Mbete Galaɗri

Mbete Galaɗri

Gun mbete ké Pɔl vbeh hi̧ sa̧w in Ŋgermbay ké tusiɓa Galaɗ

^1-2A bi Pɔl ke yi̧n wahri ɓil Ŋgermbay ké ƴo ziŋ mi, nah vah wuri sa̧w in Ŋgermbay ké mbu̧h hani ke gelri ɓoɗ ɓoɗ ké tusiɓa Galaɗ.

Nzuk pirmatul pih mi ɓa gun nzak pihna ye ya. Mi ya̧ nzak pihna ké ta̧w nzuk pirmatul ya pi. Wara le mi ya̧ nzak pihna ké ta̧w Ŋgermbay Zezu ke baah Ŋgerzah ké hi̧ ni ti̧h ke puh záh ke pa̧ymun a foyu. ³Nah vah wuri ke lawsuki ke ɗeŋ ké ur ké ta̧w bah wah Ŋgerzah, ké ur ké ta̧w Gaŋ tul feri riw a ye Ŋgermbay Zezu. ⁴Ke poŋ mun ye ɓa fe puhna ɓay tul suya wah mí ten na ke ɓil ndɔk záh law a pipiri-u ké ƴo lak mbay aŋay ké tukala. Ke ya̧ na kandɔk ké bah wah Ŋgerzah yih. ⁵Riŋ ɗina ɓa nzuku a ye sew ke sew ɓa ŋgɔh. Gelu munu.

⁶Fe laɓna woiri nah mi yer ɓay fe le, i poŋ wuri fal ye Ŋgerzah yak, a ye ké ɗi wuri ke lawsuki Ŋgermbay, mí i el so lawsuki ra ke ɓay suki ké na ɓoɗ. ⁷Mí ɓaysuki a ɓoru ba, ta-a. Nzukri ké ƴo zukru kerɓay woiri-aw yih ɓay sɔɓ tul ɓaysuki hul Ŋgermbay ɓoɗ. ⁸Ɓa ra a wah, ɓa ra tem nzak pihna Ŋgerzah ké gi ka-kah ɓaysuki ra̧h keni ɓaysuki hul Ŋgermbay ké nah ka-kah-u hi̧ wuri ra dale, haɓna ɓá mgba tul ye. ⁹Ɓayay ké nah ɓah hi̧ wuri ra, mí-i el ƴo ɓah ra ɓáy ɓahri se, nzuk ka-kah ɓaysuki hi̧ wuri ra̧h keni ɓaysuki ké i ya̧ pol ra le, haɓna ɓá mgba tul ye. ¹⁰Uwa. Sam ɓay ɓahna biri-ay wa, mi ƴah law rihna ge mí ɓá ƴo fal bi le ? Law rihna nzuk pirmatul mini law rihna Ŋgerzah mí-i ƴah le wo ? Mi ɓah nzak pa̧na hi̧ nzukri ɓá sa mi keni lo ? Mi ɓah ra nzak pa̧na hi̧ nzuk pirmatulri ɓá sa mi keni bale, mi ɓa gun-laɓ pihna hi̧ Ŋgermbay ya.

¹¹Ɓaysuki ra mi ƴo ɓah ɓa teh-u hi̧ wuri yi̧n biri ɓil Ŋgermbay. Ɓaysuki ké mi ka-kah hi̧ wuri, i lah ra, i tu ɓahri se, si ke kerɓay nzuk pirmatulri ya, ¹²ɓayu ké mi ya̧ ké ta̧w nzuk pirmatul ya. Nzuk pirmatul kara firma mi ɓaysuki ra ya pi. Wara le Ŋgermbay Zezu ten mun ye hi̧ mi ko ni, mí mi ya̧ keni ɓaysuki hul ye. ¹³I lah ɓay siŋ sina bi a lewsa̧ ɓil fe laɓna sa̧w zih bi ziɓri la-lah. I tu ɓahri se, mi laɓ sa̧w nzuk Ŋgerzahri koseh kal ŋgɔŋ. Mi ƴah ful ɓay duh mi̧hri woyri. ¹⁴Mi ri̧h si̧w ɓay sa̧w ziihri kal bɔh mbuŋna biri gbam ka-kal. Law bi zaŋ ŋgi̧ mbamba ɓay tul sa̧w fe laɓna zih biri1.14 Í ki̧ wuri Mbete Fe laɓna Tempuki 9.1-19 ɓay tu ɓay fe laɓna Pɔl..

^15-16Keni-aw gbam mí Ŋgerzah ko su-su ɓay hi̧ mi ko gun ye, ɓay mí si ka-kah ɓaysuki hul gun ye hi̧ sa̧wnzuk a ɓoruri ɓá lah. Dara mah bi ɓá mbuŋ mi le, ke lu mi ɓa gun-laɓ pihna ye. Ke ɗi mi ke lawsuki ye hi̧ mi ko gun ye. Mi el vbi ɓayu ké ta̧w nzuk pirmatul ya. ¹⁷Mi si ta̧w gun nzak pihna Ŋgermbay a polri ké Zurusalem ya pi. Wara le mi ur ke tusiɓa Damas si Arabi dara mí-i el gi Damas ra ɓáy. ¹⁸Mi laɓ mbihmbam say dara mí-i hil si Zurusalem ɓay mí ko Piyer1.18 Sa̧w nzak gerek vbeh ɓa riŋ Piyer ɓa Sefas. Sefas ɓa riŋ Piyer a ɓoru ké nzak ɓay ɓahna ye ebere. Piyer ɓa nzak ɓay ɓahna nzuk Rɔmri.. Mi kaɓ ziŋ ni nam boh falu ndiɓi ƴo lu mberemu. ¹⁹Gun nzak pihna Ŋgermbay a ɓoru le, mi ko ya. Sa ɓa Zak, yi̧n Ŋgermbay ke Piyer mí-i ko niri. ²⁰(Í ko ɓayay ké mi vbeh hi̧ wuri-ay ɓa ketina ké nun Ŋgerzah, sɔk ɓahri se, mi kuŋ ɓay ya.) ²¹Bol falu mi si tusiɓa Siri ke tusiɓa Silisi. ²²Sa̧w in Ŋgermbay, a woyri sa̧w bi ziɓri ké ƴo mbu̧h hani ké tusiɓa Zude ra tu mi ya. ²³Mí ku lah ɓay bi ké nzak nzukri ɓahri, a ye nzuk-laɓ niri koseh, ké-e yih duh mi̧hri woyri ra mí aŋay ke ƴo ka-kah ɓay kanlaw tul Ŋgermbay wara.

²⁴Mí ku loŋ riŋ Ŋgerzah ɓay tul ɓay bi.

¹Mbihmbam boh falu niŋ dara mí mi el si Zurusalem ke Barnabas. Mi maŋ Tiɗ si ziŋ na pi. ²Mi si Zurusalem kandɔk ké Tem Ŋgerzah ɓah hi̧ mi ɓahri, mí si ri.

Mí nah si. Nah mbu̧h hani ɓoɗ ziŋ ŋgernzukri. Mí-i ki̧ fal sa̧w ɓaysuki hul Ŋgermbay ké mi ƴo ka-kah-u hi̧ sa̧wnzuk a ɓoruri lah. Mi laɓ kaŋ ɓay hi̧ ɓaysuki bi ké mi ka-kah ke titilu ka̧h aŋay ra ɓá kal ndikpo ya. ³Ŋgernzukri ra ba, ku ɓaŋ ɓay a ɓoru dɔm tul ɓaysuki ké mi ka-kah ra ya. Tiɗ bɔh sina bi ké sa̧w ye ɓa gerek ra, kú-u ta ke bolkusol-kuŋ ndi̧w ké mbete Ŋgerzah ɓah ra ya, ŋgernzukri-aw hi̧ ni ke kuŋ ndi̧w ya pi2.3 Ɓay tu ɓay bolkusol-kuŋ ndi̧w, í ki̧ Mbete Sa̧w fe 17.1-14..

⁴Fe-u kal kaŋ ɓay fe le, nzuk-kan law tul Ŋgermbay a fohri rih sakra nzuk-kan lawri. Ku rih sakra wah ɓay ko sa̧w ti̧hna wah ke ɓil mgbal. Nzuk fohri ra rih sakra wah ke ɓay suki woyri ké na ɓoɗ ɓay hi̧ na náh rih ɓil mgbal ɓáy. ⁵Mí nah poŋ mahful ndi̧ hi̧ niri ya dale, ketina ké na ɓil ɓaysuki hul Ŋgermbay ɓá ƴo hi̧ wuri.

⁶Mí nzukri kú-u ɗi niri ɓa ŋgernzukri ra, (Riŋ ɗina woyri mgbe ani kara riŋ ɗina-aw ké nun bi ɓa fe ya, Ŋgerzah lu nun nzuk ya.) Ŋgernzukri ra ɓaŋ ɓay a ɓoru dɔm tul ɓaysuki hul Ŋgermbay ké mi ɓah ra ya.

⁷Wara le ku tu ɓahri se, Ŋgerzah ɓaŋ ɓaysuki hul Ŋgermbay kan ndɔk bi ɓay mí si ka-kah hi̧ sa̧wnzuk a ɓoruri, nzukri ké sa̧w woyri kuŋ ndi̧w ya. Piyer ba, ɓá si ka-kah ɓaysuki ra hi̧ ziɓri nzukri ké sa̧wu kuŋ ndi̧w kandɔk ké Ŋgerzah ɓah. ⁸Ku tu-tu, Ŋgerzah mbi Piyer ɓa gun nzak pihna ɓay tul sa̧wnzuk a a̧y ké kuŋ ndi̧w. A bi ba, ke mbi mi ɓa gun nzak pihna ɓay tul sa̧wnzuk a ɓoruri kú-u ta ke bolkusol Ŋgerzah ra ya.

⁹Ŋgernzukri ké nzukri ko niri ɓa kpuh-mgba vul Ŋgerzah ra a woyri Zak, Piyer, Za̧h, ku tu lawsuki ké Ŋgerzah laɓ ziŋ mi tu-tu, mí ku ndar ndɔk woyri mbu̧h ziŋ na mbew ke Barnabas hi̧ na náh el si ka-kah ɓaysuki hul Ŋgermbay hi̧ sa̧wnzuk a ɓoruri lah. A woyri bale, ku ka-kah ɓaysuki ra hi̧ ziɓri ké sa̧wu ƴo tul bolkusol-kuŋ ndi̧w kandɔk Ŋgerzah sɔk ziihri. ¹⁰Ɓay mbew kú-u ɓah hi̧ na mí na-ay : Su-su ɓay náh ker ɓay tul ko̧hkori. A a̧w kara mi ta mun bi ƴo laɓu pi.

¹¹Seh mbew bale, Piyer gi ƴo Antiyos. Mí mi ko nun ye ɓay fe le, ɓay mgba tul ye. ¹²Ɓay ké mgba tul ye mí na-ay : Ke titilu, ke tih su̧ fe ziŋ nzuk-kan law tul Ŋgermbayri ké sa̧w woyri na ɓoɗ, ku laɓ pihna bolkusol-kuŋ ndi̧w ya. Ziɓ a haniri ké kan law tul Ŋgermbay ba, ur ké ta̧w Zak ké Zurusalem gi ka̧h Antiyos. Ka̧hna woyri bale, Piyer el ke mun ye ké ta̧w nzukri ké sa̧w woyri na ɓoɗ ra. Ke ƴo kehr niri ɓay hȩkme yi̧n ye ziɓri ké sa̧wu ƴo tul bolkusol-kuŋ ndi̧w ké Ŋgerzah ɓah. ¹³Tɔr ziɓ a ɓoruri ké ƴo gelu-aw kara ku̧ fal ye pi. Ɔh tɔru bale, Barnabas rih ɓil foh woyri ra pi. ¹⁴Wara le mi ko mí fe laɓna woyri ndar ke ketina ɓaysuki hul Ŋgermbay ya. Bale mi tuŋ nun Piyer ké pol daɓari ɓahri :

« A wo ké sa̧w wo ɓa ziɓ, kaɓna wo el ti̧h na kandɔk kaɓna sa̧wnzuk a ɓoruri ra wa, ani mú-u ƴo hah sa̧wnzuk a ɓoruri ké dih fal Ŋgermbay mbi sa̧w fe laɓna ziɓri le ? ¹⁵A wah ra sa̧w wah ɓa ziɓ gaŋ. Sa̧w wah ti̧h ke sa̧wnzuk a ɓoruri ya. Sa̧w wah ta ɓa sa̧w suya ya. Ŋgerzah ŋga̧h sal in ziŋ sa̧w wah ɓa záh wah, mí el hi̧ na bolkusol-kuŋ ndi̧w. ¹⁶Nah tu ɓahri se, mbí bolkusol Ŋgerzah laɓ keni pihna ta ɓa sa̧wɓay ké Ŋgerzah ŋga̧h sal in keni ziŋ nzuk ɓa záh ye ya. Le tumbɔl law Ŋgermbay Zezu ké te sa tul Ŋgerzah mbew yaŋ mí ɓa sa̧wu. Mí nah el kan law wah tul Mbay Zezu hi̧ ɓo Ŋgerzah ɓá ŋga̧h sal in ziŋ na ɓa záh wah. Sa̧w-ŋga̧h sal inu ra ɓa kanlaw Ŋgermbay ké-e te sa tul Ŋgerzah. Sa̧wu ta ɓa mbí bolkusol Ŋgerzah laɓ keni ya. Ɓay fe le bɔk mbew ké nzuk laɓ pihna bolkusol Ŋgerzah hi̧ Ŋgerzah ŋga̧h sal in ziŋ nzuku ɓa záh ye ta-a.

¹⁷A wah ziɓri ké nah ƴo gel ƴah sal in ké Ŋgerzah ŋga̧h ziŋ na ɓay Ŋgermbay ra, mí nah el ti̧h ɓa nzuk a suya-uri kandɔk nzuk a ɓoruri ké sa̧w woyri tu bolkusol-kuŋ ndi̧w ké mbete bolkusol Ŋgerzah ɓah ra ya pi le, ɓayu na ani munu le ? Ŋgermbay ɓa gun-laɓ pihna hi̧ suya lo ? Hay, ke ɓa gun-laɓ pihna hi̧ suya ya. ¹⁸Gelke mi ɔh ke sa̧w fe laɓna fe, mí-i el rih ɓil bolkusolu ɓáy le, a bi ke mun bi mi sɔk ɓahri, mi ɓa nzuk-mba nzak bolkusolu da. ¹⁹Ɓa bolkusol Ŋgerzah mí hi̧ mi ɔh ke sa̧w fe laɓna fe ra. Bolkusolaw laɓ ɓay hul kan tul bi mí-i hu poŋ bolkusolu ɔh hi̧ kaɓna bi el na ɓay tul Ŋgerzah wara. Kaɓna bi ta ɓay tul bolkusol ya. Hul bi ra, mi hu ziŋ Ŋgermbay ké tul kpuh vbatay. ²⁰Kaɓna bi ta ɓa a bi mba. Kaɓna bi ɓa kaɓna Ŋgermbay mí-i kaɓay2.20 Í mgba Mbete Rɔmri 6.5-11 ke Mbete Rɔmri 7.1-2 tuh ke gel ki̧na-ay.. Kaɓna a haymun bi ké mi kaɓ ké tukala-ay, mi kaɓ ɓay kanlaw a gun Ŋgerzah ké-e kan sa tul Ŋgerzah. A ye ke sa mi, ke poŋ mun ye hi̧ hul ɓay tul bi. ²¹Mi ta vbir ɓay lawsuki Ŋgerzah ya. Gelke mbí bolkusol Ŋgerzah laɓ keni pihna ɓay hi̧ Ŋgerzah ɓá ŋga̧h sal in ziŋ nzuk mí ɓa suki dale, hul Ŋgermbay ké tul kpuh vbatay na gɔr kaŋ. »

Ɓay pihna bolkusol Ŋgerzah ke ɓay ɓaŋ law kan tul Ŋgermbay

¹A woiri nzuk Galaɗri, kerɓay woiri na kpo̧k. A ge mí laɓ sa̧wkpuh ra̧h nun woiri le wo ? Ɓay hul Ŋgermbay Zezu kú-u ɓar ni ké tul kpuh vbatay laɓ ké gel a ah-u, mí i ko wa, ani le ? ²Mi yih vbi wuri ɓay mbew, í yih hi̧ mi lah : Tempuki ké i ya̧ ra, sa̧wu ɓa mbí bolkusol Ŋgerzah laɓ keni pihna mini sa̧wu ɓa láh ɓaysuki hul Ŋgermbay mí i kan law woiri tulu le ? ³A woiri-ay, i ɓa kɔkɔ le wo ? I kan law tul Ŋgermbay ke titilu, mí Tempuki gi ƴo ziŋ wuri. Aŋay wara mí ke fe sa̧w haymun mí i yih ɓay ŋger ɔh ɓa gun ye Ŋgerzah ɓáy le wo ? ⁴Kandɔkaw, i ko seh ndikpo le ? Ketina, i ko seh ndikpo gaŋ.

⁵Ŋgerzah ké so wuri ke Tem ye mí ŋger wuri ke ŋgerna ye ra wa, sa̧wu ti̧h ɓay fe laɓna bolkusol Ŋgerzah ké i laɓ mini sa̧wu ɓa kanlaw woiri ké i kan tul ɓaysuki hul Ŋgermbay ké i lah le ? ⁶Kandɔk ké Abaraham kan law ye sa tul Ŋgerzah, mí Ŋgerzah ko ni ɓa gun ye gaŋ ba3.6 Í mgba Mbete Sa̧w fe 15.5-6 tuh ke gel ki̧na-ay. , ⁷i tu ɓahri se, sa̧wu ɓa kanlaw tul Ŋgerzah. Nzuk-kan lawri mí ɓa gun zih Abarahamri. ⁸Kaŋaw mí Ŋgerzah hi̧ ku vbeh ɓay sal in ké-e ŋga̧h ziŋ sa̧wnzukri ɓa záh woyri pol dara sal inu ti̧h ɓay. Ŋgerzah ɓahri se, sal in ké-e ŋga̧h ziŋ sa̧wnzukri ɓa gun yeri le, sa̧wu ɓa kanlaw woyri ku-u kan tul Nzuk sa̧w kanlaw. Abaraham lah ɓaysuki-ay dara kahɓayu laɓ ɓáy. Ŋgerzah ɓah ɓaysuki-u ziŋ Abaraham ɓahri :

« Sa̧wnzukri gbam ɓay ziŋ mgbɔkɔ bi ké ƴo ziŋ mu3.8 Ɓayay na ɓil Mbete Sa̧w fe 12.3.. »

⁹Kandɔkaw mí nzukri ké sa̧w woyri ɓa kanlaw tul Ŋgermbay Nzuk sa̧w kanlaw ra, mgbɔkɔ ku̧ tul woyri ziŋ Abaraham bah-kan law tul Ŋgerzah pi.

¹⁰Ɓayu ké nzuk a a̧yri ké sa̧w woyri ɓa mbí bolkusol Ŋgerzah laɓ keni pihna ra, nazi ta niri. Ɓayu ké mbete bolkusol Ŋgerzah ɓahri : Nazi mgba tul nzuk a suŋ suŋ gbam ké ƴo tul ɓayri gbam ké na ɓil mbete bolkusol Ŋgerzah ke gelu gelu ya3.10 Ɓayay na ɓil Mbete Deutéronome 27.26. . ¹¹Ɓay fe le ɓayu te-teh, nzuk mbew ƴo gel-ŋga̧h sal in ziŋ Ŋgerzah ɓa záh ye ɓay fe laɓna bolkusol ya ɓay fe le, nzuk ké ŋga̧h sal in ziŋ Ŋgerzah ɓa záh ye le, sa̧w ɔkna nzuku ɓa law mbew ké ɗɔr sal in ya3.11 Ɓayay na ɓil Mbete Habakkuk 2.4..

¹²Bolkusol Ŋgerzah ra, sa̧wu ta ɓa kanlaw tul Nzuk sa̧w kanlaw ya. Wara le nzuk a a̧y ké mbi ɓayri gbam ké na ɓil mbete bolkusol Ŋgerzah laɓ ɔh ke gelu gelu le, ke káɓ ke ɔkna ɓay tulu3.12 Í mgba Mbete Lévitique 18.5, Mbete Za̧h 19.30, Mbete Matiye 5.17 tuh ke gel ki̧na-ay.. ¹³Ŋgermbay fa̧h nazi hul ké ta na ku̧ tul ye mí puh mbɔl hul wah ɓay fe le, mbete bolkusol Ŋgerzah ɓahri se, nazi Ŋgerzah mgba tul nzuk a suŋ suŋ gbam ké hu ké tul kpuh3.13 Ɓayay na ɓil Mbete Deutéronome 21.23.. ¹⁴Hul ye hi̧ mgbɔkɔ ké Ŋgerzah lu hi̧ Abaraham lewsa̧ ra ti̧h ké tul ye Mbay Zezu. Mí mgbɔkɔ-u gi ku̧ tul sa̧wnzukri. Ke hi̧ na, nah ya̧ Tempuki ké Ŋgerzah wahɓay hi̧ na ɓay kanlaw wah.

¹⁵Yi̧n biri, mi yih mgba fe laɓna nzukri tuh ke fe laɓna Ŋgerzah. Gelke nzukri seɗe mbu̧h nzak woyri mí ku ŋga̧h tul ɓay le, nzuk mbew ta sel ɓayu ya, ke ta dɔɓ ɓay a ɓoru kan ri ya pi. ¹⁶Abaraham lah ɓaysuki ké Ŋgerzah ɓah hi̧ ni ke mi̧hri ye. Ɓay ɓahna-aw ɓahri, mi̧hri, ta ɓa daɓa ya. Wara le ɓay ɓahna-aw ɓahri mi̧hri, ɓa mbew yaŋ. Ɓay ɓahna ye ké-e ɓahri, ke mi̧hri ye ra le, mi̧hri-u ɓa Ŋgermbay ɓa sa̧w mbew yaŋ3.16 Í mgba Mbete Sa̧w fe 12.2,7 tuh ke gel ki̧na-ay. .

¹⁷Mi ɓahri se, sal in ké Ŋgerzah wahɓayu ra le, ke ŋga̧h ke titilu. Bol falu laɓ mbihmbam sɔɗ sɔɗ niŋ ke bon say (430) dara Ŋgerzah el ŋga̧h bolkusol ziŋ gun zih Abarahamri ɓáy. Bolkusol ké gi fal ra ta sel wahɓay ké Ŋgerzah ŋga̧h pol ya. Wahɓay a pol ra ta ti̧h ta̧wu ɓa fe a garu ya. ¹⁸Gelke sa̧w yá̧ fe baah Ŋgerzah ɓa ra bolkusol le, sa̧wu ɓay ta ɓa kanlaw tul Nzuk sa̧w kanlaw ya. Mí Ŋgerzah ziŋ law rihna ɓay wahɓayu hi̧ Abaraham, mí Abaraham ya̧ fe baah Ŋgerzah keni3.18 Ɓay lah ɓay ya̧ fe baah Ŋgerzah í ki̧ Mbete Luk 12.32, Mbete Efezeri 1.5,13, Mbete Ebereri 3.14..

¹⁹Kaŋaw ba, ɓay fe mí Ŋgerzah pih bolkusol ye hi̧ Moyiz vbeh ɓáy le ? Ɓay suya nzukri le Ŋgerzah pih bolkusol ra gi ɓelu ƴo laɓ pihna dɔh dɔh geŋ nam ké mi̧hri Abaraham a ye gun wahɓayu ra ɓá ka̧h. Bolkusol ra Ŋgerzah pih tem nzak pihnari ndoh ndɔk Moyiz nzuk ké ƴo haŋsekle Ŋgerzah ke gun Izarayelri3.19 Ɓay tu ɓay Moyiz ke gun Izarayelri, í ki̧ Mbete Exode 19 ke 20.. ²⁰Nzuk ké ƴo haŋsekle yih tul nzuk mbew ya. Ŋgerzah ba, ɓa mbew yaŋ3.20 Í ki̧ Mbete Rɔmri 3.29-30 ɓay tu ɓahri, Ŋgerzah ɓa mbew yaŋ. Kaŋ dale sa̧w ye mbew yaŋ pi.. ²¹Kaŋaw ba, bolkusol Ŋgerzah kpak hani ke wahɓay ké-e wah ra lo ? Hay, kpak hani ya. Bolkusol Ŋgerzah ɓa ra ŋgerna fe mí hi̧ nzuk kaɓ ke ɔkna le, sa̧w ŋgá̧h sal in ké Ŋgerzah ŋga̧h ɓay na ɓa bolkusol. ²²Wara mí mbete bolkusol Ŋgerzah fa̧h nzukri gbam ɓa mgbal suya ku̧ kpaŋ ɓay hi̧ nzuk ké kan law tul Ŋgermbay ɓá ziŋ wahɓay ké Ŋgerzah wah ke tul kanlaw Zezu ké-e kan sa tul Ŋgerzah.

²³Dara nzuk sa̧w kanlaw ra ɓá ka̧h le, nah ɓa mgbal ké bolkusol Ŋgerzah ƴo kɔru. Kpaŋ ké ɗoŋ tul wah ra ƴo geŋ nam-sɔk tul nzuk sa̧w kanlawu. ²⁴Kandɔkaw mí bolkusol Ŋgerzah ti̧h ɓa metere-mgba sa̧w wah dɔh dɔh geŋ nam ké Ŋgermbay ɓay ti̧h nun nzukri. Ti̧hna-u hi̧ sal in ké Ŋgerzah ŋga̧h ziŋ na ra ɓa kanlaw Ŋgermbay ké-e kan sa tul Nzuk sa̧w sal in.

^25-26Aŋay Nzuk sa̧w kanlaw ka̧h da, metere wah ra mgba sa̧w wah mba, ɓayu ké i na ɓa gun Ŋgerzahri gbam ɓay kanlaw woiri ké i kan ké tul Mbay Zezu. ²⁷I ti̧h batem ké mbu̧h wuri ziŋ Ŋgermbay3.27 Tul nzak a haniri sɔɓ vbeh ɓa batem a mbih. Ɓay mbih ta ɓil sa̧w nzak ké gel ki̧na-ay ya. Batemri ɓoɗ ɓoɗ ƴo ri. Í ki̧ Mbete Matiye 3.11 ɓay tu ɓahri, batem a mbilaw tul suya ma fal ƴo ri, batem a Tempuki ƴo ri pi. Í ki̧ Mbete Marki 10.38 ɓay tu ɓahri, batem a koseh ƴo ri. Batem a ɓoruri ƴo ri ɓáy. Batem ta ɓa batem a mbih kaŋto ya. Í ki̧ wuri Mbete 1 Piyer 3.21 pi. Pɔl ɓah ɓay batem ké nzuk-kan law tul Ŋgermbay ti̧h ké ɓilu ƴo sɔk keni nzuku ti̧h ɓa mbew ziŋ Ŋgermbay ɓa nzuk a ye.. Ŋgermbay mí ɓa gar ndohna woiri. ²⁸Ɓa ra ziɓ mini sa̧wnzuk a ɓoru, ɓa ra mgbal mini nzuk a garu, ɓa ra wo̧ronzuk mini wu̧ynzuk, gbam woiri i ɓa mbew yaŋ ke Ŋgermbay Zezu. ²⁹Ké i ɓa sa̧w Ŋgermbay ra dale, i ɓa mi̧hri Abaraham, i ɓa gun-ya̧ fe baah kandɔk ké yá̧ fe baah si ke wahɓay ké-e wah ra.

¹Mi ɓahri se, gun ké ɓa lele ɓáy le, ke ná ra ɓa mbay ké tul fe bah-mbuŋ ni kara ke ƴo lah bolkusol bah hɔlna ye kandɔk mgbal ké ƴo lah bolnzak bahgaŋ ye. ²Gun ra ɗiŋ tul hi̧ bah-hɔl ni. Bah hɔlna ye ba, ƴo ko gel ma tul ye ke tul fe kaŋpele bah gun ra ka̧h nam ké bah-mbuŋ gunu sɔk ni ɓay hi̧ gun ɓá fa̧h fe bah ye ra. ³A wah ziɓri kara nah na kandɔk gun ra. Nah ɗiŋ tul ɓa mgbal hi̧ sa̧w fe laɓna tusiɓari. ⁴Mí nam-ya̧ fe ké Ŋgerzah sɔk ra ka̧h da. Namu-aw ke pih gun ye gi tusiɓa. Wu̧ynzuk mbuŋ ni ti̧h ɓa nzuk pirmatul. Ke ti̧h ɓa mgbal hi̧ bolkusol Ŋgerzah ké na ɓil mbete vbehna Moyiz ko gel ma tul ye. ⁵Ŋgerzah pih ni kaŋ ɓay ké fa̧h nazi hul ké ta na ziɓri ku̧ tul ye. Ke puh mbɔl hul wah sa̧wnzukri ké bolkusol Ŋgerzah ko gel ma tul sa̧w wah, mí ke el hi̧ na, nah na ɓa gun Ŋgerzahri ziŋ ni. ⁶Ɓayu sɔk ɓahri se, a woiri ké sa̧w woiri ɓoɗ, i ɓa gun ye pi. Ŋgerzah pih Tem gun ye gi kaɓ ké law wah hi̧ na, nah vba̧ nzak ɓeleŋ ɓahri : « Baah, baah wo. » ⁷Dale mu ɓa mgbal mba. Wara le mu ɓa gun Ŋgerzah. Ké mu ɓa gun ye ra le, mu ɓa gun-ya̧ fe baah Ŋgerzah ɓay tumbɔl ye. ⁸Lewsa̧, i tu Ŋgerzah ya, mí i ɓa mgbal sa̧w fe tukalari hi̧ kɔk záhri. ⁹Mí aŋay i tu Ŋgerzah da. Ɓa a woiri ya wara le, Ŋgerzah mí tu wuri. Uwa. Ani mí i sɔɓ el si fal fe laɓna a kɔkuri ké ɓa sa̧w fe a ko̧hko-uri ra ɓáy le ? I yih el ti̧h ɓa mgbal fe-uri ra ɓáy le wo ? ¹⁰I ƴo tul nam a haniri, ɓil fewri, ɓil mbihmbamri, ɓil sew a haniri ba, ɓa nam dimnari4.10 Mbete bolkusol Ŋgerzah sɔk ɓay namri, fewri, sewri ɓil mbete vbehna Moyiz. Í ki̧ Mbete Lévitique 23 ke 25.1-22 ke Mbete Deutéronome 5.12-15 ke 16.1-17 ɓay tu ɓay ti̧hmbih-uri-aw.. ¹¹Law bi lu mi ɓay tul woiri. Mi ker ɓahri se, ko ya le, mi ta̧h ké tul woiri gɔr kaŋ. ¹²Í hi̧ kaɓna woiri ɓá na kandɔk kaɓna bi ɓay fe le, a bi ra, kaɓna bi na kandɔk kaɓna sa̧w woiri, sa̧wnzukri ké bolkusol Ŋgerzah ɓil mbete vbehna Moyiz ko gel ma tul woiri ya.

Yi̧n biri, mi ƴo vuh hi̧ wuri. Fe a se-u ké i laɓ ziŋ mi ta-a. ¹³I tu-tu, ɓay tul sena bi ké mi na ta̧w woiri-aw mí-i ziŋ mahful ɓah ɓaysuki hul Ŋgermbay hi̧ wuri i lah. ¹⁴Sena bi-aw na ɓa fe-leh law woiri, mí mun woiri fa̧h ya, i saŋ mi ya. Wara le i mgba mi ndɔk seɗe kandɔk tem nzak pihna Ŋgerzah ya le, kandɔk Ŋgermbay Zezu gaŋ ba. ¹⁵Mí mgbɔkɔ ké i ziŋ ra wa, kal ma suŋ le ? Mi ƴo te-teh ɓay woiri ɓahri se, ŋgerna ƴo ra ri ɓay lu nun woiri hi̧ mi soh gel nun biri le, i lu-u. ¹⁶Aŋay ké mi ƴo ɓah ketina hi̧ wuri-ay mí-i ti̧h ɓa nzukbaa woiri le ? ¹⁷Nzukri ké ƴo gi ra̧h tul ɓaysuki hul Ŋgermbay hi̧ wuri-aw, sere ɓay tul woiri na law woyri, mí su ya. Ku yih ɓay fa̧h wuri ma ta̧w woyri tuh mahful gbiɓ kan tul woiri hi̧ law woiri ɓá zaŋ ɓay tul woyri. ¹⁸Law zaŋna ɓay tul suki na ɓa fe suki kpatara. Mi kaɓ haŋsekle woiri ya kara law zaŋna ɓay tul suki ɓa fe suki. ¹⁹Gun biri, mi el kaɓ peŋe ɓay mbuŋ wuri kandɔk mahɓil ké kaɓ peŋe ɓay mbuŋna. Ɓil bi ƴo se mi ɓay hi̧ mun woiri ɓá ti̧h hi̧ nun woiri ɓá eŋ nun Ŋgermbay. ²⁰Mi taw ɓay kaɓ haŋsekle woiri ɓo ɓay ɓahna bi ké nun woiri ɓá na ɓoɗ ke ɓayri ké mi vbeh ɓil mbete-ay ɓay fe le, ɓay woiri kal tul bi.

²¹Í sɔk mi. A woiri ké i yih kaɓ huh tem bolkusol Ŋgerzah ɓil mbete vbehna Moyiz ra wa, i lah nzak bolkusol lo ? ²²Mbete-u sɔk ɓahri, Abaraham ƴo ke gun wo̧rori seɗe. Gun a mbewu ɓa gun a wu̧y mgbal ké ɓa mgbal mah puh. Gun a seɗe-u ba, ɓa gun mah puh. ²³Mí wu̧y mgbal ya̧ ɓil kandɔk wu̧yri ké ƴo ya̧ ɓil kaŋ, mí ke mbuŋ gun ye. Mah puh ba, sa̧w-ya̧ ɓil ye ti̧h ke wahɓay ké Ŋgerzah wah ziŋ Abaraham. Dale ke mbuŋ gun ye4.23 Ɓay tu ɓay gun wahɓay ra, í ki̧ Mbete Sa̧w fe 17.17-19; 18.1-15..

²⁴Ɓayay ɓa lawɓay. Wu̧yri ké seɗe-ay mah hani ke ɓay ké Ŋgerzah ŋga̧h ziŋ nzukri ɓoɗ ɓoɗ gel seɗe. Ɓay a mbewu ɓa bolkusol Ŋgerzah ké-e ŋga̧h ziŋ gun Izarayelri ké tul kasaw Sinay ke Moyiz. Bolkusol ra mbuŋ niri hi̧ ku ti̧h ɓa mgbal kandɔk Hagar mgbal a wu̧yu ké mbuŋ gun ye ɓil mgbal. ²⁵Hagar ra ɓa kasaw Sinay ké tusiɓa Arabi4.25 Tɔh riŋ Hagar sɔk ɓahri, kasaw. . Ke mah ke Zurusalem a guri-ay. Ke ɓa mgbal ke gun yeri.

²⁶Zurusalem a síɓa ba, ɓa mah puh. A ye mí ke ɓa mah wahri kandɔk mah puh ké mbuŋ Isak gun wahɓay kaŋ. ²⁷Mbete bolkusol Ŋgerzah ɓahri : « A wo mahtuh ké mu mbuŋ gun ya, mú zay mun, mú sel mun, mú toh ndila ɓay fe le, a wo wu̧y ké gel-kaɓ peŋe se mu bɔk mbew ya, ké wo̧ro saŋ mu ra, gun wori ŋgi̧ kal ŋgi̧na gunri a wu̧y sana ka-kal4.27 Ɓayay na ɓil Mbete Esaïe 54.1.. »

²⁸Kandɔkaw mí a woiri yi̧nri ɓil Ŋgermbay, i ɓa gun wahɓayri kandɔk Isak ɓa gun wahɓay kaŋ. ²⁹Keni-aw mí fe ké laɓ lewsa̧ ƴo laɓ guri. Lewsa̧, gun a wu̧ymgbal ké mbuŋna ye na kandɔk mbuŋna gun a ɓoruri kaŋ ra ƴo sɔk nun seh hi̧ gun wahɓay ké mbuŋna ye si ke mbuŋna ké Tempuki hi̧. Guri kara gun a mgbalri ƴo laɓ gun wahɓayri koseh kaŋ pi. ³⁰Mí-aw ba, mbete bolkusol Ŋgerzah ɓah ani munu le ? Ke ɓahri se : « Mú ni̧h wu̧ymgbal ke gun ye-aw ma kala, ɓayu ké gun a wu̧ymgbal ɓay ta ya̧ fe baah ke gun mah puh ya4.30 Ɓayay na ɓil Mbete Sa̧w fe 21.10-12.. » ³¹Kaŋaw mí a woiri yi̧n ɓil Ŋgermbay nah ɓa gun a wu̧ymgbal ya. Wara le nah ɓa gun mah puh gaŋ.

¹Ŋgermbay sel na ke ɓil mgbal hi̧ na, náh kaɓ ɓa gun puh. Kaŋ dale í ɓer gi̧w. Í hi̧ nzuk ɓá ŋga̧h bɔk woiri ɓa mgbal ɓa a foyu ya. ²Í lah, a bi Pɔl mi ƴo ɓah hi̧ wuri ɓahri se, gelke i hi̧ nzuk kuŋ ndi̧w woiri ɓay ƴo tul bolkusol-kuŋ ndi̧w ké Ŋgerzah hi̧ Moyiz vbeh ɓil mbete bolkusol ra le, ɓay woiri ko Ŋgermbay ya. ³A bi mi ƴo te-teh ɓay hi̧ nzuk a suŋ suŋ gbam ɓahri se, nzuk hi̧ ku kuŋ ndi̧w ye ɓay ƴo tul bolkusol-kuŋ ndi̧w ké na ɓil mbete Ŋgerzah le, mbɔl Ŋgerzah mgba tul ye, nzuku ɓá ƴo tul bolkusol Ŋgerzah gbam ké na ɓil mbete vbehna Moyiz. ⁴Sal in ké Ŋgermbay ŋga̧h ziŋ wuri ra i sel da, a woiri ké i ƴo tul bolkusol-kuŋ ndi̧w ɓa fe-ŋga̧h wuri ziŋ Ŋgerzah ɓa záh woiri ra. Lawsuki ye saŋ wuri. ⁵A wah ké Tempuki ƴo ziŋ na ɓay law wah ké te sa tul Nzuk sa̧w kanlaw ba, ke hi̧ na, nah ƴo geŋ ke law rihna ɓay ko sal in ké Ŋgerzah ŋga̧h ziŋ na. ⁶Nah ƴo geŋ ke law rihna ɓayu ké, ké ta̧w Ŋgermbay Zezu, kúŋ ndi̧w ɓa fe ya, sí ɓa ndi̧w ɓɔl kara ɓa fe ya pi. Wara le law ké nzuk te sa tul Ŋgermbay mí hi̧ mun law sana ti̧h. A a̧w mí ɓa fe a ŋgeru.

⁷Ke titilu i ƴo kpak ɗukna ɓa suki wa, a ge mí kuŋ ɗukna woiri hi̧ kerɓay woiri tehre tul ketina le ? ⁸Ɓay ké hi̧ kerɓay woiri tehre ra ur ké ta̧w Ŋgerzah nzuk-ɗi wuri ya. ⁹Is ndi̧ zukri ɓil farin le, ur farinu gbam.¹⁰Mi tu wuri tu, a woiri ké i ƴo mbew ke Ŋgermbay ra, i ta ke kerɓay a ɓoru ya. Mí nzukri ké ƴo zukru kerɓay woiri ra, ɓa sam nzuk a suŋ kara salɓay a kpuh-u ɓay ku̧ tul woyri ku̧. ¹¹Yi̧n biri ɓil Ŋgermbay, mi kah ra kah ɓay bolkusol ké Ŋgerzah hi̧ gun Izarayelri kuŋ ndi̧w ɓáy ba, ɓay tul fe mí ku ƴo laɓ mi ko seh-ay le ? Ɓay fe le kahɓay hul Ŋgermbay ké tul kpuh ɓa ndaw lihna hi̧ nzukri-aw. ¹²Nzukri ké ƴo gbur wuri ke bolkusol-kuŋ ndi̧w ra, mah ɓay kú el lu fo̧hro woyri ma fal poŋ wuri ɗeŋ. ¹³Ɓayu ké ɗina woiri ra Ŋgerzah ɗi wuri ɓa gun puh, a woiri yi̧n ɓil Ŋgermbay. Riŋ ɗina gun puh na ɓay laɓ fe ɗaka haymun ya, wara le riŋ ɗina-u na ɓay hi̧ í na ɓa mgbal law sana-u ƴo ɗiŋ tul hi̧ haniri, ¹⁴ɓayu ké ɓayri riw ké ɓil mbete bolkusol Ŋgerzah mbu̧h ɓa ɓay ké mbew yaŋ ké na-ay : Mu sá nzuk mbaŋ wo eŋ mun wo kaŋ.

¹⁵I laɓ hani se-se kandɔk fe kpahri ké ƴo nuŋ hani le, i ɓay ɔh ziŋ haniri. Í ko tul woiri ger. ¹⁶Mi ƴo ɓah hi̧ wuri ɓahri se, í si bɔh sina ke Tempuki dale, i ta hi̧ ɗaka haymun mbi tul woiri ya. ¹⁷Ɓayu ké haymun nzuk tasa̧y fe ké ɓay ka-kal le ƴo ruh ŋgermu ziŋ Tempuki. Tempuki ba, tasa̧y fe ké ƴo ɓa ŋgɔh mí ƴo ruh ŋgermu ziŋ haymun nzuk. Seɗe mbɔk woyri ku ruh ŋgermu ke haniri ɓay hi̧ í laɓ fe ké haymun woiri yih laɓu ya. ¹⁸Tempuki nda pol woiri le, i káɓ huh tem bolkusol Ŋgerzah ké ɓil mbete vbehna Moyiz ya.

¹⁹Fe laɓna haymun nzukri ten mun ɓa teh-u kandɔkay : láɓ nunpuki, láɓ fe laɓna a pipiri-u, láɓ fe si wɔrɔk, ²⁰dím záh, láɓ sa̧wkpuh, láɓ zeŋ, ɓál nzuk, láɓ sere, láɓ law sena, nzék law ɓay tul fe, gbúr nzukri, láɓ nani ƴo kehr nzukri ɓoɗ ɓoɗ, ²¹láɓ law si̧hna, tá yim, mbu̧h hani gel yim nday ba, sam fe a kandɔkawri. Ɓay ké mi ɓah hi̧ wuri le mi el ɓah ra ɓáy ɓahri se, nzukri ké mbi mun woyri ndoh ɓil sam fe laɓna-awri-aw ra, ku ta ké sakra gun-ya̧ fe baah Ŋgerzah ya, fe baah ra ɓa puh lakna ye.

²²Tempuki ba, leh lehna ké ndɔk nzuk ye kandɔk kpuh ké lehna-u na ké gun ndɔk kpuh-u kaŋ. Lehna-u mí na-ay : law sana, law rihna, law ɗeŋ, iklaw, gama law, law-laɓ suki, law mbew, ²³sí siŋ sina law a voh-u, mgbá mun. Bolkusol Ŋgerzah gboh sam fe a kandɔkayri ya. ²⁴Nzukri ké ɓa nunu a Ŋgermbay ɓar law sena tul feri ke sa̧y feri ké haymun woyri ké tul kpuh vbatay. ²⁵Ké kaɓna wah ɓa Tempuki le, náh ndar wuri siŋ sina wahri mbew ke Tempuki. ²⁶Garɓay tul fe a ti̧h suk yari ɓá ta-a ké haŋsekle woiri hi̧ í tuŋ haniri ya, hi̧ law woiri ɓá si̧h ké tul haniri ya.

¹Yi̧n biri, gelke i ndukru nzuk mbew ké sakra woiri ƴo tul mbá nzak Ŋgerzah le, a woiri ké kerɓay Tempuki ƴo law woiri ra, í si ke kusol a voh-u kandɔk ké Tempuki sɔk wuri, í lek hi̧ nzuku-aw ɓá el ƴo gelu, í si ke kerɓay ké na ger rɔkɔ fe-leh law ɓá rah wuri hi̧ í toh ɓilu pi. ²Suya nzuku na ɓa sukna a yih-u, í ya̧ wuri sukna-aw ké tul hani. Kaŋ mí i ɓay ƴo tul bolkusol Ŋgermbay ke gelu. ³Mí gelke nzuk ko mun ye ɓa nzuk dale, ke ɓa fe a garu, ke ƴo rɔk mun ye ke mun kaŋ.

⁴A ge ge le ɓá ko munɓay fe laɓna ye fe laɓna ye dale, ke ɓay vba̧ haŋ tul suki ye suki ye. Mgbá fe laɓna nzuk mbaŋ ye tuh ke fe laɓna ye ba, ɓay ta mba. ⁵Ɓayu ké a ge ge le ɓay suk sukna nunu a ye, nunu a ye.

⁶Nzuk ké ƴo firma ɓay Ŋgerzah ɓá mgba in ziŋ nzuk ké ƴo firma ni ɓay Ŋgerzah ra pi.

⁷Í rɔk mun woiri ya. Ŋgerzah ra nzuk ta yi̧-yi̧hna ziŋ ni ya. Gelke nzuk ruh mi̧hri fe le, fe-u gaŋ mí ke ziŋ. ⁸Ɓay fe le nzuk ruh mi̧hri ké haymun ye le, mun hay ye ɓay hi̧ fe-u leh ɓa fe ké ka-kal. Nzuk ruh mi̧hri ké Tempuki bale, Tempuki mí ɓay hi̧ fe-u leh ɓa fe ké ka-kaɓ sew ke sew ɓa ŋgɔh. ⁹Law nzuk ké ƴo tul laɓ suki ɓá voh ke laɓu ya. Ɓayu ké nzuku ta̧h ra ya le, ke ɓay ziŋ fe-u ke fewu gaŋ. ¹⁰Mí-aw bale náh laɓ wuri suki hi̧ nzukri riw, nda ka̧w ke zaŋu. Wara le náh laɓ suki hi̧ gun puh-uri a woyri nzuk-kan law tul Ŋgermbayri ɓá kal tul suki ké nah laɓ ziŋ nzuk a ɓoruri.

¹¹Í ko wuri fe vbehna ké hu̧h gukuku-ay, a bi Pɔl mí-i ik ri ndɔk bi. ¹²Nzukri ké yih ɓay sɔk mun woyri ɓa nzukri ké ƴo tul bolkusol-kuŋ ndi̧w ké Ŋgerzah hi̧ Moyiz vbeh ɓil mbete bolkusol ra, ku ƴo law woiri ɓay í kuŋ ndi̧w kaŋ pi. Kerɓay woyri mbew yaŋ. Ku sa hi̧ yi̧n woyri nzuk-kuŋ ndi̧w a ɓoruri ɓá laɓ niri koseh ya. ¹³A woyri ra, ku ƴo tul bolkusol Ŋgerzah ya. Wara le ku yih ɓay í kuŋ ndi̧w woiri ɓay vba̧ keni haŋ woyri tul pihna ɓil haymun woiri. ¹⁴A bi ba, fe-vba̧ haŋ bi ɓá ta-a. Sa ɓa hul a tul kpuh vbatay ké Gaŋ tul feri riw a ye Ŋgermbay Zezu ke hu, mí ɓa fe-vba̧ haŋ bi. Hul ye ké tul kpuh vbatay ra hi̧ mi sɔɓ fal hi̧ tukala. Tukala kara ko mi mba. ¹⁵Vbá̧ haŋ ɓay tul fe a ɓoru ta-a, ɓayu ké kúŋ ndi̧w ɓa fe ya, sí ɓa ndi̧w ɓɔl ɓa fe ya. Wara le na ɓa nzuk pirmatul ké Ŋgerzah laɓ ke pa̧ymun a foyu, mí ɓa fe a ŋgeru. ¹⁶Nzuk a a̧yri ké hi̧ tul woyri ɓay ƴo tul sa̧wɓayay, ɗeŋ ke law in ye na tul woyri, ku ɓa gun Izarayel a sa̧w Ŋgerzah.

¹⁷Ɔ́h tɔr ɓay bi mí na-ay, nzuk ɓá ta̧h mi ndikpo ya ɓayu ké koro no̧ko Zezu na ké mun bi.

¹⁸Mi vah wuri yi̧n biri ke lawsuki Gaŋ wah a ye Ŋgermbay Zezu ké ƴo tem woiri. Gelu munu.