JEMES

JEMES

n sob gbauŋ siꞌa la nwa

¹Man Jemes one a Winaꞌam ne ti Zugsob Yesu Kiristo tumtum la sobid gbauŋ kaŋa nwa n puꞌusid Winaꞌam nidib bane widig teŋ teŋ la.

Yadda niŋir ne yaꞌam la yela

²M baꞌabiise ne Yesu Kiristo yelaa, makir konꞌob konꞌob yaꞌa paae ya, yanam tenꞌesim li yela ka mor sumalisim; ³ka ya miꞌ ye ya yadda niŋir makir puugin ket ka ya nyaŋe modigid. ⁴Keli ka ya sumodigir nobugi kpeꞌeŋ n ti paae li ben, ka gbada kaeꞌ.

⁵Yaꞌam yaꞌa pasig soꞌ ya soogin, on sosim Winaꞌam one tisid nidib wusa ne yaꞌamseug, ka pu ied gbaꞌar la, ka o na diꞌe. ⁶Ka ya yaꞌa sos o, asee ka ya niŋ o yadda ka da biꞌes baa biꞌelaa. On wusa biꞌesid la wen wuu moꞌar kuꞌopila ka pebisim daꞌad ka li tuulim siꞌem la. ^7-8Niŋkan buudi da mor potenꞌer ye o na diꞌe siꞌel Zugsob la saꞌanee. O ane potenda ayi sob ne one pu gbanꞌad yel yinnii.

Noŋ ne kpanꞌam la yela

⁹Li nar ka ti baꞌabiig one a noŋdaan mor sumalisim bozugo ba na duꞌos o. ¹⁰Ka kpanꞌamdaan me mor sumalisim ba yaꞌa sigis o, bozugo o kpanꞌam la na gaad wen wuu mood puum n gat siꞌem la. ¹¹Winig yiti du ka li tuulug ziank mood ka puum la soog, ka li venlim saꞌam. Ala men ka kpanꞌamdaan na kpi, hale ka nan kpen be o tuuma ni.

Makir ne panꞌasug la yela

¹²Yelsum be ne one nyaŋe modig makir puugin. O yaꞌa nyaŋ makir la, Winaꞌam na tis o nyovur zugpibig line a piinkan ka o da ziꞌel noor n tis bane noŋ o la.

¹³Makir yaꞌa paae soꞌ, on da yel ye, “Winaꞌam makidi ma.” Bunbeꞌed ku nyaŋe mak Winaꞌam. Ala zug Winaꞌam pu makid soꞌoo. ¹⁴Soꞌ mekama yaꞌamleog panꞌasid o ka o kpenꞌed makirin. ¹⁵Ka yaꞌamleog yaꞌa tuk poog li duꞌadne tuumbeꞌed, ka li me nobugidi n liebid kuꞌum.

¹⁶M baꞌabinoŋa, da ke ka soꞌ maꞌa ya. ¹⁷Piinsuŋ wusa yitne agol, Winaꞌam saꞌan na, one maal winig ne bunam wusa line ket ka li nied nyain. O pu tiakeda ka kpen aa o naŋ naŋ. ¹⁸O meŋ boodim ka o maali ti ne o yelsida pianꞌad ye ti a yiiga dim bun lin ka o maal wusa ni.

One wum ka niŋid la yela

¹⁹M baꞌabinoŋa, baŋimi neꞌeŋa, soꞌ kam zanꞌa kelisimi suꞌuŋa ka pianꞌad baanlim, ka o sunf da pelig toꞌotoo. ²⁰Ninsaal supeen pu tum Winaꞌam yelsida tuumaa. ²¹Dinzug basimi line a dianꞌad wusa, ne tuumbeꞌed line nobugid bedego, ka sie ya meŋ n diꞌe Winaꞌam pianꞌad kane ka o zaŋi niŋi ya sunya ni la, ka lin na nyaŋe faaenn ya.

²²Da maꞌa ya meŋ n kelisid Winaꞌam pianꞌad la, ka basi lii, amaa siakim tumi li. ²³On wusa kelis pianꞌad la, ka pu tumi lii, wenne ninsaal one gos gotiŋin n nye o meŋi a siꞌem. ²⁴O gosi o meŋ ka keŋ ka tam on paꞌa a siꞌem la. ²⁵Amaa one gos Winaꞌam wada suŋ kane tisidi yolisim la, ka kpelim mood suꞌuŋa, ka pu tam on wum siꞌel laa, ka siaki tumi li, Winaꞌam na tis o yelsum on tum siꞌel la yela.

²⁶On wusa tenꞌesid ye o a one dol Winaꞌam, ka pu gbanꞌe o noore, o maꞌade o meŋ, ka o Winaꞌam dolim ane zaalim. ²⁷Winaꞌam dolim kane a nyain ti Baꞌ Winaꞌam saꞌan ane a nwa: fun na suŋ kpiibis ne pokonya ba fara poogin, ka da ke ka dunia tuumbeꞌed kpenꞌ fu.

Baragaŋ la yela

¹M baꞌabiise, da dol ti Zugsob Yesu Kiristo, ka lem mor baragaŋaa. ²Li yaꞌa wenne arazak daan one pid salima baans ka ye fusuma n kpenꞌ ya laꞌasugin na, ka noŋdaan me ye kparikeend n kpenꞌe na, ³ka ya tis one ye fusuma la naꞌasi ka yel o ye, “Naa, zinꞌinim kpela,” amaa ka yel noŋdaan la ye, “Ziꞌenim anina” bee “Zinꞌinim teŋin.” ⁴Ya pu mor baragaŋi ya soogine? Ka ya pu mor potenꞌebeꞌed n lieb saria katibaa?

⁵M baꞌabinoŋa, kelisimi. Winaꞌam gaŋ bane a noŋdim dunia kaŋa nwa ni, ye ba niŋ o yadda suꞌuŋa ka na diꞌe naꞌam kan ka o da ziꞌel bane noŋ o la. ⁶Amaa ya neꞌesid noŋdim. Kaꞌa arazaꞌas dimi namisidi ya ka gbanꞌadi ya n ken saria katib tuone? ⁷Li kaꞌ bane saꞌamid Winaꞌam yuꞌusuŋ kane ka o tisi ya laa?

⁸Ya yaꞌa siaki tum Winaꞌam soꞌolim wada line sob Winaꞌam gbauŋin ye, “Noŋim fu tiraan wuu fu noŋi fu meŋ siꞌem la” fu tum line a suꞌum. ⁹Amaa ya yaꞌa mor baragaŋ, ya tum tuumbeꞌed. Ka wada la na paꞌali ya ye ya tum taal. ¹⁰On wusa siak n tum wada la yel siꞌel wusa, ka saꞌam wada la yinni, o saꞌami li wusa. ¹¹Winaꞌam one yel ye, “Da saꞌam poꞌa la,” on me lem ye, “Da ku nida.” Hale fu yaꞌa pu saꞌam poꞌa ka ku nid, fu ane one saꞌam wada la.

¹²Pianꞌami ka tum wen wuu nimban ka ba na kadi ba saria n dol wada la suer line tisid yolisim la. ¹³Winaꞌam yaꞌa ti kad saria, o ku zo nimbaanlig ne niŋkane pu zot o taaba nimbaanliga. Bozugo nimbaanlzoor nyaŋed saria kadib.

Yadda niŋir ne li tuuma la yela

¹⁴M baꞌabiise, li suꞌum a bo n tis dau kane yel ye o niŋid Winaꞌam yadda ka o tuuma pu paꞌali lii? Yadda niŋir kan na tilig o bee? ¹⁵Li yaꞌa wenne ya baꞌabiig be ka kaꞌ fuugo, ka pu mor diib na dii, ¹⁶li suꞌum a bo ka ya yinni yel o ye, “Kem ne sumalisim, n di suꞌuŋa ka pil fuug ka waad da kpenꞌ fu” ka lee pu tis o, o niŋgbiŋi bood siꞌel la. Li suŋir a bo? ¹⁷Ala men ka yadda niŋir gullim ka tuuma kaeꞌ me a zaalim.

¹⁸Ka soꞌ na yel ye, “Fun mor yadda ka mam mor tuuma.” Paꞌalim man fu yadda niŋir ka li tuuma kaeꞌ, ka man na paꞌal uf man yadda niŋir ne m tuuma. ¹⁹Ya siak ye Winaꞌam yinni maꞌaa be. Li a suꞌum. Hale kikiris me siak li ka kirid ne dabiem.

²⁰Yalim nwa. Fu bood ye fu baŋ ye yadda niŋir maꞌaa ka tuuma kaeꞌ pu mor nyoode? ²¹Ti yaab Abraham da niŋ wala n lieb popielim sob Winaꞌam tuone? Li ane o tuuma poogin, on da zaŋ o biig Isaak ye o ku maal maan n tis Winaꞌam la. ²²Fu nye o yadda niŋir ne o tuuma laꞌam tum ne taaba. O tuuma la ke ka o yadda niŋir la paae li ben. ²³Ka line sob Winaꞌam gbauŋin niŋ ameŋa ye, “Abraham da niŋ Winaꞌam yadda ka Winaꞌam gosi o yadda niŋir ka ye o ane popielim sob o tuon.” Ala zug ka Winaꞌam buol o ye o zua. ²⁴Nid tuuma na ke ka o lieb popielim sob Winaꞌam tuon ka li kaꞌ o yadda niŋir maꞌane.

²⁵Ala mene, li da ane wala ne poꞌagoondir one ka ba buon Rahab la. O tuuma zug ka o da lieb popielim sob Winaꞌam tuon, on daa diꞌe Jew dimi daa tum nidib ye ba keŋ labis baŋ teŋ la, ka o suꞌa ba o yin. Ka yiisi ba ka ba toom suer n kul la.

²⁶Niŋgbiŋ naan be ka siig kaeꞌ ka li a zaalim la, ala men ka yadda niŋir yaꞌa be ka tuuma kaeꞌ, li ane zaalim men.

Zilim la yela

¹M baꞌabiise, da bood ye ya titaꞌam a paꞌaniba. Bozugo ya miꞌ ye tinam bane a paꞌanib la ba na ti kadi ti saria ka li kpiꞌem. ²Ti wusa tum line pu tuꞌale bedego. Soꞌ yaꞌa pu pianꞌ line pu tuꞌale, o sid ane ninsuŋ ameŋa. O na nyaŋ ke ka o niŋgbiŋ wusa tum line a suꞌum.

³Ti yaꞌa lia widi ne saliba ye ba niŋi ti boodim, ti nyaŋedi ba niŋgbina wusa ka ba niŋ tiname bood siꞌel. ⁴Gosim aaruma titada a siꞌem, hale laꞌam ne ban bedim la ka pebisim daꞌadi ba ka ba ken la, ba tunꞌe nweligi li ne dabil ka li keŋ one gaꞌad la n bood zinꞌisiꞌa. ⁵Ninsaal zilim me wenne ala, li a fiinn nwa niŋgbiŋin, amaa ka nyaŋed pianꞌad nyeesim pianꞌad.

Gosim bugum biꞌela na nyaŋe laꞌaŋ sianꞌatitaꞌar. ⁶Zilim wenne bugum ne. Li mor tuumbeꞌed buudi wusa ti niŋgbina ni, ka ket ka tuumbeꞌed saꞌame ti niŋgbiŋ wusa. Sutaana ket ka zilim pianꞌad beꞌed ne tuumbeꞌed wusa.

⁷Ninsaal na nyaŋe milis niis ne bunkonbid bane ken ne noba, ne bane vuud ne bane be kuꞌomin wusa. Saalib pun nyaŋ milis bama sa. ⁸Amaa ninsaal kaeꞌ na nyaŋe milis o zilim ne. Li peꞌel ne pianꞌabeꞌed wenne yabig ne.

⁹Ti more zilim puꞌusidi ti Zugsob one a ti Baꞌ la bareka, ka lem more li po noor tisid taaba, bane ka Winaꞌam maal wenne o meŋ la ¹⁰Nid yinni naꞌasid Winaꞌam ka lem po noor tisidi o tiraan. M baꞌabiise, li pu suꞌum ka li a ala. ¹¹Kuꞌosuŋ ne kuꞌotoog na nyaŋe yi bulnoor yinni ni naa? M baꞌabiise, ka kekaŋ na nyaŋe wel taꞌama? ¹²Bee ganya tiig na nyaŋe wel kekama? Ala zug bulig kane bul kuꞌotoog me ku nyaŋe bul kuꞌosuŋo.

Yaꞌam line yi Winaꞌam saꞌan la na yela

¹³Anoꞌone tenꞌes ye o mor yaꞌam ne baŋire ya sooginee? On paꞌalimi li ne o tuumsuŋ line ka o tum ne sumbugusum ne yaꞌam la. ¹⁴Amaa ya yaꞌa mor fufum ne nennim ya da nweꞌe ya nyoꞌog ka maꞌa ziri n zanꞌas yelsida laa. ¹⁵Neꞌeŋa kaꞌ yaꞌam kane yi arazana ni na. Li ane dunia ne Sutaana bun. Ka li kaꞌ Winaꞌam bunne. ¹⁶Fufum ne nennim yaꞌa be zinꞌisiꞌa, daamug ne tuumbeꞌed ne li buudi wusa na be anina.

¹⁷Amaa niŋkane ka o yaꞌam yi Winaꞌam saꞌan la, na a nyain, ka lem mor sumbugusum ka a baanlim, ka zot nidib nimbaanlig, ka suŋid nidib bedego, ka tum tuumsoma bedego, ka pu gaansida ka a sida sob. ¹⁸Zabpansid bane but ne sumalisim la, bun ne popielim biis.

Dunia dim suer dolim la yela

¹Bo ka ya zabid ka nwaꞌasidi ne taaba? Li ane ya niŋgbina yaꞌamleog boodim. ²Ya bood siꞌelnam ka pu paam. Ya kuud nidib ka mor fufum ne ya taaba bunam, ka pu paam. Dinzug ka ya zabid ka nwaꞌasid ne taaba. Ya pu mora, yaname pu sos Winaꞌam la zug. ³Ya sos ka pu paam, yaname pu sos ka li dol suer la zug. Ya sosidne siꞌelnam ye ya dii li ne ya yaꞌamleog.

⁴Yanam bane pu tum line ka Winaꞌam bood la! One wusa gaŋ ye o maal zuod ne dunia, o na lieb dataa ne Winaꞌam. Dinzugo on mekama bood ye o maal zuod ne dunia, on maali o meŋ ne Winaꞌam dataa. ⁵Bee ya tenꞌes ye line sob Winaꞌam gbauŋin la ane zaalim ye, Winaꞌam Siig kan ka o niŋi ti ni la, guri ti ne dasuŋ kpiꞌema? ⁶O tisidi ti popielim piini bedego. Li sob ye,

“Winaꞌam zanꞌasid nyeesim dim,

ka tisid bane siedi ba meŋ la popielim piini.”

⁷Dinzugo, zaŋimi ya meŋ n pesigi Winaꞌam. Zanꞌasimi Sutaana, ka o na zo ka basi ya. ⁸Liꞌelimi Winaꞌam saꞌan na ka o me na liꞌeli ya saꞌan. Tuumbeꞌed dim ne potenda ayi yi dima! Piemi ya nuꞌus ne ya sunya. ⁹Kaasimi ka fabil ne susaꞌaŋ. Tiakimi ya laꞌab ka li lieb kaasig, ka ya sumalisim lieb susaꞌaŋ. ¹⁰Sigisimi ya meŋ Winaꞌam tuon ka o na duꞌosi ya.

Baꞌabiis tuuma geligir la yela

¹¹M baꞌabiise, da pianꞌade beꞌed n tisidi taaba. One pianꞌ beꞌed n tisid o tiraan bee kat o saria, o pianꞌad beꞌed n tisid wada la ka kat li saria. Fu yaꞌa kat wada la saria, fu pu dol wada laa, amaa fu ane wada la saria kat. ¹²Winaꞌam maꞌaa a one tisid wada ka a sariakat. On maꞌaa na nyaŋe tis nyovur ka saꞌam li. Ka fu tenꞌes ka fu aa anoꞌone n na kati fu tiraan saria?

Nyoꞌog nweꞌeb la yela

¹³Kelisimi! Yanam bane yet ye, “Zina bee beog ti na keŋ teŋ kaŋa n di yuum anina ka tolum n nye nyood la.” ¹⁴Hale ya ziꞌ ya nyovur n saa na a siꞌem beogo. Ya wenne kpaandug n nyeti yina ka li niŋ biꞌela ka li leb la. ¹⁵Li suꞌum ka ya yiti yel ye, “Winaꞌam yaꞌa bood, ti na voe ka tum neꞌeŋa ne neꞌeŋa.” ¹⁶Amaa ya paꞌane ya meŋ ka mor nyeesim. Titaꞌalim bama wusa ane bunbeꞌed.

¹⁷On mekama miꞌ line a tuumsuma, ka pu niŋi lii, o tum tuumbeꞌed.

Kpanꞌam dim la yela

¹Arazak dima, kelisimi! Kaasimi ka fabil bozugo susaꞌaŋ kenne ya saꞌan na. ²Ya arazaꞌas punꞌeya. Yoya muꞌa ya fuud. ³Teŋzeꞌem kpenꞌe ya salima ne ya anzurifa. Teŋzeꞌem la na lieb ya kaset, ka na di ya niŋgbina wuu bugum ne. Ya laꞌas arazaꞌas n guri saria kadib daar la. ⁴Ya maꞌadi tumtumnib bane tumi ya poodin, ka moŋi ba yood ka ba kaasid n ziꞌini ya. Ka ya bunib la kaasig paae Zugsob one soꞌe nidib wusa la toba ni. ⁵Ya be ne beilim suŋ dunia nwa ni. Ya maani ya yaꞌamin n nobi guri kuub daar. ⁶Ya koos sida daan ye o tum tuumbeꞌed ka o sini o noor, hale ka ya ku o.

Saꞌalsieba

⁷Dinzugo m baꞌabiise, modigimi ka Zugsob la nyaan ti kena. Gosimi kpaad n modigid siꞌem guri o poog ka sigsaa ne nyaꞌaŋ saa ti ni, ka li nyaan ti duꞌa biil suma la. ⁸Yanam me modigimi ka gbanꞌe ya sunya ka Zugsob la kenna liꞌeliya.

⁹M baꞌabiise, da nyon ne ya taaba, ka li yaꞌa a ala, Winaꞌam na kadi ya saria. Gosimi saria kat la ziꞌe zaꞌanoorin.

¹⁰Zaŋimi Zugsob nodiꞌesidib bane da pianꞌ o yela la, namisug ne modigir ka li a bigisigo n tisi ya. ¹¹Ti buoni ba sumalisim dim bane modig ne Winaꞌam la. Ya wum Job n da modig siꞌem ka nye Winaꞌam da maal o siꞌem narin la. Neꞌeŋa paꞌalne Winaꞌam nyoog ne nimbaanlzoor.

¹²M baꞌabiise, line gaas li wusa wusa ane, da po baa biꞌelaa. Da po mak ne teŋ, bee saazug, bee siꞌel siꞌela. Kel ka ya eenn a eenn ka ya ayei a ayei, ka Winaꞌam da kadi ya saria.

¹³Soꞌ yaꞌa be ya saꞌan n be yela ni, on sosim Winaꞌam. On me suunr maꞌee on yuum yuum soma n naꞌas Winaꞌam. ¹⁴Soꞌ yaꞌa be ya saꞌan benꞌed on buolim Winaꞌam nidib kpeenmnam, ka ba sos Winaꞌam tis o ka kpaꞌe kpaam niŋ o zugin ne Zugsob la yuꞌur. ¹⁵Ka puꞌusug kan ka ba puꞌus ne yadda niŋir la na tilig banꞌad la. Zugsob la na due o. Ka o yaꞌa tumne tuumbeꞌed o na yiisi li bas. ¹⁶Peligimi ya poos n tuꞌasi ya tuumbeꞌed n tis taaba, ka sos Winaꞌam tis taaba, ka ya na nye laafe. Sidasob sosug mor paŋ li tuuma ni.

¹⁷Elija da ane nid wuu tinam ne, ka sos Winaꞌam hale ye saa da nii, ka yuma atanꞌ ne nwadis ayuobu, ka saa pu nii. ¹⁸Ka o lem sos yaꞌas ka saa ni ka zuud la maal.

¹⁹M baꞌabiise, ya yinni yaꞌa kpadigi yi sida la ni, ka soꞌ mor o lebis na, ²⁰o daana baŋim ye on mekama fendig tuumbeꞌed daan o tuumbeꞌed sueya ni, na tilig tuumbeꞌed sob siig kumin, ka ke ka Winaꞌam yiis o tuumbeꞌed bedego n bas.