NIER PAꞌALUG

NIER PAꞌALUG

Yelban ka Yesu Kiristo daa nie paꞌal o tumtumnib la nwa

¹Yela ban ka Yesu Kiristo daa nie paꞌal o tumtumnib la sobne gbauŋ kaŋa ni. Winaꞌam daa tis o yelbama ye o bigis Winaꞌam tumtumnib lin ku yuuge ka yelbane na kena. Kiristo daa tumne o malek o tumtum Joon saꞌan ka o yel o yelbama. ²Joon daa yel bun lin ka o nye la wusa. Ka neꞌeŋa wusa ane labaar kane yi Winaꞌam saꞌan na la, ne yelsida lin ka Yesu Kiristo daa yiis la. ³Yelsum be ne one karem Winaꞌam noor pianꞌauk kane ka o nodiꞌes daa pianꞌ la ne bane wumi li ka siak bun line sob gbauŋ kaŋa nwa ni la. Bozugo saŋa la liꞌeliya ka neꞌeŋanam na niŋ.

Joon puꞌusid Winaꞌam nidib bane laꞌas teensa ayopoi la

⁴Man Joon sobid gbauŋ kaŋa n tisid Winaꞌam nidib bane laꞌas teensa ayopoi bane be Asia soꞌolimin la.

Winaꞌam one da be, ka kpelim be, ka na ti be sa ne siisa ayopoi bane be o naꞌam tuon la, ⁵ne Yesu Kiristo one yet Winaꞌam yela ne sida ka a one da vuꞌug kumin yiiga la ka a dunia naꞌanam naꞌab la na tisi ya yelsum ne sumalisim.

Yesu Kiristo noŋi ti ka kpi ka o ziim yi ye o yiisi ti ti tuumbeꞌedin ⁶ka ke ka ti a naꞌanam ne maalmaanib ye ti tum n tis o Baꞌ Winaꞌam. O na nye zunꞌor ne naꞌam saŋa dine kaꞌ benne. Ami.

⁷Gosimi, one kenna ne saŋgbana la. Soꞌ mekama na nye o, laꞌam ne bane kuns o la men. O yaꞌa ti kena, dunia buudi wusa na kum ban zot o la yela. Sida, li na niŋ.

⁸Zugsob Winaꞌam la a one mor paŋ wusa ka da be, ka be, ka na ti be la yel ye, “Mane a Alfa ne Omega, ka a siꞌel wusa pinꞌilug ne li naar.”

Joon da nye Kiristo la yela

⁹Man Joon ane ya baꞌabiig one laꞌas ne ya Yesu soꞌolimin, ka dit fara ka modigid ne ya, tinam a yinni ne Yesu la zug. Man daa moon Winaꞌam pianꞌad ka yet man miꞌ siꞌel Yesu Kiristo yela la zug, ka ba daa more man keŋ Patmos teŋ kane ka kuꞌom giligi li la. ¹⁰Alasidaar line a Zugsob la dabisir la, Winaꞌam Siig Suŋ la daa kpenꞌ m, ka m wum kukor titaꞌar line kum wuu naꞌatani piebidi m nyaꞌaŋ.

¹¹Ka li daa yel ye, “Som lin ka fu nyet la digil, ka zaŋ gbauŋ la n tolimi tis Winaꞌam nidib bane laꞌas teensa ayopoi la, ka a Efesus ne Smirna ne Pergamum ne Tiatira ne Sardis ne Filadelfia ne Laodisea dim la.”

¹²Man fendigi ye m gos ye anoꞌone pianꞌade tisidi ma, ka nye salima fitla ayopoi. ¹³Ka soꞌ ziꞌe ba soogin wenne Ninsaal Biig ye fuug line waꞌami paae o noba. Ka salima senbidiŋ loo o nyoꞌog. ¹⁴Ka o zuobid daa pelig wenne guŋgum bee sakuga ne. Ka o nini wenne bugum pielim ne. ¹⁵Ka o noba nyeen wenne anzurifa ka ba nyeligi li bugumin n ke ka li maꞌae ka ba sasi li ka li lieb nyain. Ka o kukor vuud wenne kuꞌomi zot ka suꞌugid ne paŋ siꞌem la. ¹⁶Ka o mor nwadibibisa ayopoi o datiuŋ nuꞌugin. Ka suꞌuraug line dit tuon ne nyaꞌaŋ yi o noorin na. Ka o nindaa nyeen wenne nintaŋ soos winig ne.

¹⁷Man daa nye o la m daa igini o tuon ka wenne niŋkane kpi ne. Ka o daa zaŋi o datiuŋ nuꞌug n paꞌali m zug ka ye, “Da zot dabiem. Ka mane a yiiga ne nyaꞌaŋ daan la. ¹⁸Mane a one voe la. M daa kpine, amaa m yuꞌun voe saŋa dine kaꞌ benne, ka soꞌe kuꞌum ne kuꞌum teŋ wusa.

¹⁹“Dinzug, som bun lin ka fu nyet, line be nannanna, ne line na ti niŋ nyaꞌaŋ. ²⁰Nwadibibisa ayopoi line ka fu nye m datiuŋ nuꞌugin ne salima fitla ayopoi la yelsuaꞌada la gbin ane anwa. Nwadibibisa ayopoi la ane Winaꞌam nidib bane laꞌas zinꞌisa ayopoi la maleknam, ka fitla ayopoi la a Winaꞌam nidib bane laꞌas zinꞌisa ayopoi la.”

Kiristo toluŋ kane a Efesus dim din la yela

¹Ka man nye soꞌ la one yel man ye, “Som neꞌeŋa n tis malek one be Winaꞌam nidib saꞌan n be Efesus teŋin la. Neꞌeŋa ane toluŋ dine yi one mor nwadibibisa ayopoi o datiuŋ nuꞌugin la na, one ken salima fitla ayopoi soogin la.

²Toluŋ la nwa. ‘Man miꞌ yanam niŋid siꞌel, ka miꞌ yanam tum ne kpiꞌeuŋ siꞌem, ka mor sumodigir siꞌem, ka miꞌ ye ya zanꞌasid nimbeꞌednam, ka daa mak bane ye ba ane Kiristo Tumtumnib la gos, ka lee baŋ ye ba kaꞌa alaa, ka baŋ ye ba ane ziri dim. ³M miꞌ ye ya modigid ka namisid man zug ka pu basida. ⁴Amaa mane nye ya taal siꞌem ane anwa. Ya pu noŋi m wuu yaname daa noŋi m yanam daa pinꞌili doli m yiiga siꞌem laa. ⁵Tenꞌesimi yaname daa niŋid siꞌem ka yuꞌun basi li la. Tiakimi ya tuuma ka tum yaname daa tum siꞌem yiiga la. Ya yaꞌa pu tiake ya sueyaa, m na keenn ya saꞌan na n noki ya fitla la li zinꞌigin. ⁶Amaa neꞌeŋa ka ya niŋid ka li a suꞌum. Ya kis line ka Nikolaitan nidib la niŋid, wenne mane kis li siꞌem la.

⁷One bood ye o wum, ala on kelisimi line ka Winaꞌam Siig Suŋ la yet Winaꞌam nidib la. One nyaŋ yelbeꞌed wusa la ka m na tis o suer ka o di tiig line tisid nyovur ka be Winaꞌam lomboꞌogin la wela.’ ”

Kiristo toluŋ kane a Smirna dim din la yela

⁸Ka man nye soꞌ la lem yeli m ye, “Som neꞌeŋa tis malek one be Winaꞌam nidib saꞌan n be Smirna teŋin la. Neꞌeŋa ane toluŋ line yi one a yiiga ne nyaꞌaŋ daan la na, one da kpi ka lem vuꞌug la.

⁹Toluŋ la nwa. ‘M miꞌ ya namisug yela, ka miꞌ ye ya ane noŋ dim, amaa sida ya ane kpaꞌam dim, ka miꞌ pianꞌabeꞌed din ka bane yel ye ba ane Jew dim ka kaꞌ ala la pianꞌade ya yela. Ba ane Sutaana nidib. ¹⁰Da zo yaname ye ya di fara siꞌa la dabiem. Kelisimi. Sutaana na ke ka ba kpenꞌesi ya sarega ni maki ya, ka ya na nye namisug dapiiga. Niŋimini m yadda hale ne ya kum, ka m na tisi ya piini line a nyovur.

¹¹One bood ye o wum, ala on kelisimi line ka Winaꞌam Siig Suŋ la yet Winaꞌam nidib la. One nyaŋ yelbeꞌed wusa la, kum kane paasida ayi la ku niŋ o siꞌela.’ ”

Kiristo toluŋ kane a Pergamum dim din la yela

¹²Ka man nye soꞌ la lem yeli m ye, “Som neꞌeŋa n tis malek one be Winaꞌam nidib saꞌan n be Pergamum teŋin la. Neꞌeŋa ane toluŋ kane yi one mor suꞌuraug dine ka li tuon ne nyaꞌaŋ wusa dit la na.

¹³Toluŋ la nwa. ‘M miꞌ ye yaname be siꞌel la ane zinꞌikan ka Sutaana naꞌam gbauŋ be. Amaa ya sid doli m, hale saŋa kan ka ba daa ku Antipas one sid diti m kaset tisid nidib la, zinꞌikan ka Sutaana be la ya ni, ya daa kpelim niŋidi m yadda. ¹⁴Amaa ya taal ane anwa biꞌela. Sieba bee ya ni ka dol Balaam paꞌalug one da paꞌal Balak on na niŋ siꞌem ke ka Israel dim tum tuumbeꞌed. O da ke ka ba di baꞌar diib, ka me ke ka dap ne poꞌab saꞌam taaba. ¹⁵Ala men, yanam me mor nidib ya ni ka ba dol Nikolaitan dim paꞌalug. ¹⁶Tiakimini ya sueya. Yaꞌa kaꞌ alaa, m na kena zab ne nimban dim ne suꞌuraug dine line na yi m noorin na la.

¹⁷One bood ye o wum, ala on kelisimi line ka Winaꞌam Siig Suŋ la yet Winaꞌam nidib la. One nyaŋ yelbeꞌed wusa la ka m na tis o diib line yit saazug na la sieba ka o di, ka tisi ba wusa yinni yinni kugpiel line zug ka yuꞌur paal sob, ka soꞌ ziꞌi lii, asee one diꞌe li la.’ ”

Kiristo toluŋ kane a Tiatira dim din la yela

¹⁸Ka man nye soꞌ la lem yeli m ye, “Som neꞌeŋa tis malek one be Winaꞌam nidib saꞌan n be Tiatira teŋin la. Neꞌeŋa ane toluŋ kane yi Winaꞌam Biig one nini wenne bugum pielim ne, ka o noba nyeen wenne anzurifa line ka ba sas ne.

¹⁹Toluŋ la nwa. ‘M miꞌ ya tuuma ne ya noŋilim ne ya yadda niŋir ne yaname niŋid siꞌel laꞌam ne ya sumodigir, ka lem miꞌ ye ya tum nannanna gat yaname daa deŋi tum yanam daa pinꞌili doli m siꞌem la. ²⁰Amaa mane nye ya taal siꞌem nwa. Ya siak Jezebel one a poꞌa ka yel ye o ane Winaꞌam nodiꞌes la, ka o bee ya ni, ka paꞌan ka maꞌadi m tumtumnib, ka poꞌab ne dap saꞌamid taaba, ka dit bada diib. ²¹M tis o saŋa ye o tiak o tuumbeꞌed, amaa o pu bood ye o bas o tuumbeꞌed laa. ²²Dinzug m na ke ka o digin ne namisug. Ka bane laꞌas ne o n tum tuumbeꞌed la, yaꞌa pu bas ba tuumbeꞌed la, ban me na namis bedego. ²³M na ke ka o biis kpi. Ka Winaꞌam nidib wusa na baŋ ye mane a one miꞌ nidib potenda ne ba boodim la, ka yo soꞌ mekama wusa o tuuma yood. ²⁴Amaa ya sieba bane be Tiatira ka pu dol paꞌalkaŋaa, ka me pu zamis line ka sieba buon Sutaana yelsuaꞌada laa, m ku mor yeel sieba ziꞌili ya. ²⁵Amaa ya gbanꞌam line ka ya mor la kiŋ kiŋ hale ne man na ti kena. ^26-27One nyaŋ yelbeꞌed wusa la, ka kpelim niŋid man boodim, ka kudin ku basi, m na tis o paŋ kan ka m diꞌe m Baꞌ Winaꞌam saꞌan la buudi, ka na tis o teens wusa paŋ ka o na soꞌe ba ne paŋ ka saꞌami ba, wenne one mor kunt dansaar nwaꞌad duguda ka li liebid sawies ne, ²⁸ka me tis o bekeeung nwaddar la.

²⁹One bood ye o wum, ala on kelisim dine ka Winaꞌam Siig Suŋ la yet Winaꞌam nidib la.’ ”

Kiristo toluŋ line a Sardis dim din la yela

¹Ka man nye soꞌ la lem yeli m ye, “Som neꞌeŋa tis malek one be Winaꞌam nidib saꞌan n be Sardis teŋin la. Neꞌeŋa ane toluŋ dine yi one mor Winaꞌam siisa ayopoi ne nwadibibisa ayopoi la na.

Toluŋ la nwa. ‘M miꞌ yaname niŋid siꞌel, ka nidib tenꞌesid ye ya voe amaa ya ane kuꞌum. ²Dinzug duomi, ka kpemis line kpelim ka bood kuꞌum la, ka ya tuuma la pu tig Winaꞌam nini. ³Dinzug tenri paꞌalug kan ka ya daa wum ka diꞌe la. Siakimini li ka tiake ya sunya. Ya yaꞌa pu due m na keenn ya saꞌan na wenne naꞌayiig ne, hale ka ya ku baŋ saŋkan ka m kenaa. ⁴Amaa ya nidib biꞌela be Sardis ka pu dianꞌ ba fuude. Ba na ye fupiela doli m, ban nar la zug. ⁵One nyaŋ yelbeꞌed wusa la na ti ye fupiela wuu ban ne, ka m ku kpiis o yuꞌur nyovurpaal dim gbauŋin laa, ka na yeli m Baꞌ ne o maleknam la saꞌan nyain ye o ane man nid.

⁶One bood ye o wum, ala on kelisim line ka Winaꞌam Siig Suŋ la yet Winaꞌam nidib la.’ ”

Kiristo toluŋ line a Filadelfia dim din la yela

⁷Ka man nye soꞌ la lem yeli m ye, “Som neꞌeŋa tis malek one be Winaꞌam nidib saꞌan n be Filadelfia teŋin la. Neꞌeŋa ane toluŋ dine yi one a nyain ka a sida sob la ni na, one mor David saafi la, ka yoꞌogid ka soꞌ ku nyaŋe yoo, ka yood ka soꞌ ku nyaŋe yoꞌog laa.

⁸Toluŋ la nwa. ‘M miꞌ yaname niŋid siꞌel, ka tisi ya suer ye ya tum m tuuma, ka li wenne kuluŋ ka m yoꞌog ka soꞌ ku nyaŋe yoo, ka miꞌ ye ya mor paŋ biꞌela, ka laꞌam ne ala, ya me siaki m yelug ka pu kiꞌis ye ya ziꞌ ma. ⁹Kelisimi. Bane a Sutaana nidib, ziri dim bane maꞌ ye ban ane Jew dim, ka kaꞌ Jew dima, m na ke ka ba kena igini ya tuon ka baŋ ye m noŋi ya. ¹⁰Yaname siak m yelug ka modig la zug, m me na more ya suꞌuŋa ka ya da kpenꞌ yelkan na ti kenn dunia ni na mak dunia nidib wusa la nii. ¹¹M na kenn nannanna na. More line ka ya mor la suꞌuŋa, ka soꞌ da nyaŋe faaenn ya yoode. ¹²One nyaŋ yelbeꞌed tuuma wusa la m na maal o, ka o a zaꞌantolug Winaꞌam puꞌusum yir ka o kudin ku lem yi aninaa. Ka m na sob Winaꞌam yuꞌur tabil o zugin, ne Winaꞌam teŋ Jerusalem Paal dine na yi Winaꞌam saꞌan arazana ni n sig na la yuꞌur, ka me na sob m meŋ yuꞌupaal tabil o zugin.

¹³One bood ye o wum, ala on kelisim dine ka Winaꞌam Siig Suŋ la yet Winaꞌam nidib la.’ ”

Kiristo toluŋ line a Laodisea dim din la yela

¹⁴Ka man nye soꞌ la lem yeli m ye, “Som neꞌeŋa tis malek one be Winaꞌam nidib saꞌan n be Laodisea teŋin la. Neꞌeŋa ane toluŋ dine yi one yuꞌuri buon Ami la ni na la, one sid yet line ka o nyet la, one a bun din ka Winaꞌam maal wusa la kpeenm.

¹⁵Toluŋ la nwa. ‘M miꞌ yaname niŋid siꞌel ka miꞌ ye ya tum m tuuma ka pu tumi li maꞌasiga ka me pu niŋidi li tuuliga. Man boodin ne yaname naan aan maꞌasiga bee yaname naan aan tuuliga. ¹⁶Amaa yaname sadigim pu maꞌas bee tul m tuuma ni la, m na tobisi ya yiisi m noorin. ¹⁷Yanam yet ye ya ane kpaꞌam dim ka mor dine ka ya bood wusa ka siꞌel pu pasigi ya. Ka ziꞌ yaname mor susaꞌaŋ ne nimbaanlig siꞌem. Ya ane noŋ dim ka a sawenya ne zunzoos.

¹⁸Dinzug m saꞌali ya ne ye ya daꞌ salima line a salima meŋa man ni n paam kpaꞌam, ka me lem daꞌ fupiela ye ligili ya nyan sawenya la, ka daꞌ tiim niŋi ya nini la ka tunꞌe nyet. ¹⁹M namisid ka saꞌan bane ka m noŋ la wusa ye ba zamis. Dinzug tiakemini ya sueya ka da diꞌemideyaa. ²⁰Kelisimi. M buoni ya wenne one ziꞌe zaꞌanoorin kabirid ne. Ka soꞌ yaꞌa wum m kabirug la ka siak, m na kpenꞌ o yin na ka man ne on laꞌase di. ²¹One nyaŋ yelbeꞌed wusa la, m na tis o suer ka o laꞌase zinꞌi ne man m naꞌam gbauŋ la zug, wenne man nyaŋ yelbeꞌed wusa ka laꞌase zinꞌin ne m Baꞌ Winaꞌam o naꞌam gbauŋ zug siꞌem la.

²²One bood ye o wum, ala on kelisim line ka Winaꞌam Siig Suŋ la yet Winaꞌam nidib la.’ ”

Ba n zunꞌod Winaꞌam arazana ni la yela

¹Neꞌeŋa ka m nye ka arazana kuluŋ yoꞌog. Ka kukor kane ka m deŋi wum la pianꞌadi tisid man, ka li vuud wenne naꞌatan. Ka li yeli m ye, “Dum kpela na, ka m na paꞌal uf dine na niŋ neꞌeŋa nyaꞌaŋ la.” ²Ka yimmo ka Winaꞌam Siig Suŋ la more m, ka m nye ka naꞌam gbauŋ digi arazana ni ka soꞌ zinꞌi li zug. ³Ka o nindaa nyeen wenne kugvenla line yuꞌuri buon yaspa ne kanelian. Ka saa dindeog buenn gilig naꞌam gbauŋ la, ka dindeog la boonsim a denꞌem. ⁴Ka naꞌam gbana piisi ne anaasi gilig naꞌam gbauŋ la, ka kpeenmnam piisi ne anaasi ye fupiela ka pid salima zugpibis zinꞌi ba zutin. ⁵Ka sayanꞌasug yit gbauŋ la ni na ne vuud ne satansug. Ka fitlanam ayopoi lamisid dit naꞌam gbauŋ la tuon. Bama a Winaꞌam siisa ayopoi la. ⁶Ka siꞌel wenne moꞌar dig naꞌam gbauŋ la tuon wenne gotiŋ nie nyain ne.

Ka bunvoeya anaasi ziꞌe gilig naꞌam gbauŋ la, ka nini peꞌeli ba tuon ne nyaꞌaŋ. ⁷Ka yiiga bunvor la wenne gbigim ne, ka one tiaꞌ la wenne naꞌaraug ne, ka one tiaꞌ atanꞌ la mor ninsaal nindaa. Ka bunvor one tiaꞌ anaasi la wenne silug titaꞌar n ianꞌad ne. ⁸Ka bunvoeya la yinni wusa mor kpukpama ayuobu, ka nini peꞌeli ba poogin ne yiiŋ. Ka yuꞌuŋ ne nintaŋ ba pu basid yuumaa ka ye,

“Zugsob Winaꞌam one mor paŋ la a suꞌum nyain.

O a suꞌum.

O sid a suꞌum.

One a one da be,

ka nan be,

ka na ti be la.”

⁹Ka bunvoeya anaasi la yaꞌa yiti zunꞌod ka naꞌasid one be saŋa dine kaꞌ benne ka zinꞌi naꞌam gbauŋ zug la ka puꞌus o bareka, ¹⁰kpeenmnam piisi ne anaasi la iginidne one zinꞌi naꞌam gbauŋ zug la tuon ka zunꞌe one be saŋa dine kaꞌ ben la, ka pidigi ba zugpibis n digil one zinꞌi naꞌam gbauŋ zug la tuon n yet ye,

¹¹“Ti Zugsob Winaꞌam fune nar

ye fu diꞌe pipilim naꞌasi ne zunꞌor ne paŋ

bozugo fune maal siꞌel wusa,

ka fu boodim yela

ka fu maali ba ka ba be la.”

Gbauŋ la ne Peꞌebil la yela

¹Ka m nye gbauŋ ka li sob li tuon ne nyaꞌaŋ, ka mor tabilis ayopoi. Ka one zinꞌi naꞌam gbauŋ la zug n more li o datiuŋ. ²Ka m nye malek kane mor paŋ hale ka o moon n tansid ye, “Anoꞌone a suꞌum na nyaŋe lak tabilig la ka yoꞌog gbauŋ la?” ³Ka soꞌ daa kaeꞌ arazana ni bee dunia ni bee teŋgbauŋ poogin na nyaŋe lak gbauŋ la gos poogine. ⁴Ka m daa kaas hale, bozugo soꞌ daa kaeꞌ a suꞌum ye o lak gbauŋ la gos li poogin la zug. ⁵Ka kpeenmnam la ni yinni yeli m ye, “Da kaasida. Gosima, one yi Juda buudi ni ka mor paŋ wenne gbigim la, one a naꞌab David yaaŋ la, o nyaŋ yelbeꞌed wusa ka na nyaŋe yoꞌog gbauŋ la ne tabilis ayopoi la.”

⁶Ka m nye Peꞌebil ka o ziꞌe naꞌam gbauŋ dine ka bunvoeya anaasi ne kpeenmnam gilig la teŋsuk. Ka Peꞌebil la wenne one ka ba daa ku o, ka o vuꞌug kumin, ka mor iila ayopoi ne nini ayopoi dine a Winaꞌam siisa ayopoi bane ka o tum dunia wusa ni na la. ⁷Ka Peꞌebil la keŋ diꞌe gbauŋ la one zinꞌi naꞌam gbauŋ la datiuŋ. ⁸Ka on diꞌe gbauŋ la ka bunvoeya anaasi la ne kpeenmnam piisi ne anaasi la vabin Peꞌebil la tuon. Ka kpeenmnam la yinni wusa mor kon ne salima laas, line peꞌel ne tudaare dine a Winaꞌam nidib puꞌusug la. ⁹Ka ba yuꞌum yuumpaali yet ye,

“Fune suꞌum ye fu diꞌe gbauŋ la,

ka laki li tabilis la,

bozugo ba daa kuu uf ne.

Ka fu ziim la faaenn ninsaal buudi wusa ne pianꞌad gun gun ne buudi gun gun laꞌam ne soꞌolim gun gun,

ka ba lieb Winaꞌam din.

¹⁰Ka maali ba ka ba a soꞌolim naꞌanam ne maalmaanib

ye ba tum Winaꞌam tuuma,

ka na di naꞌam dunia ni.”

¹¹Ka m gos ka nye maleknam tusanam tusa sa, ka ba ziꞌeni gilig naꞌam gbauŋ la ne bunvoeya anaasi ne kpeenmnam la. ¹²Ka m wum ka ba duꞌosid ba kukoya yumi yet ye,

Peꞌebil one ka ba da ku ka o vuꞌug la suꞌum

ye o diꞌe paŋ ne kpaꞌam ne yaꞌam ne kpiꞌeuŋ

ne naꞌasi ne zunꞌor ne senꞌuŋ.

¹³Ka m wum ka bunvor mekama line be arazana ni ne dunia ni ne teŋgbauŋ poogin ne ateukun wusa yet ye,

“Bareka ne naꞌasi ne zunꞌor ne paŋ

be ne Peꞌebil la

ne one zinꞌi naꞌam gbauŋ zug

saŋa dine kaꞌ benne.”

¹⁴Ka bunvoeya anaasi la siak ye Ami. Ka kpeenmnam la vabini zunꞌe Peꞌebil ne one zinꞌi naꞌam gbauŋ zug la.

Tabilis la yela

¹Ka m nye ka Peꞌebil la yoꞌog tabilis ayopoi la yinni. Ka m wum ka bunvoeya anaasi la yinni yel ne kukor dine wenne satansug ne ye, “Kem na.” ²Ka m gosi nye wedpiel. Ka one banꞌad o la mor tiraug. Ka ba tis o naꞌam zugpibig. Ka o yii a paŋ daan ye o zabi nyaŋ siꞌelnam wusa.

³Ka Peꞌebil la yoꞌog tabilig kane peꞌes ayi la. Ka m wum ka bunvor one peꞌes ayi la yel ye, “Kem na.” ⁴Ka wedzinꞌia me yi na. Ka ba tis one banꞌad o la paŋ ye o saꞌas zaba dunia ni ka nidib ku taaba. Ka o diꞌe suꞌug titaꞌar.

⁵Ka Peꞌebil la yoꞌog tabilig kane peꞌes atanꞌ la. Ka m wum ka bunvor one peꞌes atanꞌ la yel ye, “Kem na”. Ka m gos ka wedsabilig be anina. Ka one banꞌad la mor line makid la o nuꞌugin. ⁶Ka m wum line vuud wenne kukor line yi bunvoeya anaasi la soogin ye, ki ligidi zem nid daar yinni tuuma yood. Ka kizenꞌug butis bibis atanꞌ me a nid daar yinni tuuma yood. Amaa da saꞌami kpaam ne daam laa, ka ba ligidi zuꞌe ya.

⁷Ka Peꞌebil la yoꞌog tabilig line peꞌes anaasi la, ka m wum ka bunvor one peꞌes anaasi la yel ye, “Kem na.” ⁸Ka m nye ka wedpipelug be anina, ka one banꞌad o la yuꞌuri buon Akum, ka Hades, line a kpiꞌimnam teŋ la doli o nyaꞌaŋ. Ka ba tis Akum ne Kpiꞌim Teŋ dunia pudugir yinni pudugir anaasi la ni ye ba soꞌe, ka ba na ku ne suꞌuraug ne koꞌom ne wiim ne dunia bunyuos.

⁹Ka on yoꞌog tabilig line peꞌes anu la, ka m nye bane ka ba kuu ba, ban moon Winaꞌam pianꞌad la ka yet Winaꞌam yelsida la zug, ka ba be maan maalug bimbim la teŋir, ¹⁰ka tansid ye, “Zugsob titaꞌar, one a suꞌum ne sida, ye li na yuuge paae wala ka fu na kad nidib nwa saria ka namisi ba ka teki ba toba, ban kuud nidib la yela?” ¹¹Ka ba tisi ba wusa fupielis, ka yeli ba ye, “Vuꞌusumi biꞌela ka guri ya tumtumnib taaba bane a yadda niŋidib ka kpelim dunia ni la, ka ba ti kuu ba wenne ban ku yanam siꞌem la, ka ba kal ben ti paae.”

¹²Ka m nye ka o yoꞌog tabilig dine peꞌes ayuobu la. Ka teŋ dam bedego, ka nintaŋ kilim lik bedego, ka nwadig la wusa lieb zenꞌugo wenne ziim ne. ¹³Ka nwadibibis la yi saŋgbauŋ la ni li teŋin na wenne kekama ka sisiꞌem yiti nweꞌ ka kekaŋ la dam ka welkasa lut siꞌem la. ¹⁴Ka saŋgbauŋ la melim wenne gbauŋ ka ba kpilim naae ne. Ka zueya ne teens bane ka kuꞌom gilig wusa enris.

¹⁵Ka dunia naꞌanam ne nintitada ne sogia naꞌanam ne kpaꞌam dim ne paŋ dim ne soꞌ wusa, yamis ne bane kaꞌa yamise, ba wusa suaꞌ tampiins lema ni ne tampiins sianꞌasima zueya zut, ¹⁶ka tans zueya la ne tampiins la yel ye, ba limi ba zutin suaꞌa ba, ye ka one zinꞌi naꞌam gbauŋ zug la ku nyee ba, ka Peꞌebil la me ku nyee ba ne o supeen la. ¹⁷Ka Peꞌebil la ne one zinꞌi naꞌam gbauŋ zug la supeen dabistitaꞌar paa na, ka soꞌ soꞌ kaeꞌ na nyaŋe ziꞌe ne sukpiꞌeuŋ ba supeen la tuone.

Israel dim la yela

¹Neꞌeŋa nyaꞌaŋ ka m nye maleknam anaasi ka ba ziꞌe dunia lodisa anaasi la kad dunia sisiꞌem line yi zinꞌis wusa la lebisid ye sisiꞌem da daꞌad teens bee ateuk bee tiig soꞌoo. ²Ka m nye malek siꞌa ka o yi winig ne tansid siꞌel la na ka mor siꞌel line maal Winaꞌam one voe la zanbina, ka yel maleknam bane ka Winaꞌam tisi ba teens ne ateuk poaꞌaluŋ paŋ la ne kukotitaꞌar ye, ³ba da poaꞌalim teens la bee ateuk la bee tiis la, asee ka ba ti zanbil Winaꞌam tumtumnib la zanbina ba gbeꞌed ni. ⁴Ka m wum bane ka ba daa zanbili ba ne Winaꞌam zanbin ba gbeꞌedin la kal. Li daa ane tusa kobuga ne tusa piisnaasi ne tusa anaasi nidib ka yi Israel dim dood wusa la ni. ^5-8Ka tusa pii ne ayi daa yi nimbama yinni yinni doodin na. Ka dood la a Juda ne Reuben ne Gad ne Aser ne Naftali ne Manase ne Simeon ne Levi ne Issaka ne Zebulun ne Josef ne Benjamin.

Nidib daa laꞌas bedego la yela

⁹Neꞌeŋa nyaꞌaŋ la ka m gos, ka nidib laꞌas bedego, ka soꞌ ku nyaŋe kaal nidib la wusaa. Ba daa yine teŋgbana wusa ne buudi wusa ne dood wusa ne pianꞌad wusa ni na n ye fupielis ziꞌe naꞌam gbauŋ la ne Peꞌebil la tuon n mor kpukpara wila ba nuꞌusin, ¹⁰ka pianꞌad ne kukotitada ye, “Ti faangir yitne Winaꞌam one zinꞌi naꞌam gbauŋ la zug ne Peꞌebil la saꞌan na.” ¹¹Ka maleknam la wusa ziꞌeni gilig naꞌam gbauŋ la ne kpeenmnam la ne bunvoeya anaasi la vabin naꞌam gbauŋ la tuon n zunꞌod Winaꞌam ¹²n yel ye, “Ami, bareka ne zunꞌor ne yaꞌam ne bareka puꞌusug ne naꞌasi ne paŋ ne kpiꞌeuŋ ane Winaꞌam din saŋa dine kaꞌ benne. Ami.”

¹³Ka kpeenmnam la yinni buꞌosi m ye, “Anoꞌonami a nimbama n ye fupielis? Ka ba yi yaani na?”

¹⁴Ka m lebis o ye, “Naa, fune miꞌ, ka man ziꞌ.”

Ka o yeli m ye, “Nimbama yine fara titaꞌarin la na, ka piesi ba fut Peꞌebil la ziimin ka ke ka ba pelig. ¹⁵Linzug ka ba ziꞌe Winaꞌam naꞌam gbauŋ la tuon ka tumi tisidi o nintaŋ ne yuꞌuŋ o puꞌusug yin la. Ka Winaꞌam n be ne ba la zug, ka o na guri ba. ¹⁶Ka koꞌom bee kuꞌonuud kudin ku lem gbanꞌe baa, ka nintaŋ bee tuultitaꞌar ku lem tuligi baa. ¹⁷Peꞌebil one be naꞌam gbauŋ la teŋsuk la na guri ba, ka doli ba keŋ kuꞌobulum line tisid nyovur la. Ka Winaꞌam na eens nintoꞌom wusa ba nini ni.”

Tabilig line peꞌes ayopoi la yela

¹Ka Peꞌebil la yoꞌog tabilig line peꞌes ayopoi la, vuud daa kaeꞌ arazana la nii saŋa biꞌela.

²Ka m nye maleknam ayopoi bane ziꞌe Winaꞌam tuon la ka ba diꞌe naꞌatana ayopoi.

³Ka malek soꞌ mor salima laa dine ka ba niŋid tudaare la, keŋ ziꞌe maan maalug zinꞌig la baba. Ka ba tis o tudaare bedego ye o peꞌesi li Winaꞌam nidib puꞌusugin n niŋ bimbim line ziꞌe naꞌam gbauŋ la tuon la tis Winaꞌam. ⁴Ka tudaare dine ka ba nyuꞌe la nyoꞌos ne Winaꞌam nidib la puꞌusug yi malek one ziꞌe Winaꞌam tuon la nuꞌusin dut agol. ⁵Ka malek la nok tudaare laa la muꞌe bugum bimbim la zug n peꞌel laa la n lobigi li dunia ni. Ka satansug ne vuud ne sayanꞌasug ne teŋdamug daa naam.

Naꞌatana la yela

⁶Ka maleknam ayopoi bane mor naꞌatana ayopoi la tiꞌeb ye ba piebi ba.

⁷Ka yiiga malek la piebi o naꞌatan. Ka sakuga ne bugum gendig ne ziim n kpaꞌadi lut dunia ni na. Ka bugum di dunia pudugir la yinni pudugir atanꞌ la ni, ka me di tiis pudugir la yinni, pudugir atanꞌ la ni, ka di momaꞌasa wusa.

⁸Ka malek one peꞌes ayi la piebi o naꞌatan. Ka ba lob siꞌel ka lu wenne zuer titaꞌar lin ka bugum dit la, ka lu dunia kuꞌom wusa la ni. Ka kuꞌom la pudugir la yinni pudugir atanꞌ la ni kilim ziim. ⁹Ka bunvoeya bane me be kuꞌomin la pudugir la yinni pudugir atanꞌ la ni kpi wusa. Ka aaruma la me pudugir la yinni pudugir atanꞌ la ni saꞌam wusa.

¹⁰Ka malek one peꞌes atanꞌ la piebi o naꞌatan. Ka nwadibil titaꞌar diti wenne bugum ne yi saŋgbauŋin li moꞌa ne kuꞌobula pudugir yinni pudugir atanꞌ la ni. ¹¹Ka nwadibil la yuꞌuri buon Toog. Ka kuꞌom la pudugir yinni kilim toog. Ka nidib bedego nu kuꞌom la kpi, kuꞌom la daa a toog la zug.

¹²Ka malek one peꞌes anaasi la piebi o naꞌatan. Ka winig la pudug zinꞌisa atanꞌ, ka nwadig la me pudug zinꞌisa atanꞌ, ka nwadibibis la me pudug zinꞌisa atanꞌ. Ka siꞌel nweꞌ ba pudugir yinni yinni, ka ba wusa pudugir yinni yinni la kilim lik. Ka nintaŋ line nie nyain la pudugir la yinni pudugir atanꞌ la ni kilim lik. Ka yuꞌuŋ pielim pudugir la yinni pudugir atanꞌ la ni me kilim lik.

¹³Ka m gosi nye silug titaꞌar one ianꞌad agol lalle, ka wum ka o yet ne kukotitaꞌar ye, “Susaꞌaŋ be, susaꞌaŋ be. Maleknama atanꞌ bane kpelim la ye ba piebi ba naꞌatana la, ka ba kukuma yaꞌa ti kum, susaꞌaŋ na be tis bane wusa be dunia ni.”

¹Ka malek one peꞌes anu la piebi o naꞌatan. Ka m nye nwadibil ka o yi saŋgbana ni lu dunia ni na. Ka ba tis o bumbok dine zulum ka kaꞌ ben la saafi. ²Ka nwadibil la yoꞌog bumbok la, ka nyoꞌos yi na wenne bugum titaꞌar nyoꞌos ne, ka ke ka nintaŋ la kilim lik. ³Ka naꞌazomnam yi nyoꞌos la ni n sig dunia ni na. Ka ba tisi ba paŋ wenne namis mor paŋ dunia ni siꞌem la, ⁴ka yeli ba ye, ba da saꞌam siꞌelnam wusa line nobugid teŋinee, amaa ba poaꞌalim nidib bane pu mor Winaꞌam zanbina ba gbeꞌedin la gullim. ⁵Ka naꞌazomnam la daa pu mor suere na ku nida, ka lee daa namisidi ba ne nwadisa anu. Ka toog kan ka ba daa nyeti ba niŋgbina ni la daa wenne naŋ toonbi zabid siꞌem la. ⁶Ka nwadisa anu nwa saŋa, nimbama na ied kum ka ku nyee lii, ka me na bood kum, ka kum na zo ka basi ba.

⁷Ka naꞌazomnam la wenne widi bane tiꞌeb gur zaba ne, ka mor line wenne salima zugpibis ba zutin. Ka ba nindaas wenne nidib nindaas ne.

⁸Ka ba zuobid waꞌam wenne poꞌab zuobid ne. Ka ba nyina wenne gbigim nyina ne. ⁹Ka ba nyoꞌod daa ligil ne siꞌel ka li wenne kunt zaba fuud ne. Ka ba kpukpama vuud wenne tanp widi teed tanp terokonami zo ti keŋ zaba ni ne. ¹⁰Ka ba mor zuya ne toonsa wenne namis ne. Ka ba zuya la mor paŋ n na poaꞌalim nidib nwadis anu. ¹¹Ka malek one gur bumbok la daa aa ba naꞌab. Ka o yuꞌur ne Hibiru pianꞌad ane Abbadon, ka Greek pianꞌad a Apoliyon. Li gbin ane Asaꞌuŋ.

¹²Yiiga susaꞌaŋ la gaadeya. Amaa susaꞌaŋa ayi kpelim na kena.

¹³Ka malek one peꞌes ayuobu la piebi o naꞌatan. Ka m wum ka kukor yi salima maan maalug zinꞌig dine ziꞌe Winaꞌam tuon la lodisin anaasi na, ¹⁴yel malek one peꞌes ayuobu mor naꞌatan la ye, “Yidigim maleknam anaasi bane ka ba lo Yifiretis moꞌar saꞌan la.” ¹⁵Ba daa tiꞌeb ne gur yuum kaŋa ne nwadig kaŋa ne dabis kaŋa ne saŋa kaŋa ye ba ku ninsaalib pudugir la yinni pudugir atanꞌ la ni. ¹⁶Ka m wum sogianam bane a wedbanꞌadib la kal. Li daa ane tusa piisi zinꞌis tusa piiga.

¹⁷Ka m zaansuŋin la ka m daa nye widi ne bane banꞌadi ba la. Ka ban daa a siꞌem nwa. Bane banꞌad widi la daa yene zaba fut line muꞌe wenne bugum ka a sabilig ne donboolim ba nyoꞌodin. Ka widi la zut wenne gbigima zut ne. Ka bugum ne nyoꞌos ne tan line nyelig n dit wuu bugum ne yitne ba noya ni na. ¹⁸Ka yeltood atanꞌ bama, bugum ne nyoꞌos ne tan line nyelig n dit wuu bugum la dine daa yit widi la noya ni la daa ku ninsaalib pudugir la yinni pudugir atanꞌ la ni. ¹⁹Widi la paŋ daa bene ba noya ne ba zuya ni. Ka ba zuya la daa wenne wiigi ne n mor zut ka ba more li poaꞌalim nidib.

²⁰Ka nimbane daa kpelim ka yelbama daa pu kuu ba la, daa pu bas ban daa maal siꞌel ba meŋ la dolim, ka me daa pu bas kikiris ne salima baꞌa la ne anzurifa baꞌa ne kuga baꞌa ne daad baꞌa bane ku tunꞌe nye bee wum bee keŋ la puꞌusugo. ²¹Ba me daa pu bas ba ninkuusim ne ba baꞌakon bugub ne ba poꞌaboodim bee ba naꞌayiigim la ka tiake.

Malek ne gbauŋbil la yela

¹Ka m nye malek titaꞌar siꞌa ka o yi arazana ni sigid na. Ka saŋgbauŋ daa ligil o wenne fuug ne, ka saa dindeog buenn gilig o zug. Ka o nindaa wenne nintaŋ ne ka o noba wenne bugum zaꞌantolis ne. ²Ka o daa mor gbauŋbil dine laki o nuꞌugin. Ka o datiuŋ nobir no ateuk, ka o dagobug nobir no teŋ. ³Ka o tans ne kukotitaꞌar line wenne gbigim kaasug ne. Ka on daa tansi naae, ka satansida ayopoi daa tansi siak. ⁴Ka ban pianꞌ naae la m daa bood ye m sob. Amaa m daa wum ka kukor pianꞌ yi arazana ni na ye, m suaꞌam dine ka satansida ayopoi la yel la. Ka ye m da sobi lii.

⁵Ka malek one ka m nye ka o ziꞌe ateukun ne teŋin la zianki o datiuŋ nuꞌug kpaꞌ saazug, ⁶ka po ne Winaꞌam one be saŋa dine kaꞌ benne ka maal saazug ne dunia ne ateuk ne bun lin wusa bee ba ni la, ye, li ku lem yuuge. ⁷Ka malek one peꞌesa ayopoi la yaꞌa ti piebi o naꞌatan, Winaꞌam na zaŋi o potenꞌesuaꞌadir la tumi li tuuma, wenne one da yeli o nodiꞌesidib bane aa o tumtumnib la siꞌem la.

⁸Ka kukor kan ka m wum ka li pianꞌ arazana ni n tisi m, lem pianꞌ tisi m yaꞌas n ye, m kem diꞌe gbauŋ dine laki be malek one ziꞌe ateukun ne teŋin la nuꞌugin.

⁹Ka m daa keŋ malek la saꞌan n yel o ye o tisim m gbauŋbil la. Ka o yeli m ye m nokimi li n di. Ye ka li na kilim toog m poogin. Ka ye amaa li na malis wenne siind m noorin. ¹⁰Ka m diꞌe gbauŋbil la o nuꞌugin n dii li. Ka li malis wenne siind m noorin. Amaa man vol la, li kilim ne toog m poogin.

¹¹Ka soꞌ yeli m ye, asee ka m lem diꞌe Winaꞌam pianꞌad n tis nidib yaꞌas. Ye ka Winaꞌam pianꞌad la ane buudi ne teŋgbana ne pianꞌad ne naꞌanam bedego yela.

¹Ka soꞌ daa tisi m makir dibir, ka yeli m ye, “Duom mak Winaꞌam puꞌusum yir la ne maan maalug zinꞌig la, ka kaal bane puꞌusid Winaꞌam puꞌusum yin la. ²Amaa da mak puꞌusug yir saman laa, bozugo ba zaŋi li tis bane kaꞌ Winaꞌam nidib ka ba na noodi giligid Jerusalem Teŋsuŋ la n saꞌamidi li, nwadis piisnaasi ne ayi. ³Ka m na tumi m nidiba ayi bane na sid pianꞌad m yela la, ka ye boto fuud, ka tisi ba paŋ ka ba diꞌes Winaꞌam pianꞌad n tis nidib dabisa kobus piiga ne ayi ne piisyuobu.”

⁴Nidib ayi bama ane Olive tiis ayi ne fitla ayi bane ziꞌe dunia Zugsob la tuon la. ⁵Ka soꞌ yaꞌa zig ye o poaꞌalimi ba, bugum yitne ba noya ni na saꞌami ba dataas la. Ka ala ka ba kuud one zig ye o poaꞌalimi ba. ⁶Ka ba mor paŋ na gbanꞌe saa, ka saa ku ni saŋa kam ka ba tumi ba nodiꞌesug tuuma, ka lem mor paŋ na ke ka kuꞌom kilim ziim, ka me mor paŋ na zaŋ yeltood buudi wusa poaꞌalim dunia dim saŋa kan ka ba bood.

⁷Ba yaꞌa ti naae labaar la moolug, bunyua one yi bumbok dine kaꞌ ben ni na la na zab ne ba ka nyaŋe kuu ba. ⁸Ka ba niŋgbina na dig teŋtitaꞌar kan ka ba da kpaꞌa ba Zugsob dapuudir zug la sueren. Yuda line paꞌal teŋ la a siꞌem ane Sodom ne Egipiti. ⁹Ka nidib bane yi buudi ne pianꞌad ne teŋgbana wusa ni na, na gosi ba niŋgbina daba atanꞌ ne pusuk, ka ku ke ka ba mumi baa. ¹⁰Ka dunia nidib sunya na maꞌae nidib ayi nwa kuꞌum la yela. Ka ba na maal sumalisim ka tis taaba piini, bozugo nodiꞌesidib ayi nwa la ke ka nidib namisid dunia ni.

¹¹Ka daba atanꞌ ne pusuk la nyaꞌaŋ, vuꞌusum line tisid nyovur la daa yi Winaꞌam saꞌan kena kpenꞌe ba ni ka ba vuꞌug. Ka dabiem bedego kpenꞌ bane nyee li la. ¹²Ka nidib ayi la wum ka kukotitaꞌar yi arazana ni na yeli ba ye, “Dumi kpenꞌ na.” Ka ba dataas la gosidi ba ka ba kpenꞌed saŋgbauŋin dut arazana ni.

¹³Ka saŋa kan yim, ka teŋ daa dam hale. Ka Jerusalem teŋ la pudug zinꞌis piiga la, yinni daa lu n saꞌam. Ka nidib tusa ayopoi daa kpi teŋ la daa dam la yela. Ka dabiem kpenꞌ nimbane kpelim la, ka ba naꞌas Winaꞌam one be arazana ni.

¹⁴Susaꞌaŋ dine peꞌes ayi la gaadeya. Amaa gosimi, susaꞌaŋ dine peꞌesid atanꞌ na kenn nannanna na.

Naꞌatan ayopoi daan la yela

¹⁵Malek one peꞌes ayopoi la pieb o naꞌatan la, ka kukotitaꞌar vuud arazana ni n yet ye, “Dunia soꞌolim kilim ti Zugsob ne o Kiristo la din, ka o a naꞌab saŋa dine kaꞌ ben la.” ¹⁶Ka kpeenmnam piisi ne anaasi bane zinꞌi ba naꞌam gbana zut Winaꞌam tuon la, vabin teŋin n zunꞌod Winaꞌam yet ye,

¹⁷“Ti puꞌusid Zugsob Winaꞌam titaꞌar, one be ka da be la bareka,

on zaŋi o paŋ titaꞌar la ka pinꞌil o naꞌam la zug.

¹⁸Ka bane kaꞌ Winaꞌam nidib la sunya da due bedego,

amaa o supeen saŋa paa na

ka o na kad bane kpi la saria,

ka yoo o tumtumnib bane aa o nodiꞌesidib,

ne o nidib bane naꞌas o,

kpiꞌemnam ne tadimnam la,

ka saꞌam bane saꞌam dunia la.”

¹⁹Ka Winaꞌam puꞌusug yir dine be arazana ni la yoꞌog ka ba nye daka dine paꞌal nonaar dine ka Winaꞌam ziꞌel o nidib la. Ka sayanꞌasug ne vuud ne satansug ne teŋdamug ne sakuga bedego daa naam.

Poꞌa ne dragon la yela

¹Ka siꞌel nie arazana ni, ka mor gbin suaꞌadir. Poꞌa daa be, ka o fuug daa ane nintaŋ la. Ka nwadig la bee o noba teŋirin. Ka naꞌam zugpibig bee o zugin, ka nwadibibis pii ne ayi bee li ni. ²Ka o mor poog ka o saꞌar la toe la ke ka o kaas n bood ye o duꞌa. ³Ka siꞌel lem nie arazana ni yaꞌas, ka wenne bunyua zinꞌa titaꞌar line ka ba buon dragon, ka mor zuta ayopoi ne iila piiga. Ka naꞌam zugpibis pibili o zut la wusa. ⁴Ka nwadibibis pudug zinꞌis atanꞌ ka dragon la uk o zuur n daꞌe pudugir yinni yiis saŋgbauŋin n bas dunia ni na. Ka o ziꞌe poꞌa one bood duꞌam la tuon n gur ye poꞌa la duꞌa ka o ob o biig la. ⁵Ka poꞌa la duꞌa biribiŋ one na soꞌe buudi wusa ne paŋ. Ka ba daa ze biig la mor o keŋ Winaꞌam ne o naꞌam gbauŋ la saꞌan. ⁶Ka poꞌa la zo keŋ moogin. Ka anina ka Winaꞌam maal zinꞌigi digil poꞌa la, zinꞌikan ka ba na gos o dabisa tusir ne kobus yi ne piisyuobu.

⁷Ka zaba koꞌ arazana ni. Ka malek kpeenm Maikel ne o maleknam la zab ne dragon one laꞌas ne o maleknam ka ba zab ne Maikel. ⁸Ka ba daa nyaŋ dragon ne o maleknam la, ka ba len kaꞌ suer na be arazana ni yaꞌasa. ⁹Ka ba daa nok dragon titaꞌar la lobi yiis. Dragon ane waaf kan da be kudumin sa, ka o yuꞌur buon kikiris naꞌab, bee Sutaana, ka maꞌad dunia wusa la. Ka ba yiis o ne o maleknam lobi sigis dunia ni na.

¹⁰Ka m wum kukotitaꞌar arazana ni ka li yel ye,

“Nannanna Winaꞌam faangir la ne o paŋ

ne o naꞌam saŋa la sid paa na

ka o Kiristo paŋ saŋa me paa na,

bozugo ba nok one gbiꞌidi ba baꞌabiis

niŋi Winaꞌam tuon nintaŋ ne yuꞌuŋ la

lobi yiis arazana ni.

¹¹Ka ba baꞌabiis la nok Peꞌebil la ziim

ne sida dine ka ba mool la n zab,

ka pu zo ba nyovur naare ka siak ye ba kpi.

¹²Ka dinzugo arazana ne ban bane wusa be anina la maalimi sumalisim.

Amaa susaꞌaŋ be n tis teŋgbauŋ ne ateuk

bozugo Sutaana sigi ba ni na,

ka o sunf pelig hale

on miꞌ ye o saŋa kpelim biꞌela la zug.”

¹³Ka dragon la baŋ ye ba nok o lob sigis dunia ni na la, o daa kad poꞌa one duꞌa biig la ye o gbanꞌe o. ¹⁴Ka ba daa tis poꞌa la niiŋ titaꞌar kpukpama ayi ye o ianki keŋ o zinꞌig line be moogin la, zinꞌikan ka ba na gur o yuma atanꞌ ne pusuk n yiis o waaf la zaba ni. ¹⁵Ka waaf la puus kuꞌom ka li yi o noorin na, wenne moꞌar ne n dol poꞌa la ye kuꞌom la di o. ¹⁶Amaa teŋ daa suŋ poꞌa la tans tans mugulim n fuenn kuꞌom dine yi dragon la noorin na la. ¹⁷Ka dragon la suunr pelig ne poꞌa la hale, ka o keŋ ye o zab ne poꞌa la yaas bane kpelim n siak Winaꞌam noyelug ka yet nidib Yesu yela la. ¹⁸Ka dragon la ziꞌe moꞌar gbeug.

Bunyuasa ayi la yela

¹Ka m nye bunyua ka o yi ateukun la na n mor iila piiga ne zuta ayopoi. Ka naꞌam zugpibis be iila la zut yinni yinni ni. Ka yuꞌur line saꞌamid Winaꞌam yuꞌur la sob o zutin la. ²Ka bunyua one ka m nye la daa wenne weog baa ne. Ka o nobeens a buntitada. Ka o noor wenne gbigim noor ne. Ka dragon la daa tis bunyua la o meŋ paŋ ne o naꞌam gbauŋ ne o kpiꞌeuŋ titaꞌar. ³Ka bunyua la zug yinni daa wenne ba poaꞌalim o ne, amaa sapoꞌat la daa binꞌei. Ka li pak dunia dim wusa ka ba dol bunyua la. ⁴Nidib wusa daa zunꞌod dragon la, on tis bunyua la o paŋ la zug, ka zunꞌod bunyua la men ye, “Anoꞌone mor paŋ wenne bunyua la? Ka anoꞌone na tunꞌe zab ne li?”

⁵Ka ba tis bunyua la suer ka o pianꞌad nyeesim pianꞌad ka saꞌamid Winaꞌam yuꞌur, ka len ke ka o mor paŋ nwadis piisnaasi ne ayi. ⁶Ka li tuꞌud Winaꞌam ka saꞌamid Winaꞌam yuꞌur ne zinꞌikan ka o be la ne bane be arazana ni la wusa. ⁷Ka ba tis o suer ka o zab ne Winaꞌam nidib ka nyaŋe ba, ka tis o paŋ kan na nyaŋ buudi ne dood ne pianꞌad ne teŋgbana wusa. ⁸Nidib wusa bane be dunia ni, ka ba yuda pu sob nyovurpaal dim gbauŋin saŋkan ka dunia nam pu pinꞌil la, na zunꞌe bunyua la. Gbauŋ la ane Peꞌebil kan ka ba da ku la din.

⁹Dinzug one bood ye o wum, on kelisim. ¹⁰One bood ye o a yamug, o sid na a yamug. Ka one ku nidib ne suꞌuraug, ba me sid na kuu o wala. Linzug li a suꞌum ka Winaꞌam nidib mor modigir ka niŋ Winaꞌam yadda.

¹¹Ka m nye bunyua siꞌa ka o yi teŋin na n mor iila ayi wenne peꞌebil iila ne, ka pianꞌad wenne dragon pianꞌad siꞌem la. ¹²Ka ziꞌe yiiga bunyua la saꞌan n mugus dunia ne dunia dim wusa ka ba zunꞌod yiiga bunyua one mor sapoꞌat line binꞌei la. ¹³Ka maal bunnyalima titada hale ka ke ka bugum yi agol n sig dunia ni na ka nidib nye li. ¹⁴Ka zaŋ bunnyalima bane ka li daa maal yiiga bunyua la zug la n maꞌ dunia nidib, ka yeli ba ye ba meem win, ka zunꞌe bunyua one daa diꞌe sapoꞌat ne suꞌuraug ka nan voe la. ¹⁵Ka ba tis bunyua one peꞌes ayi la suer ka o tis win line wenne yiiga bunyua la vuꞌusum. Ka win la na tunꞌe pianꞌ ka me ke ka ba ku bane pu puꞌusidi li la wusa. ¹⁶Ka bunyua la daa lem mugus nidib wusa, tadimnam ne kpiꞌemnam ne kpanꞌam dim ne noŋ dim laꞌam ne yamis ne bane kaꞌa yamise, ye ba niŋ zanbina ba datiuŋ nuꞌusin bee ba gbeꞌedin. ¹⁷Ka soꞌ daa ku tunꞌe daꞌ bee kuos siꞌela, asee o mor bunyua la zanbin, line a o yuꞌur bee o kal.

¹⁸Neꞌeŋa a yaꞌam. On mekama mor yaꞌam on na tunꞌe baŋ bunyua la kal la gbin, bozugo kal la gbin ane dau soꞌ yuꞌur. Li kal daa ane kobus yuobu ne piis yuobu ne ayuobu.

Nidib bedego bane nye faangir la yela

¹Ka m gos ka Peꞌebil la ziꞌe Zion zuerin Jerusalem ni. Ka nidib tusa kobuga ne tusa piisnaasi ne tusa anaasi bane mor o yuꞌur ne o Baꞌ yuꞌur la ka li sob ba gbeꞌedin ka ziꞌe o saꞌan. ²Ka m wum kukor ka li yi arazana ni na vuudi wenne kuꞌosusuud titaꞌar ne satansug titaꞌar ne, ka me wenne kon nweꞌedibi n nweꞌedi ba kona siꞌem la. ³Ka ba ziꞌe naꞌam gbauŋ ne bunvoeya anaasi ne kpeenmnam la tuon ka yuꞌum yuum paal dine ka soꞌ ku tunꞌe zamise, asee nidib tusa kobug ne tusa piisnaasi ne tusa anaasi bane ka Winaꞌam faaenn ba dunia ni la maꞌaa. ⁴Ba ane dap bane luaki ba meŋ ne poꞌab ka a nyain, ka dol Peꞌebil la ken zinꞌikan ka o ken wusa, ka nye faangir ninsaalib soogin, ka a yiiga bun wela bane ka ba zaŋi tis Winaꞌam ne Peꞌebil la. ⁵Ziri pianꞌad pu yi ba noorin ne, ka ba me pu mor taale.

Maleknam atanꞌ la yela

⁶Ka m nye malek soꞌ ka o ianꞌad saa agol ka mor labasuŋ kane kaꞌ naare, ye o mooli li tis nidib wusa bane be dunia ni, laꞌam ne teŋgbana ne buudi pianꞌad wusa, ⁷ka tans n yel ye, “Zom Winaꞌam ka zunꞌe o yuꞌur la, bozugo saŋa kan ka o na kad nidib saria la paae na. Zunꞌom Winaꞌam one maal arazana ne dunia ne moꞌa ne kuꞌobulis wusa la.”

⁸Ka malek one peꞌes ayi n dol yiiga daan la ye, “Babilon teŋtitaꞌar la saꞌameya. Li sid saꞌameya. Teŋ la daa wenne poꞌagoondir ne ka ke ka nidib buudi wusa tum tuumbeꞌed ne o wenne daam line kpiꞌem ka o tisi ba ka ba nu ne.”

⁹Ka atanꞌ daan dol yiiga maleknama ayi la n tans yel ye, “Soꞌ yaꞌa zunꞌe bunyua la ne o win ka diꞌe zanbin la o gbeꞌugun bee o nuꞌugin, ¹⁰Winaꞌam sunf na pelig ne o wenne daam line kpiꞌem line ka o kpaꞌe ne supeen n niŋ o butiŋin la n ke ka o nuu li. O na namis maleksuma ne Peꞌebil la tuon n kpenꞌ bugumin ne tan line nyelig ka tul bedego la ni. ¹¹Ka soꞌ yaꞌa diꞌe bunyua la zanbin la bee zunꞌe li ne li win, o na namis bugum dine ka li nyoꞌos dut agol saŋa dine kaꞌ ben la ni, ka ku nye vuꞌusum nintaŋ bee yuꞌuŋo.”

¹²Linzug li a suꞌum ye Winaꞌam nidib bane siak o noyelug ka dol Yesu ne yadda niŋir la, modigim.

¹³Ka m wum kukor ka li yi arazana ni na ye, “Som neꞌeŋa. Line yi zina ken sa, yelsum be ne bane dol ne Zugsob la ka kpi la.”

Ka Winaꞌam Siig Suŋ la siak ye, “Sida, ba na vuꞌus ne tuumkpiꞌema ka ba tuumsoma na doli ba.”

Dunia bunib la yela

¹⁴Ka m gosi nye saŋgbauŋ piela ka soꞌ wenne Ninsaal Biig zinꞌi li zug n pid salima zugpibig o zugin, ka mor gonꞌog line noore dit o nuꞌugin. ¹⁵Ka malek soꞌ yi Winaꞌam puꞌusum yin la n yel one zinꞌi saŋgbauŋ zug la ne kukotitaꞌar ye, “Nokim gonꞌog la bun, bozugo saŋa la paaeya, ka dunia la biꞌigi siak bunib.” ¹⁶Ka one zinꞌi saŋgbauŋ la zug zaŋ o gonꞌog la kia dunia ka buni li.

¹⁷Ka malek siꞌa yi arazana puꞌusum yin la na, n me mor gonꞌog line noor dit. ¹⁸Ka malek one soꞌe bugum la yi maan maalug zinꞌig na yel malek one mor gonꞌog line noore dit la ne kukotitaꞌar ye, “Nokim gonꞌog la n ponꞌ veen tiis wela dunia ni. Ka dunia la wenne veen tiis lombonꞌog ka li wela la biꞌigi ya.” ¹⁹Ka malek la nok o gonꞌog la n ponꞌ veen wela dunia ni, ka nok wela la niŋ zinꞌig kan ka ba nwiakid wela kuꞌom la. Wela la nwiakir wenne Winaꞌam supeen titaꞌar ne. ²⁰Ka ba yi teŋ la kpeŋ n nwiak wela la, ka ziim yi zinꞌikan ka ba nwiak li la wenne moꞌar titaꞌar ne. Ka li waꞌalim a wuu maila kobus yi. Ka wief yaꞌa sigin li ni, li zuluŋ na paae o salibir.

Maleknama ayopoi ne yeltood ayopoi la yela

¹Ka m lem nye bunnyaluŋ titaꞌar siꞌa line a zanbin n be arazana ni. Ka li a maleknama ayopoi ne yeltood ayopoi. Bama a yeltood bane kpelim nyaꞌaŋ la, bozugo ba yaꞌa ti naae, Winaꞌam supeen la me na ti naae.

²Ka m nye siꞌel line wen wuu moꞌar line a nyain wuu gotiŋ ne, ka gendig ne bugum. Ka m lem nye bane zabi nyaŋ bunyua la ne o win ne o yuꞌur kal la, ka ba ziꞌeni kpiꞌe moꞌar la mor kona dine ka Winaꞌam tisi ba la ba nuꞌusin, ³ka yuꞌum Winaꞌam tumtum Moses ne Peꞌebil la yuuma ye,

“Zugsob Winaꞌam titaꞌar,

fune tum tuumtitada ne tuumnyalima.

Fune a buudi wusa naꞌab,

ka fu tuuma sueya a suꞌum ne sida.

⁴Zugsoba, fun gullim a suꞌum,

anoꞌone ku zo fu dabiem ka zunꞌe fu yuꞌure?

Buudi wusa na kena n zunꞌe fu,

bozugo fu popielim tuuma la nie paalo ni.”

⁵Neꞌeŋa nyaꞌaŋ ka m gosi nye ka arazana puꞌusum yir la yoꞌog, ka fuug doog line paꞌan Winaꞌam beilim la be anina. ⁶Ka maleknama ayopoi bane mor yeltood ayopoi line kpelim nyaꞌaŋ la, yi puꞌusum yin la na ye fupiela bane a nyain, ka salima senbidis loo ba nyoꞌod. ⁷Ka bunvoeya anaasi la yinni nok salima laas ayopoi line ka Winaꞌam one be saŋa line kaꞌ ben la supeen peꞌeli ba ni la tis maleknama ayopoi la. ⁸Ka Winaꞌam naꞌasi ne o paŋ peꞌel puꞌusum yir la wenne nyoꞌos ne. Ka soꞌ daa ku tunꞌe kpenꞌ li nii, asee saŋkan ka yeltood ayopoi bane ka maleknama ayopoi mor la ti naae.

Laas line ka Winaꞌam supeen peꞌeli ba ni la yela

¹Ka m wum tansug n yit puꞌusum yin la n yet maleknam ayopoi la ye, “Kem kpaꞌe Winaꞌam supeen line peꞌel laas ayopoi la dunia zug.”

²Ka yiiga malek la keŋ kpaꞌe o din dunia zug. Ka fenꞌed ponꞌosa bane zabid naam bane mor bunyua la zanbin ne bane naꞌasidi o win la niŋgbina ni.

³Ka malek one peꞌes ayi la kpaꞌe o dine niŋ ateukun. Ka ateuk la kuꞌom tiake wenne one kpi ziim ne, ka bunvoeya bane be ateukun la wusa kpi.

⁴Ka malek one peꞌesa atanꞌ la kpaꞌe o dine niŋ kolis ne kuꞌobulis ni, ka kuꞌom la kilim ziim. ⁵Ka m wum malek one kpaꞌe o din kuꞌomin la ka o yel Winaꞌam ye,

“Fune a suꞌum nyain, ka da be,

ka kpelim be la.

Ka fu saria ban ka fu kat la ane sida.

⁶Ka nidib daa ku fu nidib ne fu nodiꞌesidib ka ba ziim yi,

ka dinzug ka fu tis bane kuu ba la ziim ye ba nu.

Ban narin ye ba diꞌen siꞌeli la.”

⁷Ka m wum kukor ka li yi maan maalug zinꞌigin la ni na ye,

“Zugsob Winaꞌam titaꞌar,

fu saria kadib la ane sida ne suꞌum.”

⁸Ka malek one peꞌes anaasi la kpaꞌe o din winig la zug. Ka ba tis winig la paŋ ye o di nidib la wuu bugum ne la. ⁹Ka nintaŋ tuulug la daa di nidib, ka ba tuꞌud Winaꞌam one soꞌe yeltood bama la yuꞌur. Amaa ba pu tiake ba sueya n naꞌas Winaꞌam.

¹⁰Ka malek one peꞌes anu la kpaꞌe o din niŋ bunyua la naꞌam gbauŋ la zug. Ka bunyua la soꞌolim wusa lieb lik. Ka nidib dumi ba zilima ba niŋgbina toog la zug, ¹¹ka tuꞌud Winaꞌam one be arazana ni la ba niŋgbina zabir ne ba fenꞌed la zug. Amaa ba pu tiake ba sunya n basi ba tuumbeꞌed laa.

¹²Ka malek one peꞌes ayuobu la kpaꞌe o dine niŋ moꞌatitaꞌar Yifiretis ni, ka moꞌar la kudig ka ke suer n tis naꞌanam bane yi ya nyaꞌaŋ na la. ¹³Ka m nye kikiris atanꞌ ka ba wenne lomis yi dragon la noorin ne bunyua la noorin ne ziri nodiꞌes la noorin na. ¹⁴Ba ane Sutaana kikiris bane maal bunnyalima ka yi keŋ dunia naꞌanam wusa ni n laꞌase ba kenn tanpin na, Winaꞌam one galis la dabis titaꞌar la ni.

¹⁵Winaꞌam yel ye, “Kelisimi, m kenna wenne naꞌayiigi ken siꞌem la. Sumalisim be ne one nei ka pu gbise, ka ye o fuud ye o da keŋ bieli ka nidib nye o nyane.”

¹⁶Ka kikiris la laꞌas naꞌanam la keŋ zinꞌikan buon Armageddon ne, Hibiru dim pianꞌad la ni.

¹⁷Ka malek one peꞌesa ayopoi la kpaꞌe o din pebisim ni. Ka kukotitaꞌar yi naꞌam gbauŋ dine be puꞌusum yin la na ye, “Li naaeya.” ¹⁸Ka sayanꞌasug ne vuud ne satansug daa naam ka teŋ daa dam bedego. Teŋ nan ziꞌ dam hale baa ninsaal pinꞌilugin saa. Neꞌeŋa daa a teŋdambeꞌedi gaad wusa. ¹⁹Ka teŋdamug la pudug teŋtitaꞌar la zinꞌisa atanꞌ. Ka dunia teens la wusa saꞌam. Ka Winaꞌam tienn Babilon teŋtitaꞌar la yela, ka ke ka o nu o supeen titaꞌar butiŋ daam la wusa. ²⁰Teens bane ka kuꞌom giligi ba la daa melim, ka zueya wusa biris. ²¹Sakuga titada bane ka ba yinni tebisim zem wuu yoor ne kuꞌom, yit agol n lut nidib zutin. Ka ba tuꞌud Winaꞌam, sakuga namisidi ba la zug. Li daa ane namis titaꞌar.

Poꞌagoondir titaꞌar la yela

¹Ka maleknam ayopoi bane moren laasa ayopoi la yinni kenn m saꞌan na ye, “Kem na, ka m paꞌal uf ban ye ba namis poꞌagoondir titaꞌar one a teŋtitaꞌar line kpiꞌe kolis bedego la siꞌem. ²Dunia naꞌanam la tum dianꞌad tuuma ne poꞌagoondir la, ka nidib bane be dunia ni la me niŋ ala.”

³Ka Winaꞌam Siig Suŋ la daa more m ka malek la zee m keŋ moogin. Ka m nye poꞌa ka o banꞌad bunyua zinꞌa, ka yuda line tuꞌud Winaꞌam sobi gilig bunyua la niŋgbiŋ wusa. Ka bunyua la daa more zuta ayopoi ne iila piiga. ⁴Ka poꞌa la daa yene fuzenꞌug ne salima laꞌad ne kugvenla bedego, ka mor salima butiŋ line peꞌel ne bunbeꞌed line yi o tuumbeꞌed ni la. ⁵Ka yuꞌur daa sob o gbeꞌugun ka li gbin pu nie. Ka yuꞌur la daa ane,

Babilon Titaꞌar la,

Poꞌagoonda Ma ne Dunia Bunbeꞌed Wusa Ma.

⁶Ka m nye ka poꞌa la nu Winaꞌam nidib ne nimbane daa niŋ Yesu yadda ka ba kuu ba la ziim n kool.

Man daa nye o la, li daa lidigi m. ⁷Ka malek la buꞌosi m ye, “Bo ka fu lidig ala? M na paꞌal uf poꞌa la ne bunyua one ka o banꞌad ka o mor zuta ayopoi ne iila piiga la yelsuaꞌadir la gbin. ⁸Bunyua one ka fu nye la da voe saŋsiꞌen, ka pu lem voeya, ka na naam bumbok zuluŋ la ni du na. Ka o yaꞌa du na o na keŋ zinꞌig kan ka o na saꞌam la ni. Ka nidib bane be dunia ni ka ba yuda pu sob nyovurpaal dim gbauŋin la ka dunia nam pu pinꞌil la, na gos bunyua la ka li lidigi ba. Bozugo bunyua la da voe, ka pu lem voeyaa, amaa o na lem vuꞌug yaꞌas.

⁹“Neꞌeŋa boodne yaꞌam ne miꞌilim. Zuta ayopoi la ane zueya ayopoi bane ka poꞌa la zinꞌi ba zut la. ¹⁰Ba me ane naꞌanama ayopoi. Ka anu kpi, ka one peꞌes ayuobu la a naꞌab nannanna, ka yinni nam pu di naꞌam. O yaꞌa ti di naꞌam o na be dabisa biꞌela. ¹¹Ka bunyua one da voe ka pu lem voe la, peꞌes anii naꞌanama ayopoi la ni, ka na keŋ zinꞌikan ka o na saꞌam la ni.

¹²“Ka iila piiga ban ka fu nye la ane naꞌanam piiga, amaa ba nam pu diꞌe naꞌam laa. Amaa ban ne bunyua la na ti laꞌase diꞌe naꞌam la saŋa biꞌela. ¹³Ka ba piiga la na mor noor yinni ka tis bunyua la ba paŋ ne ba kpiꞌeuŋ. ¹⁴Ba na zab ne Peꞌebil la, ka Peꞌebil la ne o nyaꞌandolib bane ka o da buoli ba o saꞌan ka gaŋi ba la ka ba a sida dim la, na zabi nyaŋ bunyua la ne naꞌanam la, bozugo Peꞌebil la n a zugsobnam Zugsob ne naꞌanam Naꞌab la zug.”

¹⁵Ka malek la yeli m ye, “Moꞌabane ka fu nye ka poꞌa la be ani la, ane nidib ne tigir ne buudi konꞌob konꞌob ne pianꞌad konꞌob konꞌob. ¹⁶Ka iila piiga bane ka fu nye la ne bunyua la na kisig poꞌagoondir la, ka zaŋ on mor siꞌel wusa ka bas o biel, ka onbi o niŋgbiŋ ka ke ka bugum di o. ¹⁷Ka Winaꞌam ke ka ba niŋ o boodim ka ba siak tis bunyua la ba naꞌam paŋ n ti paae saŋkan ka Winaꞌam pianꞌad la na ti niŋ ameŋa. ¹⁸Poꞌa kane ka fu nye la ane teŋtitaꞌar line soꞌe dunia naꞌanam wusa.”

Babilon teŋ saꞌuŋ la yela

¹Neꞌeŋa nyaꞌaŋ ka m lem nye malek soꞌ ka o yi arazana ni n sigid na. O daa mor paŋ titaꞌar, ka o paŋ ke ka dunia wusa nie nyain peꞌes. ²Ka o tans n yel ne kukotitaꞌar ye,

“Babilon teŋtitaꞌar la saꞌameya.

Li sid saꞌameya,

ka yuꞌun kilim zinꞌi kan ka sibeꞌednam ne kikiris ne niis bane a bunbeꞌednam ka ba neꞌesid ba la peꞌel anina.

³O daa ke ka buudi wusa mor yaꞌamleog ne poꞌagoondir la.

Ka poꞌagoondir la ne dunia naꞌanam digin saꞌam taaba.

Ka o poꞌagoondir kpanꞌam la ka o more dit yoog yoog la,

ke ka dunia kpikpinnib nye kpanꞌam o ni.

Linzug ka o saꞌam la.”

⁴Ka m wum Winaꞌam kukor ka li yi arazana ni na ye,

“M nidiba, yimi ne o saꞌan na,

ka ya da laꞌas ne o tum tuumbeꞌed,

ka me namis ne oo.

⁵Bozugo o tuumbeꞌed la laꞌasne du n zem wuu zuer n bood saazug paar.

Ka Winaꞌam tenri o tuumbeꞌed la wusa.

⁶Niŋim o wuu on yiti niŋid siꞌem la,

ka yo o, o tuuma yood abuyi.

Peꞌelim o butiŋ ne daam kane kpiꞌemi noor ayi n gaad on yiti kuanꞌad siꞌem la.

⁷Tisimi o namisug ne susaꞌaŋ n zem wuu on daa yiti tisid o meŋ naꞌasi ne bunsuma siꞌem la.

Ka o yeti o meŋ ye,

‘Man poꞌanaꞌab nwa, m kaꞌ pokoonre,

m ku baŋ namisug ne susaꞌaŋa.’

⁸Ka on yet siꞌel la zug namisug na sigi o zugin daar yinni na,

ka wiim ne susaꞌaŋ ne koꞌom na gbanꞌ o,

ka bugum na di o.

On Zugsob Winaꞌam one kat o saria la mor paŋ titaꞌar.”

⁹Dunia naꞌanam bane digin ne o ka dit malisim ne o bunsuma la, yaꞌa ti nye o bugum diib nyoꞌos, ba na kaas o yela, ¹⁰ka zoo o namisug la dabiem n ziꞌe lalli n yel ye,

“Oi, oi, Babilon,

Babilon teŋ titaꞌar kaŋa taꞌam nyet namisug nannanna yimoo!”

¹¹Ka dunia kpikpinnib me kaas ka fabul o zug, soꞌ kaeꞌ na len daꞌa ba laꞌad la zug. ¹²Soꞌ pu len daꞌadi ba salima ne anzurifa ne kugvenla, ne fusuma ne fuzenꞌes ne fubane nyeen kil kil, ne daad bane buudi wusa nyuugo malis la, ne laꞌabane ka ba zaŋ wabug nyina bee daad bane ligidi zuꞌe bee anzurifa bee kunt bee salima kuga n maal la, ¹³ne kakaduru ne siꞌel ka li me wenne kakaduru ne tudaare ne mir ne frankinsense, ne daam ne kpaam ne zom ne ki ne niigi ne peꞌis ne widi ne widi terokonam ne yamis ne ninsaalib nyovuya men.

¹⁴Ka kpikpinnib la yet o ye,

“Laꞌabane ka fu bood ye fu moren la,

ne fu kpanꞌam ne fu laꞌavenla gaadeya,

ka fu ku len nyee ba yaꞌasa.”

¹⁵Ka kpikpinnib bane kuosid laꞌabama ka nyet kpanꞌam o saꞌan la na zo o namisug la dabiem n ziꞌeni lalli ka kaas ka fabul ka ye,

¹⁶“Oi, oi, teŋtitaꞌar,

line wenne poꞌa one ye fusuma ne fuzenꞌes

ne salima ne kugvenla laꞌad bedego.

¹⁷Kpanꞌam kaŋa nwa taꞌam saꞌamne nannanna yimmo.”

Ka aaruma dim ne nimbane kpenꞌed aaruma n ken, ne nimbane tum aaruma tuuma ne bane ken ne aaruma n kpimisid la ¹⁸ziꞌe teŋin ka nye o bugum diib nyoꞌos ka ziꞌe lalli n kaas ye, ba nam ziꞌ nye teŋtitaꞌar ka li a wuu neꞌe. ¹⁹Ka gbinꞌe titan bugi ba zut ne uusug ka kaas ka fabul ka ye,

“Oi, oi, teŋtitaꞌar kane ka bane mor aaruma ateukun kpimisidi nyeti ba kpanꞌam yiti o arazak ni la,

taꞌam saꞌamne nannanna yimmo.”

²⁰Ka kukor yi arazana ni n yel ye,

“Arazana dim ne Winaꞌam nidib ne o Tumtumnib ne o nodiꞌesidib la,

maalim sumalisim.

Bozugo Winaꞌam kad teŋ la saria ka saans o,

on daa niŋi ba siꞌem la zug.”

²¹Ka malektitaꞌar teŋe kugir dine zem wuu neertitaꞌar ne n lob ateukun la ka yel ye,

“Ba na ti uk Babilon teŋtitaꞌar la n lob anwa n saꞌam.

Ka soꞌ kudin ku len nyee li yaꞌasa,

²²ka me kudin ku wum ka soꞌ nweꞌ kon ne

bee yuꞌum yuuma bee piebid wiig bee naꞌatan

teŋ la nii.

Ka nidib me ku len tum tuumsiꞌa aninaa,

ka me ku len wum neer la vuude.

²³Ka fitla bugum ku len nie aninaa,

ka dau me ku len di poꞌa yaꞌasa.

Teŋ la kpikpinnib bane daa a kpiꞌemnam dunia ni,

ka teŋ la zaŋi li baꞌad bugub la n maꞌ buudi wusa.”

²⁴Ka Winaꞌam nodiꞌesidib ne o nidib ne bane ka ba daa kuu ba dunia ni wusa la da kpi Babilon teŋ nuꞌusin. Dinzug ka Winaꞌam saꞌami li la.

¹Neꞌeŋa nyaꞌaŋ ka m wum nidib bedego kukoya vuud arazana ni ka li ye,

“Zunꞌomi Winaꞌam.

Ka yolisim ne naꞌasi ne paŋ ane o din.

²O kad saria ne sida ne yelmeŋir.

Ka kad poꞌagoondtitaꞌar one saꞌam dunia ne o tuumbeꞌed la saria,

ka namis o, on ke ka o tumtumnib la kpi la zug.”

³Ka nidib la lem tans yaꞌas ye,

“Zunꞌomi Winaꞌam.

Ka bugum n dit teŋtitaꞌar siꞌa la nyoꞌos dut ne agol saŋa dine kaꞌ benne.”

⁴Ka kpeenmnam pisi ne anaasi la ne bunvoeya anaasi la vabin n zunꞌe Winaꞌam one zinꞌi naꞌam gbauŋ zug la n siak ye,

“Ami. Zunꞌomi Winaꞌam.”

Peꞌebil la poꞌadiir la yela

⁵Ka kukor yi naꞌam gbauŋ la ni na ye,

“Yanam bane a Winaꞌam tumtumnib,

tadimnam ne kpiꞌemnam bane zot Winaꞌam la,

zunꞌom Winaꞌam.”

⁶Ka m lem wum kukor dine vuud wenne nidib bedego vuud ne ka wenne kuꞌom surugid ne paŋ siꞌem ne satansug titaꞌar ne, ka li yel ye,

“Zunꞌomi Winaꞌam,

Zugsob Winaꞌam titaꞌar la a naꞌab la zug.

⁷Keli ka ti maal sumalisim ka ti sunya malis,

ka ti naꞌas Winaꞌam.

Ka Peꞌebil la poꞌadiir la saŋa paaeya,

ka poꞌa la me tiꞌebi ya.

⁸Ka poꞌa la mor suer na ye fupielis line nyeen ka a nyain.”

(Fupielis la ane Winaꞌam nidib popielim tuuma.)

⁹Ka malek la yeli m ye, “Som neꞌeŋa ye, ‘Yelsum be ne bane ka ba buoli ba ye ba kenn Peꞌebil la poꞌadiir diꞌema ni la na.’ ” Ka lem ye, “Bama a Winaꞌam pianꞌad ameŋa.”

¹⁰Ka m vabin o tuon ye m naꞌas o. Amaa ka o yeli m ye, “Da niŋ alaa. Ka man ane fu tumtum tiraan ne fu baꞌabiis bane mor Yesu Kiristo kaset suŋ la. Zunꞌom Winaꞌam.” Yesu kaset la ane line ka Winaꞌam Siig la nie paꞌal.

One banꞌad wedpiel la yela

¹¹Ka m nye ka arazana yoꞌog, ka wedpiel be anina, ka one banꞌad o la yuꞌuri buon Yelsida Sob. Ka o kat saria ka zabid zaba ne sida. ¹²O nini daa wenne bugum pielim ne, ka o pit naꞌam zugpibis bedego o zugin. Ka o mor yuꞌur ka li sobi o ni ka soꞌ ziꞌi lii, asee on gullim. ¹³Ka o daa ye fuug line ka ba los ziimin. Ka yuꞌur kane ka ba buon o la ane Winaꞌam Pianꞌad. ¹⁴Ka arazana zabzabidib ye fupielis line a nyain n banꞌad wedpielis dol o. ¹⁵Ka suꞌuditiŋ daa yi o noorin na. Ka o na zaŋi li zabi nyaŋ buudi wusa ka o soꞌe ba ne paŋ, wenne kunt dansaar ne. Winaꞌam titaꞌar la supeen la lu ba zut wenne ban yiti noodi nwiakid veen siꞌem la. ¹⁶Ka yuꞌur kane daa sob o fuugin ne o gberin la ane,

Naꞌanam Naꞌab ne zugsobnam Zugsob.

¹⁷Ka m nye malek ka o ziꞌe winigin, ka yel niis bane ianꞌad agol ne kukotitaꞌar ye, “Kemi na laꞌas Winaꞌam diꞌema titaꞌarin la n di, ¹⁸ka onb naꞌanam niŋgbina ne zabzabidib kpeenmnam la ne zabzabidib ne widi ne wedbanꞌadib ne nidib wusa, bane a yamis ne bane kaꞌa yamise ne tadimnam ne kpiꞌemnam la wusa niŋgbina.”

¹⁹Ka m nye bunyua la ne dunia naꞌanam ne ba zabzabidib ka ba laꞌas ye ba zab ne one banꞌad wief la ne o zabzabidib. ²⁰Ka ba gbanꞌe bunyua la ne o ziri nodiꞌes one daa maan nyalima n maꞌ bane mor bunyua la zanbina ne bane naꞌas o win la, ka nok bunyua la ne ziri nodiꞌes la ka ba nan voe n lobi ba bas moꞌar line peꞌel ne bugum ne tan line nyelig n dit wuu bugum la ni. ²¹Ka suꞌug kane daa yi wedbanꞌad la noorin na la kuu o dataas bane kpelim la. Ka niis wusa dii ba niŋgbina n tig.

Yuma tusa la yela

¹Ka m lem nye malek soꞌ ka o yi arazana ni sigid na n mor bumbok zuluŋ la saafi ne baans line toꞌoŋ taaba ka kpiꞌem la o nuꞌugin, ²ka gbanꞌe dragon one a waaf line da be kudumin sa, ka a kikiris Naꞌab ne Sutaana la, n loo o digil yuma tusa, ³ka nok o lob bumbok zuluŋin la ka kpar ka nok siꞌel taasi li, ye o da nyaŋe maꞌ dunia dim buudi wusa n ti paae yuma tusa laa. Ka yuma tusa la nyaꞌaŋ ba na idig o n ke ka o yi paalo saŋa biꞌela.

⁴Ka m nye naꞌam gbana ka ba tis bane zinꞌi li zugin la paŋ ka ba na kat saria, ka lem nye nimbama siis, bane ka ba daa kuu ba, bam moon yelsida line ka Yesu paꞌal ne Winaꞌam pianꞌad la yela. Nimbama daa pu zunꞌod bunyua la ne o win laa, bee diꞌed o zanbina ba gbeꞌedin bee nuꞌusinee, ka yuꞌun vuꞌug na ka laꞌas ne Kiristo a naꞌanam yuma tusa la poogin. ⁵Ka bane daa kpelim la pu vuꞌug naa, asee yuma tusa la ti gaad. Yiiga kumvuꞌugir nwa. ⁶Bane paam yiiga kumvuꞌugir la na nye yelsum ka me a suꞌum nyain. Ka kuꞌum line paas ayi la ku nyaŋe baa, ka ba na a Winaꞌam ne Kiristo maalmaanib ka ba laꞌas ne Kiristo di naꞌam yuma tusa.

Ban nyaŋ Sutaana la yela

⁷Ka yuma tusa la yaꞌa ti gaad, ba na bas Sutaana ⁸ka o yi sarega ni n maꞌ dunia buudi wusa, bane be zinꞌis wusa dunia ni la, bane ka ba buoni ba ye Gog ne Magog la. Ka na laꞌase ba wusa keŋ zabirin ka ba zanꞌa laꞌas a bedego wuu titanbiꞌisug line dig moꞌar noorin ne. ⁹Ka ba yi peꞌel teŋgbauŋin n keŋ gilig Winaꞌam nidibi laꞌase be zinꞌisiꞌa ne teŋ kane ka Winaꞌam noŋ la. Ka bugum yi arazana ni kena dii ba. ¹⁰Ka maleknam nok Sutaana one maꞌad dunia nidib la n lob o bas bugum moꞌar line peꞌel ne bugum ne tan line nyelig n dit wuu bugum la ni, zinꞌikan ka ba deŋim lob bunyua ne ziri nodiꞌes la bas la. Ka anina ka ba na namis nintaŋ ne yuꞌuŋ, saŋa line kaꞌ benne.

Winaꞌam kad saria la yela

¹¹Ka m lem nye naꞌam gbauŋ piel titaꞌar ka soꞌ zinꞌi li zug. Ka teŋgbauŋ ne saŋgbauŋ zo melim o tuon, ka soꞌ ku lem nyee ba yaꞌasa. ¹²Ka m nye bane kpi la, bane daa a tadimnam ne kpiꞌemnam, ka ba ziꞌe naꞌam gbauŋ la tuon. Ka soꞌ lakidi gbana, ka me lem lak gbauŋ siꞌa line a gbauŋ kane ka ba sob bane mor nyovurpaal yuda n niŋ la. Ka Winaꞌam kad bane kpi la saria ka li dolne ban daa niŋid siꞌem ka li sob gbana la ni la. ¹³Ka ateuk bas bane daa kpi li puugin la. Ka Kuꞌum ne Kpiꞌim Teŋ la me bas nimbane daa kpi n bee ba ni la. Ka Winaꞌam kadi ba zanꞌa saria ka li dolne ban da niŋid siꞌem la. ¹⁴Ka maleknam nok Kuꞌum ne Kpiꞌim Teŋ la n lobi bas moꞌar line peꞌel ne bugum la ni. Ka bugum moꞌar kaŋa ane kuꞌum ayi daan la. ¹⁵Ka soꞌ yuꞌur yaꞌa daa pu sob nyovurpaal dim gbauŋin laa, ba na lobi ba bas bugum moꞌar la ni.

Saŋgbauŋ ne teŋgbauŋ paal la yela

¹Ka m nye saŋgbauŋ ne teŋgbauŋ paal. Ka yiiga saŋgbauŋ ne teŋgbauŋ ne ateuk gaad ka lem kaeꞌ. ²Ka m nye Jerusalem Teŋ Paal line a suꞌum nyain, ka li yi arazana, Winaꞌam saꞌan n sigid na wenne poꞌa paale ye fuvenla n tiꞌeb ye o kul o sid ne. ³Ka m wum ka kukor tans yi naꞌam gbauŋ la zug na n yel ye, “Winaꞌam yir yuꞌun be dunia nidib saꞌan. Ka o be ne ba, ka ba na aa o nidib. Ka Winaꞌam meŋ na bee ba ni ka aa ba Winaꞌam, ⁴ka na eenns ba nintoꞌom wusa. Yelkuda la wusa gaadeya, ka kum ne susaꞌaŋ ne kaasug ne toog ku lem be yaꞌasa.”

⁵Ka one zinꞌi naꞌam gbauŋ zug la yel ye, “M maan siꞌel wusa ne bunpaala.” Ka yeli m ye, “Som neꞌeŋa n digil bozugo pianꞌad la ane sida ka a yelmeŋir.”

⁶Ka yel man ye, “Li naaeya. Mane a Alfa ne Omega, ka a siꞌel wusa pinꞌilug ne li naar la. Ka kuꞌonuud yaꞌa kuud soꞌ, man na tis o nyovur kuꞌobulum zaalim ka o nu. ⁷Ka one nyaŋ yelbeꞌed wusa la na diꞌe lina wusa. Ka man na aa o Winaꞌam ka on me na aa m biig. ⁸Amaa dabiem dim la ne bane kaꞌ yadda, ne nimbeꞌednam la ne ninkuudib la ne bane tum dianꞌad tuuma la ne bane dit tima la ne baꞌamaanib la ne ziri dim la wusa zinꞌig ane bugum moꞌar line peꞌel ne bugum ne tan line nyelig n dit wuu bugum la ni. Lina a kuꞌum line paꞌas ayi la.”

Jerusalem Teŋ Paal la yela

⁹Ka maleknam ayopoi la ni yinni bane daa mor laas ayopoi, ka li peꞌel ne yeltood ayopoi line kpelim nyaꞌaŋ la yeli man ye, “Kem na, ka m paꞌali fu Poꞌa Paal la, one a Peꞌebil la poꞌa.” ¹⁰Ka Winaꞌam Siig Suŋ more m. Ka malek la noki m du zuetitaꞌar zugin, ka paꞌali m Jerusalem teŋ line a suꞌum nyain la, ka li yi Winaꞌam saꞌan arazana ni n sigid na. ¹¹Ka Winaꞌam naꞌam la paŋ nyeene li ni. Ka teŋ la me nyeen wuu kugvenliŋ line ka ba buon yaspa ka li nyeen wuu gotiŋ ne. ¹²Teŋ la daa mor zaŋguom titada ka ba zug waꞌam ne zaꞌanoya ne kolis piinayi. Ka maleknam piinayi gur zaꞌanoya la. Ka Israel dim buudi piinayi la yuda daa sob kolis la zugin. ¹³Ka zaꞌanoya atanꞌ daa be zaŋguom anaasi la yinni, yinni, ni. Ka atanꞌ be ya nyaꞌaŋ baba. Ka atanꞌ be ya datiuŋ baba. Ka atanꞌ be ya dagobug baba. Ka atanꞌ me be ya tuon baba. ¹⁴Ka ba daa eenb teŋ la zaŋguoma la ne kuga piinayi. Ka Tumtumnib piinayi la yuda daa sob kuga la zugin.

¹⁵Ka malek kane daa pianꞌ tisi m la daa mor salima daug line ka ba more makid la ye o mak teŋ la ne li kolis ne li zaŋguoma la. ¹⁶Ka teŋ la daa ane teŋ mauk. Ka li waꞌalim ne li yaluŋ la zem ne taaba. Ka malek la mak teŋ la ne daug line ka ba more makid la. Ka li yaluŋ ane maila tusir yinni ne kobus anu. Ka li waꞌalim ne li yaluŋ ne li waꞌalim line ziꞌe la wusa zem taaba. ¹⁷Ka malek la me mak zaŋguoma la. Ka li waꞌalim la daa ane ninsaal kantiig kobuga ne piisnaasi ne anaasi. Malek kantiig me ane ala. ¹⁸Ka zaŋguoma la daa meꞌ ne kugvenliŋ line yuꞌuri buon yaspa. Ka teŋ la meŋ daa a salima ameŋa line nyeen wuu gotiŋ ne. ¹⁹Ka kugvenla buudi wusa n daa be teŋ la eenbir kuga la ni n ke ka ba venl bedego. Ka yiiga eenbir kuga la daa ane yaspa. Ka ayi daan la a safir. Ka atanꞌ daan la a agat. Ka anaasi daan la a emeral. ²⁰Ka anu daan la a onik. Ka ayuobu daan la a kanelian. Ka ayopoi daan la a kirisolat. Ka anii daan la a beril. Ka awai daan la a topas. Ka piiga daan la a kirisopas. Ka piinayinni daan la a yasin. Ka piinayi daan la a ametis. ²¹Ka kulis piinayi la daa ane kugvenla line yuꞌuri buon peel la piinayi. Ka ba maal kulis la yinni yinni ne peel yinni. Ka teŋ la sueya la daa ane salima ameŋa n nyeen wuu gotiŋ ne.

²²Ka m daa pu nye Winaꞌam puꞌusum yir teŋ la nii, bozugo Zugsob Winaꞌam paŋ titaꞌar daan la ne Peꞌebil la aa anina puꞌusum yir. ²³Ka Winaꞌam naꞌam paŋ ne Peꞌebil la daa nyeen li ni, ka ket ka li a nyain. Ka linzug ka teŋ la daa pu bood winig ne nwadig ye ba nyeen li nii. ²⁴Ka dunia soꞌolim buudi wusa me na goond neesim la ni. Ka dunia naꞌanam na more ba kpanꞌam keŋ teŋ la ni. ²⁵Ka teŋ la zaꞌanoya maligim pu yood nintaŋa, bozugo yuꞌuŋ ku be aninaa. ²⁶Ka ba na mor dunia naꞌam ne kpanꞌam n kenn teŋ la ni na. ²⁷Ka line kaꞌa tituꞌaa wusa ne one tum nyan tuuma ne ziri dim la ku kpenꞌ teŋin laa. Nimbane yuda sob Peꞌebil la nyovurpaal dim la gbauŋ la ni maꞌaa na kpenꞌ teŋ la poogin.

¹Ka malek la lem paꞌali m moꞌar line kuꞌom tisid nyovur la, ka li ianꞌad wuu gotiŋ ne ka yitne Winaꞌam ne Peꞌebil la naꞌam gbauŋ la ni, ²ka be teŋ la suer titaꞌar la soogin. Ka tiig line tisid nyovur la ziꞌe moꞌar la gbeed ayi la ni, ka ba wen wela noor piinayi yuum poogin, ka wen noor yinni nwadig poogin. Ka tiig la vaand tisid dunia soꞌolim wusa laafe. ³Ka Winaꞌam nopoor la ku lem be yaꞌasa. Bozugo Winaꞌam ne Peꞌebil la naꞌam gbauŋ na be li ni. Ka o tumtumnib na zunꞌe o, ⁴ka nye o nindaa. Ka o yuꞌur na sob ba gbeꞌedin. ⁵Ka yuꞌuŋ ku lem bee. Ka Zugsob Winaꞌam na ke ka li a nyain, ka ba ku lem bood fitla ne nintaŋ ani. Ka ba na di naꞌam saŋa line kaꞌ benne.

Yesu na kena la yela

⁶Ka malek la yeli m ye, “Yelbama ane asida. Ka Zugsob Winaꞌam one tisid o nodiꞌesidib o Siig Suŋ la, tum o malek ye o kena paꞌal o tumtumnib yel ban ku yuuge, ka niŋ la.”

⁷Yesu yel ye, “Li ku yuuge, ka m na kena. Yelsum be ne one siak gbauŋ kaŋa nodiꞌesug la yet siꞌel la.”

⁸Man Joon n wum ka nye yelbama wusa. Ka man daa wum ka nye li naae la ka vabin malek one paꞌali m yelbama la tuon ye m zunꞌe o. ⁹Ka o yeli m ye, “Da niŋ alaa. Ka man me ane fu tumtum tiraan laꞌam ne fu baꞌabiis bane a nodiꞌesidib ne nimbane siak bun line be gbauŋ kaŋa ni la. Zunꞌom Winaꞌam.”

¹⁰Ka o yel man ye, “Da suꞌa gbauŋ kaŋa nodiꞌesug la yet siꞌel laa, bozugo saŋa la liꞌeliya, ka yelbama wusa na niŋ. ¹¹Kel ka one a tuumbeꞌed daan kpelim aa ala. Ka one tum dianꞌad tuuma kpelim niŋim ala. Ka one a popiel on kpelim tum line a suꞌum. Ka one suunre a nyain on kpelim aa ala.”

¹²Ka Yesu yel ye, “Kelisimi. Li ku yuuge, ka m na kena. Yood la be m saꞌan. M na tis soꞌ wusa o tuuma yoode a siꞌem. ¹³Mane a Alfa ne Omega, ka a yiiga daan ne nyaꞌaŋ daan ka a bun wusa pinꞌilug ne li naar.”

¹⁴Yelsum be ne bane pie ba fuud nyain la. Dinzugo ba na mor suer na di nyovur tiig la wela, ka na kpenꞌ zaꞌanoorin n keŋ teŋ la ni. ¹⁵Ka nimbeꞌednam ne bane dit tima la ne bane tum dianꞌad tuuma la ne ninkuudib la ne baꞌamaanib la ne nimbane wusa n noŋ ye ba maꞌa ziri la ku kpenꞌ teŋ la poogin ne, ka na bene teŋ la yiiŋ.

¹⁶“Man Yesu tumi m malek ye o yel uf yelbama ka fu tuꞌas tis Winaꞌam nidib la. Mane a naꞌab David yaaŋ ne beogin nwaddar line nyeen.”

¹⁷Winaꞌam Siig Suŋ ne Peꞌebil Poꞌapaal la yel ye, “Kem na.”

Ka one wumi li la me yelim ye, “Kem na.” Ka one wusa ka kuꞌonuud more o la, kel ka o kena, ka one me bood la, kel ka o diꞌe piini line a nyovur kuꞌom la zaalim.

Li naar nwa

¹⁸Man Joon saꞌal soꞌ mekama wum gbauŋ kaŋa nodiꞌesug yet siꞌel la ne nimmua. Soꞌ yaꞌa yel siꞌel n paas gbauŋ kaŋa yet siꞌel la, Winaꞌam na maligim paas on sob yeltood line sob gbauŋ kaŋa ni la. ¹⁹Ka soꞌ yaꞌa yiis siꞌel gbauŋ kaŋa nodiꞌesug yet siꞌem la ni, Winaꞌam na moŋ on sob o pudugir line be nyovur tiig la ni, laꞌam ne Teŋ Suŋ la kpenꞌeb. Tiig ne teŋ kane yela n sob gbauŋ kaŋa ni la.

²⁰One yet ye yelbama ane sida la yel ye, “Sida li ku yuuge, ka m na kena.”

Li a suꞌum. Ti Zugsob Yesu kem na.

²¹Ti Zugsob Yesu yelsum na be ne ya wusa. Ami.