1 PIITA

PIITA

n sob gbauŋ yiiga daan la nwa

¹Man Piita one a Yesu Kiristo Tumtum la sobid gbauŋ kaŋa tisid Winaꞌam nidib bane widigi be teens bane buon Pontus ne Galatia ne Kapadosia ne Asia ne Bitinia ni ka a saam la. ²Ti Baꞌ Winaꞌam deŋim baŋi ya ka gaŋi ya ye o Siig Suŋ maali ya suꞌum nyain ka ya siak Yesu Kiristo noor ka paꞌas nonaar kan ka o maal ne o kuꞌum ziim la.

Winaꞌam na paꞌasi ya yelsum ne sumalisim ka li galis.

Tiꞌir ameŋa la yela

³Keli ka ti puꞌus Winaꞌam one a ti Zugsob Yesu Kiristo Baꞌ la bareka. O nimbaanlzoor line zuꞌe la yela ka ti lem duꞌa duꞌam paal line mor tiꞌir meŋir ka yi Yesu Kiristo kuꞌum vuꞌugirin la, ⁴ka nye line ka Winaꞌam ziꞌel tisi ti ka kaꞌ saꞌuŋo ka pu dianꞌada, ka li venlim pu pied la. Ka li be arazana ni n guri yanam ⁵bane ka li yi ya yadda niŋirin ka Winaꞌam paŋ guri ya ye ya nye faangir line tiꞌeb ye li nie, naar saŋa la. ⁶Neꞌeŋa ni ka ya na mor sumalisim, hale baa nannanna ya yaꞌa namis maksiꞌa ni saŋa biꞌela. ⁷Ya yadda niŋir a suꞌum n gat salima ka Winaꞌam maki li wen wuu nidib n nok salima niŋ bugumin ye ba maki li, laꞌam ne lin a bun line mor saꞌuŋ la. Ya yaꞌa nye makir ka modig, li paꞌal ye ya yadda niŋir sid a yadda niŋir, ka ya na nye naꞌasi ne yuꞌur zunꞌor ne pianꞌasuŋ Yesu Kiristo nier saŋa la. ⁸Ya pu nye o ka laꞌam noŋ o, ka pu nyet oo ka niŋid o yadda, ka ya sunf malisi toog ne sumalisim line kaꞌ benne. ⁹Ka ya yadda niŋir nyood ane ye ya nye faangir.

¹⁰Winaꞌam nodiꞌesidib bane da pianꞌa o yelsum line a piini line da na ti aa ya din la, da tenꞌesid hale ka buꞌosid faankaŋa nwa yela. ¹¹Yesu Kiristo Siig Suŋ da be ba saꞌan ka paꞌali ba ye o da na ti nye namisug, ka naan nye naꞌasi. Ka ba da tenꞌesid ka buꞌosid ye ba baŋ ye li da na ti a bo saŋa ne li zumaana na ti a siꞌem, ka li na naam. ¹²Li da nie paꞌali ba ye ba da pu suŋidi ba meŋa, amaa yanam, ne yelban ka moonmoonib yuꞌun mooli tisi ya la. Winaꞌam Siig Suŋ one ka o tum o arazana ni la na, ke ka ba pianꞌ Winaꞌam labasuŋ n tisi ya. Ka maleknam bood hale ye ba gbanꞌe li gbin.

¹³Dinzugo tiꞌebimi ka mor yaꞌam, ka gbanꞌe ya meŋ, ka more tiꞌir suꞌuŋa ne popielim piini line na keenn ya ni Yesu Kiristo nier saŋa la. ¹⁴Ka yaname a bane siakid noyelug la, da ke ka ya yaꞌam kpenꞌe ne yelbeꞌed lin ka ya da bood ne yaꞌam kaꞌalug laa. ¹⁵Amaa ae nyain wuu Winaꞌam one buoli ya la a nyain siꞌem la ne ya tuuma wusa ni. ¹⁶Wuu lin pun deŋim sob siꞌem Winaꞌam gbauŋin la ye, “Mam Winaꞌam a nyain la, ya me ae nyain”. ¹⁷Ka one ka ya buon ye ya Baꞌ la sadigim a one kat saalib saria ne yelmeŋir ba tuuma yela ka baragaŋ kaeꞌ la, dinzugo more zotim saŋkan wusa ka ya a saam dunia nwa ni.

Vum paal la yela

¹⁸Ya miꞌ ye ya da be ne sueryood line ka ya zamis ya yaanam ni la. Ka li da kaꞌane bun line saꞌamid wuu salima bee anzurifa la tisi ya yolisim sueryoodin la, ¹⁹amaa li ane Kiristo kuꞌum ziim suŋ, line nwaasne ziim line yi peꞌedibig one ka gbaꞌar kaeꞌ ka Jew dim noki li maal maan tis Winaꞌam la tisi ya yolisim. ²⁰Winaꞌam da gaŋ o ka dunia nam pu pinꞌile amaa o yuꞌun nie naar saŋa nwa ya yela. ²¹Ka li yine o saꞌan na ka ya mor kpiꞌeuŋ ne Winaꞌam one vuꞌug Yesu kumin ka tis o zunꞌor la ye ya niŋ Winaꞌam yadda ka mor tiꞌir ne o.

²²Yaname sadigim siak la, ka li pie ya poos ye ya noŋi ya baꞌabiis ne popielim la, noŋimi taaba ne nimmua ya sunya ni. ²³Ba duꞌa ya duꞌampaal ka li kaꞌ duꞌam line tisid vum kane mor saꞌuŋo, amaa line be ka voe saŋa wusa, ka li yi ne Winaꞌam pianꞌadin line be ka tisid vum saŋa wusa la. ²⁴Ka li sob ye,

“Ninsaal wusa wen wuu mood ne,

ka ninsaal venlim wen wuu mood puum ne.

Mood la ziankid

ka li puum la soogid,

²⁵amaa Zugsob pianꞌad la kpelim bene

saŋa line kaꞌ benne.”

Ka Zugsob pianꞌad la a labasuŋ kane ka ba da mooli li n tisi ya la.

Kuga nwaasug la yela

¹Dinzugo basimi potenꞌebeꞌed wusa, ne damaꞌam ne zam ne fufum, ne taaba kikeug. ²Kel ka ya yaꞌam kpenꞌ ne Winaꞌam yela wuu bibibisi bood binꞌisim siꞌem la. Li na ke ka ya biꞌ ya Yesu Kiristo yadda niŋir yela. ³Niŋimini ala yaname sadigim nye Zugsob la noŋi ya siꞌem la.

⁴Kemini o saꞌan na, on kane nwaas wuu kugkane ka nidib zanꞌas o la, ka Winaꞌam gaŋ o ka o a suꞌum hale la. ⁵Keli ka Winaꞌam noki ya, ka ya nwaas wuu kuga ne ka o meꞌ yir n tis o meŋ, ka me nwaas wuu maalmaan suma ka niŋ line maꞌed Winaꞌam suunr ka li yi Yesu Kiristo ni. ⁶Ka li sobne Winaꞌam gbauŋin ye,

“Gosima, m deŋim gaŋi lodigin kugir line a suꞌum

hale ka zaŋidi li eenbid Winaꞌam puꞌusum zinꞌig, Zion ni.

Ka one niŋ man one nwaasne kugir la yadda,

o ku di nyan ne.”

⁷Yanam bane niŋ o yadda la baŋ ka o a bunsuŋ hale n tisi ya. Amaa bane pu niŋ o yadda la, li sobi ba yela ye,

“Kugkan ka tanmeedib neꞌes la

yuꞌun lieb lodigin kugsuŋ.”

⁸Ka lem sob ye,

“Li ane kugkane na ke ka nidib tuꞌug,

ka a tampiing kane na ke ka ba lu.”

Ba tuꞌusid, ban zanꞌas Winaꞌam pianꞌad la zug, wuu on yel ziꞌel siꞌem la.

⁹Amaa yanam ane tuŋ yinni dim ka Winaꞌam gaŋ, ka ya a maalmaanib bane a naꞌanam, ka a Winaꞌam nidib bane a nyain ye ya mool o nyalima tuuma la, one buoli ya tuumbeꞌed zinꞌigin line a likin ka more ya na kpenꞌesi o neesim zinꞌig line a nyalima la ni. ¹⁰Saŋsiꞌen la ya da kaꞌ Winaꞌam nidiba, ka nannanna ya aa o nidib. Ba da pu zoti ya nimbaanliga, amaa ba yuꞌun zoti ya nimbaanlig.

¹¹M zuanoŋa, m saꞌane yanam bane a saam dunia ni la ye ya bas saalib boodim line zabid ne ya Winaꞌam dolim la, ¹²ka kpelim more tuumsuma niŋir nidib buudi soogin, ka ba yaꞌa nwaꞌasidi ya wuu ya ane tuumbeꞌed dim, ban nye ya tuumsuma ka naꞌas Winaꞌam, one na ti kenn daasiꞌer na.

Saꞌalug ya beilim la yela

¹³Winaꞌam zugo, siemi ya meŋ Room naꞌab one soꞌe paŋ la saꞌan ka one soꞌe naꞌanam wusa, ¹⁴ka lem sie ya meŋ gomenanam saꞌan, bozugo Room naꞌab la tumi ba ye ba namis bane tum tuumbeꞌed la ka zunꞌe bane tum tuumsuma la, ka lem sie ya meŋ saalib bane mor kpiꞌeuŋ wusa saꞌan. ¹⁵Ka li ane Winaꞌam boodim ye ya guꞌe zon bane ziꞌ siꞌel la pianꞌad ne ya tuumsuma niŋir. ¹⁶Bei wuu nimbane mor yolisim, ka da more ya yolisim la ka li a ziri bun ka tum line a beꞌede, amaa bei wuu Winaꞌam yamis ne. ¹⁷Naꞌasim nidib wusa, ka more baꞌabiidug noŋilim. Zomi Winaꞌam ka naꞌas Room naꞌab.

¹⁸Yanam tumtumniba, siakimi ya zugsobnam noya ne naꞌasi bedego. Ka li kaꞌane ninsuma maꞌanee, hale baa ba yaꞌa laꞌam a nimbeꞌednama. ¹⁹Ka soꞌ yaꞌa modig namisugin ne filim filim on mor potenꞌer ne Winaꞌam la zug, neꞌeŋanami maꞌed Winaꞌam suunr. ²⁰Fun naani tum beꞌed ka ba sigis uf ne kpisiŋkpil ka fu sin ka mor suguru, li suꞌum a bo? Ka li yaꞌa wen wuu fu tumne line dol suer ka namisi li yela, ka niŋi li ne suguru, li maꞌed Winaꞌam sunf. ²¹Ka tuumbama yela ka Winaꞌam buoli ya ka Kiristo da namis ya yela la, ka ye, ya me tuunn li tituunli n tuꞌas o. ²²O da pu tum tuumbeꞌede, ka damaꞌasiꞌa me da pu yii o noorin naa, ²³ka ban tuꞌud o la, o kulim pu lebis ye anwa ne anwaa, ka ban namis o la, o da pu volis ba mene, ka pesigi o meŋ one kad saria ne sida la nuꞌusin. ²⁴Ka zee ti tuumbeꞌed ne o meŋ niŋgbiŋ dapuudir la zug, ye ti bas tuumbeꞌed beilimin ka lee be ne popielim. Ka o paꞌalug la zug ka ya nye laafe. ²⁵Ya da wen wuu peꞌesi yiridi yirid sa, ka yuꞌun lebi ya konbkem la saꞌan na, on kane guri ya siis la.

Poꞌab ne sidib la yela

¹Ala mene poꞌaba, siakimini ya sidib noya ka ya na nyaŋe ya sidib la sieba laꞌam ne ban da nam pu siak Winaꞌam pianꞌad laa, ka li ku yi ne ya pianꞌadinee, amaa ya tuuma niŋirin, ²ban kpansi nye ya naꞌasi zotim tuuma line a nyain siꞌem la. ³Da ke ka ya baꞌa be ne yiiŋ venlim nak galisug ka li yela wen wuu zuobid loob ne salima laꞌad ne fusuma yeebo. ⁴Amaa keli ka ya venlim ae baanlim ne naꞌasi beilim line suaꞌ ya sunya ni n wen wuu salima line kaꞌ saꞌuŋo, ka li a suꞌum galis Winaꞌam saꞌan. ⁵Ala men ka poꞌabane da a suꞌum nyain ka mor tiꞌir ne Winaꞌam me da yiti nakid, amaa ka siakidi ba sidib noya, ⁶wen wuu Sara da siaki o sid Abraham noor ka buon o ye o zugsob la. Ya yaꞌa niŋ dine nar, ka pu zot dabiem, ya ane o poꞌayuos.

⁷Ala mene yanam bane a poꞌab sidiba, bei ne ba ne potenꞌesuŋ, ka naꞌasi poꞌa la on a tadim la zug, ne yanam laꞌam taaba diꞌed nyovur line a Winaꞌam popielim piini la zug. Ka ya Winaꞌam puꞌusum da viꞌ.

Namisug nyeeb tuumsuꞌuŋa zug la yela

⁸Ka nannanna, ya wusa wusa more potenꞌer yinni, ka more nyoog ne taaba, ne baꞌabiidug noŋir, ne nimbaanlzoor ne sumbugusum, ⁹ka soꞌ yaꞌa tumi ya beꞌed da yiꞌene li sammee. Ka soꞌ yaꞌa tuꞌu ya da lebisi yaa, amaa lee tim o yelsum. Winaꞌam da buoli ya ye ya beilim a ala, ka ya na nye yelsum. Ka li sob ye,

¹⁰“One bood ye o nyovur beilim malis

ka nye dabis suma

kel ka o luaki o zilim pianꞌabeꞌedin

ka guꞌe damaꞌam.

¹¹Asee ka o luak tuumbeꞌed

ka tum line dol suer,

ka ia sumalisim ne nimmua suꞌuŋa.

¹²Zugsob la kpaꞌa o nindaa n gosid bane a sida dim la,

ka o toba kelisidi ba sosug,

ka nyaꞌali bid kudug ne bane a tuumbeꞌed dimin.”

¹³Ka ya yaꞌa mood ye ya tum line dol suere, anoꞌone na tumi ya beꞌede? ¹⁴Hale baa ya yaꞌa namis ne yelsida yela ya na nye yelsum. Ala zug da more dabiem ka ke ka li paki yaa. ¹⁵Amaa ya sunya ni, nokimi ya zug lo Kiristo; ka o a Zugsob. Tiꞌebimi saŋa wusa ye ya lebis one mekama buꞌosi ya tiꞌir kane ka ya mor la, li yela a siꞌem, baanlim ne naꞌasi, ¹⁶ka ke ka ya poos a nyain, ka ba yaꞌa tuꞌu ya ne, yanam tum siꞌem Kiristo zugo, ban on di nyan. ¹⁷Ka li suꞌum ye ya namis yaname naan niŋid line dol suer, li yaꞌa a Winaꞌam boodim ye li aa ala, n gat yanam na tum line pu dol suere ka namis. ¹⁸Kiristo da kpii ya tuumbeꞌed yela vuguri, on one a popiel la, kpii tis bane kaꞌ popielnama, ye o more ya keŋ Winaꞌam saꞌan. Ba kuu o niŋgbiŋ kuub amaa ka Siig Suŋ ke ka o voe. ¹⁹Ka Siig Suŋ la ni ka o keŋ mool labaar n tis siis bane be sarega ni, ²⁰bane da pu siak Winaꞌam noyelug saŋkan ka o da di nidib suguru saŋkan ka Noa da kpaꞌad aaruŋ titaꞌar ka nidib biꞌela bane da aa anii maꞌaa nye faangir kuꞌomin aaruŋ la poogin. ²¹Kuꞌom suub la nwaasne dine yuꞌun faann ya. Ka li kaꞌane niŋgbiŋ dianꞌad pier yelaa, amaa li sosid Winaꞌam ye o ke ka ya poos a nyain, ka li yit Yesu Kiristo kuꞌum vuꞌugirin, ²²on kane keŋ arazana ni zinꞌi Winaꞌam datiuŋ ka soꞌe maleknam ne bane mor kpiꞌeuŋ ne paŋ.

Tuumbeꞌed basib la yela

¹Kiristo sadigim namis niŋgbiŋin la, ya kpeꞌeŋimi ya meŋ ne potenꞌer kan men; ka one mekama namis niŋgbiŋin, on baꞌa lem kaeꞌ ne tuumbeꞌede. ²Ka nannanna kudum waꞌae sa, ya niŋgbina beilim da dol ninsaal boodim amaa Winaꞌam boodim. ³Bozugo saŋa line gaad la ya yaꞌa daa tumne line ka buudi bane pu dol Winaꞌam bood ye ba tum la, ka ba beilim a tuumyaalis ne niŋgbina boodim ne danuur, ne danuur tuuma ne geenn tuuma ne bada maalug line pu dol Winaꞌam suere. ⁴Ka yaname pu lem laꞌas ne ba n tum ba geenn tuuma la, ka ba pu baŋi li gbin ne ka tuꞌudi ya. ⁵Amaa Winaꞌam one gur ye o kad bane voe ne bane kpi saria, ka ba lebis Winaꞌam ban tum siꞌel. ⁶Neꞌeŋa zug ka ba da mool labasuŋ n tis bane kpi la ye, hale baa Winaꞌam kadi ba saria niŋgbiŋin wuu saalib ne la, ba tunꞌe voe ne siis wuu Winaꞌam ne.

Winaꞌam piini morem la yela

⁷Bun wusa naar pu lala. Dinzugo gbanꞌamini ya meŋ ka mor nimmua ne ya Winaꞌam puꞌusug la. ⁸Line gati li wusa ane ye ya mor noŋilim ne taaba ne nimmua, ka one mor noŋilim la ku gos soꞌ na tum o beꞌed ka li a siꞌela. ⁹Maalimi saauŋ ne taaba ka da more nyunyolise. ¹⁰Yanam bane diꞌe Winaꞌam popielim piini konꞌob konꞌob la gosimini li suꞌuŋa ka zaŋ line ka o tisi ya la niŋi suꞌum tisi taaba. ¹¹One mekama pianꞌad on baŋim ye o pianꞌadne Winaꞌam pianꞌad. Ka one me suŋid, me baŋim ye Winaꞌam tis o paŋ. Tuumbannam wusa na zunꞌe Winaꞌam yuꞌur line yit Yesu Kiristo saꞌan. Winaꞌam mor naꞌam ne naꞌasi line kaꞌ benne. Ami.

Kiristo dolim namisug la yela

¹²M zuanoŋa, da ke ka namistitaꞌar line na kpansi ya la paki yaa wuu li ane bunsaaŋi tisi yaa. ¹³Ka lee more sumalisim yaname laꞌam namis ne Yesu la zug, ye ya more sumalisim bedego o pipilim naꞌam nier saŋa. ¹⁴Ba yaꞌa tuꞌudi ya Yesu Kiristo yela, ya mor yelsum, bozugo Winaꞌam Siig Suŋ one mor naꞌasi bedego be ne ya. ¹⁵Amaa da ke ka ya soꞌ namisid tuum bamanaminee, on naani a ninkuud, bee naꞌayiig, bee tuumbeꞌed sob bee one nweꞌedi o meŋi gentid nidib tuuma ni. ¹⁶Ka soꞌ yaꞌa namis on niŋ Kiristo yadda la zug, o da zoti li nyanne. O lee zunꞌom Winaꞌam yuꞌur Kiristo yuꞌurin. ¹⁷Ka saŋa paaya ye Winaꞌam saria kadib pinꞌil ne o yidim, ka li yaꞌa pinꞌil ne ti, bane pu siak Winaꞌam labasuŋ la baꞌasug na a wala? ¹⁸Li sob Winaꞌam gbauŋin ye,

“Ka li yaꞌa toe ka sida sob nye faangir,

ka tuumbeꞌed dim bane pu dol Winaꞌam suer na diꞌe yaane?”

¹⁹Dinzugo keli ka bane namisid ka li dol Winaꞌam boodim la, niŋi line a suꞌum ka nokidi ba meŋ pesig Winaꞌam one maali ba ka a yelsida sob la.

Saꞌalug

¹Mam, one a yadda niŋidib kpeenm ne bane da nye Kiristo ka o namis la yinni, bane na diꞌe naꞌasi line na ti nie la yinni, saꞌan yanam bane a m kpeenm taaba la, ²ye ya guri Winaꞌam nidib bane ka o guꞌuli ya wuu peꞌes la, ne yaꞌamseug ka kaꞌane mugusugo. Niŋimi ne nimmua ka kaꞌ nyood line a ligidi yelaa. ³Da webidi bane bee ya nuꞌusinee, amaa niŋimi suꞌum ka ba tuꞌasi li. ⁴Ka konbkem kpeenm yaꞌa ti nie, ya na diꞌe naꞌam zugpibig line pipilim ku saꞌam.

⁵Ala men yanam bane pu kudig la, siemi ya meŋ kpeenmnam la tuon. Ya wusa siemini ya meŋ n tisi taaba; ka li sob ye,

“Winaꞌam zanꞌasid nyeesim dim la

ka tisid bane sie ba meŋ la yelsum.”

⁶Dinzugo siemini ya meŋi niŋi Winaꞌam one a paŋ sob la nuꞌusin, ye li saŋa o na duꞌosi ya. ⁷Zaŋimi ya yelpakir wusa ziil o; ka o guri ya.

⁸Ae bane gbanꞌadi ba meŋ, ka lem a bane guꞌusid suꞌuŋa; ka ya dataa Sutaana goondi nwaꞌam wuu gbigim ne ied nid ye o gbanꞌe onb. ⁹Niŋimi Yesu Kiristo yadda suꞌuŋa ka zanꞌas Sutaana, ka ya miꞌ ye li nar ye ya baꞌabiis bane be zinꞌig wusa namis namiskan meŋim ka ya nye la.

¹⁰Winaꞌam soꞌe yelsum wusa, ka buoli ya o naꞌasi line kaꞌ ben la ni yanam a yinni ne Kiristo la. Ka yaname namis saŋa biꞌela nyaꞌaŋ la ka Winaꞌam maali ya suꞌum ka ziꞌeli ya kiŋ kiŋ, ka kpeꞌeŋi ya. ¹¹Ka naꞌam paŋ be ne o, saŋa line kaꞌ benne.

Puꞌusug

¹²Silvanus one a baꞌabisida mam ni la, suŋi m ka m sob gbauŋ kaŋa giŋa nwa n kpeꞌeŋidi ya yet ye, lina a Winaꞌam popielim ameŋa la, gbanꞌamini li kiŋ kiŋ.

¹³Ka Winaꞌam nidib bane be Babilon, ka Winaꞌam me gaansi ba la, puꞌusidi ya laꞌam ne Maak one liebi m biig la. ¹⁴Puꞌusimi taaba ne noŋilim puꞌusug.

Sumalisim na be ne yanam bane a yinni ne Kiristo la.