1 Kolɛntɩ -nyɩma

Tɩa -sɛbhɛ Pɔlʋ ’paa Kolɛntɩ -nyɩma yoo

-Lagɔnyɩma -wa mɩa Kolɛntɩgbe ’wʋ, ’ma *Pɔlʋ ’paa ’sɛbhɛ -mɩnɩ yoo. Ɔ ’nʋa nɩɩ, -mɔɔ -Lagɔnyɩma ’nɩ -Lagɔ -yloogblʋ -gʋ nɔda -mɩ ’nanʋʋ, ’ɩn wa ’nɩ zɛkɩkalɩ, -bha ɔ cɛlɩa wa ’wʋ, sa -Lagɔnyɩma ’kaa nɔ, ɔ ’ka we wa -slolu.

Fʋsawɛlɩ

¹ -Amɩ *Pɔlʋ -Lagɔ laa ɔ dʋmagbʋ nya, ɩn ’ka -Zezu *Klisɩɩ *tietienyɔ -zɛ, ɩn -yɔ -amɩaa bheli Sɔsɩtɛnɩ cɛlɩa da aɩn ’sɛbhɛ nɩ ’wʋ. ² Amɩa -Lagɔnyɩma mɩa *leglizɩ ’wʋ Kolɛntɩgbe nʋkplɛ, -wa -Lagɔ -wɔlʋa -yɔ -Zezu Klisɩ ’wʋ, amɩa na cɛlɩa da ’wʋ. -Lagɔ ka aɩn la, a ’ka ɔ -nʋ -zɛ. -Wa gbaa -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ ’ŋnɩ da weee, we mɩ ’ya -maa -nʋ nya. -Zezu Klisɩ mɩ wa -Kanyɔ nya, ’ɩn ɔ mɩa -amɩaa -Kanyɔ nya.

³ Nɩɩ, -amɩaa Dide -Lagɔ -yɔ Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ ŋwna aɩn ’nyu la, ’ɩn wa ’nyɛ aɩn ’wʋtʋtʋe -dlɔɔ.

Pɔlʋ paa -Lagɔ fuo, -li -Lagɔ ’nyɛa Kolɛntɩ -nyɩmaa ’gbʋ

⁴ -Lagɔ ’plɩlɩa -Zezu Klisɩ ’wʋ, ’ɩn ɔ yia aɩn ’nanɩ ’wʋnʋ. We ’gbʋ, na paa ɔ fuo ’kɔmʋʋ amɩaa ’gbʋ. ⁵ Nɩɩ, Klisɩ ’wʋ, -Lagɔ ka aɩn ’ŋnɩmnɩ -li weee ’nyɛ, gbagbɩe -yɔ -luyilo ɔ ’nyɛa aɩn bhabha. ⁶ -We ka gbʋ -wa, Klisɩɩ gbʋdayɩ -gbʋ wa gbaa, a ka we -yɔŋwnu, ’ɩn amɩaa -gbɛ we sʋan la.

⁷ Nɩɩ, -slɛɛn amɩa mɩa -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ yiyie wʋda, -Lagɔɔ wlawlalu yabhlogbɔɔ ’na ’ka aɩn ’wʋbɔ. ⁸ Nɩɩ, mɔ yi ’yaa aɩn latɛmanɩa, ’ɩn a ’ka we ’wlulapalɩda nyni. ’Ɩn wa ’na ’ka aɩn gbʋ yabhlogbɔɔ ’wlu dɩ, ’ɩn -amɩaa -Kanyɔ -Zezuu yiyiylɩ ’kaa nyni. ⁹ -Lagɔ -ɔ laa aɩn, ɔ ’ka a -yɔ ɔ ’Yu -Zezu Klisɩ -ɔ -wa -amɩaa -Kanyɔ ’wʋsuslolu, ɔ’ɔ ’bhʋlʋ ɔ wɛlɩ -gʋ la.

Kolɛntɩɩ -Lagɔnyɩmaa -yɔbhʋbhlʋe

¹⁰ Bheliaɩn, amɩa na bhubhoea -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ ’ŋnɩ nya: a ’dɛ weee -ka wɛlɩ -bhlo. -Yɔbhʋbhlʋe ’na -mɩnɩ aɩn nyɩdɩ -nɩ, ’ɩn a -ka dlɩ -bhlo -yɔ ’wlukʋʋn lapʋpalɩe -bhlo. ¹¹ Nɩɩ, na bheliaɩn, Kloee zʋaylinyɩma gbaa ’mɩ -ylaɛ, -zlɛ mɩ aɩn nyɩdɩ. ¹² -We ɩn ’kaa gba, mʋ nɩ: aɩn nyɩdɩ, -ɔ -ka -mɩ, -mɔɔ wɛlɩ mɩ -mɔɔ ’dɛɛ sa. -Bhlo nɛɛ: «-Amɩ mɩ Pɔlʋʋ -nʋ nya», ’ɩn ’yabhlo nɛɛ: «-Amɩ mɩ Apolɔsʋʋ -nʋ nya». ’Ɩn -gʋdʋ nɛɛ ’yaɛ: «-Amɩ mɩ Sefasɩɩ+ 1:12 Sefasɩɩ ji -wa Piɛlɩ (-Zezuu *’bɩnɔnyɔ -wa). -nʋ nya», ’ɩn ’yabhlo nɛɛ: «Klisɩɩ -nʋ -amɩ -mɩa».

¹³ Amɩa dlɩɩ, Klisɩ mɩ ’wʋdodaa? ’Lee Pɔlʋ wa kʋlʋa *su -gʋ la amɩaa ’gbʋ yɩ? ’Ɩn Pɔlʋʋ ’ŋnɩ nya wa batizea aɩn yɩ?

¹⁴ -Lagɔ na paa fuo, ɩn ’nɩ aɩn glaa nyɩmɛ yabhlogbɔɔ batizee, ’mʋ we ’nɩ Klisɩpusɩ -yɔ Gayusɩ ’wʋbhʋ. ¹⁵ Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ ’nɩ mneni ɔ ’ka gba, na ’ŋnɩ -gʋ wa batizea aɩn. ¹⁶ Cɩɩn, gbʋzɔnʋ -wa, ɩn ka ’ya Sɩtefanasɩɩ zʋaylinyɩma batizee. ’Ɩn we ’bhʋ -maa ’wʋ, na ’wlukʋʋn lapʋpalɩe ’nɩ we -gʋ -mɩ nɩɩ, ɩn ka nyɩmɛ yabhlogbɔɔ batizee. ¹⁷ Nɩɩ, we ’nɩ nyɩmaa batizee batizeee ’gbʋ Klisɩ yi ’mɩ tie. -Lagɔgbʋʋ gbagbɩee ’gbʋ ɔ yia ’mɩ tie. Ɩn ’na ’ka we gba nyɩmaa gbʋyiloo sɔlʋ. Nɩɩ, Klisɩɩ su -gʋ tlɩlɩe yi gbʋkpʋa gbʋ -zɛ.

Klisɩ mɩ -Lagɔɔ ’tɩtɛ -yɔ ɔ gbʋyilo nya

¹⁸ Nɩɩ, nyɩma -wa mɩa mnɔmnɔ -yloogblʋ, Klisɩɩ su -gʋ lakʋlʋ -gbʋ mɩa, gbʋkpʋa nya wa yɩa we. ’Ɩn -amɩa -mama -Lagɔ mɩa pueda, -Lagɔɔ ’tɩtɛ nya -amɩa bhua we ’wʋ, -amɩaa -nʋ nya. ¹⁹ Nɩɩ, -we mɩa *-Lagɔsɛbhɛ ’wʋ cɛlɩda mʋ nɩ:

«Gbʋyilonyaa gbʋyilo na yia lasaa,

’ylimnanyaa ’ylimnee na yia gbʋ -kpʋa -zɛlɩa».

²⁰ Nɩɩ, da gbʋyilonyɔ mɩa? Da titee gwesanyɔ mɩa? ’Ɩn da dʋdʋ -mɩnɩɩ -gʋʋ kpɛlɩkpɛlɩnyɔ mɩa? Wa nɛɛ lɛa? -Lagɔ ka we -sloluɛ, dʋdʋ nɩɩ -gʋʋ gbʋyilo mɩa, -sabhɛ -wa.

²¹ Nɩɩ, dʋdʋgʋ -nyɩmaa gbʋyilo nya, wa ’nɩ -Lagɔ yibheli ɔ gbʋyilo ’wʋ. ’Ɩn -Lagɔ nɛɛ, -Lagɔgbʋ -a mɩa da gbada, -we wa yɩa -yɔ -sabhɛ -bha gbʋ ’bhisa, -wa ŋwnua we gbʋ -yɔ, ’ma ɔ yia gbʋ ’wʋsaa. ²² Nɩɩ, *Zuifʋ ’yɩbha wa nʋ gwɛdigbʋ lɛ, ’ɩn *Glɛkɩ talɩa gbʋyiloo da. ²³ Nɩɩ, we -ka -amɩa, wa ka Klisɩ su -gʋ lakʋlʋ, -mɔɔ gbʋ -amɩa gbaa. We mɩ -nanagbʋ nya Zuifʋʋ -nʋ nya, ’ɩn -wa ’nɩa Zuifʋ, -maa laa we -sabhɛ -bha gbʋ. ²⁴ Nɩɩ, -wa -Lagɔ laa, wa yi Zuifʋ -zɛoo, wa ’nɩ Zuifʋoo, wanʋʋ -gbɛ Klisɩ mɩ -Lagɔɔ ’tɩtɛ -yɔ ɔ gbʋyilo nya. ²⁵ Nɩɩ, -we wa laa -Lagɔɔ -sabhɛ -bha gbʋ, -mʋʋ -zi nyɩmaa gbʋyilo ’wʋ. ’Ɩn -we wa laa -Lagɔɔ ’wʋyɔlʋe, we -zi nyɩmaa latɛlɔ.

²⁶ Bheliaɩn, sa a mɩa, ’ɩn -Lagɔ yia aɩn la, a yla we. Dʋdʋgʋʋ gbʋyilonya ’nɩ aɩn glaa -zu, ’tɩtɛɛ nyɩma ’nɩ aɩn glaa -zu, ’ɩn ’ŋnɩmnɩ zʋaylinyɩma ’nɩ aɩn glaa -zu. ²⁷ Nɩɩ, gbʋ dʋdʋgʋ -nyɩma yɩa -yɔ -sabhɛ -bha gbʋ nya, ’mʋ -Lagɔ -saa -bha ɔ ’ka gbʋyilonya zʋbhalɩ. ’Ɩn -we dʋdʋgʋ -nyɩma yɩa -yɔ ’wʋyɔlɔ -li nya, ’mʋ -Lagɔ -saa -bha, ɔ ’ka ’tɩtɛɛ nyɩma zʋbhalɩ. ²⁸ Nɩɩ, -lu -we dʋdʋgʋ -nyɩma bhua ’wʋ ’kienyi, -we ’nɩa -lu yabhlogbɔɔ nya -mɩ, ’ɩn wa tlilia ’ylila, ’mʋ -Lagɔ -saa -bha, ’ɩn -lu -we nyɩma bhua ’wʋ -lu ’kadʋ nya, ɔ ’ka we lasa. ²⁹ Sanɛɛ we mɩaa ’gbʋ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ ’nɩ mneni ɔ ’ka ɔ ’dɛ ’ylimanɩ -Lagɔ ’yu. ³⁰ Nɩɩ, -Lagɔ ka aɩn ’wʋsuslolu -Zezu Klisɩ ’wʋ, ’ɩn Klisɩ -zɛa -amɩaa gbʋyilo bhʋa -Lagɔɔ -gbɛ. Klisɩɩ ’gbʋ -a yia nyɩma tɩklɩɩ -zɛ -Lagɔ ’yu. Ɔ ’gbʋ -a mɩa -mɔwlʋda, ’ɩn -Lagɔ yia -aɩn ’wʋzɩtɩ gbʋnyuu kwɛɛ. ³¹ Sa we mɩa -Lagɔsɛbhɛ ’wʋ cɛlɩda mʋ nɩ:

«-Ɔ -ka gba ɔ ’ka ɔ ’dɛ ’ylimanɩ,

ɔ ’ylimanɩ ɔ ’dɛ -we Nyɩmaa -Kanyɔ nʋa lɛɛ ’gbʋ.»

-Zezu Klisɩ -ɔ wa kʋlʋa *su -gʋ la, ɔ gbʋ Pɔlʋ gbaa

¹ Nɩɩ, bheliaɩn, da -amɩ mnɩa amɩaa -gbɛ, ɩn ’nɩ mnɩ ɩn ’ka aɩn -yla -Lagɔɔ zizegbʋ gba wɛlɩ ’nanɩ -yɔ nyɩmaa gbʋyilo nya. ² Nɩɩ, ɩn ’nɩ ’yɩbha ɩn ’ka gbʋ -putuu ’jiyibheli, da ɩn mɩa aɩn nyɩdɩ, ’mʋ we ’nɩ -Zezu Klisɩ ’wʋbhʋ, -Zezu -ɔ wa kʋlʋa *su -gʋ la, mɔ. ³ We ’dɛɛ ’gbʋ, da -amɩ ’kaa aɩn ’yu ’yligbe, ɩn ka ’wʋyɔmanɩ, ɩn ka nyanɔ nʋ, -zugba na tɛlɩa. ⁴ Nɩɩ, na gbʋ -slolu wɛlɩ -yɔ na -Lagɔgbʋʋ gba sɔ’ɔ ’bhʋ nyɩmaa gbʋyilo -wɛlɩ ’nanʋʋ -gbɛ. Nɩɩ, Zuzu ’Pʋpaa ’tɩtɛ zʋa ’mɩ we ŋwɛɛ. ⁵ ’Saa ’dɛ amɩaa dlɩzʋzʋe ’na ’kaa nyɩmaa gbʋyilo -gʋ ladɩ, nɩɩ, we -dɩ -Lagɔɔ ’tɩtɛ -gʋ la.

-Lagɔɔ gbʋyilo

⁶ ’Ɩn -zugba -Lagɔnyɩma dolua ’yligwela, ’ma -amɩa slolua gbʋyilo. Nɩɩ, wee gbʋyilo -mɩnɩ ’nɩ bhla -mɩnɩɩ gbʋyilo, ’ɩn bhla -mɩnɩɩ ’wlulapɩlɩnya ’kadɩ -wa ’kaa labhʋ, we ’nɩ ’ya -maa gbʋyilo. ⁷ -Lagɔɔ gbʋyilo mɩa zizeda, ’ɩn -we mɩa zizeda -bhlokpadɛ nyɩma kwɛɛ, ’mʋ -a slolua. -Lagɔ ka -bha we -sa pepe, -amɩaa ’ŋnɩɩ ’ylimanɩee ’gbʋ, ’bhie, ɔ yia dʋdʋ lala.

⁸ Dʋdʋ nɩɩ ’wlulapɩlɩnya ’kadɩɩ ’yabhlogbɔɔ ’nɩ wee gbʋyilo -mɩnɩ yibheli. We -ka nɩɩ, wa ka yaa we yibheli, wa ’na ’ka ’ŋnɩmnɩee -Kanyɔ ’kadʋ su -gʋ lakʋlʋ. ⁹ Nɩɩ, -we mɩa -Lagɔsɛbhɛ ’wʋ cɛlɩda mʋ nɩ:

«-We ’yli ’nɩa -slɔ -yɔyɩ,

-we yukwli ’nɩa -slɔ ’nʋ,

-we nyɩmɛ yabhlogbɔɔ ’nɩa -slɔ ’wlukʋʋn lapʋpalɩ,

’mʋ -Lagɔ mnazɩa la -wa ’yɩbhaa ɔ,

wa -nʋ nya.»

¹⁰ Nɩɩ, -Lagɔɔ gbʋ mɩa zizeda, -amɩa ɔ -slolua we ’klʋ ɔ Zuzu nya. -Lagɔɔ Zuzu -yi gbʋ weee, ’dɛbhie -Lagɔɔ zizegbʋ -we -tɔa ’wʋ, ɔ -yi we. ¹¹ Nɩɩ, nyɩmɛɛ -gbɛ, ɔ dlɩ -bhlogbɔɔ -yia ɔ ’wlukʋʋn lapʋpalɩ gbʋ, we ’nɩ mʋʋ? ’Sa -bhloo ’dɛ -Lagɔɔ Zuzu -bhlogbɔɔ -yia -Lagɔɔ ’wlukʋʋn lapʋpalɩ gbʋ. ¹² Nɩɩ, we -ka -amɩa, -amɩa ’nɩ dʋdʋgʋ -nyɩmaa zuzu ’yɩ, nɩɩ, Zuzu bhʋa -Lagɔɔ -gbɛ, ’mʋ -a ’yɩa. ’Ɩn wlawlalu -we -Lagɔ ’nyɛa -aɩn bhe, -a ’ka we yibheli.

¹³ ’Ɩn -a -ka we gbʋ -gbada -mɩ, -a’a gba we dʋdʋgʋ -nyɩmaa gbʋyiloo gbʋslolu sɔlʋ. Nɩɩ, -Lagɔɔ Zuzuu gbʋslolu sɔlʋ -a gbaa we. Sanɛɛ ’sa -a gbaa -Lagɔɔ gbʋzɔnʋ gbʋnyaa ’ji -wa kaa -Lagɔɔ Zuzu ’wʋ -yla. ¹⁴ Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ ’nɩa -Lagɔɔ Zuzu ’wʋ -ka, ɔ ’nɩ mneni ɔ ’ka gbʋzɔnʋ -gbʋnya bhʋa ɔɔ Zuzuu -gbɛɛ gbʋ -yɔŋwnu. -Sabhɛ -bha -gbʋ we -mɩa ɔnʋʋ -gbɛ. Ɔ ’nɩ mneni ɔ ’ka we ’wʋlanʋ, nɩɩ, Zuzu ’Pʋpaa ’dɛbhlogbɔɔ nya wa mnenia wa ’ka wee -li ’wʋsɩsalɩ. ¹⁵ Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ kaa -Lagɔɔ Zuzu ’wʋ, mɔ sɩsalɩa -lu weee ’wʋ. ’Ɩn ɔ dɛ mɩa, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ ’nɩ mneni ɔ ’ka ɔ gbʋ ’wludɩ. ¹⁶ We mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ ’wʋɛ:

«Nyɔɔ -yi Jejitapɛɛ ’wlukʋʋn lapʋpalɩgbʋa?

Nyɔɔ ’ka ɔ gbʋ -slolua?»

’Ɩn -amɩa mɩa, -a -yɔ Klisɩ ’sɔɔ ’wlukʋʋn lapʋpalɩgbʋ -bhlo.

-We -Lagɔɔ lubhonʋnya ’kaa lɛnʋ

¹ Nanʋʋ -gbɛ, bheliaɩn, ɩn ’nɩ zlɩmɛ mneni ɩn ’ka aɩn -yla gbʋ gba, nɛɛ nyɩma ka -Lagɔɔ Zuzu ’wʋ, ma -yla na gba gbʋ. Nɩɩ, dʋdʋgʋ -nyɩmaa gbʋʋ -yla -gba sɔlʋ ɩn gbaa we aɩn -yla. ’Ɩn ɩn ’kaa we aɩn -yla gba -wa mɩa ’nyɛnyɛyua nya dlɩ -zʋda Klisɩ ’wʋ, ’ma ɩn -tɔlʋa aɩn. ² Nɩɩ, we ’gbʋ, ɩn yia aɩn nyɩtɩnyu ’nyɛ, ’ɩn ɩn ’nɩa aɩn lililu ’tɩtɛ ’nyɛ. A ’nɩ mneni a ’ka we li, ’ɩn -zɛɛn -bhlokpadɛ a ’nɩ we lilie mneni. ³ -We ka gbʋ -wa, a mɩ -slɔ yɩcɛ ’wʋ. Da zenyi -yɔ -yɔmɩmnɩe mɩa da aɩn nyɩdɩ, mʋ’ʋ -slolu nɩɩ, yɩcɛ ’wʋ a mɩaa? ’Ɩn dʋdʋgʋ -nyɩma ’bhisa a mɩa nɔdaa? ⁴ Nɩɩ, amɩaa ’yabhlo -ka gbaɛ: «Pɔlʋʋ -nʋ ɩn -mɩa,» ’ɩn -gʋdʋ -ka gba: «Apolɔsʋʋ -nʋ ɩn -mɩa», -zugba dʋdʋgʋ -nyɩmaa lɛnʋgbʋ a ’nɩ -bhadɛ lɛnʋda -mɩɩ?

⁵ Nɩɩ, nyɔɔ Apolɔsʋ -mɩa? ’Ɩn nyɔɔ Pɔlʋ -mɩa? -Lagɔɔ lubhonʋnya -kpʋa, -wa ka ’gbʋ a yia -Lagɔgbʋ dlɩ -gʋ zʋ, ’ma -a -mɩa. Da -aɩn glaa -ɔ -ka -mɩ, lubho Nyɩmaa -Kanyɔ ’nyɛa ɔ, ’mʋ ɔ nʋa. ⁶ -Amɩ faa su, Apolɔsʋ slua we ’nyu -yɔ, ’ɩn -Lagɔ minia we. ⁷ Nɩɩ, -ɔ faa su, ’ɩn -ɔ slua we ’nyu -yɔ, -maa ’nɩ -lu yabhlogbɔɔ nya -mɩ. -Lagɔ, -ɔ minia we, mɔ -zia -bha ’wʋ. ⁸ -Ɔ faa su, ’ɩn -ɔ slua we ’nyu -yɔ, wa ’dɛ ’sɔ mneni ’wʋ. -Ɔ -ka -mɩ, -mɔɔ ’dɛɛ lubhonʋ sɔlʋ -Lagɔ yia -mɔɔ ’pɛnɩa. ⁹ Nɩɩ, -a -yɔ -Lagɔ sɔ nʋa lubho dabʋdʋ.

Amɩa mɩ -Lagɔɔ kpaa nya, ’ɩn a mɩ ’yaa ɔ -budu ɔ mɩa ’sʋbhada nya. ¹⁰ Nɩɩ, lubho -Lagɔ ’nyɛa ’mɩ, ɔ ’nanɩ nya, we sɔlʋ ɩn ’paa da -buduu gwe glu, -budusʋbhanyɔ -yia gbʋ ’bhisa. -Slɛɛn, nyɩmɛ -putu dɩa we -gʋ la. ’Ɩn -ɔ -ka -mɩ, ɔ zʋ ɔ ’dɛ ’yliyɔ, sa ɔ dɩa we -gʋ laa ’gbʋ. ¹¹ Nɩɩ, -buduu gwe mɩ glu ’cɩn, mʋ -wa -Zezu Klisɩ. ’Ɩn nyɩmɛ yabhlogbɔɔ ’nɩ mneni ɔ ’ka we gwe -putu glu palɩ.

¹² Nɩɩ, nyɔɔo nyɔɔ -ka wee -budu -gʋ ladɩ -can nya, ’gwɛzi nya, tʋkpa -zɔnʋ nya, su nya, yɛyɛ -petu -yɔ ’bʋɛ nya nɩ, ¹³ nɩɩ, -ɔ -ka -mɩ -mɔɔ nʋnʋ -lubho yia zlɩ ’klʋ ’tlaa, -Lagɔɔ nyɩmaa -yɔgbʋʋ ’wʋbhu zlɩ. Nɩɩ, wee ylɩ yia we ’dɛ -slolua -kosu ’bhisa, -ɔ -ka -mɩ we ’ka -mɔɔ lubho layla, ’ɩn -we -ka -mɩ, we ’ka we -slolu. ¹⁴ ’Ɩn nyɔɔ -ka -buduu gwe -gʋ -budu ’sʋbha we ’nɩ ’sɔkɔ -kosu ’yu, we ’pɛnɩgwɛzi ɔ yɩa. ¹⁵ Nyɩmɛ -ɔ ka lubho -ka si, ɔ ’nɩ ’pɛnɩe -ka. Ɔ ’dɛ mɩa, gbʋ ’wʋ ɔ yia ’bhʋa, nɛɛ nyɩmɛ -ɔ -dɩ -kosu ’kadʋ kwɛɛ.

¹⁶ A ’nɩ we ’ji -yi nɩɩ, -Lagɔɔ -budu a -mɩaa? ’Ɩn -Lagɔɔ Zuzu -dɩlɩ aɩn ’wʋ laa? ¹⁷ Nɩɩ, nyɔɔ -ka -Lagɔɔ -budu lasa, -Lagɔ saa ɔ la. Nɩɩ, -Lagɔɔ -budu mɩ -mɔwlʋda, ’ɩn ’mʋ a -mɩa.

¹⁸ Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ ’na nʋnʋ ɔ ’dɛ -dawli ’wʋ -nɩ. Aɩn glaa nyɔɔ -ka gba ɔ -yi gbʋ dʋdʋ -mɩnɩ -gʋ, ɔ -zɛ tutujɛnyɔ, ’bhie, ɔ ’ka gbʋyilonyɔ tɩklɩɩ -zɛ. ¹⁹ Nɩɩ, dʋdʋgʋ -nyɩmaa gbʋyilo mɩa, -sabhɛ -wa -Lagɔ ’yliya ’wʋ. Nɩɩ, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ ’wʋɛ:

«-Lagɔ kpaa gbʋyilonya wa ’dɛɛ -dawli wɛlɩ -yɔ.»

²⁰ -Lagɔsɛbhɛ nɛɛ ’yaɛ:

«Jejitapɛ -yi gbʋyilonyaa ’wlukʋʋn lapʋpalɩgbʋ.

Ɔ -yi we ’ji nɩɩ, we ’nɩ -lu ’wʋkʋ.»

²¹ We ’gbʋ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ ’na ’ylimanɩ ɔ ’dɛ nyɩmɛ ’wʋ -nɩ. Nɩɩ, -lu weee mɩ amɩaa -nʋ nya: ²² -de Pɔlʋʋ, -de Apolɔsʋʋ, -de *Sefasɩɩ, -de dʋdʋgʋʋ, -de ’yliyɔgagɩee, -de tlɩtlɩee, we -ka dɛslɛɛnoo, we -ka cɩcɩoo, we ’dɛ weee mɩ amɩaa -nʋ nya, ²³ ’ɩn amɩa, amɩa mɩ Klisɩɩ -nʋ nya, ’ɩn Klisɩ mɩa -Lagɔɔ -nʋ nya.

Klisɩɩ tietienya -a -mɩa

¹ Nɩɩ, a ’bhu -aɩn ’wʋ Klisɩɩ lubhonʋnya nya, ’ɩn a ’bhu -aɩn ’wʋ -Lagɔɔ zizelii ’yliyɔzʋnya nya. ² -We weee wa ’yɩbhaa -lii ’yliyɔzʋnya daa, mʋ -wa nɩɩ, wa ylɩ wa lubhonʋnya tɩklɩɩ nya. ³ We -ka nɩɩ, a ’ka na -yɔgbʋ ’wʋbhuoo, ’ɩn dʋdʋgʋʋ gbʋwʋbhunya ’ka na -yɔgbʋ ’wʋbhuoo, nanʋʋ -gbɛ -mʋʋ ’nɩ gbʋ, ’ɩn na ’dɛ’ɛ ’bhu na ’dɛɛ -yɔgbʋ ’wʋ. ⁴ Nɩɩ, na dlɩ’ɩ dɩ ’mɩ gbʋ yabhlogbɔɔ ’wlu, ’ɩn -mʋʋ’ʋ gba nɩɩ, ɩn mɩ tɩklɩɩ. -Ɔ ’kaa na -yɔgbʋ ’wʋbhu, mɔ -wa Nyɩmaa -Kanyɔ. ⁵ We ’gbʋ, a ’na ’bhulu nyɩmɛɛ -yɔgbʋ ’wʋ -nɩ, -zugba we bhla ’nɩ -slɔ nyni. A wʋ Nyɩmaa -Kanyɔ ’ka yi. -Lu -we -ka zizeda -mɩ nikpise ’wʋ, mɔ yia we zlɩ ’klʋ wlelia. Mɔ yia nyɩmɛɛ dlɩzɔgbʋ mɩa zizeda ’bhlesaa. ’Ɩn -ɔ -ka -mɩ, -Lagɔ kwalɩa -mɔɔ ’ŋnɩ -mɔɔ lɛnʋgbʋʋ sɔlʋ.

⁶ Bheliaɩn, ɩn -ka gbʋ -mɩnɩ gba Apolɔsʋ -yɔ na ’dɛɛ da nɩ, ɩn ’ka aɩn gbʋ -sloluu gbʋ -wa. Ɩn ’yɩbha a -ka we ’wlukʋʋn lapʋpalɩda -mɩ nɩ, a yibheli gbʋzɔnʋ -gbʋ -mɩnɩɩ ’ji: «’Ɩn a ’na zili -we mɩa -Lagɔsɛbhɛ ’wʋ cɛlɩda -gʋ -nɩ.» A ’na ’ylimanɩ amɩaa ’dɛ we ’wʋ -nɩ. ’Ɩn a ’na falɩ nyɩmɛ ɔ -libheyi ŋwɛɛ la -nɩ. ⁷ Nɩɩ, -mɩ, nyɔɔ -zili -mɩ -na -lima ’wʋa? -We weee -ɩn kaa, -Lagɔ ’nɩ -mɩ we ’nyɛɛ? ’Ɩn we -ka ’sa -mɩ, lɛɛ -lu ka ’gbʋ -na ylimanɩ -na ’dɛ, -lu -we -ɩn kaaa ’gbʋ, nɛɛ ɔ ’nɩ -mɩ we ’nyɛa?

⁸ Nɩɩ, -we weee a ’yɩbhaa, a ka ’cɩn we! A mɩ ’cɩn ’ŋnɩmnɩda! A ka nyɩmaa ’wlulapɩlɩnya -zɛ, ’ɩn -amɩa ’nɩ we nya -mɩ! -Aa! Ɩn ’yɩbha a -zɛ nyɩmaa ’wlulapɩlɩnya ’piɛɩn, ’ɩn -amɩa -yɔ aɩn ’sɔ ’ka ’ya nyɩma ’wlulapɩlɩ. ⁹ Nɩɩ, we ’wlʋ sa ’mɩ dlɩɩ, -amɩa -Zezuu tietienya, -Lagɔ ka -aɩn lʋganya ’wʋnʋ: -a ’wlʋ sa nyɩma -wa wa ’ka ’bha -zejila ’wʋ. Ɔ ka -aɩn wla ylaylalu nya dʋdʋ -kpabhie -yla, we -yɔ ’anzɩ -yɔ nyɩma -yla.

¹⁰ Nɩɩ, -amɩa mɩ -sabhɛbhanya nya Klisɩɩ ’gbʋ, ’ɩn amɩa mɩa gbʋyilonya nya Klisɩ ’wʋ! -Amɩa yɔlʋ ’wʋ, ’ɩn amɩa ’tɛla, amɩa wa zʋa ’nʋŋwɛ bhabha, ’ɩn wa tlilia -amɩa ’ylila! ¹¹ Nɩɩ, dɛslɛɛn -bhlokpadɛ, -a mɩ sɩada ŋwɔ -yɔ ’nyumatʋ kwɛɛ, -a ’nɩ ’wʋplanaa -ka, bhɩtɩ wa bhɩtɩa -aɩn, ’ɩn -a ’nɩ ladɩda -kli -ka, -a mnɩ mɔ -a yi mɔ. ¹² Nɩɩ, -amɩaa ’dɛɛ sɔ nya -a nʋa lubho ’tɩtɛ. Wa -ka -aɩn vɛlɩ, ’nyu -a ŋwnaa wa la, wa -ka -aɩn ’klɩyɩe ’wʋpalɩda -mɩ, ’wlu -a dɩa we zɔ la. ¹³ Nɩɩ, wa -ka -aɩn -nyumɔda -mɩoo, wɛlɩ -zɔnʋ nya -a palɩa we ’bɩgʋ. Da bhla -mɩnɩ nya -bhloo ’dɛ, dʋdʋ -gʋʋ kalɩkɔ ’bhisa wa yɩa -aɩn, pʋɩnkalu -we nyɩma saa kwnɛɛ ’bhisa wa yɩa -aɩn.

¹⁴ We ’nɩ amɩa zʋbhalɩee ’gbʋ na cɛlɩ da aɩn ’sɛbhɛ nɩ ’wʋ. Nɩɩ, ’dɩ na zʋa aɩn na dlɩɩ da yua ’bhisa. ¹⁵ Nɩɩ, amɩaa ’dɛ yi -sloluslolunya ’wlu glʋ ’sɔ ’wlu kugbua ’yɩ Klisɩ ’wʋoo, amɩaa dide -bhlogbɔɔ. Nɩɩ, -amɩ gwalɩa aɩn -Zezu Klisɩ ’wʋ, amɩaa -Lagɔgbʋʋ -yla gbagbɩe nya.

¹⁶ Nɩɩ, amɩa na bhubhoea, a ’tideli ’mɩ. ¹⁷ Nɩɩ, we ’gbʋ, na tiea amɩaa -gbɛ Timotee, -ɔ -wa na dʋma -yu -Lagɔ ’wʋ, ’ɩn -ɔ kpaa -Lagɔgbʋ -kli. Sa na nɔa -Zezu Klisɩ ’wʋ, ’ɩn na slolua we da weee leglizɩ weee ’wʋ, ɔ ’ka aɩn ligbe we nya.

¹⁸ Nɩɩ, aɩn glaa nyɩma tɔlʋa ka we dlɩ zɔ lapʋpalɩ nɩɩ, ɩn ’nɩa amɩaa -gbɛ lʋyia yi, we ’gbʋ, wa yia wa ’dɛ ’ylimanɩ. ¹⁹ Nɩɩ, Jejitapɛ -ka ŋwnu, daylɩ na mnɩa amɩaa -gbɛ. We ’nɩ ’dɛɛ ’ylimanɩ nyaa ŋwɛɛ wɛlɩɩ ’dɛkpʋaa ’nʋnʋee gbʋ, nɩɩ, -we wa mnenia lɛnʋe, ɩn ’ka we ’tɩtɛ -yɔyɩɩ gbʋ -wa. ²⁰ Nɩɩ, *-Lagɔɔ nyɩmaa ’wlulapɩlɩe mɩa, we ’nɩ ŋwɛɛ wɛlɩ wʋ, ’tɩtɛ ’wʋ we mɩa. ²¹ Lɛɛ -lu a ’yɩbha? Ɩn -yɔ -pnɩ yi amɩaa -gbɛ yaayɩɩ, ɩn -yɔ zɛkalɩdlɩ -yɔ dlɩ -dlɔɔ yii?

Gbʋnyuu lɛnʋe leglizɩ ’wʋ

¹ -We wa gbaa amɩaa daa, da weee -a nʋa we, mʋ -wa nɩɩ, mʋtnɩgbʋ mɩ aɩn nyɩdɩ. Wee ’sasʋkpa -mʋtnɩgbʋ -mɩnɩ ’dɛgbolu ’nɩ nyɩma ’nɩa -Lagɔ -yi nyɩdɩ -mɩ. Wa nɛɛ nɩɩ, aɩn glaa ’yabhlo -yɔ ɔ didee ’ŋwnɔ dɩa -budu ’wʋ. ² ’Ɩn a mɩ ’ya -bhlokpadɛ amɩaa ’dɛ ’ylimanɩda, ’ɩn a’a nʋ nɛɛ gu ’wlʋ aɩn ’wʋ. ’Ɩn -ɔ nʋa ’sasʋkpa gbʋ lɛ a mneni a ’ka yaa ɔ vu amɩaa ’dɛ glaa. ³ We -ka -amɩ, na ’dɛbhie -gbolu ’nɩa dɛ aɩn glaa -mɩ nɩ, na zuzu -yɔ aɩn ’sɔ mɩ. ’Ɩn ɩn ka nyɩmɛ -ɔ nʋa ’sasʋkpa -gbʋnyuu lɛɛ -yɔgbʋ ’wʋbhu pepe, Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezuu ’ŋnɩ nya, nɛɛ glaa ɩn mɩ aɩn. ⁴ Nɩɩ, da a -ka ’wlugbeli, na zuzu -yɔ aɩn -ka -mɩ, ’ɩn -amɩaa -Kanyɔ -Zezuu ’tɩtɛ -ka -aɩn nyɩdɩ lasibhli, ⁵ ’sasʋkpa -nyɩmɛ mɩa, a -salɩ ɔ *-Saatan suwʋla, ’ɩn ɔ gbʋnyuuu lɛnʋ ku ’ka labhʋ. ’Ɩn Nyɩmaa -Kanyɔɔ yiyizlɩ ɔ ’dɛ ’ka gbʋ ’wʋbhʋ.

⁶ Nɩɩ, -we -yɔ a ’kaa amɩaa ’dɛ ’ylimanɩ, we ’nɩ -mɩ! Amɩaa ’dɛ -yi we ’ji nɩɩ, «*Gɔɔ -sɛlɛ ylɩlɩa ’flooo ’pue weee». ⁷ Nɩɩ, a -wɔlʋ amɩaa ’dɛ -yɔ, ’ɩn a -sa gɔɔ ’cɩn amɩaa ’dɛ nyɩdɩ, ’ɩn ’flooo ’pue lolu ’nɩa gɔɔ -yɔ -ka, a ’ka we -zɛ. A mɩ ’cɩn we nya gbʋzɔnʋ sa, nɩɩ, Klisɩ ka ɔ ’dɛ wla -amɩaa *’Wʋzɩtɩylɩɩ ’fɛtɩ -gʋ -bhlabhlɛ nya, ’ɩn wa yia ɔ ’bha.

⁸ Nɩɩ, -a -sa -amɩaa ’fɛtɩ, -a ’na -salɩ we ’floo kaa gɔɔ ’cɩn -yɔ nya -nɩ, gbʋnyuu -yɔ nʋkplɛɛ ’ylinyunoo gɔɔ -nɩ. Nɩɩ, we -zɛ ’floo ’nɩa gɔɔ -yɔ -ka, -we -wa -mɔwlʋwlʋe -yɔ gbʋzɔnʋʋ ’floo.

⁹ Nɩɩ, ’sɛbhɛ -we ka ’bɩgʋ -sɛbhɛ na paa da aɩn yoo, ɩn nɛɛ aɩn -yla we ’wʋɛ, nyɩma -wa nʋa mʋtnɩgbʋ lɛ, a ’na nynini wa ’wʋla -nɩ. ¹⁰ Nɩɩ, ɩn ’nɩ aɩn -yla gba, dʋdʋgʋ -nyɩma weee -wa -wa mʋtnɩgbʋʋ lɛnʋnya, lɛklɩcɩan, ’wienya -yɔ yoyolagɔɔ bʋbɔnya, a ’na nynini wa -yɔla -nɩ. We -ka nɩɩ, a ’na ’ka wa -yɔlanyni, -zugba dʋdʋgʋ a yia ’bhʋa! ¹¹ Ɩn ’yɩbha ɩn ’ka aɩn -yla gbaɛ, nyɩmɛ -ɔ laa ɔ ’dɛ -Lagɔnyɩmɛ, ’ɩn ɔ nʋa mʋtnɩgbʋ lɛ, ɔ kaa lɛklɩ, ɔ bʋbɔa yoyolagɔ, ɔ vɛlɩa nyɩma, ɔ bhalɩa ɔ ’dɛ nʋ, ’ɩn ɔ ylia ’wie, a -yɔ -mɔɔ ’sasʋkpa -nyɩmɛ ’na lili ’sukwe -bhlo -nɩ.

¹² ’Lee -wa ’nɩa -Lagɔnyɩma nya -mɩ, -amɩ ’kaa wa -yɔgbʋ ’wʋbhu yɩ? -Lagɔ yia wa -yɔgbʋ ’wʋbhua. ’Ɩn amɩa, amɩa ’nɩ mneni a ’ka -Lagɔnyɩmaa -yɔgbʋ ’wʋbhuu? Nɩɩ, -Lagɔsɛbhɛ gbaaɛ:

«A vu nʋkplɛɛ ’ylinyunonya amɩaa ’dɛ nyɩdɩ.»

-Lagɔnyɩmaa -yɔgbʋ ’wʋbhubhue wa ’dɛkpʋa nyɩdɩ

¹ ’Ɩn lɛɛ ka ’gbʋ amɩaa ’yabhlo -yɔ ɔ -Lagɔbheli yabhlo -ka gbʋ ’yɩ, ’ɩn ɔ kwa we gbʋwʋbhunya ’nɩa tɩklɩɩ -mɩ -Lagɔ ’yu -maa -gbɛa? ’Ɩn ɔ’ɔ kwa we -Lagɔnyɩmaa -gbɛa? ² A ’nɩ we ’ji -yi nɩɩ, -Lagɔnyɩma yia dʋdʋgʋ -nyɩmaa -yɔgbʋ ’wʋbhuaa? ’Ɩn we -ka nɩɩ, amɩa yi dʋdʋgʋ -nyɩmaa -yɔgbʋ ’wʋbhua, a ’nɩ mneni a ’ka gbʋ yua -sɛ -sɛ ’wʋbhuu? ³ A ’nɩ we ’ji -yi nɩɩ, -amɩa yia ’anzɩnyaa -yɔgbʋ ’wʋbhuaa? Sa we mɩ, ’ɩn a ’nɩ mneni a ’ka dʋdʋ -mɩnɩɩ -gʋ gbʋ ’wʋbhua? ⁴ ’Ɩn amɩa -ka sanɛɛ -sʋkpa gbʋ nyɩdɩ -ka, a bhua we ’wʋ, ’ɩn a kwaa we dʋdʋgʋ -nyɩmaa gbʋwʋbhunya ’yu, -wa leglizɩ’ɩ laa nyɩma! ⁵ ’Ɩn, -we na gbaa da, amɩaa ’dɛɛ zʋ -wa. Gbʋyilonyɔ yabhloo -kpʋa ’nɩ aɩn nyɩdɩ -mɩ, ’ɩn -mɔɔ ’ka amɩaa -yɔgbʋ ’wʋbhuu? ⁶ Nɩɩ, sa bhelia -bhelia kɩklalɩ dʋdʋgʋ -nyɩma ’nɩa -Lagɔ -yii gbʋwʋbhunya ’yua?

⁷ Gbʋzɔnʋ -wa, a ’dɛkpʋa -ka ’kɩklalɩda -mɩ, mʋ slolua nɩɩ, a ka bhli tɔɔ tɔɔ. Lɛɛ -lu ka ’gbʋ a’a ’tide amɩaa ’dɛ ’yi, wa’a dɩ aɩn gbʋ ’wlu, ’ɩn wa’a li aɩn ’wlua? ⁸ Nɩɩ, amɩa dɩa nyɩma gbʋ ’wlu, ’ɩn amɩa lia nyɩma ’wlu, ’ɩn amɩaa -Lagɔbhelia -yla a nʋa we lɛ!

⁹ A ’nɩ we ’ji -yi nɩɩ, -wa nʋa gbʋnyuu lɛ, wa ’na ’ka ’bɩ ’yɩ -Lagɔɔ nyɩmaa ’wlulapɩlɩe zɔɔ? A ’na nʋnʋ amɩaa ’dɛ -dawli gbʋnya -mɩnɩ ’wʋ -nɩ: mʋtnɩ -lɛnʋnya, yoyolagɔɔ bʋbɔnya, nyɩma -putuu -budu ’wʋdɩnya, nʋkpasia -wa -yɔ nʋkpasia dɩ -budu ’wʋ, ¹⁰ ’wienya, lɛklɩcɩan, -wa bhalɩa wa ’dɛ nʋ, -wa vɛlɩa nyɩma, -wa bhua nyɩmaa -lu ’wʋ -gla nya, -maa ’na ’ka ’bɩ ’yɩ -Lagɔɔ nyɩmaa ’wlulapɩlɩe zɔ. ¹¹ Nɩɩ, sanɛɛ amɩaa lʋ -nyɩma tɔlʋa mɩa zlɩmɛ. ’Ɩn -Lagɔ ka aɩn -yɔwɔlʋ, ɔ ka -bha aɩn -sa ɔ -nʋ nya, ’ɩn ɔ yia aɩn nyɩma tɩklɩɩ -zɛlɩ, Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩɩ ’ŋnɩ nya, -amɩaa -Lagɔɔ Zuzuu sɔlʋ.

A ’ylimanɩ -Lagɔɔ ’ŋnɩ amɩaa -gʋ ku nya

¹² Aɩn nyɩdɩ, tɔlʋa nɛɛ: «-Lu weee lɛnʋ se mɩ ’mɩ -yla.» Cɩɩn, ’ɩn -lu weee lɛnʋe ’nɩ ’sa ’ylinanɩ. ’Ɩn ɩn mneni ɩn ’ka gbaɛ: «-Lu weee lɛnʋ se mɩ ’mɩ -yla», ’ɩn ɩn ’nɩ mneni ɩn ’ka na ’dɛ ’yitide, ’ɩn ɩn ’ka -lu -gʋdʋʋ gaylo -zɛ. ¹³ A nɛɛ ’yaɛ: «Lililu mɩ nʋkplaa -nʋ nya, ’ɩn nʋkpla mɩa lililuu -nʋ nya.» Gbʋzɔnʋ -wa, ’ɩn -zugba la -Lagɔ yia we -saa -bhlo -bhlo. Nɩɩ, wa ’nɩ nyɩmɛɛ ku lɛnʋ mʋtnɩɩ ’gbʋ: we mɩ Jejitapɛɛ -nʋ nya, ’ɩn Jejitapɛ mɩa kuu -nʋ nya.

¹⁴ -Lagɔ ’bhua Nyɩmaa -Kanyɔ ’wʋ tlɩtlɩe lʋ, ’ɩn mɔ yi ’yaa -amɩa ’wʋbhua tlɩtlɩe lʋ ɔ ’tɩtɛ nya.

¹⁵ A ’nɩ we ’ji -yi nɩɩ, amɩaa ku -kpabhie mɩ Klisɩɩ kuu ’lali nyaa? ’Ɩn ɩn mneni ɩn ’ka Klisɩɩ kuu kibhe ’wʋbhu, ’ɩn ɩn ’ka we ’naabɩzɩŋwnɔɔ kuu kibhe ’wʋnʋʋ? -Ɩnnya! ¹⁶ Nɩɩ, -ɔ -yɔ ’naabɩzɩŋwnɔ -ka -mɩ, ku -bhlogbɔɔ wa ’dɛ ’sɔ zɛa, a ’nɩ we ’ji -yii? Nɩɩ, -Lagɔsɛbhɛ nɛɛ:

«Nyɩmɛ -bhlogbɔɔ wa ’dɛsɔbhie yia -zɛa.»

¹⁷ ’Ɩn -ɔ -yɔ Jejitapɛ -ka ’wʋsuslo dlɩ zɔ, nyɩmɛ yabhlo ɔ -yɔ ɔ zɛa.

¹⁸ Nɩɩ, a -gwa mʋtnɩgbʋ kwɛɛ! Gbʋnyuu -putu weee nyɩmɛ nʋa lɛ, we’e pla ɔ ku zɔ. Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ nʋa mʋtnɩgbʋ lɛ, ɔ ’dɛɛ ku -yla ɔ nʋa gbʋnyuu lɛ. ¹⁹ Zuzu ’Pʋpa -Lagɔ ’nyɛa aɩn, -we mɩa aɩn ’wʋ, a ’nɩ we ’ji -yi nɩɩ, amɩaa ku mɩ we -budu nyaa? ’Ɩn a ’nɩ amɩaa ’dɛɛ -nʋ nya -mɩɩ? ²⁰ Nɩɩ, -Lagɔ ka aɩn ’wʋzɩtɩ -valɛ ’kadʋ nya. We ’gbʋ, a ’ylimanɩ ɔ ’ŋnɩ amɩaa ku zɔ.

Kwʋkwalɩe gbʋ

¹ Gbʋ, -we a ’yɩbhaa ’mɩ la ’sɛbhɛ ’wʋ, we ’bɩgʋ na palɩa -slɛɛn da.

Nɩɩ, nyɩmɛ ’nɩ ’ŋwnɔ kwa we nanɩ ’yli. ² Nɩɩ, mʋtnɩgbʋʋ lɛnʋee ’gbʋ, nʋkpasu -ka ɔ ’dɛɛ ’ŋwnɔ, ’ɩn ’ŋwnɔ -ka ɔ ’dɛɛ ’lowli.

³ -We nʋkpasu nʋa lɛ ’ŋwnɔ -yla, ’ŋwnɔɔ ’lowli nʋ we ɔ ’ŋwnɔ -yla lɛ. ’Ɩn -we ’ŋwnɔ nʋa lɛ nʋkpasu -yla, ’ŋwnɔ nʋ we lɛ ɔ ’lowli -yla. ⁴ Nɩɩ, -we ’ŋwnɔ ’yɩbhaa, ɔ ’nɩ mneni ɔ ’ka we ɔ ’dɛɛ ku -yla lɛnʋ, ɔ ku mɩa, ɔ ’lowlii -nʋ -wa. ’Sa -bhloo ’dɛ, -we nʋkpasu ’yɩbhaa, ɔ ’nɩ mneni ɔ ’ka we ɔ ’dɛɛ ku -yla lɛnʋ, ɔ ku mɩa, ɔ ’ŋwnɔɔ -nʋ -wa. ⁵ Nɩɩ, ’yabhlo ’na -mueni ɔ ’dɛ ɔ -libheyi -nɩ. We -ka -Lagɔ a ’ka bhubhoe bhla yabhlo nya a bhlɩ wɛlɩ -bhlo, ’bhie, a ’ka ’sa nʋ. ’Ɩn -mʋʋ ’bɩgʋ, a yiyli -yɔ lʋ -buduu ’wʋdɩda. We ’nɩ -mʋʋʋ, a ’nɩ mneni a ’ka amɩaa ’dɛ kpa sayibheli, ’ɩn a bhlilia -Saataan laylagbʋ lʋ.

⁶ Nɩɩ, -we ɩn gbaa da aɩn -yla, amɩaa ’yoo ’nyɛnyɩee ’gbʋ ɩn yia we gba, we ’nɩ tite ɩn palɩ aɩn -yla. ⁷ Ɩn ’yɩbha nyɩma weee -mɩ nyɩfɩ nya na ’dɛ ’bhisa. ’Ɩn -ɔ -ka -mɩ, ɔ ka ɔnʋʋ -Lagɔɔ wlawlalu -we -Lagɔ ’nyɛa ɔ. Nɩɩ, ’yabhloo -nʋ mɩ we ’dɛɛ sa, ’ɩn -gʋdʋʋ -nʋ mɩa we ’dɛɛ sa.

⁸ -Wa ’nɩa -slɔ ’ŋwnɔ kwa, -wa ’nɩa -slɔ ylɩkwʋ, we -yɔ -dʋgbaŋwnɩ, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: a -ka yaa ’mɩ ’bhisa -tʋ we nanɩ ’yli. ⁹ ’Ɩn we -ka a ’nɩ mneni a ’ka amɩaa ’dɛɛ dlɩ lakpa, -zugba we nanɩ ’yli, a kwa ’ŋwnɔ, a -kwʋ ylɩ, a yi tlɩ nʋkpasu -yɔ ’ŋwnɔɔ ’tʋ nya.

¹⁰ Nyɩma -wa kwaa ’ŋwnɩ, ’ɩn -wa -kwʋa ylɩ, ɩn nɛɛ wa -ylaɛ, (we ’nɩ -amɩ gba we, Nyɩmaa -Kanyɔ gbaa we): ’ŋwnɔ ’na ’bhʋlʋ ɔ ’lowli -glo -nɩ. ¹¹ We -ka nɩɩ, ’ŋwnɔ ka ɔ ’lowli -globhʋ, ɔ ’na -kwʋlʋ ylɩ -putu -nɩ, ’ɩn we ’nɩ -mʋʋʋ, ɔ -yɔ ɔ ’lowli suslolu ’wʋ lʋ. ’Ɩn nʋkpasu, -mɔɔ ’na -salɩ ɔ ’ŋwnɔ kwnɛɛ ’tɩtɩ -nɩ.

¹² -We na gbaa nyɩma -tɔlʋa -wa kaa ’ŋwnɩ -yla mʋ nɩ, (na ’dɛ gbaa we, we ’nɩ Nyɩmaa -Kanyɔ gba we): nɩɩ, -Lagɔbheli -ɔ -ka ’ŋwnɔ -ɔ ’nɩa -Lagɔ ’wʋ -mɩ -ka, ’ɩn ɔɔ ’ŋwnɔ -ka ’yɩbha ɔ -yɔ ɔ ’ka -yɔtʋtlʋ nɩ, ɔ ’na -salɩ ɔ kwnɛɛ -nɩ.

¹³ ’Sa -bhlokpadɛ, -Lagɔŋwnɔ -ɔ -ka nʋkpasu -ɔ ’nɩa -Lagɔ ’wʋ -mɩ -ka, ’ɩn ɔɔ nʋkpasu -ka ’yɩbha ɔ -yɔ ɔ ’ka -yɔtʋtlʋ, ɔ ’na ’bhʋlʋ ɔ -glo ’tɩtɩ -nɩ. ¹⁴ Nɩɩ, nʋkpasu ’nɩa -Lagɔ ’wʋ -mɩ, ɔ cɩpa -Lagɔ -yɔ, -Lagɔŋwnɔ ɔ kwaaa ’gbʋ. ’Sa -bhloo ’dɛ, ’ŋwnɔ ’nɩa -Lagɔ ’wʋ -mɩ, ɔ cɩpa -Lagɔ -yɔ, -Lagɔbheli ɔ kwaaa ’gbʋ. We ’nɩ -mʋʋʋ, amɩaa ’yua mɩ nyɩma ’nɩa -Lagɔ ’wʋ -mɩɩ ’yua ’bhisa. ’Ɩn -zugba amɩaa ’yua cɩpa -slɛɛn -Lagɔ -yɔ.

¹⁵ Nɩɩ, -ɔ ’nɩ -Lagɔ ’wʋ -mɩ, -de ɔ -Lagɔlowlii, -de ɔ -Lagɔŋwnɔɔ, ɔ -ka gba ɔ ’ka -mɔɔ -yɔbhʋ, a ’tide ɔ ’yi ɔ ’ka we lɛnʋ. -Mʋʋ daa mɩa, we yi -Lagɔlowli -zɛoo, we yi -Lagɔŋwnɔ -zɛoo, ɔ ’nɩ ɔ -yɔlanɛda -mɩ. Nɩɩ, ’wʋtʋtʋe -dlɔɔɔ ’gbʋ -Lagɔ yia aɩn la. ¹⁶ Nɩɩ, ama -Lagɔŋwnɔ, sa a -yi we ’ji, a mneni a ’ka amaa ’lowli gbʋ ’wʋsaa? -Mɩ -Lagɔlowli, sa -ɩn -yi we ’ji, -ɩn mneni -ɩn ’ka -na ’ŋwnɔ gbʋ ’wʋsaa?

Sa a mɩa, ’ɩn -Lagɔ yia aɩn la, a -tʋ ’sa

¹⁷ We ’bhʋ -mɩnɩ -bhlogbɔɔ ’wʋ, -kwɩkwɩ Jejitapɛ ’nyɛa -mɩ, -ɩn nɔ we sɔlʋ, ’ɩn sa -ɩn mɩa, ’ɩn -Lagɔ yia -mɩ la, -ɩn -tʋ ’sa. Tite -we na slolua leglizɩ weee da weee, mʋ mɩa dɛ. ¹⁸ Nɩɩ, -ɩn -ka knɩ ’wʋ -mɩ ’bhie -Lagɔ -ka -mɩ la, -ɩn -tʋ -mʋʋ sɔlʋ, ’ɩn -ɩn ’nɩ knɩ ’wʋ -mɩ, -Lagɔ -ka -mɩ la, -ɩn ’na plalɩ knɩ -nɩ. ¹⁹ -Ɩn ’ka knɩ plaoo, -ɩn ’nɩ knɩ plaoo, -mʋʋ ’nɩ gbʋ yabhlogbɔɔ. Nɩɩ, -we nanɩa ’yli, mʋ -wa nɩɩ, -ɩn zʋ -Lagɔɔ titee ’nʋŋwɛ. ²⁰ We -mɩ nɩɩ, -ɔ -ka -mɩ, sa ɔ mɩa ’bhie -Lagɔ yia ɔ la, ɔ -tʋ we sɔlʋ. ²¹ -Lagɔ ’kaa -mɩ la -ɩn mɩ gaylo nyaa? -Ɩn ’na sumanɩ dlɩ -mʋʋ ’gbʋ -nɩ. We -ka nɩɩ, -ɩn mneni -ɩn ’ka gaylo -flii ’tla, -ɩn nʋ we lɛ. ²² Nɩɩ, gaylo -ɔ Nyɩmaa -Kanyɔ laa, ɔ mɩ nyɩmɛ -ɔ Nyɩmaa -Kanyɔ zɩtɩa ’wʋ nya. ’Sa -bhloo ’dɛ nyɩmɛ -ɔ mɩa ɔ ’dɛ -yla Nyɩmaa -Kanyɔ laa, -mɔɔ mɩa Klisɩɩ gaylo nya. ²³ Nɩɩ, -valɛ ’kadʋ nya -Lagɔ zɩtɩa aɩn ’wʋ. A ’na -zɛlɩ nyɩmaa galɩ -nɩ. ²⁴ Bheliaɩn, -ɔ -ka -mɩ sa ɔ mɩa, ’ɩn -Lagɔ yia ɔ la, ɔ -tʋ we sɔlʋ -Lagɔ ’yu.

-Wa ’nɩa ’ŋwnɩ -yɔ ’lowlia -kaa gbʋ

²⁵ Nɩɩ, -wa ’nɩa -slɔ ’ŋwnɩ -yɔ ’lowlia -ka, Nyɩmaa -Kanyɔ ’nɩ ’mɩ -yla gbʋ yabhlogbɔɔ gba -maa daa. Nɩɩ, na ’dɛɛ ’wlukʋʋn -gbʋ na gbaa da, Nyɩmaa -Kanyɔ ka ’mɩ ɔ nyazɩdlɩ nya nyɩmɛ wa dɩa dlɩ ’wʋ -zɛlɩ. ²⁶ Nɩɩ, dɛslɛɛn bhlaa -yɔkalɩee ’gbʋ, -we na pʋpalɩa ’wlukʋʋn la mʋ nɩ: nyɩmɛ -ɔ -ka -mɩ, sa ɔ mɩa ɔ -tʋ ’sa, mʋ nanɩa ’yli. ²⁷ ’Lee -ɩn ka ’ŋwnɔɔ? -Ɩn ’na -salɩ ɔ kwnɛɛ -nɩ. -Ɩn ’nɩ ’ŋwnɔ -ka, -ɩn ’na kwalɩ ’ŋwnɔ -nɩ. ²⁸ ’Ɩn -ɩn -ka ’ŋwnɔ kwa, -ɩn ’nɩ gbʋnyuu lɛnʋ, ’ɩn ’yieslɔŋwnɔ -ka ylɩkwʋ, ɔ ’nɩ gbʋnyuu lɛnʋ. -Wa kwʋkwalɩa, sɩasɩe wa yɩa wa ’pipee ’wʋ, we ’gbʋ ɩn ’yɩbha yaa ɩn ’ka we aɩn gwevlalɩ.

²⁹ Bheliaɩn, -we ɩn ’yɩbhaa ɩn ’ka gba mʋ nɩ: nɩɩ, bhla -tʋ ’wʋ -sɛ. We ’bhʋ -zɛɛn ’wʋ, nyɩma -wa kaa ’ŋwnɩ, wa nʋ nɛɛ wa ’nɩ ’ŋwnɩ -ka. ³⁰ Nɩɩ, -wa mɩa wida, wa nʋ nɛɛ wa ’nɩ wida -mɩ, -wa mɩa ’mʋna lida, wa nʋ nɛɛ wa ’nɩ ’mʋna ’wʋ -mɩ. ’Ɩn -wa zɔa -li, wa nʋ nɛɛ -we wa zɔa, we ’nɩ wa -nʋ. ³¹ Nɩɩ, -wa mɩa zʋzɔnʋ ’yɩda dʋdʋ -mɩnɩ -gʋ, wa nʋ nɛɛ wa ’nɩ zʋzɔnʋ ’yɩda -mɩ. Nɩɩ, wee dʋdʋ -mɩnɩ, sa we mɩa dɛ, ’plɩa we yia.

³² Nɩɩ, ɩn ’nɩ ’yɩbha amɩaa dlɩ sumanɩ. -Ɔ ’nɩ ’ŋwnɔ kwa, mɔ kpaa Nyɩmaa -Kanyɔɔ gbʋ -kli, ’ɩn sa ɔ ’kaa nʋ ɔ ’ka Nyɩmaa -Kanyɔ dʋdʋnamanɩ, ’ɩn ɔ talɩa we yoo da. ³³ Nɩɩ, -ɔ -ka ’ŋwnɔ -ka, dʋdʋ -gʋʋ gbʋ -mɔɔ kpaa -kli. ’Ɩn sa ɔ ’kaa nʋ ɔ ’ka ɔ ’ŋwnɔ dʋdʋnamanɩ, ’ɩn ɔ talɩa we ’yoo da. Sanɛɛ ’sa ɔ mɩa dlilida wee gbʋ ’sɔ nyɩdɩ.

’Sa -bhloo ’dɛ ŋwnɔ ’nɩa ylɩ -mɩ -yɔ ’yieslɔŋwnɔ ’nɩa ylɩ -mɩ kpaa Nyɩmaa -Kanyɔɔ gbʋ -kli. Nɩɩ, ɔ ’yɩbha ɔ ’ka Nyɩmaa -Kanyɔɔ -nʋ nya -tʋ, ɔ kuu lɛnʋgbʋ -yɔ ɔ ’wlukʋʋn lapʋpalɩe weee ’wʋ. ’Ɩn ’ŋwnɔ -ɔ -ka ylɩ -mɩ, dʋdʋ -gʋʋ gbʋ -mɔɔ kpaa -kli, ’ɩn sa ɔ ’kaa nʋ, ɔ ’ka ɔ ’lowli dʋdʋnamanɩ, ’ɩn ɔ talɩa we ’yoo da. ³⁵ Nɩɩ, -we na gbaa da aɩn -yla, amɩaa ’dɛɛ zʋzɔnʋ gbʋ -wa, we ’nɩ amɩaa ’yoo -kʋlʋe. Ɩn ’yɩbha nɩɩ, -we mɩa tɩklɩɩ a nʋ we lɛ Nyɩmaa -Kanyɔɔ ’dɛbhlogbɔɔ -yɔlanɛnɩe nya.

³⁶ -A yla -slɔ gbʋ ’sɔ -mɩnɩ. We tɩanʋ nɩ: nɩɩ, bhoyi sɔ gbaa wa ’ka kwʋkwalɩ wa mɩa wʋda, ’ɩn nyimeslɔyuu dlɩ ’wʋnyni gbʋ -ka ɔ ŋwɛla -zili tenyii nɩ, ɔ dlɩ -ka gba nɩɩ, ɔ nʋ ɔ bhoyi -yla gbʋnyuu lɛ, -zugba wa kwʋkwalɩ, sa ɔ ’yɩbhaa. Nɩɩ, we nanɩ ’yli, ɔ ’nɩ gbʋnyuu lɛnʋ. ³⁷ ’Ɩn we -ka nyimeslɔyuu dɛ gba ɔ ’nɩa -slɔ ’ŋwnɔ kwa, we ’nɩ -gla nya, ’ɩn ɔ -ka mneni ɔ ’ka ɔ dlɩ lakpa, ɔ -ka ɔ ’dɛ nya gba ’piɛɩn nɩɩ, ɔ -yɔ ɔ bhoyi ’nɩa -budu ’wʋdɩ, gbʋzɔnʋ ɔ nʋa lɛ. ³⁸ We -ka ’sa -mɩ, -ɔ -ka ɔ bhoyi kwa, gbʋzɔnʋ ɔ nʋa lɛ. ’Ɩn -ɔ ’nɩ ’ŋwnɔ kwa, gbʋzɔnʋ -mɔɔ nʋ ’yaa lɛ bhabha.

-Dʋgbaŋwnɩɩ gbʋ

³⁹ Da ’ŋwnɔɔ ’lowli -gaa -slɔ ’yliyɔ, ɔ -tʋ ɔ -yɔ ’kɔmʋʋ. ’Ɩn we -ka nɩɩ, ɔ ’lowli ka tlɩ, -ɔ ɔɔ ’ŋwnɔ -ka ’yɩbha ɔ kwa ɔ. Nɩɩ, we -zɛ -Lagɔnyɩmɛ. ⁴⁰ Nɩɩ, nanʋʋ dlɩ zɔ, sa ɔ mɩa, ɔ -ka we sɔlʋ -tʋ, ’mʋna ’wʋ ɔ yia -tʋa. ’Ɩn -amɩ ’ya, ɩn dɩ we dlɩ ’wʋ nɩɩ, -Lagɔɔ Zuzu mɩ ’mɩ ’wʋ.

-Zila -bʋbɔnɩmɛɛ -gʋ gbʋ

¹ Nɩɩ, -a yla -slɛɛn -zila -bʋbɔnɩmɛɛ -gʋ gbʋ.

-We a gbaa, gbʋzɔnʋ -wa: «Nɩɩ, -a ’dɛ weee -yi -lu.» ’Ɩn wee -luyilo mɩa, ’dɛɛ ’ylimanɩe we palɩa nyɩmɛ. ’Ɩn zɛkɩkalɩe mɩa, mʋ ylimanɩa dlɩzʋzʋe -gʋwʋla. ² Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ -ka ɔ ’dɛ ’wlukʋʋn -dɩ, ɔ -yi -lu yabhlo, sa ɔ mnenia ɔ ’ka yaa we yibheli, ɔ ’nɩ -slɔ ’sa we -yi. ³ Nɩɩ, -ɔ -ka -Lagɔɔ zɛkalɩ, -Lagɔ -yi -mɔɔ.

⁴ ’Lee -a mneni -a ’ka -zila -bʋbɔnɩmɛ lii? -A -yi we ’ji nɩɩ, yoyolagɔnya ’nɩ -lu yabhlogbɔɔ nya -mɩ dʋdʋgʋ, ’ɩn -Lagɔ -bhlogbɔɔ.

⁵ Nɩɩ, gbʋzɔnʋ -wa, nyɩma tɔlʋa nɛɛ -lagɔnya mɩ yalɩ -yɔ -seli dʋdʋ -gʋ. ’Ɩn wa dɩ we dlɩ ’wʋ nɩɩ, -lagɔ -zu ’wʋ, ’ɩn nyɩmaa -cɩan -zu ’wʋ. ⁶ Nɩɩ, we -ka -amɩaa -nʋ, -Lagɔ -bhlogbɔɔ, mɔ -wa Dide, mɔ -laa -lu weee la, mɔ -yla -a mɩa. ’Ɩn Nyɩmaa -Kanyɔ -bhlogbɔɔ: mɔ -wa -Zezu Klisɩ. Ɔ ’gbʋ -lu weee mɩa la, ’ɩn ɔ ’gbʋ -amɩa mɩ ’yaa la.

⁷ ’Ɩn nyɩma weee ’nɩ gbʋzɔnʋ -mɩnɩ -yi. Nɩɩ, tɔlʋa ka wee yoyolagɔ -yɔlayibheli bhabhaa ’gbʋ, -slɛɛn ’ya, ’ɩn wa lia wee -zila -bʋbɔnɩmɛ, nɛɛ yoyolagɔɔ bʋbɔnɩmɛ. Wa dlɩ ’nɩ latɛ, ’ɩn wa gbaa wa ’dɛɛ daa nɩɩ, wee nɩmɛ ka wa pʋɩn -plalɩ. ⁸ ’Ɩn we ’nɩ nɩɩ, lililu ’ka -aɩn -Lagɔ -yɔlanyneni: -a ’nɩ we li -a ’na ’ka -lu yabhlogbɔɔ ’wʋbɔ, ’ɩn -a -ka we lioo, we ’na ’ka -aɩn -lu yabhlogbɔɔ ’nyɛ.

⁹ Nɩɩ, a zʋ amɩaa ’dɛ ’yliyɔ, amɩaa ’dɛ -yla -tʋtʋee lɛnʋgbʋ yi -wa ka dlɩ ’nɩa ’wʋtɛ labhlɩ. ¹⁰ Nɩɩ, -mɩ -yia gbʋzɔnʋ, we -ka nɩɩ, nyɩmɛ ka dlɩ ’nɩa ’wʋtɛ, ɔ -ka -mɩ ’yɩ lida yoyolagɔɔ bʋbɔbudu zɔ, ’lee, ɔ ’nɩa dlɩ ’tɛmanɩa yi, ’ɩn ɔ ’ka wee yoyolagɔɔ bʋbɔnɩmɛ lii? ¹¹ Nɩɩ, -na gbʋzɔnʋʋ yiloo ’gbʋ, -Lagɔbheli -ɔ ka dlɩ ’nɩa ’wʋtɛ, -ɔ ka ’gbʋ Klisɩ yia tlɩ, sanɛɛ ’sa ɔ yia ɔ ’dɛ mnɔnʋa! ¹² ’Ɩn a -ka ’sa -Lagɔbhelia gbʋnyuu ’wluo nʋ, a -ka wa dlɩ ’nɩa ’wʋtɛ lɛnʋ, -zugba Klisɩɩ ’dɛbhie -gbolu -yla a nʋa gbʋnyuu lɛ.

¹³ We ’dɛɛ ’gbʋ, wee lililu -mɩnɩ ’ka na -Lagɔbheli mnɔnʋ nɩ, -zugba ɩn ’nɩa ’maslɛɛn -zila -bʋbɔnɩmɛ lia yi, ɩn yi na bheli mnɔnʋ.

-We ka ’klʋ -Zezuu *tietienyɔ kaa, we -yɔ -we ɔ ’kaa lɛnʋ

¹ ’Lee, ɩn ’nɩ na ’dɛ -yla -mɩɩ? Ɩn ’nɩ -Zezuu tietienyɔɔ? Ɩn ’nɩ -amɩaa -Kanyɔ -Zezu ’yɩɩ? ’Ɩn Nyɩmaa -Kanyɔɔ lubho ɩn nʋa, a ’nɩ we yaa? ² We -ka nɩɩ, nyɩma tɔlʋaa -gbɛ, ɩn ’nɩ -Zezuu tietienyɔ nya -mɩ, amɩaa -gbɛ, ɩn mɩ we nya -kpɔ. Nɩɩ, a mɩ Nyɩmaa -Kanyɔ ’wʋʋ ’gbʋ, amɩaa dɛ slolua nɩɩ, ɩn mɩ Nyɩmaa -Kanyɔɔ tietienyɔ nya.

³ Nɩɩ, wa -ka ’mɩ gbʋ ’wludɩ, sa na saa na ’dɛ gbʋ ’wlu, mʋ nɩ: ⁴ ’lee, -a ’nɩ we ’klʋ -ka, -a ’ka li, ’ɩn -a ’ka ’ma -amɩaa lubhoo ’gbʋʋ? ⁵ Sa -Zezuu tietienya tɔlʋa, Nyɩmaa -Kanyɔɔ bhelia -yɔ *Sefasɩ ’bhua -Lagɔŋwnɔ ’wʋ, -amɩa ’nɩ we ’klʋ -ka, -a ’ka -Lagɔŋwnɔ ’wʋbhu, -a -yɔ ɔ ’ka mnɩɩ? ⁶ Yaayɩɩ, -amɩ -yɔ Banabasɩ -bhlo ’kaa lubho nʋ ’bhie, -a ’ka -amɩanʋʋ ’pipee ’yɩ yɩ? ⁷ ’Lee, a ka -slɔ ’nʋ nɩɩ, nyɩmɛ ka ’slʋja pla, ’ɩn ɔ yia ɔ ’dɛ ’pɛnɩ yɩ? Nyɩmɛ faa *-dlɔsu, ɔ’ɔ li we ’bhuee? ’Ɩn ’nɔɔluu zʋa yabhlo ’yliyɔzʋnyɔ’ɔ ’ma ’nɔɔluu nyɩtɩnyuu?

⁸ ’Lee, nyɩmaa lɛnʋgbʋʋ sɔlʋ -bhloo ’dɛ na gbaa gbʋ yɩ? *Moizɩɩ tite ’nɩ wee gbʋ -bhloo ’dɛ gbada -mɩɩ? ⁹ Nɩɩ, we mɩ wee tite ’wʋ cɛlɩdaɛ:

«’Bhli -ka ’mnɔ ’titlida -mɩ,

a ’na gbʋan -nɩ we ŋwɛ -nɩ.»

’Lee, ’bhlinyaa ’gbʋ -Lagɔ bhalɩa yɩ? ¹⁰ ’Lee, -amɩaa ’gbʋ ɔ yia sa wɛlɩ -mɩnɩ gba yɩ? Cɩɩn, -amɩaa ’gbʋ wee wɛlɩ mɩa cɛlɩda. Nɩɩ, -ɔ -ka ’mnɔ ’pa, ɔ dɩ we dlɩ ’wʋ nɩɩ, ɔ -nʋ ɔ yia ’yɩa. ’Ɩn -ɔ -ka ’mnɔ -dɩda -mɩ, ɔ dɩ we dlɩ ’wʋ nɩɩ, ɔ -nʋ ɔ yia ’yɩa, we ’nɩ mʋʋ? ¹¹ -A ka aɩn ’wʋ Zuzu ’Pʋpaa zʋzɔnʋnya glʋ. ’Lee, -a -ka aɩn kwɛɛ amɩaa dʋdʋgʋʋ zʋzɔnʋnya ’yɩ, gbʋ ’kadʋ mʋ yɩ? ¹² We -ka nɩɩ, nyɩma tɔlʋa ka we ’yɩyɩ klʋ aɩn -gʋ, -amɩaa nʋ we ’yɩyɩ -klʋ ’nɩ -maa -nʋ ’wʋzii?

-Amɩa ’nɩ -mʋʋ -yɔlayɩbha. Nɩɩ, gbʋ weee -a slʋlʋa ’wlu zɔ la, -mʋʋ yi ’wlʋ Klisɩɩ gbʋzɔnʋ gbʋʋ ’yoo -a kɩklalɩ. ¹³ A ’nɩ we ’ji -yi nɩɩ, -wa nʋa lubho *-Lagɔbudu ’kadʋ zɔ, -Lagɔbudu ’kadʋ zɔ wa yɩa wanʋʋ lililuu? ’Ɩn -wa nʋa -Lagɔɔ bʋbɔlʋda lubho, -Lagɔɔ bʋbɔlʋda wa’a ’yɩ wanʋʋ lililuu? ¹⁴ Nɩɩ, ’sa -bhloo ’dɛ Nyɩmaa -Kanyɔ palɩa tite, nɩɩ, -wa gbaa -Lagɔgbʋ, wa ’yɩ wanʋʋ lililu -Lagɔgbʋʋ gbagbɩe -yɔ.

¹⁵ Nɩɩ, -amɩ, -li ka ’yɩyɩ klʋ ɩn kaa, ɩn ’nɩ we ’yabhlogbɔɔ -yɔlayɩbha. ’Ɩn ɩn ’nɩa -li ka ’yɩyɩ klʋ ɩn kaaa ’gbʋ we cɛlɩ. We nanɩ ’yli ɩn ’ka tlɩ! -Mʋʋ -zi nyɩmɛ ’ka ’mɩ ’ŋnɩ ’kadʋ -mɩnɩ -gʋ -sa. ¹⁶ Nɩɩ, ɩn ’nɩa na ’dɛ ’ylimanɩ -Lagɔgbʋʋ gbagbɩe ’wʋ. -Gla -wa ɩn ’ka we gba. ’Ɩn we -ka nɩɩ, ɩn ’nɩ wee -Lagɔgbʋ gba, gbʋnyuu mɩ na -nʋ nya! ¹⁷ We -ka na dɛ -saa -bha wee lubho -mɩnɩ, -zugba ɩn mneni ɩn ’ka we ’pɛnɩe ’yɩ. Nɩɩ, -gla nya -Lagɔ dɩa ’mɩ wee lubho ’wluu ’gbʋ, bhe na nʋa we. ¹⁸ Nɩɩ, lɛɛ -lu -wa na ’pɛnɩa? -Lagɔgbʋʋ gbagbɩe bhe -wa, ’ɩn -li ka ’yɩyɩ klʋ ɩn kaa, ɩn ’kaa ’yɩ -Lagɔgbʋʋ gbagbɩe -yɔ, ɩ’ɩn ’yɩbha we -yɔla.

¹⁹ Ɩn mɩ na ’dɛ -yla, ɩn ’nɩ nyɩmɛ yabhlogbɔɔɔ gaylo. ’Ɩn ɩn yia na ’dɛ nyɩma weee gaylo ’wʋnʋ, ɩn ’ka nyɩma duun ’yɩ Klisɩɩ -nʋ nya. ²⁰ Nɩɩ, ɩn -ka Zuifʋ nyɩdɩ -mɩ, ’ɩn na nʋa na ’dɛ Zuifʋ ’bhisa, ’ɩn, ɩn ’ka wa ’yɩ Klisɩɩ -nʋ nya. Na ’dɛ’ɛ zʋ Moizɩɩ tite ’nʋŋwɛ -gla nya, ’ɩn ɩn -ka -wa zʋa we ’nʋŋwɛ nyɩdɩ -mɩ, ’ɩn na nʋa na ’dɛ wee titee ’nʋŋwɛzʋnyɔ ’bhisa, ’ɩn ɩn ’ka wa ’yɩ Klisɩɩ -nʋ nya. ²¹ ’Sa -bhloo ’dɛ, -wa ’nɩa Moizɩɩ tite -yi, ɩn -ka wa nyɩdɩ -mɩ, ’ɩn na nʋa na ’dɛ -maa ’bhisa, ’ɩn, ɩn ’ka wa ’yɩ Klisɩɩ -nʋ nya. ’Ɩn -zugba, ɩn -yi -Lagɔɔ tite, -we ka gbʋ -wa, Klisɩɩ tite na zʋ ’nʋŋwɛ. ²² Nɩɩ, -wa ka dlɩ ’nɩa ’wʋtɛ, ɩn -ka wa nyɩdɩ -mɩ, ’ɩn na nʋa na ’dɛ -ɔ ka dlɩ ’nɩa ’wʋtɛ ’bhisa, ’ɩn ɩn ’ka -maa ’yɩ. Na ’dɛ na nʋa -lu weee ’wʋ, wa ’dɛ weee -yla. ’Ɩn, ɩn ’ka tɔlʋa gbʋ ’wʋsa sɔ weee lʋ. ²³ -Lagɔgbʋʋ ’gbʋ na nʋa gbʋ weee -mɩnɩ lɛ, ’ɩn ɩn ’ka we zʋzɔnʋ ’yɩ.

²⁴ A -yi we ’ji nɩɩ, -gwagwanya weee -ka -gwaa mnɩ, -gwa wa ’dɛ weee gwaa, ’ɩn nyɩmɛ -bhlogbɔɔ bhua we ’kupʋ ’wʋ. Nɩɩ, amɩa -gwa ’ya ’sa, ’ɩn a ’ka we ’kupʋ ’wʋbhu. ²⁵ -Gwagwanya -ka -gwagwɩe ’kpɩaa yi -luu tɔlʋa wa tɩa. We ’pɛnɩe -we yia labhʋa wa ’ka we ’yɩɩ ’gbʋ, wa nʋa we lɛ. ’Ɩn ’pɛnɩe we’e ’bhʋa la, -amɩa ’ka we ’yɩɩ ’gbʋ -a nʋa we lɛ. ²⁶ We -ka -amɩ, we ’gbʋ na zʋa -gwagwɩe ’yliyɔ, ’ɩn ɩn ’ka we ’wlulapalɩda nyni. ’Ɩn, ɩn ’wlʋ -kwligʋnyɔ, ɩ’ɩn ’pa -kwli ’sa -mɔ bhe. ²⁷ Nɩɩ, na ku na palɩa ’klɩyɩe ’wʋ, ’ɩn ɩn mɩ we -kanyɔ nya. -Mʋʋ yi ’wlʋ nyɩma tɔlʋa -yla ɩn gba -Lagɔgbʋ ’bhie, -Lagɔ yi ’mɩ kwnɛɛ -sa.

*Izlaɛlɩnyɩma mɩa da bɛblɛɛ wa gbʋʋ ’wʋpalɩgbʋ

¹ Bheliaɩn, ɩn ’yɩbha a ligbe gbʋ -we ylɩa -amɩaa dʋkpasɩ -wa -yɔ Moizɩ nɔa zlɩmɛ. Yalɩpʋpaa kpɔ yabhlo zʋa wa ’dɛ weee ’yliyɔ, ’ɩn wa ’dɛ weee yia *gumunyu Zalʋ ’wʋdɩ. ² Wa -yɔ Moizɩ ’sɔ -bhlo, ’ɩn wa yia wa ’dɛ weee batizee yalɩpʋpa -yɔ gumunyu lʋ. ³ Lililu -Lagɔ wlaa, mʋ -bhlo wa ’dɛ weee lia. ⁴ ’Ɩn ’nyu -Lagɔ wlaa, wa ’dɛ weee ’maa we. Nɩɩ, -Lagɔɔ -bazlɛ mɩa wa yoo kwada, nyu bhʋa we ’wʋ, ’mʋ wa maa. Wee -bazlɛ mɩa, Klisɩ -wa. ⁵ ’Ɩn wa nyɩdɩ nyɩmaa dumadu ’nɩ -Lagɔɔ dʋdʋnanɔ gbʋ lɛnʋ, we ’gbʋ, wa yia tlɩ da bɛblɛɛ.

⁶ Nɩɩ, wee gbʋnya -mɩnɩ, gbʋʋ ’wʋpalɩgbʋ we -mɩa -amɩaa -nʋ nya, -amɩaa dlɩ yi gbʋnyii ’wʋnyni wamɩa ’bhisaa ’gbʋ. ⁷ A ’na -zɛlɩ yoyolagɔɔ bʋbɔnya -nɩ, wa nyɩdɩ -nyɩmaa tɔlʋa ’bhisa -nɩ. ’Ɩn we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ ’wʋɛ:

«*Izlaɛlɩnyɩma -dɩa la,

wa lia, ’ɩn wa yia ’ma.

’Bhie, wa sɔa ’wʋ,

’ɩn wa yia ’mʋna li kpʋkplalɩe nya.»

⁸ -A ’na tɩlɩ -amɩaa ’dɛ mʋtnɩgbʋ -nɩ. Sa wa nyɩdɩ nyɩma tɔlʋa nʋa, ’ɩn nyɩmaa ’wlu gbu gbuu -zakpa glʋ -bhlo ’ya ta (23.000) yia tlɩ ’ylɩ -bhlogbɔɔ nya. ⁹ -A ’nɩ mneni -a ’ka Klisɩ layla, sa wa nyɩdɩ -nyɩma tɔlʋa ylaa Klisɩ la, ’ɩn tɩbhɛnya yia wa mu, wa yia tlɩ. ¹⁰ A ’na ’ŋwuŋweni zɔ -nɩ. Sa wa nyɩdɩ -nyɩma tɔlʋa nʋa, ’ɩn tlɩtlɩee ’anzɩ yia wa ’bha.

¹¹ Gbʋnyii -mɩnɩ ylɩa wa, we ’ka gbʋʋ ’wʋpalɩgbʋ -zɛ tɔlʋaa -nʋ nya gbʋ -wa. We mɩ cɛlɩda, -amɩa -wa -gaa ’yliyɔ, ’ɩn dʋdʋʋ bhɩabhla yia cɩpa, we ’ka -amɩa ’dɩzʋ.

¹² We ’gbʋ, -ɔ -ka we ’wlukʋʋn lapʋpalɩ nɩɩ, ɔ mɩ ’yligbeda gege, ɔ zʋ ɔ ’dɛ ’yliyɔ, ɔ yi bhli. ¹³ Nɩɩ, laylagbʋ -we ylɩa aɩn, we ka nyɩma ylɩ ’cɩn. -Lagɔ’ɔ ’bhʋlʋ ɔ wɛlɩ -gʋ la, ’ɩn ɔ ’na ’ka aɩn ’yitide laylagbʋ -zilia aɩn ŋwɛ la, we ’ka aɩn ylɩ. ’Ɩn da laylagbʋ -ka aɩn ylɩa yi, ’ɩn ɔ nyɛa aɩn ’tɩtɛ a ’ka we zɔ ’yligbe, ’ɩn ɔ nyɛa aɩn se a ’ka we kwɛɛ ’tla.

A zʋ amɩaa ’dɛ ’yliyɔ yoyolagɔɔ bʋbʋee gbɛgbɛɩn

¹⁴ We ’gbʋ, na ’talea -zɔnʋ, a vla yoyolagɔɔ bʋbʋe gwe!

¹⁵ Nɩɩ, gbʋyilonya na tɔlʋa aɩn, ’ɩn na gbaa da aɩn -yla gbʋ. -We na gbaa da aɩn -yla, amɩaa ’dɛ sɩsalɩ we ’wʋ. ¹⁶ -Lagɔɔ nyɩmaa ’nyulaŋwna -kɔpʋʋ ’gbʋ -a paa -Lagɔ fuo. -A -ka we nʋkpla nʋ ’mada -mɩ, we’e suslolu -a -yɔ Klisɩɩ ’pɩɔn ’wʋʋ? ’Ɩn ’floo -a dɩdlɩa la, -a -ka we lida -mɩ, we’e suslolu -a -yɔ Klisɩɩ ku ’wʋʋ? ¹⁷ ’Floo -bhlogbɔɔ, ’ɩn -amɩa -Lagɔnyɩma -zu ’wʋ, ’ɩn -a mɩa ku -bhlogbɔɔ nya. -We ka gbʋ -wa, ’floo -bhlogbɔɔ -a ’dɛ weee lia.

¹⁸ A yla Izlaɛlɩnyɩma, -wa lia -Lagɔɔ bʋbɔlʋdaa nɩmɛ, wa -yɔ -Lagɔ mɩ ’wʋsusloluda. ¹⁹ ’Lee, ’sa ɩn ’yɩbhaa ɩn ’ka gba nɩɩ, -zila -bʋbɔnɩmɛ mɩ -lu -zɔnʋ yabhlo nya yɩ? Yaayɩɩ, yoyolagɔ mɩ -lu -zɔnʋ yabhlo nya yɩ? ²⁰ -Ɩnnya! Ɩn nɛɛ aɩn -yla nɩɩ, -zila -we -wa ’nɩa -Lagɔ ’wʋ -mɩ bʋbɔa, zuzu ’nyii -yla wa bʋbɔa we, we ’nɩ -Lagɔ -yla. ’Ɩn ɩn ’nɩ ’yɩbha a -yɔ zuzu ’nyii -mɩ ’wʋsusloluda. ²¹ Nɩɩ, a ’nɩ mneni a ’ka Nyɩmaa -Kanyɔɔ ’kɔpʋ ’wʋ ’manɩda -mɩ, ’ɩn a ’ka zuzu ’nyiii ’kɔpʋ ’wʋ ’manɩa mnɩ. A ’nɩ mneni a ’ka Nyɩmaa -Kanyɔɔ lililu lida -mɩ, ’ɩn a ’ka zuzu ’nyiii lililu lia mnɩ. ²² ’Lee, -a ’yɩbha -a ’ka Nyɩmaa -Kanyɔɔ zenyidlɩ ’wʋsɔlʋʋ? Amɩa dlɩɩ nɩɩ, -amɩaa latɛlɔ -zi ɔɔ?

A nʋ -lu weee lɛ -Lagɔɔ ’ŋnɩmnɩnɩee ’gbʋ

²³ Nyɩma tɔlʋa nɛɛ: «We se mɩ, -a ’ka -lu weee lɛnʋ». Cɩɩn, -lu weee lɛnʋe ’nɩ ’sa ’ylinanɩ. «We se mɩ, -a ’ka -lu weee lɛnʋ», gbʋzɔnʋ -wa, nɩɩ, -lu weee lɛnʋe’e ’tɛmanɩ -Lagɔnyɩmaa dlɩ la. ²⁴ Nɩɩ, nyɩmɛ ’na -talɩ ɔ ’dɛɛ zʋzɔnʋ -bhloo da -nɩ. Ɔ -talɩ nyɩma -putuu -nʋʋ da.

²⁵ Nɩmɛ weee wa paa pɛlʋ lɔkɔ ’wʋ, a -ka we zɔ, a li we, amɩaa dlɩ ’na dɩlɩ aɩn gbʋ ’wlu -nɩ. ²⁶ Nɩɩ, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ ’wʋɛ:

«Jejitapɛ kaa dʋdʋ -yɔ we -gʋ -lu weee.»

²⁷ Nyɩmɛ -ɔ ’nɩa -Lagɔ ’wʋ -mɩ, ɔ -ka aɩn la lililu -yɔ, a -ka we -yɔŋwnu, -we weee ɔ -ka aɩn ’nyɛ, a li we. Amɩaa dlɩ ’na dɩlɩ aɩn gbʋ ’wlu -nɩ. ²⁸ ’Ɩn nyɩmɛ yabhlo -ka aɩn -yla gba, yoyolagɔɔ bʋbɔnɩmɛ -wa nɩ, -ɔ gbaa we aɩn -yla, -mɔɔ klaa, dlɩ klaa, wa ’gbʋ, a ’na lili we -nɩ. ²⁹ -We na gbaa da we ’nɩ amɩaa dlɩɩ gbʋ, nɩɩ, nyɩmɛ -putuu dlɩɩ gbʋ -wa.

’Ɩn ɩn mɩ na ’dɛ -yla, -we na nʋa lɛ, lɛɛ -lu ka ’gbʋ nyɩmɛ -putuu dlɩ bhu we -yɔgbʋ ’wʋa? ³⁰ Ɩn -ka -Lagɔ fuo ’pa lililu -we ɩn mɩa lidaa ’gbʋ, lɛɛ -lu ka ’gbʋ wa ’ka ’mɩ ’ŋnɩsa wee lililu -we ka ’gbʋ ɩn yia -Lagɔ fuo ’paa ’gbʋa?

³¹ We ’gbʋ, a ’ka lioo, a ’ka ’maoo, a ’ka lɛo lɛɛ lɛnʋoo, a nʋ we ’dɛ weee lɛ -Lagɔɔ ’ŋnɩmnɩnɩee ’gbʋ. ³² Nɩɩ, -wa -wa Zuifʋ, -wa ’nɩa Zuifʋ -yɔ -Lagɔnyɩma, amɩaa lɛnʋgbʋ ’na mnɔnʋ wa ’yabhlogbɔɔ -nɩ. ³³ A nʋ ’mɩ ’bhisa: la na gʋa, gbʋ weee na nʋa lɛ ’wʋ, ’ɩn ɩn ’ka nyɩma weee dʋdʋnamanɩ. Ɩ’ɩn -talɩ na ’dɛɛ zʋzɔnʋ -bhloo da. Nyɩma duuun zʋzɔnʋʋ da na talɩa, ’ɩn wa ’ka gbʋ ’wʋbhʋ.

Sa -Lagɔ ’yɩbhaa wa -mɩ leglizɩ ’wʋ

¹ A ’tideli ’mɩ, sa na ’dɛ tidelia Klisɩ. ² Nɩɩ, -lu weee ’wʋ, a’a dlʋ ’mɩ ’wʋ, ’ɩn -we weee ɩn -slolua aɩn, -gʋ a nɔa we, we ’gbʋ na kwalɩa aɩn ’ŋnɩ.

³ ’Ɩn ɩn ’yɩbha a ’nʋ gbʋ -mɩnɩ ’wʋ la: Klisɩ -wa nʋkpasuu -Kanyɔ, nʋkpasu -wa ’ŋwnɔɔ -kanyɔ, ’ɩn -Lagɔ -wa Klisɩɩ -Kanyɔ. ⁴ Nɩɩ, nʋkpasu -ɔ -ka -Lagɔ bhubhoeda -mɩ, ’ɩn -ɔ -ka -Lagɔgbʋʋ -falɩpada -mɩ, -zugba ɔ ’wlu mɩ ’wʋwɛlɩda, ɔ -Kanyɔ Klisɩ ɔ ’bhalɩa zʋ. ⁵ Nɩɩ, ’ŋwnɔ -ɔ -ka -Lagɔ bhubhoeda -mɩ, ’ɩn -ɔ -ka -Lagɔgbʋʋ -falɩpada -mɩ, -zugba ɔ ’wlu ’nɩ ’wʋwɛlɩda -mɩ, nʋkpasu -ɔ -wa ɔ -kanyɔ, ’mɔ ɔ ’bhalɩa zʋ. Ɔ ’wlʋ sa ’ŋwnɔ -ɔ ka ’nyi wa kpla. ⁶ We -ka nɩɩ, ’ŋwnɔ yabhlo’o wɛlɩ ’wlu ’wʋ, ɔ kpla ɔ ’nyi! ’Ɩn ’nyi -gʋdɩdɩe -yɔ ’nyi kplakplɩe -ka ɔ zʋ ’bhalɩ, -zugba ɔ wɛlɩ ’wlu ’wʋ. ⁷ Nʋkpasu’u wɛlɩ ’wlu ’wʋ, ɔ mɩ -Lagɔɔ ’wʋwlʋ nya, ’ɩn mɔ ’wʋ wa yɩa -Lagɔɔ ’ŋnɩmnɩe -yɔ. ’Ɩn ’ŋwnɔ ’wʋ wa yɩa nʋkpasuu ’ŋnɩmnɩe -yɔ. ⁸ (Nɩɩ, -Lagɔ ’kaa nyɩma lala: nʋkpasu ’nɩ ’ŋwnɔ ’wʋtla, ŋwnɔ ’tlaa nʋkpasu ’wʋ. ’Ɩn -Lagɔ ’nɩ nʋkpasu lala ’ŋwnɔɔ ’gbʋ, ’ŋwnɔ ɔ -laa la nʋkpasuu ’gbʋ.) ¹⁰ We ’dɛɛ ’gbʋ, ’ŋwnɔ wɛlɩ ɔ ’wlu ’wʋ, ’anzɩnyaa ’gbʋ. Mʋ slolu ’yaa we nɩɩ, ɔ ka -kanyɔ.

¹¹ ’Sa we mɩa, ’bhie, Nyɩmaa -Kanyɔ ’yu ŋwnɔ gbalɩa nʋkpasu, ’ɩn nʋkpasu gbalɩa ’ŋwnɔ. ¹² Nɩɩ, sa ’ŋwnɔ ’tlaa nʋkpasu ’wʋ, ’sa -bhloo ’dɛ ’ŋwnɔ gwalɩa nʋkpasu, ’ɩn -Lagɔɔ -gbɛ we ’dɛ weee bhʋa. ¹³ A sɩsalɩ -slɔ we ’wʋ amɩaa ’dɛ nya: ’ŋwnɔ -ka -Lagɔ bhubhoeda -mɩ, ɔ ’nɩ ’wlu ’wʋwɛlɩ, ’lee we nanɩ ’ylii? ¹⁴ Nɩɩ, dʋdʋ -gʋʋ -lii ’dɛbhie slolua we nɩɩ, nʋkpasu -ka tlʋlo nyi ’wlu -ka, zʋ -wa, we ’nɩ mʋʋ? ¹⁵ Nɩɩ, ’ŋwnɔ -ka tlʋlo nyi ’wlu -ka, ɔ ’ŋnɩkwalɩlu -wa. ’Ɩn -Lagɔ ka ’ŋwnɔ tlʋlo nyi ’nyɛ ɔ ’wluu ’wʋwɛlɩlu nya.

¹⁶ ’Ɩn nyɩmɛ -ɔ -ka ’yɩbha ɔ ’ka ’ya gbʋ tɔlʋa -bha palɩ nɩ, nɩɩ, -amɩa ’nɩ -mʋʋ bhlabhʋ, ’ɩn -Lagɔɔ leglizɩnya ’nɩ ’ya -mʋʋ bhlabhʋ.

Nyɩmaa -Kanyɔɔ ’sukwee gbʋ

¹⁷ Nɩɩ, gbʋnya ɩn ’yɩa -yɔ, na yia da aɩn -yla lapalɩaa ’gbʋ, ɩn ’nɩ mneni ɩn ’ka aɩn ’ŋnɩkwalɩ. Nɩɩ, amɩaa ’wlugbelie mɩa, we’e nʋ aɩn zʋzɔnʋ -yla lɛ, gbʋnyuu we nʋa aɩn -yla lɛ bhabha.

¹⁸ Tɩada, wa nɛɛ ’mɩ -ylaɛ, a -ka ’wlugbeli, ’wʋdodoe mɩ aɩn nyɩdɩ, ’ɩn we mɩ ’mɩ dlɩɩ nɩɩ, wee gbʋ -mɩnɩɩ -zakpa -bhlo mɩ gbʋzɔnʋ nya. ¹⁹ (We mɩ nɩɩ, ’wʋdodoe -mɩ aɩn nyɩdɩ, ’ɩn -wa kpaa -Lagɔgbʋ -kli, wa ’ka -maa yibheli.) ²⁰ ’Ɩn a -ka ’wlugbeli, we ’nɩ Nyɩmaa -Kanyɔɔ ’sukwee liliee gbʋ.

(Mt 26.26-29; Mk 14.22-25; Lk 22.14-20)

²¹ ’Ɩn a -ka ’wlugbeli ’sukwe gwe, -ɔ -ka -mɩ kwɛ ɔ puloa la, ’ɩn ɔ bhua ɔ ’dɛɛ ’sukwe ’wʋ, ’ɩn ɔ lia we. Ŋwɔ mɩ tɔlʋa ’bhada, -zugba tɔlʋa bhalɩ -maa ’dɛ nʋ. ²² ’Lee, a ’nɩ amɩaa ’dɛɛ -budunya -ka a ’ka we zɔ lilii, ’ɩn a ’ka we zɔ nʋ ’manɩɩ? Yaayɩɩ, -Lagɔɔ leglizɩ a tlilia ’ylila yɩ? ’Ɩn amɩaa -Lagɔbhelia ’nɩa -lu -ka, ’ma a ’yɩbhaa a ’ka zʋ ’bhalɩ yɩ? Sa a ’yɩbha ɩn gba aɩn -yla? Ɩn kwalɩ aɩn ’ŋnɩɩ? -Cɩnnya, ɩn ’nɩ cɩ mneni ɩn ’ka aɩn ’ŋnɩkwalɩ gbʋ -mɩnɩ ’wʋ.

²³ Nɩɩ, -we Nyɩmaa -Kanyɔ -slolua ’mɩ, ’ɩn ɩn -slolua aɩn mʋ nɩ: sabɔ, da wa ’kaa Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu kpa, ɔ ’bhua ’floo ’wʋ, ²⁴ ɔ ’paa -Lagɔ fuo, ɔ yia wee ’floo ladɩdlɩ, ’ɩn ɔ nɛɛ: «-We mɩa da, na ku -wa, ’mʋ ɩn wlaa amɩaa ’gbʋ. A li wee ’floo -mɩnɩ, ’ɩn a ’ka ’mɩ ligbeda -tʋ bhla weee nya.» ²⁵ Wa bhɩa lilie, -Zezu yi ’yaa wa nʋ -kɔpʋ yoo ’nyɛ. ’Ɩn ɔ nɛɛ: «Wee ’kɔpʋ -mɩnɩ -wa -Lagɔ -yɔ nyɩma ’sɔɔ *’wʋsuslolue -lolu, -we ka ’gbʋ na ’pɩɔn yia jite. Bhla weee nya a -ka we nʋkpla nʋ ’mada -mɩ, a -tʋ ’mɩ ligbeda.» ²⁶ Nɩɩ, sa a lia ’floo -mɩnɩ -bhlo, ’ɩn sa a maa ’kɔpʋ -mɩnɩɩ nʋkpla nʋ -bhlo, -zugba Nyɩmaa -Kanyɔɔ tlɩtlɩgbʋ a mɩa gbada tɩklɩɩ, ’ɩn ɔ ’ka ’saa yi.

²⁷ We ’gbʋ, nyɩmɛ -ɔ -ka Nyɩmaa -Kanyɔɔ ’floo li, ’ɩn -ɔ -ka ɔ ’kɔpʋ -mɩnɩɩ nʋkpla nʋ ’ma sa ’nyuu sa, -zugba ɔ ’dɛ ɔ dɩa Nyɩmaa -Kanyɔɔ -ku -yɔ ɔ ’pɩɔn gbʋ ’wlu. ²⁸ Nɩɩ, -ɔ -ka -mɩ, ɔ bhlɩ ɔ ’dɛɛ nɔnɔbhʋ ’yliyɔ la ’nanʋʋ, ’bhie, ɔ ’ka ’floo -mɩnɩ li, ’ɩn ɔ ’ka ’kɔpʋ -mɩnɩɩ nʋkpla nʋ ’ma. ²⁹ Nɩɩ, nyɔɔ -ka ’floo -mɩnɩ li, ’ɩn -ɔ -ka ’kɔpʋ -mɩnɩɩ nʋkpla nʋ ’ma, -zugba ɔ ’nɩ Nyɩmaa -Kanyɔɔ kuu gbʋ ’wʋsɩsalɩ sayi, ɔ ’dɛ ɔ dɩa gbʋ ’wlu. ³⁰ We ’gbʋ, guzʋnya -yɔ ’kukunya -zua aɩn glaa, ’ɩn nyɩma duun yia tlɩ aɩn nyɩdɩ. ³¹ -A -ka -amɩaa ’dɛɛ nɔnɔbhʋ ’yliyɔlabhlɩ ’nanʋʋ, -a ’nɩ mneni -a ’ka -Lagɔɔ nyɩmaa -yɔgbʋʋ ’wʋbhubhue ŋwɛ -bho. ³² Nɩɩ, Nyɩmaa -Kanyɔ -ka -amɩaa -yɔgbʋ ’wʋbhuda -mɩ, ’ɩn ɔ -ka -aɩn gbʋsloluda -mɩ nɩ, wa yi -aɩn -kaslʋ ’wʋpa dʋdʋgʋ -nyɩma nyaa gbʋ -wa.

³³ We ’gbʋ, na bheliaɩn, da a -ka ’wlugbeli a ’ka Nyɩmaa -Kanyɔɔ ’sukwe li, a wʋwlʋ. ³⁴ Nɩɩ, ŋwɔ -ka nyɩmɛ -mɔmɔ ’bhada -mɩ, ɔ li ɔ ’dɛɛ -buduŋwɛɛ, ’ɩn a -ka ’wlugbeli a yi amɩaa ’dɛ -Lagɔɔ nyɩmaa -yɔgbʋ ’wʋbhubhue -gʋ -lalɩ.

Da ɩn -ka -mɔ amɩaa -gbɛ nyni, ’bhie, ɩn ’ka gbʋ pnɩɩnya -mɩnɩ gba.

Zuzu ’Pʋpaa wlawlali

¹ -Slɛɛn, bheliaɩn, -li Zuzu ’Pʋpa wlaa, ɩn ’yɩbha a yibheli we sazɔnʋ sa. ² A -yi we ’ji nɩɩ, da a ’nɩa -slɔ -Lagɔ ’wʋ -mɩ, amɩaa ’dɛ a tidea ’yi, yoyolagɔnya’a gbaa, we ’bɩlanɔnʋe nya. ³ We ’gbʋ, ɩn nɛɛ aɩn -ylaɛ: nyɩmɛ -ɔ -ka -Lagɔɔ Zuzu ’wʋ -ka, ɔ ’nɩ mneni ɔ ’ka gbaɛ: «Mɛ kpa -Zezu», ’ɩn nyɩmɛ yabhlogbɔɔ ’nɩ mneni ɔ ’ka gbaɛ: «-Zezu mɩ Nyɩmaa -Kanyɔ nya!» ’mʋ ɔ ’nɩ Zuzu ’Pʋpa ’wʋ -ka.

⁴ -Lagɔɔ Zuzuu wlawlali -zu ’wʋ, ’ɩn -Lagɔɔ Zuzu -bhlogbɔɔ wlaa we ’dɛ weee. ⁵ Nɩɩ, -Lagɔɔ libhoo ’yli -zu ’wʋ, ’ɩn Jejitapɛ -bhlogbɔɔ, mɔ -yla -a nʋa we ’dɛ weee. ⁶ Nɩɩ, -Lagɔɔ libho -zu ’wʋ, ’ɩn ɔɔ -Lagɔɔ ’dɛbhlogbɔɔ nʋa we ’dɛ weee lɛ nyɩma weee ’wʋ.

⁷ -Ɔ -ka -mɩ -Lagɔ ka ɔ wlawlalu -mɔɔ ’nyɛ, -mɔɔ ’ka -Lagɔɔ Zuzuu ’tɩtɛ -slolu. ’Ɩn -mʋʋ mɩ nyɩma weee zʋzɔnʋʋ ’yɩyɩlu nya. ⁸ Nɩɩ, -Lagɔɔ Zuzu nyɛa nyɩmɛ yabhlo gbagbɩe gbʋyiloo sɔlʋ, ’ɩn ɔɔ Zuzu -bhloo dɛ nyɛa -gʋdʋ gbagbɩe, nyɩma ’ka -Lagɔ yibheli. ⁹ ’Ɩn ɔɔ Zuzu -bhloo dɛ nyɛa nyɩmɛ yabhlo dlɩzʋzʋe, mɔ -bhloo dɛ nyɛa -gʋdʋ guzʋnyaa jipejipɩee se. ¹⁰ Nɩɩ, ɔɔ Zuzu nyɛa ’yabhlo gwɛdigbʋʋ lɛnʋ se, mɔ nyɛa ’yabhlo -Lagɔgbʋʋ -falɩpapɩee se, mɔ nyɛ ’yaa ’yabhlo yoyozuzu -yɔ Zuzu ’Pʋpaa ’wʋsɩsalɩ se. ’Ɩn mɔ nyɛa ’yabhlo wɛlɩ -putunyaa gbagba se, ’ɩn mɔ nyɛa -gʋdʋ wee wɛlɩ -mɩnɩ ’jigbagbɩee se. ¹¹ Nɩɩ, ɔɔ Zuzu -bhloo dɛ nʋa we ’dɛ weee lɛ. ’Ɩn sa ɔ ’yɩbhaa, ’sa ɔ nyɛa nyɩma -bhlo -bhlo -Lagɔɔ wlawlalu -bhlo -bhlo -bhlo.

Ku -bhlogbɔɔɔ ’lali duun

¹² Nɩɩ, nyɩmɛɛ ku -bhlogbɔɔ, ’ɩn we ’lali duun. Wee ’lalinya -zu ’wʋ, ’ɩn we nʋa ku -bhlogbɔɔ lɛ. ’Sa -bhloo ’dɛ Klisɩ mɩa. ¹³ Nɩɩ, Zuifʋ -yɔ -wa ’nɩa Zuifʋoo, galɩ -yɔ nyɩma -zɔnʋoo, wa ka -a ’dɛ weee batizee Zuzu -bhlogbɔɔ nya, ’ɩn -a ’ka ku -bhlogbɔɔ -zɛ. -Lagɔ ka ɔɔ Zuzu -a ’dɛ weee yeli.

¹⁴ ’Ɩn we ’nɩ ’lali -bhlogbɔɔ ku ka, nɩɩ, we ’lali -zu ’wʋ. ¹⁵ Bhʋ -ka yaa gba: «Nɩɩ, ɩn ’nɩ sɔ, we ’gbʋ, ɩn ’nɩ kuu -nʋ nya -mɩ», -mʋʋ ’gbʋ we ’nɩa kuu ’lali yɩ? ¹⁶ ’Ɩn yukwli -ka yaa gba: «Nɩɩ, ɩn ’nɩ ’yliya, we ’gbʋ, ɩn ’nɩ kuu -nʋ nya -mɩ», -mʋʋ ’gbʋ we ’nɩa kuu ’lali yɩ? ¹⁷ Ku -kpabhie -ka yaa ’yliyaa ’dɛkpʋa nya -mɩ, sa we ’ka ’nʋa? ’Ɩn we -ka yaa yukwlii ’dɛkpʋa nya -mɩ, sa we ’ka ŋnɛ ’nʋa? ¹⁸ ’Ɩn sa -Lagɔ ’yɩbhaa, ’sa ɔ zʋa kuu ’lali we -yɔ -bhlo -bhlo. ¹⁹ We -ka yaa nɩɩ, we ’dɛ weee mɩ ’lali yabhlogbɔɔ nya, -zugba da kuu -kpabhie mɩa? ²⁰ Nɩɩ, kuu ’lali -zu ’wʋ, ’ɩn ku -bhlogbɔɔ.

²¹ Nɩɩ, ’yliya ’nɩ mneni we ’ka gba sɔ -ylaɛ: «Ɩn ’nɩ -na gbʋ -ka!» ’Ɩn ’wlu ’nɩ mneni we ’ka gba bhʋnya -ylaɛ: «Ɩn ’nɩ amɩaa gbʋ -ka!» ²² Kuu ’lalinya -a yɩa -yɔ nɩɩ, we yɔlʋ ’wʋ, we gbʋ -sua ’wʋ bhabha kuu -nʋ nya. ²³ ’Ɩn kuu ’lalinya -a yɩa -yɔ nɩɩ, we ’nɩ ’nʋŋwɛ -zʋ sa -mɩ, ’mʋ -amɩa zʋa ’nʋŋwɛ bhabha. ’Ɩn kuu danya wa’a ’yɩa -yɔ, -mʋʋ -amɩa zʋa sazɔnʋ sa. ²⁴ Nɩɩ, kuu ’lalinya wa yɩa -yɔ, -mʋʋ sazɔnʋ saa zʋzʋe ’nɩ gbʋ ’wʋ -ka. Nɩɩ, -Lagɔ ka ku lɛnʋ ’lalinyaa ’ylijɩjlɩe nya, ’ɩn we ’lalinya ’nɩa ’nʋŋwɛ -zʋ sa -mɩ, ɔ yia we ’nʋŋwɛzʋzʋe ’kadʋ ’nyɛ. ²⁵ Nɩɩ, we -ka ’sa -mɩ, ’wʋdodoe ’nɩ kuu ’lalinya nyɩdɩ -mɩ. ’Ɩn zʋzlʋ wee ’lali zʋzlʋa ’nanʋʋ. ²⁶ Nɩɩ, kuu ’lali yabhlo -ka sɩada -mɩ, we ’dɛ weee sɩa dabʋdʋ, ’ɩn wa -ka ’lali yabhlo ’ŋnɩkwalɩ, we ’dɛ weee -yɔ we lia ’mʋna dabʋdʋ.

²⁷ Nɩɩ, amɩa, Klisɩɩ ku a -mɩa. ’Ɩn wee kuu ’lali a -mɩa -bhlo -bhlo. ²⁸ Nɩɩ, leglizɩ ’wʋ sanɛɛ ’sa -Lagɔ palɩa nyɩma la: tɩada, -Zezuu tietienya ɔ palɩa la, we ’sɔnʋ nya ɔ palɩa *-Lagɔgbʋʋ -falɩpanya la, we tanʋ nya ɔ palɩa -Lagɔgbʋʋ -slolunya la. -Mʋʋ ’bɩgʋ gwɛdigbʋʋ lɛnʋnya, ’bhie guzʋnya jipenya -yɔ nyɩmaa ’wʋsanya, we -yɔ nyɩmaa ’yugalɩnya. ’Ɩn nyɩma -wa gbaa wɛlɩ -putunya wa ’nɩa -yi, ɔ yi ’yaa -maa lapalɩ. ²⁹ Nɩɩ, wa ’dɛ weee ’nɩ -Zezuu tietienya, wa ’dɛ weee ’nɩ -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya, wa ’dɛ weee ’nɩ -Lagɔgbʋʋ -slolunya, wa ’dɛ weee ’nɩ gwɛdigbʋʋ lɛnʋnya! ³⁰ Wa ’dɛ weee ’nɩ guzʋnyaa jipenya, wa ’dɛ weee ’nɩ wɛlɩ -putunya wa ’nɩa -yii gbagbanya, ’ɩn wa ’dɛ weee ’nɩ wee wɛlɩnya -mɩnɩɩ ’jigbanya!

³¹ ’Ɩn, -Lagɔɔ wlawlali ’ylia -we -zia -bha ’wʋ, amɩaa dlɩ nyni we ’wʋ.

Nɩɩ, -slɛɛn, ’yloogblʋ nanɩa ’yli -we -zia -bha ’wʋ, ’mʋ na yia aɩn ’klʋslolua.

Zɛkalɩdlɩ

¹ ’Ɩn, ɩn -ka mneni ɩn ’ka nyɩmaa wɛlɩ gba, ’ɩn ’dɛbhie ɩn ’ka ’anzɩnyaa wɛlɩ gba, ɩn ’nɩ nyɩmaa zɛkalɩ nɩ, -zugba ɩn ’wlʋ sa nɛtɛ wa mɩa bhlɩda ’tɩtɛɛ, we wɛlɩ -yɔ -lili gbɔɔn wɛlɩ.

² ’Ɩn, ɩn mneni ɩn ’ka -Lagɔgbʋʋ -falɩ ’pa, ɩn mneni ɩn ’ka zizelu weee yibheli, ’ɩn, ɩn ’ka we ’dɛ weee ’wʋlanʋ, ɩn mneni ɩn ’ka dlɩ ’kadʋ zʋ, -we ’kaa -gɔgɔ ’kadɩ dawʋlasalɩ, ’ɩn, ɩn ’nɩ nyɩmaa zɛkalɩ, -zugba ɩn ’nɩ -lu yabhlogbɔɔ nya -mɩ. ³ Ɩn -ka mneni ɩn ’ka na zʋzɔnʋ weee ŋwɔbhanya ’wʋladlili, ’ɩn ɩn ’ka na ku wla wa ’ka we sieoo, ɩn ’nɩ nyɩmaa zɛkalɩ, -zugba ɩn ’na ’ka -lu yabhlogbɔɔ we ’wʋ ’yɩ.

⁴ -Ɔ -ka zɛkalɩdlɩ -ka, ɔ dlɩtie, zʋzɔnʋ ɔ nʋa lɛ, ɔ dlɩɩ nyni nyɩmaa -lu ’wʋ zenyi sa, ɔ’ɔ -slolu ɔ ’dɛ, ’ɩn ɔ’ɔ ’ylimanɩ ɔ ’dɛ. ⁵ -Ɔ -ka zɛkalɩdlɩ -ka, ɔ’ɔ nʋ zʋbhalɩ gbʋ lɛ, ɔ’ɔ -talɩ ɔ ’dɛbhlogbɔɔ zʋzɔnʋʋ da, ɔ’ɔ ’pa ’cɛ, ɔ’ɔ dɩlɩ nyɩmɛɛ gbɛgbɛɩn gbʋ dlɩɩ la. ⁶ -Ɔ -ka zɛkalɩdlɩ -ka, -we ’nɩa -mɩ tɩklɩɩ, ɔ’ɔ li we ’mʋna, nɩɩ, gbʋzɔnʋ gbʋʋ ’mʋna ɔ lia. ⁷ -Ɔ -ka zɛkalɩdlɩ -ka, nyɩmaa -yɔgbʋ ɔ tɩa ’wʋ, gbʋ weee ɔ zʋa dlɩ -gʋ, gbʋ weee ɔ dɩa dlɩ ’wʋ, ’ɩn ɔ slʋlʋa gbʋ weee ’wlu zɔ la.

⁸ Zɛkalɩdlɩ ’na ’ka cɩ labhɩa, -Lagɔgbʋʋ -falɩpapɩe yia labhʋa, wɛlɩ -putunyaa gbagbɩe yia ’yligbea, ’ɩn -luyilo ’ka labhʋ. ⁹ Nɩɩ, -amɩaa -luyilo ’nɩ gbada -mɩ, ’ɩn -amɩaa -Lagɔgbʋʋ -falɩpapɩe ’nɩ gbada -mɩ. ¹⁰ Nɩɩ, ’ylɩ -we ka zlɩ -we mɩa gbada -ka yi, -we ’nɩa gbada -mɩ, ’ɩn -mʋʋ bhʋa la.

¹¹ Nɩɩ, da ɩn mɩa zlɩmɛ ’yɩslɔkpilɛ nya, ’yɩslɔkpilɛ ’bhisa na gbaa, ’yɩslɔkpilɛ ’bhisa na pʋpalɩa ’wlukʋʋn la, ’yɩslɔkpilɛ ’bhisa na sɩsalɩa gbʋ ’wʋ. ’Ɩn da ɩn -zɛa ’yligweladolunyɔ, ɩn yia ’yɩslɔkpilɛɛ lɛnʋgbʋ ’bɩbhʋ. ¹² Nɩɩ, -zɛɛn, -li -a ’yɩa -yɔ ’wluluu, we ’wlʋ sa ’yligʋlabhʋ -vligni ’wʋ -a yɩ we -yɔ. ’Ɩn -yɔ -a yia ’yɩylɩa kpɛɛn kpɛɛn wee ’ylɩ nya. Nɩɩ, -zɛɛn, na -luyilo ’nɩ gbada -mɩ, ’ɩn wee ’ylɩ nya -Lagɔ na yia yibhelia kpɛɛn kpɛɛn, sa ɔ ’dɛ -yia ’mɩ, ’sa.

¹³ -Slɛɛn, wee -li ta -mɩnɩ mɩ la: dlɩzʋzʋe, dlɩwʋdɩdɩe, zɛkalɩdlɩ. ’Ɩn wee -li weee -mɩnɩ glaa, -we ’ylia, mʋ -wa zɛkalɩdlɩ.

Zuzu ’Pʋpaa wlawlali

¹ A -talɩ nyɩmaa zɛkalɩdlɩɩ da tɩa. Amɩaa dlɩ nyni ’ya Zuzu ’Pʋpaa wlawlali ’wʋ. ’Ɩn -we amɩaa dlɩ ’kaa ’wʋnyni bhabha mʋ -wa -Lagɔgbʋʋ -falɩpapɩe. ² Nɩɩ, wɛlɩ -putu wa ’nɩa -yi, nyɩmɛ -ɔ -ka we gba, ɔ ’nɩa nyɩma -yla gbʋ gba, -Lagɔ -yla ɔ gbaa gbʋ. -We ka gbʋ -wa, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ’ɔ ’nʋ we ’wʋla. -Lagɔɔ Zuzuu ’tɩtɛ nya ɔ gbaa gbʋzɔnʋnya mɩa zizeda.

³ Nɩɩ, -ɔ paa -Lagɔgbʋʋ -falɩ, nyɩma -yla ɔ paa we, ’ɩn ɔ ’ka wa dlɩzʋzʋe -gʋpalɩ, ɔ ’ka wa ’kʋaylipa, ɔ ’ka wa dlɩ -bɛlʋ -yɔpalɩ. ⁴ -Ɔ gbaa wɛlɩ -putunya, ɔ ’dɛɛ dlɩzʋzʋe ɔ palɩa -gʋ, ’ɩn -ɔ paa -Lagɔgbʋʋ -falɩ, leglizɩ weee dlɩzʋzʋe -mɔɔ palɩa -gʋ.

⁵ Ɩn ’yɩbha nɩɩ, a ’dɛ weee gba wɛlɩ -putunya, ’ɩn -we ɩn ’yɩbhaa ’ya bhabha mʋ -wa nɩɩ, a ’pa -Lagɔgbʋʋ -falɩ. Nɩɩ, -ɔ paa -Lagɔgbʋʋ -falɩ, ɔ ’yli ɔ -zi -ɔ gbaa wɛlɩ -putunya. ’Mʋ nyɩmɛ yabhlo -ka mneni ɔ ’ka wɛlɩ -putunya ɔ gbaaa ’ji gba, -mʋʋ ’kaa leglizɩ weee dlɩzʋzʋe -gʋpalɩ. ⁶ ’Ɩn -slɛɛn bheliaɩn, ɩn -ka yaa amɩaa -gbɛ yi, ’ɩn ɩn ’ka aɩn -yla wɛlɩ -putunya gba, ’ɩn -lu -Lagɔ -slolua ’mɩ ’klʋ, we yi -luyilooo, -Lagɔgbʋʋ -falɩpapɩeoo, we -yɔ -Lagɔgbʋʋ slolueoo, ɩn ’nɩ aɩn -yla we gba, zʋzɔnʋ -mʋmʋ ɩn nʋ aɩn -yla lɛa? ⁷ -A ’pa -slɔ lʋʋbhlɩlɩli dlɩ -gʋ, sa lɛglɛ -yɔ -pete ’bhisa: we -ka we wɛlɩ ’nɩ -yɔbhʋbhlʋda -mɩ -bhlo -bhlo, we -ka bhlɩda -mɩ, sa wa ’ka we bhlɩbhlɩwɛlɩɩ ’wʋsɩsalɩda ’yɩa? ⁸ We -ka nɩɩ, tʋʋ lɛglɛ ’nɩ gba ’nanʋʋ, nyɔɔ ’ka lamnazɩ, ’ɩn ɔ ’ka tʋ gʋa mnɩa? ⁹ Nɩɩ, ’sa -bhlokpadɛ we mɩa amɩaa -nʋ nya! A -ka wɛlɩ -putunya gbada -mɩ, a ’nɩ we ’wʋyleli ’nanʋʋ wa ’ka we ’wʋlanʋ, -zugba amɩaa wɛlɩnya a mɩa kwnɛɛ ’pada. ¹⁰ Nɩɩ, wɛlɩɩ ’yli -bhlo -bhlo -zu dʋdʋgʋ, ’ɩn we ’yabhlogbɔɔ nyɩmɛ’ɛ ’nʋa ’wʋla, we ’nɩ -mɩ. ¹¹ Nɩɩ, wɛlɩ -we ɩ’ɩn ’nʋa ’wʋla, nyɩmɛ -ɔ -ka we ’mɩ -yla gba, ɩn mɩ lakpayu nya -mɔɔ -gbɛ, ’ɩn -mɔɔ mɩa lakpayu nya na -gbɛ. ¹² ’Sa -bhlokpadɛ we mɩa amɩaa -nʋ nya, amɩa -wa ’yɩbhaa -Lagɔɔ Zuzuu wlawlali, -we ’kaa leglizɩɩ dlɩzʋzʋe -gʋpalɩ nɩ, a -talɩ we da bhabha, ’ɩn a ’ka we ’yɩ duun.

¹³ We ’gbʋ, nyɩmɛ -ɔ gbaa wɛlɩ -putu, ɔ bhubhoe -Lagɔ, ’ɩn ɔ ’ka wee wɛlɩ ’bhiti, wɛlɩ -we wa nʋa ’wʋla, we ’wʋ. ¹⁴ Nɩɩ, ɩn -ka -Lagɔ bhubhoeda -mɩ wɛlɩ -putu ’wʋ, -zugba na dlɩ mɩa -Lagɔ bhubhoeda, ’ɩn na ’ylimnee ’nɩ lubho yabhlogbɔɔ nʋda -mɩ. ¹⁵ ’Ɩn sa ɩn ’ka nʋa? ’Ɩn -Lagɔ na yia bhubhoea na dlɩ nya, ’ɩn ɩn ’ka ’ya ɔ bhubhoe na ’ylimnee nya. -Lagɔlʋʋ na yia bhlɩa na dlɩ nya, ’ɩn ɩn ’ka ’ya we bhlɩ na ’ylimnee nya. ¹⁶ -Ɩn -ka -Lagɔ fuo ’pa na dlɩ -bhlogbɔɔ nya, nyɩmɛ -kpʋa -ɔ -dɩa -Lagɔnyɩma nyɩdɩ la, ɔ ’nɩ -na -Lagɔɔ fuo -pa wɛlɩ ’wʋlanʋ, ’lee, sa ɔ ’ka gba «*-Amɛnɩ!» wee fuo -pa -wɛlɩ -mɩnɩɩ daa? ¹⁷ Gbʋzɔnʋ -wa, -Lagɔ -na pa fuo ’nanʋʋ, nɩɩ, we’e palɩ -na -libheyii dlɩzʋzʋe -gʋ.

¹⁸ -Lagɔ na paa fuo, nɩɩ, wɛlɩ -putunya na gbaa, ɩn -zi a ’dɛ weee ’wʋ. ¹⁹ Nɩɩ, -Lagɔnyɩma -ka ’wlugbeli, ɩn ’yɩbha ɩn ’ka wɛlɩɩ gɔ gbu gba wɛlɩ wa nʋa ’wʋla, we ’wʋ, ’ɩn ɩn ’ka ’ya nyɩma -putu gbʋ -slolu, -mʋʋ nanɩ ’yli -mʋʋ -zi gbʋʋ gɔ ’wlu glʋ ’sɔ ’wlu kugbua (10.000) gbagbɩe, wɛlɩ -putunya ’wʋ.

²⁰ Nɩɩ, bheliaɩn, a ’na -zɛlɩ ’yɩslɔkpilɛ amɩaa lɛnʋgbʋnya ’wʋ -nɩ. We -ka gbʋnyuuu lɛnʋ da, a -zɛ ’nyɛnyɛyua. ’Ɩn amɩaa lɛnʋgbʋnya ’wʋ, a -zɛ ’yligweladolunya. ²¹ We mɩ cɛlɩda titee ’sɛbhɛ ’wʋɛ:

«Jejitapɛ nɛɛ:

‹Nyɩma -wa gbaa wɛlɩ -putunya,

wa gbɛgbɛɩn na yia ’plɩlɩa,

’ɩn ɩn ’ka Izlaɛlɩnyɩma -yla gbʋ gba.

’Lakpanyaa ŋwɛ nya na yia wa -yla gbʋ gbaa.

’Ɩn ’dɛbhie wa ’nɩa ’mɩ yukwli pʋlʋa yi.› »

²² Nɩɩ, wɛlɩ -putunyaa gbagbɩe mɩa, gbʋʋ ’ylislolue -wa, nyɩma -wa ’nɩa -Lagɔ ’wʋ -mɩ -yla. We ’nɩ -lu yabhlogbɔɔ nya -mɩ -Lagɔnyɩma ’yliya ’wʋ. ’Ɩn -Lagɔgbʋʋ -falɩpapɩe mɩa, gbʋʋ ’ylislolue -wa, -Lagɔnyɩma -yla. We ’nɩ -lu yabhlogbɔɔ nya -mɩ nyɩma -wa ’nɩa -Lagɔ ’wʋ -mɩ ’yliya ’wʋ. ²³ Sabhisa, leglizɩ weee gbelia ’wlu, wa yia wɛlɩ -putunya gbagbɩe bhli, -de nyɩma -kpʋaa, -de nyɩma ’nɩa -Lagɔ ’wʋ -mɩ ma pla aɩn lʋʋ, wa ’nɩa gbaa yi nɩɩ, -sabhɛ mɩ aɩn ’wluu? ²⁴ We -ka nɩɩ, a ’dɛ weee mɩ -Lagɔgbʋʋ -falɩpada, -de nyɩmɛ ’nɩa -Lagɔ ’wʋ -mɩ mɔɔ, -de nyɩmɛ kpʋaa, mɔ pla aɩn lʋʋ, -we weee ɔ ’nʋa, we ’gbʋ ɔ yibhelia ɔ gbʋnyuu. ’Ɩn -we weee ɔ ’nʋa, mʋ yia ɔ -yɔgbʋ ’wʋbhua. ²⁵ ’Ɩn -we weee mɩa ɔ dlɩ zɔ zizeda, zlɩ ’klʋ we yia ’tlaa, ’ɩn ɔ ’ka ’wlu lagbli, ɔ ’ka -Lagɔ bʋbɔ, ’ɩn ɔ ’ka gbaɛ: «Cɩɩn, -Lagɔ mɩ aɩn nyɩdɩ gbʋzɔnʋ sa.»

Leglizɩɩ lɛnʋsɔ

²⁶ Nɩɩ, bheliaɩn, sa -a ’ka we nʋa? Da a -ka ’wlugbeli, a -ka leglizɩ lɛnʋda -mɩ, amɩaa ’yabhlo mneni ɔ ’ka -Lagɔlʋʋ bhlɩ, ’ɩn -gʋdʋ ’ka nyɩma -slolu, -li mɩa zizeda -gʋdʋ ’ka we ’bhlesa, ’yabhlo ’ka wɛlɩ -putunya gba, ’ɩn -gʋdʋ ’ka we ’ji gba, nɩɩ, -mʋʋ weee yia -Lagɔnyɩma -yɔbɛa, ’ɩn wa dlɩzʋzʋe ’ka -gʋbho. ²⁷ ’Ɩn nyɩmɛ -ka wɛlɩ -putunyaa gbagbɩe bhli, nɩɩ, nyɩma ’sɔ, nyɩma ta nʋ ’sa -bhlo -bhlo, ’ɩn wɛlɩnya wa gbaa nyɩmɛ yabhlo ’ka we ’ji gba. ²⁸ Nɩɩ, -we wa gbaa, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ ’nɩ -mɩ ɔ ’ka we ’ji gba, -zugba wa ’mu ŋwɛ leglizɩɩ -zejila ’wʋ. -Ɔ -ka -mɩ, ɔ gba ɔ ’dɛɛ dlɩ zɔ, ɔ ’dɛ -yla, we -yɔ -Lagɔ -yla. ²⁹ We -ka -Lagɔgbʋʋ -falɩpanya, -de nyɩma sɔɔ, -de nyɩma taa, -maa gba, ’ɩn -we wa gbaa, nyɩma tɔlʋa sɩsalɩ we ’wʋ. ³⁰ ’Ɩn nyɩmɛ yabhlo -ka -bha -mɩ, -Lagɔ -ka ɔ gbʋ yabhlo ’klʋslolu ɔ -ka we gbada -mɩ, -ɔ mɩa gbada tɩa -mɔɔ ’mu ŋwɛ. ³¹ A ’dɛ weee mneni a ’ka -Lagɔgbʋʋ -falɩ ’pa ’bɩla -bhlo -bhlo, ’ɩn we ’ka nyɩma weee -slolu, ’ɩn we ’ka wa dlɩ -bɛlʋ -yɔpalɩ. ³² Nɩɩ, -wa paa -Lagɔgbʋʋ -falɩ, wa -yi gbʋʋ -falɩpapɩe kpa sa. ³³ Nɩɩ, -Lagɔ ’nɩ gbʋ bidi -bidi bidii lɛnʋ -Lagɔ, ’wʋtʋtʋe -dlɔɔɔ -Lagɔ -wa.

We ’gbʋ, sa wa nʋa we leglizɩ weee ’wʋ -Lagɔnyɩma weee nyɩdɩ, we -mɩ ’sa. ³⁴ Nɩɩ, leglizɩ -ka ’wlugbeli ’ŋwnɩ ’mu ŋwɛ, wa ’nɩ wa gbagbɩee ’yoo ’nyɛ. ’Sa Moizɩɩ tite gbaa, wa zʋ nʋkpasia ’nʋŋwɛ. ³⁵ ’Ɩn wa -ka ’yɩbha wa ’ka gbʋ yabhlo ’wʋlanʋ, wa ’yɩbha wa ’lowlia we la -buduŋwɛɛ. ’Ŋwnɔ ’ka leglizɩɩ -zejila ’wʋ wɛlɩ ’wʋbhu ɔ ’ka gba, we ’nɩ ’ylinanɩ.

³⁶ ’Lee, amɩa dlɩɩ, amɩaa -gbɛ -Lagɔwɛlɩ dɩlɩa gwe yɩ? Yaayɩɩ, amɩaa ’dɛ -bhlogbɔɔɔ -gbɛ we nynia yɩ? ³⁷ We -ka, nyɩmɛ yabhlo ka we ’wlukʋʋn lapʋpalɩ nɩɩ, -Lagɔgbʋʋ -falɩpanyɔ ɔ -mɩa nɩ, ’ɩn Zuzu ’Pʋpaa wlawlalu nya ɔ nʋa gbʋnya lɛ nɩ, ɔ yibheli we ’ji nɩɩ, -we na cɛlɩa da aɩn ’wʋ, Jejitapɛɛ tite yabhlo -wa. ³⁸ ’Ɩn nyɩmɛ -mɔmɔ ’nɩ we ’wʋyibheli, -Lagɔ ’nɩ cɩ -mɔɔ -yi: wa ’na pʋlʋ -mɔɔ yukwli -nɩ.

³⁹ We ’gbʋ, na bhelia, amɩaa dlɩ nyni -Lagɔgbʋʋ -falɩpapɩe ’wʋ bhabha. ’Ɩn a ’na -klolu nyɩma -tɔlʋaa wɛlɩ -putunyaa gbagbɩe -nɩ. ⁴⁰ Nɩɩ, a nʋ we ’dɛ weee lɛ sazɔnʋ sa, ’ɩn we -mɩ ’cɛ ’cɛ.

Klisɩɩ tlɩtlɩnya lʋʋ ’wʋsɔsʋe

¹ Bheliaɩn, -Lagɔgbʋ ɩn gbaa aɩn -yla, a ŋwnua -yɔ, ’ɩn a mɩ ’yaa -slɛɛn da -yɔlanɛda, we ’gbʋ na saa amɩaa dlɩ glu. ² Sa ɩn gbaa wee -Lagɔgbʋ -mɩnɩ aɩn -yla a -ka ’sa we -gʋ nɔ, ’ɩn we puea aɩn, ’mʋ we ’nɩ -mʋʋʋ, -zugba amɩaa dlɩzʋzʋe mɩa, bhe -wa.

³ Gbʋ -we wa -slolua na ’dɛ, ’mʋ ɩn -slolua aɩn tɩa, mʋ -wa nɩɩ: Klisɩ ka tlɩ -amɩaa gbʋnyuu ’gbʋ, sa -Lagɔsɛbhɛ gbaa zlɩmɛ we, ’sa. ⁴ ’Ɩn wa faa ɔ gbawla ’wʋ, we ’ylɩ tanʋʋ zlɩ ɔ yia tlɩtlɩnya glaa ’wʋsɔ, sa -Lagɔsɛbhɛ gbaa zlɩmɛ we, ’sa. ⁵ Ɔ -slolua ɔ ’dɛ *Sefasɩ ’klʋ, ’bhie, ɔ yia ɔ ’dɛ ɔ tietienya kugbua lɛ ’sɔ ’klʋslolu. ⁶ -Mʋʋ ’bɩgʋ, -Lagɔbhelia -wa zia nyɩmaa ’wlu ’sɔ glʋ gbu -gʋ, ɔ yia wa ’klʋ ’tlalɩ dabʋdʋ. Nɩɩ, wa duun -ga ’yliyɔ -slɔ, ’yabhlo -bhlo tlɩa. ⁷ -Mʋʋ ’bɩgʋ, ɔ yia *’Zake ’klʋtlalɩ, ’bhie, ɔ yi ’yaa tietienya weee ’klʋtlalɩ. ⁸ We bhɩalɩda, wa ’dɛ weee nʋ ’bɩgʋ, ɔ yi ’yaa -amɩ ’klʋtlalɩ, -amɩ ’wlʋa ’yu -ɔ ka gwalɩe ’tlalɩ ɔ ’nyaa.

⁹ Nɩɩ, -Zezuu tietienya glaa -amɩ -wa wa ’kienyilɛ, ɩn ’nɩ ’dɛbhie -gbolu we ’klʋ -ka wa ’ka ’mɩ la -Zezuu *tietienyɔ, -we ka gbʋ -wa, ɩn ka leglizɩ ’klɩyɩe ’wʋpalɩ. ¹⁰ ’Ɩn, sa ɩn mɩa -zɛɛn da, -Lagɔɔ ’nanɩ nya ɩn mɩ ’saa. ’Ɩn wee ɔ ’nanɩ ɔ nʋa ’mɩ ’wʋ, we ’nɩ ’wʋtʋ bhe: -we ka gbʋ -wa, lubho ɩn nʋa, we -zi -Zezuu tietienya weee. We ’nɩ -amɩ nʋ wee lubho, -Lagɔɔ ’nanɩ sua ’mɩ, ’ɩn na nʋa we. ¹¹ Nɩɩ, we ’ka -amɩ -zɛoo, we ’ka wamɩa -zɛoo, -Lagɔgbʋ -a mɩa gbada, ’ɩn a ŋwnua -yɔ, mʋ mɩa dɛ.

-Lagɔ yi ’yaa -amɩa ’wʋbhua tlɩtlɩnya glaa

¹² Nɩɩ, -Lagɔgbʋ -a gbaa da aɩn -yla, -a nɛɛ aɩn -yla Klisɩ ka ’wʋsɔ tlɩtlɩnya glaa. ’Ɩn sa amɩaa lʋ -nyɩma -bhlo -bhlo ’ka gba tlɩtlɩnya ’nɩ mneni wa ’ka tlɩtlɩe lʋ ’wʋsɔa? ¹³ We -ka nɩɩ, tlɩtlɩnya’a -sɔ ’wʋ tlɩtlɩe lʋ, -zugba Klisɩ ’nɩ tlɩtlɩe lʋ ’wʋsɔ. ¹⁴ We -ka nɩɩ, Klisɩ ’nɩ tlɩtlɩe lʋ ’wʋsɔ, -zugba -Lagɔgbʋ -a gbaa da aɩn -yla, gbʋ -kpʋa -wa. ’Ɩn amɩaa dlɩzʋzʋe mɩ ’yaa gbʋ -kpʋa nya. ¹⁵ We -ka nɩɩ, tlɩtlɩnya’a -sɔ ’wʋ tlɩtlɩe lʋ ’piɛɩn nɩ, -zugba -Lagɔ -a zʋlʋa yo -yɔ. -We ka gbʋ -wa, -a ka gba nɩɩ, -Lagɔ ka Klisɩ ’wʋbhu tlɩtlɩe lʋ. ’Ɩn -zugba ɔ ’nɩ we lɛnʋ. ¹⁶ We -ka nɩɩ, tlɩtlɩnya’a -sɔ ’wʋ tlɩtlɩe lʋ, -zugba Klisɩ ’nɩ tlɩtlɩe lʋ ’wʋsɔ. ¹⁷ We -ka nɩɩ, Klisɩ ’nɩ ’wʋsɔ tlɩtlɩe lʋ, amɩaa dlɩzʋzʋe mɩ klo nya, -zugba a mɩ -slɔ mnɔda amɩaa gbʋnyii lʋ. ¹⁸ We -ka ’sa -mɩ, -wa weee tlɩa, -zugba wa mɩ Klisɩ ’wʋ, -maa ka mnɔ. ¹⁹ We -ka nɩɩ, dʋdʋ -mɩnɩ -gʋʋ ’pipee -bhlogbɔɔɔ ’gbʋ, -a dɩ Klisɩ dlɩ ’wʋ, -zugba nyazɩnya -a -mɩa bhabha nyɩma weee nyɩdɩ.

²⁰ Nɩɩ, Klisɩ ka ’wʋsɔ tlɩtlɩnya lʋ, gbʋzɔnʋ -wa. Klisɩ -sɔa ’wʋ tɩa tlɩtlɩnya glaa ’bhie, tlɩtlɩnya tɔlʋa ’kaa ’wʋsɔ tlɩtlɩe lʋ. ²¹ Nɩɩ, sa tlɩtlɩe yia la nyɩmɛ yabhloo gbɛgbɛɩn, ’sa -bhloo ’dɛ tlɩtlɩnyaa ’wʋsɔsʋe tlɩtlɩe lʋ yia la nyɩmɛ yabhloo gbɛgbɛɩn. ²² Sa nyɩma weee -wa nɛa *-Adan -yɔ la, wa tlɩa, ’sa -bhloo ’dɛ nyɩma weee -wa nɛa Klisɩ -yɔ la, -maa yia ’yliyɔgagɩe ’yɩa. ²³ Nɩɩ, -ɔ -ka -mɩ ɔ ka ɔnʋʋ -galɩda, Klisɩ -galɩa nyɩma weee ’yu, Klisɩ -sɔa ’wʋ tɩa tlɩtlɩe lʋ. -Mʋʋ ’bɩgʋ, -wa -wa Klisɩɩ -nʋ, zlɩ ɔ yia yia, -maa yia tlɩtlɩe lʋ ’wʋsɔa ɔ ’bɩ tɛɩn. ²⁴ -Mʋʋ ’bɩgʋ, dʋdʋ yia labhʋa: zuzu ’nyuuu nyɩmaa -gʋgalɩe klaa, we se klaa, we -yɔ we ’tɩtɛ, Klisɩ yia we ’dɛ weee lasaa, ’ɩn nyɩmaa ’wlulapɩlɩe ɔ yia Dide -Lagɔ yoo ’nyɛa. ²⁵ We mɩ nɩɩ, Klisɩ pɩlɩ nyɩma ’wlu la tɩklɩɩ, ’ɩn -Lagɔ ’ka ɔ tʋnyɩma lu, ’ɩn ɔ ’ka wa ɔ bhʋ zɔ laslʋlʋ. ²⁶ Nɩɩ, tʋnyɩmɛɛ ’wʋbhlolunʋ -ɔ -Lagɔ ’kaa lasa, mʋ -wa tlɩtlɩe. ²⁷ Nɩɩ, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ ’wʋɛ:

«-Lagɔ ka ɔ bhʋ zɔ -lu weee laslʋlʋ.»

’Ɩn -we mɩa tɩklɩɩ, mʋ -wa nɩɩ, -Lagɔ -ɔ slʋlʋa Klisɩɩ bhʋ zɔ wee -lu weee la, -mɔɔ ’nɩ wee «-lu weee» glaa -mɩ. ²⁸ Nɩɩ, -Lagɔ -ka Klisɩ zɔ -lu weee laslʋlʋ, ’ɩn -Lagɔɔ ’Yu -ɔ -Lagɔ slʋlʋa -lu weee zɔ la, ’ɩn -mɔɔ slʋlʋa -mɔɔɔ ’dɛ -Lagɔ zɔ la. Sanɛɛ ’sa -Lagɔ yia -lu weee ’wlulapɩlɩa kpɛɛn kpɛɛn.

²⁹ Nɩɩ, nyɩma -tɔlʋa gbaa wa batizee wa tlɩtlɩnyaa ’bɩ ’wʋ, lɛɛ -lu wa ’ka we ’wʋ ’yɩa? We -ka nɩɩ, tlɩtlɩnya’a -sɔ ’wʋ tlɩtlɩe lʋ gbʋzɔnʋ sa, lɛɛ -lu ka ’gbʋ waa nyɩma -manɩ gba wa batizee wa tlɩtlɩnyaa ’bɩ ’wʋa?

³⁰ ’Ɩn -amɩa, lɛɛ -lu ka ’gbʋ -a palɩ -amɩaa ’dɛ ’ylʋ nyɩmɛ -bha -lu ’yu bhla weee nya? ³¹ Bheliaɩn, ɩn mɩ tlɩtlɩe ’yu ’ylɩ weee zlɩ. Na ’dɛ na ylimanɩa amɩaa ’gbʋ -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ ’wʋ: we ’dɛɛ ’gbʋ na gba ’saa. ³² We -ka dʋdʋ -gʋʋ -lii ’yɩyɩee ’gbʋ, ɩn yi tʋ gʋ -fliinɩma nya Efɛzɩgbe nʋkplɛ, lɛɛ -lu ɩn ’ka we ’wʋ ’yɩa? We -ka nɩɩ, tlɩtlɩnya’a -sɔ ’wʋ tlɩtlɩe lʋ, ’ɩn -a gbaa nyɩma tɔlʋa ’bhisaɛ:

«-A li, -a ’ma, nɩɩ,

cɩzɩ tlɩa -a yia.»

³³ A zʋ amɩaa ’dɛ ’yliyɔ, nɩɩ, «’talea ’nyii kwaa nyɩmɛ gbʋnyuu lɛnʋe lʋ.» ³⁴ A yili amɩaa ’dɛ ’wʋ lʋ, sa we nanɩa ’yli, ’sa. ’Ɩn a ’na nʋnʋ gbʋnyuu lɛ -nɩ. Nɩɩ, aɩn glaa nyɩma tɔlʋa ’nɩ -Lagɔ -yi. -We na gbaa da, amɩaa zʋbhalɩgbʋ -wa.

Ku -sɔa ’wʋ tlɩtlɩe lʋ, sa we mɩa?

³⁵ ’Ɩn nyɩmɛ yabhlo yia layɩbhaaɛ: sa tlɩtlɩnya ’ka ’wʋsɔ tlɩtlɩe lʋa? ’Ɩn ku -mʋmʋ wa ’ka -ka? ³⁶ -Gʋwʋtʋnyɔ, -ɩn pʋpalɩ -slɔ ’wlukʋʋn la, -ɩn ’nɩ we ’ji -yi nɩɩ, -lu -na glʋa, we ka tlɩ ’bhie, we mia. ³⁷ -Luu ’ya -kpʋa -na glʋa, -de ’mnɔyaa, -de glʋglʋ -luu ’ya -putuu, mʋ -wa, we ’nɩ -we mia ’cɩn, ’mʋ -na glʋ. ³⁸ -Mʋʋ ’bɩgʋ, ku -we nanɩa -Lagɔ dʋdʋ, ’mʋ ɔ nyɛa glʋglʋ -lu. ’Ɩn -luu ’ya -we -ka -mɩ -mʋʋ ka -mʋʋ ’dɛɛ ku. ³⁹ ’Yliyɔgalu weee ’nɩ yɩcɛ -bhlo -ka: nyɩma ka -maa nʋʋ yɩcɛɛ sa, ’ɩn nɩma kaa -mʋʋ nʋʋ yɩcɛɛ sa, ’zianya ka -mʋʋ nʋʋ yɩcɛɛ sa, ’ɩn zibhinya kaa -mʋʋ nʋʋ yɩcɛɛ sa. ⁴⁰ Yalɩ -lii ku mɩ ’ya, ’ɩn dʋdʋ -gʋ -lii ku mɩa. Yalɩ -lii ’ylinanɔ ka we ’dɛɛ sa, ’ɩn dʋdʋ -gʋ -lii ’ylinanɔ ka -mʋʋ ’dɛɛ sa. ⁴¹ ’Ylʋʋ ’pʋpʋe mɩ we ’dɛɛ sa, ’cʋʋ lɩlɩe mɩ we ’dɛɛ sa, -zɛlɩɩ lɩlɩe mɩ we ’dɛɛ sa, ’ɩn ’dɛbhie wee -zɛlɩ glaa we lɩlɩe zizli ’wʋ.

⁴² ’Sa -bhlokpadɛ we mɩa tlɩtlɩnyaa tlɩtlɩe lʋʋ ’wʋsɔ gbʋ nya. Nyɩmɛ -ka tlɩ wa -ka ɔ ’bhlu, zɛn ɔ zɛan, da ɔ -ka ’wʋsɔ tlɩtlɩe lʋ, ɔ ku lolu ’nɩa ’maslɛɛn tlɩa yi. ⁴³ Wa -ka ɔ ’bhlu, ɔ ’nɩ -lu yabhlogbɔɔ. ’Ɩn da ɔ -ka ’wʋsɔ tlɩtlɩe lʋ, ’ŋnɩmnɩe ’kadʋ nya ɔ sɔa ’wʋ. Wa -ka ɔ ’bhlu, ɔ ’nɩ ’tɩtɛ yabhlogbɔɔ ’wʋ -ka. ’Ɩn da ɔ -ka ’wʋsɔ tlɩtlɩe lʋ, ’tɩtɛ yea ɔ. ⁴⁴ Wa -ka ɔ ’bhlu, -zugba dʋdʋgʋ -nyɩmɛɛ ku wa ’bhlua, ’ɩn ɔ -ka ’wʋsɔ tlɩtlɩe lʋ, Zuzu ’Pʋpa nyɛa ɔ ’yliyɔgagɩe. Dʋdʋgʋ -nyɩmɛɛ ku mɩ, ’ɩn ku -we Zuzu ’Pʋpa nyɛa ’yliyɔgagɩe, -mʋʋ mɩ ’yaa. ⁴⁵ Nɩɩ, we mɩ cɛlɩda -Lagɔsɛbhɛ ’wʋɛ:

«Tɩa -nyɩmɛ -Adan -zɛa dʋdʋgʋʋ ’yliyɔganyɔ».

’Ɩn -Adaan ’wʋbhlolunʋ -zɛa zuzu -we wlaa ’yliyɔgagɩe. ⁴⁶ Nɩɩ, we ’nɩ ku -we Zuzu ’Pʋpa ’nyɛa ’yliyɔgagɩe -mʋʋ yi tɩa, dʋdʋgʋʋ ’yliyɔganyɔ yia tɩa, -mʋʋ ’bɩgʋ ku -we Zuzu ’Pʋpa ’nyɛa ’yliyɔgagɩe yia lʋgada. ⁴⁷ Nɩɩ, bla nya -Lagɔ nʋa tɩa -nyɩmɛ lɛ, ’ɩn nyɩmɛɛ ’sɔnʋ mɩa, yalɩ -mɔɔ ’bhʋa. ⁴⁸ Dʋdʋgʋ -nyɩma ’wlʋ nyɩmɛ -Lagɔ nʋa lɛ bla nya mɔ, ’ɩn yalɩnyɩma ’wlʋ nyɩmɛ -ɔ ’bhʋa yalɩ mɔ. ⁴⁹ Sa -a -yɔ dʋdʋgʋ -nyɩmɛ -ɔ -Lagɔ nʋa lɛ bla nya ’wʋwlʋa, ’sa -bhloo ’dɛ -a -yɔ nyɩmɛ -ɔ ’bhʋa yalɩ yi ’yaa ’wʋwlʋa.

⁵⁰ Bheliaɩn, -we na gbaa mʋ nɩ: nyɩmɛɛ dʋdʋgʋ -ku kaa yɩcɛ -yɔ ’pɩɔn ’wʋ, we ’nɩ mneni we ’ka -Lagɔɔ nyɩmaa ’wlulapɩlɩe zɔ pla. ’Ɩn -we ’kaa tlɩ, we ’nɩ mneni we ’ka -we’e tlɩaa ’bɩ li.

⁵¹ -Slɛɛn, zizelu yabhlo na yia aɩn -yla ’bhlesaa: -a ’dɛ weee ’nɩa tlɩa yi, nɩɩ, -a ’dɛ weee ku wa yia ’bhitia. ⁵² Nɩɩ, lɛ we yia nʋa sa slʋɩ, ’yli kapɩe ’bhisa, ’wʋbhlolu -lɛglɛɛ gba zlɩ. Nɩɩ, wee lɛglɛ -ka gba, ’ɩn tlɩtlɩnya sɔa ’wʋ tlɩtlɩe lʋ, -maa -putu’u tlɩ ’maslɛɛn, ’ɩn -amɩa, -amɩaa ku bhitia. ⁵³ We mɩ nɩɩ, ku -we ’kaa zɛn, we -zɛ ku -we ’na ’kaa zɛn, ’ɩn ku -we ’kaa tlɩ, we -zɛ ku -we ’na ’kaa tlɩ. ⁵⁴ Nɩɩ, ku -we ’kaa zɛn, we -ka ku -we ’na ’kaa zɛn -zɛ, ’ɩn ku -we ’kaa tlɩ, we -ka ku -we ’na ’kaa tlɩ -zɛ, -zugba -we -Lagɔsɛbhɛ gbaa we ka gba:

«Tlɩlɩe ka labhʋ,

’ɩn -Lagɔ ka tlɩtlɩe lu kpɛɛn kpɛɛn!»

⁵⁵ «’Oo tlɩtlɩe, da -na tʋʋ lulue mɩnɩa?

’Oo tlɩtlɩe, da -na tʋ -gʋ kpɛɛ mɩnɩa?»

⁵⁶ Nɩɩ, tlɩtlɩee nʋ tʋ -gʋ kpɛɛ mɩa, gbʋnyuu -wa, ’ɩn Moizɩɩ tite mɩa, mʋ -wa gbʋnyuuu ’tɩtɛ.

⁵⁷ Nɩɩ, -a ’pa -Lagɔ fuo, ɔ ’gbʋ -a yia tʋ lu, -amɩaa -Kanyɔ -Zezu Klisɩ ’wʋ.

⁵⁸ We ’gbʋ, na bhelia -zɔnʋ, a ’tɛmanɩ ’wʋ, ’ɩn a ’yligbe gege, a ’ka Nyɩmaa -Kanyɔɔ lubho nʋ ’ylɩ weee nya, -gʋladolue nya. ’Ɩn a -yi we ’ji nɩɩ, Jejitapɛɛ lubho -we a mɩa nʋda, we ’nɩa ’wʋtʋa yi bhe.

’Gwɛzi wa -saa wa ’ka *-Zeluzalɛmʋʋ -Lagɔnyɩma ’nyɛ

¹ ’Gwɛzi wa -saa wa ’kaa *-Zeluzalɛmʋʋ -Lagɔnyɩma ’nyɛ, we gbʋ na yia -slɛɛn da gbaa. Sa ɩn gbaa we -Galasiii leglizɩnya -yla, amɩa nʋ ’ya ’sa we. ² Mʋ -wa nɩɩ, dimasɩ weee nya, -ɔ -ka -mɩ ɔ zʋ ɔ ’dɛɛ -gbɛ ’gwɛzi la, sa ɔ yɩa. Nɩɩ, wa ’na wʋlʋ ’mɩ ɩn -ka nyni ’bhie, wa ’ka we -sa -nɩ. ³ Da ɩn -ka amɩaa -gbɛ nyni, nyɩma a -saa -bha, ’ma na yia tiea ’sɛbhɛ nya kwɛɛ amɩaa wlawlalu nya -Zeluzalɛmʋ. ⁴ We -ka -mɩ nɩɩ, na ’dɛ -yɔ wa mnɩ ’ya -mɔ nɩ, ’ɩn na -yɔ wa mnɩa.

-Li Pɔlʋ ’kaa lɛnʋ we gbʋ

⁵ Ɩn -ka Masedʋanɩ -dʋdʋ ’wʋdɩ ’bhie, na yia amɩaa -gbɛ. (Nɩɩ, Masedʋanɩ -dʋdʋ -gʋ na yia ’plɩlɩa.) ⁶ Ɩn mneni ɩn ’ka amɩaa -gbɛ -tʋ ’ylɩ sanɩmɛ, -de na yi amɩaa -gbɛ tʋʋ ’dɛbhie, ’ɩn ŋwɔtlɔyibhla ’ka ’plɩɩ. ’Bhie, mɔ ɩn mɩa mnɩda, a ’ka -mɔ ’mɩ yoo kwa. ⁷ Nɩɩ, ɩn ’nɩ ’yɩbha, ɩn -ka ’plɩda -mɩ, ɩn ’ka aɩn ’yɩ bhe, ɩn ’yɩbha ɩn ’ka amɩaa -gbɛ ladɩlɩ ’ylɩ sanɩmɛ nya, -zugba -Lagɔ -ka we -yɔŋwnu.

⁸ We mɩ ’sa ’bhie, ɩn ’yɩbha ɩn ’ka -slɔ Efɛzɩgbe nʋkplɛ -tʋ tɩklɩɩ, ’ɩn *Pantɩkɔtʋʋ ’ylɩ ’ka nyni. ⁹ Nɩɩ, ’yoo ka ’mɩ -yla -kalɩ sɔ weee lʋ, ɩn ’ka lubho ’kadʋ nʋ. ’Ɩn na tʋnyɩma -zu ’wʋ.

¹⁰ Timotee -ka amɩaa -gbɛ nyni, a kpa ɔ ’nanʋʋ, ’ɩn ɔ ’ka we ’jiyibheli aɩn nyɩdɩ nɩɩ, a ka ɔ ’lakpasu kpa. Nɩɩ, Nyɩmaa -Kanyɔɔ libho ɔ nʋa -amɩ ’bhisa. ¹¹ Nɩɩ, nyɩmɛ yabhlogbɔɔ ’na tlili ɔ ’ylila -nɩ. A -sa ɔ ’wʋ, a ’ka ɔ yoo kwa -dlɔɔ, ’ɩn ɔ ’ka na -gbɛ nyni, nɩɩ, ɩn mɩ ɔ wʋda, ɔ -yɔ bhelia.

¹² Nɩɩ, we -ka -amɩaa bheli Apolɔsʋ, ɩn ka ɔ ’dɩzʋ duun ɔ ’ka amɩaa -gbɛ mnɩ bhelia tɔlʋa nya, ’ɩn ɔ ’nɩ we -yɔŋwnu ’mnumnu, ɔ ’ka bhla -mɩnɩ nya amɩaa -gbɛ mnɩ. Nɩɩ, da ɔ -ka bhla ’yɩ, -mɔ ɔ yia mnɩa.

’Dɩzʋwɛlɩ -yɔ fʋsawɛlɩɩ ’wʋbhlolunʋ

¹³ A zʋ amɩaa ’dɛ ’yliyɔ, a zʋ dlɩ gege, a -zɛ dlɩtɛlɔnya, a ’tɛmanɩ la.

¹⁴ A nʋ gbʋ weee lɛ zɛkalɩdlɩ nya.

¹⁵ Bheliaɩn, gbʋ yabhlo na yɩbhalɩ ’yaa aɩn. Amɩaa ’dɛ -yi we ’ji nɩɩ, Sɩtefanasɩ -yɔ ɔ -buduŋwɛɛ -nyɩma plaa -Lagɔ tɩa Akai -dʋdʋ -gʋ, ’ɩn wa yia wa ’dɛ nya -Lagɔlubhoo nʋnʋe bhli, -Lagɔnyɩmaa zʋzɔnʋʋ ’gbʋ. ¹⁶ We ’gbʋ, nyɩma mɩa wa ’bhisa, a zʋ wa ’nʋŋwɛ, ’ɩn -wa -yɔ wa nʋa lubho -bhlo, a zʋ ’ya -maa ’nʋŋwɛ.

¹⁷ Da Sɩtefanasɩ klaa, Fɔtunatusɩ klaa we -yɔ Akaikusɩ yia na -gbɛ, -mʋʋ ka ’mɩ ’mʋna ’wʋla, da a ’nɩa -bha -mɩ, -we ɩn ’nɩa -ka, ’ɩn wa yia ’mɩ we ’nyɛ amɩaa ’bɩgʋ. ¹⁸ Nɩɩ, wa ka na dlɩ lapalɩ, sa wa palɩa amɩaa ’dɛɛ dlɩ la, ’sa. A yibheli ’sasʋkpa -nyɩma ’ŋnɩkwalɩ saɛ.

¹⁹ Leglizɩnya mɩa -Azii -dʋdʋ -gʋ, wa nɛɛ, wa -sa aɩn fʋ. Akilasɩ klaa, Plisilɩ klaa, we -yɔ leglizɩ -we gbelia ’wlu wa -budu zɔ, wa nɛɛ, wa -sa aɩn fʋ bhabha Nyɩmaa -Kanyɔɔ ’ŋnɩ nya. ²⁰ -Lagɔbhelia weee mɩa -seli, wa nɛɛ, wa -sa aɩn fʋ. A sɩsalɩ fʋ, ’ɩn a gbɩgbleli bhelia -yɔ bhɔlɔa ’bhisa.

²¹ Amɩaa fʋsawɛlɩ -amɩ Pɔlʋ cɛlɩa na ’dɛɛ sɔ nya.

²² Nɩɩ, nyɩmɛ -ɔ Nyɩmaa -Kanyɔ ’nɩ dʋdʋ nanɩ, mɛ mɩ ɔ -nʋ nya. Malanata!+ 16:22 Malanataa ji -wa «-Amɩaa -Kanyɔ, -ɩn yi!», alamʋwɛlɩ ’wʋ.

²³ Nɩɩ, Nyɩmaa -Kanyɔ -Zezu ŋwna aɩn ’nyu la. ²⁴ Ɩn -kalɩ a ’dɛ weee zɛ -Zezu Klisɩ ’wʋ.