ROOM DIM

Paul n sob gbauŋ siꞌa n tis

ROOM

dim la nwa

¹Man Paul on a Yesu Kiristo tumtum, ka Winaꞌam buol m ye m a Yesu Kiristo Tumtum la, ka gaŋi m tum ye m mool o labasuŋ la, sobid neꞌ. ²Winaꞌam da deŋim ziꞌel noor labasuŋ la yela, ka li yi o nodiꞌesidib saꞌan, line sob Winaꞌam gbauŋin, ³ka ane Winaꞌam Biig ti Zugsob Yesu Kiristo la yela. Ti yaꞌa tenꞌes on a ninsaal la yela, ti miꞌ ye o ane David yaaŋ. ⁴Ka ti yaꞌa tenꞌes on a Winaꞌam ka a suꞌum nyain la yela, ti nye ka Winaꞌam vuꞌug o kumin, ka ala ka o paꞌal ne paŋ ye o ane o Biig. ⁵Winaꞌam tis mam o popielim piini n ke ka m aa o Tumtum ka li yi ne ti Zugsob Yesu Kiristo la ni na, ye m ke ka dunia buudi wusa niŋ o yadda ka siak o noor, ti Zugsob yuꞌur zug. ⁶Ka yanam meŋ bane ka Winaꞌam gaŋi ya ye ya aa Yesu Kiristo nidib la, me paꞌasi ani.

⁷M sobid gbauŋ kaŋa n tisid yanam bane wusa be Room teŋin ka Winaꞌam noŋi ya ka gaŋi ya ye ya aa o meŋ nidib gullim la.

Ti Baꞌ Winaꞌam ne ti Zugsob Yesu Kiristo la na tisi ya yelsum ne sumalisim.

Paul n bood ye o tum siꞌem Room ni la yela

⁸Yiiga daan m puꞌus Winaꞌam bareka Yesu Kiristo ni, ya wusa zug, ka me puꞌus o dunia wusa wum ya yadda niŋir labaar la zug, ⁹ka yiti tiendi ya yela m puꞌusugin saŋa wusa. Winaꞌam on ka m tum o tuuma ne m yaꞌam wusa n moon labasuŋ o Biig la yela la, miꞌ ye man yel siꞌel la ane sida. ¹⁰M sos Winaꞌam ye o boodim na yuꞌun ke ka m nyaŋe kena n kaae ya nannanna.

¹¹M yaꞌamleog be ya saꞌan hale ka m bood ye m nyee ya, ka ke ka ya na diꞌe piini line yi Winaꞌam Siig Suŋ ni na la, ka ya na nye paŋ. ¹²Man yel siꞌel la ane ye, mam ne yanam na laꞌam nye suŋir. Ka yanam na suŋ mam, ka mam me na suŋi ya, ti yadda niŋir Winaꞌam poogin la.

¹³M baꞌabiise m bood ye ya baŋ ye m mo noor siꞌem sa, ye m kena kaae ya. Ka saŋkan la sa ne nwa, ka yel sieba viꞌi m ka m pu nyaŋe. Ka m bood ye m ke ka Room dim sieba tiake ba sunya ka dol Zugsob la, wuu man niŋ bane kaꞌ Jew dim buudi sieba la ni siꞌem la. ¹⁴Mam di nidib wusa sam labasuŋ la yela, Greek dim ne bane kaꞌ ba buudi, nimbane ka ba nini nie ne nimbane ka ba nini pu nie. ¹⁵Dinzug ka m me bood hale ye m mool labasuŋ yela la yanam bane be Room teŋin la saꞌan.

Winaꞌam paŋ labasuŋin la yela

¹⁶Li ane labasuŋ la ni, ka Winaꞌam paŋ ke ka nimbane wusa niŋ o yadda la nyet faangir, Jew dim la yiiga laꞌam ne bane kaꞌ Jew dim la. Linzug ka nyan pu mor m labasuŋ la yelaa. ¹⁷Li paꞌani ti Winaꞌam niŋid siꞌem n ke ka ti aa popielim dim o tuon. Ka li ane ti yadda niŋir Yesu Kiristo ni gullim ke ka ti mor popielim. Li dolne lin da sob Winaꞌam gbauŋin ye, “One a popielim daana Winaꞌam tuon la na voe ne o yadda niŋir Winaꞌam ni.”

Ninsaalibi kaꞌ buud Winaꞌam tuon la yela

¹⁸Winaꞌam supeen nieya, ka yit arazana ni lut nidib tuumbeꞌed ne nimbane tum beꞌed ka li pu dol Winaꞌam suere zut. Ka ba viꞌid yelsida ne ba tuumbeꞌed, ka li pu tumi ba nii. ¹⁹Bun lin ka ninsaal na tunꞌe baŋ Winaꞌam yela la, nie nyain ba saꞌan; ka Winaꞌam meŋ nie li paꞌali ba. Dinzug ka o supeen li na. ²⁰Hale saŋkan ka Winaꞌam da maal dunia sa la, nidib nyet Winaꞌam maal siꞌel. Ka linzug ka ba gbanꞌe li gbin ka baŋ Winaꞌam a siꞌem laꞌam ne ban pu nye o ne ba nini laa, ka baŋ ye o mor paŋ kane kaꞌ naare, ka a Winaꞌam. Ka dinzug ka ba ku nyaŋe yel ye ba ziꞌ Winaꞌam yelaa.

²¹Ba pu tis o naꞌasi kan ka o nar ye o diꞌe laa, ka pu puꞌus o bareka, laꞌam ne ban miꞌ ye o be laa. Ka ba tenꞌesug lieb zolim. Ka ba yaꞌam a yoog, ka ku nyaŋe gbanꞌe siꞌel gbin ne. ²²Ba yel ye ba ane yaꞌam dim, ka lee a zon, ²³ka pu naꞌasid Winaꞌam one mor naꞌam ka ku kpi laa, ka lee tiake naꞌasid siꞌelnam bane ka nidib maan, ka ba wenne ninsaalib bane na kpi la, bee niis bee bunkonbid bee siꞌelnam bane vuudi ba poya zut ne.

²⁴Dinzugo, Winaꞌam basi ba ye ba niŋ dianꞌad dine ka ba yaꞌam bood ka diis taaba nyan ba niŋgbina ni. ²⁵Ba basid Winaꞌam yelsida la ka pu naꞌasid Winaꞌam one maal siꞌel wusa laa, one nar ne zunꞌor saŋa line kaꞌ naare, ka lee dol damaꞌar, ka naꞌasid dine ka Winaꞌam maal la, ka maane li maluŋ.

²⁶Dinzug Winaꞌam basi ba ye ba niŋ ba yaꞌamleog dine mor nyan. Ka poꞌabi naan dig ne dap la wuu Winaꞌam bood ye li a siꞌem la. Ka ba basi li ka lee dig ne taaba. ²⁷Ka dap la me bas poꞌab la. Ka yaꞌamleog more ba bedego ba dap taaba yela. Ka dap niŋid siꞌelnam dine mor nyan ne taaba. Ka dinzug ka ba diꞌed namisug kane ka ba nar ne ba diꞌed la ba meŋ niŋgbina ni, ban niŋid siꞌel la yela.

²⁸Ka ninsaalibi zanꞌas ye ba mor yelsida Winaꞌam yela ba potenda ni la zug, Winaꞌam basi ba ye ba mor yaꞌamyoog ka niŋid dine ka ba pu nar ye ba niŋida. ²⁹Ka bunbeꞌed buudi wusa more ba. Ka li a bun bugusum, ne fufum ne kisug ne nennim ne ninkuud ne zaba ne damaꞌar ne sutoog. Ba keend, ³⁰ka pianꞌade saꞌamid ba taaba zut, ka kis Winaꞌam, ka a nimponannib, ka mor nyeesim, ka nweꞌedi ba meŋ nyoꞌog, ka ied suepaal n na tum tuumbeꞌed, ka zanꞌasid ba manam ne ba saamnam noya, ³¹ka a ninyood, ka pu doli ba noziꞌelugo, ka pu mor noŋir ne ba taaba saꞌane ka me pu zoti nimbaanliga. ³²Ba miꞌ ye Winaꞌam suer poogin, ninkane niŋid bunbeꞌed bama nar ne kuꞌum, ka zanꞌas ka kpelim niŋid ala. Ka line a beꞌed gaad ala, ane ye ba me yel ye nimbane niŋid ala ane ninsuma.

Winaꞌam saria kadib la yela

¹Fu yaꞌa kati fu taaba saria ka koosi ba beꞌed, fun pun koos ne fu meŋ beꞌed bozugo fun me tum ne ala. ²Ti miꞌ ye Winaꞌam ane yelsida sob ka na kad nimbama nwa tuumbeꞌed saria n koos. ³M zua, fu yaꞌa yel sieba bane tum tuumbeꞌed bama ye ba niŋ beꞌed, ka fu meŋ tum ala, fu tenꞌes ye fu na nyaŋe pons Winaꞌam n kad tuumbeꞌed saria la bee? ⁴Ka fu neꞌes Winaꞌam n niŋ siꞌem n naꞌasi ti suꞌuŋa ka mor sumotir bedego ne ti la bee? Ka ziꞌ ye Winaꞌam naꞌasi ti ye o ke ka ti tiak ka bas tuumbeꞌed la bee?

⁵Fu mor zugkpiꞌeuŋ ka zanꞌas ye fu tiake bas tuumbeꞌed. Dinzugo fu paasi fu meŋ ne namisug line ka fu na ti nye daar kan ka Winaꞌam na kad saria ne yelsida, ka o supeen na nie paalo ni la. ⁶Winaꞌam na tis soꞌ mekama nyood wuu on tum siꞌem la, ⁷ka na zaŋ nyovur line kaꞌ naare n tis bane modig n tum tuumsuma, ka bood naꞌasi Winaꞌam saꞌan ne nyovur line kaꞌ naar la. ⁸Ka o supeen na lu bane boodi ba meŋ, ka zanꞌas yelsida, ka siak tuumbeꞌed la zut. ⁹O na zaŋ namisug ne daamug n tis ninsaalib bane wusa tum tuumbeꞌed. Jew dim la na nyee li yiiga, ka bane kaꞌ Jew dim la me tiaꞌal. ¹⁰Ka o na zaŋ naꞌasi ne sumalisim n tis nimbane wusa tum tuumsuma. Jew dim na nyee li yiiga men, ka bane kaꞌ Jew dim la tiaꞌal. ¹¹Winaꞌam pu mor baragaŋ ne nidibaa.

¹²Nimbane kaꞌ Jew dim la pu mor wada line ka Moses diꞌe Winaꞌam saꞌan laa. Amaa ba tuumbeꞌed la zug ka ba na kpi, laꞌam ne ban pu mor wada laa. Jew dim la mor Moses wada la, ka lee tum tuumbeꞌed. Ka Winaꞌam na kadi ba saria ne wada la. ¹³Li kaꞌ bane wum wada la a popielim dim Winaꞌam tuone, ka lee ane bane niŋid wuu wada la yel siꞌem la. ¹⁴Nimbane kaꞌ Jew dim la pu mor Moses wada laa. Ka li yaꞌa aa ba meŋ boodim ka ba niŋid wuu wada la yel siꞌem la, ba meŋ tenꞌesug ane wada ba saꞌan, laꞌam ne ban pu mor Moses wada la. ¹⁵Ba niŋir paꞌal ye wada la yel siꞌel la be ba sunfin, ka ba potenꞌer line miꞌ suꞌum ne beꞌed la me paꞌal ye li a sida. Ka ba tenꞌesug yiti yeli ba daasiꞌer ye ba pu niŋ suꞌum, ka yiti lem yiisi ba. ¹⁶Li na ane anwa. Daakan ka Winaꞌam na kad nidib potenꞌesuaꞌada saria, ka li yi Yesu Kiristo ni na. Ala ka labasuŋ kane ka m moon la paꞌan.

Jew dim ne wada la yela

¹⁷Ka fun kane buol fu meŋ ye Jew dim yinni la, fu yela a bo? Fun mor Moses wada la zug, ka fu tenꞌes ye Winaꞌam na diꞌe uf bee? Fu nweꞌed nyoꞌog ye fu ane Winaꞌam nid, ¹⁸ka miꞌ Winaꞌam boodim. Ka wada la paꞌal uf fun na gaŋ line a suꞌum. ¹⁹Ka fun mor wada line ke ka fu baŋ miꞌilim ne sida wusa la zug, ka fu tenꞌes ye fu ane ninkane na nyaŋe zamis bane ziꞌ Winaꞌam wada, ne bane be likin, ²⁰ka tenꞌes ye fu na zamis bane a zon la, ne bane a biis, ka paꞌane fu taaba, ²¹bo ka fu pu zamisi fu meŋa? Ka moon ye nidib da zuuda, ka fu meŋ lee zuuda? ²²Fun kane yel ye ba da saꞌam poꞌab la, fu meŋ saꞌam poꞌab bee? Ya pu siak ye ba maalim baꞌare, amaa ya meŋ zuud baꞌar laꞌad. ²³Ka nweꞌed nyoꞌog ne Winaꞌam wada, ka me saꞌami li ka diis Winaꞌam nyan. ²⁴Li dolne lin da sob Winaꞌam gbauŋin ye, “Yanam Jew dim zug, ka bane kaꞌ Jew dim la pianꞌad beꞌed n saꞌamid Winaꞌam yuꞌur.”

²⁵Fu yaꞌa siak wada la, fu baŋo kpenꞌeb line paꞌal ye fu ane Winaꞌam nid yinni la mor nyood. Ka fu yaꞌa saꞌam wada la, fu baŋo kpenꞌeb la ane zaalim. ²⁶Ka bane kaꞌ Jew dim, ka pu kpenꞌe baŋo la, yaꞌa siak wada la noyelug, Winaꞌam na gosi ba wuu bane kpenꞌed baŋo. ²⁷Yanam Jew dim mor wada la gbauŋin, ka kpenꞌed baŋo, ka lee saꞌam wada la. Ka bane pu kpenꞌe baŋo ba niŋgbina ni, ka lee siak wada la, na paꞌal yanam yela ye ya tum tuumbeꞌed.

^28-29Li kaꞌane niŋkane mor Jew dim zanbin o niŋgbina ni sid a Jew nida. Li ane one dol Winaꞌam o sunfin. Ka baŋo kpenꞌeb line a sida la, kaꞌ o niŋgbina ni, ka lee be o sunfin. Ka Winaꞌam Siig Suŋ maali li. Ka li kaꞌane wada la maali lii. Ninkane sid a Jew nid la, diꞌe zunꞌor Winaꞌam ni, ka kaꞌ ninsaalibinee.

¹M ye m buꞌos buꞌosa wuu ninsaalib yiti niŋid siꞌem la ka lebis m meŋ lebisa. Ka bo nyood ka Jew dim la nye n gaad bane kaꞌ Jew dim la? Ka ba baŋo kpenꞌeb la nyood a bo? ²Li ane bedego. Yiiga daan, Winaꞌam da guꞌuli ba o noor pianꞌad.

³Ka ba sieba yaꞌa da kaꞌane yelsida dima li na ke ka Winaꞌam ku a yelsida sob bee? ⁴Ayei, baa biꞌelaa! Hale nidib wusa yaꞌa a ziri dim, Winaꞌam na kpelim a sida sob. Li dol ne lin da sob Winaꞌam gbauŋin siꞌem la ye,

“Li nar ka Winaꞌam a yelsida sob.

Ka on kat saria siꞌem la ziꞌenid.”

⁵Winaꞌam tuumsoma la yaꞌa nie paꞌal tinam tuumbeꞌede, ti na yel ye Winaꞌam n tekidi ti tubor la o tum tuumbeꞌed bee? Ayei, baa biꞌelaa! ⁶Winaꞌam yaꞌa kaꞌane sida soba, o naan ku nyaŋen kadin dunia nidib saria. ⁷Ka m yaꞌa ane ziri sob ka man ziri la zug yaꞌa ke ka Winaꞌam yelsida la paasid, ka tisid Winaꞌam zunꞌor, ba mor suer na kad man saria ye m ane tuumbeꞌed daana? ⁸Ka bo ka ti ku tum tuumbeꞌed n ket ka bunsuma doli li? Ninsieba tuꞌud man n yet ye mane yeli ala. Winaꞌam na koos ba yela beꞌed wuu lin nare ba siꞌem.

Soꞌ kaeꞌ n a popiel la yela

⁹Aa, to. Tinam bane a Jew dim la a suꞌum gat bane kaꞌ Jew dim la bee? Ayei. M pun deŋim paꞌal ye tuumbeꞌed mor paŋ ne Jew dim laꞌam ne bane kaꞌ Jew dim wusa. ¹⁰Li dolne lin da sob Winaꞌam gbauŋin ye,

“Baa nid yinni kaeꞌ a popiel soba.

¹¹Soꞌ kaeꞌ n baŋ Winaꞌam yelaa,

bee bood ye o miꞌ Winaꞌam.

¹²Ninsaalib wusa kedigne

ka pu dol Winaꞌam suere ka me bodig.

Soꞌ kaeꞌ n niŋid line a suꞌum,

hale baa yinni mene.

¹³Ba kukoya wenne yaug zaꞌanoor line ka ba pu yooda.

Ba more ba zilima pianꞌad ne damaꞌar.

Ba noor toe wenne yabigne.

¹⁴Ba noor pianꞌad ane nopoor ne tuꞌud gullim.

¹⁵Ba sunya duod toꞌoto ye ba ku nid.

¹⁶Ka zinꞌikan ka ba gaad wusa susaꞌaŋ na be anina.

¹⁷Ba ziꞌ sumalisim suere,

¹⁸ka me pu zot Winaꞌam.”

¹⁹Ti miꞌ ye wada la yaꞌa yel siꞌel, li yeti tisid bane doli li la. Linzug ka nidib wusa bane mor wada la ne bane kaꞌa li la, na sini ba noor. Ka ba wusa na tuꞌasi ba yela Winaꞌam tuon ka koꞌoŋ buod. ²⁰Ninsaal kaeꞌ na niŋ wada la yel siꞌem la, ka a popielim daan Winaꞌam tuone. Li ane wada la ni, ka ninsaalib baŋ ye ba ane tuumbeꞌed dim.

Winaꞌam n ket ka nidib a popielim dim o tuon la yela

²¹Ka nannanna Winaꞌam nie paꞌal on niŋid siꞌem n ke ka ninsaalib a popielim dim o tuon. Ka Winaꞌam nodiꞌesidib ne wada la paꞌali ti li yela, ka li lee pu yine wada la dolim ni naa. ²²Winaꞌam ket ka ninsaalib bane wusa niŋ Yesu Kiristo yadda la a popielim dim o tuon ka li yine ba yadda niŋir Yesu Kiristo ni, ka pu mor baragaŋ ye Jew dim nwa, ka bane kaꞌ Jew dimi nwaa. ²³Ninsaalib wusa tum tuumbeꞌed ka koꞌoŋ Winaꞌam yelsum. ²⁴Ka diꞌe buod Winaꞌam tuon line a o piini n tisi ti, ka li yi ne Yesu Kiristo ni na, one faaenn ti la. ²⁵Winaꞌam zaŋ o n tis ye o kpi, ka o ziim yi, ye o ke ka Winaꞌam supeen naae ne ti. Ka ti naal noor ne o tinam niŋ o yadda la. O niŋ ala ye o paꞌal ye o ane popielim sob. Saŋa kane da gaad la, Winaꞌam da mor sumbugusum ne ninsaalib, ka pu geligidi ba tuumbeꞌede. ²⁶Ka nannanna, o niŋ neꞌ ye o paꞌal ye o meŋ ane popielim sob, ka me ke ka ninkane niŋ Yesu yadda la a popielim sob o tuon.

²⁷Dinzugo, siꞌel kaeꞌ ka ti na nweꞌe nyoꞌog ne lii. Li kaꞌane ninsaalib n dol wada la na ke ka ba nyaŋe nweꞌe nyoꞌogo. Li ane ban niŋ Yesu Kiristo yadda la zug. ²⁸Ti gbanꞌe ye soꞌ yadda niŋir Kiristo ni gullim na ke ka Winaꞌam ke ka o a popielim sob o tuon, ka kaꞌane on dol wada la zugo.

²⁹Ya tenꞌes ye Winaꞌam ane Jew dim la Winaꞌam maꞌanee? Ayei, o ane Jew dim ne bane kaꞌ Jew dim la wusa Winaꞌam. ³⁰Winaꞌam ane yinni, ka na ke ka Jew dim ne bane kaꞌ Jew dim la me a popielim dim o tuon, ba wusa yadda niŋir ni. ³¹Ya tenꞌes ye tinam paꞌal ye nidib diꞌed popielim ba yadda niŋir zug la, ket ka wada la a zaalim bee? Ayei, baa biꞌelaa. Ti lee ke ka wada la ziꞌe suꞌuŋa.

Abraham yela

¹Ti na yel Abraham one aa tinam bane a Jew dim yaab la yela ye bo? O da nye bo? ²On da niŋid siꞌem la yaꞌa keen ka o a popielim sob Winaꞌam tuon, o da naan moren siꞌel na nweꞌe nyoꞌog, ka lee ku nyaŋe nweꞌed nyoꞌog Winaꞌam tuone. ³Li sob Winaꞌam gbauŋin ye, “Abraham da niŋ Winaꞌam yadda, ka Winaꞌam geligi li ka yel ye o ane popielim sob o tuon.”

⁴Nid yaꞌa tum tuuma, o diꞌed yood. Ka ba lee ku geligi li ye li ane piinii, amaa li lee ane dine nar ye o diꞌe. ⁵Niŋkane tiaꞌ o yadda niŋir ka kaꞌane o tuumsoma, ka niŋ yadda ye o na di buod Winaꞌam tuon o yadda niŋir zug, Winaꞌam na gelig niŋkan yadda niŋir ka o lieb popielim daan o tuon. ⁶David me da yel ninsaal sumalisim yela ka li be Winaꞌam gbauŋin ye, Winaꞌam gelig ye o ane popielim sob, ka li kaꞌane o tuuma zugo. Ka ye,

⁷“Sumalisim be ne bane ka Winaꞌam di suguru ne ba

ka yiisi ba tuumbeꞌed n bas la.

⁸Sumalisim be ne niŋkane tum tuumbeꞌed

ka Zugsob la ku geligi li laa.”

⁹Sumalisim line ka David pianꞌ li yela la, kaꞌane nimbane kpenꞌe baŋo la din maꞌanee. Li me ane nimbane pu kpenꞌe baŋo la din. Ti deŋim sob ye, “Abraham da niŋ Winaꞌam yadda, ka Winaꞌam geligi li ka yel ye o ane popielim sob o tuon.” ¹⁰Tenꞌesimi saŋkan ka li da niŋ la yela. Li da ane Abraham daa nam pu kpenꞌe baŋo la, ka kaꞌ li nyaꞌaŋa. ¹¹Abraham da siak baŋo kpenꞌeb la, ka li ane zanbin, ka paꞌal ye saŋkan ka o nam pu kpenꞌe baŋo laa, Winaꞌam da gelig ka o a popielim sob o tuon, o yadda niŋir la zug. Dinzugo, Abraham ane bama yiiga, bane wusa niŋ Winaꞌam yadda ka Winaꞌam gelig ka ba a popielim dim o tuon, ka pu kpenꞌe baŋo la. ¹²Abraham me a nimbama ni yiiga nimbane kpenꞌe baŋo, ka li kaꞌane kpenꞌeb la maꞌanee, ka ane ban niŋ Winaꞌam yadda wuu Abraham da niŋ siꞌem, ka da nam pu kpenꞌe baŋo laa.

Winaꞌam noziꞌelug diꞌer la yela

¹³Winaꞌam da ziꞌel noor tis Abraham ne o yaas, ye bane na ti soꞌ dunia. Ka li kaꞌane Abraham da dol wada la zug ka o da ziꞌel noor laa, ka ane on da niŋ Winaꞌam yadda ka o gelig ka o a popielim sob o tuon la zug. ¹⁴Ka li yaꞌa aan bane dol wada la n diꞌedin Winaꞌam yelsum la, ninsaalib yadda niŋir Winaꞌam ni, ne o noor ziꞌelug la na aan zaalim. ¹⁵Wada la ket ka Winaꞌam supeen lut na. Ka wada la yaꞌa kaeꞌ wadasaꞌuŋ me ku bee.

¹⁶Linzug ninsaalib bane niŋ Winaꞌam yadda la diꞌed o noorziꞌelug ka li yine o popielim ni na, ye Abraham yaas wusa sid na diꞌe o noorziꞌelug la. Ka li kaꞌane o yaas bane dol wada la gullimnee, ka me ane bane niŋ Winaꞌam yadda wuu Abraham da niŋ siꞌem la. Abraham aa ti wusa yaab. ¹⁷Li dolne Winaꞌam da yel siꞌem o gbauŋin ye, “M na ke ka fu a buudi bedego yaab.” Noorziꞌelug la sid ane siꞌel Winaꞌam tuon, on ka Abraham niŋ o yadda la, ka o ket ka kum vuꞌug, ka o noyelug ket ka line kaeꞌ na be la.

¹⁸Abraham n da gos ka li a siꞌem la, tiꞌir da kaeꞌ ne biig nyeebo. Ka o da niŋ Winaꞌam yadda ka mor tiꞌir. Ka linzug o da a buudi bedego yaab. Li dolne Winaꞌam da yel o ye, o yaas na ti a anwa bedego. ¹⁹Ka o da gos o meŋi kudug n a wuu yuma kobuga la, dinzug ka o da pu mor potenꞌer ne biig duꞌam yela yaꞌasa, ne Sara da a kunduꞌar men la, laꞌam ne wala, Abraham yadda niŋir Winaꞌam ni pu bukee. ²⁰O da pu bas o yadda niŋir ne Winaꞌam, ka me pu biꞌesid o noorziꞌelugo. O yadda niŋir ke ka o nye paŋ. Ka o tis Winaꞌam naꞌasi, ²¹ka miꞌ suꞌuŋa ye Winaꞌam na nyaŋe maal siꞌel wusa o noorziꞌelug ni. ²²Ka linzug ka o yadda niŋir ke ka Winaꞌam gelig ka o a popielim sob o tuon. ²³Lin da sob siꞌem la ye Winaꞌam siak ka o a popielim sob la kaꞌane on zug gullimnee, ²⁴ka li me ane tinam zug men. Winaꞌam me gelig tinam ka ti a popielim dim o tuon, tinam bane niŋ Winaꞌam yadda la, one vuꞌug ti Zugsob Yesu kumin la. ²⁵Winaꞌam da ke ka Yesu kpi ti tuumbeꞌed zug, ka vuꞌug o kumin ye o ke ka ti a popielim dim o tuon.

Popielim dim Winaꞌam tuon la yela

¹Dinzugo, Winaꞌam ke ka ti a popielim dim o tuon, ka li yi ne ti yadda niŋir la zug. Ka linzug ka ti naalim ne Winaꞌam. Ka li ane ti Zugsob Yesu Kiristo maꞌasim la zug. ²Kiristo ke ka ti nye Winaꞌam popielim piini ka more li kiŋ kiŋ, ka me mor tiꞌir ye ti na laꞌam diꞌe naꞌasi ne Winaꞌam. Ka li tisi ti sumalisim. ³Ka ti me mor sumalisim ti namisug la zug, n miꞌ ye namisug ke ka ti nyaŋe modig. ⁴Ka ti yaꞌa modig, li me paꞌal ye ti nye kpansug ka a suꞌum. Ka lin ke ka ti mor tiꞌir ye ti na ti be ne Winaꞌam. ⁵Ka Winaꞌam pesigi o noŋire ti sunya ni, ka li yine o Siig Suŋ ni na, on ka Winaꞌam tisi ti la. Ka linzug ka tiꞌir kaŋa kaꞌ ziri tiꞌire.

⁶Winaꞌam n gaŋ saŋsiꞌa la, tinam daa nan a tuumbeꞌed dim ka kaꞌ suŋir la, ka Kiristo kpi tisi ti. ⁷Li toe ka soꞌ diꞌe popiel nid kuꞌum n kpi. Amaa daasiꞌere soꞌ na siaki kpi ninsuŋ yela. ⁸Ka Winaꞌam paꞌali ti o noŋir a bedego siꞌem, tinam daa nan a tuumbeꞌed dim ka Kiristo kpi tisi ti la.

⁹Ka o ziim la ke ka Winaꞌam ke ka ti a popielim dim o tuon, linzug biꞌesug len kaeꞌ ye Kiristo na faann tiꞌ ka ti ku nye Winaꞌam supeene. ¹⁰Ti da ane dataas ne Winaꞌam. Ka o Biig la kum ke ka o naal ne ti. Ka tinam naal ne Winaꞌam la, ka biꞌesug len kaeꞌ ye Kiristo nyovur na faann ti. ¹¹Ka line len paas ane ye ti maal sumalisim ne Winaꞌam n niŋ siꞌel la. Ka li ane ti Zugsob Yesu Kiristo la zug, on kane yuꞌun naali ti ne Winaꞌam la.

Adam ne Yesu Kiristo la yela

¹²Dau yinni da tum tuumbeꞌed, ka nan ke ka tuumbeꞌed sig dunia ni na. Ka o tuumbeꞌed la zug, ka kuꞌum kena. Ka linzug ka kuꞌum loꞌomis ninsaalib wusa, ban tum tuumbeꞌed la zug. ¹³Saŋkan ka Winaꞌam da nam pu tis Moses o wada la, tuumbeꞌed da be. Ka wada yaꞌa kaeꞌ, Winaꞌam pu geligid tuumbeꞌede. ¹⁴Ka Adam saŋa ti paae Moses saŋa, kuꞌum pun paae nidib wusa, hale ne bane tum tuumbeꞌed ka li pu a wuu Adam da zanꞌas Winaꞌam noyelug siꞌem laa.

Adam ne Yesu Kiristo one kenn o nyaꞌaŋ na la wenne taaba, ¹⁵ka lee kaꞌ bun yinni. Ka Winaꞌam piini pu wenne Adam tuumbeꞌede. Dau yinni tuumbeꞌed la ke ka nidib bedego kpiid. Ka Winaꞌam popielim gaad ala bedego. Ka o piini line yit dau yinni one a Yesu Kiristo la popielim ni, zuꞌeya n tis nidib bedego. ¹⁶Dine dol Winaꞌam piini pu wenne line dol dau yinni la tuumbeꞌede. Saria kadib line dol tuumbeꞌed yinni la ane koosbeꞌed. Ka Winaꞌam piini line dol tuumbeꞌed bedego ane ye Winaꞌam ke ka ti a popielim dim o tuon. ¹⁷Dau yinni tuumbeꞌed la zug, ka kum paae nidib wusa, ka li yi dau kaŋa ni. Ka line dol Yesu Kiristo tuuma la gaad ala. Nidib bane wusa diꞌed Winaꞌam popielim line zuꞌe ne o piini dine a popielim la, na nye naꞌam ne nyovur. Ka li yi ne dau yinni one a Yesu Kiristo la ni.

¹⁸Aa to. Tuumbeꞌed yinni la ke ka nidib wusa nye saria kadib beꞌed Winaꞌam saꞌan. Ala men Yesu Kiristo popielim tuum yinni ke ka Winaꞌam ke ka nidib wusa a popielim dim o tuon, ka tisi ba nyovur. ¹⁹Nid yinni la zanꞌas Winaꞌam noor la ke ka nidib bedego a tuumbeꞌed dim Winaꞌam tuon. Ala men ka nid yinni la siak Winaꞌam noor la ke ka Winaꞌam ke ka nidib bedego a popielim dim o tuon.

²⁰Wada la da kena ye li ke ka wadasaꞌuŋ nobug. Ka tuumbeꞌed n nobug la Winaꞌam popielim piini nobug bedego gaad ala. ²¹Tuumbeꞌed nyaŋed nidib wusa ka ba kpiid. Ala men Winaꞌam ke ka ti a popielim dim o tuon la zug ka o popielim soꞌe ti ka tisi ti nyovur line kaꞌ naare, ka li yine ti Zugsob Yesu Kiristo ni.

Tuumbeꞌed ne popielim la yela

¹Dinzugo, ti na yel ye bo? Ti na yel ye, ti na kpelim tum tuumbeꞌed ye Winaꞌam popielim piini la nobug bee? ²Ayei, baa biꞌelaa. Li wenne ti daa kpi ne, ka linzug tuumbeꞌed pu len soꞌe tii. Dinzugo ti ku kpelim niŋ wuu tuumbeꞌed nan soꞌe tii. ³Ya sid miꞌ ye tinam bane diꞌe Winaꞌam kuꞌom suub ka lieb yinni ne Yesu Kiristo la, me lieb yinni ne o kuꞌum la. ⁴Kiristo da kpiya ka ba mum o, ka Winaꞌam vuꞌug o kumin ne o paŋ. Ka ala men, ti daa diꞌe kuꞌom suub, ka li wenne ti daa kpi ka ba mumi ti ne o, ye ti vuꞌug n diꞌe vumpaal ka kpelim bee li ni.

⁵Li yaꞌa a sida ye ti daa lieb yinni ne Kiristo n kpi wuu on niŋ siꞌem, ala men ti sid na a yinni ne o, n vuꞌug kumin wuu on me niŋ siꞌem la. ⁶Ti miꞌ ye tinam meŋ daa a beꞌed siꞌem la, ti daa kpi ne o dapuudir zug, ye ti tuumbeꞌed yaꞌamleog paŋ saꞌam, ka tuumbeꞌed ku len soꞌe ti wuu ti aa li yamugo. ⁷Nid yaꞌa kpi, o nye yolisim ne tuumbeꞌed paŋ.

⁸Ka tiname sadigim kpi ne Kiristo la, ti siak ye ti me na voe ne o. ⁹Ti miꞌ ye Winaꞌam sadigim vuꞌug Kiristo kumin la, o kudum ku len kpii. Kum len kaꞌ paŋ o saꞌane. ¹⁰O da kpi vuguri ti tuumbeꞌed zug ka li ku len daam oo. Ka o nan voe, ka voe ye o naꞌas Winaꞌam. ¹¹Ka ala men, ya meŋ tenꞌesimi ye yaname a yinni ne Yesu Kiristo la zug, ya meŋ kpi ka tuumbeꞌed ku len soꞌe yaa, ka ya me voe ye ya naꞌas Winaꞌam.

¹²Da ke ka tuumbeꞌed len soꞌe ya niŋgbina ye ya siak yaꞌamleog beꞌed bane ka ya niŋgbina bood la. ¹³Da pesigi ya niŋgbina luas wusa n tis tuumbeꞌed ye tuumbeꞌed more ba n tum beꞌede, ka lee pesigi ya meŋ n tis Winaꞌam; ka ya ane nimbane ka o more ya yi kumin n keŋ vumin. Pesigimi ya niŋgbina luas wusa n tis Winaꞌam ye o more ba n tum popiel tuuma. ¹⁴Wada la pu soꞌe yaa, ka Winaꞌam popielim lee soꞌe ya. Linzug tuumbeꞌed pu soꞌe yaa.

¹⁵Aa to. Wada la pu soꞌe tii, ka Winaꞌam popielim lee soꞌe ti. Linzug ti na kpelim tum tuumbeꞌed bee? Ayei, baa biꞌelaa. ¹⁶Ya yaꞌa pesigi ya meŋ ka a soꞌ yamis ka siak o noor, ya sid ane one ka ya siak la yamis. Ya yaꞌa siaki tum tuumbeꞌed, ya ane tuumbeꞌed yamis, ka lin dol kuꞌum. Ka ya yaꞌa siak Winaꞌam noor, ya ane o yamis, ka lin me ke ka ya a popielim dim Winaꞌam tuon. ¹⁷Ka ti puꞌus Winaꞌam bareka yanam yuꞌun siak paꞌalug kane ka ya diꞌe la ne ya sunya, hale laꞌam ne yaname daa a tuumbeꞌed yamis la. ¹⁸Winaꞌam daa ke ka ya soꞌe ya meŋ tuumbeꞌed saꞌan, ka me ke ka ya a popielim yamis.

¹⁹Ya ninsaalib yaꞌam kaꞌ paŋ la zug, m pianꞌad wuu ninsaalib yiti pianꞌad ba yela siꞌem la. Ya daa yiti pesigi ya meŋ n tis tuumyood ne tuumbeꞌed ka li nobugid bedego. Ala men, nannanna pesigimi ya meŋ me tis popielim, ye ya niŋ line a suꞌum nyain. ²⁰Yanam daa a tuumbeꞌed yamis la, ya daa soꞌe ya meŋ popielim saꞌan. ²¹Ka tuumbane ka ya daa tum ka li mor nyan ya saꞌan nannanna la, daa tisi ya bo nyoode? Tuumban la dolne kuꞌum. ²²Ka nannanna Winaꞌam ke ka ya soꞌe ya meŋ tuumbeꞌed saꞌan, ka lieb o yamis. Ka li nyood ane ye ya aa o nidib gullim. Ka lin dol nyovur dine kaꞌ naare. ²³Tuumbeꞌed yood ane kuꞌum. Ka Winaꞌam piini ane nyovur dine kaꞌ naare. Ka ti diꞌe li tinam a yinni ne ti Zugsob Kiristo Yesu la.

Dap ne poꞌab wada la paꞌali ti siꞌel la yela

¹M baꞌabiise, ya wusa miꞌ wada la yela. Dinzugo ya na gbanꞌe man ye m yel siꞌel la gbin. Wada la soꞌene nid, o vum saŋa maꞌaa. ²Dinzugo, wada la poogin, li mugusne ye poꞌa laꞌas ne o sid, o sid vum saŋa. Ka o sid yaꞌa kpi, poꞌa la soꞌe o meŋ ne sid kulug wada la. ³Dinzugo, o yaꞌa laꞌas ne dau soꞌ, ka o sid la nan voe, ba na yel ye o saꞌam dau. Ka o sid yaꞌa kpi, o soꞌe o meŋ ne sid kulug wada la. Ka o yaꞌa kul dau soꞌ, o pu saꞌam dau.

⁴M baꞌabiise, yanam me ane ala. Yaname a Kiristo niŋgbina lua la zug, ya daa kpi ka wada la pu len soꞌe yaa. Ka nannanna Kiristo one ka Winaꞌam vuꞌug o kumin ye ti niŋ line maꞌae Winaꞌam sunf la, yuꞌun soꞌe ya. ⁵Saŋkan ka ti daa yiti dol ti ninsaalib boodim la, ka wada ke ka ti yaꞌamleog beꞌed due ka li tum ti niŋgbina ni ye ti niŋ line dol kum. ⁶Ka nannanna ti soꞌe ti meŋ wada la saꞌan. Ti daa kpi, ka wada la pu len soꞌe tii. Linzug ti dol Winaꞌam ne vumpaal line ka o Siig Suŋ tisi ti la, ka li kaꞌane wadakudug line da sob la ke ka ti dol oo.

Wada ne tuumbeꞌed la yela

⁷Ti na yel ye bo? Ti na yel ye wada la ane bunbeꞌed bee? Ayei, baa biꞌelaa. Laꞌam ne lin a sida ye wada la ane bunsuŋ la, wada la yaꞌa da kaꞌanee, m naan ku baŋin tuumbeꞌede a siꞌela. Wada la yaꞌa da pu yelin ye, “Da mor fufume,” m naan ku baŋin fufum a siꞌela. ⁸Ka tuumbeꞌed nyee li suer noyelug la ni, ka ke ka fufum buudi bedego due m sunfin. Wada la yaꞌa kaꞌanee, ti naan ku miꞌin tuumbeꞌede. ⁹Kudum sa ka m da voe, ka da ziꞌ wada la gbin ne, ka yuꞌun baŋ noyelug la gbin, ka tuumbeꞌed yuꞌun due m sunfin ka m kpi. ¹⁰Ka wada kane da ken ne vum la, m nye ka li mor ne kuꞌum na. ¹¹Tuumbeꞌed nyee suer wada la ni, ka maꞌ m, n kpenꞌesi m kumin. ¹²Wada la meŋ ane suꞌum nyain. Ka noyelug la me a sida, ka a suꞌum nyain.

¹³Ka li ane line a suꞌum la mor kuꞌum na tisi m bee? Ayei, baa biꞌelaa. Li ane tuumbeꞌed la niŋi li, ka nok noyelug line a suꞌum la n kuu m ye li nie ye li sid ane tuumbeꞌed. Ka linzug ka tuumbeꞌed yuꞌun lieb line a bunbeꞌed titaꞌar.

Boodim ayi line be ninsaal ni la yela

¹⁴Ti miꞌ ye wada la ane Winaꞌam Siig Suŋ din. Ka man ane ninsaal, ka wenne yamug one ka ba kuosi tis tuumbeꞌed. ¹⁵Man pu gbanꞌe man niŋid siꞌel la gbin ne. M pu niŋ man bood siꞌela, ka lee tum man pu bood siꞌel la. ¹⁶M yaꞌa tum man pu bood ye m tum siꞌel la, li paꞌal ye m siak ye wada la a suꞌum. ¹⁷Dinzugo, li kaꞌane mane niŋid neꞌeŋa, ka lee ane tuumbeꞌed line bee m ni la. ¹⁸M miꞌ ye bun line a suꞌum kaꞌ m nii. M ye m yel ye, bun line a suꞌum kaꞌa man ninsaal boodim saꞌane. Laꞌam ne tuumsuma yaꞌamleog bee m saꞌan la, m pu nyaŋedi niŋidi lii, ¹⁹ka pu niŋid suꞌum wuu man bood ye m niŋ siꞌem laa, ka lee tum tuumbeꞌed line ka m pu bood ye m niŋ la. ²⁰M yaꞌa tum line ka m pu booda, li paꞌal ye li kaꞌane mane niŋidi lii, ka lee ane tuumbeꞌed line bee m ni la.

²¹Dinzugo, m nyet ka mugusug kaŋa be. Li ane ye, m yaꞌa bood ye m niŋ dine a suꞌum, m ku nyaŋe. Asee line a beꞌed maꞌaa ka m na tunꞌe niŋ. ²²Winaꞌam wada la ket ka m sunf maꞌed. ²³Ka m nyet wada siꞌa line tum m niŋgbina ni ka zabid ne wada line ka m potenꞌer bood la, ka loo m wuu m ane sarega nid ye m siak tuumbeꞌed line kuli m niŋgbina la. ²⁴Oi, bo susaꞌaŋu nwa ka m nyeta! Anoꞌon na faaenn m, ka m niŋgbina nwa ku doli m n keŋ kumine? ²⁵Winaꞌam gullim na faaenn m, ka li yi ne ti Zugsob Yesu Kiristo ni. M puꞌus Winaꞌam bareka.

M miꞌ line a suꞌum ye m tum Winaꞌam boodim, amaa m niŋgbina boodim nyaŋe m ka m tum line kaꞌa suꞌum.

Winaꞌam Siig Suŋ dolim la yela

^1-2Winaꞌam Siig Suŋ one tisidi ti vum, ka li yit Yesu Kiristo ni la na, soꞌe m, ka ke ka tuumbeꞌed ne kum pu len soꞌe ma. Dinzugo, nannanna nimbane a yinni ne Yesu Kiristo ku nye saria kadib beꞌede. ³Winaꞌam tum o meŋ Biig, ka o lieb ninsaal, ka wenne ninsaalib bane a tuumbeꞌed dim, ka kpi ti tuumbeꞌed zug. Ka o kuꞌum poogin Winaꞌam kad tuumbeꞌed saria ka saꞌam li paŋ, line tum ti ninsaal boodim ni. Ti ninsaal boodim ket ka wada la kaꞌ paŋ la zug, wada la ku nyaŋe saꞌam tuumbeꞌed paŋa. ⁴Winaꞌam niŋi li ye tinam bane belim dol Winaꞌam Siig Suŋ boodim la, ka li kaꞌ ti ninsaalib boodim la, na siaki niŋ wada la noyelug line a sida la suꞌuŋa.

⁵Nimbane beilim doli ba ninsaalib boodim la, noki ba yaꞌam niŋ ninsaalib boodim ni. Ka nimbane beilim doli Winaꞌam Siig Suŋ boodim la, noki ba yaꞌam niŋ Siig Suŋ la boodim ni. ⁶Fu yaꞌa noki fu yaꞌam niŋ ninsaalib boodim ni, li ane kuꞌum. Ka fu yaꞌa noki fu yaꞌam niŋ Siig Suŋ la boodim ni, li ane nyovur ne sumalisim. ⁷Fu yaꞌa noki fu yaꞌam niŋ ninsaalib boodim ni, fu ane Winaꞌam dataa, ka pu siakid Winaꞌam wada laa, ka sid ku nyaŋe siaki lii. ⁸Nimbane doli ba ninsaalib boodim la ku nyaŋe maꞌae Winaꞌam sunfo.

⁹Winaꞌam Siig Suŋ sadigim bee ya saꞌan la, ya beilim pu doli ya ninsaalib boodim, ka lee doli Siig Suŋ la boodim. On mekama pu mor Kiristo Siig Suŋ la, kaꞌa Kiristo nida. ¹⁰Ka Kiristo yaꞌa bee ya saꞌan, ya siis mor nyovur yaname lieb popielim dim Winaꞌam tuon la zug, hale ne ya niŋgbina na kpi tuumbeꞌed zug la. ¹¹Ka Winaꞌam one vuꞌug Yesu kumin la Siig Suŋ yaꞌa bee ya saꞌan, on one vuꞌug Yesu Kiristo kumin la, me na tisi ya ninsaalib niŋgbina nyovur paal, ka li yine o Siig Suŋ line bee ya saꞌan la.

¹²Aa to, m baꞌabiise, ti di Winaꞌam sam, ka pu di ninsaalib boodim sam ye ti beilim doli lii. ¹³Ya yaꞌa doli ninsaalib boodim ya na kpi. Ka ya yaꞌa kuu ya tuumbeꞌed tuuma ka basi li ne Siig Suŋ paŋ, ya na voe. ¹⁴Nimbane dolisid Winaꞌam Siig Suŋ la ane Winaꞌam biis. ¹⁵Siig Suŋ kane ka Winaꞌam tisi ya pu ke ka ya a yamis ka zot dabiem, ka lee ke ka ya a Winaꞌam biis ka buon Winaꞌam ye, “Ti Baꞌ.” ¹⁶Winaꞌam Siig Suŋ meŋ ke ka ti meŋ siis miꞌ suꞌuŋa ye ti ane Winaꞌam biis. ¹⁷Tiname sadigim aa o biis la, ti na diꞌe yelsum bane ka o digil ye o tis o nidib la, ka me na diꞌe li ne Kiristo. Tiname sadigim namis ne Kiristo la, ti me na diꞌe naꞌasi ne o arazana ni.

Naꞌasi line na ti be la yela

¹⁸M tenꞌesid ye namisug line ka ti nyet nannanna la ane biꞌela, ka ti ku nyaŋe maki li ne naꞌasi line na ti nie ka ti nye laa. ¹⁹Dunia bun wusa ka Winaꞌam maal la gur saŋkan ka Winaꞌam na ke ka o biis la nie na n boodi li bedego. ²⁰Winaꞌam da ke ka dunia ku nyaŋe niŋ lin ka o pun da maali li ye li niŋ laa, ka li kaꞌ dunia meŋ boodim ka lee ane Winaꞌam boodim ka li a ala. Hale ne ala, ka tiꞌir kaŋa da be, ²¹ye, Winaꞌam na ke ka dunia meŋ soꞌe li meŋ li yaꞌa ti punꞌe. Winaꞌam biis na mor yolisim ne naꞌasi. Ka dunia me na diꞌe li ne ba.

²²Ti miꞌ ye saŋkan n ti paae zina, ka dunia wusa unsid ne toog wenne poꞌa yiti saꞌ bood duꞌab la. ²³Ka li kaꞌ dunia la maꞌanee, ka me ane tinam bane mor Winaꞌam Siig Suŋ line aa o piini yiiga la. Tinam me unsid ti sunya ni, n gur saŋkan ka Winaꞌam na nie paꞌal paalo ni ye ti aa o biis, ka ke ka ti niŋgbina nye yolisim li yaꞌa ti punꞌe. ²⁴Tiꞌir kaŋa ni ka ti nye faangir. Ka ti yaꞌa nye line ka ti mor li tiꞌir la, lin kaꞌa tiꞌire. Anoꞌon mor tiꞌir ne lin ka o pun nye? ²⁵Ka ti yaꞌa mor tiꞌir ne lin ka ti pu nyee, ti modigidne ka guri li.

²⁶Ala men, Winaꞌam Siig Suŋ la kena ye o suŋi ti, ti tadimis ni. Ti ziꞌ lin nar ye ti puꞌus Winaꞌam siꞌem. Winaꞌam Siig Suŋ meŋ sosid Winaꞌam tisidi ti ka ke ka ti unsid ka sosidi ti sunya ni ka ziꞌ tinam yet siꞌela. ²⁷Ka Winaꞌam one miꞌ ninsaalib sunya la, miꞌ Siig Suŋ la potenꞌer, on sosid Winaꞌam n tisid o nidib ka li doli Winaꞌam boodim la zug.

²⁸Ti miꞌ ye siꞌel mekama yaꞌa ti niŋ, Winaꞌam tumi li ni ka maan suꞌum n tit nimbane noŋ o ka o gaŋi ba ne o meŋ boodim la. ²⁹O da gaŋ nin sieba ka ba na aa o nidib, ka dunia nam pu maale ka o da gbanꞌe ye o na ke ka ba wenne o Biig, ye o Biig la na a kpeenm o pitib bedego saꞌan, ³⁰ka buol nimbane ka o da gbanꞌe ye o na ke ka ba wenne o Biig la o saꞌan, ka ke ka ba a popielim dim o tuon, ka me tisi ba naꞌasi.

Winaꞌam noŋir la yela

³¹Dinzugo, bo ka ti na yele? Winaꞌam yaꞌa be ne ti, anoꞌone na nyaŋe niŋe ti siꞌela? ³²Ka Winaꞌam yaꞌa pu ke ka o meŋ Biig la pons kuꞌum, ka zaŋ o Biig la ka o kpi ti wusa zugo, o me ku tisi ti siꞌel wusa zaalim bee? ³³Anoꞌon na nyaŋe pianꞌ nimbane ka Winaꞌam gaŋ la yela beꞌede? Li ane Winaꞌam meŋ n koos ye ba mor buod. ³⁴Anoꞌon na nyaŋe kadi ba saria ka koosi ba yela beꞌede? Li kaꞌa Yesu Kiristo one da kpi ka me vuꞌug kumin ka zinꞌi Winaꞌam datiuŋ, ka nweꞌed nuꞌug ti yela la, na koosi ti yela beꞌede. ³⁵Bo na nyaŋe baki ti Kiristo noŋilim ne? Daamug bee yelpakir bee namisug bee koꞌom bee noŋ bee yeltoog bee kuꞌum na nyaŋe baki ti bee? Ayei. ³⁶Li niŋne wuu lin da sob Winaꞌam gbauŋin siꞌem ye,

“Winaꞌam dolim zug, ka kuꞌum namisidi ti daar wusa.

Ka maane ti wenne bunkonbid ka ba ye ba kodig ne.”

³⁷Yel bama ku baki tii. Laꞌam ne yelbama wusa keenn ti saꞌan na la, Kiristo one noŋi ti la ke ka ti nyaŋe ba wusa ka kee ba bas. ³⁸M miꞌ suꞌuŋa ye siꞌel kaeꞌ na nyaŋe baki ti Kiristo noŋirin nee. Kuꞌum bee nyovur bee maleknam bee siꞌelnam line soꞌe nidib bee siꞌelnam line mor paŋ bee line niŋid nannanna bee line na ti niŋ bee ³⁹siꞌelnam line be agol bee teŋin bee siꞌel mekama wusa dine be dunia nwa ni wusa kudum ku nyaŋe baki ti Winaꞌam noŋirin nee, noŋir dine yine ti Zugsob Yesu Kiristo ni la.

Israel dim la yela

¹M ane Kiristo nid ka pu maꞌada. Ka Winaꞌam Siig Suŋ soꞌe m potenꞌer, ka li me yeti m ye m pu maꞌada. Man ye m yel siꞌel la ane sida, ²ye m mor susaꞌaŋ bedego m meŋ buudi zug. ³Li yaꞌa naan keen ka m buudi nyeen suꞌum ka Winaꞌam poon noor tisini m ka m bakin ne Kiristo, m naan boodine li. ⁴Ba ane buudi ban ka Winaꞌam da gaŋ la. O da ke ka ba aa o biis ka nye o naꞌam paŋ. Ka o naa noor ne ba ka tisi ba o wada la ne o suer ye ba doli li ka zunꞌe o. Ka ba diꞌe o noorziꞌelug, ⁵ka ane Abraham ne Isaak ne Jakob yaas. Ka Kiristo n da lieb ninsaal la, o ane ba buudi. Winaꞌam one soꞌe siꞌel wusa la, na nye zunꞌor ka li kaꞌ naare. Ami.

⁶M pu yet ye, Winaꞌam pu dol on yet siꞌel laa. Li kaꞌane Israel dim wusa a nimbane ka Winaꞌam gaŋ laa. ⁷Ka li kaꞌane Abraham yaas wusa sid tuunn o tituunlii. Winaꞌam da yel ye, o na gos Isaak biis gullim ka ba a Abraham yaas. ⁸Dinzugo biis bane ka Abraham duꞌa wuu ninsaalib yiti duꞌa biis siꞌem la, kaꞌa Winaꞌam biise. Ka bane ka ba duꞌa ka li yine Winaꞌam noorziꞌelug ni wenne Isaak la, sid ane Abraham yaas ne Winaꞌam biis. ⁹Winaꞌam da ziꞌel noor n yel ye, “Saŋkan ka m na leb na la, Sara na duꞌa biig.”

¹⁰Ka li kaꞌ zaꞌa nwaa. Ti yaapoꞌa Rebeka da zaŋ liiba puug, ka ba mor saam yinni, one a Isaak. ^11-12Ka saŋkan ka ba daa nam pu duꞌa ba la, ba nam pu niŋ siꞌel ka li a suꞌum bee beꞌed la, ka Winaꞌam da yel ye, “Kpeenm la na lieb o pitu la tumtum.” Ka yel ala ye o boodim la na keŋ tuon. O boodim la ane ye o gaŋ nidib, ka li kaꞌ ban niŋ siꞌel la ke ka ba aa o nidiba, ka lee ane o gaŋir zug. ¹³Li sob Winaꞌam gbauŋin ye Winaꞌam yel ye, “M daa noŋ Jakob ka kis Esau,” ban wusa ane Isaak biis.

¹⁴Dinzugo, bo ka ti na yele? Ti na yel ye, Winaꞌam kaꞌa sida daan bee? Ayei, baa biꞌelaa. ¹⁵Winaꞌam da yel Moses ye,

“M na zo nimbane ka m gaŋ ne m boodim la nimbaanlig.”

¹⁶Ka li pu dol ninsaalib boodim bee ba niŋire, ka lee dolne Winaꞌam nimbaanlzoor. ¹⁷Li da sob Winaꞌam gbauŋin ye, Winaꞌam yel Egipiti naꞌab Faaro ye, “M ke ka fu a naꞌab ye m paꞌali m paŋ zem siꞌem, ka ke ka dunia wusa baŋ m yela” ¹⁸Dinzugo, Winaꞌam zot nimbane ka o gaŋ ne o boodim la nimbaanlig, ka ket ka nin sieba bane ka o gaŋ ne o boodim la mor zugkpiꞌeuŋ.

Winaꞌam supeen ne o nimbaanlzoor la yela

¹⁹Aa to. Ya yinni na buꞌosi m ye, “Li yaꞌa a wala, bo ka Winaꞌam nyet nidib taale? Anoꞌon na nyaŋe zanꞌas Winaꞌam boodim?” ²⁰M zua, fu a anoꞌon na nyaŋe lebis Winaꞌam pianꞌade? Duk ku buꞌos one yaꞌab o la ye, bo ka fu yaꞌab man wala? ²¹One yaꞌabid la mor suer n na nok yaꞌagbil n yaꞌab on bood siꞌel ka me mor suer na yaꞌab duk kan ligidi zuꞌe ne one ligidi pu zuꞌe ne yaꞌagbil yinni.

²²Ala men ka Winaꞌam da tum. O da bood ye o paꞌal o supeen ka ke ka nidib wusa baŋ o paŋ. Dinzugo o da gbanꞌe o meŋ ka modig ne bane ka o supeen na luu ba zug ka nar ye o saꞌami ba la, ²³ka me bood ye o nie paꞌal paalo ni o naꞌam paŋtitaꞌar, dine ka o pesigi tinam bane ka o zo nimbaanlig ka da tiꞌebi ti ye ti ti diꞌe o naꞌam la. ²⁴Li ane tinam bane ka o gaŋ la, ka kaꞌ Jew dim la ni gullimnee, ka ane bane kaꞌ Jew dim la ni men. ²⁵Li dolne Hosea da sob Winaꞌam gbauŋin siꞌem la ye, Winaꞌam yel ye,

“Nimbane da kaꞌ m nidib la,

ka m na noki ba ka ba aa m nidib.

Ka buudi kan ka m pu noŋ la,

ka m na gaŋi ba ka ba lieb buudi kan ka m noŋ la.”

²⁶Ka

“Zinꞌig kan ka m yeli ba ye,

‘Ba kaꞌ m nidib la,’

anina ka m na gaŋi ba ka ba a man, Winaꞌam one voe la biis.”

²⁷Winaꞌam nodiꞌes Azaya da yel paalo ni Israel dim yela ye,

“Hale ne Israel yaas a bedego wuu titanbiꞌisug line dig moꞌar noorin la,

ba biꞌela maꞌaa na nye faangir.

²⁸Zugsob na kad dunia saria toꞌoto.”

²⁹Li dolne Azaya me da deŋi yel siꞌem la ye,

“Zugsob one soꞌe siꞌelnam wusa la yaꞌa da keen yaas biꞌela tisini tii,

ti naan liebin wuu Sodom ne Gomorra teens dim,

bane kaꞌ yaas la ne.”

Israel dim ne labasuŋ la yela

³⁰Aa to. Bo ka ti na yele? Buudbane kaꞌ Jew dim la da pu mood ye ba a popielim dim Winaꞌam tuone, ka Winaꞌam lee ke ka ba a popielim dim o tuon ba yadda niŋir poogin. ³¹Ka Israel dim bane bood wada kane na ke ka ba a popielim dim Winaꞌam tuon la, lee pu nyee lii. ³²Bo ka ba pu nyee li? Li ane ba boodim la pu laꞌas ne ba yadda niŋir la zug, ka ba lee tenꞌes ye ba na diꞌe li ba tuuma zug. Ba tuꞌug kugir n lu, kugkane ka ba sobi li yela Winaꞌam gbauŋin ye,

³³“Winaꞌam yel ye,

‘Gosima.

M digil kugir Zion Zuer zug,

line na ke ka nidib tuꞌug ka lu.

Li ane kugtitaꞌar ka ba na bilig n lu.’

Kiristo nwaasne kugir la.

Ka one niŋ o yadda la,

ku di nyan o zugo.”

¹M baꞌabiise, m bood ne m sunf wusa ka sosid Winaꞌam ye m meŋ buudi nye faangir. ²M miꞌ ka yeli ba yela ye ba dol Winaꞌam ne ba sunf wusa, ka ba dolim la lee pu yi sida miꞌilim nii. ³Ba ziꞌ suer kane ka Winaꞌam ket ka nidib a popielim dim o tuone, ka bood ba meŋ sueya, ka linzug ba pu noki ba meŋ n lo ne Winaꞌam suere. ⁴Kiristo ke ka wada la naae, ka Winaꞌam na ke ka on mekama niŋ o yadda la, na a popielim daan o tuon.

Buudi wusa na tunꞌe nye faangir la yela

⁵Moses da sob popielim line yi wada dolim ni la yela, ye, “One siak wada noyelug la na nye nyovur li dolim poogin.” ⁶Ka ba da sob popielim line yi yadda niŋir Winaꞌam ni la yela ye, da yeli fu meŋ ye, anoꞌon na du arazana ni? (Li gbin ane ye, anoꞌon na du arazana ni ye o ke ka Kiristo sig na?) ⁷Bee, da yeli fu meŋ ye, anoꞌon na sig kpiꞌimnam teŋin? (Li gbin ane ye o keŋ ke ka Kiristo vuꞌug kumin na.) ⁸Ka li me sob ye, Winaꞌam pianꞌuk kpiꞌe uf ka be fu noorin ne fu sunfin. Li ane Winaꞌam pianꞌuk yadda niŋir la yela ka lin la ka ti moon. ⁹Fu yaꞌa yel ne fu noor paalo ni ye Yesu ane Zugsob la, ka siaki fu sunfin ye Winaꞌam da vuꞌug o kumin, fu na nye faangir. ¹⁰Ti siaki ti sunfin ye Yesu ane Zugsob la, linzug ka ti lieb popielim dim Winaꞌam tuon, ka yeli li ne ti noor, ka linzug ka ti nye faangir. ¹¹Li sobne Winaꞌam gbauŋin ye, “On mekama niŋ Kiristo yadda la, ku di nyan o zugo.” ¹²Gaŋir kaeꞌ Jew dim ne bane kaꞌ Jew dim la nii. Zugsob la ane Jew dim Zugsob, ka me a bane kaꞌ Jew dim la Zugsob, ka pesig o yelsum tis bane wusa sos suŋir o saꞌan. ¹³Li sob Winaꞌam gbauŋin ye, “On wusa sos suŋir Zugsob la saꞌan na nye faangir.”

¹⁴Nidib yaꞌa pu niŋ o yaddaa, ba na niŋ wala sos suŋir o saꞌane? Ka ba yaꞌa pu wum labaar o yelaa, ba na niŋ wala niŋ o yadda? Soꞌ yaꞌa kaeꞌ na moon labaar laa, nidib na niŋ wala wumi li? ¹⁵Ka Winaꞌam yaꞌa pu tum bane moon labaar la naa, labaar na niŋ wala moole? Li sob Winaꞌam gbauŋin ye, “Bane moon labasuŋ la ken ne malis bedego.”

¹⁶Ka li kaeꞌ nidib wusa siak labasuŋ laa. Azaya da sob Winaꞌam gbauŋin ye, “Zugsoba, ba biꞌela siaki ti labaar la.” ¹⁷Yadda niŋir yitne labaar la wumug ni, ka Kiristo labaar la yela ket ka nidib wum labaar la.

¹⁸M ye m buꞌosi ya neꞌeŋa ye, ya tenꞌes ye nidib pu wum labaar laa? Sida ba wumya. Li dolne lin da sob Winaꞌam gbauŋin siꞌem la ye,

“Nidib wumi ba kukoya ne ba pianꞌad dunia zinꞌis wusa.”

¹⁹M na lem buꞌosi ya ye, ya tenꞌes ye, Israel dim pu gbanꞌe Moses n sob siꞌel la gbin bee? Sida ba da gbanꞌeya. Moses da yel ye,

“Winaꞌam yel Israel dim ye,

‘M na ke ka ba mor fufum ne nidib bane kaꞌa ba buudi,

ka ke ka ba sunf due ne buudi bane a yalimnam ka pu gbanꞌad yela gbin nee.’ ”

²⁰Ka Azaya mor sukpiꞌeuŋ ka me yel ye,

“Winaꞌam yel ye,

‘Nimbane pu ied m la, nye m,

ka m paꞌal m meŋ tisi ba.’ ”

²¹Ka yel Israel dim yela ye,

“M bood bedego ye m diꞌe ya daar wusa

ka ya lee ane nimponannib

bane pu siakidi m noore.”

Winaꞌam n zot Israel dim nimbaanlig siꞌem la yela

¹M ye m buꞌosi ya ye, ya tenꞌes ye Winaꞌam bas o meŋ nidib ne bee? Ayei, baa biꞌelaa. M meŋ ane Israel nid, ka a Abraham yaaŋ, ka a Benjamin buudi, ka Winaꞌam pu basi ma. ²Winaꞌam pu bas o nidib bane ka o deŋim gaŋ laa. Ya miꞌ lin sob Winaꞌam gbauŋin Elija n yel Winaꞌam, Israel yela siꞌem la ye, ³“Zugsoba, ba kuu fu nodiꞌesidib, ka saꞌam fu maan zinꞌig la. Ka mam maꞌaa kpelim, ka ba mood ye ba ku mam men.” ⁴Ka Winaꞌam da lebis o yel ye, “Mam kpelim mor nidib tusa ayopoi ka ba dol m, ka pu dol Baale.” ⁵Li ane ala nannanna. Nidib biꞌela be ka Winaꞌam gaŋi ba o popielim zug. ⁶O gaŋir yine o popielim ni, ka kaꞌa ba niŋir zugo. Winaꞌam gaŋir yaꞌa yiin nidib niŋir ni, o popielim la ku aan sida popielim.

⁷Aa, to. Israel dim pu nye ban bood siꞌela. Li ane ba biꞌela bane ka Winaꞌam gaŋ la da nyee li. Ka bane kpelim la pu siak Winaꞌam ka lieb tobpuwumnib. ⁸Li dolne lin da sob Winaꞌam gbauŋin ye,

“Hale n ti paae zina, Winaꞌam ke ka ba yaꞌam a yoogo,

ka ba nini pu nyeta,

ka ba toba pu wum na.”

⁹Ka David me yel Winaꞌam gbauŋin ye,

“Winaꞌam na ke ka lin ka nimbama dol la a bendug ba saꞌan

ka ba na li ka nye namisug,

¹⁰ka ke ka ba nini yo,

ka ba ku nyaŋe nyee,

ka ke ka yeltoog bane ka ba zeed la wumi ba

ka ba kuꞌusid.”

¹¹Dinzugo, m buꞌosi ya ye, ya tenꞌes ye Israel dim da tuꞌugne ye ba lu ka saꞌam bee? Ayei, baa biꞌelaa. Ban tuꞌug ka tum tuumbeꞌed la zug, ka bane kaꞌ Jew dim la nye faangir. Winaꞌam niŋ ala ye Israel dim na mor fufum ne bane kaꞌ Jew dim la. ¹²Israel dim tuumbeꞌed da ke ka dunia dim bane kpelim la nye yelsum bedego. Ka ban kaꞌ Winaꞌam nidib yaꞌas la ke ka bane kaꞌ Jew dim la nye Winaꞌam yelsum bedego. Ka saŋkan ka Israel dim bedego na len lieb Winaꞌam nidib yaꞌas la, Winaꞌam yelsum na a bedego n gaad ala.

Bane kaꞌ Jew dim la n nyet faangir la yela

¹³M ye m sob neꞌ tis yanam bane kaꞌ Jew dim la. Ye Winaꞌam sadigim ke ka m a Kiristo Tumtum ka tum m yanam bane kaꞌ Jew dim saꞌan la, m naꞌasid tuum kan ka Winaꞌam tisi m ¹⁴ye li ke ka m meŋ buudi mor fufum ne bane kaꞌ Jew dim la. Ka ala ka m na faaenn m meŋ buudi sieba. ¹⁵Winaꞌam n daa bas Jew dim ka ba kaꞌa o nidib yaꞌas la, ke ka Winaꞌam naal ne dunia dim bane kpelim la. Ka li yuꞌun na a wala, Winaꞌam diꞌe ba ka ba aa o nidib yaꞌasa? Li na ane buntitaꞌar line a nyovur tis bane kpi la.

¹⁶Fu yaꞌa nok bodobodo kane ka fu gbinꞌe yiiga la n tis Winaꞌam, line kpelim la me ane o din. Ka tiig nyaꞌa yaꞌa a Winaꞌam din, tiig la wila me ane o din. ¹⁷Jew dim la wenne Olive tiig line be yin ne. Ka Winaꞌam koꞌ tikaŋa wila sieba, ka nok moogin Olive tiig wil n toꞌoŋ yin tiig, ka li lieb yinni. Yanam bane kaꞌ Jew dim la wenne moogin Olive tiig wil la, ka ya diꞌed Winaꞌam yelsum line yi ne Jew dim saꞌan na wenne moogin Olive tiig wil la diꞌed suꞌum line yi ne yin tiig la ni. ¹⁸Dinzugo, da nweꞌed nyoꞌog ka neꞌes bane ka Winaꞌam koꞌogi ba bas wenne yin tiig wila laa. Da mor titaꞌalim; ka fu ane wil maꞌaa. Nyaꞌa tit uf suꞌum, ka kaꞌ fu tit nyaꞌa suꞌum.

¹⁹Fu na lebis ye, “Sida, Winaꞌam da koꞌ wila la n ke ka paalo naam n tis man.” ²⁰Li a sida. Ban pu niŋ Winaꞌam yadda la zug ka o kuu ba. Ka fun niŋ o yadda la zug ka fu kpelim toꞌoŋ ne o. Dinzugo, da more titaꞌalim. Guꞌusimi fu meŋ. ²¹Winaꞌam pu ke ka yin tiig wila bane pu niŋ o yadda la kpelim toꞌoŋ ne yin tiig laa. Fu tenꞌes ye fun yaꞌa pu niŋ o yaddaa, o na ke ka fu kpelim toꞌoŋ bee?

²²Gosim Winaꞌam zot nimbaanlig ka kpiꞌem ne sida siꞌem. O a sida sob tis bane li, ka fu yaꞌa kpelim niŋ o yadda la gullim, o na kpelim zoti fu nimbaanlig. Li yaꞌa kaꞌ walaa, o me na koꞌog fu men n bas. ²³Ka Jew dim yaꞌa tiak ka len niŋ Winaꞌam yadda, o na ke ka ba me len toꞌoŋ ne yin tiig la; ka Winaꞌam na nyaŋe niŋ ala. ²⁴Yanam bane kaꞌ Jew dim la wenne moogin Olive tiig wil, ka Winaꞌam koꞌogi li ka toꞌoŋi li ne yin Olive tiig la. Ka lin kaꞌ ban yiti toꞌoŋ tiis siꞌem laa. Ka li pu toe ka Winaꞌam na nok wil bane ka o koꞌog yin tiig la ni len toꞌoŋ ne ba meŋ tiig la yaꞌasa.

Winaꞌam n zot nidib nimbaanlig siꞌem la yela

²⁵M baꞌabiise, m bood ye ya baŋ yelsuaꞌada kaŋa, ye ya da tenꞌes ye ya ane yaꞌam dima. Li ane ye Israel dim sieba mor zugkpiꞌeuŋ, ka li na be n ti paae saŋkan ka bane kaꞌ Jew dim wusa ka Winaꞌam gaŋ la kpenꞌ Winaꞌam soꞌolimin. ²⁶Ka ala ka Israel dim wusa na nye faangir. Li dolne lin da sob Winaꞌam gbauŋin ye,

“Winaꞌam yel ye,

‘Ti Faangid la na yi Zion zuer ni kena,

ka na yiis Jakob yaas tuumbeꞌed wusa.

²⁷Ye ka lin la na a on nonaar ne ba la,

saŋkan ka o na yiisi ba tuumbeꞌed n bas la.’ ”

²⁸Jew dim la da zanꞌas labasuŋ la zug, ka ba lieb Winaꞌam dataas, ka li ane yanam bane kaꞌ Jew dim la suꞌum nyeeb la zug. Winaꞌam gaŋ Jew dim buudi ne ba yaanam la zug ka ba me a nimbane ka o noŋ. ²⁹Winaꞌam pu gaŋid nidib ka tisidi ba o yelsum ka len tiakedi o yaꞌam. ³⁰Yanam bane kaꞌ Jew dim da zanꞌas Winaꞌam, ka nannanna ka o yuꞌun zoo ya nimbaanlig, Jew dim la zanꞌas o la zug. ³¹Ala men Jew dim la zanꞌasid Winaꞌam nannanna ye ba na diꞌe nimbaanlzoor o saꞌan. Ka li me a nimbaanlzoor kane ka ya diꞌe Winaꞌam saꞌan la. ³²Nidib wusa zanꞌas Winaꞌam, ka Winaꞌam ke ka li loo ba wuu ba bene sarega ni, ye o na zo nidib wusa nimbaanlig.

³³Winaꞌam yelsum ane bedego, ka o mor yaꞌam ne miꞌilim bedego. Anoꞌon na nyaŋe yel o potenꞌere, ka na nyaŋe baŋ on niŋid siꞌela? ³⁴Li dolne lin da sob Winaꞌam gbauŋin ye,

“Soꞌ kaeꞌ miꞌ Zugsob potenꞌere,

bee na nyaŋe saꞌal oo,

³⁵bee na tis o siꞌel ye o ti lebisi yoo.”

³⁶Winaꞌam maal siꞌel wusa. Ka on zug ka siꞌel wusa kpelim be ye li tis o naꞌasi. Winaꞌam na nye naꞌasi ka li kaꞌ naare. Ami.

Tiname na tum Winaꞌam tuuma siꞌem la yela

¹Dinzugo, m baꞌabiise, Winaꞌam zoo ti nimbaanlig ka li yuꞌun zuꞌe la zug, ka m saꞌani ya ye ya noki ya meŋ, ka ke ka li a maan line voe n tis Winaꞌam n a suꞌum nyain ka maꞌae Winaꞌam sunf. Neꞌeŋa a sida zunꞌor n tis Winaꞌam. ²Da tuꞌasidi line wusa ka dunia dim niŋid laa. Keli ka Winaꞌam tisi ya yaꞌam paal, ka li na tiake ya beilim. Ka ya na nyaŋe baŋ Winaꞌam boodim, bun line a suꞌum ne line maꞌed Winaꞌam sunf.

³Winaꞌam popielim piini kan ka o tisi m la zug, ka m yeti ya wusa, ye ya da tenꞌes ye ya zuꞌe gaad ya meŋ a siꞌem laa, ka lee tenꞌes ne sida ye ya ane yanam kpelim a siꞌem la, ka li dolne yadda niŋir line ka Winaꞌam tisi ya a siꞌem la. ⁴Nid mor niŋgbiŋ yinni, ka li mor luas bedego. Ka luas zaꞌa more ba tuuma gun gun. ⁵Ala men, ti a yinni ne Kiristo ka wenne niŋgbiŋ yinni ne, laꞌam ne tinam a bedego la. Ka ti wusa toꞌoŋ taaba wuu niŋgbiŋ yinni luas n toꞌoŋ taaba siꞌem la. ⁶Ti diꞌed piini konꞌob konꞌob, ka li yine Winaꞌam popielim ni. Dinzugo ti nokim piini la n suŋ taaba. Ka one piini a nodiꞌesug, on diꞌem Winaꞌam noor pianꞌad n tis nidib ka li dolne ti yadda niŋir a siꞌem. ⁷Ka one piini a ye o suŋ nidib, on suŋim. Bee one piini a ye o paꞌal nidib Winaꞌam yela, on paꞌalim. ⁸Bee one piini a ye o kpemis nidib, on kpemisi ba sunya. One piini a tisib, on tis ne o sunf wusa. Ka one piini a ye o a tuon gat, on tumi li suꞌuŋa. Ka one piini a nimbaanlzoor, on maalimi li ne sumalisim.

⁹Keli ka ya noŋir a sida noŋir, ka kisi bunbeꞌed, ka gbanꞌe line a suꞌum ne ya nuꞌus ayi, ¹⁰ka noŋ taaba suꞌuŋa yaname kpelim a baꞌabiis ne taaba Kiristo saꞌan la, ka tiaꞌ ye ya tis taaba naꞌasi, ¹¹ka tum bedego n tis Winaꞌam ka da zoti gbanyaꞌam, ka pesigi ya meŋ n tum Winaꞌam tuuma ne nimmua, ¹²ka ya tiꞌir ke ka ya mor sumalisim, ka modigi ya yeltood poogin, ka puꞌus Winaꞌam saŋa wusa, ¹³ka suŋ Winaꞌam nidib bane bood suŋir, ka diꞌe saam ya yaan.

¹⁴Sosim Winaꞌam ye o tis bane namisidi ya la yelsum. Sida, sosim o ka o tisi ba yelsum, ka da tisi ba nopoore. ¹⁵Maalim sumalisim ne bane mor sumalisim. Ka mor susaꞌaŋ ne bane me mor susaꞌaŋ. ¹⁶More potenꞌer yinni ne taaba. Ka da more titaꞌalim, ka lee siaki laꞌas ne tadimnam. Ka da tenꞌes ye ya nif nienee.

¹⁷Da lebis beꞌed, beꞌed zugo. Kpeꞌeŋimi ya meŋ n tum line ka nidib wusa gos ka li a suꞌum. ¹⁸Ka li yaꞌa nyaŋedin ya saꞌan, yanam mor sumalisim ne nidib wusa. ¹⁹M baꞌabinoŋa, kudin da lebis beꞌed, beꞌed zugo, ka lee ke ka Winaꞌam supeen niŋi li. Li sob Winaꞌam gbauŋin ye, “Zugsob na lebis yo sam.” ²⁰Niŋimi wuu lin sob Winaꞌam gbauŋin ye,

“Fu dataa koꞌom yaꞌa zabid,

fun diisim o,

ka kuꞌonuud yaꞌa mor o,

fun tisim o kuꞌom ka o nu;

ka fu yaꞌa niŋ ala,

yeltitaꞌar ka fu noke ziꞌil o.”

²¹Da ke ka tuumbeꞌed di yaa, ka lee noke tuumsuma n nyaŋ tuumbeꞌed.

Tiname na niŋ siꞌem siak paŋ dim noor la yela

¹Nid wusa siakim nimbane soꞌe teŋ la noya. Bozugo soꞌ pu mor paŋa, asee li yi Winaꞌam saꞌan na. Li ane Winaꞌam ke ka nimbane soꞌe teŋ la mor paŋ. ²Ka on mekama zanꞌas nimbane soꞌe teŋ la noor, o zanꞌasne line ka Winaꞌam ziꞌel la. Ka on mekama niŋid ala, ba na kad o saria beꞌed. ³Nimbane tum beꞌed na zo paŋdim, ka kaꞌ nimbane tum suꞌum laa. Ya yaꞌa pu bood ye ya zo nimbane mor paŋ la, yanam tum line nar, ka o pianꞌa ya, ⁴bozugo o ane Winaꞌam nidi ya suŋir zug. Ya yaꞌa tum beꞌed yanam zom o; ka o sid mor paŋ kan na tisi ya saansug. O ane Winaꞌam tumtum, ka diꞌed Winaꞌam supeen n saansid nimbane tum beꞌed la. ⁵Ka linzugo li nar ye ya siak nimbane mor paŋ la noor, ka kaꞌane ye ya luak Winaꞌam supeen maꞌanee, ka me ane ye ya miꞌ ye lin a suꞌum.

⁶Ka li me ane din zug ka ya yiti yood lampo. Nimbane tuuma a ye ba soꞌe nidib la tumme Winaꞌam tuuma. ⁷Tisimi ba wusa line nar ye ba diꞌe. Li yaꞌa nar ye ba diꞌe lampo bee arazaꞌas lampo, yanam yoom tisi ba. Ka li yaꞌa nar ye ba diꞌe naꞌasi, yanam naꞌasimi ba.

Tiname na noŋ taaba siꞌem la yela

⁸Da more soꞌ samme. Yaname na mor sam siꞌa ane ye ya noŋ taaba. On mekama noŋ o tiraan, siak Winaꞌam wada la wusa. ⁹Winaꞌam noyelug sieba be, ka ane ye, “Da saꞌam poꞌaba, da ku nidaa, da zuudaa, da more fufumee.” Ka bedego len be ka laꞌas ne bama a yinni, “Noŋimi fu tiraan wuu fun noŋi fu meŋ siꞌem la.” ¹⁰One noŋ o tiraan ku tum o tiraan beꞌede. Dinzugo ya yaꞌa noŋ taaba, ya siak wada la wusa.

¹¹Niŋimi ala yaname miꞌ saŋa a siꞌem la zug. Saŋa paa na ye ya due gbeemin. Ti faangir saŋa yue, ka pu lal wuu tinam daa nam pinꞌili niŋ Yesu Kiristo yadda siꞌem laa. ¹²Yuꞌuŋ bood gaadug, ka beog bood nier. Dinzugo ti basim lik tuuma line a beꞌed la, ka nok Winaꞌam zaba laꞌad line a tuumsuma. ¹³Keli ka ti tuuma niŋir a suꞌum wuu nimbane be nintaŋin ka ti da nu daam kool bee saꞌam poꞌaba, bee zabid ne nidiba bee mor fufume. ¹⁴Doli ti Zugsob Yesu Kiristo ka niŋidi wuu on niŋ siꞌem la, ka bas ka da len tenꞌes yanam na niŋi ya niŋgbiŋ boodim siꞌem la yaꞌasa.

¹Diꞌem ninkane yadda pood, ka da nwaꞌasid ne o, o tenꞌesug la yelaa. ²Ninsoꞌ yadda niŋir tunꞌe ke ka o di siꞌel wusa, ka one yadda pood la kis niꞌim. ³Ka niŋkane dit siꞌel wusa la da neꞌes niŋkane kis niꞌim laa. Ka one pu kis siꞌela da yel one kis siꞌel ye o niŋ line kaꞌa suꞌum, bozugo Winaꞌam diꞌe o. ⁴Fu a anoꞌone na kadi soꞌ tumtum saria? O yaꞌa ziꞌe bee lu ne, li ane o meŋ Zugsob na yel ye o di buod bee o luya. Ka o sid na di buod ka ziꞌe kiŋ kiŋ, Zugsob la n na tunꞌe ke ka o ziꞌe kiŋ kiŋ la zug.

⁵Ninsoꞌ gosid ka dabis siꞌa a suꞌum gaad dabis sieba. Ka soꞌ gosid ka dabisa wusa zem ne. Soꞌ wusa kel ka o potenꞌer a yinni. ⁶On mekama gosid ka dabis siꞌa a suꞌum, niŋidi li ye o naꞌas Zugsob la. Ka on mekama pu kis siꞌela, diti li ye o naꞌas Zugsob la, on puꞌusid Winaꞌam bareka diib la yela la zug. Ka one me kis disieba diib la, niŋid ala ye o me naꞌas Zugsob la, ka me puꞌusid Winaꞌam bareka. ⁷Soꞌ kaeꞌ voe o meŋ yela, bee kpiid o meŋ boodim maꞌanee. ⁸Ti yaꞌa voe, ti vone ye ti tum Zugsob boodim. Ka ti yaꞌa kpi, li ane ti Zugsob boodim ka ti kpi. Aa to, ti yaꞌa voe bee ti yaꞌa kpi ne, ti ane Zugsob la nidib. ⁹Kiristo da kpi ka len vuꞌug kumin la ye o a bane kpi ne bane voe la Zugsob.

¹⁰Ka fune, bo ka fu kati fu baꞌabiig saria? Bee bo yela ka fu neꞌesidi fu baꞌabiiga? Ti wusa na ziꞌen Winaꞌam tuon ka o kadi ti saria. ¹¹Li sob Winaꞌam gbauŋin ye,

“Zugsob yel ye,

‘Man voe nwa,

nidib wusa na igin man tuon,

ka zilim wusa na tuꞌas tis Winaꞌam.’ ”

¹²Aa to, ti yinni yinni na tuꞌas o meŋ yela wusa n tis Winaꞌam.

¹³Dinzugo, keli ka ti bas, ka da kati ti baꞌabitaaba saria, ka lee gbanꞌe ka da nok siꞌel niŋ ti baꞌabiig sueren line taꞌasid o luuga. ¹⁴Mam a yinni ne ti Zugsob Yesu la ke ka m baŋ sida ye diid kaeꞌ a dianꞌade. Amaa soꞌ yaꞌa tenꞌes ye diid be a dianꞌad, li ane dianꞌade o saꞌan. ¹⁵Fu baꞌabiig sunf yaꞌa saꞌam fun dit disiꞌa la zug, fu pu len tum noŋilim tuuma. Da ke ka diib kane ka fu di la saꞌam fu baꞌabiig one ka Kiristo kpi o zug laa. ¹⁶Ka da ke ka line ka fu gos ka li a suꞌum la lieb beꞌed nidib pianꞌadinee. ¹⁷Diib bee nuub kaꞌ dine pak Winaꞌam soꞌolim nii, ka lee ane popielim ne sumalisim kan ka Winaꞌam Siig Suŋ tisid la. ¹⁸Ka on mekama dol Kiristo anwa na malisne Winaꞌam ka nye naꞌasi nidibin.

¹⁹Dinzugo ti moomi ka yiti niŋ dine na mor sumalisim ka na suŋi ti baꞌabitaaba. ²⁰Da saꞌam line ka Winaꞌam niŋ la diib zugo. Diib wusa nare ba di. Amaa li kaꞌa suꞌum ka fu di siꞌel line na ke ka fu taaba lu tuumbeꞌedinee. ²¹Lini a suꞌum ye fu niŋ ane ye fu da di nimme bee nu daam bee niŋ siꞌel line na ke ka fu baꞌabiig luu.

²²Mori fun tenꞌes neꞌe yela siꞌem fu ni ne Winaꞌam saꞌan maꞌaa. Niŋkane niŋ siꞌel line ka o gos ka li a suꞌum, ka pu tenꞌes ye o mor gbaꞌar li zug la mor sumalisim. ²³One biꞌesid siꞌel yela ka dii li la, tum taal. Bozugo o pu di li ne yadda. Ka lin wusa pu dol ne yadda ane tuumbeꞌed.

¹Li nar ka tinam bane yadda niŋir Yesu Kiristo ni zuꞌe la suŋ nimbane ka ba yadda niŋir pood ka ba nye sukpiꞌem ba yadda niŋir ni. ²Ti yinni yinni niŋim dine na maꞌae o baꞌabiig sunf, ka kaꞌ o meŋ sunfo, ka li ane o baꞌabiig suꞌum nyeeb zug ye li suŋ o ka o yadda niŋir kpiꞌem. ³Ka Kiristo da pu niŋ dine maꞌed o meŋ sunfo, ka lee niŋ ka li dolne lin sob Winaꞌam gbauŋin ye,

“Bane tuꞌud Winaꞌam la tuꞌudne man.”

⁴Lin wusa ka ba da sob Winaꞌam gbauŋin la, da sobne ye li zamisi ti, ye Winaꞌam gbauŋ la na ke ka ti modig ka mor sukpiꞌeuŋ, ka li na ke ka ti mor tiꞌir ye ti na ti be Winaꞌam saꞌan.

⁵M sos Winaꞌam one tisidi ti modigir ne kpeꞌeŋir la ye o na ke ka yaname dol Yesu Kiristo la na ke ka ya mor potenꞌer yinni, ⁶ka dinzug ka ya wusa na mor noor yinni n zunꞌe Winaꞌam one aa ti Zugsob Yesu Kiristo Baꞌ la.

Bane kaꞌ Jew dim la zunꞌod Winaꞌam la yela

⁷Gbanꞌami noor yinni ne taaba ka naꞌas Winaꞌam, wuu Kiristo da diꞌe yanam siꞌem la. ⁸M yeli ya ye Kiristo da lieb Jew dim la tumtum ye o paꞌal ye Winaꞌam a sida sob, ka me ye o ke ka Winaꞌam da ziꞌel ti yaanam noor la lieb sida, ⁹ka me ye bane kaꞌ Jew dim la na zunꞌe Winaꞌam on zoti ba nimbaanlig la zug. Li da sob Winaꞌam gbauŋin ye,

“Dinzugo, m na puꞌus fun Winaꞌam bareka bane kaꞌ Jew dim la ni,

ka me na yuum n zunꞌe fu yuꞌur.”

¹⁰Ka li len sob ye,

“Yanam bane kaꞌ Jew dim la laꞌam ne Jew dim la,

more sumalisim.”

¹¹Ka len sob ye,

“Nimbane kaꞌ Jew dim la zaꞌa,

zunꞌomi Zugsob la.

Buudi wusa, zunꞌom o bedego.”

¹²Ka Winaꞌam nodiꞌes Azaya me sob ye,

“Jese yaaŋ na kena,

ka Winaꞌam na ke ka o soꞌe buudi wusa.

Ka bane kaꞌ Jew dim la na mor tiꞌir o ni.”

¹³M sos Winaꞌam one tisidi ti tiꞌir, ye o na ke ka ya mor sumalisim bedego, ya yadda niŋir Kiristo ni la zug. Ka Winaꞌam Siig Suŋ paŋ na ke ka ya tiꞌir nobug bedego.

Lini ke ka Paul sob ne sukpiꞌeuŋ la yela

¹⁴M baꞌabiise, m suunr kpiꞌem bedego ne yaname a siꞌem ye ya potenꞌer nie ya siꞌel wusa ni ka ya na nyaŋe saꞌal taaba. ^15-16Mam mor sukpiꞌeuŋ ka deŋi sob yelsieba ye m tienn ya li yela, Winaꞌam tisi m popielim piini siꞌa ka m a Yesu Kiristo Tumtum ye m tum o tuuma bane kaꞌ Jew dimin la zug. M tum wuu maalmaanib yiti tisid Winaꞌam piini siꞌem la ka moon Winaꞌam labasuŋ la ye bane kaꞌ Jew dim la na a piini tis Winaꞌam line na malis o, ka o Siig Suŋ ke ka ba a suꞌum nyain.

¹⁷Mam a yinni ne Yesu Kiristo la ke ka m nyaŋedi nweꞌed nyoꞌog ne tuum kan ka m tumme tisid Winaꞌam la. ¹⁸M na nweꞌe nyoꞌog ka pianꞌ neꞌe yela maꞌaa ye Kiristo ke ka bane kaꞌ Jew dim la siak Winaꞌam ka li yine mam saꞌan. Li ane m pianꞌad ne m tuuma ¹⁹ne paŋ kane ke ka m nyaŋedi maan bunnyalima ne Winaꞌam Siig Suŋ paŋ la ke ka Kiristo niŋidi li. Ka ala ka m yi Jerusalem n gilig n keŋ paae Illirikum teŋin ka mool Kiristo labasuŋ la zinꞌis bama wusa. ²⁰Ka yiti bood hale ye m mool Kiristo labasuŋ zinꞌis ban ka ba nam pu wum o yela laa, ka kaꞌa ye m dolis soꞌ nobaa, ka ane mane pinꞌili li paꞌalug. ²¹Li dolne lin da sob Winaꞌam gbauŋin ye,

“Nimbane ka ba pu yeli ba o yela la,

na baŋi li.

Ka bane nam pu wum o yela la

na gbanꞌe li gbin.”

Paul n gbanꞌe ye o keŋ kaae Room dim la yela

²²Lina giŋim saŋa bedego ka m pu nyaŋe keenn ya saꞌan naa. ²³Ka nannanna ka m yuꞌun naae m tuuma teens bama ni, ka me da bood yuma bedego ye m kena kaae ya, ²⁴ka lin zug ka m mor potenꞌer ye m na nyee ya, saŋkan ka m ti gati ken Spain teŋin la, ka na be ya saꞌan saŋa biꞌela ka li na malis m, ka ya nyaan suŋi m ka m gaad. ²⁵Ka nannanna m ye m keŋne Jerusalem n suŋ Winaꞌam nidib bane be anina la. ²⁶Winaꞌam nidib bane be Masedonia ne Akaia teensin, tenꞌes ye li a suꞌum ka nok piini n tolim tis tadimnam bane a Winaꞌam nidib ka be Jerusalem ni la. ²⁷Ba meŋi tenꞌes ye li a suꞌum ka niŋ ala. Ka li me nar ye ba sid niŋ ala. Jew dim la da ke ka bane kaꞌ Jew dim la laꞌam diꞌe Winaꞌam yelsum line suŋidi ba siis. Ka lin zug ka li a suꞌum ka bane kaꞌ Jew dim la suŋ Jew dim ka ba diꞌe yelsum line na suŋi ba niŋgbina. ²⁸M yaꞌa tolis ligidi kan ka Winaꞌam nidib bane be Masedonia ne Akaia laꞌas la wusa n tis Winaꞌam nidib bane be Jerusalem la naae, m na kena kaae ya ka naan n gaadi keŋ Spain. ²⁹Ka m miꞌ ye m yaꞌa paae ya saꞌan na m na mor Kiristo yelsum bedego na.

³⁰M baꞌabiise, m belimini ya ne ti Zugsob Yesu Kiristo maꞌasim zug ne Siig Suŋ noŋilim zug ye ya laꞌam ne man moꞌ sos Winaꞌam man yela. ³¹Sosimi Winaꞌam ka m nyaŋe pons ne bane kaꞌa Winaꞌam nidibi n be Juuda teŋin la saꞌan, ka tuum kan ka m ye m tum Jerusalem ni la malis Winaꞌam nidib bane be anina la. ³²Ka dinzug ka li yaꞌa a Winaꞌam boodim, m na keenn ya saꞌan na ne sumalisim, ka nye nimmaꞌasim ya saꞌan. ³³Winaꞌam one tisid sumalisim na be ne ya wusa. Ami.

Puꞌusug

¹M pianꞌadne ti taunn Foebe yelsum yela tisidi ya. O ane Winaꞌam nidib bane be Kenkiria teŋin la suŋid. ²Diꞌemini o wenne lin nar ne Winaꞌam nidibi diꞌed taaba siꞌem la, ti Zugsob yuꞌur zug, ka suŋ o ne on bood siꞌel ya saꞌan; ka o meŋ daa suŋid nidib bedego laꞌam ne mam.

³Puꞌusimi Priska ne Akuila, m tumtum taaba bane tum Yesu Kiristo tuuma la. ⁴Ba da siak ye ba kpi mam zug. M puꞌusidi ba bareka, ka li kaꞌ mam maꞌanee, ka me ane bane kaꞌ Jew dim ka a Winaꞌam nidib la me puꞌusidi ba.

⁵Ka puꞌus Winaꞌam nidib bane laꞌasedi ba yin la.

Ka puꞌus m zuasuŋ Epenetus one be Asia teŋin la. One daa deŋim siaki dol Yesu Kiristo yiiga.

⁶Ka puꞌus Meeri one daa tum hale n tisidi ya la.

⁷Ka puꞌus Andronikus ne Junias bane aa m duꞌadib ka da laꞌam be sarega ni ne mam la. Ka Kiristo Tumtumnib la miꞌi ba suꞌuŋa. Ka ba me da deŋi dol Kiristo man yiiga.

⁸Puꞌusimi m zuasuŋ Ampliatus one ka m noŋ Kiristo zug la.

⁹Ka puꞌus Urbanus, ti tumtum tiraan one tum Kiristo tuuma la, ne m zuasuŋ Stakis.

¹⁰Ka puꞌus Apelles on ka nidib bedego baŋ ye o dol Kiristo ne sida la. Ka puꞌus Aristobulus yidim.

¹¹Ka puꞌus m duꞌad Herodion. Ka puꞌus Narkissus yidim bane niŋ Zugsob yadda la.

¹²Ka puꞌus Trifaena ne Trifosa bane tum Zugsob tuuma la. Ka puꞌus m zuasuŋ Persis one tum bedego tisid Zugsob la.

¹³Ka puꞌus Rifus on ka nidib bedego miꞌ o tuuma Kiristo zug la, ne on daa noŋ m wuu o biig la.

¹⁴Ka puꞌus Asinkritus ne Flegon ne Hermes ne Patrobas, ne Hermas ne baꞌabiis zanꞌasa bane be ne ba la.

¹⁵Ka puꞌus Filologus ne Julia ne Nereus ne o taunn ne Olimpas ne Winaꞌam nidib wusa bane be ne ba la.

¹⁶Puꞌusimi taaba ne noŋir.

Kiristo nidib wusa puꞌusidi ya.

Saꞌalug

¹⁷M baꞌabiise, m saꞌali ya ye ya guꞌus ne nimbane mor weligir kenne ya saꞌan ka maan siꞌelnam line lubid nidib la, ba zanꞌas ka pu dol paꞌalug kane ka ya diꞌe laa. Luakimini ya meŋ ne ba. ¹⁸Bane niŋidi ala la pu tum ne ti Zugsob Kiristo tuumaa ka lee tum ne ba meŋ yaꞌamleog tuuma. Ba maꞌad nimbane potenda pu kpiꞌem la n pianꞌ ne nomalisiŋ. ¹⁹Nidib bedego wum yaname siak labasuŋ la siꞌem la, ka linzug ka m mor sumalisim ya yela. Ka m bood ye ya mor yaꞌam ne line a suꞌum, ka da mor potenꞌer ne line a beꞌede.

²⁰Li kpelim biꞌela ka Winaꞌam one tisidi ti sumalisim na saꞌam Sutaana paŋ ka ke ka ya nyaŋ o.

Ti Zugsob Yesu Kiristo yelsum na be ne ya.

Puꞌusug yaꞌas

²¹M tumtum tiraan Timoti puꞌusidi ya. Ka m duꞌadib Lukius ne Jason ne Sosipater me puꞌusidi ya.

²²Man Tertius, one sobid lin ka Paul pianꞌa gbauŋ kaŋa ni la, puꞌusidi ya ti Zugsob yuꞌur zug.

²³Gaius one a m yisigidir daan ne on yin ka Winaꞌam nidib laꞌased la, puꞌusidi ya.

Erastus one gur teŋ kaŋa ligidi la ne ti baꞌabiig Kuartus, puꞌusid ya.

²⁴Ti Zugsob Yesu Kiristo yelsum be ne ya wusa, Ami.

Winaꞌam naꞌasi la yela

²⁵Zunꞌomi Winaꞌam one nyaŋe ket ka ya mor paŋ ya yadda niŋir ni la. Ala ka labasuŋ kan ka m paꞌali ya, ne lin ka m mooli tisi ya Yesu Kiristo yela la, ne yelsuaꞌadir line yuꞌun nie paalo ni la yeli ti. Yelsuaꞌadir la da suaꞌeya ka li yuma lal, ²⁶ka Winaꞌam nodiꞌesidib sob ka li yuꞌun nie paalo. Ka Winaꞌam one voe ka kaꞌ naar la tis noor ka buudi wusa baŋi li, ye nidib bedego siak Winaꞌam ka niŋ o yadda. ²⁷Winaꞌam one mor yaꞌam gaad soꞌ wusa la diꞌem naꞌasi saŋa line kaꞌ naare Yesu Kiristo yuꞌur zug. Ami.