MAAK
n sob gbauŋ siꞌa Yesu Kiristo labasuŋ
yela la nwa
1Joon one suud nidib Winaꞌam kuꞌom moolug la yela
(Mateo 3.1-12; Luuk 3.1-18; Joon 1.19-28)
1Lina ane Yesu Kiristo one a Winaꞌam Biig la labasuŋ.
2Li pinꞌil wuu Winaꞌam nodiꞌes Azaya n da sob siꞌem la.
“Winaꞌam yel ye,
‘Gosima, m na tumi m tumtum ka o deŋi fu tuon n maal suesuŋ fu zug.’
3Soꞌ be moogin moon ne kukor titaꞌar yet ye,
‘Maalimi suer suꞌuŋa gur Zugsob la.
Keli ka suer a sapi n tis o.’ ”
4Joon one daa suud nidib kuꞌom la da be moogin n moon n tisid nidib ye, “Basimi ya tuumbeꞌed ka diꞌe kuꞌom suub, ka Winaꞌam na yiis ya tuumbeꞌed n bas.” 5Ka nidib bedego yi Juuda soꞌolim ne Jerusalem teŋin n keŋ Joon saꞌan ka peligi ba poog yel o ba tuumbeꞌed. Ka Joon suu ba kuꞌom Joodan moꞌarin.
6Joon daa yene fuud line a yugum konbid ka nok gbauŋ n lo o sia, ka o diib a naꞌazomnam ne siind. 7Ka o mooni tisid nidib ye, “Ninkane dol mam nyaꞌaŋ la, ane nintitaꞌar n gaad mam. M pu nar ne man na sebini o tuoni yidig o taꞌada nwiise. 8Mam suudi ya ne kuꞌom, amaa ninkane kenna la na suu ya ne Winaꞌam Siig Suŋ.”
Joon n suu Yesu, Winaꞌam kuꞌom la yela
9Lin nyaꞌaŋ ka Yesu yi Nazaret line be Galilee soꞌolim la kena. Ka Joon suu o Joodan moꞌarin. 10Ka on daa dut kuꞌomin la, ka nye ka arazana zaꞌanoor yoꞌog, ka Winaꞌam Siig Suŋ sigid o zugin na wenne dawan ne, 11ka o wum kukor ka li yi arazana ni na n yel ye, “Fu ane mam binoŋir ka m sunf maꞌae fu yela.”
Sutaana da mak Yesu la yela
12Toꞌoto yim ka Winaꞌam Siig Suŋ ke ka Yesu keŋ moogin. 13Ka o be ani n paae dabisa piisnaasi. Ka Sutaana kena n mak o. Moogin bunkonbid da be ani. Ka maleknam laꞌam kena n suŋ o.
Yesu n buol ziŋgbanꞌadib anaasi la yela
(Mateo 4.12-22; Luuk 4.14-15; 5.1-11)
14Ban da yo Joon sarega ni la, li nyaꞌaŋ ka Yesu keŋ Galilee 15n moon Winaꞌam labasuŋ tisid nidib ka yel ye, “Li saŋa paae na. Winaꞌam soꞌolim kenna. Basimini ya tuumbeꞌed ka siak labasuŋ la.”
16Ka Yesu n daa dol Galilee beuŋ noorin la, o nye ziŋgbanꞌadib ayi, Simon ne o pitu Andrew, ka ba gbanꞌad zimi; ka li ane ba tuuma. 17Ka o yeli ba ye, “Doli ne m ka man na paꞌali ya suer ka ya ke ka nidib dol man wuu ziŋgbanꞌadib n gbanꞌad zimi siꞌem la.” 18Ka ba kpelim basi ba zimi laꞌad la, ka dol o.
19Ka o keŋ biꞌela, ka nye nidib ayi, bane a Zebedee biis Jemes ne Joon. Ka ba be aaruŋin maani ba zimi laꞌad. 20Ka o buoli ba, ka ba basi ba saam Zebedee ne o tumtumnib aaruŋin la, ka dol o.
Yesu n kad kikirig Kapeenum la yela
21Ka ba paae Kapeenum teŋin. Ka Jew dim vuꞌusum daar ka Yesu kpenꞌ Jew dim laꞌasug doogin n paꞌal nidib. 22O daa paꞌan nidib la ne kpiꞌeuŋ, ka li kaꞌ wuu gbauŋmiꞌidib paꞌan siꞌem laa. Ka paꞌalug la da lidig nidib la.
23Ka dau daa be laꞌasug doogin la ka kikirig dol o. 24Ka o tans ye, “Yesu one yi Nazaret na, fu baꞌa bo be ti ni? Fu kena ye fu saꞌami tii? M miꞌ fun a soꞌ. Fu ane Winaꞌam one a suꞌum nyain la din.”
25Ka Yesu tans kikirig la ye, “Kel vuud, ka yi o saꞌan.” 26Ka kikirig la ke ka dau la lu kpisiŋkpiꞌir, ka o kaas ne kukotitaꞌar ka nyaan yi dau la saꞌan.
27Ka li lidig ba wusa, ka ba buꞌosid taaba ye, “Bo a neꞌ? Li ane paꞌalug paal bee? Dau kaŋa mor kpiꞌeuŋ pianꞌadi tisid kikiris ka ba siak o noor.” 28Lina kene ka Galilee soꞌolim wusa nidib wum Yesu yela toꞌoto.
Yesu n tiꞌeb nidib bedego la yela
29Ka ban yi Jew dim laꞌasug doogin la n kpenꞌ Simon ne Andrew yin la, ka Jemes ne Joon me laꞌam doli ba. 30Ka Simon diem poꞌa mor nweꞌedug ka digi. Ka ba yel Yesu o yela. 31Ka o keŋ gbanꞌ o nuꞌug due o ziꞌel. Ka nweꞌedug la bas poꞌa la, ka o maali ba saauŋ.
32Ka winig ti sobid ka nidib mor banꞌadnam bedego ne bane ka kikiris doli ba n kenn Yesu saꞌan na. 33Ka teŋ la nidib bedego laꞌas samanin. 34Ka Yesu tiꞌeb nidib bedego bane mor wiim konꞌob konꞌob la, ka kad kikiris bedego yiis. Yesu pu siak ka kikiris la yel siꞌela, bozugo ba pun miꞌ on a soꞌ.
Yesu n mool labasuŋ Galilee teŋin la yela
35Ka Yesu da due ka beog nam pu yuoe niere ka o yi teŋ poogin n keŋ moogin n ti sos Winaꞌam. 36Ka Simon ne o zuanam n yi ied o, 37ka ban nye o la, ka yel o ye, “Nidib wusa ied uf ne.”
38Ka Yesu yeli ba ye, “Keli ka ti keŋ teens bane kpiꞌe la ka m me mool labasuŋ la anina, ka linzug ka m kena.” 39Ka o keŋ gilig Galilee soꞌolim wusa ka moon labasuŋ la Jew dim laꞌasug doogin ka kat kikiris n yiisid.
Yesu n tiꞌeb kukom la yela
40Ka kukom kenn Yesu saꞌan na n igin sos o ye, “Li yaꞌa a fu boodim fun ke ka m nye laafe ka lieb nyain.”
41Ka Yesu zo o nimbaanlig ka siꞌis o, ka yel ye, “M bood ala, liebin nyain.” 42Ka o wiim la kpelim bas o. Ka o niŋgbiŋ lebi a nyain.
43-44Ka Yesu saꞌal o ne kpiꞌeuŋ ye, “Mit ka fu yel soꞌ li yela. Amaa kem noki fu meŋ n paꞌal Winaꞌam maalmaan la, ka maal maan n tis Winaꞌam wuu Moses daa ziꞌel siꞌem la fu laafe nyeeb la zug. Ka li na paꞌal nidib wusa ye fu mor laafe nannanna.” Ka Yesu naan bas o ka o keŋ. 45Amaa on yi la, o pinꞌil n moon paalo ni. Ka li tiig zinꞌig wusa. Dinzug ka Yesu da pu siaki nie o meŋ teŋ poosine, ka kpelim teŋ kpemisin. Ka nidib yi zinꞌis wusa kenn o saꞌan na.
2Yesu n tiꞌeb ponꞌor la yela
1Ka dabisa biꞌela nyaꞌaŋ ka Yesu leb Kapeenum. Ka ba wum o labaar ye o be yin la. 2Ka nidib bedego laꞌas na n galis, hale ka paalo kaeꞌ ka nidib na kpenꞌ yaꞌasa, ka zaꞌanoor la muk. Ka o paꞌali ba Winaꞌam labasuŋ la. 3Ka nidib anaasi ze dau soꞌ one benꞌ hale ti ponꞌolim n kenn o saꞌan na. 4Ka nidib la laꞌase zuꞌe ka ba ku tunꞌe paae Yesu saꞌan na la zug, ka ba du dokan ka Yesu daa be la n maal voonr ka sigis banꞌad la digil o tuon. O daa digne debir zug. 5Ka Yesu nye ban niŋ o yadda siꞌem la, ka yel banꞌad la ye, “M dapaala, m yiisi fu tuumbeꞌed la bas.”
6Ka gbauŋmiꞌidib sieba, bane paꞌan nidib Winaꞌam noor yelug la, ziꞌe ani n tenꞌesidi ba sunya ni ye, 7“Bo ka dau kaŋa pianꞌad ala n saꞌamid Winaꞌam yuꞌure? Anoꞌon na tunꞌe n yiis tuumbeꞌed n basi, ka li yaꞌa kaꞌane Winaꞌam gullimne?”
8Ka Yesu baŋ o potenꞌerin sa ye ba tenꞌesid ala, ka yeli ba ye, “Bo ka ya tenꞌesid ala? 9Line a naꞌana ye m yel n tis ponꞌor la? Man na yel ye, ‘Fu tuumbeꞌed yim ka bas uf,’ bee man na yel ye, ‘Duom ka zaŋ fu debire keŋe?’ 10Ala ka ya na baŋ ye Ninsaal Biig mor paŋ dunia nwa ni ye o yiis tuumbeꞌed n bas.” Ka o yel ponꞌor la ye, 11“Duom n zaŋi fu debir la n kul.” 12Ka ponꞌor la kpelim due n zaŋ o debir n gaad ba tuon n yi. Lina nwa lidigi ba wusa, ka ba duꞌos Winaꞌam yuꞌur suꞌuŋa n yet ye, “Ti nan ziꞌ nye nwa.”
Yesu n be Levi yin la yela
13Ka Yesu lem keŋ Galilee beuŋ noorin yaꞌas. Ka nidib bedego laꞌas o saꞌan na. Ka o paꞌali ba anina. 14Ka one gat la, o nye Alfeus biribiŋ Levi, ka o zinꞌi lampo doogin la. Ka Yesu yel o ye, “Duom na doli m.” Ka o due n dol o.
15Ka Yesu zinꞌi Levi yin n dit, ka lampodiꞌesidib ne tuumbeꞌed dim bedego laꞌam dit ne Yesu ne o nyaꞌandolib, bozugo ba bedego yiti dol o. 16Ka gbauŋmiꞌidib ne Farisee dim n nye Yesu ka o dit ne lampodiꞌesidib ne tuumbeꞌed dim la, ka ba buꞌos o nyaꞌandolib la ye, “Bo ka o dit ne lampodiꞌesidib ne tuumbeꞌed dima?”
17Ka Yesu n wum li la, ka yeli ba ye, “Bane mor laafe la pu bood tiꞌebugo. Amaa bane benꞌed n bood tiꞌebug. M pu kena ye m buol tuumsuma dima, amaa bane a tuumbeꞌed dim la.”
Noor loob buꞌosug la yela
18Ka Joon nyaꞌandolib ne Farisee dim da lood noor. Ka nidib kena n buꞌos Yesu ye, “Bo ka Joon nyaꞌandolib ne Farisee dim nyaꞌandolib lood noor, ka fun nyaꞌandolib pu lood noore?”
19Ka Yesu lebis n buꞌosi ba ye, “Poꞌapaal sid zuanam na tunꞌe lo noor, ka poꞌapaal sid la kpelim be ba saꞌanee? Ayei. Poꞌapaal sid la kpelim n be ba saꞌan la, ba ku tunꞌe lood noore. 20Saŋa na ti paae, ka nidib na kena n yiis poꞌapaal sid la ba saꞌan, ka din saŋa ka ba yuꞌuŋ na lo noor.
21“Nid ku zaŋ pien paalig n lig fukudugo. O yaꞌa niŋ ala, pien paalig la na ke ka fukudug la aaenn n gaad kudum la. 22Nid ku zaŋ dapaalig n su waa kuduginee. O yaꞌa niŋ ala, dapaalig la na ke ka waa la tans, ka daam ne waa la wusa saꞌam. Amaa li suꞌum ye dapaal n sune waa paaligin.”
Vuꞌusum daar la yela
23Ka Jew dim vuꞌusum daar yinni, ka Yesu daa buŋid pood soogin. Ka ban ken la, o nyaꞌandolib pinꞌil n gisid ki. 24Ka Farisee dim buꞌos o ye, “Gosima, bo ka ba maan line kis vuꞌusum daare?”
25Ka Yesu lebis n buꞌosi ba ye, “Yanam pu karem David ne o nidibi daa niŋ siꞌem koꞌom daa more ba ka li paki ba laa? 26O da kpenꞌ Winaꞌam doogin saŋkan ka Abiata a Winaꞌam maalmaan kpeenm la, ka onb Winaꞌam doogin bodobodo line pu suꞌum ye nidib onbid yoog yoogo, asee Winaꞌam maalmaanib gullim. Hale ka o tis nimbane be o saꞌan la men.”
27Ka Yesu yeli ba ye, “Winaꞌam maal vuꞌusum daar ne ninsaalib zug, ka kaꞌ ye o maal ninsaalib ne vuꞌusum daar zugo. 28Ala zug, Ninsaal Biig la a Zugsob ka laꞌam soꞌe vuꞌusum daar la.”
3Yesu n tiꞌeb dau nuꞌukpiiluŋ la yela
1Ka Yesu leb Jew dim laꞌasug doogin la, ka dau be anina, ka o nuꞌug kpi. 2Ka ninsieba n bood yela ye ba ziil Yesu la ka gosid o kii ye o na tiꞌeb banꞌad la vuꞌusum daar bee o ku tiꞌeb o. 3Ka Yesu yel dau kane ka o nuꞌug kpi la ye, “Yim tuon na”
4Ka Yesu buꞌos nidib la ye, “Li a suꞌum ti wada poogin ye ti suŋ nidib ka tum tuumsuma vuꞌusum daar la, bee ti ku nidib ka tum tuumbeꞌede?” Ka ba sin.
5Ka o gos nidib la gilig ka o sunf due. Ka on nye ka ba a zugkpiꞌeuŋ dim la, ka li ke ka o sunf saꞌam. Ka o yel dau la ye, “Tienmi fu nuꞌug la.” Ka o tienn. Ka li niŋ suꞌuŋa wuu nuꞌug kaŋa la ne. 6Ka Farisee dim yi ka gbanꞌe noor yinni ne Herod nidib la, ban na niŋ siꞌem n ku Yesu.
Nidib bedego laꞌas Galilee beuŋin la yela
7Ka Yesu ne o nyaꞌandolib yi keŋ Galilee beuŋin. Ka nidib bedego dol o. Nidib la da wum Yesu n tum tuum sieba ka yi Galilee ne Juuda 8ne Jerusalem ne Idumea ne Joodan moꞌar nyaꞌaŋ ne teens bane kpiꞌe Taya ne Sidon n kenn Yesu saꞌan na, 9ka ba yuꞌun laꞌase zuꞌe bedego. Ka Yesu yel o nyaꞌandolib la ye ba tiꞌebim aaruŋ n gur o, ka nidib la da ti mik oo. 10O daa tiꞌeb banꞌadnam bedego, ka sieba tusid taaba n bood ye ba paae siꞌis o. 11Ka nimbane ka kikiris doli ba yaꞌa nye o, ba lutne igini o tuon ka tans ye, “Fu ane Winaꞌam Biig.” 12Ka o yel kikiris la ye, ba mit ka ba na ke ka ba baŋ on a soꞌ.
Yesu n gaŋ nyaꞌandolib piinayi la yela
13Ka Yesu da keŋ zueya baba ka buol nimbane ka o bood, ka ba kena. 14Ka o gaŋ nidib piinayi ka buoli ba ye o Tumtumnib, ka o na tumi ba ka ba moon labasuŋ la, 15ka ba na mor kpiꞌeuŋ na kat kikiris n yiisid. 16Ba yuda da a Simon on ka Yesu pud o yuꞌur ye Piita, 17ne Zebedee biis Jemes ne Joon, ka o pudi ba yuꞌur ye Boaneges. Li gbin ane nimbane wenne satansug ne, 18ne Andrew ne Filip ne Bartolomew ne Mateo ne Tomas ne Alfeus biig Jemes, ne Tadus, ne Simon one ka ba buon Zeelot ka li gbin a one zabid Jew dim yela la, 19ne Judas Iskariot one da zam Yesu la.
Yesu ne Beelzebul la yela
(Mateo 12.22-32; Luuk 11.14-23; 12.10)
20Ka Yesu kul. Ka nidib la lem laꞌas bedego. Ka Yesu ne o nyaꞌandolib la pu nye yaꞌa na dii. 21Ka nidib yel ye, “O geemne,” ka Yesu yidim wum ka keŋ ye ba gbanꞌ o.
22Ka gbauŋmiꞌidib sieba bane yi Jerusalem teŋ poogin kena yel ye, “Beelzebul dol o.” Ka sieba ye, “Li ane kikiris naꞌab one tis o paŋ kan ka o more kad kikiris n yiisid la.”
23Ka Yesu buol nidib la laꞌas ka buꞌosi ba ye, “Sutaana na nyaŋe kad Sutaana?” Ka yeli ba ne siilis ye, 24“Teŋ yinni yaꞌa pudug taaba ye ba zab, teŋ kan ku yuuge. 25Yir yinni dim yaꞌa zabid ne taaba yi kaŋa na nwaꞌ. 26Ka Sutaananam yaꞌa mor weligir ne taaba, ba soꞌolim ku yuuge ka saꞌam wusa. 27Soꞌ kaeꞌ na nyaŋe kpenꞌ paŋ daan yin n vaae o laꞌade, yaꞌa kaꞌa o deŋi lo paŋ daan la n digil ka nan vaae laꞌad laa. 28Asida ka m yeti ya ye, Winaꞌam na nyaŋe tis ninsaal tuumbeꞌed wusa suguru laꞌam ne o tuꞌud wusa. 29Amaa soꞌ yaꞌa tuꞌu Winaꞌam Siig Suŋ la, o daana ku paam suguru. O maal tuumbeꞌed kane kaꞌ suguru.”
30Ban yel ye kikirig dol o la zug ka o yel ala.
Yesu ma ne o pitib la yela
(Mateo 12.46-50; Luuk 8.19-21)
31Ka Yesu ma ne o pitib paae na ka ziꞌen samanin n tum buol o. 32Ka nidib bedego zinꞌi gilig o. Ka ba yel o ye, “Fu ma ne fu pitib be samanin ka buon uf.” 33Ka Yesu buꞌosi ba ye, “Anoꞌone a m ma, ka anoꞌonam aa m pitiba?”
34Ka gosi nimbane zinꞌi la gilig, ka yeli ba ye, “Bama aa m ma ne m pitib. 35Ninkane tum Winaꞌam boodim, on a m pitu ne m taunn ne m ma.”
4Kpaad yela
1Yesu lem pinꞌil n paꞌani ba yaꞌas beuŋ noorin. Ka nidib bedego laꞌas o saꞌan na. Ka o kpenꞌ aaruŋin n zinꞌi beuŋ poogin. Ka nidib la zanꞌasa be beuŋ noorin. 2Ka o paꞌani ba yela bedego ne siilima. Ka o paꞌalug la poogin o yeli ba ye, 3“Kelisimi, kpaad soꞌ daa be n keŋ ye o waal o bunbuuda. 4Ka on waan la, bunbuud sieba lu suer zug. Ka niis kena n di. 5Ka sieba lu zinꞌikan ka tan pu zuꞌe, ka a tampiins zut. Ka tan pu zuꞌe la zug ka li bul toꞌoto. 6Ka nintaŋi tulig la ka li ziank. Ka lin kaꞌ nyaꞌa la zug ka li zendig n kpi. 7Ka bunbuud sieba lu gonꞌos soogin. Ka gonꞌos la nobug n sianki ba. Ka ba pu wel biilii. 8Ka bunbuud sieba lu teŋsuŋ zug, ka bul n nobug, ka wel biili. Sieba wel piistanꞌ. Sieba wel piisyuobu. Ka sieba wel kobug.”
9Ka Yesu yel ye, “One mor toba on wum.”
Lin yela ka Yesu siilim siiliŋ la
10Ka Yesu n ti yi kukpeŋ la, bane gilig o la ne o nyaꞌandolib piinayi la buꞌos o siilima la yela. 11Ka o yeli ba ye, “Yanam ane bane diꞌe Winaꞌam soꞌolim yelsuaꞌada la. Amaa bane be yiiŋ la wumne yela wusa ne siilima. 12Ka lin niŋne ye,
‘Ne gosug, ba na nye, ka ku baŋi.
Ne wum, ba na wum, ka ku baŋ li gbin ne.
Li yaꞌa kaꞌ walaa, ba na lebi m saꞌan na ka m yiisi ba tuumbeꞌed n bas.’ ”
Yesu n paꞌal kpaad siiliŋ la gbin yela
(Mateo 13.18-23; Luuk 8.11-15)
13Ka Yesu yeli ba ye, “Ya pu baŋ siiliŋ kaŋa gbinne? Ka ya na niŋ wala baŋ siilima la wusa? 14Kpaad kane waan bunbuuda la wenne wuu one moon Winaꞌam labaar la. 15Ka bane be sueren la, wenne wuu nid bane wum labaar la, ka Sutaana ken toꞌoto na yiis labaar la ba sunya ni bas. 16Ala men bane lu tampiing zugin la, wenne wuu bane wum labaar la ka siaki diꞌe li toꞌoto ne sumalisim. 17Amaa ban pu mor nyaꞌa la zug, ba modigidne biꞌela, ka namisug ne mugusug yaꞌa paae ba labaar la yela, ba nyorigidne n basid. 18Ka sieba bane lu gonꞌos soogin nwa wenne bane wum labaar la, 19ka dunia boodim potenꞌer ne arazaꞌas yaꞌamleog ne laꞌad konꞌob konꞌob yela siank pianꞌad la, ka li pu wel biilii. 20Amaa bane lu teŋsuŋ zug la, wenne bane wum labaar la, ka siaki li, ka wel biili, sieba wel piistanꞌ, sieba piisyuobu, sieba kobuga.”
Nyuꞌe Fitla pibil ne peog la yela
21Ka Yesu buꞌosi ba ye, “Soꞌ yaꞌa nyuꞌe fitla, o na pibil ne peog bee o na ziꞌel gadug teŋire? Ba ku zaŋe sunꞌul siꞌel zugoo? 22Bozugo bun kane n suaꞌ wusa na nie. Ka bun kane ka ba pibil, ba na pibig. 23Ninkane na wum, on wum.”
24Ka o yeli ba ye, “Guꞌusimi ne yanam wum siꞌel la, bozugo ne bun line ka fu maki tis nidib la, ala men ka ba na maki lebis uf. Hale ka li gaad ala. 25Bozugo one mor la, ba na lem paas o. Ka one pu mor la, hale one mor siꞌel la, ba na diꞌe li.”
Bunbuuda nobugir siiliŋ la yela
26Ka o yeli ba ye, “Winaꞌam soꞌolim wenne dau kane bud bunbuuda teŋin. 27Ka kpenꞌ yuꞌuŋe gbisi yimbeogun due ka bunbuuda la bul ka nobug. Ka o ziꞌ din niŋ siꞌem siꞌem. 28Tan la ke ka bunbuuda la duod li meŋ. Li busidne vaand yiiga, ka naan wel, ka biili biꞌig. 29Ka ki la yaꞌa biꞌig, kpaad la na zaŋ kusiig n kia li, bozugo bunib paaeya.”
Mustard biili line pood hale la yela
(Mateo 13.31-32, 34; Luuk 13.18-19)
30Ka Yesu yeli ba ye, “Bo ka m na zaŋi mak ne Winaꞌam soꞌolim, bee siiliŋ bo ka m na siilim? 31Li wen wuu zensiꞌa biilif, ka li yuꞌur buon ye mustard. Li poode gat bunbuuda wusa dine be dunia ni. 32Amaa ba yaꞌa budi li, li nobugidne gat tiig buudi wusa ka tonꞌ wilbeda. Ka niis na tunꞌe maal ba teed li maꞌasim ni.”
33Yesu daa zaŋ siilima bedego wenne bama, tuꞌasi tisi ba wuu ban na nyaŋe baŋi li siꞌem la. 34O pu paꞌali ba siꞌel siꞌela, asee ne siilima poogin gullim. Amaa o nyaꞌandolib la gullim ka o tuꞌas li gbin n tisi ba.
Yesu n guꞌe sisiꞌem la yela
35Daar kan la zaam ka Yesu yel o nyaꞌandolib la ye, “Keli ka ti loꞌoŋe beuŋ la gbeug.” 36Ka o nyaꞌandolib la bas nidib la ka keŋ kpenꞌ aaruŋ kane ka Yesu pun be la, ka ba keŋ. Aarum sieba me da dol. 37Ka sisiꞌetitaꞌar daꞌad bedego na, ka kuꞌom la yeeŋid n kpenꞌed aaruŋin la. Ka li peꞌen ne kuꞌom. 38Ka Yesu dig aaruŋ la nyaꞌaŋ n kuk zugkogor n gbisid. Ka o nyaꞌandolib la nie o ka buꞌos o ye, “Paꞌana, fu pu nye tinam bood ye ti kpi laa?”
39Ka o nie ka tans sisiꞌem la ka yel kuꞌopila la ye, “Guꞌem, ka a baanlim.” Ka sisiꞌem la ne kuꞌopila kpelim guꞌe baanlim.
40Ka o buꞌosi ba ye, “Bo ka ya zot dabiem? Bo ka ya pu niŋi m yadda?”
41Ka dabiem daa kpenꞌe ba hale. Ka ba buꞌos taaba ye, “Dau kaŋa a wala wala, hale ka sisiꞌem ne kuꞌom laꞌam siakidi o noore?”
5Yesu n yiis kikiris dau ni la yela
1Ka Yesu ne o nyaꞌandolib kena paae Gerasene teŋin, Galilee beuŋ nyaꞌaŋ. 2Ka Yesu yi aaruŋin la. Ka dau daa be yaadin ka yi na n tuꞌos o. 3Ka kikiris dol o. Soꞌ daa kaeꞌ na nyaŋe lo dau kaŋa hale ne kunte. 4Ba daa yiti nok bana lo o noba ne o nuꞌus. Ka o yiti kens nuꞌus bana ka kensi kens noba bana la n bas. Soꞌ daa kaꞌ paŋ na nyaŋ oo. 5Nintaŋ ne yuꞌuŋ o yiti goond yaadin ne zueya la ni n nokid kuga nweꞌedi o meŋ ka kpiid.
6O da pu lal saa, ka nye Yesu ka zo igin o tuon 7ka tans ye, “Yesu, Winaꞌam one kaꞌ tiraan la Biiga, bo be man ne fu sisoogine? Winaꞌam suꞌum zug, m belim fu ne, ye fu da saansi ma.” 8Yesu daa pun yel ye, “Kikiriga yiim o saꞌan.” Lina ke ka o yel ala.
9Ka Yesu buꞌos o ye. “Fu yuꞌure?”
Ka dau la lebis ye, “M yuꞌur buon Legion (li gbin a ye, bedego), tiname a bedego la zug.” 10Ka o nam kpelim belim Yesu ye o da kad kikiris la yiis teŋ kan la nii.
11Kukurnam bedego daa be zuer la baba n dit ka ba kal a wuu tusa ayi. 12Ka kikiris la belim ye, “Kel ka ti keŋ kukurnam la ni n ti kpenꞌ ba ni.” 13Ka o siak ka ba keŋ. Ka kikiris la yi dau la ni ka dol kukurnam la. Ka ba wusa zo sig beuŋin ka kuꞌom dii ba.
14Dap bane daa gur kukurnam la daa zo keŋ teŋ poogin ne teŋ kpemis n tuꞌas line maal la wusa. Ka nidib keŋ ye ba gos line niŋ. 15Ban da paae Yesu saꞌan la, ba da nye ka dau kane ka kikiris daa dol o la zinꞌi anina, ka ye fuud ka o yaꞌam tiake a suꞌum. Ka dabiem kpenꞌ ba. 16Ka nimbane daa be anina ka nye line niŋ dau la ne kukurnam la tuꞌasi ba lin niŋ siꞌem wusa. 17Ka ba yuꞌun belim Yesu ye o yimi ba teŋin.
18Yesu n daa kpenꞌed aaruŋin la, dau kane ka kikiris daa dol o la belim Yesu ye, “Kel ka m dol uf.” 19Ka Yesu pu siake, ka yel o ye, “Kulim, ka yel fu yidim ye, Zugsob zo fu nimbaanlig ka maal uf ka fu lieb suꞌuŋa.”
20Ka dau la leb, ka keŋ n gilig Dekapolis soꞌolim n moon Yesu niŋ bun suŋ line galis n tis o la. Ka li daa pak nimbane wusa daa wum ala la.
Jairus poꞌayua ne poꞌa soꞌ la yela
21Ka Yesu n lem loꞌoŋ beuŋ guur ne aaruŋ la, nidib bedego daa laꞌas n gilig o beuŋ la noorin. 22Ka dau yinni one a laꞌasug doog kpeenm, ka o yuꞌur buon Jairus kena. Ka one nye Yesu la o igin o tuon, 23ka yel o ye, “M poꞌayua benꞌedne bood kuꞌum, dinzugo kem na zaŋi fu nuꞌus siꞌis o, ka o nye laafe n tilig.” 24Ka Yesu dol o keŋ. Ka nidib bedego dol Yesu n gilig o n mik o.
25Ka poꞌa soꞌ daa be nidib la soogin n lut sia ka li pu guꞌoda hale yuma pii ne ayi. 26O daa nye namisug bedego tiimdim saꞌan, hale ka saꞌam on mor siꞌel wusa ka pu nye yolisim, ka li kpelim paasidne. 27Poꞌa la daa ti wum Yesu yela la, o daa kenn o saꞌan na ka nidib galis hale ka poꞌa la mo n paae Yesu nyaꞌaŋ n siꞌis o fuug. 28Ka mor potenꞌer ye, “Hale m yaꞌa siꞌis o fuug la, m na nye laafe.” 29On siꞌis fuug la, ka ziim la kpelim guꞌe. Ka o baŋ o niŋgbina ni ye wiim la bas o, ka o nye laafe.
30Ka anina yim Yesu baŋ ye paŋ yii o ni tum siꞌel ka giꞌe n gos nidib la gilig, ka buꞌos ye, “Anoꞌone siꞌis m fuugo?”
31Ka o nyaꞌandolib la lebis o ye, “Fun nye ka nidib bedego laꞌas n mik uf anwa, ka fu buꞌosid ye, anoꞌone siꞌisi fo?”
32Ka Yesu gos n gilig ye o baŋ one niŋ ala. 33Amaa poꞌa la pun miꞌ line niŋ o la, o kena n kirid ne dabiem n igin Yesu tuon n tuꞌas o yelmeŋir la wusa. 34Ka Yesu yel o ye, “M poꞌayua, fu yadda niŋir ke ka fu nye laafe. Kulim ne sumalisim, ka mor nimmaꞌasim ka wiim la basiya.”
35Ka on nam kpeŋ pianꞌad la, ka nidib yi Jairus one a Jew dim laꞌasug doog kpeenm la yin na n yel o ye, “Fu poꞌayua la kpiya. Dinzugo bo ka fu ke ka paꞌan la namisidi kenna yaꞌase?”
36Ka Yesu pu kelis ban yel siꞌel la, ka yel Jew dim laꞌasug doog kpeenm la ye, “Da zot dabiem, niŋim yadda gullim.”
37Ka Yesu daa pu ke ka soꞌ dol o, asee Piita ne Jemes ne Joon one a Jemes baꞌabiig la. 38Ka ban paae Jew dim laꞌasug doog kpeenm yin la, o nye ka nidib bedego laꞌase vuud ka kaasid, ka fabin hale. 39Ka on kpenꞌ la, o yeli ba ye, “Bo soꞌe ka ya kum ka kaasida? Bipuŋ la pu kpii, amaa o gbisidne.” 40Ka ba laꞌad o.
Ka o yiis nidib la wusa, ka dol biig la baꞌ ne o ma ne o nyaꞌandolib atanꞌ la n kpenꞌ bipuŋ la be zinꞌisiꞌa la. 41Ka o gbanꞌe biig la nuꞌug ka yel o ye, “Talita koum.” Li gbin ane ye, “Bipuŋbila, m yet uf ye, duom.” 42Ka bipuŋbil la kpelim due n keŋ. O da ane yuum piinayi. Ka ba lidig hale bedego. 43Amaa Yesu daa yeli ba ye, ba mit ka ba na yel soꞌ, ka yel ye, “Tisim biig la diib ka o di.”
6Ba n zanꞌas Yesu Nazaret teŋin la yela
(Mateo 13.53-58; Luuk 4.16-30)
1Yesu daa bas teŋ kan la ka keŋ o meŋ teŋin. Ka o nyaꞌandolib la dol o. 2Ka Jew dim vuꞌusum daar la ka o kpenꞌ laꞌasug doogin n pinꞌili paꞌan. Ka li lidig nimbane wum o paꞌalug la wusa.
Ka ba buꞌos taaba ye, “Dau kaŋa nye paꞌalug kaŋa yaani? Ka o niŋ wala nye yaꞌam kaŋa? Ka niŋ wala me tum tuumnyalim bama? 3O kaꞌane dakpiꞌeda? O kaꞌane Meeri biiga, ka Jemes ne Joses ne Judas ne Simon aa o pitiba? Ka o tanp pu be ne ti kpela?” Ka ba zanꞌas o ka pu bood o yela.
4Ka o yeli ba ye, “Zinꞌikan wusa ka Winaꞌam nodiꞌes keŋ, ba naꞌasid o, ka lee pu naꞌasid o, o teŋine laꞌam ne o yin ne o buudi ni.” 5O daa pu nyaŋe tum tuumnyalima anina, yaꞌa ka banꞌadnam biꞌela nwa ka o daa nok o nuꞌug paꞌali ba zut, ka ba nye laafe. 6Ban daa pu niŋ o yadda la zug, li daa lidig o hale.
Ka Yesu keŋ teŋ kpemis bane kpiꞌe anina n paꞌal nidib.
Yesu n tum o nyaꞌandolib piinayi la yela
7O daa buol o nyaꞌandolib piinayi la n laꞌas, ka tumi ba ayi yi, ka tisi ba paŋ ka ba na kad kikiris.
8O daa yeli ba ye, “Da mor diib bee kolug bee ligidi bee siꞌel siꞌela, li yaꞌa kaꞌa duor maꞌane. 9Pidim taꞌada ka ye fuug yinni maꞌaa. 10Ka ya yaꞌa paae teŋ siꞌa ka nimbane diꞌe ya ba yin, yanam be anina ka naan ti yi. 11Zinꞌikan wusa ka nidib pu diꞌe yaa, bee kelisidi ya pianꞌade, yanam yi ka kpaꞌas ya noba titan bas anina. Din na paꞌali ba ye ba pu tum suꞌum.”
12Ka nyaꞌandolib la yi n keŋ paꞌal nidib ye ba basimi ba tuumbeꞌed. 13Ka kad kikiris bedego n yiis ka nok kpaam biꞌela suenn banꞌadnam bedego zut, ka ba nye laafe.
Joon one suud nidib kuꞌom la kuꞌum yela
14Yesu labaar la daa yadig teŋ kan wusa. Ka naꞌab Herod wumi li. Sieba yel ye, “Joon one daa suud nidib kuꞌom la vuꞌug kumin. Dine ke ka kpiꞌeuŋ tuum bama tum o saꞌan.”
15Ka sieba ye, “O ane Elija.”
Ka sieba ye, “O ane Winaꞌam nodiꞌes wuu Winaꞌam nodiꞌesidib bane da be kudim sa la.”
16Naꞌab Herod daa wum ala, ka yel ye, “O ane Joon, on ka m daa fiꞌig o zug la lem vuꞌug na.”
17-18Linzug ka naꞌab la daa ku Joon la ane anwa. Herod daa di o pitu Filip poꞌa, ka o yuꞌur buon Herodias. Ka Joon yel o ye, “Li kaꞌa suꞌum ka fu di fu pitu poꞌa.” Ka poꞌa la kisig Joon on yel siꞌel la zug. Linzug ka Herod tum nidib ka ba gbanꞌe Joon lo, ka yo o sarega ni. 19Ka Herodias sunf due ne Joon, ka o bood ye o ku o ka guꞌuŋ. 20Herod daa zot Joon, bozugo o daa miꞌ ye o ane popielim sob ka me a sida sob, dina zug ka o daa bas o baanlim. O daa kelisid o pianꞌad, hale ka li daamid o. Amaa laꞌam ne wala, o daa kpelim bood ye o kelis o pianꞌad.
21Ka li daa ti kena, ka Herod duꞌam dabisir paae. Ka o maal diꞌema ka buol teŋin naꞌanam ne sogia kpeenmnam ne Galilee nimbeda. 22Ka Herodias bipuŋ kpenꞌe waꞌ. Ka Herod ne saam la sunf maꞌae.
Ka naꞌab la buꞌos bipuŋ la ye, “Fu bood bo ka m tisi fo?” 23Ka po ziꞌel ye, “M na tis uf fun bood siꞌel wusa hale li yaꞌa a m soꞌolim pusuko.”
24Ka bipuŋ la yi n ti buꞌos o ma ye, “M yel o n diꞌe bo?”
Ka o ma lebis ye, “Yelim ye fu boodne Joon one suud nidib kuꞌom la zug.”
25Ka bipuŋ la kpenꞌ toꞌoto yel naꞌab la ye, “Mam bood ye fu nok Joon one suud nidib kuꞌom la zug n niŋ laan n tisi m nannanna.”
26Ka naꞌab la sunf saꞌam hale, ka on po nidibin la zug ka o pu bood ye o moŋ oo. 27Ka o tum sogia ye o keŋ mor Joon zug na. Ka o yi n keŋ sarega ni fiꞌig o zug, 28niŋ laan n mor na tis bipuŋ la. Ka o tis o ma. 29Ka Joon nyaꞌandolib wum, ka keŋ nok o niŋgbin la n mum.
Yesu n diis nidib tusa anu la yela
(Mateo 14.13-21; Luuk 9.10-17; Joon 6.1-14)
30Ka o Tumtumnib la leb na laꞌas taaba o saꞌan, ka yel o bane daa niŋ ka paꞌal siꞌel wusa. 31Ka nidib bedego me be ani, ka sieba kenna, ka sieba lebid. Dinzug ka Yesu ne o nyaꞌandolib pu nye yaꞌa n dii. Ka o yeli ba ye, “Keli ka ti yi paalo n keŋ zinꞌikan ka nidib kaeꞌ, ka ya vuꞌus biꞌela.” 32Ka ban gullim yi kpenꞌ aaruŋin keŋ zinꞌikan ka nidib kaeꞌ.
33Nidib bedego daa nye ban yit, ka baŋ ban a sieba, ka yi teŋ kan wusa n keŋ toꞌoto ne noba n deŋim paae Yesu ne o nyaꞌandolib la yiiga. 34Ka Yesu paae n yi aaruŋin, ka nye nidib bedego ka ba wenne peꞌes bane kaꞌa peꞌekemma. Ka o zo ba nimbaanlig, ka paꞌali ba siꞌelnam bedego.
35Lin ti kena sobid la, ka o nyaꞌandolib la keŋ yel o ye, “Kpela ane moogin, ka li me sobid, 36kel ka nidib la keŋ teŋ poogin ne yaꞌ bane be yaꞌama la n ti daꞌa diib n di.”
37Ka o lebisi ba ye, “Yanam meŋ tisimi ba diib ka ba di.”
Ka ba lebisi buꞌos ye, “Ti keŋ daꞌ bodobodo poŋ kobus ayi mora tisi ba ka ba onb bee?”
38Ka Yesu lem buꞌosi ba ye, “Ya mor bodobodo gbila ala? Kem gosi.”
Ka ba keŋ gos, ka ye “Bodobodo gbila anu ne zimi ayi be.”
39Ka Yesu yuꞌun yel o nyaꞌandolib la ye ba kel ka nidib la zinꞌin momaꞌasa la zug gbila gbila ka ba pudugi tisi ba. 40Sieba daa zinꞌin kobug kobug ka sieba zinꞌin piisnu nu. 41Ka Yesu nok bodobodo la ne zimi la n gos arazana ni ka puꞌus Winaꞌam bareka, ka gbenꞌes bodobodo la n tis o nyaꞌandoliba ye ba tis nidib la, ka nok zimi ayi la n gbenꞌes n pudugi ba wusa. 42Ka ba wusa onb n tig. 43Ka o nyaꞌandolib la vaae bodobodo ne zimi line kpelim la n peꞌel peed piinayi. 44Dap bane daa be anina n di diib la daa ane tusa anu.
Yesu n ken kuꞌom zug la yela
(Mateo 14.22-33; Joon 6.16-21)
45Toꞌoto yim ka Yesu ke ka o nyaꞌandolib kpenꞌ aaruŋ ye ba loꞌoŋ beuŋ keŋ Besaida. Ka on kpelim ye o kees nidib la. 46On keesi ba naae la, ka keŋ zueya ni ye o puꞌus Winaꞌam.
47Ka zaam ti kena maꞌae ka aaruŋ la be moꞌatitaꞌar la soogin. Ka Yesu be goor o konꞌo konꞌ, 48ka nye ka sisiꞌem daꞌad bedego, ka o nyaꞌandolib la pu tunꞌe n gaad aaruŋ laa. Ka beog ti yoe nier, ka o keŋ ne noba kuꞌom la zug n paae ba ni, ka ye o gaadi ba. 49Ka ba wusa nye on ken kuꞌom la zug la, ka tenꞌes ye, “Li ane silinsiug.” 50Ka dabiem kpenꞌe ba ka ba kaas kuŋ.
Toꞌoto yim ka o yeli ba ye, “More sukpiꞌeuŋ ka li ane man. Da zoti dabiem!” 51Ka kpenꞌ aaruŋ la ka sisiꞌem la lebi fonꞌ baanlim. Ka li lidigi ba, bozugo 52ba sukpiꞌeuŋ la zug ka ba pu baŋ bodobodo gbila la tum nyalima la gbin ne.
Yesu n tiꞌeb nidib Gennesaret teŋin la yela
53Ka ba loꞌoŋ moꞌar la n paae Gennesaret teŋin ka lo aaruŋ la ziꞌel. 54Ban daa kpen yi aaruŋin, ka nidib baŋ Yesu la, 55ba keŋ toꞌoto gilig teŋ la wusa n ze banꞌadnam n keŋ Yesu n be zinꞌisiꞌa la. 56Ka o yaꞌa keŋ teŋ kpeŋ bee teŋ poogin bee yaan zinꞌisiꞌa, ba nokidne banꞌadnam keŋ teŋ kan la daꞌan n digili ba, ka belim o ye o ke ka banꞌadnam la kudum siꞌis o fuug noor. Ka bane wusa da siꞌis o fuug noor la nye laafe.
7Yaanam paꞌalug la yela
1Farisee dim ne gbauŋmiꞌidib sieba bane yi Jerusalem ni na la laꞌase gilig Yesu, 2ka nye ka o nyaꞌandolib la sieba dit ne nuꞌudianꞌad, ka pu pie ka li a wuu Farisee dim yiti pie siꞌem ka nyaan n di laa.
3Farisee dim laꞌam ne Jew dim wusa ku di diibo, asee ba pie ba nuꞌus wuu ba yaanam malima poogin paꞌan siꞌem la. 4Hale ba yaꞌa yi daꞌan na ba ku di diibo asee ba pie ba nuꞌus. Ba me dol malim sieba dine a ye ba pie nwama ne yoya ne kunt dugud.
5Ka Farisee dim ne gbauŋmiꞌidib buꞌos Yesu ye, “Bo ka fu nyaꞌandolib la pu dol ti yaanam malima, ka dit ne nuꞌudianꞌade?”
6Ka Yesu lebisi ba ye, “Azaya n da diꞌe Winaꞌam pianꞌad n tis nidib la, ka li a yel sida yanam zamdim la yela wuu lin sob siꞌem la, ye,
‘Nimbama nwa zunꞌod mam ne ba noŋgban pianꞌad
ka ba sunya lee lal ne mam.
7Ban n zunꞌod man la ane zaalim;
bozugo ba paꞌalug ane ninsaalib din
ka ba niŋidi li wenne Winaꞌam paꞌalug.’
8Ya nok Winaꞌam noor yelug n bas ka dol ninsaalib malima”
9Ka Yesu yeli ba ye, “Ya zanꞌas Winaꞌam noor yelug ka lee siaki dol ya meŋ malima. 10Ka Moses da yel ye, ‘Naꞌasim fu baꞌ ne fu ma.’ Ka lem yel ye, ‘Nid yaꞌa tu o baꞌ bee o ma, asee ba ku o.’ 11Ya paꞌan ye, ninkane mor bunsuma na nok n suŋ o baꞌ bee o ma, amaa o yaꞌa yel ye, ‘Bun la ane Kooban’ (li gbin ane Winaꞌam bun,) 12li kaꞌa tilas ye o zaŋi li suŋ o baꞌ ne o ma yaꞌase. 13Neꞌe yela ka ya dol ya meŋ malima ka gos Winaꞌam noor yelug ka li a zaalim. Ya niŋid siꞌelnam bedego n wenne ala.”
Dine ket ka soꞌ a dianꞌad daan la yela
14Ka Yesu buol nidib la yaꞌas, ka yeli ba ye, “Kelisimi, ka gbanꞌe li gbin. 15Siꞌel kaeꞌ kpenꞌed ninsaal ni ket ka o a dianꞌad daana. Amaa dine yit ninsaal ni na ke ka o a dianꞌad daan. 16One mor toba on wum.”
17Ka o yi nidib la saꞌan n kpenꞌ yin. Ka o nyaꞌandolib la buꞌos o siiliŋ la gbin. 18Ka o lebisi buꞌosi ba ye, “Ya pu gbanꞌe li gbin ne? Ya kaꞌ yaꞌam na gbanꞌe m paꞌalug la gbin wuu bama la bee? Siꞌel kaeꞌ na kpenꞌ ninsaal ni sid ke ka o a dianꞌad daana. 19Li na kpenꞌ o poogin ka yi o niŋgbina ni ka lee ku kpenꞌ o sunfinee.” (On yel siꞌel la paꞌal ye ba da gosid ye disieba more dianꞌade, amaa diib wusa a suꞌum.)
20Ka o yel ye, “Li ane dine yi ninsaal ni na ke ka o a dianꞌad daan. 21Ka potenꞌer beꞌed ne poꞌasaꞌuŋ ne dausaꞌuŋ ne naꞌayiigim ne ninkuudib ne 22fufum ne bugusum ne damaꞌar ne tuumbeꞌed wusa ne yuꞌur saꞌuŋ ne titaꞌalim ne yalim tuuma, 23bunbeꞌed bama zanꞌasa yitne ninsaal sunfin na, ka ke ka o a dianꞌad daan.”
Poꞌa soꞌ yadda niŋir la yela
24Ka Yesu yi zinꞌikan ka keŋ paae Taya teŋin, ka kpenꞌ yin, ka pu bood ye soꞌ baŋ ye o be anii. Amaa o da ku nyaŋe suaꞌ o meŋa. 25Ka poꞌa soꞌ da be more o bipuŋ ka kikirig dol o. Ka o wum Yesu yela, ka keŋ igini o tuon. 26Ka sos Yesu ye o kadim kikirig la yiisi o biig la ni. Poꞌa la da ane Greek dim buudi ka ba duꞌa o Fonisia teŋin line be Siriya soꞌolim la.
27Ka Yesu lebis o ye, “Li pu suꞌum ye ba nok biis diib n tis baase, asee biis la di n tig yiiga.”
28Ka poꞌa la lebis o ye, “Sida, m zugsoba, baas bane bee ba zugsob tuon la ditne biis dizora dine lut la.”
29Ka Yesu yel o ye, “Fune lebis siꞌem la zug, kulim, ka kikirig la basi fu biig la.”
30Ka poꞌa la lebi kul n paae nye ka o biig la dig. Ka kikirig la sid yi ka bas o.
Yesu tiꞌeb dau kane a tobkpida ne bidug la yela
31Ka Yesu bas Taya teŋin ka doli yi Sidon ne Dekapolis teensin, ka lem lebi paae Galilee moꞌarin. 32Ka ba mor dau na ka o a tobkpida ka lem a gik. Ka ba belim Yesu ye o nok o nuꞌug paꞌal o zug.
33Ka o mor o yi kukpeŋ ka nok o nuꞌubibis tum o toba ni, ka tubis nintoond, ka siꞌis dau la zilim, 34ka gos arazana ni, ka siꞌim, ka yel dau la ye, “Effata.” (Li gbin ane ye “yoꞌogum.”) 35Ka o toba la yoꞌog. Ka o zilim la me lak. Ka o pianꞌad suꞌuŋa.
36Ka Yesu yel nidib la ye ba da ke ka soꞌ baŋi li yelaa. On daa yel ye ba da yel soꞌ li yela la, ka nidib la kuduŋ kpelim mooni li. 37Ka li lidigi ba hale ka ba ye, “O niŋid siꞌel mekama suꞌum, ka laꞌam maan ka tobkpida wum ka gigis pianꞌad.”
8Yesu n diis nidib tusa anaasi la yela
1Saŋkan la ka nidib bedego lem kena laꞌas. Ka diib da kaeꞌ ka ba na dii. Ka Yesu buol o nyaꞌandolib la, ka yeli ba ye, 2“Nidib nwa mor nimbaanlig bozugo li paae daba atanꞌ ka ba be m saꞌan ka pu dii. 3Ba sieba yine teŋ lalle na, ka m yaꞌa pu tisi ba diibo ka ba kul ala, bam na ti vip koꞌom sueren.”
4Ka o nyaꞌandolib la buꞌos o ye, “Ba na nye diib yaani n diis nimbama zanꞌasa moogin kpeꞌ?”
5Ka o lebisi buꞌosi ba ye, “Ya mor bodobodo gbila ala?”
Ka ba lebis ye, “Ayopoi.”
6Ka o yel nidib la ye, ba zinꞌinim teŋin. Ka o zaŋ bodobodo gbila ayopoi la ka puꞌus Winaꞌam bareka, ka gbenꞌesi li tis o nyaꞌandolib la ka ye ba pudug nidib la. Ka ba pudug. 7Ka ba daa mor zimbibis biꞌela. Ka Yesu puꞌus Winaꞌam bareka, ka yel o nyaꞌandolib la ye, ba nokim pudug n tis nidib la men. 8Nidib la daa di tig. Ka o nyaꞌandolib la vaae dikane kpelim la, ka li peꞌel peed ayopoi. 9Ba daa ane wuu nidib tusa anaasi, ka o basi ba ka ba kul. 10Ka on ne o nyaꞌandolib la kpenꞌ aaruŋ keŋ Dalmanuta teŋin.
Farisee dim n bood ye ba nye bunnyalima la yela
11Ka Farisee dim sieba kena ye ba kpans Yesu, ka bood ye o maal bunnyalima line sid yi Winaꞌam saꞌan na. 12Ka Yesu siꞌim hale, ka buꞌos ye, “Bo ka zumaaŋ kaŋa nidib bood ye ba nye bunnyalima? Sida ka m yeti ya ye, zumaaŋ kaŋa ku nye bunnyalimaa.” 13Ka basi ba ka lem keŋ kpenꞌ aaruŋ la keŋ loꞌoŋ beuŋ la.
Dabin paꞌalug la yela
14Ka o nyaꞌandolib la da tam ka pu mor bodobodo aaruŋinee. Ba da more yinni maꞌaa. 15Ka Yesu saꞌali ba ye, “Guꞌusimi Farisee dim ne Herod dabin la.”
16Ka ba pianꞌade tisid taaba ye, “Tiname pu mor bodobodo la zug ka o yel ala.”
17Yesu daa baŋ ban pianꞌad siꞌel la yela, ka buꞌosi ba ye, “Bo ka ya pianꞌad yaname pu mor bodobodo la yela? Ya nam pu baŋne bee ya pu gbanꞌene li gbin ne? Ya yaꞌam pu tumaa? 18Ya mor nini, ka pu nyeta? Ka mor toba, ka pu wuma? Ya pu tenra? 19Man daa gbenꞌes bodobodo gbila anu tis nidib tusa anu la, ya daa vaae bodobodo line kpelim la peꞌel peed ala?”
Ka ba lebis ye, “Peed piinayi.”
20Ka o buꞌos ye, “Man daa nok bodobodo ayopoi n pudug nidib tusa anaasi la, peed ala ka ya daa vaae?”
Ka ba lebis ye, “Peed ayopoi.”
21Ka o buꞌosi ba ye, “Ya nam kpelim pu gbanꞌe li gbin ne?”
Yesu n tiꞌeb zunzoŋ Besaida teŋin la yela
22Ka ba paae Besaida. Ka nidib mor zunzoŋ n kena belim Yesu ye o siꞌis o. 23Ka Yesu veꞌ o yi kpeŋ ka tubis nintoond niŋ dau la nini, ka nok o nuꞌus paꞌal o zug, ka buꞌos o ye, “Fu tunꞌe nyet siꞌela?”
24Ka dau la due o zug ka ye, “M nyet nidib ka ba wenne tiisne ka lee ken.”
25Ka o lem nok o nuꞌus paꞌal o nini. Ka dau la gos kii. Ka o nini lak. Ka o nyet siꞌel mekama suꞌuŋa. 26Ka Yesu yel o ye, “Da leb teŋ poogin laa, amaa kulim.”
Piita paꞌal Yesu n a soꞌ la yela
(Mateo 16.13-20; Luuk 9.18-21)
27Ka Yesu ne o nyaꞌandolib la keŋ Sizerea teens n be Filipi soꞌolim. Ka o buꞌosi ba sueren ye, “Nidib yet ye mam aa anoꞌone?”
28Ka ba lebis ye, “Sieba yet ye, fu ane Joon on daa suud nidib kuꞌom la. Ka sieba ye, fu ane Elija. Ka bam ye, fu ane Winaꞌam nodiꞌesidib yinni.”
29Ka o buꞌosi ba ye, “Ka yanam ye mam aa anoꞌone?”
Ka Piita lebis ye, “Fu ane Kiristo la, one ka Winaꞌam gaŋ ye o faaenn o nidib la.”
30Ka Yesu yeli ba ye, “Mit ka ya yel soꞌ m yela.”
Yesu n pianꞌa o namisug ne o kum la yela
(Mateo 16.21-28; Luuk 9.22-27)
31Ka Yesu pinꞌili paꞌal o nyaꞌandolib la ye, “Asee Ninsaal Biig la namis bedego ka teŋin kpeenmnam ne Jew dim maalmaan kpeenmnam ne gbauŋmiꞌidib zanꞌas o, ka ku o. Amaa o na vuꞌug li daba atanꞌ daar.” 32O yel ala paꞌali ba nyain. Ka Piita dol o yi kpeŋ, ka yel ye, o da yet alaa.
33Ka Yesu giꞌe gos o nyaꞌandolib la ka yel Piita ye, “Lemim nyaꞌaŋ sa, Sutaana. Fu tenꞌesug ane ninsaal potenꞌer ka kaꞌ Winaꞌam dinne.”
34Ka buol nidib la ne o nyaꞌandolib la laꞌas, ka yeli ba ye, “Soꞌ yaꞌa bood ye o dol mam, asee o kiꞌis o meŋ yela, ka nok o kuꞌum dapuudir ze ka dol man. 35On mekama bood ye o guꞌu o nyovur, o nyovur la na bodig. Amaa on mekama n bas o nyovur man zug ne labasuŋ la yela, na nye o nyovur. 36Nid yaꞌa nye dunia nwa laꞌad wusa ka pu nye nyovure o nyood a bo? 37Siꞌel kaeꞌ ka nid na zaŋ n tiak o nyovure. 38Soꞌ yaꞌa zo nyan ne man ne m paꞌalug la zumaaŋ nwa, dine a poꞌasaꞌuŋ ne tuumbeꞌed la, Ninsaal Biig la me na zo on daana nyan saŋkane ka o na ti leb na ne o Baꞌ Winaꞌam naꞌam ne malek soma la.”
91Ka o yeli ba ye, “Sida ka m yeti ya ye, nin sieba be ya soogin kpeꞌ ka ku kpii, asee ba ti nye Winaꞌam naꞌam n sigid na ne kpiꞌeuŋ titaꞌar.”
Yesu n tiak ka nyeen la yela
2Ka daba ayuobu daar ka Yesu dol Piita ne Jemes ne Joon n keŋ du zuetitaꞌar zug ban maꞌaa. Ka Yesu tiak. 3Ka o fuud nyeen pil pil ka a pielig farr. Soꞌ kaeꞌ dunia nwa ni na pie ka li yi ka pelig alaa. 4Ka o nyaꞌandolib la nye Elija ne Moses ka ba nie ani, ka pianꞌ ne Yesu.
5Ka Piita yel Yesu ye “Paꞌana, li a suꞌum ka ti be kpela. Kel ka ti tiꞌig suga atanꞌ, n tis fun yinni ne Moses yinni ne Elija yinni.” 6Dabiem daa kpenꞌe ba hale ka Piita ziꞌ on na yel siꞌela.
7Ka saŋgbauŋ maꞌasim kena ligili ba. Ka kukor yi saŋgbauŋ la ni na yel ye, “Oŋa a mam binoŋir. Kelisimne o pianꞌad.”
8Ka ba gos kii n gilig, ka pu nye soꞌ yaꞌasa, ka Yesu maꞌaa be ne ba.
9Ban naam zuerin n sigid na la ka Yesu yeli ba ye, “Mit ka ya yel soꞌ yanam nye siꞌel la. Ba kel ka Ninsaal Biig la naan ti vuꞌug kumin na.” 10Ka ba siak on yel siꞌel la, ka lee buꞌosid taaba ye “Vuꞌug kumin la gbin a bo?”
11Ka ba buꞌos Yesu ye, “Bo ka gbauŋmiꞌidib yel ye Elija na kenn yiiga na?”
12Ka o lebisi ba ye, “Sida Elija na kenn yiiga na maal siꞌel wusa. Ka bo ka li sob Winaꞌam gbauŋin ye, Ninsaal Biig na namis bedego hale ka ba neꞌes oo? 13Amaa m yeti ya ne ye Elija pun kena. Ka nidib niŋ o ban bood siꞌem. Ka li a wuu ban da sob Winaꞌam gbauŋin o yela siꞌem la.”
Yesu n kad kikiris yiis biribiŋ ni la yela
(Mateo 17.14-21; Luuk 9.37-43)
14Ka ba leb o nyaꞌandolib bane daa kpelim la saꞌan, ka nye nidib bedego ka ba giligi ba. Ka gbauŋmiꞌidib sieba nwaꞌasid ne o nyaꞌandolib la. 15Nidib la n daa nye Yesu la ka li lidigi ba. Ka ba zo puꞌus o.
16Ka o buꞌos o nyaꞌandolib la ye, “Ya nwaꞌasid bo yela?”
17Ka nidib la yinni lebis ye, “Paꞌana, m biig ka kikirig dol o, ka o gigilim, din ka m dol o na. 18Ka kikirig la yaꞌa yiti du o, li lubid o ne, ka nintopuud yit, ka o gaꞌad nyina, ka tienn o meŋe a gamire. Din la ka m mor o na belim fu nyaꞌandolib la ye ba kad kikirig la bas, ka ba pu nyaŋe.”
19“Oo, zumaaŋ kane nidibi pu niŋid yadda, m na be ne ya daba ala? Ya bood ye m modigne ya hale paae saŋa wala? More biig la na.”
20Ka ba mor o na. Ka kikirig la kpen nye Yesu la, ka lub biig la. Ka o bilim ka nintopuud yit o noorin.
21Ka Yesu buꞌos biig la saam ye, “Kikirig la dol o la, li yuugi ya?”
Ka o lebis ye, “O biilimin sa. 22Li yiti lub o bugumin bee kuꞌomin ye li kuu o. Fu yaꞌa na nyaŋe suŋi ti fun zo m nimbaanlig ka suŋi ti.”
23Ka Yesu lebis ye, “Siꞌel mekama pu toe tis one niŋ Winaꞌam yadda.”
24Ka biig la saam tans ye, “M niŋ yadda amaa paasi m yadda ka li poodne.”
25Ka Yesu n nye ka nidib laꞌased o saꞌan la, ka o tans kikirig la ye, “Kikirig on a gik ne tobkpida la, yim ka bas biis la, ka da lem dol o yaꞌasa.”
26Ka kikirig la kaas kuŋ, ka lub biig la teŋin beꞌed beꞌede ka naan yi. Ka biig la wenne kuꞌum. Ka nidib la bedego yel ye, “O kpine.” 27Ka Yesu gbanꞌ o nuꞌug, du o, ka o ziꞌe.
28Ka Yesu kpenꞌ yin. Ka o nyaꞌandolib la ba konꞌo konꞌ kena n buꞌos o ye, “Bo ka ti paꞌa pu nyaŋe kad kikirig la yiise?”
29Ka o lebis ye, “Yaꞌa kaꞌ Winaꞌam sosugo, siꞌel kaeꞌ na nyaŋe kad bama yiise.”
Yesu lem pianꞌa o kuꞌum la yela
(Mateo 17.22-23; Luuk 9.43-45)
30Ka ba bas zinꞌikan ka buŋ Galilee n gaad. On daa paꞌan o nyaꞌandolib la ke ka o daa pu bood ye soꞌ baŋ on be siꞌela. 31Ka o yeli ba ye, “Ba na zam Ninsaal Biig la n zaŋ o niŋ nidib nuꞌusin. Ka ba na kuu o. Amaa li daba atanꞌ daar o na vuꞌug kumin.” 32Ba da pu gbanꞌe paꞌalug kaŋa gbin ne, ka zot dabiem ne ban na buꞌos o.
One na lieb kpeenm la yela
33Ka ba keŋ n paae Kapeenum, n kpenꞌ yin. Ka Yesu buꞌos o nyaꞌandolib la ye, “Bozug ka ya paꞌa nwaꞌasid sueren la?” 34Ka ba sin, bozugo ba paꞌa nwaꞌasidne taaba one na a kpeenm ba soogin.
35Ka Yesu zinꞌin ka buol o nyaꞌandolib piinayi la, ka yeli ba ye, “One bood ye o a kpeenm, on nokimi o meŋi lieb biig, ka a soꞌ wusa tumtum.”
36Ka o nok bibil n ziꞌeli ba soogin, ka nok o nuꞌus kuak o, ka yeli ba ye, 37“On mekama diꞌe bikaŋa tiraan mam yuꞌur zug, o diꞌene mam meŋ, ka on mekama diꞌe mam meŋ, pu diꞌe mam maꞌaa nee, amaa o diꞌene one tumi m la na.”
One pu zanꞌasi ti siakir la yela
38Ka Joon yel o ye, “Paꞌana, tinam daa nye dau ka o more fu yuꞌur n kat kikiris ka on kaꞌa ti dolim taa la zug ka ti yel o ye o basim.”
39Ka Yesu yeli ba ye, “Da kat o, bozugo one tum tuumnyalima man yuꞌur zug, ku nyaŋe pianꞌ beꞌed m yela li nyaꞌaŋa. 40One pu zanꞌasi ti, diꞌe ti ne. 41Asida ka m yeti ya ye, on wusa tisi ya kuꞌom, ka ya nu mam yuꞌur zug, yaname a Kiristo nidib la yela, on daana ku koꞌoŋ o nyoode.
Apanꞌas soꞌ kpenꞌes tuumbeꞌedin la yela
42“One ke ka bibibis bama nwa yinni one niŋim yadda la tum tuumbeꞌed. Ba yaꞌa pun nok neer titaꞌar lo o niŋgoonr ka lobin o basin moꞌarin sonꞌe. 43Ka fu nuꞌug yaꞌa ke ka fu tum tuumbeꞌed, fun fiꞌigimi li bas, bozugo li a suꞌum ka fu kpenꞌ arazana ka voe ne nuꞌuyeuŋ, n gat fun na mor nuꞌus ayi ka kpenꞌe bugum teŋin ka li dit ka pu kpiisida. 45Ka fu nobir yaꞌa ke ka fu tum tuumbeꞌed, fun fiꞌigimi li bas, bozugo li a suꞌum ka fu kpenꞌ arazana ka voe ne nobyeuŋ, n gat fun na mor noba ayi ka ba nok uf lob bas bugum teŋ. 46Anina ka ba ku kpii ka bugum la pu kpiisida. 47Ka fu nif yaꞌa ke ka fu tum tuumbeꞌed, fun kpidigimi li bas, bozugo li a suꞌum ka fu kpenꞌ Winaꞌam soꞌolim ne nifyeuŋ n gat fun na mor nini ayi ka ba lob uf bas bugum teŋ. 48Anina ka zunzunya be ka pu kpiida, ka bugum pu kpiisida. 49Ba na nok bugum yugus nidib wusa wenne yaarum ne.
50“Yaarum a suꞌum, amaa yaarum mimilim yaꞌa yi, soꞌ na niŋ wala maali li mimilugo? More yaarum ya ni ka mor sumalisim ne taaba.”
10Poꞌa basug la yela
1Ka Yesu bas zinꞌikan la ka keŋ Juuda soꞌolimin n loꞌoŋ Joodan moꞌar la. Ka nidib bedego lem laꞌas na. Ka o paꞌani ba wuu on yiti niŋid siꞌem la.
2Ka Farisee dim sieba kena ye ba kpans o gos, ka buꞌos ye, “Li a suꞌum wada poogin ye dau kad o poꞌa?”
3Ka o lebisi buꞌosi ba ye, “Moses daa tisi ya noor ziꞌel bo?”
4Ka ba yel ye, “Moses da siak ye, dau kad o poꞌa ka sob gbauŋ li yela n tis o.”
5Ka Yesu yeli ba ye, “Ya zugu daa kpiꞌem hale ka ya pu siaki diꞌe paꞌalug la ke ka Moses daa sob nokaŋa tisi ya. 6Amaa saŋkan ka Winaꞌam daa maal dunia la, o da maali bane dau ne poꞌa. 7Ka yel ye, ‘Neꞌeŋa yela ka dau na bas o baꞌ ne o ma ka laꞌas ne o poꞌa. 8Ka ba leŋ kaꞌ ayii, amaa ka lieb ayinni.’ 9Winaꞌam laꞌas siꞌel la, mit ka ninsaal weligi li.”
10Ka ba kpenꞌ yin ka o nyaꞌandolib la buꞌos o on yel siꞌel la gbin. 11Ka o yeli ba ye, “Dau kane kad o poꞌa bas ka toom n di poꞌa, o galumne. 12Ala mene poꞌa yaꞌa bas o sid, ka toom n kul dau, o me galumne.”
Yesu n tis biis yelsum la yela
(Mateo 19.13-15; Luuk 18.15-17)
13Ka ba mor biis kenn Yesu saꞌan na ye o zaŋ o nuꞌug paꞌali ba zug ka niŋi ba bareka. Ka o nyaꞌandolib la kad nidib la. 14Ka Yesu nye, ka li pu niŋ o malisim. Ka o yeli ba ye, “Keli ka biis la keenn m saꞌan na ka da kati baa, bozugo bamanam taab, ka Winaꞌam soꞌolim la aa ba din. 15Ameŋa ka m yeti ya ye, one pu diꞌe Winaꞌam soꞌolim la wuu biiga, o ku kpenꞌ li nii.” 16Ka o diꞌe ba ne o nuꞌus niŋ o tuon, ka paꞌal o nuꞌus ba zutin n niŋi ba bareka.
Yesu ne arazak daan la yela
(Mateo 19.16-30; Luuk 18.18-30)
17Ka Yesu lem due ken. Ka dau soꞌ zo kenn o saꞌan na n igin o tuon, ka buꞌos o ye, “Paꞌansuŋo, m na niŋ wala n nye nyovur kane kaꞌ naare?” 18Ka Yesu lebis n buꞌos o ye, “Bo ka fu buoni m ninsuŋo? Soꞌ kaeꞌ a suꞌum asee Winaꞌam gullim. 19Fu miꞌ Winaꞌam noyelug la ye, ‘Mit ka fu ku nid, mit ka fu saꞌam poꞌa bee dau, mit ka fu zuud, mit ka fu di ziri kaset, mit ka fu zam nidib, siakimi fu baꞌ ne fu ma noor.’ ”
20Ka dau la yel o ye, “Paꞌana, mam pun dol noyelug la wusa m biilimin sa.”
21Ka Yesu gos o, ka noŋ o, ka yel o ye, “Li kpelim bun yinni. Kem n kuos fu laꞌad wusa ka zaŋ ligidi n tis noŋ dim, ka fu na nye kpaꞌam arazana ni, ka naan kena n dol man.”
22Ka on wum wala la, o sunf daa saꞌam ka o lo nindaa, ka keŋ, on mor laꞌad bedego la zug.
23Ka Yesu gosi o nyaꞌandolib la gilig ka yeli ba ye, “Li toe hale ne bane mor arazaꞌas n na kpenꞌ Winaꞌam soꞌolimin.”
24Ka o tuꞌam la lidig o nyaꞌandolib la. Ka Yesu lem yeli ba yaꞌas ye, “M biise, li toe hale ka soꞌ kpenꞌ Winaꞌam soꞌolimin. 25Li a naꞌana ne yugumi na kpenꞌ kparipiim voonrin n gaad arazak daan na kpenꞌ Winaꞌam soꞌolimin.”
26Ka ba yaꞌam iank hale bedego. Ka ba buꞌos taaba ye, “Ka li yaꞌa a ala, anoꞌone na tunꞌe nye faangire?”
27Ka Yesu gosi ba ka lebisi yeli ba ye, “Ninsaal ku tunꞌe niŋ ala, amaa li pu toe n tis Winaꞌam. Bozugo Winaꞌam saꞌane siꞌel mekama ane naꞌana.”
28Ka Piita nan yel o ye, “Gosima, tinam basne siꞌelnam wusa ka dol uf.”
29Ka Yesu yeli ba ye, “Ameŋa ka m yeti ya ye, soꞌ yaꞌa bas o yir bee baꞌabiis bee o ma bee o baꞌ bee biis bee pood, man ne m labasuŋ la zug, 30o na diꞌe buna bedego n paas bama saŋkaŋa nwa. O na diꞌe yir ne baꞌabiis ne manam ne biis ne pood, ka namisug me na paas. Amaa saŋa kane kenna la, o na diꞌe nyovur kane kaꞌa naare. 31Nidib bedego bane deŋ tuon na leb nyaꞌaŋ ka bane be nyaꞌaŋ na gaad tuon.”
Yesu n pianꞌa o kuꞌum yela noor atanꞌ daan la yela
(Mateo 20.17-19; Luuk 18.31-34)
32Ban daa be sueren n ken Jerusalem ka Yesu bee ba tuon la, ka li pak o nyaꞌandolib la. Ka dabiem daa kpenꞌe nimbane daa doli ba la. Ka Yesu lem buol o nyaꞌandolib piinayi la n leb kukpeŋ ka tuꞌasi ba line na niŋ o, 33ye, “Ti waꞌane Jerusalem. Ani ka ba na nok Ninsaal Biig la n tis Winaꞌam maalmaan kpeenmnam ne gbauŋmiꞌidib. Ka na pianꞌ koos o yela ye o nare kum, ka na nok o tis bane kaꞌ Jew dim la. 34Ka ba na laꞌ o ka tubis nintoond mad o, ka fieb o, hale ka ku o. Amaa o na vuꞌug kumin daba atanꞌ daar.”
Jemes ne Joon sosug la yela
35Ka Zebedee biis Jemes ne Joon keŋ liꞌel Yesu saꞌan n yel o ye, “Paꞌana ti bood ye ti yaꞌa sos uf siꞌel fun maali li n tisi ti.”
36Ka o buꞌosi ba ye, “Bo bun ka ya bood ye m maal n tisi ya?”
37Ka ba lebis n yel o ye, “Fu yaꞌa ti diꞌe fu soꞌolim naꞌam la, ka zinꞌi fu naꞌam gbauŋ zug, siakim ka ti yinni zinꞌin fu datiuŋ, ka ti yinni zinꞌin fu dagobug.”
38Ka Yesu lebis n yeli ba ye, “Ya pu baŋ yanam sosid siꞌela. Ya na tunꞌe nu bun nuuda line a tilas ye m nu laa, bee kuꞌom suub kane a tilas ye m su la? Bee ya na tunꞌe kpi kuꞌum kane ziꞌel ye asee m kpi laa?”
39Ka ba yel o ye, “Ti na tunꞌe niŋ ala.”
Ka Yesu lebis n yeli ba ye, “Ameŋa, ya na tunꞌe nu bun nuuda kan ka m na nu la ka su kuꞌom kan ka m na su la, ka kpi kuꞌum kan ka m na kpi la. 40Amaa m lee pu mor suer ye m ke ka soꞌ zinꞌini m datiuŋ bee m dagobuga. Zinꞌiban maalne n digil bane na ti nye li la.”
41Ka o nyaꞌandolib piiga la wum din la, ba genꞌe ne Jemes ne Joon. 42Ka Yesu buoli ba n yeli ba ye, “Ya miꞌ ye dunia nwa naꞌanam diti ba naꞌam ka soꞌe ba nidib ne paŋ ka teŋ la nintitada me mugusid nidib la ka tum bane bood siꞌel la? 43Amaa li kaꞌa ala ne yanama. Ka niŋkan n be ya sisoogin n bood ye o lieb nintitaꞌar la, li suꞌum ye o siak n lieb ya tumtum. 44Ka one bood ye o niŋ kpeenm ya sisoogin la, li suꞌum ye o siak n lieb ya wusa tumtum. 45Bozugo Ninsaal Biig la men pu kena ye nidib tum n tis oo, amaa ye o lee tum n tis nidib, ka zaŋ o nyovur n yo ba sam, ye nidib bedego nye yolisim.”
Yesu n tiꞌeb Bartimeus la yela
(Mateo 20.29-34; Luuk 18.35-43)
46Ka ba paae Jeriko teŋin. Ka Yesu ne o nyaꞌandolib ne nidib bedego n yit teŋin la. Ka zunzoŋ zinꞌi sueren n sosid. On yuꞌur buon Bartimeus, one a Timeus biribiŋ. 47Ka on wum ye li ane Yesu one yi Nazaret la, ka o pinꞌil n tansid ye, “Yesu, David yaaŋa, zom m nimbaanlig.”
48Ka nidib bedego la tans o ye, “Kel vuud.” Ka o maligim tans ne paŋ ye, “David yaaŋa, zom m nimbaanlig.”
49Ka Yesu ziꞌen ka yel ye, “Buolim o na.”
Ka ba buol o ka yel o ye, “Mor sumalisim, ka due ka o buon uf.” 50Ka o due pidig o fuug n bas, ka iank toꞌoto n keŋ Yesu saꞌan.
51Ka Yesu buꞌos o ye, “Fu bood ye m niŋ bo n tisi fo?”
Ka zunzoŋ la yel o ye, “M Zugsoba, kel ka m nyet.”
52Ka Yesu yel o ye, “Kem kul ka fu nye laafe, fun niŋ m yadda la zug.” Ka zunzoŋ la nini kpelim lak. Ka o dol Yesu.
11Yesu n kpenꞌ Jerusalem ne zunꞌor la yela
(Mateo 21.1-11; Luuk 19.28-40; Joon 12.12-19)
1Ka ba kena paae Befage ne Betani, teens bane be Olives zuerin ka pu lal ne Jerusalem. Ka Yesu tum o nyaꞌandolib ayi 2ka yeli ba ye, “Kemi teŋ kane be tuon la, ka ya yaꞌa paae ya na nye buŋsiaꞌasiŋ ka ba loo ziꞌel ka soꞌ nam pu banꞌ oo. Yidigim o na. 3Ka soꞌ yaꞌa buꞌosi ya ye, ‘Bo yela ka ya yidigid oo?’ Yanam yelim o ye, ‘Zugsob la bood o, amaa o na lebis o na.’ ”
4Ka ba keŋ n ti nye ka ba lo li soꞌ zaꞌanoorin, suer kukpeŋ. Ka ban yidigidi o la, 5nidib daa ziꞌe anina, ka buꞌosi ba ye, “Wala ka ya yidigid buŋ la?” 6Ka ba lebis wuu Yesu yeli ba siꞌem la. Ka ba ke ka ba mor o keŋ. 7Ka ba more paae Yesu saꞌan, ka noki ba fuud paꞌal buŋ la zug. Ka Yesu banꞌa o. 8Ka nidib bedego yadigi ba fuud suer zug. Ka sieba keŋ poogin ans tiis vaand n yadig sueren. 9Ka nimbane be tuon ne nyaꞌaŋ daa tansid yet ye, “Hosaana! Winaꞌam yelsum bene one kenne ne Zugsob la yuꞌur. 10Winaꞌam yelsum be ti yaab David soꞌolim ne one kenna ne Zugsob la yuꞌur. Hosaana! Naꞌam titaꞌar ane Winaꞌam one be arazana ni la din.”
11Ka Yesu paae Jerusalem n kpenꞌ Winaꞌam puꞌusum yin n giligi gos siꞌel wusa. Ka lin daa a zaam la zug, ka on ne o nyaꞌandolib piinayi la yi keŋ Betani.
Yesu n po noor niŋ kekaŋ la yela
12Ka yimbeogun, ka ba yi Betani lebid Jerusalem, ka Yesu koꞌom zabid. 13Ka o nye kekaŋ ka li ziꞌe lalle. Ka vaand ligili li maꞌae siaa. Ka o keŋ ye o gos ye li wel kekama, ka paae nyene vaand maꞌaa, lin daa kaꞌ kekama saŋa la zug. 14Ka o yel tiig la ye, “Soꞌ ku lem di fu wela yaꞌase.” Ka o nyaꞌandolib la wumi li.
Yesu n kpenꞌ Winaꞌam puꞌusum yin la yela
(Mateo 21.12-17; Luuk 19.45-48; Joon 2.13-22)
15Ka ban paae Jerusalem la, ka Yesu kpenꞌ Winaꞌam puꞌusum yin, n kad nimbane be anina n daꞌad ka kuosid la, ka lebugid teebulnam bane ka ba daa mor n tiaꞌad ligidi li zugin la n pibil, ne kogus bane ka ba more zinꞌi kuosid dawana la. 16O daa pu siak ye soꞌ len gaad n kpenꞌ yin la ne laꞌade, 17ka yuꞌun paꞌan nidib la ye, “Li pu sob Winaꞌam gbauŋin ye, ‘M yir na ane ninsaalib wusa puꞌusum yire’? Amaa yanam noki li maal faaung dim suak yir.”
18Ka Winaꞌam maalmaan kpeenmnam ne gbauŋmiꞌidib wum ala la, ka pinꞌili ied sueya ye ba kuu o, amaa ka zot o dabiem, bozugo o paꞌalug la daa lidig nidib bedego.
19Ka zaam ti maꞌae, ka Yesu ne o nyaꞌandolib yi teŋ kan la ni.
Kekaŋ paꞌalug la yela
20Ka bekenkeung ka ba ken sueren ka nye kekaŋ la ka li kpi ne li nyaꞌa. 21Ka Piita tienn ka yel Yesu ye, “Paꞌana, gosim, tikan ka fu sa po noor niŋ la kpiya.”
22Ka Yesu yeli ba ye, “Niŋimi Winaꞌam yadda. 23Ka asida ka m yeti ya ye, soꞌ yaꞌa yel zuekaŋa ye, li vuenm ka keŋ bas li meŋ beuŋin, ka siak o sunfin ye on yel siꞌel la na niŋ, ka pu biꞌese, li sid na niŋ. 24Lina zug ka m yeti ya ye, ya yaꞌa puꞌusid ka sosid siꞌel, yanam niŋim Winaꞌam yadda ye ya diꞌe li, ka ya sid na diꞌe. 25Ya yaꞌa ziꞌe puꞌusid, ka soꞌ daa pun tum tuumbeꞌed tisi ya, ka ya sunf due, keli li bas, ka ya saam Winaꞌam one be arazana ni me na kee ya tuumbeꞌed n bas.”
Ban buꞌos Yesu o paŋ la yela
27Ka ba lem paae Jerusalem. Ka Yesu ken Winaꞌam puꞌusum yin, ka Winaꞌam maalmaan kpeenmnam ne gbauŋmiꞌidib ne kpeenmnam keenn o saꞌan na 28ka buꞌos o ye, “Anoꞌon paŋ ka fu more tum tuum bama? Ka anoꞌone tis uf suer ye fu tum tuum bama?”
29Ka Yesu lebisi ba ye, “M na buꞌosi ya buꞌosug yinni, ka ya yaꞌa lebisi li, m me na yeli ya paŋkan ka m more tum la. 30Anoꞌone daa tis Joon paŋ ka o daa suud nidib kuꞌom la? Li ane Winaꞌam bee ninsaaliba? Gandigimini ma.”
31Ka ba nwaꞌasid taaba ye, “Ti yaꞌa ye, ‘Li yine Winaꞌam saꞌan’ o na ye, ‘Ka bozug ka ya da pu siak o?’ 32Ti me yaꞌa yel ye, ‘Li yine ninsaalib saꞌan na,’ li na daam nidib la sunya.” (Ba daa zotne nidib la dabiem, bozugo ba wusa daa miꞌ ye Joon da a Winaꞌam nodiꞌes.)
33Ka ba guꞌuŋe lebis Yesu ye, “Ti ziꞌ.”
Ka Yesu yeli ba ye, “Mam me ku yeli ya paŋ kan ka m more tumid tuum bamaa.”
12Poguꞌudib siiliŋ la yela
(Mateo 21.33-46; Luuk 20.9-19)
1Ka Yesu paꞌali ba ne siilima, ye, “Dau daa be n maal lombonꞌog ka se tiis ka me poguꞌud doog. O daa maal garuŋ ye ba yiti tuꞌal tikan ka ba buon ye veen la wela yiisi li kuꞌom la. Ka bas n tis poguꞌudib la ka nwie. 2Ka veen wela biꞌigir saŋa paae ka o tum tumtum ye o keŋ poguꞌudib la saꞌan ye ba pudug wela la n tis o, o din na. 3Ka ba gbanꞌ o buꞌ ka o lebi kul zaalim. 4Ka o lem tum nid yinni ba saꞌan na. Ka ba nweꞌ o zug hale ka diis o nyan. 5Ka o lem tum nid yinni yaꞌas. Ka ba ku on. Ala men ka o tum nidib bedego, ka ba buꞌ sieba ka ku sieba.
6“Nid ayinni daa kpelim, ka one daa a o meŋ binoŋir. O daa tum o poguꞌudib la saꞌan ka yel ye, ‘On aa m biig la, ba na naꞌas o.’
7“Amaa poguꞌudib nwa yel taaba ye, ‘Oŋa soꞌe faar la. Keli ka ti ku o, ka faar la liebi ti din.’ ” 8Ka ba gbanꞌ o ku, n yiis o poogin la n bas.
9“Dinzugo lombonꞌog nwa daana yuꞌun na niŋ wala? O na kena ku poguꞌudib la, ka diꞌe lombonꞌog la tiak n tis sieba. 10Ya pu karem zinꞌikan ka ba sob Winaꞌam gbauŋ poogin siꞌem la?
‘Kugkan ka tanmeed zanꞌas la lieb lodigin kugsuŋ.
11Ka Zugsob la maal nyalim kan ka ti nyet nwa.’ ”
12Ka ba daa bood ye ba gbanꞌ Yesu. Amaa ka zot nidib bedego la dabiem, bozugo ba miꞌ ye o siilimne ban siiliŋ kaŋa. Ka ba bas o ka keŋ.
Lampo yoob buꞌosug la yela
(Mateo 22.15-22; Luuk 20.20-26)
13Ka ba tum Farisee dim ne naꞌab Herod nidib ye ba zam Yesu o pianꞌad poogin. 14Ka ba kena yel o ye, “Paꞌana, ti miꞌ ye fu ane yelmeŋir sob, ka pu zot nidib la ninii. Ka pu gaansid nidiba, ka paꞌan nidib ameŋa meŋa Winaꞌam suer a siꞌem. Li dol suer ye ti yo lampo n tis naꞌab Kaisa bee li pu dol suere? 15Ti yoom bee ti da yo?”
Ka Yesu baŋ ba zam tuuma la, ka buꞌosi ba ye, “Bo niŋ ka ya makidi ma? Mor laꞌaf na ka m gos.” 16Ka ba mor laꞌaf la na n tis o. Ka Yesu buꞌosi ba ye, “Anoꞌon foto ne anoꞌon yuꞌuri sobi tabil li ni?”
Ka ba lebis ye, “Li ane naꞌab Kaisa.”
17Ka Yesu yeli ba ye, “Tisimi naꞌab Kaisa line a o din ka me tis Winaꞌam line a Winaꞌam din.” Ka Yesu pianꞌad la lidigi ba.
Kuꞌum vuꞌugir la yela
(Mateo 22.23-33; Luuk 20.27-40)
18Ka Sadusii dim bane yet ye kuꞌum ku vuꞌug la, kenn Yesu saꞌan na, ka buꞌos o buꞌosug ye, 19“Paꞌana, Moses da sob n yeli ti ye, nid baꞌabiig yaꞌa kpi ka bas o poꞌa, ka poꞌa la pu duꞌa biiga, on dim poꞌa la n duꞌa biis n tis o baꞌabiig la. 20Baꞌabiis ayopoi n daa be. Ka kpeenm saꞌan la di poꞌa ka kpi. Ka biig kaeꞌ. 21Ka o nyeꞌer la zaŋ pokoonr la, ka me kpi. Ka biig kaeꞌ. Ka one paas atanꞌ la me niŋ ala. 22Ka ba bayopoi la wusa di poꞌa la yinni yinni, ka kpi ka pu duꞌa biiga. Ka poꞌa la me yuꞌun kpi. 23Nannanna, kuꞌum yaꞌa ti vuꞌugi, anoꞌon na a poꞌa nwa sida? Bozugo ba bayopoi wusa di poꞌa la.”
24Ka Yesu lebis n yeli ba ye, “Nwa kaꞌane yidigire? Ya ziꞌ Winaꞌam gbauŋ yel siꞌem bee Winaꞌam paŋi a siꞌem laa? 25Kuꞌum vuꞌugir daar la, dap pu dit poꞌaba, ka poꞌab me pu kun sidiba. Bozugo ba wusa na wenne maleknam bane be arazana ni n a siꞌem la. 26M na yeli ya kum vuꞌugir yela. Ya nam pu karem Moses sob siꞌem laa? Saŋkan ka o nye ka bugum due tituudin ka Winaꞌam yel o ye, ‘Mane a Abraham Winaꞌam ne Isaak Winaꞌam ne Jakob Winaꞌam.’ 27Winaꞌam kaꞌane kuꞌum Winaꞌam, amaa o ane nimbane voe la Winaꞌam. Ya yidigiya bedego.”
Noor yelug titaꞌar la yela
(Mateo 22.34-40; Luuk 10.25-28)
28Ka gbauŋmiꞌidib la nid yinni n wum bane nwaꞌasid noŋgbanwaꞌar, ka o baŋ ye Yesu lebis Sadusii dim ne yaꞌam pianꞌad la, ka o me liꞌel o n buꞌos o ye, “Winaꞌam noyelug wusa lin saꞌan n gaad wusa?”
29Ka Yesu lebis n yel o ye, “Line a yelkpan gaad wusa ane ye, ‘Israel dima, kelisimi. Ti Zugsob Winaꞌam ane Zugsob yinni. 30Ka fu na noŋ fu Winaꞌam one aa fu Zugsob ne fu suunr wusa, ne fu siig wusa, ne fu yaꞌam wusa, ne fu paŋ wusa.’ 31Ka line paas ayi la, ane ala men ye, ‘Fu na noŋ fu kpiꞌa wenne fu meŋ ne.’ Noor yelug lem kaeꞌ n gaad bama yaꞌase.”
32Ka gbauŋmiꞌid la yel o ye, “Paꞌana, li ane ameŋa ka fu yel ala. Winaꞌam ane yinni. Ka soꞌ lem kaeꞌ n paas o zugo. 33Fu yaꞌa noŋ o ne fu suunr wusa ne fu yaꞌam wusa, ne fu paŋ wusa, ka noŋi fu kpiꞌa wenne fu meŋ, lina gaad maana wusa.”
34Ka Yesu n nye ka o lebis ne yaꞌam la, ka yel o ye, “Fu pu lal ne Winaꞌam soꞌolim.” Soꞌo pu mor sukpiꞌem na lem buꞌos Yesu buꞌosugo.
Yesu buꞌosi ba Kiristo la yela
(Mateo 22.41-46; Luuk 20.41-44)
35Ka Yesu n daa ti paꞌan nidib Winaꞌam puꞌusum yin la, ka o buꞌosi ba ye, “Wala ka gbauŋmiꞌidib yel ye, Kiristo ane David yaaŋa? 36David meŋ yel ne Winaꞌam Siig Suŋ paŋ ye,
‘Ti Zugsob yel man Zugsob ye,
“Zinꞌinim m datiuŋ,
hale ka m ti maal fu biꞌemnam la,
ka ba be fu noba teŋir.” ’
37David meŋ yaꞌa buol o ye, ‘Zugsob’ wala ka o na niŋ David yaaŋa?”
Ka nidib bedego kelisid o pianꞌad ne sumalisim.
Yesu n saꞌal nidib gbauŋmiꞌidib paꞌalug la yela
(Mateo 23.1-36; Luuk 20.45-47)
38Ka o paꞌalug la poogin la o yel nidib la ye, “Guꞌusimini ya meŋ ne gbauŋmiꞌidib la bane bood ye ba goond ne fubeda n diꞌed nidib puꞌusum daꞌan la. 39Ba boodne naꞌam zinꞌis laꞌasug doodin ne diꞌema ni, 40ka faand pokonya ya, ka maꞌ puꞌusid puꞌuswaꞌa tisid Winaꞌam. Ba na kadi ba saria ka ba nye koosbeꞌed hale.”
Pokoonr piini la yela
41Ka Yesu zinꞌi kpiꞌene Winaꞌam puꞌusum yir ligidi daka, ka gosid nidib ka ba niŋid ligidi. Ka arazak dim niŋid ligidi bedego. 42Ka pokoonr noŋ daan kena niŋ ligidi fiinn line a o zanꞌa zanꞌ.
43Ka Yesu buol o nyaꞌandolib la, ka yeli ba ye, “Asida ka m yeti ya ye, pokoonr kaŋa niŋ ligidi bedego n gaadi nidib la wusa. 44Bozugo arazak dim yiisi ba ligidi sieba niŋ, ka ke bedego. Ka on, one a noŋ daan la, nok o zanꞌa zanꞌ n tis ka ke zaalim.”
13Yesu n pianꞌa Winaꞌam puꞌusum yir saꞌuŋ la yela
1Yesu n daa yit Winaꞌam puꞌusum yin la, ka o nyaꞌandolib la yinni yel ye, “Paꞌana, gosim kugbeda ka ba noki meꞌ donyalima nwa.”
2Ka Yesu lebis o ye, “Fu nye dobeda bama? Hale kugir yinni ku ti kpelim li tiraan zuginee. Ba na lobi li wusa bas teŋin.”
Winaꞌam nidib namisug la yela
3Ka Yesu da zinꞌi Olives zuer zug gosid Winaꞌam puꞌusum yir. Ka Piita ne Jemes ne Joon ne Andrew maꞌaa kenn o saꞌan na. 4Ka buꞌos o ye, “Yelimi ti saŋa kan ka lina nam na niŋe? Ka zabin kan paꞌan ye li saŋa paae na ye siꞌel wusa na niŋe?”
5Ka Yesu pinꞌili saꞌali ba ye, “Guꞌusimi, ka soꞌ da panꞌas ya ka ya dol suebeꞌede. 6Nidib bedego na ti noki m yuꞌur kena maꞌadi ya ye, ‘Mane a Kiristo la,’ ka ke ka nidib bedego dol suebeꞌed. 7Ya yaꞌa ti wum tanp vuud, bee tanp labaar, da ke ka dabiem kpenꞌ yaa, bozugo asee li wusa niŋ. Amaa li pu paꞌal ye dunia naar saŋa laa. 8Buudi na zab ne buudi. Ka soꞌolim yinni me na zab ne o tiraan. Ka teŋ na dam zinꞌis bedego, ka koꞌom na be. Lina ane namisug pinꞌilug.”
9“Guꞌusimi ya meŋ, ka nidib na gbanꞌe ya n keŋ kotonam ni. Ba na buꞌu ya laꞌasug doodin. Mam yela ya na ziꞌen gomenanam ne naꞌanam tuon, ka ya tuꞌas m labasuŋ la. 10Li a tilas ye labasuŋ la na deŋim mool dunia wusa ni. 11Ka ba yaꞌa ti gbanꞌe ya more keŋ kotonam ni, ya da deŋim fabin ne yanam na ti yel siꞌela. Amaa ya pianꞌad saŋa yaꞌa ti paae, yanam pianꞌam din na keenn ya ni na. Ka pianꞌad kane ka ya ye ya pianꞌa pu yi ya meŋ nii, li yine Winaꞌam Siig Suŋ ni na.
12“Baꞌabiig na zam o baꞌabiig ka ba kuu o. Ka saamnam me na niŋi ba biis ala. Biis na kiꞌis ba saamnam ne ba manam noya. Ka ke ka ba me kuu ba saamnam ne ba manam. 13Nidib bedego na kisi ya m yuꞌur zug. Ka niŋkane modig n paae li naar na nye faangir.”
Bun kisa la yela
(Mateo 24.15-28; Luuk 21.20-24)
14“Ya na ti nye bunbeꞌed line saꞌamid siꞌelnam wusa, ka li be zinꞌikan pu nar ye li bee. (Keli ka one karemi li gbanꞌe li gbin.) Ka bane be Juuda teŋin zom du zueya. 15Ka niŋkane be mopil zug da sigidi ye o kpenꞌ yinne nok siꞌela. 16Ka niŋkane be poogin da kul yin ye o nok o fuugo. 17Ka dabisban na a toog n tis poꞌapoos ne bimanam. 18Sosimi Winaꞌam ka li da ti niŋ waad saŋaa. 19Toog titaꞌar na be dunia ni, hale ka Winaꞌam n maal dunia pinꞌilugin n ti paae zina, li nan ziꞌ bee, ka maligim ku be yaꞌasa. 20Ka Winaꞌam yaꞌa pu siꞌe dabisa la kalle, soꞌ naan ku tiliginee. Nimbane ka o gaans la zug n ke ka o siꞌe dabisa la.
21“Ka soꞌ yaꞌa yel ye, gosimi ka Kiristo nwa, bee gosimi ka one be kpeꞌesa la, yanam da siake. 22Nidib bane na maꞌa ziri ye ban a Kiristo ne ziri nodiꞌesidib na ti kena, ka na maal tuum nyalima ye ba ke ka nimbane ka Winaꞌam gaŋ la dol suebeꞌed, ba yaꞌa na nyaŋ. 23M deŋim yeli ya siꞌel wusa, din la, guꞌusimi.”
Ninsaal Biig ken na la yela
(Mateo 24.29-31; Luuk 21.25-28)
24“Amaa toꞌog nwa dabisa la yaꞌa ti gaad, winig na lieb zibisug ka nwadig me ku nie. 25Ka nwadibibis na naan agol lu teŋin na. Paŋdim bane be agol na miꞌim.
26“Ka dunia nidib na nye Ninsaal Biig la ka o yit saŋgbana ni na ne paŋtitaꞌar ne o naꞌam. 27Ka o na tum maleknam ka ba laꞌas nimbane ka Winaꞌam gaŋ la na. Bane be dunia luga anaasi nwa ni, tuon ne nyaꞌaŋ ne dagobug ne datiuŋ wusa.”
Kekaŋ n paꞌan siꞌem la yela
(Mateo 24.32-35; Luuk 21.29-33)
28“Zamisimi yaꞌam ne kekaŋ yela. Li wila yaꞌa ti busid vamina la, ya miꞌ ye sigir liꞌeliya. 29Ala men, ya yaꞌa ti nye ka line ka m yeli ya la wusa niŋid, ya na baŋ ye saŋa liꞌeliya. 30Asida ka m yeti ya ye, zumaaŋ kaŋa nidib wusa ku kpii, asee yel bama wusa niŋ. 31Agol ne teŋa yela na gaad, amaa m pianꞌad ku maligim gaade.
Soꞌ kaeꞌ miꞌ Yesu ken dabisir ne li saŋa la yela
32“Nid baa yinni kaeꞌ n miꞌ daar laa bee saŋa la. Baa maleknam bane be arazana ni bee Biig laa, asee Baꞌ la gullim. 33Guꞌusimi suꞌuŋa ka gur ka sos Winaꞌam bozugo ya ziꞌ dabisir la ne saŋa laa. 34Li wenne wuu dau na nwie ka bas o tumtumnib ka guꞌuli ba, ka puu ba tuuma, ka yel zaꞌanoor gur la ye o gur.
35“Ya ziꞌ saŋkan ka yidaan la na leb na. O yaꞌa na lebne zaam bee yuꞌun tisoos bee bekenkeung bee beogunee, soꞌ ziꞌ. 36Guꞌusim, ka yidaan la da ti gbirigi kena n nye ka ya gbisida. 37Mam yeti ya siꞌel la, lin ka m yet nidib wusa, ye, ya guꞌusim.”
14Ban ied suer ye ba gbanꞌe Yesu la yela
(Mateo 26.1-5; Luuk 22.1-2; Joon 11.45-53)
1Li daa kpelim daba ayi ne kuꞌum malek gaadug maluŋ tienr dabisir la, ne bodobodo line ka ba pu niŋ dabin la maluŋ dabisir. Ka Winaꞌam maalmaan kpeenmnam ne gbauŋmiꞌidib ied sueya ye ba suaꞌ gbanꞌe Yesu n kuu o. 2Ka ba yel ye, “Kaꞌa maluŋ tienr saŋa laa, ka nidib na ti zabid o zug.”
Poꞌa soꞌ kpaꞌe kpaam niŋ Yesu zug la yela
3Yesu daa be Simon one a kukom la yin n be Betani teŋin. Ban daa be anina dit la, ka poꞌa kena n mor alabasta kugir kolibir ka li peꞌel ne naad kpasoondim, ka li ligidi zuꞌe bedego. Ka o nwaꞌe kolibir la ka kpaꞌae kpaam la niŋ Yesu zugin.
4Ka ninsieba bane be anina la sunf due. Ka ba yel taaba ye, “Bo ka poꞌa la saꞌam kpasoondim la wala? 5Ba naan nyaŋen kuosini li, ka li ligidi gaadin tumtum yuum mum yood, ka nokin ligidi la tisin noŋ dim.” Ka ba zerig poꞌa la hale.
6Ka Yesu yeli ba ye, “Keli no baanlim. Bo ka ya daamid o? O maali bunsuŋ tis man. 7Noŋ dim bee ya saꞌan saŋa wusa. Dinzug saŋkan wusa ka ya bood ya tunꞌe suŋi ba, bozugo mam ku be ya saꞌan saŋa wusaa. 8Ka o niŋ on tunꞌe siꞌel, one kpaꞌae kpasoondim niŋ m niŋgbina ni ye o deŋim tiꞌebi m, ban na ti mum man siꞌem. 9Asida ka m yeti ya ye, dunia nwa zinꞌikan wusa ka ba na ti mool labasuŋ la, ba me na yel poꞌa la niŋ siꞌel la, ka li a o tienr yela.”
Judas n gbanꞌe ye o na zam Yesu la yela
10Ka Judas Iskariot, one a Yesu nyaꞌandolib piinayi la nid yinni, keŋ Winaꞌam maalmaan kpeenmnam saꞌan ye o zam Yesu. 11Ban daa wum on yel siꞌela ka ba sunf maꞌae. Ka ba siak ye ba na tis o ligidi. Ka Judas yuꞌun ied suekan ka o na zam o.
Yesu n di maluŋ diib ne o nyaꞌandolib la yela
(Mateo 26.17-25; Luuk 22.7-14, 21-23; Joon 13.21-30; 1 Kor. 11.23-26)
12Li daa kpelim daba ayi ne kuꞌum malek gaadug maluŋ tienr dabisir ne bodobodo line ka ba pu niŋ dabin la maluŋ pinꞌilug daar. Ka li a ba malima ye soꞌ wusa ku peꞌog. Ka Yesu nyaꞌandolib la buꞌos o ye, “Fu bood ye ti keŋ yaa ni n tiꞌeb, ka fu di dabisir nwa diide?”
13Ka Yesu tum o nyaꞌandolib ayi ka yeli ba ye, “Kem teŋ poogin la, ka ya na tuꞌos dau ka o zeed yuur ne kuꞌom, doli no. 14Ka keŋ kpenꞌ yikan ka o kpenꞌed la, ka yel yidaan la ye, ‘Paꞌan la ye, saam doog la be yaani ka mam ne m nyaꞌandolib na di maluŋ la dabisir diibo?’ 15O na paꞌali ya dotitaꞌar ka ba me sunꞌul li tiraan zug. Ka siꞌel mekama be anina. Tiꞌebimi anina guri ti.”
16Ka o nyaꞌandolib la yi keŋ teŋ poogin la n nye ka siꞌel mekama a wuu Yesu yeli ba siꞌem la. Ka ba tiꞌeb maluŋ la ani.
17Zaami maꞌae la, ka Yesu ne o nyaꞌandolib piinayi la kena. 18Ka bane zinꞌi n dit la, ka Yesu yeli ba ye, “Asida ka m yeti ya ye ya nid yinni one dit ne man kpela na zam man.”
19Ka ba sunya saꞌam. Ka ba buꞌosid o yinni yinni ye, “Li ane mam?”
20Ka o lebis ye, “Li ane ya nidib piinayi la ni yinni, one nuꞌugi tum siaꞌal man nuꞌug laan la. 21Ninsaal Biig na kpi wuu lin da sob Winaꞌam gbauŋin siꞌem la. Amaa yel toog be one zam Ninsaal Biig la zugin. Dinzug li naan a suꞌum ba yaꞌa pu duꞌan dau kaŋaa.”
Zugsob diib la yela
(Mateo 26.26-30; Luuk 22.14-20; 1 Kor. 11.23-25)
22Ka ban daa dit la, ka Yesu nok bodobodo ka puꞌus Winaꞌam bareka ka gbenꞌes n tis o nyaꞌandolib la, ka yeli ba ye, “Diꞌem nwa di, ka li ane m meŋ niŋgbiŋ.”
23Ka nok nwam, ka puꞌus Winaꞌam bareka, ka tisi ba, ka ba wusa nuu li.
24Ka o yeli ba ye, “Nwa ane m ziim kane a nonaar ziim line na yi nidib bedego zug. 25Asida ka m yeti ya ye, m ku lem nu daam nwa yaꞌase, asee daar kan ka li na a bun paal Winaꞌam soꞌolim ni ka m na lem nuu li.”
26Ka ba yuum yuuma n zunꞌod Winaꞌam, ka yi keŋ Olives zuerin.
Yesu deŋim pianꞌa Piita kiꞌisug la yela
(Mateo 26.31-35; Luuk 22.31-34; Joon 13.36-38)
27Ka Yesu yeli ba ye, “Ya wusa na zo ka bas m. Ka li sob Winaꞌam gbauŋin ye,
‘Winaꞌam na ku konbkem la, ka konbid la widig.’
28Ka m yaꞌa ti vuꞌug kumin, m na deŋi ya tuon keŋ Galilee.”
29Ka Piita yel o ye, “Hale baa ba wusa yaꞌa zo ka bas uf, man ku bas fuu.”
30Ka Yesu lebis ye, “Asida ka m yet uf ye, yuꞌuŋ kaŋa, fu na kiꞌis man noor atanꞌ ka noraug naan kaas noor ayi.”
31Ka Piita lebis o ye, “Li yaꞌa pun ane ye m kpi ne fo, m ku maligim kiꞌis fo.” Ka ba wusa me yel ala.
Yesu n sos Winaꞌam Gesemane zinꞌigin la yela
(Mateo 26.36-46; Luuk 22.39-46)
32Ka ba daa paae zinꞌi siꞌa ka li yuꞌur buon Gesemane. Ka Yesu yel o nyaꞌandolib la ye, “Zinꞌinimi kpeꞌ ka m sos Winaꞌam.” 33Ka o dol Piita ne Jemes ne Joon n keŋ. Ka o sunf saꞌam bedego. 34Ka o yeli ba ye, “M sunf saꞌam hale, ka li wenne m kpi ne. Din la kpelimi kpeꞌ ka guꞌus.”
35Ka o keŋ tuon biꞌela, ka igin teŋin sos Winaꞌam ye, “Yel kaŋa yaꞌa na nyaŋen gaad ka bas m, fun ke ka li gaad.” 36Ka yel ye, “M Baꞌ siꞌel wusa ane naꞌana ne fun. Yiisim namisug kaŋa n bas ka kee man. Amaa li kaꞌa ne man boodim, dinzug kel ka fun boodim gullim niŋ.”
37Ka o leb ti nye ka nyaꞌandolib atanꞌ la gbisid, ka o buꞌos Piita ye, “Simon, fu gbisidne? Fu ku nyaŋe nei ka li yuug biꞌela?” 38Ka yeli ba ye “Nei ka sos Winaꞌam, ka makir da nyaŋe yaa. Siig la boodim be, amaa niŋgbiŋ la kaꞌa paŋa.”
39Ka o len leb ye o sos Winaꞌam, ka yel wuu on paꞌa pianꞌa siꞌem la. 40Ka o len leb na nye ka o nyaꞌandolib la gbis, ka gbenn um more ba hale. Ka ba ziꞌ ban na lebis o siꞌel la.
41Ka o keŋ ka len leb noor atanꞌ daan na, ka buꞌosi ba ye, “Ya kpelim vuꞌusid ka gbisidaa? Li saŋa paae na. Ba zam Ninsaal Biig la ka zaŋ o niŋ tuumbeꞌed dim nuꞌusin. 42Duomi ka ti keŋ. Gosimi, one zam man la nwa.”
(Mateo 26.47-56; Luuk 22.47-53; Joon 18.2-11)
43On daa nam kpelim pianꞌad la, ka Judas one a o nyaꞌandolib piinayi la ni yinni paae na. Ka nidib bedego dol o mor suꞌuraad ne balaya. Ban ka Winaꞌam maalmaan kpeenmnam ne gbauŋmiꞌidib ne kpeenmnam tum la.
44Ka one na zam o la paꞌa pun paꞌali ba ye, “On ka m muak o noor la, one la. Gbanꞌam o ka mor o n keŋ baanlim.”
Yesu gbanꞌar la yela
(Mateo 26.47-56; Luuk 22.47-53; Joon 18.3-12)
45Ka Judas paae na ka kpen keŋ Yesu saꞌan n yel o ye, “Paꞌana” ka muak o noor 46Ka ba gbanꞌ o ne paŋ. 47Ka nimbane daa ziꞌe kpiꞌe o la yinni fue o suꞌuraug kiaꞌ Winaꞌam maalmaan kpeenm tumtum yinni tobir fiꞌig.
48Ka Yesu buꞌosi ba ye, “Ya ken ne suꞌuraad ne balaya ye ya gbanꞌ man wen wuu one a naꞌayiiga? 49Ka daar wusa m daa be ne ya, Winaꞌam puꞌusum yin n paꞌani ya, ka ya daa pu gbanꞌe ma. Lin da sob Winaꞌam gbauŋin siꞌem la, na niŋ ameŋa.” 50Ka o nyaꞌandolib la wusa zo ka bas o.
51Ka dasaŋ soꞌ ye fuug yinni maꞌaa n dol o. Ka ba daa ye ba gbanꞌ o. 52Ka o bas o fuug la, ka zo biel.
Yesu n be maalmaan kpeenmnam tuon la yela
(Mateo 26.57-68; Luuk 22.54-55, 63-71; Joon 18.12-14, 19-24)
53Ka ba mor Yesu keŋ Winaꞌam maalmaan kpeenm la yin. Ka Winaꞌam maalmaan kpeenmnam ne kpeenmnam ne gbauŋmiꞌidib zanꞌasa laꞌas na. 54Ka Piita be nyaꞌaŋ dol n ti paae Winaꞌam maalmaan kpeenm la yin ka kpenꞌ zakin, ka zinꞌi ne tumtumnib bane gur Yesu la n uosid bugum.
55Ka maalmaan kpeenmnam ne nimbane yiti gbanꞌed noor Jew dim yela la wusa ied nidib bane na maꞌ ye Yesu tum tuumbeꞌed, ka nye suer kuu o, amaa ba pu nye o tuumbeꞌede. 56Ka ziri kasetib bedego maꞌ tis Yesu. Ka ban maꞌ siꞌel la pu dol taabaa.
57Ka ninsieba due n maꞌ ye, 58“Ti wum ka o ye, ‘M na nwaꞌ Winaꞌam puꞌusum yikan ka ninsaal meꞌ la bas, ka mee li daba atanꞌ poogin. Ka li ku a ninsaal meebo.’ ” 59Hale ban meŋ yel siꞌel la pu dol taabaa.
60Ka Winaꞌam maalmaan kpeenm due ziꞌen ba tuon ka buꞌos Yesu ye, “Fu pu mor lebisug na yel bane yeti fu yela siꞌem laa?” 61Ka o sin ka pu lebis siꞌela.
Ka kpeenm la lem buꞌos o ye, “Fune a Kiristo, Winaꞌam one ka ba duꞌosid o yuꞌur la Biig laa?”
62Ka Yesu lebis ye, “Eenn mane la.” Ka ye, “Ya na nye Ninsaal Biig la ka o zinꞌi Winaꞌam one soꞌe paŋ la datiuŋ, ka yi saŋgbana zug na.” 63Ka kpeenm la aaenn o meŋ fuug ka yel ye, “Ti lem bood kasetib bo yaꞌase? 64Ya wum on tuꞌ Winaꞌam siꞌem laa.” Ka buꞌosi ba ye, “Ya gbanꞌe li wala?”
Ka ba wusa gbanꞌe ye o nar ne kuꞌum. 65Ka ba sieba tubis nintoond n mad o ka ligil o nindaa ka nweꞌ o ka yel o ye, “Yelim one nweꞌ uf la.” Ka tumtumnib bane gur o la diꞌe o, ka buꞌ o.
Piita n kiꞌis ye o miꞌ Yesu la yela
(Mateo 26.69-75; Luuk 22.56-62; Joon 18.15-18, 25-27)
66Piita daa nam be zakin ka Winaꞌam maalmaan kpeenm tumtum poꞌak kena 67nye o ka o uosid bugum, ka gos o kii, ka yel o ye, “Fu me daa be ne Yesu one yi Nazaret na la.”
68Ka Piita kiꞌis ye, “M ziꞌ o, ka me pu gbanꞌe fu pianꞌad la gbin ne.” Ka Piita yi ziꞌen zaꞌanoorin. Ka noraug kaas.
69Ka bipuŋ la len nye o, ka yel bane ziꞌe ani la ye, “Dau kaŋa ane Yesu nid yinni.”
70Ka Piita lem kiꞌis. Ka li pu yuuge, ka nimbane ziꞌe la yel Piita ye, “Sida fu ane ba nid yinni. Fu me yine Galilee na.”
71Ka Piita yel ye, “M pone ye m ziꞌ dau kane ka ya pianꞌadi o yela nwaa.”
72Yim, ka noraug lem kaas noor ayi daan. Ka Piita tienn Yesu daa yel o siꞌel la ye, “Fu na kiꞌis ye fu miꞌ man noor atanꞌ ka noraug naan kaas noor ayi.” Ka modigi guꞌuŋ, ka kaas.
15Yesu n lebis siꞌem Pilate saꞌan la yela
(Mateo 27.1-2, 11-14; Luuk 23.1-5; Joon 18.28-38)
1Ka beug nie la, ka Winaꞌam maalmaan kpeenmnam la ne teŋ la kpeenmnam ne gbauŋmiꞌidib ne nimbane daa laꞌam be laꞌasug la poogin la, ye ba gbanꞌe noor yinni. Ka ba lo Yesu ne nwiis n mor o keŋ Pilate saꞌan.
2Ka Pilate buꞌos Yesu ye, “Fune a Jew dim naꞌab laa?”
Ka o lebis ye, “Fune yel ala.”
3Ka maalmaan kpeenmnam nok yela bedego ziil o. 4Ka Pilate lem buꞌos Yesu yaꞌas ye, “Fu ku lebis siꞌelaa? Gosim yel bama wusa ka ba ziil fu nwa.”
5Laꞌam ne wala Yesu pu lebis siꞌela. Ka li lidig Pilate.
Ban daa koos Yesu kuꞌum la yela
(Mateo 27.15-26; Luuk 23.13-25; Joon 18.39-19.16)
6Kuꞌum malek gaadug maluŋ tienr saŋa wusa, Pilate daa yiti yiis sarega nid yinni, one ka nidib la bood. 7Saŋkan la nid yinni daa be sarega ni ka o yuꞌur buon Barabbas. On ne ninsieba da laꞌas taaba dam teŋ, ka ku nid, ala zug ka ba gbanꞌe ba. 8Ka nidib bedego due kenn Pilate saꞌan n sos o ye, “Niŋim wenne fun yiti niŋid siꞌem la tisi ti.”
9Ka o buꞌosi ba ye, “Ya bood ye m yiis Jew dim naꞌab la n tisi ya?” 10Bozugo o baŋ ye li ane nennim zug ka ba gbanꞌ o na. 11Amaa maalmaan kpeenmnam ke ka nidib bedego yel Pilate ye, “Yiisim Barabbas n tisi ti, ka ke Yesu.”
12Ka Pilate lem buꞌosi ba yaꞌas ye, “Dinzugo m na niŋ dau kane ka ya buon Jew dim naꞌab la wala?”
13Ka ba tans ye, “Kpaꞌam o n tabil dapuudir zug.”
14Ka Pilate buꞌosi ba ye, “O niŋ bo ka li a tuumbeꞌede?” Ka ba kpelim tansid n paasid ye, “Kpaꞌam o n tabil dapuudir zug.”
15Ka Pilate n bood ye o niŋ line na malis nidib la sunya la zug ka o yiis Barabbas n tisi ba. Ka o ke ka ba fieb Yesu, ka tisi ba noor ye ba kpaꞌ o n tabil dapuudir zug.
Ba n yaal Yesu la yela
16Ka sogianam mor Yesu n kpenꞌ gomena la zakin, ka buol sogianam bane kpelim, ka ba wusa laꞌas. 17Ka ba nok fuzenꞌug n yeel o, ka nok gonꞌos wug naꞌam zugpibig n pid o. 18Ka ba pinꞌil n puꞌusid o, ka yet ye, “Naa, Jew dim naꞌaba.” 19Ka ba zaŋ balaar nweꞌ o zug, ka tubis nintoond mad o, ka igin o tuon. 20Ka bane yaal o naae la, ba pidig fuug kane ka ba noki yeel o la ka lebis o meŋ fuud n yeel o. Ka mor o yi ye ba ti kpaꞌ o n tabil dapuudir zug.
Ba n kpaꞌ Yesu kuꞌum dapuudir zug la yela
(Mateo 27.32-44; Luuk 23.26-43; Joon 19.17-27)
21Dau soꞌ daa be ka o yuꞌur buon Simon, o yine Sairene teŋin. Ka o biis daa a Alekizanda ne Rifus la. O daa yi teŋkpeŋ n ken teŋpoogin. On ka ba mugus ye o ze Yesu kuꞌum dapuudir la. 22Ka ba mor Yesu keŋ zinꞌig kane ka ba buon Golgota, li gbin ane zugwauŋ zinꞌig. 23Ka ba tis o daam. Ka li gendig ne mir. Ka o zanꞌas nuub. 24Ka ba kpaꞌ o n tabil dapuudir zug. Ka ba pudug o fuud la, ka bugulum ye ba baŋ one na diꞌe fusiꞌa.
25Li daa ane beegun, karef awai saŋa, ka ba kpaꞌ o. 26Dine ka ba sob tabil o kuꞌum dapuudir zugin la ane,
“Jew dim Naꞌab.”
27Ka ba me kpaꞌ naꞌayiis ayi paas o zug. Ka yinni be o datiuŋ. Ka yinni me be o dagobug. 28Ka Winaꞌam gbauŋ yelug la niŋ ameŋa ye, “Ba gelig o n paas tuumbeꞌed dim la.” 29Ka bane gat wusa tuꞌud o ka giridi ba zut ka yet ye, “Ahaa, fune yet ye, fu na nwaꞌe Winaꞌam puꞌusum yir la, ka lem meꞌ li dabsuma atanꞌ poogin la. 30Tiligimi fu meŋ, ka sigi dapuudir la zug na.”
31Ala men ka maalmaan kpeenmnam ne gbauŋmiꞌidib la me poꞌog o n yet taaba ye, “O daa tilig sieba, ka ku nyaŋ tilig o meŋa. 32Fu yaꞌa ane Kiristo la, Israel dim naꞌab la, fun sigim dapuudir la zugin na nannanna, ka ti nye ka siak.” Ka bane ka ba laꞌam kpaꞌ ne o n tabil dapuuda zug la, me tuꞌu o.
Yesu kum la yela
(Mateo 27.45-56; Luuk 23.44-49; Joon 19.28-30)
33Ka line ti paae nintaŋ soog la, zinꞌig wusa daa sobug, hale ti paae nintaŋ gbeligir. 34Saŋkan ka Yesu tans ne kukotitaꞌar ye, “Eloi, Eloi lama sabaktani.” Li gbin ane, “M Winaꞌam, m Winaꞌam bozug ka fu basi ma?”
35Ka bane ziꞌe ani la sieba, wum li, ka ye, “Gosimi. O buoni Elija.”
36Dau yinni keŋ zaŋ sooso n los danmiꞌisugin n niŋ kikanꞌar zug ziank n tis o ye, o num, ka yet ye, “Guri ka ke ka ti gos ye Elija na kena n sigis oo.”
37Ka Yesu tans ne kukotitaꞌar yaꞌas ka nyaan kpi.
38Ka fuug line beŋ Winaꞌam puꞌusum yin la buak zugin hale ti paae teŋin zinꞌisa ayi. 39Ka sogia kpeenm one ziꞌe Yesu tuon la, nye on kpi siꞌem la, o yel ye, “Li ane ameŋa ye dau nwa sid ane Winaꞌam Biig.”
40Poꞌa sieba me daa ziꞌe lallisa n gosid. Meeri one yi Magdala daa be ba soogin, ne Meeri one a Jemes bil ne Joses ma la, ne Salome. 41Yesu n daa be Galilee la, bane daa dol o ka suŋid o la. Poꞌab bedego bane me daa biel o n kenn Jerusalem la me daa be anina.
Bane mum Yesu la yela
(Mateo 27.57-61; Luuk 23.50-56; Joon 19.38-42)
42Ka zaam daa bood maꞌar la ka li a vuꞌusum daar tiꞌebug la. 43Ka Josef one yi Arimatea teŋin ka a teŋ la tuongatib la nid yinni, ka mor yuꞌusuŋ ka me daa gur Winaꞌam naꞌam ken na la, kpeꞌeŋ o suunr, ka keŋ Pilate saꞌan n sos Yesu niŋgbiŋ la. 44Ka li lidig Pilate one wum ye Yesu pun kpi sa la. Ka o buol sogia kpeenm la, ka buꞌos o ye, o sid kpine. 45Ka sogia kpeenm la n yel o ye, o kpiya sa la, ka Pilate bas Josef noor, ka o zaŋ niŋgbiŋ la. 46Ka o daꞌ fupielig, ka sigis niŋgbiŋ la dapuudir zug, ka nok fuug vil o, ka mor o keŋ n mum yaug kane ka ba daa pun tu tampiing sakpidir zug la. Ka bilig kugtitaꞌar ligil yaug la noor. 47Meeri one yi Magdala, ne Meeri Josef ma daa nye zinꞌig kane ka ba mum o la.
16Yesu kum vuꞌugir la yela
(Mateo 28.1-8; Luuk 24.1-12; Joon 20.1-10)
1Ka Jew dim vuꞌusum daar gaad, ka Meeri one yi Magdala ne Jemes ma Meeri, ne Salome daꞌ siꞌelnam dine nyuusid wenne tudaare ne, ye ba keŋ misig Yesu niŋgbiŋ la. 2Ka Alasidaar bekenkeung, ka ban ken yaugin la, 3ka buꞌos taaba sueren ye, “Anoꞌone na bilig kugir la yaug la noorin n tisi ti?” Bozugo kugir la a kugtitaꞌar.
4Ka ba godig gos ka kugir la pun bilig sa. 5Ka ba kpenꞌ yaugin la, ka nye dasaŋ, ka o yeꞌ fupielig n zinꞌi datiuŋ. Ka li lidigi ba.
6Ka o yeli ba ye, “Da ke ka li lidigi yaa. M miꞌ ye ya iedne Yesu one yi Nazaret na la, on ka ba daa kpaꞌ dapuudir zug la. O vuꞌug kumin ka kaꞌa kpeeꞌ. Gosim zinꞌikan ka ba daa digil o la, o kaꞌa aninaa. 7Kem ti yel o nyaꞌandolib la ne Piita ye, ‘O na deŋi ya tuon n keŋ Galilee. Ani ka ya na nye o, wuu on daa yeli ya siꞌem la.’ ”
8Li daa lidigi ba, ka dabiem kpenꞌe ba. Ka ba zoo yi yaugin la, ka pu yel soꞌ siꞌela.
Yesu n nie o meŋ ninsieba saꞌan la yela
(Mateo 28.9-10; Joon 20.11-18)
9Yesu daa vuꞌug kumin, ka Alasidaar bekenkeung, o nie o meŋ paꞌal Meeri one yi Magdala yiiga, on ka o daa kad kikiris ayopoi o ni la. 10Ka o keŋ yel nimbane daa dol Yesu la. Ka ba fabin ka kaasid. 11Ban daa wum ye Yesu vuꞌugiya la, ka Meeri one yi Magdala nye o la, ba daa pu siaki lii.
12Lin nyaꞌaŋ ka Yesu tiak o meŋ ka nie paꞌal nidib ayi bane ken teŋkpeŋ la. 13Ka ba leb yeli ba taaba sieba. Ka ba pu siaki lii.
(Mateo 28.16-20; Luuk 24.36-49; Joon 20.19-23; Tuuma 1.3-8)
14Lin nyaꞌaŋ, ka o nyaꞌandolib piinayinni la daa dit, ka o nie o meŋ paꞌali ba. Ka zab ne ba, ban daa pu niŋ yadda, ka maal zukpiꞌeuŋi pu siak bane daa nye o ka o voe la pianꞌad la.
15Ka yeli ba ye, “Kemi dunia zinꞌig wusa ka mool labasuŋ la tis nidib wusa. 16Ka on mekama niŋ yadda, ka diꞌe Winaꞌam kuꞌom suub na nye faangir. Amaa on wusa pu niŋ yadda Winaꞌam na koosi o yela beꞌed. 17Bane niŋ yadda na nyaŋe tum tuumnyalim bama. Ba na kat kikiris bas m yuꞌur zug, ka na pianꞌad pianꞌazuna. 18Ba na gbanꞌe wiigi bee nu yabid ka li ku niŋi ba siꞌela. Ba na noki ba nuꞌus paꞌal banꞌadnam zut, ka ba nye laafe.”
Yesu n du arazana ni la yela
19Ka Zugsob Yesu daa tuꞌasi ba naae la, ka Winaꞌam zank o keŋ arazana ni. Ka o zinꞌin o datiuŋ. 20Ka o nyaꞌandolib la keŋ mool labasuŋ la zinꞌis wusa. Ka Zugsob la tum ne ba, ka ke ka ba tum tuumnyalima ka li paꞌal ye ba moolug la a sida.