ náh lah, mu ɓa Ŋgermbay, gun Ŋgerzah ra le ? »

64Zezu ɓahri : « Ɓayu ti̧h ke nzak wo. Ɓay a ɓoru-ay ƴo ri. Mi ƴo ɓah ɓayay hi̧ wuri, ur ke guri-ay, i ɓay ko gun nzuk pirmatul kaɓ ɓel Ŋgerzah nzuk huhrumun a luki ɓa ndɔk lakna ye. I kó gina ye ɓil ɗikmambam ur ke nunmbam26.64 Í mgba Mbete Daniel 7.13-14 tuh ke gel ki̧na-ay. . »

65Wara mí ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzah gɔh gar mun ye tir. Ke ɓahri se : « Nzukay fah Ŋgerzah munu. Nah zɔklɔ mun wahri ɓay tul ɓay a lah-u ɓáy le ? A woiri i lah nzak ye ké fah Ŋgerzah. 66Kerɓay woiri na ani ké tul ye le ? »

Ŋgernzuk-kuŋ salɓayri yih nzak ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzah ra ɓahri : « Ke mah hul gaŋ. »

67Wara mí ku sa-sam ku̧ nun ye. Ku ɗur ni, ku mbal ni. 68Ku ɓahri : « A wo Ŋgermbay, Ŋgerzah ɓá ndoh riŋ nzukri ké vba̧ mu-ay ké nzak wo, mú ten hi̧ na. »

69Piyer ba, kaɓ ɓil kerpuh ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzah ra bale, gun kaɓna a wu̧yu gi ta̧w Piyer. Ke ɓahri : « A wo ra mu ɓa bɔh sina Zezu ké Galile ra pi. »

70Mí Piyer ma̧y ɓay ké pol daɓa nzukri ɓahri : « Mi tu sam ɓay wo ké mu ɓayay ya. »

71Bale Piyer loh si ƴo nzak ila, mí wu̧y a ɓoru ɓa gun kaɓna ko ni, mí ke ɓah hi̧ nzukri ké ƴo ri-aw ɓahri : « Gunwo̧ro-aw ɓa bɔh sina Zezu ké Nasareɗ ra. »

72Piyer ma̧y ɓay ra ɓáy. Ke hah mun ye ɓahri se : « Bɔk mbew bi gel-tu nzuk ra ya. »

73Bol falu ndi̧ bale nzukri ké ƴo ri-aw loh si ta̧w ye, mí ku ɓahri : « Ketina. A wo-ay, mu ƴo sakra nzuk yeri ɓayu ké sam ɓay ɓahna wo-ay mí ten mu ɓa ziɓ a tusiɓa Galile. »

74Wara mí Piyer hah hul ɓahri : « Bɔk mbew bi gel-tu nzuk ra ya. »

Sa gelaw mí tuhndoy mgbal kah koŋroŋ. 75Mí Piyer ker si tul ɓay ké Zezu ɓahri, dara tuhndoy mgbal ɓá kah le, a ye ke má̧y ɓay tul Zezu bɔk say ɓahri, ke tu ni ya.

Kandɔkaw Piyer ti̧h kala mí nduh mahrew. Ke vuh ke mbihnun vɔh vɔh.

27

1Tipele za̧y bale ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzahri ke ŋgernzuk gun Izarayelri ŋga̧h tul ɓay woyri ɓay i Zezu. 2Ku ŋga̧h ni si keni ndoh ndɔk Pilaɗ ké sezar pih ni ɓa guvener tusiɓa Zude.

3Wara mí Zudas nzuk-te Zezu ra ko ŋgernzukri kuŋ salɓay hul kan tul Zezu bale, law ye se ni ɗɔk ɗɔk, mí ke el si ke lari ké bon say ra hi̧ ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzahri ke ŋgernzuk gun Izarayelri. 4Ke ɓahri : « Mi laɓ suya. Mi te nzuk law a teh-u. »

Mí ku ɓahri : « Ɓay wah ta-a. Ɓay wo sa̧ munu. »

5Zudas ba, mȩk lari ra wa̧y ku̧ siɓa ké vul kani Ŋgerzah, mí ke tɔr si tasol27.5 Í mgba Mbete Fe laɓna Tempuki 1.18-19 tuh ke gel ki̧na-ay. i tul ye.

6Ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzahri fa̧h lari ra, mí ku ɓahri : « Lari-ay ɓa lari sem. Suya ɓay ɓaŋ fe-u mbu̧h ke lari fe hi̧na Ŋgerzah. »

7Bale ku lek ɓay ké haŋsekle woyri, mí ku si yeh keni waka nzuk-mboh iri laɓ gelu ɓa gel-gɔr hul sa̧wnzuk a ɓoruri. 8Sa̧wu mí nzukri ƴo ɗi waka-aw ɓa Waka Sem ka̧h guri-ay. 9Wara mí ɓay ké Zeremi gun nzak pihna Ŋgerzah a lewsa̧ vbeh ra laɓ ƴo gelu. Ɓayu ɓahri, gun Izarayelri mgba tul nzuk-hɔl sami mah ke lari bon say.10Mí ku ya̧ lari-u si yeh keni waka nzuk-mboh iri. Fe-u laɓ kandɔk ké Ŋgerzah ɓah hi̧ gun nzak pihna27.10 Í mgba Mbete Zacharie 11.12-13 ke Mbete Jérémie 18.2-3 ke 19.1-13 ke 32.6-15 tuh ke gel ki̧na-ay. .

11Mí Zezu ƴo pol guvener. Guvener vbi ni ɓahri : « A wo mú-u ɓa mbay ziɓri ra le ? »

Zezu ba, yih nzak ye ɓahri : « Nzak wo mí ɓah-aw. »

12Ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzahri ke ŋgernzuk gun Izarayelri dir ɓay ku̧ tul Zezu, mí ke fer ɓay ya. 13Wara mí Pilaɗ ɓahri : « Daɓa ɓayri kú-u goh mu keni-ay ra wa, mu lah ya lo ? »

14Mí Zezu fer ɓay mbew ya. Fe-u na guvener Pilaɗ ɓa saŋ hi̧ ni ke kaɓ yer.

15Gelke ti̧hmbih-i guy buma ka̧h le, guvener ƴo sel mgbal mbew ɓa fe laɓna ye. Ke ƴo sel mgbal a a̧y ké ziɓri yih ɓayu. 16Ké mbihmbamu-aw, mgbal a hani mbew ƴo ri. Riŋ ye ɓa Bar-Abba. Ɓay fe laɓna ye ya̧ gelri gbam. 17Mí gun Izarayelri mbu̧h ké ndiseŋe bale, guvener vbi niri ɓahri : « Mí sel nzuk a suŋ le ? Ké sel Bar-Abba mini Zezu ké i ɗi ɓa Ŋgermbay ra le ? »

18Pilaɗ tu ɓahri se, ɓa sere mí ku ndoh Zezu ndɔk ye. 19Pilaɗ kaɓ ndiseŋe tul arŋgaw mbay, mí wu̧y ye pih nzak pihna si ka̧h ni ɓahri se : « Mú lu mun wo ke ɓil ɓay nzuk law a teh-u-aw ma fal. Kerɓay zɔklɔ mi ɓay lɔlɔ a suya-u ké mi lɔl ziŋ ni ke suŋay. »

20Ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzahri ke ŋgernzuk gun Izarayelri ndoh ɓay ɓil law daɓa nzukri hi̧ kú sɔk Pilaɗ ɓá sel Bar-Abba. Zezu le kú i ni i. 21Pilaɗ vbi ɓay ra ɓáy ɓahri : « Ké sakra nzukri ké seɗe ra wa, a ge mí i yih ɓay mí sel ni le ? »

Mí ku ɓahri : « Bar-Abba mí mú sel ni. »

22Pilaɗ ɓahri : « Mí-aw ba, a fe mí-i láɓ ziŋ Zezu ké i ɗi ni ɓa Ŋgermbay ra le ? »

Gbam woyri ɓahri : « Ɓar ni ɓar gaŋ. »

23Pilaɗ ba, ɓahri : « Suya fe gaŋ mí ke laɓ mah ziŋ hul ké tul kpuh vbatay le wo ? »

Bale ku vba̧ nzak ɓa mgbe-u gurum gurum : « Ɓar ni ɓar gaŋ. »

24Pilaɗ ko ɓahri, gosoɓay mba ni. Su̧hɓay gun Izarayelri mgbe goɗoɗo goɗoɗo le, el mgbe ra ɓáy bale, Pilaɗ ya̧ mbih, mí ke wɔk ndɔk ye ké nun nzukri gbam. Ke ɓahri se : « Mi ta ɓil ɓay hul nzuk law a teh-u-ay ya. Ɓa ɓay woiri sa̧. »

25Bale gun Izarayelri gbam el ke ɓayu ɓahri : « Ɓay hul ye-aw le, nah ya̧ ku̧ tul wah ke tul gun wah pi. »

26Wara mí Pilaɗ sel Bar-Abba. Zezu ba, ke ndoh ni ndɔk soze yeri. Ku zɔr ni ke ndehdɔŋ dara kú ɓar ni ɓáy.

27Wara mí sozeri kal ziŋ ni rih ɓil kerpuh guvener, mí ku ɗi tɔr soze a ɓoruri gbam gi mbu̧h tul ye. 28Ku lu gar ye, ku el ndoh ni mah gar mbay ké si̧h hola hola. 29Ku kaŋ ŋgatukru ɓa guɓatul mbay ndoh tul ye. Ku ndoh ka̧wkpuh ɓa mahwu̧y mbay ké ndɔk lakna ye. Ku huk pol ye, mí ku sak ni kandɔkay : « Soko woiri wo, mbay ziɓri. »

30Ku sa-sam ku̧ nun ye, mí ku nah ka̧wkpuh ké ndɔk ye ra vba̧ tul ye keni kɔy kɔy. 31Ku sak ni mah niri bale, ku lu mah gar mbay ra el ndoh ni gar ye, mí ku si ziŋ ni ma gel-ɓar nzukri ké tul kpuh vbatay.

32Sina woyri ku ko nzuk Siren27.32 Siren ɓa puh ké Afirik ké tusiɓa Libi. a hani ƴo kalna. Riŋ ye ɓa Simu. Sozeri hah ni suk kpuh vbatay hul Zezu. 33Ku ka̧h gel kú-u ɗi ɓa Golgota. Golgota sɔk ɓahri, gbogbotul. 34Ku hi̧ ni yim kú-u zukru ke sa̧wkpuh mir27.34 Í mgba Mbete Matiye 2.11tuh ke gel ki̧na-ay ɓay ko ɓay sa̧wkpuh mir ɓa fe ké hi̧ sena voh ké mun nzuk.. Zezu pu̧h ruɓ, mí ke sa nzo ya.

35Ku ɓar ni ké tul kpuh vbatay bale, ku fa̧h gar ye kehr ku̧ ke gelu gelu, ku nda ɓele keni27.35 Í mgba Mbete Siŋ (Psaumes) 22.19 tuh ke gel ki̧na-ay.. 36Ku kaɓ ƴo kɔr ni. 37Gbekre kú-u vbeh fe salɓay hul ye kan ri, ku ɓar fál síɓa tul ye. Salɓayu vbeh kandɔkay : « Zezu mí na-ay mbay ziɓri. » 38Wara mí ku ɓar nzukbaa ŋgomnari seɗe ké ta̧w ye27.38 Í mgba Mbete Esaïe 53.12 tuh ke gel ki̧na-ay., nzuk a mbewu ké fál ndɔk lakna ye, nzuk a seɗe-u ba, ké fál ndɔk kperu ye.

39Nzukri ké ƴo kalna le te tul woyri ɓoko ɓoko ƴo far ni keni27.39 Í mgba Mbete Siŋ (Psaumes) 22.8 tuh ke gel ki̧na-ay.. 40Ku ɓahri : « A wo ké mu ɓahri, mu háw vul kani Ŋgerzah, mí ɓil nam say le, mu él mboh ƴo gelu ra, mú ya̧ mun wo. Ké mu ɓa gun Ŋgerzah ra, mú ɗer ke tul kpuh-ay. »

41Kaŋ pi mí ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzahri ke nzuk-sɔk mbete bolkusol Ŋgerzahri ke ŋgernzuk gun Izarayelri ƴo sak ni. 42Ku ƴo ɓahri : « Ke ya̧ nzuk a ɓoruri, mí ke mah ya̧ mun ye ya dih. Mbay gun Izarayelri ra ké ɗer ke tul kpuh-ay hi̧ na náh ko dara náh kán law wah tul ye ɓáy. 43A ye ké-e poŋ mun ye hi̧ Ŋgerzah ra, Ŋgerzah yih ɓay ye le, ké ten ni ke ɓil ɓayay, ɓayu ké-e ɓahri se, Ŋgerzah mí ɓa bah ye. »

44Nzukbaa ŋgomnari kú-u ɓar niri ké ta̧w ye kara ƴo far ni pi.

45Seh ƴo tul puh bale tirim ya̧ gel kpu̧ru ka̧h sa̧wseh say bɔklew. 46Sa̧wseh say ka̧h, mí Zezu ɗi fe ɓeleŋ ɓahri : Eli, Eli lema sabaktani ?

Ɓayu yih ɓahri, Ŋgerzah bi, Ŋgerzah bi wo, ɓay fe mú-u poŋ mi diw le27.46 Gel ki̧na-u titil ɓay ɓil Mbete Siŋ (Psaumes) 22.1. Gelke i ki̧ siŋay ka̧h ɔh tɔru le, i tú ɓahri se, nzuk ké ɓah ɓayu si gaɗa. Ŋgerzah poŋ nzuku diw wu̧m ya, wara le ɓayu ɓa ɓay haw ŋgermu. ? 47Nzuk a haniri ké ƴo ɗih ya ɓá lah fe ɗina ye ra bale, ku ɓahri : « Nzuk ra ɗi Eli gun nzak pihna Ŋgerzah a lewsa̧. »

48Nzuk mbew ké sakra woyri ba, ur ke ɗukna si mbi sifoŋ ŋga̧h ké nzak ka̧wkpuh mí sa̧h ke yim a su̧h-u27.48 I mgba Mbete Siŋ (Psaumes) 69.22 tuh ke gel ki̧na-ay.. Ke ndar si tuŋ nzak Zezu ɓay ké ƴo̧k. 49Nzuk a ɓoruri ƴo ɓah hi̧ nzuk ra ɓahri, ké poŋ, kú ko, Eli gun nzak pihna ra ɓay gi ya̧ ni mini ani le ?

50Zezu el vba̧ nzak ɓeleŋ ɓáy bale, ke poŋ tem mun ye tɔr si záh.

51Mí í ko, baw gar a yih-u ké kuŋ gel ƴona Ŋgerzah ke gel ƴona nzukri ké ɓil vul kani27.51 Ɓay tu ɓay gar ké kuŋ ɓil vul kani Ŋgerzah ké kehr gel ƴona nzukri ke gel ƴona Ŋgerzah le, í ki̧ Mbete Exode 26.31-33. gɔh tir ke síɓa ka̧h siɓa poŋ gel ƴona Ŋgerzah na ŋgah. Tusiɓa laŋ yik yik. Fihriri sak ɓukuku ɓukuku pi. 52Tupalri mgbur na ŋgah ŋgah hi̧ sa̧w nzuk Ŋgerzahri kú-u poŋ tukala lewsa̧ ra, ku ti̧h ke pa̧ymun a foyu. 53Ku ti̧h ke lɔkɔ hul woyri fal ti̧hna Zezu ke pa̧ymun a foyu, mí ku si rih ɓil puh ké law Ŋgerzah te sa sari27.53 Puh-u ɓa Zurusalem. Ɓay tu ɓay puh ké law Ŋgerzah te sa sari le, í ki̧ Mbete Ten sa̧wɓay 21.10, Mbete Galaɗri 4.25-26, Mbete Ebereri 12.18-24 pi. hi̧ daɓa nzukri ko niri ko-ko. 54Kumandah ke soze yeri ké ƴo kɔr gel-ɓar Zezu ra ko tusiɓa ké laŋ pi, ku ko fe a ɓoruri ké kal kaŋ pi, mí tem mun woyri ti̧h kereŋ kereŋ. Ku ɓahri se : « Nzukay, ke ɓa gun Ŋgerzah gaŋ. »

55Daɓa wu̧yri ƴo ri. Ku ƴo ɓa ɗih-u ké sar gel ké gel-ɓar ni ƴo ko kona. 56Wu̧y a hani-uri ur ke tusiɓa Galile ƴo dih fal Zezu, ku so ni. Ké sakra wu̧yri ra Mari ké Makdala, Mari mah Zak ke Zezeɓ, wu̧y Zebede pi. 57-58Nzuk fe ziŋna a hani mbew ƴo ri27.57-58 Í mgba Mbete Esaïe 53.9 tuh ke gel ki̧na-ay.. Riŋ ye ɓa Zezeɓ ké Arimate. Ke dih fal Zezu pi. Seh na nzȩh bale, ke si ta̧w Pilaɗ vbi ni hul Zezu. Wara mí Pilaɗ pih bolnzak hi̧ soze yeri ɓay kú poŋ ful hi̧ Zezeɓ ɓá ɗer hul Zezu. 59Ke ɗer hul Zezu, mí ke kuh hulu ke ladara a puki ké taŋ fi̧nak fi̧nak. 60Ke mbi si mbek ké ɓil hoh kasaw kú-u fel lewsa̧ ɓay mbek hulri ɓilu. Hoh-u ku mbek ri hul mbew ya ɓáy. Ku kikri mah kasaw mbih nzaku, mí ku tɔr. 61Mari ké Makdala ke Mari a ɓoru ƴo ri. Ku kaɓ ƴo ko kona ma hoh kasaw ra.

62Tipele-u ké nam a seɗe-u ɓil nam ti̧hmbih-i guy buma, ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzahri ke fariziri si ta̧w Pilaɗ. 63Ku ɓahri : « Mbay, nah ker ɓay si tul ɓay ké nzuk nzak rɔkna ɓah ra. Seh ké-e ƴo ke nun ɓáyaw, ke ɓahri se, nam a sayu fal hul ye le, ke él kaɓ ke nun. 64Kaŋaw mí mú pih bolnzak hi̧ sozeri ɓá kɔr tupal ye ra ka̧h nam a sayu rɔkɔ nzuk-dih fal yeri ɓá gi rih hul ye, mí ku él ɓah hi̧ gun Izarayelri ɓahri, nzukaw ti̧h ke puh záh el kaɓ ke nun. Dale ɓay fe rɔkna woyri-aw ɓay suya kal fe rɔkna a pol ka-kal. »

65Pilaɗ yih nzak woyri ɓahri : « Sozeri ra mí kaɓaw. Í hi̧ niri kú si kɔr tupal ra kandɔk ké i tu-tu ra. »

66Kandɔkaw mí ku si, ku ri̧h nzak tupal ra el laɓ zezele fe guvener kan ri dara ku hi̧ sozeri ra kɔr ɓáy.

28

1Nam a seɗe-u ɓil nam ti̧hmbih-i guy buma ɓa baw nam ɔkna kal. Nam ti̧hmbih a sayu ka̧h da. Namu ɓa nam a titilu ɓil dimasi. Gel pele, Mari ké Makdala ke Mari a ɓoru, ku ti̧h ɓay si ko tupal Zezu. 2Ɓil namaw mí tem nzak pihna Gaŋ tul feri riw ɗer ke nunmbam gi. Í ko, tusiɓa laŋ yik yik kikri mah kasawaw vbu fál mbew, mí tem nzak pihna-aw kaɓ tulu. 3Mun ye ndu̧y kandɔk sakna mbam. Gar ye pu kpa̧h kpa̧h28.3 Sa̧w nzak ɓahri, kandɔk neige. Neigepu kpa̧h kpa̧h kandɔk ndoy tul nday kaŋ.. 4Sozeri ké kɔr tupal ra, mun woyri to kpak kpak ɓa hȩkme. Ku lih siɓa kandɔk hulri kaŋ. Bol falu wu̧yri ka̧h tupal. 5Tem nzak pihna ra ko wu̧yri ra bale, ke ɓahri : « Í laɓ wuri hȩkme ya. Mi tu ɓahri se, i ƴo ƴah hul Zezu kú-u ɓar ni ké tul kpuh munu. 6Hul ye ta gelay ya ɓayu ké-e ti̧h ke puh záh ke pa̧ymun a foyu kandɔk ké-e ɓah ɓayu pol ra. Í gi wuri ko gel-mbek hul ra ké na-ay. 7Í si gah, í ɓah hi̧ nzuk-dih fal yeri ɓahri, Zezu ti̧h ke puh záh ke pa̧ymun a foyu. Í lah wuri, ke tɔr pol hi̧ wuri ma Galile. Ku zíŋ ni ké ri. Í lah, mi ɓah hi̧ wuri da. » 8Wu̧yri ra el ti̧h ke ɓil hoh kasaw-mbek hul ra ke hȩkme pi ke law rihna a luki pi. Mí ku ti̧h ɓa gah-u ke ɗukna si ɓah ɓayu hi̧ nzuk-dih fal Zezuri lah.

9Wu̧yri si mahful kɔɓ ɓáy, mí í ko, ɓa Zezu mí nzɔh nun woyri. Ke ɓahri : « Soko woiri wo. »

Ku gi ta̧w Zezu, mí ku huk pol ye. Ku mgba bɔk ye, mí ku dim ni. 10Wara mí Zezu ɓahri : « Í laɓ hȩkme ya. Í si ɓah hi̧ yi̧n biri ɓahri se, kú si Galile le, ku zíŋ mi ké ri. »

11Wu̧yri-aw tɔr, mí í ko, soze-kɔr tupal a haniri ra el si ɓil puh mí ndazi ɓay feri ké kal ke gelu gelu hi̧ ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzahri lah. 12Ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzahri mbu̧h hani ke ŋgernzuk gun Izarayelri, mí ku mbu̧h nzak mbew. Ku fa̧h lari mah fe, mí ku hi̧ sozeri ɓahri se, 13sozeri ɓá ɓahri, ku na nam, mí nzuk-dih fal yeri gi mbi hul ke suŋ, mí ku tɔr keni. 14Ɓayu toh ra suk guvener le, ŋgernzuk fe puhna Ŋgerzahri ke ŋgernzuk gun Izarayelri ɓay voh law ye rɔkɔ ké laɓ fe a se-u ziŋ niri soze-kɔr hulri.

15Sozeri ya̧ lari ra, mí ku ɓah ɓayu kandɔk kú-u sɔk niri. Ɓayaw ra mí ziɓri ƴo tulu kpu̧ru ka̧h guri-ay.

16Nzuk-dih fal Zezu a boh falu mbewri tɔr si tusiɓa Galile. Ku si tul kasaw a a̧y ké Zezu sɔk niri pol ra. 17Ku ko Zezu, ku huk siɓa ké pol ye mí ku dim ni. Keni-aw kara kerɓay zukru niri. 18Zezu loh ma ta̧w woyri, mí ke ɓah ɓayay hi̧ niri ɓahri : « Mi ziŋ huhrumun-lak mbay tul feri gbam ké nunmbam pi ké tusiɓa pi. 19Kaŋ dale í si wuri. Sina woiri le í hi̧ sa̧wnzukri gbam ɓá ti̧h ɓa nzuk-dih fal biri, kú ti̧h ɓil batem mbu̧h ziŋ Ŋgerzah ɓa sa̧w ye a ye Gaŋ tul feri riw ké riŋ ye mbew yaŋ, a ye, baah, gun, Tempuki. 20Í firma niri kú ƴo tul ɓay biri ké mi ɓah hi̧ wuri. Í ko, mi ƴo ziŋ wuri nam ke nam ka̧h sew a ɔh tɔr sewri. »