TUUMA

Winaꞌam Tumtumnib

TUUMA

¹Teofilus, m daa yel uf m yiiga gbauŋ la poogin Yesu n daa pinꞌili tum ka paꞌal nidib siꞌel la wusa, hale ²n ti paae daar kan ka Winaꞌam zaŋ o n du arazana ni la. O daa mor Winaꞌam Siig Suŋ la paŋ ka paꞌal Tumtumnib bane ka o daa gaŋ la ban na tum siꞌem. Ka Winaꞌam naan zank o n du arazana ni. ³Yesu namisug nyaꞌaŋ la dabisa piisnaasi poogin, ka o nie o meŋ n paꞌali ba la, ka tum tuumnyalima bedego line paꞌal ye o voe. Ka ban nye o la o tuꞌasi ba Winaꞌam naꞌam la yela. ⁴Ka ban laꞌas ne Yesu n dit la, ka o tisi ba noor ye, “Da yi Jerusalem nii, ka gur Winaꞌam Siig Suŋ one a o piini kan ka m da yel ziꞌel la. ⁵Ka Joon daa suudi ya ne kuꞌom. Amaa li ku yuuge ka man na suu ya ne Winaꞌam Siig Suŋ.”

Winaꞌam n daa zank Yesu n du arazana ni la yela

⁶Ka tumtumnib la laꞌas taaba ne Yesu ka buꞌos ye, “Zugsoba, fu na lem lebis Israel dim naꞌam la nannanna n tisi ba?”

⁷Ka Yesu yeli ba ye, “Ya baꞌa kaeꞌ ka ya baŋ saŋa ne dabisa ban ka m Baꞌ Winaꞌam da ziꞌel ne o meŋ paŋ la. ⁸Amaa ya na diꞌe paŋ, Winaꞌam Siig Suŋ la yaꞌa keenn ya saꞌan na, ka ya na tuꞌasi m yela Jerusalem ne Juuda ne Samaria ne dunia ben wusa.”

⁹On tuꞌasi naae la ka ba gosid o, ka Winaꞌam zaŋ o n dut ka saŋgbana ligil o. ¹⁰Ka ban nam kpelim gosid saa agol la, ka dapa ayi ye fupiela n ziꞌe ba saꞌan, ¹¹ka buꞌosi ba ye, “Galilee dima, bozug ka ya ziꞌe n gosid agole? Yesu one yi ya saꞌan n ken arazana ni la, o na ti leb na wuu yaname n nye o ka o keŋ siꞌem la.”

One n diꞌe Judas zinꞌig la yela

¹²Ka o Tumtumnib la yi Olives Zuerin n leb Jerusalem. Li pu lal ne Jerusalem. ¹³Ka ban paae Jerusalem la, ba du girimbiisa line a ba yir sigidirin. Ka bane daa be ani la daa a Piita ne Joon ne Jemes ne Andrew ne Filip ne Tomas ne Bartolomew ne Mateo ne Jemes one a Alfeus biig la ne Simon Zealot ne Judas one a Jemes biig, ¹⁴bama wusa ne poꞌab ne Meeri Yesu ma ne Yesu pitib daa laꞌased ne taaba n sosid Winaꞌam ne ba yaꞌam wusa.

¹⁵Ka dabisa bama ka yadda niŋidib la daa laꞌased taaba ka ba kal a wuu kobuga ne piisi. Ka Piita due n ziꞌe ba sisoogin n yel ye, ¹⁶“M zuanama, li ane tilas Winaꞌam gbauŋ pianꞌad kan ka o Siig Suŋ da pun yel ka li yi naꞌab David noorin la lieb ameŋa ne Judas niŋ siꞌel la yela. ¹⁷O daa gaad tuon n dol nidib bane keŋ n gbanꞌe Yesu la. O daa ane ti tumtum tiraan ka Winaꞌam gelig o laꞌas ne ti.”

¹⁸(Dau kaŋa nwa daa daꞌ poog ne o tuumbeꞌed yood. O daa lu teŋin anina, ka o poor pusig, ka o nyood wusa yi. ¹⁹Ka Jerusalem teŋ nidib la wusa n wum la, ba pud poog la yuꞌur ne ba pianꞌad ye Akeldama. Li gbin ane Ziim Poog.)

²⁰Ka Piita ye, “Li sobne Winaꞌam yuuma gbauŋin ye,

‘Kel ka o yir na yo damzuunr,

ka nidib ku lem be aninaa.’

Ka lem sob ye,

‘Kel ka soꞌ diꞌe o tuuma tum.’

^21-22“Alazugo li suꞌum ye nid yinni paꞌasi ti ni. O a one daa nye ti Zugsob Yesu kuꞌum vuꞌugir yela. Li suꞌum ka o ane one n daa pun bee ti saꞌan saŋa wusa ti Zugsob Yesu daa goond ne ti, lin pinꞌil ne Joon n daa suud nidib kuꞌom la, n ti paae saŋkan ka Yesu daa yi ti saꞌan n du arazana ni la.”

²³Ka ba yiis nidiba ayi. Ka ayinni yuꞌur buon Josef one ka ba lem buon ye Barsabas ka lem buon Justus. Ka ayinni la yuꞌur buon Mattias. ²⁴Ka ba sos Winaꞌam ye, “Ti Zugsoba, fun miꞌ ninsaalib poog. Paꞌalimi ti nidiba ayi nwa fun gaŋ soꞌ ²⁵ye o diꞌe Judas zinꞌig n tum tumtumnib la tuuma lin ka o bas ka keŋ o meŋ zinꞌigin la.” ²⁶Ka ba bugulim ka li lu Mattias zugin ka ba zaŋ o laꞌas Tumtumnib piina yinni la kalin.

Winaꞌam Siig Suŋ la ken la na yela

¹Ka Pentekost daar n paae la, ka ba wusa daa be zinꞌig yinni. ²Ka toꞌoto yim ka vuud yi arazana ni na n wenne sisiꞌem titaꞌar ne, n peꞌel doog kan ka ba be la. ³Ka ba nye siꞌel lin wenne bugum zilima ne, n pudug n zoon ba wusa yinni yinni zutin. ⁴Ka Winaꞌam Siig Suŋ daa peꞌeli ba wusa, ka ba pinꞌil n pianꞌad ne teŋzuŋ pianꞌad wuu Siig Suŋ la n tisi ba siꞌem la.

⁵Ka Jew dim sieba ban yi dunia soꞌolim wusa na, daa be Jerusalem ni. Ba daa ane bane dol Winaꞌam suer suꞌuŋa. ⁶Ka nidib bedego n wum vuud la, ka ba laꞌas taaba, ka li lidigi ba bedego, bozugo soꞌ wusa wum ban pianꞌad o meŋ buudi pianꞌad. ⁷Ka ba lidig n buꞌosid taaba ye, “Gosima, nidib bane pianꞌad nwa wusa kaꞌane Galilee dim bee? ⁸Ka li niŋ wala ka ti wusa yinni yinni wum ka ba pianꞌad tinam buudi pianꞌade? ⁹Ti yi ne Partia ne Media ne Elam ne Mesopotamia ne Juuda ne Kapadosia ne Pontus ne Asia, ¹⁰ne Frigia ne Pamfilia ne Egipiti ne Libiya lin kpiꞌe Sairene ne saam ban yi Room teŋin la, Jew dim ne sieba bane kaꞌ Jew dim buudi, ka lee doli ba malima, ¹¹ne Krete dim ne Arabia dim. Ka li niŋ wala ka tinam wum ka ba pianꞌad ti buudi pianꞌad n yet tuumtitada ban ka Winaꞌam tum la?” ¹²Ka ba lidig n buꞌosid taaba ye, “Yel kaŋa nwa gbin lee a bo?”

¹³Amaa ka sieba poꞌogi ba, ka yet ye, “Nimbama nwa nune daam n kool.”

Piita moolug la yela

¹⁴Ka Piita due ziꞌen ne Tumtumnib piina yinni la, n yeli ba ne kukotitaꞌar ye, “Juuda dim, ne bane be Jerusalem nwa ni, ya wusa baŋim yelkaŋa, ka kelis man ye m tuꞌasi ya yel siꞌa la. ¹⁵Li nan ane beogin, dinzugo nidib nwa ku nu daam n kool wenne yanam tenꞌesid siꞌem laa. ¹⁶Amaa neꞌeŋa ane bun lin ka Winaꞌam nodiꞌes Joel da pun sob li yela la ye,

¹⁷Winaꞌam yel ye,

‘Dunia naar yaꞌa ti liꞌel,

m na buꞌe m Siig Suŋ la n niŋ ninsaalib buudi wusa zut.

Ka ba biribis ne ba bipumis na diꞌe Winaꞌam pianꞌad n tis nidib.

Ka ba dasam na nye Winaꞌam yela wuu zaansuŋ ne.

Ka ba niŋkuda me na zaansim.

¹⁸Ka saŋkan la m na buꞌe m Siig Suŋ la niŋ m tumtum dap ne m tumtum poꞌab zutin.

Ka ba na diꞌe m pianꞌad n tis nidib.

¹⁹M na maal bunnyalima agol ka maal zanbina dunia zug.

Ziim ne bugum ne walim ne nyoꞌos na ti be.

²⁰Nintaŋ na ti lieb lik,

ka nwadig muꞌe wenne ziim ne,

ka Zugsob lebig daar la nyaan paae.

²¹Ka lin saŋa la, on wusa buol Zugsob yuꞌur,

o na nye faangir.’

²²“Israel dim wusa, wumi pianꞌakaŋa nwa. Winaꞌam daa tum tuumnyalima ne bunnyalima ne zanbina Yesu saꞌan, one a Nazaret dau la, ka paꞌali ba ye one tum o ba saꞌan. Ya pun miꞌ neꞌeŋa, bozugo li daa maali ya saꞌan. ²³Winaꞌam pun miꞌ siꞌel wusa. O boodim la zug, ka o zaŋ Yesu niŋ ba nuꞌusin ka ba ke ka nimbeꞌednam gbanꞌe o n kpaꞌ o tabil dapuudir zug n ku. ²⁴Ka Winaꞌam saꞌam kuꞌum paŋ ka vuꞌug o kumin, kuꞌum ku tunꞌe mor o la zug. ²⁵David da pun tuꞌas o yela sa ye,

‘M nyet Zugsob la m tuon daar wusa.

On bee ne man la zug,

soꞌ ku nyaŋe niŋi m siꞌel la.

²⁶Dinzugo m mor sumalisim,

ka pianꞌad sumalisim pianꞌad.

Ala men, m mor tiꞌir, man na kpi,

²⁷ka Winaꞌam ku basi m siig kpiꞌim teŋ la zug.

O ku ke ka mam one a o Ninsuŋ la punꞌe.

²⁸On ke ka m baŋ o nyovur suer la zug,

ka m mor sumalisim bedego o tuon.’

²⁹“M zuanama, keli ka m ansig n tuꞌasi ya, ti yaab naꞌab David yela. O da kpine ka ba pinꞌ o yaugin. Ka o yaug be ti saꞌan kpela hale n paae zina. ³⁰David da ane Winaꞌam nodiꞌes ka baŋ ye Winaꞌam po ne ziꞌel ye o na ke ka nid yinni yi o yaas la sisoog n zinꞌin o naꞌam gbauŋ la zug. ³¹Dinzugo David da pun deŋi nye Winaꞌam da ye o tum siꞌem la. Ka tuꞌas Kiristo kuꞌum vuꞌugir yela ye,

‘Winaꞌam ku bas o kpiꞌim teŋ, bee ke ka o niŋgbiŋ punꞌe.’

³²Yesu la nwa, one ka Winaꞌam vuꞌug o kumin la. Ka ti wusa nye li, ka tuꞌasi ya li yela. ³³Dinzug ka Winaꞌam duꞌos o n ziꞌel o datiuŋ, ka o diꞌe Siig Suŋ, line ka o pun yel ziꞌel la. Yanam wum ka nyet siꞌel nannanna la, a piini line ka o tisi ti. ³⁴David meŋ da pu du arazana ni. Amaa o meŋ da yel ye,

‘Zugsob la yel m Zugsob ye,

“Zinꞌinim m datiuŋ,

³⁵n gur saŋa kan ka m na ke ka fu biꞌemnam lieb fu noba kuk.” ’

³⁶“Dinzug, keli ka Israel dim buudi wusa baŋ yelmeŋir ye Yesu kan ka ba daa kpaꞌ tabil dapuudir zug n ku la, on la ka Winaꞌam paꞌali ya ka o a Zugsob ne Kiristo.”

³⁷Nidib la n wum pianꞌad nwa la, ka li kpenꞌ ba sunya ni hale, ka ba buꞌos Piita ne Tumtumnib la ye, “Ti baꞌabiise, ti na niŋ wala?”

³⁸Ka Piita lebisi ba ye, “Tiakimi ya sunya, ka ya wusa yinni yinni diꞌe Winaꞌam kuꞌom suub ne Yesu Kiristo yuꞌur, ka Winaꞌam na yiisi ya tuumbeꞌed n bas. Ka ya na diꞌe Winaꞌam piini line a o Siig Suŋ. ³⁹Noor ziꞌelug la ane ya din ne ya biis din ne bane be lalle, hale ne nidib bedego ban ka Zugsob la na ti buoli ba o saꞌan la.”

⁴⁰O daa pianꞌ pianꞌad sieba bedego n saꞌali ba ne nimmua n yeli ba ye, “Yiisim ya meŋ ne zumaaŋ kaŋa nimbeꞌednam la saꞌan.” ⁴¹Ka bane daa siak Piita pianꞌad la daa diꞌe kuꞌom suub. Ka daar kan la, nidib bane daa paꞌas ba ni la wenne tusa atanꞌ. ⁴²Ka ba daa kpelim ziꞌe kiŋkiŋ ne Tumtumnib la paꞌalug. Ka mor noor yinni ka laꞌasedi dit diib ne taaba ka sosid Winaꞌam.

Yadda niŋidib la beilim tuuma la yela

⁴³Ka dabiem daa kpenꞌ nidib la wusa, ka Winaꞌam ke ka Tumtumnib la tum tuumnyalima ne zanbina bedego. ⁴⁴Ka nidib ban daa niŋ yadda la wusa daa mor noor yinni ka pudugid ban mor siꞌel wusa ne taaba, ⁴⁵ka kuos ba laꞌad ne ba arazaꞌas wusa n pudug n tis on mekama nar ye o diꞌe siꞌem. ⁴⁶Ka daar wusa ka ba laꞌased Winaꞌam puꞌusum yin, ka me laꞌased yir yir n dit ne taaba, ka mor sumalisim ne poog yinni, ⁴⁷ka duꞌosid Winaꞌam yuꞌur suꞌuŋa, ka paam bareka nidib wusa saꞌan. Ka Zugsob paasid bane ka o tilig daar wusa la n laꞌased yadda niŋidib la saꞌan.

Dau ponꞌor n nye laafe la yela

¹Ka nintaŋ koor lin daa a Winsosug saŋa la, Piita ne Joon dol taaba waꞌae Winaꞌam puꞌusum yin. ²Ka dau soꞌ be anina n a ponꞌor o biilimin sa. Ka daar wusa ba zeed o more kenne zinꞌin Winaꞌam puꞌusum yir zaꞌanoorin ka li buon Venlim zaꞌanoor. Ka o sosid nidib bane kpenꞌed Winaꞌam puꞌusum yin la. ³On nye Piita ne Joon ka ba bood ye ba kpenꞌ la, o sosi ba ye ba tis o siꞌel. ⁴Ka Piita ne Joon gos o kii, ka Piita yel o ye, “Gosimi ti.” ⁵Ka o midig o nini goti ba, ka tenꞌesid ye ba na tis o siꞌel.

⁶Ka Piita yel o ye, “M pu mor anzurifa bee salima na tis fo. Amaa m na tis uf man mor siꞌel. Ne Yesu Kiristo one yi Nazaret na yuꞌur, duom n keŋ.” ⁷Ka Piita gbanꞌe ponꞌor la datiuŋ nuꞌug n zank o agol. Ka o noba la kpelim kpeꞌeŋ toꞌoto yim, ⁸ka o due ziꞌe agol ka keŋ n doli ba kpenꞌ Winaꞌam puꞌusum yin n ianꞌasid ka pianꞌad n duꞌosid Winaꞌam yuꞌur suꞌuŋa. ⁹Ka nidib wusa nye o ka o kene n duꞌosid Winaꞌam yuꞌur suꞌuŋa. ¹⁰Ka ba miꞌ ye one yiti zinꞌi Winaꞌam puꞌusum yir zaꞌanoor kan buon Venlim zaꞌanoor la ni n sosid la. Ka ban nye line niŋ o la, ka li lidigi ba bedego.

Piita paꞌalug Winaꞌam puꞌusum yin la yela

¹¹Ka ban nye ponꞌor la mor laafe n dol Piita ne Joon la, ka li lidig nidib wusa ka ba zo n laꞌas taaba zinꞌikan daa buon Solomon zaꞌambeŋ la. ¹²Ka Piita nye anwa la, ka buꞌos nidib la ye, “Israel dima, bo niŋ ka yelkaŋa nwa lidigi ya? Bee wala ka ya gosidi ti wenne ti meŋ paŋ ne ti tuumsuma zug n due dau nwa ka o kenna? ¹³Li ane Winaꞌam on ka Abraham ne Isaak ne Jakob ne ti yaanam da puꞌusid la n duꞌos o Biig Yesu la yuꞌur. On la ka ya daa zaŋ o n niŋ bane soꞌe paŋ nuꞌusin ka zanꞌas o gomena Pilate tuon, hale baa Pilate n daa bood ye o bas o la. ¹⁴Amaa ya daa zanꞌas ninsuŋ one a yelmeŋir dau la, ka lee daa bood ye Pilate bas niŋkuud la n tisi ya, ¹⁵ka ku one soꞌe nyovur suer, on ka Winaꞌam vuꞌug kumin la. Tinam daa nyee li ka tuꞌasidi ya li yela. ¹⁶Li ane yadda niŋir line be Yesu yuꞌurin ke ka dau kaŋa nwa kpeꞌeŋ la, wenne yanam nye la. Li ane yadda niŋir ne Yesu ka dau nwa nye laafe nyain ya wusa tuon nwa.

¹⁷“M zuanam, nannanna m baŋ ye ya ziꞌilim la zug, ka yanam ne ya naꞌanam daa niŋi ala. ¹⁸Lin ka Winaꞌam da pun deŋi yel ne o nodiꞌesidib noor la niŋ ameŋa ye asee ka Kiristo namis. ¹⁹Dinzugo tiakem ya sunya ka leb Winaꞌam saꞌan na, ka o na yiisi ya tuumbeꞌed n bas, ka na tisi ya kpeꞌeŋir. ²⁰O tum Yesu one a Kiristo ka o pun gaŋ la n tisi ya. ²¹O na be arazana ni hale n paae bun paala wusa maalug saŋa, wenne Winaꞌam da pun tuꞌas ne o nodiꞌesuma ka ba yel pinꞌilugin sa la. ²²Moses da yel ye, ‘Ya Zugsob Winaꞌam na gaŋ o nodiꞌes yinni ya buudi soogin wenne on daa gaŋ mam siꞌem la. Asee ka ya kelis bun lin wusa ka o na tuꞌasi ya. ²³Ka on wusa ku diꞌe Winaꞌam nodiꞌes kan noore, ba na saꞌam on daana n yiis o Winaꞌam nidib sisoogin.’

²⁴“Winaꞌam nodiꞌesidib bane da pianꞌ wusa, lin pinꞌil ne Samuel sa, ne ban da dol o nyaꞌaŋ la, ba bedego da pun tuꞌas dabisa bama yela. ²⁵Winaꞌam noziꞌelug line yi o nodiꞌesidibin na la, aa ya din. Ka ya laꞌam diꞌe nonakan ka Winaꞌam maal ne ya yaanam, on da yel Abraham ye, ‘Fu yaas la maꞌasim zug ka dunia buudi wusa na ti nye Winaꞌam yelsum.’ ²⁶Winaꞌam one vuꞌug o Biig kumin la, tum o ya saꞌan yiiga, ye o tisi ya yelsum, n fendigi ya wusa yinni yinni n yiisi ya tuumbeꞌed poogin.”

Piita ne Joon n ziꞌe kpeenmnam tuon la yela

¹Ka ban nam tuꞌasid ne nidib la, ka maalmaan kpeenmnam ne Winaꞌam puꞌusum yir gurib kpeenm, ne Sadusii dim keenn ba saꞌan na. ²Ka ba sunya pelig ne Tumtumnib la ban paꞌan nidib ka mooni Yesu kuꞌum vuꞌugir labaar tisidi ba la, line na nie paꞌal ye kuꞌum vuꞌugir be. ³Ka ba gbanꞌe ba n kpenꞌes sarega ni ye beog nie, lin daa a zasisobir saŋa la zug. ⁴Amaa nidib bane daa wum Winaꞌam labaar la bedego sa daa niŋ o yadda. Ba dap kal daa a wuu tusa anu.

⁵Ka beog nie la, ka naꞌanam ne kpeenmnam ne gbauŋmiꞌidib la laꞌas taaba Jerusalem ni. ⁶Ka Annas, on a maalmaan kpeenm, ne Kaifas ne Joon ne Alekizanda ne nidib bedego bane a maalmaanib buudi la daa laꞌas taaba. ⁷Ka ba more ba na n ziꞌel ba tuon ka buꞌosi ba ye, “Anoꞌon tisi ya paŋ ne noor ye ya maalim nwa?”

⁸Ka Winaꞌam Siig Suŋ peꞌel Piita ka o yeli ba ye, “Yanam bane soꞌe nidib laa, ne Israel kpeenmnama, ⁹li yaꞌa ane ye ya buꞌosi ti zina daar nwa n baŋ tuumsuŋ kan ka ti sa maal n tis ponꞌor la ne line ke ka o nye laafe la ¹⁰ya wusa ne Israel dim wusa baŋim ye li ane Yesu Kiristo one yi Nazaret na la zug, ka nid nwa ziꞌe ya tuon ka mor laafe la. On ka ya daa kpaꞌ tabil dapuudir zug n ku, ka Winaꞌam daa vuꞌug o kumin la. ¹¹Li sob Winaꞌam gbauŋin, Yesu n tuꞌas o meŋ yela ye,

‘Kugir kan ka tanmeedib daa neꞌes la,

lieb lodigin kugir.’

¹²Soꞌ lem kaeꞌ a faangire. Ka yuꞌursiꞌa lem kaꞌ dunia nwa zug yaꞌas n na tis nidib ka ba nye tiligire.”

¹³Ban wum ka Piita ne Joon tuꞌas ne sukpiꞌeuŋ la, ka ba miꞌ ye ba ane tadimnam, ka pu zamis siꞌel siꞌela, li lidigi ba hale ka ba baŋ ye ba daa bene Yesu saꞌan. ¹⁴Ban nyet dau kane sa nye laafe ka o ziꞌe ba saꞌan la, ba pu baŋ ban na tuꞌas siꞌem n tisi ba ka li a yele. ¹⁵Amaa ba yeli ba ye, ba yim kpeŋ. Ka ba yi. Ka ba buꞌos taaba ye, ¹⁶“Ti na niŋ wala ne nimbama nwa? Nidib bane wusa be Jerusalem nwa baŋi ba nyalima tuumtitaꞌar la yela. Ti ku tunꞌe n kiꞌisi lii. ¹⁷Amaa tiname na niŋ siꞌem ka bane n tum siꞌel la da yadigi n keŋ tuon ane ye, ti volisi ba ye ba mit ka ba lem tuꞌas yuꞌur nwa yela n tisi nidib yaꞌas.”

¹⁸Dinzug ba buoli ba n yeli ba ye, ba mit ka ba lem tuꞌas bee paꞌal nidib Yesu yela yaꞌas.

¹⁹Amaa ka Piita ne Joon lebis n yeli ba ye, “Li yaꞌa a suꞌum Winaꞌam tuon ye ti siak ya noor n gaad Winaꞌam noore, yanam tuꞌasim. ²⁰Ka tinam ku tunꞌe n niŋ siꞌela, asee ti tuꞌas bun lin ka ti nye ka wum la.”

²¹Ka ba volisi ba yaꞌas ka basi ba ye ba kem, ka pu nye yela kan na ke ka ba daami ba, nidib wusa duꞌosid Winaꞌam yuꞌur suꞌuŋa, bun lin ka ba sa maal la zug. ²²Dau kane ka ba maal nyalimkaŋa ka o nye laafe la, daa gaad yuma piisnaasi.

Yadda Niŋidib la n sos sukpiꞌeuŋ la yela

²³Ban basi ba la, ka ba keŋi ba taaba saꞌan n tuꞌasi ba maalmaan kpeenmnam ne kpeenmnam la n yeli ba siꞌel wusa. ²⁴Ban wum li naae la, ka duꞌosi ba kukoya n yet Winaꞌam ne yaꞌam yinni ye, “Zugsob, one kaꞌ tiraana, one maal agol ne dunia ne kuꞌotitaꞌar ne bun line be li wusa poogin. ²⁵One da ke ka ti yaab David, on da a on tumtum la, tuꞌas ne Siig Suŋ paŋ n yel ye,

‘Bo niŋ ka dunia buudi wusa sunya pelig,

ka nidib tuꞌasid bun yaalis yela ?

²⁶Ka dunia naꞌanam due n ziꞌe,

ka bane soꞌe teŋ laꞌas taaba n zanꞌas Zugsob la ne Kiristo la men.’

²⁷Li ane yelmeŋir ye Herod ne Pontus Pilate daa laꞌas taaba teŋ kaŋa nwa ni, ne bane kaꞌ Jew dim, ne Israel nidib n zanꞌas Yesu, fu tumtumsuŋ, on ka fu ke ka o a Kiristo la. ²⁸Ba maal bun line wusa ka fu pun niŋi ziꞌel ne fu paŋ ne boodim la. ²⁹Zugsoba, nannanna gosim ban volisid tinam bane a fu tumtumnib la siꞌem, dinzugo tisimi ti sukpiꞌeuŋ wusa ka ti mooli fu labasuŋ la. ³⁰Fu paŋ yela kel ka bane benꞌed paam laafe, ka Yesu one a fu tumtumsuŋ la yuꞌur zug, tuumnyalima ne zanbina na maal.”

³¹Ban sos Winaꞌam naae la, ka zinꞌig kan ka ba laꞌas la n damid. Ka Winaꞌam Siig Suŋ peꞌeli ba wusa. Ka ba tuꞌas Winaꞌam pianꞌad la ne sukpiꞌeuŋ.

Yadda niŋidib n pudugid siꞌel wusa ne taaba yela

³²Ka nidib bedego bane niŋ yadda la, mor yaꞌam yinni laꞌam ne tenꞌesa yinni. Ka nid baa yinni pu yel ye on mor siꞌel la, one soꞌe lii. Li ane ba wusa din. ³³Ka Tumtumnib la pianꞌad Zugsob Yesu kuꞌum vuꞌugir la ne paŋtitaꞌar ka yelsum bedego be ba wusa zutin. ³⁴Ba nidib bedego ban mor pood la, kuos li n mor ligidi la na, ³⁵n niŋ Tumtumnib la nuꞌusin. Ka ba pudug li n tis soꞌ mekama wusa boodim a siꞌem. Ka nid baa yinni kaꞌ ba saꞌan la, ka siꞌel poꞌog o.

³⁶Ka Josef kane a Levite buudi n yi Saipuros teŋin na, ka Tumtumnib la pud o yuꞌur Barnabas. (Ka li gbin yel ye, “One kpeꞌeŋid.”) ³⁷O daa kuosi o poog ka zaŋ ligidi la na niŋ Tumtumnib la nuꞌusin.

Ananias ne o poꞌa Safira la yela

¹Ka dau soꞌ daa be anina, ka o yuꞌur buon Ananias, ne o poꞌa Safira. Ka on ne o poꞌa me kuosi ba laꞌad sieba, ²ka yiis ligidi la sieba n suꞌa, ka ke line kpelim la n mor na n tis Tumtumnib la. Ka o poꞌa me baŋ li yela.

³Ka Piita buꞌos ye, “Ananias, bo ka fu ke ka Sutaana kpenꞌ fu suunrin, ka fu maꞌ n tis Winaꞌam Siig Suŋ, ka yiis ligidi kan ka fu kuos fu laꞌad sieba n suꞌa? ⁴Fun nam pu kuosin la, li kpelim aane fu din. Fun kuos la men fu tunꞌe n maal fu yaꞌam bood siꞌem. Ka bo niŋ ka fu tenꞌes yelkaŋa fu suunrin ne? Fu pu maꞌ n tis ninsaala, amaa fu maꞌ n tis ne Winaꞌam Siig Suŋ.”

⁵Ka Ananias n wum pianꞌad kaŋa nwa la, ka lu teŋin n kpi. Ka dabiem bedego kpenꞌ bane wum bun kaŋa nwa la. ⁶Ka dasam due n zaŋ o n vilig o ne pien n zee o keŋ mum.

⁷Ka li pu yuuge ka o poꞌa me kena, ka pu baŋ line pun niŋ la yelaa.

⁸Ka Piita buꞌos o ye, “Yelimi ma, yanam kuosi ya laꞌad la, ligidi la wusa nwa bee?”

Ka o lebis ye, “Eenn, li wusa la.”

⁹Ka Piita buꞌos o ye, “Bo niŋ ka ya niŋ noor yinni ye ya mak Zugsob Winaꞌam Siiga? Gosima bane mum fu sid la nan ziꞌe zaꞌanoorin la. Ba me na zee fu n yi.”

¹⁰Ka poꞌa kpelim lu teŋin n kpi Piita tuon. Ka dasam la kena n nye ka o kpi sa, ka ba nok o n keŋ mum kpiꞌeli o sid. ¹¹Ka dabiem bedego kpenꞌ bane niŋ yadda la wusa ne bane wum yelkaŋa nwa la.

Tumtumnib la tuumnyalima la yela

¹²Ka Tumtumnib la tum nyalima tuuma bedego nidib la wusa sisoogin. Ka yadda niŋidib la laꞌas taaba zinꞌisiꞌa ka li buon Solomon zaꞌambeŋ. ¹³Ka bane pu niŋ Winaꞌam yadda n zo dabiem n pu laꞌas ne ba, hale baa ne nidib n pianꞌ ba yuꞌur suꞌuŋa la. ¹⁴Poꞌab ne dap bane daa niŋ Zugsob la yadda daa paas hale lieb bedego. ¹⁵Hale ka nidib mor banꞌadnam na n digili ba sueya ni ne deba ye Piita maꞌasim na ligili ba, o yaꞌa gaad anina saꞌan. ¹⁶Ka nidib bedego yi teens bane gilig Jerusalem na n mor banꞌadnam, laꞌam ne bane ka kikiris doli ba kena. Ka ba wusa paam laafe.

Tumtumnib la namisug la yela

¹⁷Ka maalmaan kpeenm ne bane be o saꞌan n a Sadusii dim la daa nen ne ba ka due suunr, ¹⁸n gbanꞌe Tumtumnib la kpenꞌesi ba sarega ni. ¹⁹Amaa ka Zugsob malek daa keŋ n yoꞌog sarega doog zaꞌanoor la yuꞌuŋ kan, n more ba n yiis yiŋ ka yeli ba ye, ²⁰“Kem n ziꞌen Winaꞌam puꞌusum yin n tuꞌas nidib la nyovurpaal labaar la wusa.”

²¹Ban wum neꞌeŋa la, ka keŋ n kpenꞌ Winaꞌam puꞌusum yin bekeeung la n paꞌan nidib.

Ka maalmaan kpeenm ne bane be o saꞌan la daa buol Israel dim kpeenmnam wusa ye ba laꞌas Jew dim la gbanꞌar laꞌasug anina, ka ba wusa be anina ka ba tum sarega ni la ye ba mor Tumtumnib la na. ²²Amaa ban tum sieba la paaya ka pu nyee ba sarega la nii, ka leb na n yeli ba ye, ²³“Tiname paae la ti nye ka sarega doog zaꞌanoor la kpar, ka bane gur la ziꞌe zaꞌanoorin, ka ba yoꞌog ka ti pu nyee ba anina.” ²⁴Ka Winaꞌam puꞌusum yir gurib kpeenm ne maalmaan kpeenmnam la n wum yelkaŋa nwa la, ka biꞌesid line niŋ siꞌem ka li a ala.

²⁵Ka soꞌ kena n yeli ba ye, “Dap ban ka ya sa kpenꞌes sarega ni la, ziꞌe Winaꞌam puꞌusum yin n paꞌan nidib.” ²⁶Ka Winaꞌam puꞌusum yir gurib kpeenm la ne o nidib keŋ gbanꞌe ba na, ka lee pu daami ba, ban zot ye nidib la na ti lobi ba ne kuga la zug.

²⁷Ban more ba na n ziꞌeli ba tuon la, ka maalmaan kpeenm la buꞌosi ba ye, ²⁸“Ti daa pu yeli ya ye ya mit ka ya lem paꞌal soꞌ kpela ne yuꞌur kaŋa nwa yaꞌasa? Amaa gosim yaname niŋ siꞌem, Jerusalem nwa peꞌel ne ya paꞌalug. Ya bood ye ya zaŋ dau nwa ziim n zuol tinam zutin.”

²⁹Ka Piita ne o Tumtum taaba la lebisi ba ye, “Li suꞌum ka tinam siak Winaꞌam noor n gaad ninsaalib noor. ³⁰Winaꞌam on ka ti yaanam da puꞌusid la daa vuꞌug Yesu on ka ya daa kpaꞌ tabil dapuudir zug n ku la. ³¹On la ka Winaꞌam duꞌos o n ziꞌel o datiuŋ, ka o a tuon gat ne faangir ye o tis Israel suer ka ba tiake ba sunya, ka Winaꞌam yiis ba tuumbeꞌed n bas. ³²Tinam ne Siig Suŋ on ka Winaꞌam tisid nimbane siak o noor la, wusa daa nyee li, ka tuꞌasi li n tisi ya.”

³³Ban wum pianꞌakaŋa nwa la, ka ba sunya pelig hale ka ba bood ye ba kuu ba. ³⁴Ka dau soꞌ due n ziꞌe laꞌasug la nidib sisoogin, n a Farisee nid ka o yuꞌur buon Gamaliel, n a one paꞌan Winaꞌam wada la yela, ka lem a yuꞌur daan nidib saꞌan. Ka o tis noor ye ba yiisim Tumtumnib la yiŋ ka li niŋ biꞌela. Ka ba yiisi ba. ³⁵Ka o yel ye, “Israel dima, guꞌusimi ya meŋ ne yaname maan nimbama nwa siꞌel la. ³⁶Ya tenr ye li pu yuug sa ka Teudas daa duꞌe n duꞌos o meŋ n yel ye on ane nintitaꞌar. Ka nidib wenne kobus anaasi daa dol o. Amaa ban daa kuu o la, nidib bane daa dol o la wusa daa widig. Ka li lieb zaalim. ³⁷Ka lin nyaꞌaŋ ka Judas on yi Galilee ni me duꞌe, nidib kaalug saŋa la. Ka nidib sieba daa dol o. Ban daa kuu o la nidib bane daa dol o la daa widig men. ³⁸Dinzugo nannanna m yeti ya ne ye ya yiisi ya nuꞌus nimbama yela ni. Ka li yaꞌa ane ninsaalib tuuma, li na ti lieb zaalim. ³⁹Amaa li yaꞌa ane Winaꞌam din, ti ku tunꞌe n saꞌami lii. Daasiꞌer ti na ti nye ka ti zabid ne Winaꞌam.”

⁴⁰Ka ba siak o yelug la, ka buol Tumtumnib la n ke ka ba buꞌu ba, ka yeli ba ye, “Mit ka ya lem tuꞌas Yesu yuꞌur yaꞌas tis nidib.” Ka nyaan basi ba, ka ba keŋ.

⁴¹Ka Tumtumnib la yi laꞌasug la ni ne sumalisim ban miꞌ ye Winaꞌam tenꞌes ye ba a suꞌum ne nyan diib Yesu yela la zug. ⁴²Ka daar wusa ka ba be Winaꞌam puꞌusum yin la ne ba yaan, ka pu bas nidib zamisugo, ka moon ye Yesu ane Kiristo.

Suŋidiba ayopoi la yela

¹Ka dabisa bama saŋa ka nyaꞌandolib kal n daa paasid la, Jew dim bane daa pianꞌad Greek daa nwaꞌasid ne Jew dim bane daa pianꞌa Hibiru pianꞌad ye ban n suŋid nidib ne diib daar wusa la, ba pu tisid ban pokonya la siꞌela. ²Ala zug ka Tumtumnib piinayi la buol nyaꞌandolib la wusa n yeli ba ye, “Li pu nar ye ti bas Winaꞌam labaar moolug ka tum diib tuuma. ³Dinzugo ti zuanama, gosimi ya sisoogin la n gaŋ dapa ayopoi bane a ninsuma nidib saꞌan, ka a yaꞌamdim, ka Winaꞌam Siig Suŋ bee ba ni bedego, ka ti zaŋ tuumkaŋa nwa n niŋi ba nuꞌusin. ⁴Ka tinam na kpelim pesigi ti meŋ Winaꞌam sosugin ne labasuŋ la moolug tuuma ni.”

⁵Ka ban yel siꞌem la daa niŋ nidib la wusa malisim. Ka ba gaŋ Sitivin one niŋ yadda bedego, ka Winaꞌam Siig Suŋ bee o ni bedego, ne Filip, ne Prokorus ne Nikanor ne Timon ne Parmenos ne Nikolas one yi Antiok teŋin na ka dol Jew dim puꞌusum maluŋ la. ⁶Ban ka ba more keŋ Tumtumnib la saꞌan ka ba paꞌali ba nuꞌus ba zutin n sos Winaꞌam n tisi ba.

⁷Ka Winaꞌam pianꞌad la yadigid ka nyaꞌandolib la kal me paasid bedego Jerusalem ni. Ka maalmaanib la bedego daa siak n niŋ Yesu yadda.

Sitivin gbanꞌar la yela

⁸Ka Sitivin daa mor Winaꞌam yelsum bedego ne paŋ la, ka tum nyalima tuumtitada nidib sisoogin. ⁹Amaa ka ninsieba bane puꞌusid laꞌasug doog siꞌa, ka li yuꞌur buon Soꞌe M Meŋ dim ka ba yi Sairene teŋin ne Alekizandria teŋin, ne Jew dim sieba bane yi Silisia ne Asia teensin na, ka ba nwaꞌas nonwaꞌar ne Sitivin, ¹⁰ka ku tunꞌe lebis o pianꞌa kan ka o pianꞌad ne yaꞌam kan ka Winaꞌam Siig Suŋ tis o laa, ¹¹ka maal zam n bo nidib bane yel ye, “Ti wum ka o pianꞌ pianꞌabeꞌed n tuꞌu Moses ne Winaꞌam.”

¹²Ka ba ke ka nidib la sunf due laꞌam ne kpeenmnam ne gbauŋmiꞌidib la ka keŋ gbanꞌ o mor o keŋ kpeenmnam laꞌasug saꞌan, ¹³ka buol ziri kasetib ka ba tuꞌas n zuol o zugin ye, “Dau kaŋa nwa tuꞌud Winaꞌam puꞌusum yisuŋ ne Winaꞌam wada ka pu basida. ¹⁴Ti wum ka o yel ye, Yesu one yi Nazaret na la, na saꞌam Winaꞌam puꞌusum yir la ka tiak malima ban ka Moses tisi ti la.”

¹⁵Ka ban wusa zinꞌi kpeenmnam laꞌasugin la, gosid Sitivin kii, ka nye ka o nindaa wenne malek nindaa ne.

Sitivin pianꞌad la yela

¹Ka maalmaan kpeenm la buꞌos Sitivin ye, “Ala bee?” ²Ka o lebis ye, “M zuanam ne m saamnama, kelisimi. Winaꞌam one a naꞌam titaꞌar daan la, daa nie o meŋ ti yaab Abraham saꞌan on da be Mesopotamia teŋin ka nam pu keŋ n zinꞌin Haran teŋin la, ³ka yel o ye, ‘Yiim ka bas fu teŋ ne fu buudi, ka keŋ teŋ kan ka m na paꞌal fu la.’

⁴“Ka Abraham yi Kaldea teŋin la n keŋ zinꞌin Haran teŋin. Ka o saam kuꞌum nyaꞌaŋ ka Winaꞌam lem yiis o keŋ teŋ kan ka ya be nwa ni, ⁵ka pu tis o paalo teŋ la ni ka li siak o nobir tienri, amaa ka len yeli ziꞌel ye, o na tis o teŋ kan. Ka o kuꞌum nyaꞌaŋ ka o yaas me na ti soꞌe li. Ka saŋkan la ka o nam pu duꞌa biiga. ⁶Ka Winaꞌam da yel o neꞌeŋa ye, ‘Fu yaas la na ti keŋ teŋ siꞌa ni n lieb saam ne yamis anina, ka ba na namisi ba yuma kobus naasi. ⁷Amaa m na ti namis soꞌolim kan ka ba na ti a yamis la ka li nyaꞌaŋ ka ba na yi anina na n puꞌus m kpela.’ ⁸Ka Winaꞌam tis Abraham noor ye, on ne o yaas wusa kpenꞌem baŋo. Ka li paꞌal ye Winaꞌam ne Abraham siak taaba noor. Ka Abraham n da duꞌa Isaak li daba anii daar la ka o kpenꞌes o baŋo. Ka Isaak duꞌa Jakob. Ka Jakob duꞌa ti Jew dim yaanam piina ayi la.

⁹“Ka ba da nen Josef ka kuos o n tis Egipiti teŋ dim. Amaa ka Winaꞌam da be o saꞌan, ¹⁰ka yiis o namisug wusa poogin n ke ka o tuuma malis Egipiti teŋ naꞌab Faaro ka tis Josef yaꞌam naꞌab la tuon. Ka naꞌab la tis o noor ka o soꞌe Egipiti teŋ ne on yir wusa.

¹¹“Ka koꞌomtitaꞌar lu Egipiti soꞌolim ne Keinan teŋin hale ka li a toog. Ka ti yaanam la da kaꞌ diibo. ¹²Amaa Jakob n da wum ye, diib be Egipiti la, ka tumi ti yaanam. ¹³Ka ba lebug line paas abuyi la ka Josef ke ka o baꞌabiis la baŋ o. Ka Faaro me baŋ Josef baꞌ yidim. ¹⁴Ka Josef tum buol o baꞌ Jakob ne o yidim wusa. Ba kal da paae piisyopoi ne anu. ¹⁵Ka Jakob due n keŋ Egipiti teŋin. Anina ka on ne ti yaanam da kpi. ¹⁶Ka ba zee ba n keŋ Sekem teŋin n mumi ba yaug kan ka Abraham da daꞌ ne ligidi Hamor biis saꞌan la.

¹⁷“Amaa Winaꞌam noor ziꞌelug ne Abraham saŋa n da liꞌel la, nidib da paasne n lebig bedego Egipiti teŋin. ¹⁸Hale ka soꞌ ti di Egipiti naꞌam ka pu miꞌ Josef yele, ¹⁹ka maal yaꞌambeꞌed ne ti buudi la, ka mugusi ti yaanam ka ba bas bilies ka ba kpi.

²⁰“Saŋkaŋa nwa ka ba da duꞌa Moses ka o a bivenliŋ ka paae Winaꞌam yaꞌam. Ka ba ugus o nwadisa atanꞌ o baꞌ yin. ²¹Ka ban da bas o la, Faaro bipuŋ da nok o ugus. Ka o lieb o meŋ biig. ²²Ka Moses zamis Egipiti dim yaꞌam wusa ka da a nintitaꞌar, o pianꞌad ne o tuuma wusa ni.

²³“On da paae yuma piisnaasi la, li da kenn o suunrin na ka o bood ye o keŋ kaae o buudi bane a Israel yaas la, ²⁴ka nye ba nid yinni ka ba namisid o. Ka o suŋi ti nid la n ku one a Egipiti nid ka namisid o la n lebis sam, ²⁵ka tenꞌesid ye o buudi la na baŋ ye Winaꞌam bood ye o ke ka on yiisi ba, ba fara la ni. Amaa ka ba pu baŋi. ²⁶Ka beog nie ka o nye nidiba ayi ka ba zabid ne taaba. Ka o bood ye o ke ka ba naal noor la ka buꞌosi ba ye, ‘M zuanama, ya ane baꞌabiis, ka bo niŋ ka ya zabid taaba?’

²⁷“Ka one maal o kpiꞌe beꞌed la daꞌe o, ka buꞌos ye, ‘Anoꞌon tis uf noor ye fu soꞌe ti ka tuꞌas ti antuꞌa? ²⁸Fu bood ye fu ku m wenne fu sa ku Egipiti dim dau siꞌem laa?’ ²⁹Pianꞌad kaŋa zug, ka Moses zo keŋ Midian teŋin n lieb saan. Anina ka o duꞌa biis ayi.

³⁰“Ka yuma piisnaasi n gaad la ka o da be moogin line kpiꞌe Sinai zuer, ka nye ka bugum pielim be tituugin ka Zugsob malek nie o meŋ anina. ³¹Moses n nye li la ka li lidig o, ka o liꞌel ye o gosi li. Ka kukor yi Zugsob la saꞌan na ³²n yel ye, ‘Mane a Winaꞌam on ka fu yaanam Abraham ne Isaak ne Jakob da puꞌusid la.’ Ka Moses kirid ka pu nyaŋe gosi lii.

³³“Ka Zugsob la yel o ye, ‘Pidigimi fu taꞌada la, ka zinꞌikan ka fu ziꞌe la a zinꞌisuŋ. ³⁴M nye m nidib bane be Egipiti teŋin n namisid siꞌem, ka wumi ba fabulug ka sig na ye m faaenn ba. Ala zug kem na ka m tum uf Egipiti teŋin.’

³⁵“Moses kan ka ba da zanꞌas la, ka yel o ye, ‘Anoꞌone tis uf noor ye fu soꞌe ti ka tuꞌas ti antuꞌa?’ On la ka Winaꞌam da ke ka o malek pianꞌ tis o tituugin la. On la ka Winaꞌam tum ye o soꞌe o nidib ka yiisi ba namisug poogin la. ³⁶Ka o more ba yi Egipiti teŋin maal o nyalima tuuma anina, ne ateuk zenꞌugin la, hale yuma piisnaasi moogin.

³⁷“Moses kan la n da yel Israel dim ye, ‘Zugsob Winaꞌam na yiis o nodiꞌesid ba buudi sisoogin wenne wuu on daa yiis mam ba ni siꞌem la.’ ³⁸One da be Winaꞌam nidib saꞌan moogin ka da bee ti yaanam saꞌan, ne malek kan da tuꞌas n tis o Sinai zuerin la, ka da diꞌe Winaꞌam pianꞌad ka li voe n tisi ti la.

³⁹“Amaa ti yaanam da pu bood ye ba siak o noore, ka zanꞌas o, ka tenꞌesi ba sunya ni n da bood ye ba leb Egipiti teŋin. ⁴⁰Ba da yel Aaron ye, ‘Maalim wina n tisi ti ka li bee ti tuon. Ka Moses kan more ti yi Egipiti teŋin na la, ti pu baŋ bun line niŋ o.’ ⁴¹Ka ba yaꞌab naꞌabil ka li a ba win ka maan baꞌar, ka maan sumalisim ne ba meŋ nuꞌus n maal siꞌel la. ⁴²Dinzug ka Winaꞌam basi ba ka ba puꞌusid bun line be agol wusa, wuu lin sob Winaꞌam nodiꞌesidib gbana poogin siꞌem ye,

‘Israel nidiba,

li kaꞌa mam ka ya ku bunkonbid n maal maana yuma piisnaasi moogin n tis laa,

⁴³Lin ka ya da zee keŋ la,

da ane Win Molek fudoog ne Win Refan nwadibil.

Lin la ka ya da maal n puꞌusid la.

Alazug m na yiisi ya ka ya keŋ hale n gaad Babilon teŋin.’

⁴⁴“Ti yaanam da mor fudoog moogin la ka Winaꞌam wada la da be li poogin. Ba da maali li hale Winaꞌam da pianꞌ n tis Moses n yel o ye o maalimi li wenne wuu on nye siꞌem la. ⁴⁵Ti yaanam bane diꞌe fudoog la ba saamnam saꞌan la, da zee li keŋ ne Josua ka soꞌe soꞌolim kan ka Winaꞌam da kad nidib n yiisi ba tuon la. Ka li kpelim be n paae David saŋa. ⁴⁶David da paae Winaꞌam yaꞌam ka sos o ye o kel ka o me yir n tis on kan ka o yaab Jakob da puꞌusid la. ⁴⁷Amaa li ane Solomon n da meꞌ yir n tis Winaꞌam.

⁴⁸“Amaa Winaꞌam one gaad bun zanꞌasa la pu zinꞌi ya ban ka ninsaalib n meꞌ ne nuꞌus maꞌaa nii, wuu Winaꞌam nodiꞌesidib yinni da yel ye,

⁴⁹‘Zugsob yel ye,

“Arazana ane man naꞌam gbauŋ,

ka dunia me a mam noba kuk.

Bo yir ka ya na meꞌ n tis mane?

Ka yaani n a mam vuꞌusum zinꞌiga?

⁵⁰Li kaꞌ mam nuꞌusi maal siꞌelnam wusa bee?” ’

⁵¹“Yanam bane zuti kpiꞌem ka ya pu dol Winaꞌam ne ya sunya, ka pu kelisid Winaꞌam labaar la, ya kpeꞌeŋid n zanꞌasid Winaꞌam Siig Suŋ daar wusa wenne ya yaanam me da niŋ siꞌem la. ⁵²Winaꞌam nodiꞌesid kane da be, ka ya yaanam la da pu namis o? Ba da ku sieba bane da pun mool Winaꞌam popielim tumtum daan la ken na la yela. On la men ka ya zam o ka ku o la. ⁵³Ya ane bane da diꞌe Winaꞌam wada ban ka Winaꞌam tisi ya maleknam saꞌan la. Amaa ya pu siaki lii.”

Ban lob Sitivin ne kuga la yela

⁵⁴Ban wum neꞌeŋa la, ba sunya pelig ka ba gaꞌadi ba nyina o yela. ⁵⁵Amaa Sitivin daa peꞌel ne Winaꞌam Siig Suŋ la, ka gorig n gosid arazana ni kii, ka nye Winaꞌam naꞌam nie nyeen pil pil ka Yesu ziꞌe Winaꞌam datiuŋ. ⁵⁶Ka o yeli ba ye, “Gosimi ya, m nye ka arazana yoꞌog ka Ninsaal Biig la ziꞌe Winaꞌam datiuŋ.”

⁵⁷Ka ba endi ba toba ka tans ne kukotitada n niŋ noor yinni laꞌas taaba n zo n gbanꞌ o, ⁵⁸ka veꞌeg o yiis teŋ poogin n lob o ne kuga. Ka kasetib zaŋi ba fuud n guꞌul dasaŋ ka o yuꞌur buon Saul.

⁵⁹Ka ban lobid Sitivin ne kuga la, ka o sos Zugsob n yel ye, “Zugsob Yesu diꞌemi m siig” ⁶⁰Ka igin teŋin n tans ne paŋ n yel ye, “Zugsoba, da niŋ nimbama nwa taale ba tuumbeꞌed kaŋa zugo.” On yel neꞌeŋa la ka bas o meŋ.

Saul n namis yadda niŋidib la yela

¹Ka Saul daa siak Sitivin kuꞌum la yela. Ka ba pinꞌil saŋkan la, n namis bane niŋ Yesu yadda ka be Jerusalem la, hale ka ba wusa zo widig n keŋ Juuda ne Samaria soꞌolim ni, ka Tumtumnib la gullim kpelim. ²Ka nimbane zot Winaꞌam daa ze Sitivin keŋ mum o, ka maal susaꞌaŋ ka kum o kuur hale bedego.

³Amaa Saul daa kpeꞌeŋ o meŋ ye o saꞌam bane niŋ Yesu yadda la wusa ka kpenꞌed yaan n gbanꞌad poꞌab ne dap n kpenꞌesid sarega ni.

Filip n mool Winaꞌam labasuŋ la Samaria ni la yela

⁴Ka bane daa zo widig la daa kenne ka moon Winaꞌam labaar la zinꞌis wusa. ⁵Ka Filip daa keŋ Samaria teŋ siꞌa n mool Kiristo labaar la n tisi ba. ⁶Ka nidib bedego daa maal noor yinni ka kelisid Filip n tuꞌasidi ba siꞌel la, ban wum ka nye tuumnyalima ban ka o maal la. ⁷Kikiris daa tans ne paŋ ka yi ka bas ban daa mor sieba la. Ka nidib bedego ban nuꞌus ne noba kpi la, daa nye laafe. ⁸Ka sumalisim bedego daa be teŋ la poogin.

⁹Ka dau soꞌ daa be teŋ la ni ka o yuꞌur buon Simon. O daa bugid baꞌakolug ka li lidigid Samaria teŋ nidib. Ka o duꞌosi o meŋ ye o ane nintitaꞌar. ¹⁰Ka nidib wusa siakid o suꞌuŋa, tadimnam ne kpiꞌemnam wusa n yet ye, “Dau kaŋa mor Winaꞌam paŋ titaꞌar.” ¹¹Ka nidib siak o suꞌuŋa ka li yuug on daa ke ka ba lidigid ne o baꞌakolug bugib la zug. ¹²Amaa Filip n mool Winaꞌam naꞌam ne Yesu Kiristo labasuŋ la, ba daa niŋ yadda ka o suu ba kuꞌom, poꞌab ne dap wusa. ¹³Ka Simon meŋ me niŋ Yesu yadda, ka diꞌe kuꞌom suub ka be Filip saꞌan, ka nyet tuumnyalima line maan la, ka li lidig o.

¹⁴Ka Tumtumnib bane be Jerusalem la n wum ye Samaria dim pun diꞌe Winaꞌam pianꞌad la, ka ba tum Piita ne Joon ba saꞌan. ¹⁵Ka ban n paae anina la ba sos Winaꞌam tisi ba ye ba diꞌe Winaꞌam Siig Suŋ la, ¹⁶Winaꞌam Siig Suŋ la daa nam pu sigi ba zutin la zug. Ba lee daa diꞌene kuꞌom suub ne Zugsob Yesu yuꞌur la gullim. ¹⁷Ka ba zaŋi ba nuꞌus n paꞌal ba zutin ka ba diꞌe Winaꞌam Siig Suŋ la.

¹⁸Simon n nye ka li ane Tumtumnib nuꞌus paꞌalug la zug ka ba diꞌe Siig Suŋ la, o daa bood ye o tisi ba ligidi, ¹⁹ka yeli ba ye, “Tisi m paŋ kaŋa nwa ka on mekama ka m na paꞌal m nuꞌus o zug, na diꞌe Siig Suŋ la.”

²⁰Amaa Piita daa yel o ye, “Fun ne fu ligidi la na baꞌas yori, fun tenꞌes ye Winaꞌam piini la daꞌad ne ligidi la zug. ²¹Fu baꞌatoog kaeꞌ tuuma nwa ni, bee fu poor kaꞌ li ni, bozugo fu suunr kaꞌa suꞌuŋa Winaꞌam saꞌane. ²²Tiakim fu suunr ne tuumbeꞌed kaŋa nwa, ka sos Zugsob la ka o yiisi fu tuumbeꞌed lin ka fu tenꞌesid fu suunrin la n bas; ²³ka man nyeya ka fu mor ne sutoog ka tuumbeꞌed lo uf.”

²⁴Ka Simon lebis n yel ye, “Sosim Zugsob la tisi m, ka bun line ka ya yel la baa yinni da paae ma.”

²⁵Piita ne Joon di kaset ka mool Zugsob Winaꞌam labaar anina. Ka daa lebid Jerusalem ka moon labasuŋ la Samaria teens bedego ni.

Filip ne Etiopia dau la yela

²⁶Ka Zugsob malek tuꞌas n tis Filip ye, “Duom n kpaꞌa nintaŋ dagobug n keŋ kidig pipirig suer kane yit Jerusalem n ken Gaza la.” ²⁷Ka o duꞌe n keŋ, ka nye Etiopia dau soꞌ ka o a nintitaꞌar Etiopia teŋin ka gur poꞌanaꞌab Kandase ligidi. Ka o keŋ Jerusalem n sos Winaꞌam, ²⁸ka lebidi n kun ka zinꞌi teroko kane ka widi teed la ni n karem Winaꞌam nodiꞌes Azaya gbauŋ. ²⁹Ka Winaꞌam Siig la yel Filip ye, “Kem n liꞌel teroko la, ka doli li.”

³⁰Ka Filip zo n paae n wum ka o karem Winaꞌam nodiꞌes Azaya gbauŋ. Ka Filip buꞌos o ye, “Fu baŋ fun karem siꞌel nwa gbin ne?”

³¹Ka o lebis ye, “M na niŋ wala n baŋi li ka ninsoꞌ pu paꞌali ma?” Ka o sos Filip ye, “Dum na n zinꞌin m saꞌan.”

³²Winaꞌam gbauŋ zinꞌig kan ka o karem la da sob ne ye,

“Ba da mor o na wuu peꞌog kan ka ba ken kuub ne,

ka wenne pebil kan ka ba kiesidi o konbid,

ka o pu kaas ye o faaenn o meŋa.

³³Ka ba poꞌog o ka pu kat o saria la ka li dol suer suꞌuŋa.

Ka soꞌ kaeꞌ na yel o, o yaas yelaa,

o nyovur n naae dunia nwa ni la zug.”

³⁴Ka poꞌanaꞌab ligidgur la yel Filip ye, “M bood ye m baŋi, Winaꞌam nodiꞌes Azaya tuꞌasidi o meŋ yel bee ninsoꞌ yela?” ³⁵Ka Filip yaꞌae o noor n pinꞌil ne Winaꞌam gbauŋ kan ka o karem la, n mool Yesu labasuŋ la n tis o.

³⁶Ka ba dol suer n keŋ paae zinꞌisiꞌa ka kuꞌom be. Ka ligidgur la yel Filip ye, “Gosima, kuꞌom nwa kpela. Bo na viꞌi m suer ne kuꞌom suubo?”

³⁷Ka Filip yel o ye, “Fu yaꞌa niŋ yadda ne fu suunr wusa fu na tunꞌe diꞌe kuꞌom suub.” Ka o lebis n yel ye, “Man siak ye Yesu Kiristo la ane Winaꞌam Biig.”

³⁸Ka o ke ka teroko la ziꞌen. Ka Filip ne on babayi wusa sig kuꞌomin la ka Filip suu o Winaꞌam kuꞌom. ³⁹Ka ban du kuꞌomin na la, ka Zugsob Siig la daa zaŋ Filip n gaad. Ka ligidgur la pu lem nye o yaꞌase, ka gbanꞌe o suer n ken ne sumalisim. ⁴⁰Ka nidib nye Filip Azotus teŋin. Ka o gaad ka moon labasuŋ la teens la wusa ni, hale n paae Sizerea teŋin.

Saul tiaker la yela

(Tuuma 22.6-16; 26.12-18)

¹Ka Saul kpelim kpenꞌesid Zugsob nyaꞌandolib la dabiem ye o kuu ba, ka keŋ maalmaan kpeenm saꞌan ²n bood ye maalmaan kpeenm la sob gbana n tis o ka o more keŋ Jew dim laꞌasug doodin line be Damaskus teŋin, ka o yaꞌa nye soꞌ ka o dol Yesu suer ka a dau bee poꞌa, on gbanꞌe o loo more o keŋ Jerusalem.

³On be suer zug n ti liꞌel Damaskus la, ka neesim yi arazana ni na n nie nyain n gilig o. ⁴Ka o lu teŋin, ka wum kukor ka li yel o ye, “Saul, Saul, bo ka fu namisidi ma?”

⁵Ka Saul lebis ye, “Naa, fu a anoꞌone?”

Ka kukor la lebis yel ye, “M ane Yesu on ka fu namisid la. ⁶Duom n kpenꞌ teŋ poogin la, ka fu na wum fun na niŋ siꞌem.”

⁷Ka dap bane dol o la ziꞌe ka ku nyaŋe yaꞌae noor yel siꞌela, ka lee wum kukor, amaa ka pu nye soꞌo. ⁸Ka Saul due n lak o nini ka pu tunꞌe nyet siꞌela. Ka ba veꞌ o n mor o keŋ Damaskus. ⁹Dabisa atanꞌ ka o nini pu nyeta. Ka o me pu di diib bee nu siꞌela.

¹⁰Ka nyaꞌandolib ayinni daa be Damaskus, ka o yuꞌur buon Ananias. Ka o nye siꞌel ka li wenne zaansuŋ ne, ka Zugsob la buol o ye, “Ananias.”

Ka o lebis ye, “Mane nwa, Zugsoba.”

¹¹Ka Zugsob la yel o ye, “Duom n dol suer lin ka ba buon sapi suer la, n keŋ Judas yin ka buꞌos dau kane yi Tarsus, ka o yuꞌur buon Saul la yela. Ka o be anina ka sosid Winaꞌam. ¹²Ka o sosug la poogin ka o nye siꞌel ka li wenne zaansuŋ ne, ka dau kpenꞌe na n tik o ne nuꞌus, ye o nini la lak. O yuꞌur daa buon Ananias.”

¹³Amaa ka Ananias lebis ye, “Zugsoba, m pun wum dau nwa yela bedego on tum Winaꞌam nidib beꞌed siꞌem Jerusalem ni. ¹⁴Nannanna ka o diꞌe noor maalmaan kpeenmnam saꞌan ye o gbanꞌe ban wusa puꞌusid ne Zugsob yuꞌur la.”

¹⁵Amaa ka Zugsob la yel Ananias ye, “Kem ka m gaŋ o ne ye o tum m tuuma n zaŋ m yuꞌur n keŋ nimbane kaꞌ Jew dim buudi la ni, ne naꞌanam ne Israel yaas saꞌan. ¹⁶Mam meŋ na paꞌal o, one na namis siꞌem Zugsob la yuꞌur zug.”

¹⁷Ka Ananias keŋ n kpenꞌ yin la ka tik Saul ne o nuꞌus n yel o ye, “M baꞌabiig Saul, Zugsob Yesu one nie o meŋ n paꞌal uf suer kan ni ka fu yi na la, one tum man fu saꞌan na ye fu nini la lak, ka Winaꞌam Siig Suŋ la peꞌel uf.” ¹⁸Ka siꞌel line wenne paꞌad kpelim yi Saul nini la ni. Ka o nini lak ka o nyet. Ka o due diꞌe Winaꞌam kuꞌom suub, ¹⁹ka di diib ka o paŋ leb na.

Saul paꞌalug Damaskus ni la yela

Saul daa kpelim ne nyaꞌandolib la dabisa biꞌela Damaskus teŋin. ²⁰Ka li pu yuuge ka o kpenꞌ laꞌasug doodin la n moon n yet ye, Yesu ane Winaꞌam Biig. ²¹Ka li lidig bane wumi li la wusa. Ka ba yel ye, “Kaꞌa dau kaŋa nwa daa be Jerusalem ni n kpeꞌeŋidi o meŋ n namisid nimbane puꞌusid ne yuꞌur kaŋa nwa laa? Lin yela ka o kenn kpela na ye o gbanꞌe ba lo n more ba keŋ maalmaan kpeenmnam saꞌan.”

²²Amaa ka Saul kpelim paasid ne paŋ, ka nyaŋ Jew dim bane be Damaskus la n nie paꞌali ba ye, Yesu la a Kiristo.

²³Ka dabisa bedego n gaad la ka Jew dim gbanꞌe noor yinni ye ba kuu o. ²⁴Ka Saul daa baŋ ban gbanꞌe ye ba niŋ siꞌem la. Ba daa gur teŋ la yaŋa ni nintaŋ ne yuꞌuŋ ye ba kuu o. ²⁵Amaa o nyaꞌandolib la daa zaŋ o yuꞌuŋ n ke ka o zinꞌin peogin n sigis o zaŋguom zug.

Saul paꞌalug Jerusalem ni la yela

²⁶Ka o daa paae Jerusalem ni la n bood ye o laꞌas ne nyaꞌandolib la. Amaa ba daa zot o dabiem, ban daa pu niŋ o yadda ye o ane nyaꞌandol la zug. ²⁷Amaa ka Barnabas zaŋ Saul n mor o keŋ Tumtumnib la saꞌan n paꞌali ba Saul daa nye Zugsob la sueren, ka Zugsob la tuꞌas o siꞌem, ne Saul daa mool Yesu yela la ne sukpiꞌeuŋ Damaskus teŋin siꞌem. ²⁸Ka Saul daa be ne ba Jerusalem ni, ka yiti goond, ²⁹ka moon Zugsob Yesu yela ne sukpiꞌeuŋ ka tuꞌas ka nwaꞌas nonwaꞌar ne Jew dim bane wum Greek pianꞌad la. Ka ba bood ye ba kuu o. ³⁰Ka yadda niŋidib la baŋ li yela ka mor o n keŋ Sizerea teŋin n ke ka o yi keŋ Tarsus teŋin.

³¹Ka yadda niŋidib la wusa bane be Juuda ne Galilee ne Samaria daa mor sumalisim. Ka ba kal paasid. Ka ba yadda niŋir nobugid. Ka ba naꞌasid Zugsob la ne ba sunya wusa. Ka Winaꞌam Siig Suŋ suŋidi ba.

Piita n be Lidda ne Joppa teensin la yela

³²Ka Piita daa goond zinꞌig zinꞌig ba soogin la, ka saŋa siꞌa ka o keŋ Winaꞌam nidib bane be Lidda teŋin la ni. ³³Anina ka o nye dau ka o yuꞌur buon Aeneas. Ka o benꞌ n ponꞌolim digi yuma anii. ³⁴Ka Piita yel o ye, “Aeneas, Yesu Kiristo tis uf laafe. Duom n maal fu digisig la digil.” Ka o due yimmo. ³⁵Ka ban wusa be Lidda ne Saron teensin la nye o la, ba noki ba meŋ n tis Zugsob la.

³⁶Ka nyaꞌandolib la yinni be Joppa ni, ka o yuꞌur buon Tabita. Li gbin ane Dorkas bee Molif. Ka o a tuumsuma daan, ka suŋid noŋ dim. ³⁷Ka saŋkan la ka o lu banꞌas n kpi. Ka ba su o n zaŋ o du n digil girimbiisa doogin. ³⁸Joppa daa pu lal ne Lidda. Ka nyaꞌandolib la wum ye Piita be anina la ka tum nidiba ayi ye ba buol o na, ye o da yuuge ka kena.

³⁹Ka Piita due n doli ba keŋ. Ka ba paae n mor o du girimbiisa la ni. Ka pokonya la wusa ziꞌe kpiꞌe ne Piita ka kum kuur ka paꞌan fuud ban ka Dorkas daa maal n tisi ba on daa be ne ba la.

⁴⁰Amaa Piita daa yiisi ba wusa yiŋ, ka igin n sos Winaꞌam ka yel kpiꞌim la ye, “Tabita, duom.” Ka o lak o nini n nye Piita ka due n zinꞌin. ⁴¹Ka Piita gbanꞌe o nuꞌug n due o n ziꞌel, ka buol yadda niŋidib ne pokonya bane niŋ yadda la n zaŋ o tisi ba. Ka o voe. ⁴²Ka Joppa teŋ dim wusa daa wum yelkaŋa nwa la, ka ba bedego niŋ Zugsob la yadda. ⁴³Ka Piita daa kpelim Joppa teŋin la dabisa bedego. O daa bene Simon on a gbanzab la yin.

Piita ne Konelus la yela

¹Dau soꞌ daa be Sizerea, ka o yuꞌur buon Konelus. O daa ane sogianam kobuga kpeenm ka ba buoni ba ye Itali sogianam. ²O daa ane ninsuŋ ka puꞌusid Winaꞌam, on ne o yidim wusa, ka suŋid Jew dim bane a noŋ dim, ka puꞌusid Winaꞌam daar wusa. ³Ka nintaŋ gbiꞌir win ka li wenne zaansuŋ ne, ka o nye malek nyain. Ka malek la yi Winaꞌam saꞌan n kpenꞌ o saꞌan n buol o ye, Konelus.

⁴Ka on nye malek la ka dabiem kpenꞌ o ka o yel ye, “Naa, wala?”

Ka o lebis n yel o ye, “Fu Winaꞌam sosug ne fu tuumsuma la paae Winaꞌam saꞌan, n tienn Winaꞌam fu yela. ⁵Tum nidib Joppa teŋin ka ba mor Simon Piita na. ⁶O signe Simon one a gbanzab la yin. Ka o yir kpiꞌene ateuk la.”

⁷Ka malek la n tuꞌas o naae ka keŋ la, ka Konelus buol o tumtumnib ayi ne sogiasuŋ yinni, one be bane tum o tuuma la saꞌan, ⁸ka tuꞌasi ba siꞌel wusa n naae, ka tumi ba Joppa teŋin.

⁹Ka beog nie ka ba be sueren n liꞌel teŋ la, ka Piita du doog zug nintaŋ soos ye o sos Winaꞌam. ¹⁰Ka o koꞌom daa zabid ka o bood diib ye o di. Ban nam be anina n maan diib la, ka li wenne o zaansim ne. Ka o nye ¹¹ka arazana yoꞌog, ka siꞌel wenne pientitaꞌar ne n lo li luas anaasi sigid dunia ni na. ¹²Ka bunkonbid wusa laꞌam ne bunvuuda ne niis buudi wusa bee li poogin. ¹³Ka o wum kukor ka li yel ye, “Piita, duom kuu li n di.”

¹⁴Amaa ka Piita lebis n yel ye, “Ayei, Zugsoba, m nam ziꞌ di line kisa ka a dianꞌade.”

¹⁵Ka kukor la lem yel o yaꞌas ye, “Bun lin ka Winaꞌam maal suꞌuŋa la, mit ka fu ye li kisa.”

¹⁶Ka li niŋi ala noorimbutanꞌ, ka yuꞌun leb arazana ni.

¹⁷Ka Piita daa biꞌesid o potenꞌerin bun lin ka o nye la gbin. Ka bane ka Konelus daa tum la, buꞌos Simon yir zinꞌig n kena ziꞌe yaŋirin, ¹⁸ka buol n buꞌos ye ba baŋ ye Simon Piita la sig ne anina bee?

¹⁹Ka Piita nan tenꞌesid lin ka o nye yela la, ka Winaꞌam Siig Suŋ yel o ye, “Gosima, dap atanꞌ bood uf. ²⁰Duom sig n bieli ba ka da biꞌesida; ka mane tumi ba na.”

²¹Ka Piita sig teŋin n keŋ dap la saꞌan n yeli ba ye, “Mane la ka ya bood la. Ya ken labaar a bo?”

²²Ka ba yel o ye, “Konelus on a sogianam kobuga kpeenm, ka a ninsuŋ n puꞌusid Winaꞌam, ka Jew dim soꞌolim wusa pianꞌad o yel suꞌuŋa la, ka Winaꞌam daa tum o maleksuŋ o saꞌan n saꞌal o ye, o tum buol uf na ka fu na tuꞌas o fun mor siꞌel.” ²³Ka Piita diꞌe ba. Ka ba gbeenn o saꞌan.

Ka beog nie ka o due n doli ba. Ka yadda niŋidib sieba ban be Joppa la biel o n keŋ. ²⁴Ka daba ayi daar ka ba paae Sizerea teŋin. Ka Konelus daa guri ba ka buol o duꞌadib ne o zuanam n laꞌas. ²⁵Ka Piita n kpenꞌed la ka Konelus tuꞌos o n igin o tuon n puꞌus o wenne Winaꞌam. ²⁶Amaa ka Piita due o ka yel ye, “Ziꞌenim, ka mam me ane dau wuu fun a siꞌem la.”

²⁷Ka ban pianꞌad ne taaba la ka kpen nye ka nidib bedego laꞌas taaba. ²⁸Ka o yeli ba ye, “Ya meŋ miꞌ ye Jew dim kis ne ban na laꞌas ne nid soꞌ one a buud zoŋ, bee ba kpenꞌ o yin. Amaa Winaꞌam pun paꞌal man ye m da buol nid ye o a dianꞌad daana. ²⁹Alazug ka fu tum buoli m ka m pu zanꞌase, ka kena. Bo yela ka fu tum buoli ma?”

³⁰Ka Konelus lebis n yel o ye, “Dabisa anaasi nwa gaad saŋkaŋa nwa win, ka m daa be yin n sosid Winaꞌam. Ka dau soꞌ ye fuug ka li nie nyain n ziꞌe m tuon, ³¹ka yel ye, ‘Konelus, Winaꞌam wum fu sosug la, ka tenꞌes tuumsuma ban ka fu maan la. ³²Dinzugo tum Joppa teŋin n buol Simon Piita na. O sig ne Simon yin, one a gbanzab ka o yir kpiꞌe ateuk la.’ ³³Alazug ka m tum yimmo, ka fu maal suꞌum ka kena la. Ti wusa be Winaꞌam tuon kpela ye ti wum bun lin wusa ka Zugsob la yel ye fu tuꞌasi ti la.”

Piita pianꞌad la yela

³⁴Ka Piita yaꞌae o noor n yel ye, “Yelmeŋir, m baŋ ye Winaꞌam pu gaansid nidiba. ³⁵Amaa ye buudi wusa ni soꞌ yaꞌa puꞌusid o ka maan line a suꞌum, on daana paae o yaꞌam. ³⁶Ya miꞌ labaar kan ka Winaꞌam tum Israel dim saꞌan n moon sumalisim labasuŋ la Yesu Kiristo maꞌasim zug, one a ti wusa Zugsob. ³⁷Ya miꞌ tuum kane daa pun maal Juuda teŋin wusa la yela. Li daa pinꞌil ne Galilee teŋin Joon n daa moon kuꞌom suub yela la nyaꞌaŋ. ³⁸Ya miꞌ Yesu one yi Nazaret la yela, Winaꞌam daa tis o Siig Suŋ ne paŋ siꞌem ka o daa keŋ zinꞌig wusa n tum tuumsuma, ka maꞌed ban wusa ka Sutaana daa namisid la. Ka Winaꞌam daa be o saꞌan.

³⁹“Ti nye bun lin wusa ka o tum Jew dim teŋin ne Jerusalem la. Ba daa yaꞌal o dapuudir zug n kuu o. ⁴⁰Amaa Winaꞌam daa due o dabisa atanꞌ daar la, ka ke ka o nie o meŋ paalo ni, ⁴¹tinam bane ka Winaꞌam daa gaŋ la saꞌan. Ka ti tuꞌasid nidib bun lin ka ti daa nye la, tinam bane laꞌam di ka nu ne o la, o kuꞌum vuꞌugir nyaꞌaŋ la. O lee daa pu nie o meŋ nidib wusa saꞌane. ⁴²O yeli ti ye ti moolim yel nidib ye on ka Winaꞌam zaŋ n ziꞌel ye o kat bane voe ne bane kpi la saria. ⁴³Winaꞌam nodiꞌesidib la wusa da tuꞌas o yela, ye on mekama niŋ Yesu yadda, Winaꞌam na yiis o daana tuumbeꞌed n bas o yuꞌur poogin.”

Bane kaꞌ Jew dim n diꞌe Winaꞌam Siig Suŋ la yela

⁴⁴Piita n nan kpelim tuꞌasid neꞌeŋa la, ka Winaꞌam Siig Suŋ la sig ban wusa wum pianꞌad la zutin. ⁴⁵Ka Jew dim yadda niŋidib bane kenn ne Piita la na lidig ne ban nye ka Winaꞌam tisid nimbane kaꞌ Jew dim buudi la o Siig Suŋ la, ⁴⁶ne ban wum ka ba pianꞌad teŋzuŋ pianꞌad n duꞌosid Winaꞌam yuꞌur la zug.

⁴⁷Ka Piita yel ye, “Nimbama nwa diꞌe Winaꞌam Siig Suŋ la wenne tinam daa diꞌe siꞌem la. Ka anoꞌone na kadi ba Winaꞌam kuꞌom suub diꞌere?” ⁴⁸Ka o yeli ba ye ba diꞌem kuꞌom suub ne Yesu Kiristo yuꞌur. Ka ba sos Piita ye o kpelim ba saꞌan dabisa biꞌela.

Piita n pianꞌ tis yadda niŋidib bane be Jerusalem ni la yela

¹Ka Yesu Tumtumnib ne yadda niŋidib bane be Juuda soꞌolim la wum ye nidib bane kaꞌ Jew dim buudi me diꞌe Winaꞌam pianꞌad la. ²Ka Piita n leb Jerusalem na ka Jew dim yadda niŋidib bane bood ye yadda niŋidib wusa kpenꞌe baŋo la daa poꞌog Piita, ³ka yel o ye, “Bo niŋ ka fu laꞌas ne nidib bane pu kpenꞌe baŋo la n dit ne ba?”

⁴Amaa Piita daa pinꞌil n paꞌali ba bun line daa maal hale pinꞌilugin sa ye, ⁵“M daa bene Joppa teŋin n sosid Winaꞌam ka li wenne zaansuŋ ne, ka m nye ka siꞌel sigid na n wenne pientitaꞌar ne n lo luas anaasi yi arazana ni n sigid na n paae mam be siꞌel la. ⁶Ka mam gosid li la, m nye yinkonbid ne sianꞌarkonbid ne bunvuuda ne niis. ⁷Ka m wum kukor ka li yel ye, ‘Piita, duom kuu li n di.’

⁸“Amaa ka m yel ye, ‘Ayei, Zugsoba, bun line kis ka a dianꞌad nam pu kpenꞌ m noorine.’

⁹“Ka kukor la lem pianꞌ tisi m yi arazana ni yaꞌas ye, bun lin ka Winaꞌam yel ye li a bunsuŋ la m mit ka m yel ye li kis. ¹⁰Neꞌeŋa daa niŋ ne ala noor atanꞌ, ka ba lebis li wusa arazana ni yaꞌas.

¹¹“Saŋkan la ka nidib atanꞌ ban ka ba daa tum m saꞌan na la yi Sizerea teŋin n paae yir kan ka m daa be la. ¹²Ka Winaꞌam Siig Suŋ la yel m ye m doli ba n keŋ ka da biꞌese. Ka yadda niŋidib ayuobu bama biel m ka ti keŋ kpenꞌ dau la yin. ¹³Ka dau la yeli ti on daa nye malek la ka o ziꞌe o yin ka ye o tum Joppa teŋin n buol Simon Piita na. ¹⁴Ka on na tuꞌas o labaar kane na tilig o ne o yidim wusa.

¹⁵“Ka man pinꞌil ye m pianꞌ la ka Winaꞌam Siig Suŋ la sigi ba zutin na, wuu lin daa niŋ tinam siꞌem pinꞌilugin la. ¹⁶Ka m tienn Zugsob la daa yel ye, ‘Joon daa suud nidib ne kuꞌom amaa ba na suu ya ne Winaꞌam Siig Suŋ.’ ¹⁷Alazug Winaꞌam sadigim tisi ba piini kan ka o daa tisi ti la, tiname daa niŋ Zugsob Yesu Kiristo yadda la, mam aa anoꞌone na kiꞌis Winaꞌam?”

¹⁸Ban wum neꞌeŋa la ka sin, ka lee duꞌosid Winaꞌam yuꞌur suꞌuŋa n yet ye, “Alazugo Winaꞌam me tis nimbane kaꞌ Jew dim buudi la suer ka ba na tiake ba sunya ka nye nyovur.”

Yadda niŋidib bane be Antiok la yela

¹⁹Ka bane daa widig n keŋ zinꞌig wusa ban nye namisug bedego Sitivin yela nyaꞌaŋ la, ba daa keŋ hale n paae Fonisia ne Saipuros ne Antiok teensin n moon Winaꞌam labaar la n tisid Jew dim buudi gullim. ²⁰Amaa dap sieba bane daa yi Saipuros ne Sairene soꞌolim daa keŋ Antiok teŋin n tuꞌas ne Greek dim ka mool Zugsob Yesu labaar la n tisi ba. ²¹Ka Zugsob la paŋ daa bee ba saꞌan. Ka nidib bedego niŋ Zugsob yadda ka fendigi dol o.

²²Winaꞌam nidib bane be Jerusalem la n wum labakaŋa nwa, ka tum Barnabas Antiok teŋin. ²³Ka on paae n nye Winaꞌam bareka la, li niŋ o malisim hale. Ka o saꞌali ba wusa ye ba kpelim dol Zugsob ne sida ka da basi. ²⁴O daa ane ninsuŋ ka Winaꞌam Siig Suŋ ne yadda niŋir bee o ni bedego. Ka nidib bedego me niŋ Zugsob la yadda.

²⁵Ka Barnabas babes Saul Tarsus teŋin. ²⁶Ka on nye o la o dol o leb Antiok na. Ka yuum mum wusa, ka ba laꞌased ne Winaꞌam nidib la n paꞌan nidib bedego. Antiok ni ka ba daa kieb n buon nyaꞌandolib la ye Kiristo nidib.

²⁷Saŋkan ni ka Winaꞌam nodiꞌesidib daa yi Jerusalem n keŋ Antiok. ²⁸Ka ba nid yinni yuꞌur buon Agabus. Ka o due n ziꞌe n tuꞌas yel kane be tuon sa yel ne Winaꞌam Siig Suŋ paŋ ye, koꞌomtitaꞌar na ti lu dunia wusa zug. Li daa niŋne naꞌab Klaudius zumaana ni. ²⁹Ka nyaꞌandolib la siak ye, soꞌ wusa yiisim on mor siꞌel o paŋ ben n tis, ka li suŋ yadda niŋidib bane be Juuda soꞌolim ni. ³⁰Ka ba daa niŋi ala, ka zaŋi li n niŋ Barnabas ne Saul nuꞌusin ye ba kem n tis yadda niŋidib kpeenmnam bane be Juuda soꞌolimin la.

Namisug yaꞌas

¹Saŋkan la ka naꞌab Herod daa namisid Winaꞌam nidib la sieba, ²ka ke ka ba ku Jemes, Joon baꞌabiig la ne suꞌuraug. ³Ka on nye ka li malis Jew dim sunya la, ka me ke ka ba gbanꞌe Piita men. Neꞌeŋa daa niŋne bodobodo lin kaꞌ dabin diib saŋa. ⁴Ban gbanꞌe o n kpenꞌes sarega la ka o ke ka sogianam piina ayuobu pudug anaas naas gur o suꞌuŋa, ka bood ye kuꞌum malek gaadug tienr maluŋ nyaꞌaŋ ba mor o yi nidib saꞌan na.

⁵Ka Piita daa kpelim be sarega ni. Amaa ka Winaꞌam nidib la daa sosid Winaꞌam o zug hale ka pu basida.

Malek n yiis Piita sarega ni la yela

⁶Herod n daa ziꞌel dabisir kan ka o na yiis o niŋ nidib nuꞌusin la, yuꞌun kan ka dabisir la nam pu paae la, Piita daa gbisidne sogianama ayi soogin. Ka ba lo o ne bana ayi. Ka bane gur la n be zaꞌanoorin n gur sarega la. ⁷Ka Zugsob malek kpelim nie o meŋ. Ka bugum nie on be doog siꞌa la ni. Ka malek la nweꞌ Piita lugir n nie o n yel ye, “Duom toꞌoto.” Ka bana la lu ka ke o nuꞌus.

⁸Ka malek la yel o ye, “Gaꞌalimi fu senbidiŋ, ka pid fu taꞌada.” Ka o niŋi ala. Ka malek la lem yel o ye, “Loomi fu fugobug ka dol m.” ⁹Ka Piita dol o yi yiiŋ ka nam pu baŋ ye malek la niŋid siꞌel la ane ameŋaa, ka tenꞌes ye li wenne o zaansim ne. ¹⁰Ka ban gaad gurib yinni ne ayi zinꞌig la n ti paad kunt zaꞌanoorin line ken teŋ poogin la, ka li yoꞌog li tuꞌer ka ba yi yiiŋ n dol suer. Ka malek la kpelim bas Piita.

¹¹Ka Piita potenꞌer yuꞌun nie ka o yel ye, “Nannanna m baŋi ameŋa ye Zugsob la n tum o malek ka o faaenn m Herod nuꞌusin ne bun lin wusa ka Jew dim la boodin ye ba niŋ m la.”

¹²On baŋ neꞌeŋa nwa la, ka keŋ Joon Maak ma Meeri yin. Anina ka nidib bedego laꞌas taaba n sosid Winaꞌam. ¹³Ka o paae n nweꞌ yaŋir zaꞌanoor ka bipuŋ one yuꞌur buon Roda la kena ye o gos. ¹⁴Ka o baŋ Piita kukor. Ka sumalisim zug ka o pu yoꞌog yaŋir laa, ka zo n kpenꞌ n yel ye, “Piita ziꞌe yaŋirin la.” ¹⁵Ka ba yel bipuŋ la ye, “Fu geenm ne.” Ka o zanꞌas ka yel ye, “Li ane on la.” Ka ba lebis ye, “Li ane o malek.”

¹⁶Amaa ka Piita kpelim n nweꞌed yaŋir la. Ka ba yoꞌog n nye ka li a on la. Ka ba lidig hale. ¹⁷Ka Piita yibisi ba ne o nuꞌug, ye ba a baanlim. Ka o tuꞌasi ba Zugsob la niŋ siꞌem n yiis o sarega ni la. Ka o yeli ba ye, “Yelimi Jemes ne yadda niŋidib bane kpelim la.” Ka o yi n keŋ toom zinꞌig.

¹⁸Ka beog nie ka damugtitaꞌar be sogianam la sisoogin, ban bood ye ba baŋ line niŋ Piita la zug. ¹⁹Ka Herod n ia Piita n guꞌuŋ la ka tuꞌa bane gur sarega la antuꞌa, ka bas noor ye ba kuu ba. Ka lin nyaꞌaŋ ka o yi Juuda n keŋ Sizerea teŋin n kpelim anina.

Herod kuꞌum la yela

²⁰Ka naꞌab Herod suunr daa pelig hale ne nidib bane be Taya ne Sidon teensin. Ka ba laꞌas taaba n deŋi nye Blestus one a naꞌab Herod samannaꞌab la n maal suer ye o nweꞌ naꞌab nuꞌug, ba diib n yit naꞌateŋ la na zug.

²¹Ka Herod gaŋ dabis siꞌer la n paae la, ka o ye o naꞌam kparib n zinꞌi o naꞌam gbauŋ zug ka pianꞌ n tis nidib la. ²²Ka nidib la tans n yel ye, “Nwa ane Winaꞌam kukor ka li kaꞌ ninsaal din ne.” ²³Ka Zugsob malek kpelim nweꞌ o, on pu duꞌos Winaꞌam yuꞌur la zug. Ka zunzunya di o, ka o kpi.

²⁴Amaa ka Winaꞌam pianꞌad la yadig n paas.

²⁵Ka Barnabas ne Saul n daa naae ban ye ba tum siꞌel Jerusalem la, ba daa piꞌe Joon Maak n leb Antiok.

Winaꞌam Siig Suŋ n gaŋ Barnabas ne Saul n tum la yela

¹Winaꞌam nodiꞌesidib ne paꞌanib daa be yadda niŋidib la soogin Antiok teŋin. Ba a Barnabas, ne Simeon Niger ne Lusius on yi Sairene na la, ne Manaen on ka ba daa ugus o naꞌab Herod yin la ne Saul. ²Ka ban daa lo noor puꞌusid Zugsob la, ka Winaꞌam Siig Suŋ yeli ba ye, “Gaŋim Barnabas ne Saul ba gunni, ka ba tum tuum kan ka m gaŋi ba ye ba tum la.” ³Ka ban lo noor ka sos Winaꞌam la, ka zaŋ ba nuꞌus paꞌali ba zutin ka tumi ba ka ba yi keŋ.

Saul n be Saipuros teŋin la yela

⁴Ka Winaꞌam Siig Suŋ la n tumi ba la, ka ba keŋ Selusia teŋin n kpenꞌ aaruŋ anina n keŋ Saipuros soꞌolimin, ⁵ka ba paae Salamis teŋin n mool Winaꞌam pianꞌad la Jew dim laꞌasug doodin. Ka Joon Maak me suŋi ba ne tuuma la.

⁶Ka ban daa loꞌoŋ Saipuros teŋ kane ka kuꞌom giligi li la ni n paae Pafos na la, ka nye baꞌakolug daan ka o a Jew nid ka o maꞌ ye o ane Winaꞌam nodiꞌes, ka o yuꞌur buon Bar-Yesu. ⁷O daa ane teŋ kan gomena la zua. Gomena la daa mor yaꞌam hale. O yuꞌur daa buon Sergius Paulus. Ka o buol Barnabas ne Saul, on bood ye o wum Winaꞌam pianꞌad la zug. ⁸Amaa baꞌakolug daan Bar-Yesu bee Elimas line a Greek yuꞌur la, daa kpeꞌeŋ o meŋ n kiꞌis Saul ne Barnabas ye o saꞌam gomena la yadda niŋir. ⁹Amaa Saul on ka ba buon Paul la, daa peꞌel ne Winaꞌam Siig Suŋ ka kpaꞌ gosid baꞌakolug daan la kii, ¹⁰ka yel ye, “Fun one a Sutaana biig ne tuumsuma wusa biꞌem ne zam daana la, wala ka fu mood ye fu saꞌam Zugsob la suesuŋ la? ¹¹Gosima, Zugsob na namis uf. Fu na zuꞌom ka ku tunꞌe nyet saŋa biꞌela.”

Ka o kpelim zuꞌom n due n babin n bood ye nid veꞌ o. ¹²Ka gomena la niŋ Zugsob yadda on nye bun line niŋ la wusa. Ka lin ka o zamis Zugsob la yela lidig o.

Paul n be Antiok line be Pisidia soꞌolim ni la yela

¹³Ka Paul ne o tumtum taaba kpenꞌ aaruŋ n yi Pafos ni keŋ Perga teŋin line be Pamfilia soꞌolim ni. Ka Joon basi ba ka leb Jerusalem. ¹⁴Ka ba daa yi Perga n gaadi paae Antiok line be Pisidia soꞌolim la. Ka Jew dim vuꞌusum daar ka ba keŋ laꞌasug doogin n zinꞌin. ¹⁵Ka ban karem Winaꞌam wada ne Winaꞌam nodiꞌesidib gbana naae la, ka laꞌasug doog la kpeenmnam tumi ba saꞌan n yeli ba ye, “Ti zuanama, ya yaꞌa mor saꞌalug n na saꞌali nidib la, yanam tuꞌasimi li.”

¹⁶Alazug ka Paul due n ziꞌe ka yibisi ba ne o nuꞌug ka yeli ba ye, “Israel nidib ne bane puꞌusid Winaꞌam wenne tinam la, kelisimi. ¹⁷Winaꞌam one ka Israel dim puꞌusid la da gaŋi ti yaanam n duꞌosi ti buudi la, ban daa nam be Egipiti teŋin n a saam la. Ka Winaꞌam da more ba ne o paŋtitaꞌar la n yiisi ba Egipiti teŋin na. ¹⁸Ka yuma piisnaasi ka o di suguru ne ba, ban daa be moogin la. ¹⁹Ka o da saꞌam buudi ayopoi Keinan soꞌolim ni n tisi ba teŋ la ka ba soꞌe ka li a ba faar, ²⁰hale wuu yuma kobusnaasi ne piisnu.

“Ka lin nyaꞌaŋ la, ka o tisi ba antuꞌa tuꞌadib n ti paae nodiꞌes Samuel saŋa. ²¹Ka ba sos ye ba boodne naꞌab. Ka Winaꞌam tisi ba Kihi biig Saul, one a Benjamin yaaŋ, ka o di naꞌam yuma piisnaasi. ²²Ka Winaꞌam n da pidigi Saul naꞌam la, ka gaŋ David ka o di naꞌam. Ka Winaꞌam yel ye, ‘M nye Jese biig David one paae m yaꞌam ka na tum line wusa ka m bood.’ ”

²³Ka Paul lem ye, “Naꞌab David yaas sisoogin ka Winaꞌam daa yiis faangid la n tis Israel dim, one a Yesu, wenne on da pun yel ziꞌel siꞌem la. ²⁴On da nam pu kena la, ka Joon daa mool n tis Israel nidib wusa ye ba tiakemi ba sunya ka diꞌe kuꞌom suub. ²⁵Ka Joon daa ti bood ye o naae o tuuma la, ka buꞌosi ba ye, ‘Ya tenꞌes ka m aa anoꞌone? Mam kaꞌ on ka ya gur laa. Amaa soꞌ na ken mam nyaꞌaŋ na, ka m pu suꞌum ye m pidig o taꞌadaa.’ ”

²⁶Ka Paul ye, “M zuanam bane a Abraham yaas, ne bane puꞌusid Winaꞌam wenne tinam la, Winaꞌam tum faangir labaar la na n tis tinam. ²⁷Nimbane daa be Jerusalem la ne ba kpeenmnam wusa daa pu baŋ ye one a faangid laa. Ka me pu baŋ nodiꞌesidib pianꞌad la ka ba karem vuꞌusum daar wusa la gbin ne. Ban kadi o saria n koos beꞌed la, ke ka nodiꞌesidib n da yel siꞌel la niŋ ameŋa. ²⁸Hale ne ban pu nye yelbeꞌed ne lin suꞌum ye o kpi la, ba kpelim sos Pilate ye o bas suer ka ba kuu o. ²⁹Ka ban daa niŋ siꞌel wusa wenne lin pun sob o yela siꞌem n naae la, ka sigis o dapuudir la zug n pinꞌ o yaugin. ³⁰Amaa Winaꞌam daa vuꞌug o kumin. ³¹Ka dabisa bedego ka o nie o meŋ n paꞌal bane yi Galilee n dol o keŋ Jerusalem na la, ka ba nye o. Ka nannanna ba tuꞌas nidib ban nye o yela siꞌem la.

³²“Ka tinam mor labasuŋ la n keenn ya saꞌan na. Lin ka Winaꞌam da pun yel n ziꞌeli ti yaanam la, ³³line nwa niŋ ameŋa n tis tinam bane aa ba yaas la, on vuꞌug Yesu kumin la. Li wenne lin sob yuuma gbauŋin yuum ayi daan poogin siꞌem la ye,

‘Fu ane man Biig.

Zina ka m lieb fu saam.’

³⁴Winaꞌam n daa vuꞌug Yesu kumin la paꞌal ye o niŋgbiŋ ku punꞌe, neꞌeŋa yela la ka o da pun yel o gbauŋ poogin la ye,

‘M na tis uf yelsum kan ka m da pun yel ziꞌel David la.’

³⁵Dinzug o lem yel o yuuma gbauŋ poogin zinꞌisiꞌa yaꞌas ye,

‘Fu ku bas fu ninsuŋ la ka o punꞌe.’

³⁶“David da tum line paae Winaꞌam yaꞌam, o meŋ zumaana win la, ka kpi. Ka ba mum o o yaanam saꞌan ka o niŋgbiŋ punꞌe. ³⁷Amaa on ka Winaꞌam vuꞌug o kumin la, o pu punꞌee.

³⁸“Dinzugo m zuanama, baŋim ye dau kaŋa nwa maꞌasim zug ka tuumbeꞌed yiisib yela mooni ya saꞌan. ³⁹On zug on mekama n niŋ o yadda Winaꞌam na yiis o tuumbeꞌed lin wusa ka Moses wada daa ku tunꞌe yiis la bas. ⁴⁰Dinzugo guꞌusim ka yela ban ka Winaꞌam nodiꞌesidib da yel la da luu ya zutin ne.

⁴¹‘Gosimi yanam bane a niŋkiꞌisidib la.

Ya na vol yaꞌam n kpi.

Man ya Winaꞌam na tum tuuma ya zumaana nwa ni

ka ya ku siak ye li sid niŋeya,

hale baa soꞌ yaꞌa peligi o poog paꞌali yaa.’ ”

⁴²Ka Paul ne Barnabas ti yit la, ka nidib la sosi ba ye ba lem vuꞌusum daar kane ken na la n tuꞌasi ba bun lin ka ba tuꞌasi ba la yaꞌas. ⁴³Ka laꞌasug la widig la, ka Jew dim bedego ne bane kaꞌ Jew dim buudi, ka lee dol Jew dim suer la, daa dol Paul ne Barnabas. Ka ba saꞌali ba ye ba kpelim be Winaꞌam yelsum poogin.

⁴⁴Ka vuꞌusum daar lem paae yaꞌas la, ka teŋ la dim sieba bedego n laꞌas taaba ye ba wum Winaꞌam pianꞌad la. ⁴⁵Ka Jew dim la n nye nidib bedego la ka fufum gbanꞌe ba. Ka ba kiꞌis Paul n tuꞌas siꞌel la, ka pianꞌad o pianꞌabeꞌed.

⁴⁶Amaa Paul ne Barnabas tuꞌasi ba ne sukpiꞌeuŋ n yeli ba ye, “Li suꞌum ka ti tuꞌas Winaꞌam pianꞌad la n tisi ya yiiga. Amaa yanam zanꞌas li, ka kadi ya meŋ saria ye ya pu nar ye ya diꞌe nyovur line kaꞌ naar laa. Din yela ti na fendigi keŋ bane kaꞌ Jew dim buudi la saꞌan. ⁴⁷Ka noyelug kane ka Zugsob la yel tinam la dolne lin da sob ye,

‘M gaŋ uf ka fu na ke ka bane kaꞌ Jew dim buudi la baŋ Winaꞌam yela nyain,

ka dunia dim wusa na nyet faangir fu labaar moolug la ni.’ ”

⁴⁸Ka bane kaꞌ Jew dim buudi la n wum neꞌeŋa la, li niŋi ba malisim hale. Ka ba duꞌos Winaꞌam pianꞌad suꞌuŋa. Ka ban wusa ka Winaꞌam daa gaŋ ye ba nye nyovur line kaꞌ naar la niŋ o yadda.

⁴⁹Ka Zugsob pianꞌad la daa mool soꞌolim kan wusa ni. ⁵⁰Amaa Jew dim daa ke ka poꞌab bane ka ba yuꞌur du teŋin la ka ba kaꞌ Jew dim buudi ka lee dol Jew dim suer la, ne dap bane a tuongatib teŋ la ni sunya pelig ne Paul ne Barnabas. Ka ba siꞌiŋe namisi ba n kadi ba n yiis ba soꞌolim la ni. ⁵¹Ka Paul ne Barnabas pisigi ba nuꞌus, ka li paꞌal ye ba baꞌa kaꞌ ne baa, ka yi n keŋ Ikonium teŋin. ⁵²Ka nyaꞌandolib la mor sumalisim. Ka Winaꞌam Siig Suŋ bee ba ni.

Paul n be Ikonium teŋin la yela

¹Ka Ikonium ni ka Paul ne Barnabas kpenꞌ Jew dim laꞌasug doogin pianꞌ hale ka nidib bedego, Jew dim ne bane kaꞌ Jew dim la niŋ Winaꞌam yadda. ²Amaa ka Jew dim bane pu diꞌe pianꞌad la daam bane kaꞌ Jew dim la ye ba kis nidib bane dol Winaꞌam la. ³Ka Paul ne Barnabas zinꞌini anina yuug ka pianꞌad Zugsob la yela ne sukpiꞌeuŋ. Ka Zugsob tisi ba paŋ ka ba tum tuumnyalima ka li paꞌal nidib la ye Winaꞌam popielim labaar la ane sida. ⁴Ka teŋ la nidib pudug. Ka sieba bood Jew dim ka sieba bood Paul ne Barnabas.

⁵Ka Jew dim ne bane kaꞌ Jew dim ne ba kpeenmnam bood ye ba diis Paul ne Barnabas nyan ka lobi ba ne kuga. ⁶Ka ba baŋ li ka zo keŋ Likaonia soꞌolim, Listra ne Derbe teensin ne ba teŋbibisin ⁷n mool labasuŋ la anina.

Paul n be Listra teŋin la yela

⁸Ka dau daa zinꞌi Listra ni ka pu tunꞌe kenna. O daa ponꞌolim ne o biilimin sa ka nam pu keŋe. ⁹Ka o kelis Paul pianꞌad la. Ka Paul gos o kii ka baŋ ye o niŋ Winaꞌam yadda ka na tunꞌe nye laafe, ¹⁰ka yel o ne kukotitaꞌar ye, “Duom ziꞌen.” Ka dau la ianki ziꞌen ka keŋ.

¹¹Ka nidib bedego la nye Paul n tum siꞌel la, ba tans ne Likaonia pianꞌad ye, “Winaꞌamnam sigi ti saꞌan na wenne nidib ne.” ¹²Ba daa pudi ba Winaꞌamnam bedego la yuda, ka yinni buon Zeus ka yinni la me buon Hermes. Ka ba buol Barnabas ye Zeus, ka buol Paul ye Hermes, on daa a pianꞌad kpeenm la zug. ¹³Ka Zeus puꞌusum doog daa be teŋ la tuon. Ka Zeus baꞌamaan ne nidib la tenꞌes ye ba ane wina, ka mor naꞌaraad ne tiis puum n keŋ teŋ la zaꞌanoorin na n bood ye ba maal maana n tis Winaꞌam Tumtumnib Barnabas ne Paul.

¹⁴Amaa Paul ne Barnabas n wum ban niŋ siꞌem la, ba aanse ba meŋ fuud ka kpenꞌ nidib la soogin tansid ye, ¹⁵“Ti zuanama, bo ka ya niŋid neꞌenama? Tinam me ane nidib wenne yanam ne. Ti ye ti mool labasuŋ la n tisi ya ye ya bas line kaꞌa sidaa, ka fendigi dol Winaꞌam one voe ka maal saazug ne dunia ne moꞌar ne line be li ni wusa la. ¹⁶Kudumin la, Winaꞌam daa ke ka buudi wusa doli ba meŋ sueya, ¹⁷amaa ka lee niŋ tuumsuma ye nidib baŋ o yela. O tisidi ti saa, ne bunib saŋa ye ti dii tig ka mor sumalisim.” ¹⁸Laꞌam ne pianꞌ bama la, li daa toe ka ba giŋ nidib la ka ba ku maal maan la n tisi baa.

¹⁹Ka Jew dim yi Antiok ne Ikonium teensin kena nyaŋ ke ka nidib la doli ba n lobi Paul ne kuga, ka vuug o yiisi teŋin la, ka tenꞌes ye o kpine. ²⁰Amaa ka nyaꞌandolib la laꞌase gilig o ka o due kpenꞌ teŋin la. Ka beog nie la ka Paul ne Barnabas keŋ Derbe teŋin.

Paul n leb Antiok line be Siriya ni la yela

²¹Ka Paul ne Barnabas mool labasuŋ la Derbe teŋin, ka nye nyaꞌandolib bedego anina, ka leb Listra ne Ikonium ka nyaan leb Antiok ni, ²²ka kpemis bane niŋ Yesu yadda la n saꞌani ba ye ba kpelim niŋ Yesu yadda, ka yet ye, “Li nar ka ti namis yiiga ka naan kpenꞌ Winaꞌam naꞌamin.” ²³Ka ba gaŋ kpeenmnam tis yadda niŋidib bane laꞌas teŋ teŋ wusa ka lo noor n ka puꞌus Winaꞌam, ka noki ba niŋ Zugsob one ka ba niŋ yadda la nuꞌusin la, ²⁴ka gaadi yi Pisidia teŋin n paae Pamfilia teŋin na.

²⁵Ka ban mool Winaꞌam pianꞌad la Perga teŋin la ka gaadi sig Attalia teŋin. ²⁶Anina ka ba kpenꞌ aaruŋ n keŋ Antiok teŋin zinꞌikan ka nidib la daa sos Winaꞌam yelsum n tisi ba laꞌam ne tuum kan ka ba naae la zug. ²⁷Ka ba paae n laꞌas yadda niŋidib la ka yeli ba Winaꞌam tum siꞌel ne ba, ne on maal suer ye bane kaꞌa Jew dim niŋ o yadda la, ²⁸ka zinꞌin ne ba yuug.

Jerusalem ni laꞌasug la yela

¹Ka nidib sieba yi Juuda teŋin n sig na n paꞌan yadda niŋidib la ye, “Ya yaꞌa pu kpenꞌe baŋo wuu Moses wada la paꞌan siꞌem laa, ya ku nyaŋe paam faangire.” ²Ka Paul ne Barnabas daa nwaꞌas nonwaꞌar hale ne ba, dinzug ka ba gaŋ Paul ne Barnabas ne yadda niŋidib sieba ye ba keŋ Winaꞌam Tumtumnib la ne yadda niŋidib kpeenmnam bane be Jerusalem la saꞌan n buꞌosi ba nonwaꞌar kaŋa yela. ³Ka yadda niŋidib la yiisi ba tum, ka ba doli yi Fonisia ne Samaria teŋin n yet nidib bane kaꞌ Jew dim la tiaker la yela. Ka li niŋ sumalisim hale n tis Fonisia ne Samaria yadda niŋidib la. ⁴Ka ban paae Jerusalem la, ka yadda niŋidib la ne Winaꞌam Tumtumnib la ne ba kpeenmnam wusa diꞌe ba. Ka ba tuꞌas Winaꞌam maal siꞌel wusa ne ba.

⁵Ka yadda niŋidib bane a Farisee dim due ziꞌen ka yel ye, “Asee ka ba kpenꞌe baŋo, ka ti zamis ba, ka ba siak Moses wada la.”

⁶Ka Winaꞌam Tumtumnib ne yadda niŋidib la kpeenmnam laꞌas ye ba gbanꞌe yel kaŋa nwa gbin. ⁷Ka nogban nwaꞌar la yuꞌun galis la, ka Piita due ziꞌen ka yeli ba ye, “M zuanama, ya miꞌ ye pinꞌilugin saŋa ka Winaꞌam daa gaŋ mam ya ni, ye m tuꞌasi o labasuŋ la n tis bane kaꞌ Jew dim la ka ba wum ka siak. ⁸Ka Winaꞌam one miꞌ saalib potenda daa tisi ba o meŋ Siig Suŋ la wenne on daa tis tinam siꞌem la n paꞌali ti ye ba siak o noor. ⁹Bakir daa kaꞌa tinam ne ban soogin ne. Ba daa niŋ Winaꞌam yadda ka o yiisi ba tuumbeꞌed n bas. ¹⁰Bo ka ya makid Winaꞌam ka tisid o nyaꞌandolib malimkpiꞌema lin ka tinam ne ti yaanam daa pu nyaŋe maale? ¹¹Tinam siakiya ye tinam na paam faangir ne ti Zugsob Yesu popielim poogin, wenne lin na niŋ bane kaꞌ Jew dim siꞌem la.”

¹²Ka nidib la wusa a baanlim, ka kelis Barnabas ne Paul n tuꞌasid tuumnyalima ban ka Winaꞌam tum buudi buudi saꞌan ne ba. ¹³Ka ban n pianꞌ naae la, ka Jemes yel ye, “M zuanama, kelisimi. ¹⁴Simon Piita yel n tienn ti Winaꞌam n daa deŋi paꞌali ye o bood ye o tis bane kaꞌ Jew dim la yelsum, n gaŋ nidib ba saꞌan ka ba lieb o nidib. ¹⁵Yel bama nwa dolne Winaꞌam nodiꞌesidib n sob siꞌem la ye,

¹⁶‘Zugsob la yel ye,

“Neꞌeŋa nyaꞌaŋ m na leb na

n tis tadimnam bane a David yaas la paŋ ye,

¹⁷nidib na ie m,

buudi ban wusa ka m gaŋ ye ba aa m nidib la ne nidib wusa.”

¹⁸Zugsob la maal bun bama n yel ye o ke ka ba baŋ li wusa kudimin sa.’

¹⁹“Alazug mam potenꞌer ane ye ti da daam bane kaꞌ Jew dim buudi ka fendigi keenn Winaꞌam saꞌan la naa, ²⁰amaa ka lee sob gbauŋ n yeli ba ye ba da di baꞌar diibo ka li kaꞌ nyainee. Ka dap ne poꞌab da saꞌam taaba. Ka da onb bunkonbid bane ka ba sianki kuu, ne niꞌim kane nam mor ziim. ²¹Kudimin sa ka ba mool Moses paꞌalug teens wusa ni ka karem o sob la laꞌasug doodin, vuꞌusum daar wusa.”

²²Ka Winaꞌam Tumtumnib ne yadda niŋidib wusa ne ba kpeenmnam tenꞌes ye li a suꞌum ka ba gaŋ nidib ba soogin n tumi ba Antiok teŋin laꞌam ne Paul ne Barnabas. Ka ba gaŋ Judas one ka ba me buon Barsabas la ne Silas, nimbane ka yadda niŋidib la naꞌasidi ba, ²³ka sob gbauŋ n tisi ba ye ba more n keŋ Antiok teŋin.

Gbauŋ kane ka Jerusalem kpeenmnam daa sob la nwa

Ka gbauŋ la yel ye,

Tinam bane a Winaꞌam Tumtumnib ne yadda niŋidib la kpeenmnam puꞌusid yadda niŋidib bane kaꞌ Jew dim buudi, ka be Antiok teŋin ne Siriya ne Silisia teensin la.

²⁴Ti wumya ye ninsieba yi ti saꞌan na n daami ya ne pianꞌad bane fendigidi ya yaꞌam, ka ti pu tisi ba noore. ²⁵Alazug ka ti laꞌas taaba n gbanꞌe noor yinni n tenꞌes ye li a suꞌum ka ti gaŋ ninsieba n tumi ba ya saꞌan na. Ban ne ti zuanam Paul ne Barnabas na laꞌam kena, ²⁶nimbane nyovur n daa be toog ni ti Zugsob Yesu Kiristo la zug. ²⁷Dinzug ka ti tum Judas ne Silas ye ba meŋ yeli ya bun kan la ne ba noya. ²⁸Li a suꞌum n tis Winaꞌam Siig Suŋ la ne tinam ka ti da ziꞌeli ya yela n gaad line nara. ²⁹Ya da di baꞌar diibo, ka da onb niꞌim kane nam mor ziim ne bunkonbid bane ka ba sianki kuu, ka dap ne poꞌab da saꞌam taabaa. Ya yaꞌa pu tum yel bamaa, ya na tum tuumsuma.

Winaꞌam na tisi ya yelsum.

³⁰Ban daa yiisi ba tum la, ka ba kenn sig Antiok teŋin n laꞌas yadda niŋidib la, ka nok gbauŋ la n tisi ba. ³¹Ka ba karem gbauŋ la ka li niŋi ba sumalisim bedego ne ban yel siꞌem n kpeꞌeŋidi ba la zug. ³²Ka Judas ne Silas ban me daa a Winaꞌam nodiꞌesidib la, pianꞌ hale n kpemis yadda niŋidib la. ³³Ka zinꞌin ne yadda niŋidib la yuug biꞌela ka ba nyaan keꞌesi ba ne sumalisim. Ka ba leb bane daa tumi ba la saꞌan. ³⁴Ka Silas gbanꞌe ye o kpelim anina. ³⁵Ka Paul ne Barnabas me kpelim anina ka ban ne paꞌanib bedego bane be anina la paꞌan ka moon Zugsob pianꞌad la.

Paul ne Barnabas bakir la yela

³⁶Ka dabisa biꞌela nyaꞌaŋ ka Paul yel Barnabas ye ba lem n kaae yadda niŋidib teens bane wusa ni ka ba daa mool Zugsob pianꞌad la n gos ban a siꞌem. ³⁷Ka Barnabas daa bood ye o dol Joon on yuꞌure buon Maak la ka ba laꞌam keŋ. ³⁸Amaa ka Paul tenꞌes ye li kaꞌa suꞌum ka ba dol one daa zo ka basi ba Pamfilia teŋin ka pu doli ba tum la. ³⁹Ka ba nwaꞌas taaba pudug konꞌob konꞌob. Ka Barnabas nok Maak ka ba kpenꞌ aaruŋ n keŋ Saipuros teŋin. ⁴⁰Ka Paul gaŋ Silas. Ka yadda niŋidib la sos Winaꞌam n tisi ba ye o guri ba ne o yelsum. ⁴¹Ka ba keŋ n yi Siriya ne Silisia teensin n kpemisid yadda niŋidib la sunya.

Timoti n dol Paul ne Silas la yela

¹Ka ba keŋ paae Derbe ne Listra teensin na. Ka Winaꞌam nyaꞌandol daa be Listra ka o yuꞌur buon Timoti, on daa a Jew dim poꞌa biig. Ka o ma daa a yadda niŋid. Amaa ka o saam daa a Greek nid. ²Ka Listra ne Ikonium yadda niŋidib daa pianꞌa o tuumsuma yela. ³Ka Paul n daa bood ye Timoti dol o la zug ka o kpenꞌes o baŋo, bozugo Jew dim wusa bane daa be zinꞌig kan la daa miꞌ ye o saam daa ane Greek nid. ⁴Ka ba keŋ yi teŋ teŋ n tuꞌasidi tisid yadda niŋidib la Winaꞌam Tumtumnib ne yadda niŋidib kpeenmnam bane be Jerusalem gbanꞌe siꞌem, ka yeli ba ye ba dol gbanꞌar kaŋa. ⁵Ka yadda niŋidib la yadda daa kpeꞌeŋ ka ba kal paasid daar wusa.

Paul zaansuŋ Troas ni la yela

⁶Ka ba keŋ yi Frigia ne Galatia teensin, Winaꞌam Siig Suŋ la pu ke ka ba pianꞌad Winaꞌam pianꞌad Asia teŋin la zug. ⁷Ka ba paae Misia teŋ ben na n kpeꞌeŋ ye ba keŋ Bitinia teŋin. Amaa ka Yesu Siig pu siaki tisi ba suere. ⁸Ka ba doli gaad Misia teŋin n keŋ sig Troas teŋin. ⁹Ka li wenne zaansuŋ ne n kenn Paul saꞌan yuꞌuŋ kan na, ka o nye Masedonia dim dau ka o ziꞌen belim o ye “Kem Masedonia na n suŋi ti.” ¹⁰Ka on nye zaansuŋ la ka ti tiꞌeb toꞌoto ye ti keŋ Masedonia teŋin, tiname gbanꞌe ye Winaꞌam buoli ti ye ti tuꞌas labasuŋ la n tisi ba la zug.

Lidia tiaker Filipi ni la yela

¹¹Ka ti kpenꞌ aaruŋ anina n kpaꞌa tituꞌaa keŋ Samotires teŋin. Ka beog nie ka ti keŋ Niapolis teŋin. ¹²Ka ti yi anina keŋ Filipi teŋin line a teŋtitaꞌar Masedonia soꞌolim ni. Ka Filipi a Room dim soꞌolim. Ka ti zinꞌini anina dabisa biꞌela.

¹³Ka vuꞌusum daar ka ti yi teŋin la n keŋ kolug baba, zinꞌikan ka ti tenꞌes ye ba puꞌusid Winaꞌam. Ka ti zinꞌi anina pianꞌa tis poꞌab bane laꞌas na. ¹⁴Yinni one wum ti pianꞌad daa ane Tiatira teŋ poꞌa ka o yuꞌur buon Lidia. O daa kuosidne fuvenla ka pun puꞌusid Winaꞌam. Ka Zugsob la yoꞌog o potenꞌer ka o kelis Paul n pianꞌad siꞌel la suꞌuŋa. ¹⁵Ka ti daa suu on ne o yidim Winaꞌam kuꞌom. Ka Lidia yeli ti ye, “Ya yaꞌa siak ye m sid niŋ Zugsob la yadda, kemi na zinꞌini m yin.” Ka ti siaki keŋ.

Paul n be sarega ni la yela

¹⁶Ka tiname daa waꞌae puꞌusum zinꞌigin la, ka bipuŋ one a yamug ka kikirig dol la daa tuꞌos ti. O daa ane baꞌabugud ka o bugub la ni ka o nyet kpanꞌam bedego tisid bane soꞌe o la. ¹⁷Ka o dol Paul ne tinam n tansid ye, “Nimbama nwa ane Winaꞌam one gaad bun zanꞌasa la tumtumnib, bane mooni yeti ya faangir la suer.” ¹⁸Ka o tum neꞌeŋa dabisa bedego. Amaa ka li zab Paul hale, ka o fendigi yel kikirig la ye, “M yet uf ne Yesu Kiristo yuꞌur zug ye fu yim ka bas bipuŋ.” Ka kikirig la yi o saꞌan saŋkan la.

¹⁹Amaa bane soꞌe o la baŋ ye tiꞌir kan ka ba daa mor ka nyet kpanꞌam la lem kaeꞌ la, dinzug ka ba gbanꞌe Paul ne Silas n veꞌegi ba kpenꞌ daꞌan bane soꞌe teŋ la tuon. ²⁰Ka ba more ba n keŋ one tuꞌasid antuꞌa la saꞌan n yel ye, “Nimbama nwa ane Jew dim bane saꞌami ti teŋ. ²¹Ba paꞌane malima bane pu doli ti wadaa. Tinam a Room nidib la ti ku siaki dol malimbamaa.”

²²Ka nidib bedego laꞌase giligi ba ka one tuꞌasid antuꞌa la pidig Paul ne Silas fuud ne paŋ ka bas noor ye ba fiꞌebimi ba. ²³Ka ba buꞌu ba bedego ka kpenꞌesi ba sarega ni ka yel one guri sarega doog la ye o gosimi ba suꞌuŋa. ²⁴Ka ban yel neꞌeŋa la ka o kpenꞌesi ba doog kane be poogin la, ka loo ba noba taꞌal ne datitada.

²⁵Amaa ka yuꞌuŋ tisoos saŋa ka Paul ne Silas puꞌusid ka yuum yuuma n tisid Winaꞌam ka bane laꞌam be ne ba sarega ni la kelisid. ²⁶Ka toꞌoto ka teŋ dam hale ka sarega doog eenbir la dam. Ka zaꞌanoya wusa yoꞌog. Ka bana la yidig nidib la wusa ni. ²⁷Ka sarega gur la due gbeemin ka nye zaꞌanoya la yoꞌog la, ka tenꞌes ye ba suꞌane yi, ka fue suꞌug ye o ku o meŋ. ²⁸Amaa ka Paul tans ne kukor kpiꞌeuŋ ye, “Da poaꞌalim fu meŋa, ka ti wusa be kpela.”

²⁹Ka sarega gur la buol ka ba mor fitla na. Ka o vaꞌ due kpenꞌ kirid ne dabiem ka lu Paul ne Silas tuon. ³⁰Ka more ba yi na ka yel ye, “Dapa, m na niŋ wala ka nye faangire?”

³¹Ka ba yel o ye, “Niŋim Zugsob Yesu yadda ka fun ne fu yidim wusa na nye faangir.” ³²Ka ba tuꞌas Zugsob la pianꞌad n tis on ne bane wusa daa be yin la. ³³Ka o noki ba yuꞌuŋkan la, n piesi ba fenꞌed la. Ka ba suu on ne o yidim wusa Winaꞌam kuꞌom. ³⁴Ka o more ba du o yin ka tisi ba diib. Ka li niŋ on ne o yidim wusa sumalisim, ban niŋ Winaꞌam yadda la zug.

³⁵Ka beog nie ka one tuꞌasid antuꞌa la tum o tumtumnib ye ba yel one gur sarega la ye, “Basim ka nidib ayi la n yi.” ³⁶Ka sarega gur la tuꞌas labaar la n tis Paul ye, “Antuꞌa tuꞌad la tis noor ye m ke ka ya yi. Dinzugo yiim keŋ baanlim.”

³⁷Ka Paul yel tumtumnib la ye, “Tinam ane Room teŋ dim. Amaa ba buꞌu ti nidibin ka pu wum ti noor pianꞌade, ka kpenꞌesi ti sarega ni. Ka nannanna ba yuꞌun yiisidi ti, ka li wenne suꞌadimnee. Ayei, kel ka ba meŋ kena n yiisi ti.”

³⁸Ka tumtumnib la keŋ yel antuꞌa tuꞌad la neꞌeŋa. Ka dabiem kpenꞌ ba, ban wum ye Paul ne Silas ane Room teŋ dim la zug. ³⁹Ka ba meŋ kena nweꞌe ba nuꞌug ka yiis ba ka belimi ba ye ba yim teŋin la. ⁴⁰Ka ba yi sarega la ni n keŋ kaae Lidia ka nye yadda niŋidib la, ka pianꞌa pianꞌad line kpeꞌeŋidi ba sunya, ka nyaan keŋ.

Paul n be Tesalonika teŋin la yela

¹Ba daa gaad Amfipolis ne Apolonia teensin n kenn Tesalonika teŋin na, zinꞌikan ka Jew dim laꞌasug doog daa be. ²Ka Paul daa kpenꞌ anina vuꞌusum daarnam atanꞌ, wuu on yiti maan siꞌem la, ka tuꞌad ne ba dine be Winaꞌam gbauŋin ³n bigisidi ba li gbin nyain ye li daa a tilas ye Kiristo namis ka vuꞌug kumin, ka yet ye, “Yesu on ka m mooni o yela tisidi ya la a Kiristo la.” ⁴Ka sieba daa siaki dol Paul ne Silas laꞌam ne Greek dim nidib bedego bane puꞌusid Winaꞌam laꞌam ne poꞌab bedego bane a tuon gatib la.

⁵Amaa ka Jew dim benꞌ fufum ka buol bugusum dim sieba bane be daꞌan n kaꞌa tuuma la. Ka ba laꞌas n a bedego ka maal tukpeedug n keŋ gilig Jason yir n ied Paul ne Silas ye ba more ba yi nidibin la na. ⁶Ka ba pu nyaŋe nyee ba ka gbanꞌe Jason ne yadda niŋidib sieba n more ba keŋ teŋin kpiꞌemnam saꞌan ka tans ye, “Nimbama nwa bo yela n daam dunia wusa. Ka nannanna ba kenn ti teŋin na, ⁷ka Jason diꞌe ba. Ba wusa kiꞌisid Room naꞌab wada ka yet ye, naꞌasoꞌ lem be, ka ba buon o Yesu.” ⁸Ka ban wum neꞌeŋa la ka li zab nidib la ne teŋin kpiꞌemnam la. ⁹Ka ba diꞌe ligidi Jason ne bane dol o la saꞌan, line ka ba na lebisi tisi ba, ba yaꞌa ti nye ka ba pu kpenꞌ yelsiꞌa ni yaꞌase, ka basi ba ka ba keŋ.

Paul n be Berea teŋin la yela

¹⁰Ka yuꞌuŋ sob ka yadda niŋidib la yiis Paul ne Silas ka ba keŋ Berea teŋin. Ka ba paae anina n keŋ kpenꞌ Jew dim laꞌasug doogin. ¹¹Ka Jew dim bama potenda nie gaad Jew dim bane be Tesalonika teŋin la. Ka ba diꞌe pianꞌad la ne ba yaꞌam boodim, ka karem Winaꞌam gbauŋ la n zamisid daar wusa ye ba gos ye Paul n tuꞌasidi ba siꞌel la a sida bee li kaꞌ sida. ¹²Ka Jew dim bedego niŋ yadda laꞌam ne Greek dim poꞌab bane mor yuꞌur nidibin ne dap bedego.

¹³Ka Jew dim bane be Tesalonika teŋin la wum ye Paul moon Winaꞌam pianꞌad Berea teŋin la, ka ba keŋ anina daam nidib ka ke ka ba sunya pelig ne Paul ne Silas. ¹⁴Ka yadda niŋidib la kpelim ke ka Paul keŋ ateuk gbeug. Amaa ka Silas ne Timoti kpelim anina. ¹⁵Ka bane biel Paul la mor o paae Atens teŋin la ka lebid ka Paul tolimi ba ye ba yaꞌa paae ban yel Silas ne Timoti ye ba kenn nannanna na.

Paul n be Atens teŋin la yela

¹⁶Ka Paul daa guri ba Atens teŋin la ka nye ka teŋ la peꞌel ne wina ne baꞌa. Ka o sunf pelig. ¹⁷Ka o keŋ Jew dim laꞌasug doogin tuꞌasid Jew dim ne bane kaꞌ Jew dim ka puꞌusid Winaꞌam wenne ban la, ka tuꞌasid laꞌam ne daꞌan, daar wusa. ¹⁸Ka nimbane zamis yaꞌam hale ka ba buoni ba Epikurea dim ne Stoik dim, nye o. Ka sieba buꞌos ye, “Bo ka yalim kaŋa nwa bood ye o yele?” Ka sieba yel ye, “Ti wum ye one moon win paala la suer yela ka paꞌan Yesu yela, ne kuꞌum vuꞌugir la yela men.” ¹⁹Ka ba mor o keŋ Areopagus zinꞌig kan ba laꞌas nidib na, ka yel ye, “Kel ka ti baŋ paꞌalsaaŋ kan ka fu tuꞌasid la; ²⁰ka yel bama nwa ane yelsaaŋ n tisi ti ka ti bood ye ti baŋi li gbin.” ²¹Ka Atens dim ne saam bane zinꞌi anina bood ye ba tuꞌas yelpaala bee ka me wum yelpaala saŋa wusa.

²²Ka Paul due ziꞌen Areopagus laꞌasug la tuon ka yel ye, “Atens nidiba, m baŋ ye ya siꞌel mekama wusa ni ya dol baꞌa maalug yela suꞌuŋa. ²³Man giligi ya teŋ la ka gos zinꞌis ban ni ka ya puꞌusid la, m nye ya puꞌusum maluŋ zinꞌig ka li sob anina ye, ‘WINAꞌAM KANE KA TI ZIꞌ LA.’ Lin ka ya puꞌusid ka laꞌam ziꞌ la, lin ka m yuꞌun mooni tisidi ya.

²⁴“Winaꞌam one maal dunia ne line be li ni wusa, ka soꞌe saazug ne teŋ wusa la, pu zinꞌi dood bane ka ninsaalib me maꞌaa nii. ²⁵Laꞌam ne lin wusa ka ninsaal tum tis o pu paꞌalne ye siꞌel pasig oo. O meŋ mor nyovur ne vuꞌusum ne siꞌel mekama zanꞌasa n tisid nidib wusa. ²⁶Nid yinni la ni ka o maal nidib buudi wusa n ke ka ba be dunia ni wusa. O meŋ mak saŋkan ne zinꞌis ban ni ka ba na zinꞌin. ²⁷O tum neꞌeŋa ye ba ie o zinꞌig, ka daasiꞌere ba na nye o. Amaa o pu lal ne tii. ²⁸O ni ka ti be ka vuꞌusid ka ken wenne yanam Atens solima dim sieba n daa yel ye, ‘Tinam me ane o biis.’

²⁹“Tiname sagidim aa o biis la, ti da tenꞌes ye Winaꞌam beilim wenne wuu baꞌa ban ka ninsaal nok salima bee anzurifa bee kuga, n tenꞌesi maal ne o nuꞌuse. ³⁰Winaꞌam da pu mugus ninsaalib saŋkan ka ba da ziꞌ on a siꞌem la. Amaa nannanna o tis noor zinꞌis mekama ni wusa ye nidib wusa tiake ba tuumbeꞌed sueya ni; ³¹ka o mak dabiskan ka o na ke ka nid kan ka o daa gaŋ la kad dunia nidib wusa saria ne asida. O paꞌal neꞌenam nyain n tis soꞌ wusa on vuꞌug nid kan kumin la zug.”

³²Ban wum ye Paul pianꞌad kuꞌum vuꞌugir yela la, ka sieba laꞌ o. Amaa ka sieba yel ye, “Ti bood ye ti wum ka o lem pianꞌa pianꞌakaŋa yaꞌas.” ³³Ka Paul yi ba saꞌan. ³⁴Ka ninsieba laꞌas o ni n niŋ yadda. Dionisius one a Areopagus laꞌasug nid la daa be ba soogin, ne poꞌa ka o yuꞌur daa buon Damaris, laꞌam ne ninsieba.

Paul n be Korint teŋin la yela

¹Neꞌeŋa nyaꞌaŋ ka Paul due Atens teŋin keŋ Korint teŋin. ²Anina ka o nye Jew dim dau one yuꞌure buon Akuila, ka ba duꞌa o Pontus teŋin, one nam kpelim yi Room n be Itali teŋin kena ne o poꞌa Prisila, gomena Klaudius tis wada ye Jew dim wusa duom Room teŋin la zug. Ka Paul keŋ ye o kaae ba, ³ka kpelim anina ban a gbanzabnam la zug. Ka ba laꞌam tum. ⁴Ka o pianꞌad laꞌasug doogin vuꞌusum daar wusa n zigid ye o fendig Jew dim ne Greek dim ka ba siak o pianꞌad la.

⁵Ka Silas ne Timoti daa yi Masedonia teŋin paae na la, Paul daa nokne o meŋ yaꞌa wusa tuꞌasid labasuŋ la n yet Jew dim la ye Yesu la a Kiristo. ⁶Ka ba kiꞌis o ka pianꞌa pianꞌabeꞌed o yela. Ka o kpaꞌas o fuug n paꞌali ba ye li kaꞌ suꞌuŋaa, ka yeli ba ye, “Ya yaꞌa bodig, li ane ya meŋ yel ka mam baꞌa kaeꞌ. Lin yi saŋkan nwa waꞌae m na keŋ bane kaꞌ Jew dim la saꞌan.”

⁷Ka o basi ba ka keŋ be one kaꞌ Jew dim nid yin, one yuꞌure buon Titius Justus ka puꞌusid Winaꞌam, ka o yir daa kpiꞌe laꞌasug doog la. ⁸Laꞌasug doog la kpeenm daa ane Krispus ka on ne o yidim wusa niŋ Zugsob la yadda. Ka ninsieba bedego bane be Korint teŋin wum labasuŋ la ka niŋ yadda ka ba suu ba kuꞌom.

⁹Ka yuꞌuŋ yinni ka Paul zaansim ka Zugsob yel o ye, “Da zot dabiem, amaa kpelim pianꞌam ka da base; ¹⁰ka m be ne uf. Soꞌ ku nyaŋe daam uf bee poaꞌalime fo. Nimbane be teŋin nwa bedego ane m nidib.” ¹¹Ka Paul zinꞌin anina yuum ne pusuk n paꞌan nidib Winaꞌam pianꞌad.

¹²Ka saŋkan ka Gallio daa soꞌe Akaia soꞌolim la, ka Jew dim due laꞌase gbanꞌe Paul n mor o keŋ koto ni ¹³yel ye, “Niŋkaŋa nwa zigid ne ye o fendig nidib ka ba puꞌus Winaꞌam, line pu dol ti wada.”

¹⁴Ka Paul n daa nam bood ye o pianꞌa la, ka Gallio yel Jew dim la ye, “Neꞌeŋa yaꞌa aane line kaꞌan suꞌum bee tuumbeꞌed siꞌa ka o maalin, m naan modigin ne yanam Jew dim. ¹⁵Amaa lin a pianꞌa nwaꞌasug ne yuda nwaꞌasug ne ya meŋ wada nwaꞌasug la, yanam gbanꞌami li; ka mam ku niŋ neꞌeŋa sariakata.” ¹⁶Ka o kadi ba n yiis koto la ni. ¹⁷Ka ba wusa gbanꞌe Sostenes one a Jew dim laꞌasug doog kpeenm, n buꞌ o koto la tuon. Amaa ka Gallio pu gos ban tum siꞌel laa.

Paul n leb Antiok teŋin la yela

¹⁸Ka Paul kpelim zinꞌin Korint teŋin ne yadda niŋidib la ka li yuug. Ka o yuꞌun keesi ba ka kpenꞌ aaruŋ ne Prisila ne Akuila n keŋ Siriya teŋin. Ka on daa nam pu kpenꞌ aaruŋ Kenkiria teŋin la, ka pun o zug on daa puꞌulim n tis Winaꞌam la zug. ¹⁹Ka ba paae Efesus teŋin, ka Paul bas Prisila ne Akuila anina ka keŋ kpenꞌ laꞌasug doogin n tuꞌas ne Jew dim Yesu Kiristo labasuŋ la yela. ²⁰Ka ba sos o ye o kpelim ba saꞌan n yuug. Amaa ka o zanꞌas, ²¹ka keesi ba ka ye, “Winaꞌam yaꞌa siak m na leb ya saꞌan na yaꞌas.”

Ka o yi Efesus n kpenꞌ aaruŋ ²²n paae Sizerea ka keŋ Jerusalem n puꞌus yadda niŋidib bane be anina la ka nyaan keŋ Antiok.

²³Ka o yuug anina biꞌela ka yi n goond Galatia teensin ne Frigia teensin n kpemisid yadda niŋidib la wusa suꞌuŋa.

Apollos n be Efesus ne Korint teensin la yela

²⁴Ka Jew dau soꞌ one yuꞌure buon Apollos ka ba duꞌa o Alekizandria teŋin la kenn Efesus na n a pianꞌ miꞌilim daan ka miꞌ Winaꞌam gbauŋ suꞌuŋa. ²⁵Dau nwa paam zamisug Zugsob la suer yela ka kpeꞌeŋid o meŋ paꞌan Yesu suer suꞌuŋa, hale laꞌam ne on miꞌi ne Joon kuꞌom suub maꞌaa la. ²⁶Ka o pinꞌili tuꞌasid ne sukpiꞌeuŋ Jew dim laꞌasug doogin la. Ka Prisila ne Akuila wum o pianꞌad la ka dol o keŋ bigis o Winaꞌam suer la yela suꞌuŋa n paas.

²⁷Ka o bood ye o keŋ Akaia teŋin ka yadda niŋidib bane be Efesus teŋin la kpemis o, ka sob gbauŋ tis yadda niŋidib bane be Akaia ni la ye ba diꞌem o suꞌuŋa. Ka o paae anina n suŋ bane ka Winaꞌam daa tisi ba o yelsum ka ba niŋ o yadda la. ²⁸Ka o tuꞌas ne Jew dim la hale n nyaŋe ba paalo ni n paꞌali ba Winaꞌam gbauŋ poogin ye Yesu ane Kiristo.

Paul n be Efesus teŋin la yela

¹Ka Apollos daa nam be Korint teŋin la ka Paul doli teensin n gaadi keŋ Efesus teŋin. Anina ka o nye nyaꞌandolib sieba, ²ka buꞌosi ba ye, “Yanam n niŋ Yesu yadda la, ya diꞌe Winaꞌam Siig Suŋ laa?”

Ka ba lebis ye, “Ayei, ti nan ziꞌ wum ye Siig Suŋ bee.” ³Ka Paul buꞌosi ba ye, “Bo kuꞌom suub ka ya diꞌe?”

Ka ba lebis ye, “Li ane Joon kuꞌom suub la ka ti diꞌe.”

⁴Ka Paul yel ye, “Joon kuꞌom suub la paꞌalne ye ya tiake ya tuumbeꞌed sueya. Ka Joon daa paꞌal Jew dim ye ba dol one na kenne on Joon nyaꞌaŋ la na, ka o yuꞌur buon Yesu.” ⁵Ban wum neꞌeŋa la ka diꞌe kuꞌom suub Zugsob Yesu yuꞌur zug. ⁶Ka Paul noki o nuꞌus paꞌal ba zutin ka Winaꞌam Siig Suŋ la keenn ba saꞌan na ka ba pianꞌad pianꞌazuna ka diꞌe Winaꞌam pianꞌad n tis nidib. ⁷Ba daa ane wuu nidib piina ayi.

⁸Ka nwadisa atanꞌ ka Paul kpenꞌed Jew dim laꞌasug doogin pianꞌad n tisid nidib ne sukpiꞌeuŋ ka tuꞌasidi ba Winaꞌam naꞌam yela n kpeꞌeŋid ye o fendigi ba. ⁹Ka sieba mor zukpiꞌeuŋ ka pu siake, ka pianꞌad pianꞌayood Zugsob suer la yela paalo ni. Ka Paul ne nyaꞌandolib sieba basi ba ka toom. Ka daar wusa ka o tuꞌasid nidib Winaꞌam yela, Tirannus paꞌalug doogin, ¹⁰ka niŋ neꞌeŋa yuma ayi. Ka nidib wusa bane be Asia teensin wum Zugsob pianꞌad, Jew dim ne bane kaꞌ Jew dim la wusa.

Seva biis la yela

¹¹Ne Winaꞌam paŋ Paul daa tum tuumnyalima hale. ¹²Hale ba daa nok pien ne fuud line siꞌisi o niŋgbina la more keŋ banꞌadnam ni, ka ba paam laafe, ka kikiris yi ka bas sieba.

¹³Ka Jew dim sieba ban daa giligid n kat kikiris nidib saꞌan la, daa makid ye ba kat kikiris ne Zugsob Yesu yuꞌur n yet kikiris la ye, “M yeti ya ne Yesu yuꞌur, on ka Paul moon o yela la, ye ya yim.” ¹⁴Ba daa ane Jew dim maalmaan kpeenm on yuꞌure buon Seva la biisa ayopoi daa tum neꞌeŋa. ¹⁵Amaa ka kikirig la lebis ye, “M miꞌ Yesu ka miꞌ Paul. Ka yanam a anoꞌonama?” ¹⁶Ka one mor kikirig la due paami ba nyaŋe ba, ka ba yi yin la biel ne sapoꞌat.

¹⁷Ka Jew dim ne bane kaꞌ Jew dim wusa bane be Efesus teŋin wumi li yela. Ka dabiem kpenꞌ ba wusa. Ka ba duꞌosid Zugsob Yesu yuꞌur. ¹⁸Ka yadda niŋidib bedego keŋ nidibin na n peligi ba poosi tuꞌasi ba tuumbeꞌed. ¹⁹Ka tiim dim sieba more ba gbana na laꞌase nyuꞌe bugum ka li di soꞌ mekama nini ni. Ka ba gelig gbana la ligidi ka li a anzurifa ligidi tusa piisnu. ²⁰Ala ka Zugsob pianꞌad la kpelim yadigid ka paasid ne paŋ.

Efesus dim n maan tukpeedug la yela

²¹Neꞌeŋa nyaꞌaŋ ka Paul tenꞌes o sunfin ye o na gaadi yi Masedonia ne Akaia teensin n keŋ Jerusalem, ka ye, “M yaꞌa keŋ anina, asee ka m laꞌam keŋ Room teŋin.” ²²Ka o tum o suŋidiba ayi ka ba yuda buon Timoti ne Erastus, Masedonia teŋin ka on meŋ kpelim Asia n yuug biꞌela.

²³Saŋkan la Zugsob suer dolim daa ane yela hale Efesus teŋin. ²⁴Dau soꞌ daa be ka o yuꞌur bun Demetrius. O da more anzurifa kunt siꞌelnam ka li wenne Artemis puꞌusum doog ne. Ka li niŋ nyood bedego n tis anzurifa tumtumnib la. ²⁵Ka o laꞌas o tumtum taab n yel ye, “Nidiba, ya miꞌ ye tuumbama nwa ni ka ti kpanꞌam yit na. ²⁶Ya wumya ka ya meŋ nye Paul n niŋid siꞌem la. Li kaꞌ Efesus teŋin maꞌanee, amaa laꞌam ne Asia soꞌolim wusa, o kpeꞌeŋi nyaŋe fendig nidib bedego n yet ye wina ban ka nidib me ne ba nuꞌus la kaꞌ winaa. ²⁷Line pak kaꞌane ti tuuma la saꞌuŋ maꞌane, amaa Artemis paŋ me na saꞌam, one mor paŋ ka Asia soꞌolim wusa ne dunia nidib wusa puꞌusid la. Ba yaꞌa pu niŋ siꞌela, o puꞌusum doog la na lieb zaalim.”

²⁸Ban wum pianꞌad bama la ba sunya peligne ka ba tans ye, “Efesus dim win Artemis ane one mor paŋ la.” ²⁹Ka tukpeedug yadig teŋin la wusa. Ka nidib la gbanꞌe Gaius ne Aristarkus babayi bane a Masedonia teŋ nidib n dol Paul la, n zo ne ba keŋ antuꞌa doogin. ³⁰Ka Paul bood ye o kpenꞌ nidibin la amaa ka o nyaꞌandol taaba pu siake. ³¹Ka kpeenmnam sieba bane aa o zuanam tum o saꞌan na belim o ye o da kpenꞌ antuꞌa doogin laa.

³²Ka tukpeedug due nidibin la ka ba tansid konꞌob konꞌob, ba bedego ziꞌ line ke ka ba laꞌas la zug. ³³Ka Jew dim gaŋ Alekizanda ka o ziꞌe nidib la tuon, ka sieba tenꞌes ye one soꞌe antuꞌa la. Ka Alekizanda paꞌal ne o nuꞌus n kpeꞌeŋ ye o pianꞌa n tis nidib la. ³⁴Amaa ban baŋ ye o ane Jew nid la, ka ba wusa laꞌase maal tukpeedug yuug hale yel ye, “Efesus dim baꞌar Artemis ane one mor paŋ.”

³⁵Ka teŋ la kpeenm maꞌae ba ka yel ye, “Efesus nidiba, dunia nidib wusa miꞌ ye Efesus dim gur Artemis one mor paŋ la doog, ka laꞌam gur kugir kane naam saazug lu la na. ³⁶Soꞌ ku nyaŋe kiꞌis yel bamaa. Dinzugo kel tukpeedug ka da niŋ sukpiꞌeuŋ yoode. ³⁷Ya mor nimbama kpela na ka ba me pu yel yelbeꞌed n tisi ya baꞌar la bee maal yelbeꞌed n tis o puꞌusum doogo. ³⁸Ka Demetrius ne o tumtumnib yaꞌa moren pianꞌad ne soꞌ, antuꞌa dabisir be, ka bane mor kpiꞌeuŋ be. Dinzug ya tunꞌe mor taaba paae antuꞌa tuꞌad la tuon. ³⁹Amaa ya yaꞌa lem bood siꞌel n paas, li na maal ne teŋ nidib laꞌasugin. ⁴⁰Yanam maal siꞌel zina la zug, ti mor yel, bane ied zaba la maꞌad ziri. Ti ku nyaŋe yel lin ke ka ba maal tukpeedug bama. Ti me ku nyaŋe tuꞌasi li gbin nyainee.” ⁴¹On yel neꞌeŋa naae la ka yeli ba ye ba widigim.

Paul n keŋ Masedonia ne Akaia la yela

¹Tukpeedug la nyaꞌaŋ ka Paul buol yadda niŋidib la laꞌas n kpeꞌemise ba ka keesi ba ka yi keŋ Masedonia. ²Ka kpemisid yadda niŋidib bane be teŋ bane wusa ka o daa doli gaad la, ka nan paae Akaia teŋin na ³zinꞌin anina nwadisa atanꞌ, ka tiꞌeb ye o kpenꞌ aaruŋ n keŋ Siriya teŋin, ka wum ye Jew dim gbanꞌe potenꞌebeꞌede o yela. Ka linzug ka o tenꞌesi gbanꞌe ye o lebi yi Masedonia. ⁴Ka Pirus biig Sopata one yi Berea teŋin na la, daa dol o laꞌam ne Tesalonika nidiba ayi, Aristarkus ne Sekundus, ne Derbe teŋ nid ka o yuꞌur buon Gaius, ne Tikikus ne Trofimus, babayi bane yi Asia teŋin na la, ne Timoti. ⁵Ka ba gaad tuon n guri ti Troas teŋin. ⁶Ka bodobodo kane kaꞌ dabin maluŋ laꞌasug dabisa nyaꞌaŋ la, ka ti kpenꞌ aaruŋ n naam Filipi teŋin, ka daba anu daar ka ti paae bane be Troas teŋin la ka zinꞌin anina daba ayopoi.

Paul n gaas Troas la yela

⁷Ka Alasidaar yuꞌuŋ yinni ka ti laꞌas ye ti di Zugsob diib. Ka Paul daa bood ye o due beog kane nied la, ka pianꞌa tis nidib la ka yuꞌuŋ kena sodig. ⁸Ka fitla bedego daa be girimbiisa dokan ni ka ti laꞌas la. ⁹Ka dasaŋ soꞌ on yuꞌur daa buon Yutikus daa zinꞌi doog la takoro zug. Ka Paul kpelim pianꞌad la ka gbeꞌum gbanꞌ o, ka o gbisi naam agol doogin la n lu teŋin na. Ka ba uk o due ka o pun kpi sa. ¹⁰Ka Paul sig teŋin keŋ toꞌoto bibug o ka ye, “Da ke ka li paki ya; ka o kpen vuꞌusid.” ¹¹Ka o lebi du gbenꞌes bodobodo di, ka sons ne ba yuug. Ka beog nie ka o basi ba ka keŋ. ¹²Ka ba dol dasaŋ la kul. Ka o voe. Ka li niŋi ba sumalisim bedego.

Paul n paae Miletus teŋin la yela

¹³Ka ti kpenꞌ aaruŋ deŋ Paul tuon n keŋ Assos teŋin, on ye o keŋ ne noba la zug. ¹⁴On tuꞌosi ti Assos teŋin la o laꞌam kpenꞌ aaruŋ la ne ti keŋ Mitilene teŋin. ¹⁵Ka beog nie ka ti yi Mitilene teŋin keŋ Kios teŋ baba. Ka beog nie yaꞌas ka ti paae Samos teŋin na. Ka li yimbeogun yaꞌas ka ti paae Miletus teŋin, ¹⁶Paul daa bood ye o be Jerusalem ka Pentekost daar naan paae la, o daa luak Efesus teŋin, on pu bood ye o yuug Asia soꞌolim ni la zug.

Paul pianꞌ n tis Efesus yadda niŋidib kpeenmnam

¹⁷Ka Paul naam Miletus ni tolim Efesus teŋin ye yadda niŋidib kpeenmnam la tuꞌos o na. ¹⁸Ka ban paae o saꞌan na la, ka o yeli ba ye, “Ya miꞌ man daa tum siꞌem, man daa be ya saꞌan saŋa wusa, lin yi daar kan ka m paae Asia soꞌolim ni la. ¹⁹M sigisi m meŋ tum Winaꞌam tuuma ne nintoꞌom, hale laꞌam ne mane nye makir bedego Jew dim saꞌan la. ²⁰M kpeꞌeŋi m meŋ n mool yela wusa line na suŋi ya ka paꞌali ya paalo ni ne ya yaan, ²¹ka pianꞌ ne nimmua n tis Jew dim ne bane kaꞌ Jew dim ye ba fendigim dol Winaꞌam ka niŋ Zugsob Yesu yadda.

²²“Ka nannanna m siak Winaꞌam Siig Suŋ noor ye m waꞌane Jerusalem ka ziꞌ line na niŋ m aninaa. ²³M miꞌ ye teŋ kane ka m ken la wusa, Siig Suŋ la paꞌani m ye ba na lo m ka namisi m ka kpenꞌesi m sarega ni. ²⁴Amaa m zaŋ m meŋ nyovur ka li kaꞌ siꞌeli tisi ma, man naae m tuuma ban ka Zugsob Yesu tisi m ye m mool Winaꞌam popielim labasuŋ la.

²⁵“M miꞌ ye baa ya yinni ku lem nye m yaꞌase, yanam bane ka m mool Winaꞌam naꞌam yela ya saꞌan la. ²⁶Dinzug ka m yeti ya zinkaŋa ye ya yinni yaꞌa bodig m baꞌa lem kaeꞌ o ni la. ²⁷Mam mooli tisi ya Winaꞌam yela wusa ka pu suaꞌ siꞌela. ²⁸Guꞌusimi ya meŋ ka gur nimbane wusa ka Winaꞌam Siig Suŋ la guꞌuli ya la. Guri Winaꞌam nidib ban ka o daꞌ ne o Biig la ziim la. ²⁹M miꞌ ye m yaꞌa basi ya, nimbeꞌednam na kenn ya saꞌan na n gbanꞌe ya wuu zaŋkuaꞌar yiti gbanꞌad konbid siꞌem la. ³⁰Ka saŋa na kena ka ninsieba ya soogin na maꞌ damaꞌam piꞌe yadda niŋidib la keŋ ba saꞌan. ³¹Dinzugo guꞌusimi ya meŋ ka tenr ye yuma atanꞌ nwa ka m saꞌane ya nintaŋ ne yuꞌuŋ wusa ne nintoꞌom ka pu base.

³²“Ka nannanna m zaŋi ya niŋ Winaꞌam nuꞌusin ne o popielim pianꞌad la yela line na paas ya yadda niŋir ka ke ka ya laꞌas ne Winaꞌam ninsoma n diꞌe yelsum. ³³M daa pu mor yaꞌamleog ne soꞌ anzurifa bee salima bee fuude. ³⁴M tum ne m meŋ nuꞌus n diisidi m meŋ ne m dolim taas la. ³⁵M paꞌali ya siꞌel mekama wusa ni ye, asee ka ya suŋ tadimnam ne ba tuuma poogin wenne man daa niŋ siꞌem la, ka tenr pianꞌad lin ka ti Zugsob Yesu daa yel la ye, ‘Sumalisim bedego bene one tisid n gat one diꞌed.’ ”

³⁶Ka Paul n pianꞌ naae la ka igin teŋin ne ba wusa puꞌus. ³⁷Ka ba wusa kaasi bibug Paul ka kees o. ³⁸Ba sunya daa saꞌam hale on yel ye, ba ku lem nye o la. Ka ba biel o keŋ aaruŋin la.

Paul n keŋ Jerusalem la yela

¹Ka ti keesi ba ka kpenꞌ aaruŋ n kpaꞌa tituꞌaa keŋ paae Kos teŋin. Ka beog nie ka ti paae Rodes teŋin, ka naami anina keŋ Patara teŋin. ²Ka anina ka ti nye aaruŋ ka li waꞌae Fonisia teŋin. Ka ti kpenꞌ keŋ. ³Ka ti paae zinꞌisiꞌa na ka gosi nye Saipuros teŋ tuon sa ka bas teŋ la dagobug ka luak gaad Siriya soꞌolim n sig Taya teŋin, zinꞌikan ka ba ye ba sigis aaruŋ la laꞌad la. ⁴Ka ti ie nye yadda niŋidib anina ka zinꞌin ne ba daba ayopoi. Ka ba yel Paul ne Siig Suŋ la paŋ ye o da keŋ Jerusalem. ⁵Ka ti dabisiri daa paae la ka ti keesi ba ka waꞌae. Ka ban ne ba poꞌab ne ba biis wusa bieli ti yi teŋ la kpukpeŋ. Ka ti wusa igin teŋin ateuk noorin n puꞌus Winaꞌam ka kees taaba. ⁶Ka tinam kpenꞌ aaruŋin. Ka ban me lebidi kun.

⁷Ka ti yi Taya teŋin n keŋ Tolemais teŋin n puꞌus yadda niŋidib bane be anina, ka gbenn ba saꞌan daar yinni. ⁸Ka beog nie ka ti yi anina keŋ Sizerea teŋin n kpenꞌ Filip yin n zinꞌini anina. O daa ane one moon Winaꞌam labaar, ka a kpeenmnam ayopoi la ni yinni, ban ka ba daa gaŋ Jerusalem ni ye ba tot diib la. ⁹O daa mor poꞌayuos anaasi ka ba a yiwies ka me a Winaꞌam nodiꞌesidib.

¹⁰Ka tiname daa be anina dabisa biꞌela la ka Winaꞌam nodiꞌes on yuꞌur buon Agabus, yi Juuda paae na ¹¹ka kenn ti saꞌan na n fue Paul sialoodiŋ n lo o meŋ noba ne o nuꞌus ka yel ye, awana ka Winaꞌam Siig Suŋ la yel, ye, “Sialoodiŋ kaŋa nwa daan, Jew dim na lo o awana Jerusalem teŋin n nok o niŋ bane kaꞌ Jew dim la nuꞌusin.”

¹²Ka tiname wum neꞌe la ka tinam ne nimbane be anina la belim Paul ye o da keŋ Jerusalem. ¹³Amaa ka o lebis ye, “Bo ka ya kaasid n saꞌamidi m sunfo? M pu tiꞌeb ye ba lo m Jerusalem ni maꞌanee, amaa m laꞌam na kpi ti Zugsob Yesu yuꞌur zug.” ¹⁴Ka ti pu nyaŋ o ka o siaki tisi tii. Ka ti bas o ka yel ye, “Zugsob boodim niŋim.”

¹⁵Ka ti daa be anina dabisa biꞌela ka nyaan tiꞌeb keŋ Jerusalem. ¹⁶Ka Sizerea teŋ nyaꞌandolib sieba bieli ti more ti keŋ Mason yin, zinꞌikan ka ti na zinꞌin. Mason daa ane Saipuros nid one daa a nyaꞌandol pinꞌilugin sa.

Paul n kaae Jemes la yela

¹⁷Ka ti paae Jerusalem na ka yadda niŋidib diꞌe ti ne sumalisim. ¹⁸Ka beog nie ka Paul doli ti keŋ Jemes saꞌan. Ka yadda niŋidib kpeenmnam wusa be. ¹⁹Ka Paul puꞌusi ba ka tuꞌasi ba Winaꞌam n maal siꞌel wusa bane kaꞌ Jew dim ni o tuuma poogin.

²⁰Ka ban wum la ka duꞌos Winaꞌam yuꞌur suꞌuŋa ka yel Paul ye, “Ti baꞌabiiga, gosim lin a siꞌem. Jew dim tusa bedego niŋ Yesu yadda, ka mor wada kan ka Winaꞌam tis Moses la suꞌuŋa. ²¹Ti wum ye fu paꞌal Jew dim wusa bane zinꞌin bane kaꞌ Jew dim teensin ye ba basim Moses wada, ka da kpenꞌes ba biis baŋo bee dol Jew dim malimaa. ²²Ba sid na wum ye fu kena. Bo ka ti na niŋe? ²³Niŋim tinam na yel uf siꞌem la. Nidib anaasi be ti saꞌan kpela n po ye ba na maal siꞌel n tis Winaꞌam. ²⁴Doli ba laꞌase pies fu meŋ ba maluŋ la zug, ka yoo ba sama, ka ba nyaŋe pun ba zuobid. Neꞌeŋa na ke ka soꞌ wusa baŋ ye lin ka ba pianꞌ fu yela wusa kaꞌ sidaa, ka fu dol Moses wada la. ²⁵Amaa bane kaꞌ Jew dim ka niŋ yadda la, tinam daa sob gbauŋ n yeli ba ye, ‘Ba da di baꞌar diib ne niꞌim kane mor ziim. Ka da onb bunkonbug kane ka ba sianki kuu. Ka dap ne poꞌab da saꞌam taabaa.’ ”

²⁶Ka beog nie ka Paul nok nidib la ka ba pie ba maluŋ dianꞌad ka keŋ Winaꞌam puꞌusum yin n kpenꞌ ziꞌel dabis kan ka ba na pie naae ka ba soꞌ wusa maali o maan n tis Winaꞌam.

Ba n gbanꞌe Paul Winaꞌam puꞌusum yin la yela.

²⁷Ka li kpelim biꞌela ka daba ayopoi la naae ka Jew dim bane yi Asia soꞌolim na nye Paul Winaꞌam puꞌusum yin, ka ba ke ka nidib la sunya pelig ne Paul ka gbanꞌ o, ²⁸ka tans ye, “Israel dima, suŋimi ti. Dau kaŋa nwa giligid teens wusa n paꞌan nidib ye ba da dol Israel dim ne Moses wada ne Winaꞌam puꞌusum yir maluŋ laa. Hale o mor bane kaꞌ Jew dim la n kpenꞌ Winaꞌam puꞌusum yin la na n miligi li.” ²⁹Ban daa nye Trofimus one yi Efesus na n dol Paul teŋin la zug, ka tenꞌes ye o dol o ne kpenꞌ Winaꞌam puꞌusum yin.

³⁰Ka teŋ la daa dam ka nidib wusa zo laꞌas taaba gbanꞌe Paul n teeg o yiis puꞌusum yin la. Ka yo zaꞌanoya toꞌoto. ³¹Ka ba bood ye ba ku Paul. Ka labaar paae Room sogia kpeenm saꞌan na ye Jerusalem teŋ dim wusa dam ne. ³²Ka o due toꞌoto dol sogianam ne ba kpeenmnam ka ba zo keŋ nidibin la. Ka ban nye sogia kpeenm ne sogianam la ka bas Paul buꞌub.

³³Ka sogia kpeenm la keŋ gbanꞌe Paul ka tis sogianam noor ye ba loom o ne bana ayi. Ka buꞌos on a soꞌ ne on niŋ siꞌel. ³⁴Ka sieba nidibin la lebis n tansid konꞌob konꞌob ka tukpeedug zuꞌe. Ka o ku nyaŋe wum line maale, ka tis sogianam noor ye ba nokim o du n kpenꞌ ba yititaꞌarin la. ³⁵Ka ba mor o paae bane dut siꞌel kpenꞌed doogin la ka sogianam la ze o, nidib bugusum la zug. ³⁶Ka ba wusa kenna n tansid ye, “Kuumi ne o.”

Paul n tuꞌa ye o yiis o meŋ la yela

³⁷Ka ban ye ba kpenꞌes Paul sogianam yin la, ka o yel sogia kpeenm la ye, “M mor siꞌel ye m yel.”

Ka kpeenm la buꞌos o ye, “Fu wum Greek dim pianꞌade? ³⁸Ala fu kaꞌ Egipiti nid one daa zigid ye o kad gomena ka daa dol niŋkuudib tusa anaasi n keŋ moogin laa?”

³⁹Ka Paul lebis ye, “M ane Jew nid n yi Tarsus teŋin Silisia teŋgbauŋin na. M ane teŋtitaꞌar nid. M sos uf ye fu ke ka m pianꞌ tis nidib la.”

⁴⁰Ka kpeenm la bas o noor. Ka Paul ziꞌe bane dut siꞌel kpenꞌed doogin la zug, ka uk o nuꞌug. Ka nidib la sin. Ka o pianꞌ tisi ba ne Hibiru pianꞌad ye:

¹“M saamnam ne m zuanama, kelisimi ka m yiisi m meŋi ya tuon.” ²Ban wum ka o pianꞌade tisidi ba ne Hibiru pianꞌad la ka ba sin baanlim, ka o ye, ³“Mam ane Jew nid ka ba duꞌa m Tarsus line be Silisia teŋgbauŋin. Amaa ba ugus man ne teŋ kaŋa. Ka Gamaliel zamisi m ka m zaꞌaŋi ti yaanam wada la suꞌuŋa. M tiꞌa Winaꞌam suꞌuŋa wenne yanam niŋid siꞌem zina nwa. ⁴M da namis bane dol suekaŋa hale ye ba kpi, ka gbanꞌe dap ne poꞌab n kpenꞌesi ba sarega ni. ⁵Winaꞌam maalmaan kpeenm ne kpeenmnam wusa na nyaŋe di man kaset ye m pianꞌad sida. M da diꞌe gbana ba saꞌan n tis Jew dim bane be Damaskus, ka waꞌae anina ye m gbanꞌe suekaŋa nyaꞌandolib bane be anina n baꞌ ba ne bana n more ba leb Jerusalem na n namisi ba.”

Paul n tuꞌas o tiaker la yela

(Tuuma 9.1-19; 26.12-18)

⁶“Man da waꞌae ka tuaꞌe Damaskus na nintaŋ sisoos la, ka neesimtitaꞌar yi saazug na nie nyain n gilig m. ⁷Ka m lu teŋin ka wum ka kukor buol m ye, ‘Saul, Saul, bo ka fu namisidi ma?’

⁸“Ka m lebis ye, ‘Naa, fu a anoꞌone?’

“Ka o lebis ye, ‘M ane Yesu, one a Nazaret nid, on ka fu namisid la.’ ⁹Ka nimbane daa be m saꞌan la nye neesim la, amaa ka pu gbanꞌe kukor kane pianꞌad la gbine.

¹⁰“Ka m buꞌos ye, ‘Zugsoba, m na niŋ wala?’

“Ka Zugsob la yel m ye, ‘Duom, n keŋ kpenꞌ Damaskus. Ka anina ba na yel uf lin wusa ka Winaꞌam ziꞌel tis uf ye fu niŋ.’ ¹¹Ka m pu nyeta, neesim la zug. Ka bane dol m la veꞌ m. Ka ti keŋ kpenꞌ Damaskus.

¹²“Dau daa be anina, ka o yuꞌur buon Ananias, ka siaki ti wada la. Ka Jew dim bane be Damaskus wusa pianꞌade o yela suꞌuŋa. ¹³Ka o kenn m saꞌan na ziꞌeni kpiꞌen m, ka yel ye, ‘M baꞌabiig Saul, lakim.’ Ka m nini lak saŋkan la yim ka m nyet.

¹⁴“Ka o yeli m ye, ‘Winaꞌam one ka ti yaanam da puꞌusid la gaŋ uf ye fu baŋ o boodim ka nye one a popielim sob, ka wum ka o pianꞌ ne o meŋ kukor. ¹⁵Fu na yel nidib wusa fun nye ka wum siꞌel la. ¹⁶Fu gur bo? Duom ka diꞌe kuꞌom suub, ka buol Yesu yuꞌur ka o pie fu tuumbeꞌed bas, fu kuꞌom suub diꞌer nwa yela.’

^17-18“M da leb Jerusalem ka daa puꞌusid Winaꞌam puꞌusum yin. Ka Zugsob la nie o meŋi m saꞌan na wenne zaansuŋ ne, yel m ye, ‘Niŋim toꞌoto ka yi Jerusalem; ka nidib bane be kpela nwa ku siak fun na yeli ba m yela siꞌem laa.’

¹⁹“Ka m lebis ye, ‘M Zugsoba, nimbama miꞌ suꞌuŋa ye m daa keŋ laꞌasug doodin wusa n gbanꞌad bane niŋ uf yadda la, n buꞌu ba ka kpenꞌesi ba sarega ni. ²⁰Ka saŋkan ka ba daa ku Sitivin one tuꞌas nidib fu yela la, m daa be anina n tenꞌesid ye ba niŋ suꞌum, ka gur bane ku o la fuud.’

²¹“Ka Zugsob yel m ye, ‘Kem, ka m na tum uf bane kaꞌ Jew dim n be lalle sa la saꞌan.’ ”

Nidib n bood ye ba ku Paul la yela

²²Ka nidib la kelis Paul hale ka o pianꞌ neꞌeŋa. Ka ba pinꞌil tansid ye, “Kuumi no ka o pu nar ye o be dunia nii.”

²³Ka ba tansid ka more ba fuudi yuulum agola ka gbenꞌesid titan n yaarid agol. ²⁴Ka sogia kpeenm tis sogianam noor ye ba nokim Paul n kpenꞌes o ba yin, ka yeli ba ye ba fiꞌebim o ka buꞌos baŋ lin yela ka ba tansid o yela la. ²⁵Amaa ban lo o ye ba fiꞌeb o la, ka o buꞌos sogia kpeenm one ziꞌe anina la ye, “Suer be ya wada ni ye ya fiꞌeb Room teŋ nid, ka ba nam pu kad o saria?”

²⁶Ka sogia kpeenm la n wum ala la, ka o keŋ one soꞌe ba wusa la saꞌan n buꞌos o ye, “Fu ye fu maal bo? Dau nwa ane Room teŋ nid.”

²⁷Ka sogianam la kpeenm keŋ Paul saꞌan n buꞌos o ye, “Fu ane Room teŋ nida?”

Ka o lebis ye, “Eenn.”

²⁸Ka sogia kpeenm la yel ye, “M meŋ yo ligidi bedego ka lieb Room teŋ nid.”

Ka Paul ye, “Ba duꞌa man ne Room nid.”

²⁹Ka bane paꞌa ye ba fiꞌeb o la leb nyaꞌaŋ toꞌoto. Ka sogianam kpeenm la zo dabiem, on baŋ ye Paul ane Room teŋ nid ka o lo o la zug.

Paul n ziꞌe Jew dim kpeenmnam tuon la yela

³⁰Ka beog nie ka o bood ye o baŋ li sida lin zug ka Jew dim ziꞌe o yela, ka o yidig Paul, ka tis noor ye Winaꞌam maalmaan kpeenmnam ne kpeenmnam wusa laꞌasem. Ka ba laꞌas. Ka o mor o keŋ ziꞌel ba tuon.

¹Ka Paul gosid kpeenmnam la kii ka yel ye, “M zuanama, man potenꞌer a nyain Winaꞌam saꞌan m biilimin sa paae zina.” ²Ka maalmaan kpeenm Ananias tis noor ye bane ziꞌe kpiꞌe Paul la n nweꞌem o noor. ³Ka Paul yel o ye, “Winaꞌam na nweꞌ uf. Fu wenne zaŋguom kudug kane ka ba taae. Ka yiŋ venl, ka poogin kaꞌa suꞌum. Fu zinꞌi kad man saria, wada la yela, amaa fu saꞌam wada la, fun tis noor ye ba nweꞌ man la.”

⁴Ka bane ziꞌe kpiꞌe Paul la yel o ye, “Fu tuꞌudne Winaꞌam maalmaan kpeenm.”

⁵Ka o lebis ye, “M baꞌabiise, m ziꞌ ye o a Winaꞌam maalmaan kpeenm. Bozugo Winaꞌam gbauŋin li sob ye, ‘Da pianꞌ pianꞌabeꞌed n tis kpeenm kane guri fu buudi.’ ”

⁶Ka Paul n baŋ ye sieba a Sadusii dim, ka sieba a Farisee dim la, ka yel kpeenmnam laꞌasugin la ye, “M baꞌabiise, mam ne m yaanam ane Farisee dim. Man mor tiꞌir ye bane kpi la na lem vuꞌug la zug ka m be yela nwa ni la.” ⁷On yel neꞌeŋa la ka Farisee dim ne Sadusii dim pinꞌil nwaꞌasid ne taaba, ka nidib la welig. ⁸Sadusii dim la pu siak kuꞌum vuꞌugir ne maleknam ne siis yelaa, amaa Farisee dim siaki li wusa.

⁹Ka tukpeedug due Paul yela. Ka gbauŋmiꞌidib sieba bane a Farisee dim due nwaꞌas ne paŋ ye, “Ti pu nye dau kaŋa nwa tuumbeꞌede. Daasiꞌere li ane siig bee malek n pianꞌ tis o.” ¹⁰Ka noŋgban nwaꞌar la kena galis. Ka sogia kpeenm la zo dabiem ye ba na aans Paul zora zora, ka tis sogianam noor ye ba kem n faaenn o nidib la saꞌan n mor o kpenꞌ sogianam yin.

¹¹Ka yuꞌuŋ kan ka Zugsob la kenn Paul saꞌan na yel o ye, “Kpeꞌeŋimi fu sunf; ka li nar ka fu tuꞌas m yela Room teŋin, wuu fun tuꞌas m yela Jerusalem ni kpela siꞌem la.”

Paul gbanꞌar la yela

¹²Ka beog nie ka Jew dim sieba laꞌas taaba n po noor ye ba ku di diib bee nu kuꞌom asee ban na ti ku Paul. ¹³Bane daa laꞌas n gbanꞌe neꞌeŋa la daa gaad nidib piisnaasi. ¹⁴Ka ba keŋ maalmaan kpeenmnam ne kpeenmnam saꞌan yel ye, “Ti laꞌase po noor ye ti ku di siꞌela asee tinam na ti ku Paul. ¹⁵Dinzug fun ne kpeenmnam laꞌasem ka tum sogia kpeenm la saꞌan ye o mor Paul n kenn ya saꞌan na, ka niŋ wenne ya bood ye ya wum o yela suꞌuŋa; ka tinam tiꞌeb ye ti ku o hale ka o nam pu paae naa.”

¹⁶Ka Paul taunn biig baŋ ban gbanꞌe siꞌem ka keŋ sogianam yin la n yel Paul.

¹⁷Ka Paul buol sogia kpeenmnam la yinni yel o ye, “Dasaŋ kaŋa mor siꞌel ye o yeli ya kpeenm la. Dinzugo dol o keŋ.” ¹⁸Ka sogia kpeenm la mor biig la keŋi ba kpeenm la saꞌan n yel ye, “Paul, one a sarega nid la, buole m ye m mor dasaŋ kaŋa keenn fu saꞌan na; ka o mor siꞌel ye o yel uf.”

¹⁹Ka kpeenm la gbanꞌe o nuꞌug mor o yi kpukpeŋ n buꞌos o ye, “Fu mor bo ye fu yeli ma?”

²⁰Ka o lebis ye, “Jew dim gbanꞌeya ye beog ba na sos uf ye fu mor Paul n keenn ba kpeenmnam laꞌasugin la na. Ka niŋ wenne ba bood ye ba wum o yela suꞌuŋa. ²¹Amaa da siake; ka ba nidib gaad piisnaasi suꞌa gur Paul. Ba wusa po noor ye ba ku di diib bee nu kuꞌom, asee ban na ti ku Paul. Ba tiꞌeb ne gur fun na lebis siꞌem.”

²²Ka kpeenm la yel dasaŋ la ye, “Da yel soꞌ ye fu yele m siꞌela.” Ka o ke ka o keŋ.

Sogia kpeenm n zaŋ Paul n tis gomena Felik la yela

²³Ka o buol o sogia kpeenmnama ayi n yeli ba ye, “Laꞌasem sogianam kobus yi, ne wedbanꞌadib piisyopoi ne kpantoondib kobus yi, ka ba tiꞌeb yuꞌuŋ kaŋa karefa awai n keŋ Sizerea. ²⁴Ka tis Paul widi ka o banꞌ, ka mor o baanlim keŋ gomena Felik saꞌan.”

²⁵Ka o sob gbauŋ n yel ye:

²⁶Naa, gomena suŋ Felik.

Man Klaudius Lisias sob gbauŋ kaŋa n tis fun. M puꞌusid uf.

²⁷Jew dim daa gbanꞌe dau kaŋa nwa ka bood ye ba ku o. Ka mam wum ye o ane Room nid, ka keŋ ne sogianam n faaenn o, ²⁸ka bood ye m baŋ lin yela ka ba tuꞌadi o yela beꞌed, ka mor o keŋ ba kpeenmnam laꞌasugin. ²⁹M daa nye ka o yela ane Jew dim wada nwaꞌasug la zug, ka o pu niŋ siꞌel ka li nar kuꞌum bee ba yo o sarega nii. ³⁰Ka ban yeli m ye Jew dim gbanꞌe yelbeꞌed o yela la, dinzug ka m tum o toꞌoto fu saꞌan, ka tis noor ye bane ziꞌe o yela la kemi fu saꞌan na n yiis ba noor pianꞌad.

³¹Ka sogianam la niŋ on yeli ba siꞌem la, ka mor Paul yuꞌuŋ kan n paae Antipatris teŋin. ³²Ka beog nie ka sogianam bane ken ne noba la leb Jerusalem na ka wedbanꞌadib la dol Paul n keŋ. ³³Ka ba mor o n paae Sizerea teŋin n nok gbauŋ la n tis gomena ka nok Paul n tis o. ³⁴Ka o karem gbauŋ la ka buꞌos on yi soꞌolim siꞌa na. On baŋ ye o yi ne Silisia soꞌolimin la, ³⁵o yel o ye, “Bane more fu antuꞌa la yaꞌa paae na m na kelis fu antuꞌa.” Ka o tis noor ye ba kpenꞌes o naꞌab Herod yin ka ba gur o.

Jew dim n yel Paul la yela

¹Ka daba anu daar ka maalmaan kpeenm Ananias kena ne kpeenmnam sieba ne kpeenm kane miꞌ antuꞌa, ka o yuꞌur buon Tertullus. Ka ba zaŋ Paul antuꞌa tis gomena la. ²Ka ba buol Tertullus. Ka o pinꞌil tuꞌasid Paul yela ye, “Naa, naꞌasuŋ Felik. Fu yaꞌam suŋ la tisi ti yolisim, ka tiak bunbeꞌed bedego ka li a teŋ la suꞌum. ³Ti siak neꞌeŋa wusa zinꞌis wusa ka puꞌusid uf suꞌuŋa. ⁴Naꞌaba, man pu bood ye m saans uf la, dinzug ka m sosid uf ye fu di suguru ka kelis m antuꞌa giŋ nwa, Paul yela.

⁵“Ti nye niŋkaŋa ka o ane nimbeꞌug ne one bood yela. O tugul Jew dim nidib dunia wusa, ka ba zab. O ane bane dol Nazaret nid la tuongat. ⁶O zig ye o miligi ti Winaꞌam puꞌusum yir. Ka ti gbanꞌe o, ⁷ka gbanꞌe gbanꞌar ye ti kad o saria ne tinam meŋ wada. Amaa ka sogia kpeenm Lisius kena ne paŋ n faaenn o ti saꞌan, ⁸ka tis noor ye bane mor antuꞌa ne o la kemi fu saꞌan na. Fu yaꞌa buꞌos o, fu meŋ na wum o saꞌan lin wusa ka ti pianꞌ o yela.”

⁹Ka Jew dim me paꞌas pianꞌ o yela, ka yel ye, neꞌeŋa wusa a sida.

Paul n tuꞌa yiis o meŋ Felik tuon la yela

¹⁰Ka gomena la tis Paul suer ye o pianꞌam. Ka Paul yel ye, “M miꞌ ye fu niŋ sariakat ne soꞌolim kaŋa nwa ni ka yuma lal. Alazug ka m siak ye m pianꞌ yiis m meŋ. ¹¹Li a naꞌana ka fu na nyaŋe baŋ ye li pu gaad dabisa piinayi nwa ka m daa keŋ Jerusalem ye m puꞌus Winaꞌam. ¹²Ka Jew dim la pu nye m ka m nwaꞌas ne soꞌ Winaꞌam puꞌusum yire. Ba me pu nye m ka m tugul nidib laꞌasug doodin bee teŋ la zinꞌisiꞌa nii. ¹³Ba me ku nyaŋe nie bigise m line ka ba yel ye m maaliyaa. ¹⁴Amaa m siak neꞌeŋa ye m dolne suer kan ka ba ye li bee li gunni la, n puꞌusid Winaꞌam on ka ti yaanam da puꞌusid la. M siak lin wusa n sob Moses wada gbauŋin ne Winaꞌam nodiꞌesidib gbana ni. ¹⁵M mor tiꞌir Winaꞌam ni wenne ban mor tiꞌir siꞌem, ye nidib wusa, bane a suꞌum ne bane kaꞌ suꞌum na vuꞌug kumin la. ¹⁶Dinzug ka m kpeꞌeŋidi m meŋ saŋa wusa ye m potenꞌer nie Winaꞌam saꞌan ne nidibin.

¹⁷“M daa yi Jerusalem ka yuma lal ka m mor ligidi leb ye m tis m meŋ nidib bane a tadimnam ka maal maana n tis Winaꞌam. ¹⁸M daa niŋid neꞌeŋa ka ba nye m Winaꞌam puꞌusum yin. Ka m naae pier maluŋ. Ka nidib bedego daa kaꞌa anina ka daauŋ me daa kaeꞌ. ¹⁹Amaa Jew dim sieba bane yi Asia soꞌolim daa be. Ba yaꞌa moren yela ne man, ba meŋ naani moren m antuꞌa keen fu saꞌan. ²⁰Nimbama yaꞌa nye m tuumbeꞌed siꞌa saŋkan ka kpeenmnam la kat man saria la, ba yelim li nannanna. ²¹Asee yel yinni maꞌaa yela ka m tans ba saꞌan, line a kuꞌum vuꞌugir yela, ka m ziꞌe ya tuon ka ya kat man saria la.”

²²Ka Felik n miꞌ labasuŋ la suer suꞌuŋa la, o bas pianꞌad la, ka yeli ba ye, “Sogia kpeenm Lisius yaꞌa paae na, m na gbanꞌe ya pianꞌad la.” ²³Ka tis sogia kpeenm one gur Paul la noor ye o gosim o, amaa ka tis o yolisim biꞌela, ka ke ka o zuanam tis o, on bood siꞌel.

Paul n ziꞌe Felik ne Drusilla tuon la yela

²⁴Ka dabisa yuug biꞌela ka Felik ne o poꞌa Drusilla one a Jew nid kena. Ka o buol Paul ka ke ka o pianꞌ Yesu Kiristo yadda niŋir yela. ²⁵Ka Paul n pianꞌad popielim ne meŋ luakir ne sariakadib line ken na yela la, ka dabiem gbanꞌe Felik, ka o yel Paul ye, “Kem, ka m yaꞌa ti nye saŋa m na buol uf.” ²⁶Ka lee mor tiꞌir ye Paul na tis o ligidi dinzug ka tuom biꞌela ka o buol o, tuom biꞌela ka o buol o n sonsid ne o.

²⁷Ka yuma ayi gaad ka Porsius Festus yuꞌun diꞌe Felik zinꞌig. Ka Felik bood ye o maal line na malis Jew dim la zug, o ke ka Paul kpelim be sarega ni.

Paul n sos ye o keŋ Room naꞌatitaꞌar koto ni la yela

¹Ka Festus paae teŋ kane ka o soꞌe la ni ka zinꞌi anina daba atanꞌ, ka naam Sizerea teŋin n keŋ Jerusalem. ²Anina ka maalmaan kpeenmnam ne Jew dim tuongatib mor Paul na tis Festus, ³ka sos o ye o suŋi ba yiis Paul lebis Jerusalem, ka ba gbanꞌe ye ba suꞌa n ku o sueren. ⁴Ka Festus lebis ye, “Paul be sarega ni Sizerea teŋin. Mam meŋ na leb anina daba ayi nwa. ⁵O yaꞌa tum tuumbeꞌed siꞌa, yanam kel ka ya tuongatib n dol m keŋ Sizerea ka ba pianꞌ o pianꞌad.”

⁶Ka Festus zinꞌi ne ba ka li pu gaad dabisa piigaa, ka naan keŋ Sizerea teŋin. Ka beog nie ka o kpenꞌ koto ni n zinꞌin, ka tis noor ye ba mor Paul na. ⁷Ka Paul n kpenꞌ na la ka Jew dim bane yi Jerusalem duꞌe ziꞌen gilig o, ka pianꞌa ye o tum taal bedego, taal bane ka ba ku nyaŋe nie li gbin nyain ne.

⁸Ka Paul tuꞌa ye o yiis o meŋ ka yel ye, “M pu niŋ siꞌel ka li a beꞌed Jew dim wada ni bee Winaꞌam puꞌusum yir bee Room naꞌatitaꞌar saꞌane.”

⁹Ka Festus n bood ye o niŋ line na malis Jew dim la zug, o buꞌos Paul ye, “Fu siak ye fu na keŋ Jerusalem ka m kad uf saria ne antuꞌa bama yelaa?”

¹⁰Amaa ka Paul lebis yel ye, “M be ne Room naꞌatitaꞌar meŋ koto ni; ka anina nar ne ban na kadi man saria. Fu meŋ miꞌ suꞌuŋa ye m pu tum beꞌed n tis Jew dima. ¹¹Ka m yaꞌa saꞌamin wada ka niŋin siꞌel line ka m narin ne kuꞌum, m naani ku zanꞌasinee. Amaa m antuꞌa lin ka ba mor la ye ba pianꞌ la yaꞌa kaꞌa sidaa, soꞌ ku nyaŋe noki m n tisi baa. M bood ye ba kadi m saria Room naꞌatitaꞌar koto ni.”

¹²Ka Festus ne o suŋidib pianꞌa gbanꞌe, ka o lebis Paul ye, “Fu yel ye, fu bood ye ba kad uf saria Room naꞌatitaꞌar koto ni. Dinzugo naꞌatitaꞌar la saꞌan ka fu na keŋ.”

Paul n ziꞌe Agrippa ne Benis tuon la yela

¹³Ka dabisa biꞌela gaad la ka naꞌab Agrippa ne o taunn Benis kenn Sizerea na ye ba puꞌus Festus. ¹⁴Ka ban be anina n yuug biꞌela la, ka Festus tienn naꞌab Agrippa Paul antuꞌa yela ye, “Dau be kpela, ka Felik bas o ka o kpelim be sarega ni. ¹⁵Ka man keŋ Jerusalem la, ka Jew dim maalmaan kpeenmnam ne teŋ la kpeenmnam mor o antuꞌa kena tienn m, ka sos m ye, m koosim ye o tum tuumbeꞌed.

¹⁶“Amaa ka m lebisi ba ye, li kaꞌa Room dim malima ye niŋkan ka ba ke ka ba gbanꞌe o la ye ba niŋ o siꞌel la, asee on ne bane ke ka ba gbanꞌe o la kpaꞌa taaba, ka o nye suer kan ka o na nyaŋe kiꞌis bane yel siꞌel ziꞌil o la. ¹⁷Bane ke ka ba gbanꞌe dau la daa kenn kpela na la, m pu ke ka li yuuge, amaa beog nie la, ka m kpenꞌ zinꞌin koto ni, ka tis noor ka ba mor o kpenꞌ na, ¹⁸ka tenꞌes ye ba na yel ye o tum tuumbeꞌed. Amaa bane due ziꞌen la ba pu nyaŋe yel on tum tuumbeꞌed siꞌaa. ¹⁹Amaa ba nwaꞌas taaba ne o ba puꞌusum suer yela maꞌaa, ne dau soꞌ one yuꞌur buon Yesu, one kpi ka Paul yel ye o vuꞌugiya la yela. ²⁰Ka m pu nyaŋe gbanꞌe man na niŋ siꞌem baŋ yel bama gbin ne, ka buꞌos Paul ye o bood ye o keŋ Jerusalem ka m kad o saria aninaa? ²¹Ka Paul yel ye o bood ye o kpelim sarega ni, ka keŋ Room naꞌatitaꞌar koto ni ka o koosi o pianꞌad la. Ka m naan tis noor ka ba mor o keŋ naꞌatitaꞌar la saꞌan.”

²²Ka naꞌab Agrippa yel Festus ye, “M bood ye m meŋ wum dau kaŋa nwa pianꞌad.” Ka Festus lebis ye, “Beog yaꞌa nie fu na wum o pianꞌad.”

²³Ka beog nie ka Agrippa ne Benis kena duꞌosid naꞌam bedego, ka kpenꞌ pianꞌad doogin ne sogia kpeenmnam ne teŋ la tuongatib. Ka Festus tis noor ye ba mor Paul na, ²⁴ka yel ye, “Naa, naꞌab Agrippa, ne bane wusa laꞌas na. Ya nye dau kaŋa, one ka Jew dim wusa yel o yela Jerusalem ni ne kpela, ka tansid ye o pu nar ye o kpelim voeya. ²⁵Amaa mam pu nye on niŋ siꞌel ka li nar ne on na kpii. Ka o meŋ yel ye o bood ye ba taꞌasi o pianꞌad la naꞌatitaꞌar saꞌan. Ka m gbanꞌe ye m na ke ka o keŋ. ²⁶Amaa m pu mor antuꞌa zug o yela na sob n tis naꞌatitaꞌar laa. Alazug ka m ke ka ba mor o ya saꞌan na, fun naꞌab Agrippa meŋ meŋ, ye ya yaꞌa buꞌos o buꞌosa naae, m na nye yel siꞌa o ni n sob. ²⁷Ka m tenꞌes ka li kaꞌ suꞌum tis m ka m zaŋ sarega nid n tis naꞌatitaꞌar ka pu paꞌal suꞌuŋa ban gbanꞌe o siꞌel yelaa.”

Paul n tuꞌa yiis o meŋ Agrippa tuon la yela

¹Ka Agrippa yel Paul ye, “Suer be ka fu yiis fu noor pianꞌad.” Ka Paul uk o nuꞌug, ka tuꞌa ye o yiis o meŋ, ²Ka yel ye, “Naꞌab Agrippa, m tenꞌes ka li malis man ka m na tuꞌa yiis m meŋ fu tuon zina nwa lin wusa ka Jew dim ke ka ba gbanꞌe m la ni. ³Fun sadigim miꞌ Jew dim malima ne ba gbanꞌar suꞌuŋa la zug, m sosid uf ye fu mor suguru ka kelisi m pianꞌad la.

⁴“Jew dim wusa miꞌ man a siꞌem m biilimin sa, ka miꞌ m duꞌamin sa ye m bene m meŋ teŋin ne Jerusalem. ⁵Ba baŋiya ka li yuug. Ba yaꞌa bood, ba tunꞌe ziꞌeni di m kaset ye m ane Farisee dim nid yinni bane tiꞌa ba puꞌusum la hale. ⁶Nannanna m ziꞌe saria kadib zinꞌigin kpela, mam mor tiꞌir ne noziꞌel kan ka Winaꞌam da yeli ziꞌeli ti yaanam la zug. ⁷Noziꞌel kan ka ti buudi nidib pii na ayi bane puꞌusid Winaꞌam nintaŋ ne yuꞌuŋ la mor tiꞌir ye ba na nye li. Naa, li ane tiꞌir kaŋa zug ka Jew dim ke ka ba gbanꞌa m. ⁸Bo ka li toe tisi ya ye Winaꞌam na nyaŋe vuꞌug kuꞌum?

⁹“Mam meŋ daa tenꞌes ye m niŋ siꞌel wusa line na saꞌam Yesu one a Nazaret nid la yuꞌur. ¹⁰Man tum neꞌeŋa Jerusalem ni. Maalmaan kpeenmnam daa tis m paŋ ka m gbanꞌe Winaꞌam nidib bedego kpenꞌes sarega ni. Ka bane ka ba daa kadi ba saria ye ba nar ne kuꞌum la, mam meŋ daa siaki ba kuub. ¹¹Saŋa bedego ka m namisi ba laꞌasug doodin n kpeꞌeŋi fendigi ba ka ba basi ba puꞌusum la. Ka m sunf daa pelig ne ba hale ka m keŋ teens bane kaꞌ Jew dim soꞌolim ni, ye m namisi ba.

Paul n tuꞌasi o tiaker la yela

(Tuuma 9.1-19; 22.6-16)

¹²“Li daa ane neꞌeŋa zug ka m daa diꞌe noor maalmaan kpeenmnam saꞌan n keŋ Damaskus teŋin. ¹³Naa, ka m be suer zug nintaŋ tisoos ka m nye neesim ka li nie gaad nintaŋ n yi saazug na n gilig m ne bane dol m la. ¹⁴Ka ti wusa lu teŋin ka m wum kukor ka li yel m ne Hibiru pianꞌad ye, ‘Saul, Saul, bo ka fu namisid ma? Li na a toog n tis uf wenne naaf na tonꞌ o daan balaar.’

¹⁵“Ka m buꞌos ye, ‘Naa, fu a anoꞌone?’

“Ka Zugsob la yel m ye, ‘M ane Yesu one ka fu namisid la. ¹⁶Amaa duom ziꞌen ka m nie m meŋi fu saꞌan ka gaŋi uf ye fu lieb m tumtum. Fu na tuꞌas nidib fun nye siꞌel m saꞌan zina ne m yela lin ka m na ti paꞌal uf. ¹⁷M na suŋ uf ka fu yi Jew dim nuꞌusin ne bane kaꞌ Jew dim buudi la nuꞌusin, bane saꞌan ka m tum uf. ¹⁸M na lake ba potenda, ka fendigi ba n yiis likin n lebisi ba neesim ni, ka fendigi ba n yiis Sutaana nuꞌusin n lebisi ba Winaꞌam saꞌan. M na ke ka ba niŋi m yadda ka Winaꞌam yiisi ba tuumbeꞌed n bas, ka laꞌase ba ne Winaꞌam nidib.’

Paul n tuꞌasi o tuuma la yela

¹⁹“Naꞌab Agrippa. M nye dau one yi arazana ni n nie siꞌel paꞌal m la, ka m pu zanꞌas oo. ²⁰Ka m pinꞌil Damaskus ne Jerusalem ne Juuda soꞌolim wusa ne buudi bane kaꞌ Jew dim la saꞌan n mool ye ba fendigim keŋ Winaꞌam saꞌan, ka tum line paꞌal ye ba tiakeya. ²¹Neꞌeŋa zug ka Jew dim daa gbanꞌa m Winaꞌam puꞌusum yin n zig ye ba kuum. ²²Lin paae zinkaŋa nwa Winaꞌam suŋi m, ala ka m ziꞌe kpela n tuꞌasid man nye siꞌel n tisidi ya wusa, kpiꞌemnam ne tadimnam. Man yel siꞌel wusa ane line ka Winaꞌam nodiꞌesidib ne Moses da yel ka li na niŋ la. ²³Ye, asee ka Kiristo namis ka lieb one vuꞌug kumin yiiga, ka mool labasuŋ n tis Jew dim ne bane kaꞌ Jew dim buudi la.”

²⁴Ka Paul n tuꞌad ye o yiis o meŋ neꞌeŋanam ni la, ka Festus tans Paul ye, “Fu geenm ne. Fune zamis zuꞌe hale la yela kpenꞌesid uf geenmis.”

²⁵Ka Paul lebis ye, “Naa, m pu geenm. M pianꞌade yelsida ne yaꞌam.

²⁶“Naꞌab Agrippa. M na nyaŋe pianꞌa tis uf ne sukpiꞌeuŋ, fun miꞌ neꞌeŋanam wusa la zug. M baŋ ye fu nye neꞌeŋanam wusa line niŋ paalo ni. Li pu niŋ likin ne. ²⁷Naꞌab Agrippa, fu siak Winaꞌam nodiꞌesidib la yelaa? M miꞌ ye fu siakeya.”

²⁸Ka Agrippa yel Paul ye, “Fu tenꞌes ye fu na ke ka m kilim Kiristo nid saŋa biꞌela nwaa?”

²⁹Ka Paul yel ye, “Li yaꞌa yuug bee li pu yuuge, m puꞌusid Winaꞌam ye fun ne bane wusa kelisidi man zina na kilim wuu man a siꞌem la. Amaa m pu bood ye ba loo ya ne bana wuu ban lo man siꞌem laa.”

³⁰Ka gomena Festus ne naꞌab la ne Benis ne nidib la wusa due ³¹yi ka yel taaba ye, “Dau kaŋa pu niŋ siꞌel ka li nar ye o kpi bee ba kpenꞌes o sarega nii.”

³²Ka Agrippa yel Festus ye, “Dau kaŋa nwa yaꞌa pu yelin ye o bood ye o keŋ naꞌatitaꞌar la saꞌane, fu naani yiisin o.”

Paul n keŋ Room teŋin la yela

¹Ka ba gbanꞌe ye ti kpenꞌ aaruŋ keŋ teŋ kane yuꞌure buon Itali la, ka nok Paul ne sarega nidib sieba n niŋ sogia kpeenm yinni one yuꞌure buon Julius la nuꞌugin, one a Ogestus sogianam kpeenm. ²Ka aaruŋ kane yi Adramitium teŋin na daa be anina ye li keŋ Asia ateuk gbeug teŋ sieba ni. Ka ti kpenꞌ waꞌae. Ka Aristarkus one a Masedonia nid one yi Tesalonika na la, doli ti.

³Ka beog nie ka ti paae Sidon teŋin, ka Julius maal Paul suꞌuŋa bas o noor ka o keŋ o zuanam saꞌan ka ba tis o diib. ⁴Ka ti kpenꞌ aaruŋ anina. Ka pebisug tuꞌusidi ti. Ka ti kpiꞌe Saipuros teŋin ka dol zinꞌig kane na lusi ti lebis pebisugin la, ⁵ka gaad ateuk la line kpiꞌe Silisia ne Pamfilia teensin n paae Mira teŋin line be Lisia soꞌolimin. ⁶Anina ka sogia kpeenm la nye Alekizandria teŋ aaruŋ ka li bood ye li keŋ Itali teŋin. Ka ti wusa kpenꞌ. ⁷Ka li kaꞌa naꞌana ka ti keŋ kuꞌomin la biꞌel biꞌel dabisa biꞌela n paae Nidus teŋin na. Ka pebisug pu ke ka ti nyaŋe keŋ tuone, ka luaki keŋ kpiꞌe Salmone teŋ kane be Krete soꞌolimin. Ka Krete teŋ lusi ti lebis pebisugin. ⁸Ka ti kene kpiꞌe ateuk gbeug. Ka li muꞌe ka ti paae zinꞌi kane buon “Zinꞌisuŋ kan ka Aaruŋ Ziꞌe la.” Ka li kpiꞌe Lasea teŋin.

⁹Ka dabisa yuug ka li lieb yeli tisi ti ne tinam na keŋ kuꞌomin la n tugis, noor loob dabisir n gaad la zug. Ka Paul saꞌali ba ye ¹⁰“M baŋeya ka ti kuꞌomin ken la na niŋ yel beꞌed tisi ti. Laꞌad la bedego na saꞌam, laꞌam ne aaruŋ la meŋ ne nidib nyovuya.” ¹¹Amaa ka sogia kpeenm la kelis aaruŋ la sob pianꞌad, ka pu kelis Paul n yel siꞌel laa. ¹²Ka pebisug saŋa ka zinꞌig la kaꞌa suꞌuŋa ka aaruŋ na ziꞌen. Lin zug ka nidib la sieba bedego yel ye, li a suꞌum ka ti keŋ, ka li yaꞌa a siꞌem ti na paae Foenik teŋin n zinꞌin teŋkan ni, teŋ kane be Krete soꞌolim n gosid tuon la.

Sisiꞌetitaꞌar n daꞌad ateukun la na yela

¹³Ka pebisug yi dagobug na daꞌad. Ka ba tenꞌes ye ba nye ba meŋ ka teeg aaruŋ la kunt line kpenꞌ teŋin la n fue ne nwiig. Ka ti kene n kpiꞌe ateuk gbeug Krete teŋin. ¹⁴Ka li pu yuuge ka sisiꞌetitaꞌar yi Krete teŋin line buon nyaꞌaŋ sisiꞌem ¹⁵n kena daꞌae aaruŋ la bedego. Ka ba ku nyaŋe ke ka aaruŋ la kpaꞌ sisiꞌem la ka bas li morem ka ke ka sisiꞌem la n mor aaruŋ la ken. ¹⁶Ka ti paae teŋbil zinꞌig kan ka kuꞌom gilig ka li buon Kauda. Ka teŋ la lusi ti sisiꞌemin. Ka ti kpeꞌeŋi ti meŋ ka gbanꞌe aaruŋbil la suꞌuŋa ¹⁷n duꞌos aaruŋ titaꞌar zugin. Ka ba nok nwiis n lo kiŋkiŋ n vilig aaruŋ titaꞌar la n tisi li paŋ, ka zo dabiem ye ti na paae zinꞌig kan ka titanbiꞌisug be ka li buon Sirtis ka kuꞌom pu zulum la. Lin zug ka ba sigis aaruŋ la futitaꞌar ka ke ka sisiꞌem la zeedi li ken. ¹⁸Ka beog nie ka sisiꞌem la kpelim daꞌad. Ka ba pinꞌili yiisid laꞌad bane be aaruŋin la n basid kuꞌomin. ¹⁹Ka beog lem nie ka ba meŋ yiis aaruŋ la meŋ laꞌad la n bas kuꞌomin. ²⁰Dabisa bedego ka saŋgbana ligil winig ne nwadibibis, ka sisiꞌem kpelim daꞌad ne paŋ. Ka ti pu lem mor potenꞌer ne vum.

²¹Ka nidib la yuug ka pu di diibo. Ka Paul ziꞌeni ba soogin n yel ye, “Ya yaꞌa da siakini m noor ka da duon Krete teŋine, ti naani yiin yelbama nwa wusa ni. ²²Amaa m sosidi ya ye ya kpeꞌeŋi ya sunya. Ka hale baa yinni ku kpii ti soogine. Asee aaruŋ la maꞌaa na saꞌam. ²³Yuꞌuŋ ka Winaꞌam malek sa ziꞌe m saꞌan, ye Winaꞌam one soꞌe man ka m puꞌusid o la, ²⁴yel m ye, ‘Paul, da zo dabiem. Sida fu na ziꞌen naꞌatitaꞌar Kaisa la tuon, fu saria kadib yela. Ka Winaꞌam na tis uf bane dol uf la wusa vum.’ ²⁵Dinzugo, kpeꞌeŋimi ya sunya; ka man niŋ Winaꞌam yadda ye li sid na niŋ wuu malek la yel m siꞌem la. ²⁶Amaa sisiꞌem na daꞌae ti keŋ zinꞌig kan ka kuꞌom gilig la n fir.”

²⁷Li daa ane dabisa pii na anaasi yuꞌuŋ ka sisiꞌem daꞌadi ti ateukun ken. Ka ateuk la yuꞌur buon Adria. Ka yuꞌuŋ sisoos ka nidib bane tum aaruŋ la tuuma tenꞌes ye ti tuꞌae teŋ ²⁸ka nok line makid ne li kal wusa n mak kuꞌom la nye ka kuꞌom la zuluŋ a maka kobuga ne piisi. Ka li niŋ biꞌela ka ba lem maki gos, ka li a piiswai. ²⁹Ka ba zo dabiem ye aaruŋ la na tuꞌos tampiins, ka sigis aaruŋ la kunt line kpenꞌ teŋin la anaasi ne nwiis aaruŋ la nyaꞌaŋ ka puꞌus ye beog nie. ³⁰Ka nidib bane tum aaruŋ la tuuma la maꞌ ye ba sigis kunt kuꞌomin aaruŋ la tuon, ka sigis aaruŋbil la kuꞌomin kpeꞌeŋid ye ba yi aaruŋin la. ³¹Ka Paul yel sogia kpeenm ne sogianam la ye, “Nimbama nwa yaꞌa pu zinꞌin aaruŋin la, ti wusa ku nyaŋe tilige.” ³²Ka sogianam la kensig nwiis bane lo aaruŋbil la ka kee li ka li keŋ.

³³Ka beog bood nier, ka Paul belimi ba wusa ye ba dim diib ka yel ye, “Zina dabisa piina anaasi nwa ka ya biꞌesid kuꞌum ne vum ka pu di siꞌela. ³⁴Dinzugo m belimi ya ne ye ya di diib ka nye paŋ; ka ya zuobug baa yinni ku bodige.” ³⁵On yel neꞌeŋa naae la, ka nok bodobodo n puꞌus Winaꞌam bareka ba wusa tuon ka koꞌog bodobodo la n di. ³⁶Ka ba wusa kpeꞌeŋi ba meŋ sunya n di diib la ba meŋ. ³⁷(Ti wusa daa ane nidib kobus yi ne piisyopoi ne ayuobu aaruŋ la poogin.) ³⁸Ban dii siak la ka nok line kpelim la lob kuꞌomin, ye aaruŋ la fak.

Aaruŋ saꞌuŋ la yela

³⁹Ka beog nie ka bane tum aaruŋ la tuuma pu baŋ teŋ laa. Amaa ka ba nye zinꞌig kane a kukun ka gbanꞌe ye ba yaꞌa nyaŋ, ba na ke ka aaruŋ la kpaꞌ anina. ⁴⁰Ka ba lodig aaruŋ la kunt n bas ateukun ka lodig daad bane ket ka aaruŋ la keŋ ban bood zinꞌisiꞌa la, ka duꞌos fuug line be aaruŋ la tuon ye pebisug daꞌae aaruŋ la n keŋ tuon. ⁴¹Ka aaruŋ la tuꞌos titanbiꞌisduur. Ka li tuon fir n guꞌuŋ ken. Ka kuꞌopila nweꞌedi li nyaꞌaŋ, ka li saꞌam.

⁴²Ka sogianam la gbanꞌe ye ba ku sarega nidib la wusa ka soꞌ da nyaŋe suaꞌ lub kuꞌom du gbeugo. ⁴³Amaa ka sogia kpeenm la bood ye o yiis Paul kumin ka zanꞌas, ka tis noor ye bane miꞌ lub la iankim yi aaruŋin la yiiga n lubu du gbeug, ⁴⁴ka bane kpelim la n doli gbanꞌe daad ne aaruŋ la dakoolima n lubu du. Ala ka ti wusa daa tiligi du gbeug.

Paul n be Malta teŋin la yela

¹Neꞌeŋa nyaꞌaŋ ka ti baŋ ye teŋ la yuꞌuri daa buon Malta. ²Ka teŋ la nidib maali ti zuod bedego. Ka saa pinꞌili niid ka waad be ka ba nyuꞌe bugum n diꞌe ti ka ti uosid. ³Ka Paul laꞌas dabobir n niŋid bugumin. Ka tuulug wum waaf. Ka o yi na gaꞌ Paul nuꞌug. ⁴Ka teŋ la nidib nye waaf la gaꞌ o nuꞌug la ka yel ba taaba ye, “Biꞌesug kaeꞌ, oŋa ane niŋkuud. Yelsida ku ke ka o vuꞌugi, hale baa ne on nyaŋe yi kuꞌomin la na.” ⁵Amaa ka Paul misig o nuꞌug ka waaf la lu bugumin ka pu niŋ o siꞌela. ⁶Ka nidib la guꞌus ye ba na nye ka o niŋgbina mot bee o na kpelim lu teŋin n kpi. Amaa lin yuug ka ba pu nye ka siꞌel niŋ o la ka ba tiake ba potenda ye o ane baꞌar.

⁷Ka zinꞌig kan ka ba be la ka poog kpiꞌe anina yamin n a teŋ la naꞌab poog. Ka naꞌab la yuꞌur buon Publius. Ka o diꞌe ti ne sumalisim. Ka ti be o yin a o saan daba atanꞌ. ⁸Ka o saam benꞌed n digi ka o niŋ tul ka o saand. Ka Paul kpenꞌ o doogin n puꞌus Winaꞌam ka paꞌal o nuꞌus o ni ka o nye laafe. ⁹Neꞌeŋa niŋ la ka teŋ la nidib bane a banꞌadnam wusa kena. Ka Paul sos Winaꞌam ka ba nye laafe. ¹⁰Ka ba tisi ti piini bedego.

Paul n naam Malta paae Room teŋin la yela

¹¹Ka nwadisa atanꞌ nyaꞌaŋ ka ti waꞌae ka kpenꞌ Alekizandria teŋ aaruŋin line daa be Malta teŋin sisiꞌetitaꞌar saŋa, ka aaruŋ la yuꞌur buon “Lieba.” Ka ba niŋ aaruŋ la poogin tiname bood siꞌel la. ¹²Ka ti keŋ paae Sirakuse teŋin ka zinꞌini anina daba atanꞌ, ¹³ka naami anina n keŋ paae Regium teŋin na. Ka beog nie ka sisiꞌem yi ti nyaꞌaŋ na n daꞌadi ti. Ka daba ayi daar ka ti paae Puteoli teŋin ¹⁴n nye yadda niŋidib sieba anina. Ka ba sosi ti ka ti zinꞌi ne ba daba ayopoi, ka ken Room teŋin na. ¹⁵Ka yadda niŋidib bane be Room teŋin la wumi ti yela la, ka yi na. Ka sieba paae zinꞌig kane buon Saam Dooda Atanꞌ teŋin na. Ka sieba paae zinꞌig kane buon Appius Daꞌan teŋin na n tuꞌosi ti. Ka Paul n nyee ba la ka puꞌus Winaꞌam ka o sunf kpeꞌeŋ.

Paul n be Room teŋin la yela

¹⁶Tiname kpenꞌ Room teŋin na la, ka sogia kpeenm ke ka Paul zinꞌini o konꞌ ka sogia gur o.

¹⁷Ka daba atanꞌ nyaꞌaŋ ka Paul buol Jew dim kpeenmnam bane be teŋin la n laꞌas ka yeli ba ye, “M zuanama, hale laꞌam ne mam daa pu niŋ siꞌel beꞌede ti nidibin bee wada bane ka ti diꞌe ti yaanam saꞌan laa, ba daa gbanꞌe m Jerusalem ni n nok m n tis Room sogianam. ¹⁸Ka ba buꞌos m buꞌosa ka bood ye ba bas m, ban daa pu nye ka m tum tuumbeꞌed siꞌa line nar ne kuꞌum la zug. ¹⁹Amaa Jew dim zanꞌas. Ka man pu tunꞌe niŋ siꞌela ka sos noor sogia kpeenm saꞌan ye o tis m suer ka m keŋ Room naꞌatitaꞌar koto ni, hale ka kaꞌ ye m mor antuꞌa siꞌa ne m meŋ nidiba. ²⁰Dinzug ka m buoli ya ye m nyee ya n pianꞌ ne ya. Nid kan yela ka Israel dim mor tiꞌir la zug ka ba lo m ne bana.”

²¹Ka ba yel o ye, “Ti pu diꞌe gbana Juuda teŋin ka li sob fu yelaa. Jew dim bane kenn kpela na la, ba soꞌ pu tisi ti fu labaar bee pianꞌa fu tuumbeꞌed yelaa. ²²Amaa ti bood ye ti wum fu saꞌan fun tenꞌes siꞌel puꞌusum kan ka fu dol la. Ti miꞌ ye zinꞌig wusa nidib pianꞌad puꞌusum la pianꞌabeꞌed.”

²³Ka ba ziꞌel dabisir ne Paul. Ka li daar paae la ka nidib bedego laꞌas Paul zinꞌigin na. Ka Paul tuꞌasidi bigisidi ba Winaꞌam naꞌam yela, yi beogin ti maꞌae zaam. Ka o kpeꞌeŋidi nyaŋe paꞌani ba Yesu yela Moses wada gbauŋin ne Winaꞌam nodiꞌesidib gbana ni. ²⁴Ka o pianꞌad la nyaŋe ke ka sieba siak ka sieba pu siake. ²⁵Ka Paul naan pianꞌa pianꞌuk yinni ye, “Winaꞌam Siig Suŋ daa mor yelsida ka yel n tisi ya yaanam Winaꞌam nodiꞌes Azaya pianꞌad poogin ye,

²⁶‘Kem buudi bama nwa saꞌan n yeli ba ye,

“Ba na wum ka lem wum,

amaa ka ku baŋ li gbin ne.

Ba na gos ka lem gos,

amaa ka ku nye siꞌela.”

²⁷Buudi bama nwa, zibisug lusi ba potenda,

ka ba toba zianꞌas ne wum.

Ka ba lusi ba nini.

Ka yaꞌa kaꞌ ala,

ba naani nyeen ne ba nini,

ka wumin ne ba toba,

ka baŋin ne ba potenda,

ka fendig m saꞌan na ka m tiꞌebini ba.’ ”

²⁸“Dinzugo, baŋimi neꞌeŋa ye Winaꞌam tum labaar line a faangir n tis bane kaꞌ Jew dim la. Bama na kelis.” ²⁹Ka nidib la kaꞌ noor yinni ka widig.

³⁰Ka Paul zinꞌin yir kan ka o yood li yela la ni yuma ayi, ka diꞌesid ban wusa kene o saꞌan na, ³¹ka paꞌani ba Winaꞌam naꞌam yela ne Zugsob Yesu Kiristo yela, ka pianꞌad ne sukpiꞌeuŋ ka soꞌ pu giŋid oo.