JOON
n sob gbauŋ yiiga daan la nwa
1One tisid nyovur la yela
1Ti sobid neꞌ yeti ya soꞌ yela, one a Pianꞌad line a nyovur la, one da pun be dunia pinꞌilugin sa. Ti wum o pianꞌad, ka nye o ne ti nini. Sida ti nye o, ka ti nuꞌus siꞌis o. 2Nyovur la da nie paalo ni ka ti daa nyee o ne ti nini. One a nyovur kane kaꞌa naar ka ti mooni o yela tisidi ya la. One da be ti Baꞌ Winaꞌam saꞌan, ka o ke ka ti baŋi o la. 3Tiname nye ka wum siꞌel la ka ti yeti ya men, ka ya na laꞌas ne ti noor yinni, ka mor noor yinni kan ka ti mor ne ti Baꞌ Winaꞌam ne o Biig Yesu Kiristo la. 4Ti sobid neꞌeŋa ye ti sumalisim be bedego.
Winaꞌam n a suꞌum nyain siꞌem la yela
5Ti wum labakaŋa o Biig la saꞌan ka mool n tisi ya. Ye Winaꞌam a suꞌum nyain, ka lik kaeꞌ o saꞌan baa biꞌelaa. 6Ti yaꞌa ye ti mor noor yinni ne on, ka lee be likin n tum beꞌed, lin ka ti yet la, ne lin ka ti tum la ane damaꞌam. 7Ka ti yaꞌa dol line a suꞌum, wenne Winaꞌam a suꞌum siꞌem la, ti mor noor yinni ne taaba, ka o Biig Yesu ziim la yiisidi ti tuumbeꞌed wusa, ka ke ka ti lieb nyain.
8Ti yaꞌa ye ti kaꞌ tuumbeꞌede, ti maꞌane ti meŋ, ka sida kaeꞌ ti saꞌane. 9Winaꞌam a yelsida sob, ka maan dine a suꞌuŋa. Ka linzug, ti yaꞌa peligi ti poog ka tuꞌas Winaꞌam ti tuumbeꞌed, o na yiisi ti tuumbeꞌed wusa n bas, ka ke ka ti lieb nyain. 10Ti yaꞌa yel ye ti pu tum tuumbeꞌede, ti buol o ne damaꞌam sob, ka o pianꞌad kaꞌ ti saꞌane.
2Kiristo n niŋid siꞌel la yela
1M biise, m sobidi ya neꞌeŋa ye ya da tum tuumbeꞌede. Amaa soꞌ yaꞌa tum beꞌed, Yesu Kiristo one a popiel la na nweꞌ ti Baꞌ Winaꞌam nuꞌug n tisi ti. 2Ka Kiristo kuꞌum la ane line ket ka Winaꞌam supeen naae ne ti tuumbeꞌed. Li kaꞌ tinam tuumbeꞌed gullimne, ka ane nidib wusa tuumbeꞌed.
3Ti yaꞌa siak Winaꞌam noyelug la li paꞌal ye ti sid miꞌ o suꞌuŋa. 4Soꞌ yaꞌa yel ye o miꞌ o, ka pu siak o noyelugo, ninkan ane damaꞌam sob, ka yelsida kaꞌ o saꞌane. 5Amaa soꞌ yaꞌa siak o pianꞌad, ninkan sid noŋ o bedego. Neꞌeŋa na ke ka ti miꞌ suꞌuŋa ye ti be Winaꞌam saꞌan. 6One yet ye o ane Winaꞌam nid on be suꞌum wenne Yesu Kiristo n daa be siꞌem la.
Nooryelug paal la yela
7M binoŋa, noyelug kan ka m sobid n tisidi ya la kaꞌ yel paale. Li ane yelkudug kan ka ya da more yanam da dol Yesu Kiristo pinꞌilugin sa la. Yelkudug la ane labaar kan ka ya pun wum. 8Ka noyelug kan ka m sobid n tisidi ya la ane yel paal. Ti nyee li yelsida la ne Kiristo saꞌan ne yanam saꞌan, bozugo lik la gaadeya ka yelmeŋir neesim la pun nie na.
9One yel ye o be neesim la ni, ka kis o baꞌabiig, o nam kpelim bene likin. 10One noŋi o baꞌabiig kpelim bene neesim la ni. Dinzugo, siꞌel kaeꞌ na ke ka o tum tuumbeꞌede. 11Amaa one kisi o baꞌabiig la bene likin, ka kene li ni, ka ziꞌ on ken siꞌel la, lik la zuꞌom o la zug.
12M biise, Winaꞌam tisi ya suguru ka yiisi ya tuumbeꞌed n bas Kiristo yuꞌur zug la, dinzug ka m sobid neꞌeŋa tisidi ya. 13M saamnama, m sobid neꞌeŋa n tisidi ya, yaname miꞌ one da be dunia pinꞌilugin sa la zug. Dasamaa, m sobid neꞌeŋa tisidi ya, yaname nyaŋ Sutaana la zug. 14M biise, m sobid neꞌeŋa tisidi ya, yaname miꞌ ti Baꞌ Winaꞌam la zug. M saamnama, m sobid neꞌeŋa n tisidi ya, yaname miꞌ one da be dunia pinꞌilugin sa la zug. Dasamaa, m sobid neꞌeŋa n tisidi ya, yaname mor paŋ la zug, ka Winaꞌam pianꞌad bene ya ni, ka ya nyaŋ Sutaana.
15Da noŋi dunia, ne bun lin wusa bee li ni. Ya yaꞌa noŋ dunia, ya pu noŋ ya Baꞌ Winaꞌam. 16Bun line be dunia ni, ka kaꞌa suꞌum nwa, niŋgbina boodim beꞌed ne nini gosig beꞌed ne titaꞌalim, bama wusa pu yi ti Baꞌ Winaꞌam saꞌane. Amaa li yi ne bane ziꞌ Kiristo la saꞌan. 17Dunia ne bun lin wusa bee li ni, ka nidib mor yaꞌamleog li ni la na gaad. Amaa one tum Winaꞌam boodim la na be yuma dine kaꞌ naare.
Kiristo dataa la yela
18M biise, dunia naar la liꞌeleya. Ba daa yeli ya ye Kiristo dataa na kena. Ka nannanna, Kiristo dataas bedego pun kena, dinzug ka ti baŋ ye dunia naar la liꞌeliya. 19Nimbama nwa kaꞌ Winaꞌam nidib ameŋa, dinzug ka ba yi ti saꞌan. Ba yaꞌa daa aan o nidib, ba naan kpelim beene ti saꞌan. Amaa ba basiya ye li paꞌal nyain ye ba yinni kaꞌ Winaꞌam nida.
20Kiristo tisi ya Winaꞌam Siig Suŋ la, dinzugo ya wusa miꞌ yelsida la. 21Li kaꞌ ye yaname ziꞌ yelsida la zug ka m sobid tisidi yaa, ka lee ane yaname miꞌ li, ka me miꞌ ye damaꞌam pu yit yelsida ni naa.
22Anoꞌone a damaꞌam soba? Li ane one kiꞌisid ka yet ye Yesu kaꞌa Kiristo la. One zanꞌasi ti Baꞌ Winaꞌam ne o Biig la, one a Kiristo dataa. 23One zanꞌas Biig la, me zanꞌas o Baꞌ Winaꞌam. Ka one siak Biig la me siak o Baꞌ.
24Keli ka pianꞌad kan ka ya da wum yanam da dol Yesu Kiristo pinꞌilugin sa la, kpelim bee ya sunya ni. Li yaꞌa kpelim bee ya sunya ni, ya na kpelim bee ti Baꞌ la ne o Biig la saꞌan. 25Neꞌeŋa nwa ka Kiristo da yel n ziꞌel ye o na tisi ti. Lini a nyovur kane kaꞌa naar la.
26M sobid neꞌeŋa n tisidi ya ye m yeli ya nimbane zigid ye ba maꞌa ya la yela. 27Kiristo daa tis yanam Winaꞌam Siig Suŋ la, ka o kpelim bee ya saꞌan. Ka Winaꞌam Siig Suŋi paꞌane ya siꞌel wusa la zug, ya pu bood soꞌ yaꞌas ye o paꞌali yaa. Ka on paꞌan siꞌel la a yelsida, ka kaꞌ ziri. Siakimi Siig Suŋ la paꞌalug ka kpelimi Kiristo ni.
28M biise, kpelimini o saꞌan, ka o ken daar na la ka ti mor sukpiꞌem, ka nyan da kpenꞌe ti ka ti suaꞌaa.
29Ya miꞌ ye Kiristo ane popiel, dinzugo baŋimi ye one wusa tum dine a suꞌum la ane Winaꞌam biig.
3Winaꞌam biis la yela
1Gosimi Winaꞌam noŋi ti siꞌem. O noŋilim zuꞌene galis, ka o buoni ti ye o biis. Sida ti ane o biis. Dunia dim la ziꞌ Winaꞌam la zug ke ka ba ziꞌ tii. 2M binoŋa, nannanna ti ane o biis. Ka tiname na ti a siꞌem la nan pu nie paalo. Ka ti miꞌ ye Kiristo yaꞌa ti kena ti na lieb wenne on ne, tiname na ti nye on a siꞌem la zug. 3On wusa mor tiꞌir kaŋa Kiristo ni ket ka o meŋ a suꞌum nyain, wenne Kiristo a nyain siꞌem la.
4On wusa tum tuumbeꞌed, o saꞌam Winaꞌam wada la. Bozugo tuumbeꞌed saꞌam ne wada. 5Ya miꞌ ye Kiristo da pu mor tuumbeꞌedi o nii, ka da kena yiis ti tuumbeꞌed bas. 6Dinzugo on wusa be Kiristo ni pu tum tuumbeꞌede. Ka one kpen tum tuumbeꞌed la nan pu nye oo bee baŋ oo.
7M biise, da ke ka soꞌ maꞌa yaa. On wusa tum dine a suꞌum ane popielim sob wuu Kiristo a popielim sob siꞌem la. 8Sutaana tum beꞌed hale dunia pinꞌilugin sa. Ka one kpelim tum tuumbeꞌed ane o nid. Ka Winaꞌam Biig la da kena ye o saꞌam Sutaana tuuma.
9On wusa a Winaꞌam biig pu tum tuumbeꞌede, Winaꞌam vum bee o ni la zug. Ka Winaꞌam aa o Baꞌ la zug, ka o ku lem nyaŋe kpelim tum tuumbeꞌede. 10Neꞌeŋa ke ka ti baŋ bane a Winaꞌam biis ne bane a Sutaana biis la. Li ane ye on wusa pu tum dine a suꞌum, bee pu noŋ o tiraan, kaꞌ Winaꞌam biiga.
Tinam noŋim taaba la yela
11Labaar kan ka ya da wum yanam da dol Yesu Kiristo pinꞌilugin sa ane neꞌeŋa, ye li a suꞌum ye ti noŋ taaba, 12ka da wenne Kain ne. O da ane Sutaana nid ka kuu o meŋ pitu. Bo ka o da niŋ ala? Li da ane o meŋ tuuma a beꞌed, ka o pitu tuuma a suꞌum la zug.
13Dinzugo, m baꞌabiise, dunia nidib yaꞌa kisi ya, yanam da ke ka li lidigi yaa. 14Tiname noŋi ti baꞌabiis la zug, ti miꞌ ye ti yi kumin n keŋ nyovurin. On wusa pu noŋi o baꞌabiis nam bene kumin. 15On wusa kisi o baꞌabiis ane ninkuud. Ka ya miꞌ ye ninkuud pu mor nyovur kane kaꞌ naar o saꞌane.
16Kiristo n da kpi ti yela la ke ka ti baŋ noŋilim a siꞌem. Ka li me suꞌum ye tinam me kpi ti baꞌabiis zug. 17Soꞌ yaꞌa a arazak daan, ka nye ka siꞌel pasig o baꞌabiig, ka o pu tis oo, o na niŋ wala yel ye Winaꞌam noŋilim bee o sunfine? 18M biise, ti noŋilim da a pianꞌad maꞌanee, amaa li suꞌum ka li a tuuma ne yelsida noŋilim.
Tinam mor sukpiꞌem Winaꞌam tuon la yela
19Neꞌeŋa ke ka ti baŋ ye ti dol yelsida la, ka ti potenda kpiꞌem Winaꞌam tuon. 20Hale ti potenda yaꞌa moŋi ti buod, Winaꞌam gati ti potenda ka miꞌ siꞌel wusa. 21M binoŋa, ti potenda yaꞌa pu yel ye ti tum tuumbeꞌede, ti mor sukpiꞌem Winaꞌam tuon, 22ka din wusa ka ti sos o saꞌan, o na tisi ti, tiname siak o noyelug ka tum dine malis o la zug. 23Neꞌeŋa aa o noyelug. Li ane ye ti niŋ o Biig Yesu Kiristo yadda, ka noŋ taaba wuu on daa yeli ti siꞌem la. 24On wusa siak Winaꞌam noyelug bene Winaꞌam ni, ka Winaꞌam me bee o ni. O tisi ti o Siig Suŋ, ka o ke ka ti baŋ ye Winaꞌam bee ti ni.
4Siig Suŋ ne sibeꞌed la yela
1M binoŋa, da siaki on wusa yel ye o mor Winaꞌam Siig Suŋ laa, amaa kpansimi o gos ye siig kan ka o mor la yi ne Winaꞌam saꞌan na bee. Bozugo ziri nodiꞌesidib bedego gilig zinꞌig wusa. 2Neꞌeŋa na ke ka ti baŋ dine yi Winaꞌam Siig Suŋ ni. Li ane ye on wusa nie paalo yel ye Yesu Kiristo da lieb ninsaal, on mor Siig Suŋ kane yi Winaꞌam ni na. 3Ka on wusa kiꞌis neꞌeŋa Yesu yela, pu mor Siig kane yi Winaꞌam saꞌan na laa. O more sibeꞌed line yi Kiristo dataa la saꞌan na. Ya daa wum ye sibeꞌed la na kena. Ka nannanna li pun be dunia ni kpela.
4M biise, ya dolne Winaꞌam, ka nyaŋ ziri nodiꞌesidib la. Siig Suŋ kane bee ya saꞌan la mor paŋ hale n gat sibeꞌed kane be dunia dim ni la. 5Ziri nodiꞌesidib la dolne dunia yela, ka linzug ba pianꞌadne dunia yela, ka dunia dim me kelisidi ba. 6Amaa tinam dolne Winaꞌam, ka on wusa miꞌ Winaꞌam na kelisi ti. Ka on wusa pu dolne Winaꞌam ku kelisi tii. Neꞌeŋa ka ti na nyaŋe baŋ one mor Siig Suŋ la bee sibeꞌed la.
Winaꞌam noŋi ti siꞌem la yela
7M binoŋa, noŋilim yi ne Winaꞌam saꞌan na. Dinzugo ti noŋim taaba. On wusa noŋ o tiraan ane Winaꞌam biig, ka miꞌ o. 8Ka on wusa pu noŋ o tiraan ziꞌ Winaꞌam, Winaꞌam n a noŋilim daan la zug. 9Neꞌeŋa ka Winaꞌam paꞌali ti on noŋi ti siꞌem. Li ane on tume o Biyimir dunia ni na, ka ti mor nyovur la zug. 10Noŋilim ane anwa. Li kaꞌane tiname noŋ Winaꞌam yiiga. Winaꞌam noŋi ti, ka tum o Biig, ka o Biig la zug ka o yiisi ti tuumbeꞌed n bas la.
11M binoŋa, Winaꞌam yaꞌa noŋi ti anwana, li suꞌum ka tinam me noŋ taaba. 12Soꞌ nan ziꞌ nye Winaꞌam. Amaa ti yaꞌa noŋ taaba, Winaꞌam bee ti ni, ka o noŋilim bee ti ni galis.
13Winaꞌam tisi ti o Siig Suŋ, ka o ke ka ti baŋ sida ye ti be Winaꞌam ni, ka o bee ti ni men. 14Ti nyeya ka ti Baꞌ Winaꞌam tum o Biig ka o lieb dunia dim wusa faangid, ka ti pianꞌade o yela. 15On wusa nie paalo n yel ye Yesu ane Winaꞌam Biig, Winaꞌam bee o saꞌan, ka on me bee o ni. 16Tinam meŋ baŋ noŋilim kan ka o mor ne ti, ka siaki li.
Winaꞌam a noŋilim daana. Ka on wusa mor noŋilim be Winaꞌam ni ka on me bee o ni. 17Ti be dunia nwa ni ka ti a suꞌum nyain wenne Kiristo a siꞌem la. Dinzug ka ti na mor sukpiꞌem sariakadib daar. Winaꞌam bood ye ti mor sukpiꞌem sariakadib daar la zug ka o ke ka o noŋilim bee ti saꞌan. 18Noŋilim puugin pu mor dabiem. Noŋilim ameŋa yiisid dabiem, bozugo dabiem ane namisug yela ka one zot dabiem la pu mor noŋilim ameŋaa.
19Noŋilim bee ti saꞌan, bozugo Winaꞌam deŋi noŋi ti. 20Soꞌ yaꞌa yel ye, “M noŋ Winaꞌam,” ka kis o baꞌabiig, o ane damaꞌam sob. O yaꞌa pu noŋ o baꞌabiig on ka o nini nyet o la, o na niŋ wala noŋ Winaꞌam on ka o nini pu nyet o la. 21Nooryelug kan ka Kiristo yeli ti ane ye on wusa noŋ Winaꞌam, li suꞌum ka o noŋi o baꞌabiis men.
5Tinam niŋ siꞌem n nyaŋ dunia la yela
1On wusa siak ye Yesu ane Kiristo la, o ane Winaꞌam biig. On wusa noŋ dau soꞌ, me noŋ dau la biig. 2Anwana ke ka ti baŋ ye ti noŋ Winaꞌam biis. Li ane tiname noŋ Winaꞌam ka siakidi o noyelug wusa la zug. 3Ti yaꞌa noŋ Winaꞌam asee ti siak o noyelug la. Ka o noyelug la pu toe galise. 4On wusa a Winaꞌam biig na tunꞌe nyaŋ dunia bedego. Li ane ti yadda niŋir Yesu Kiristo ni ke ka ti nyaŋ dunia. 5Anoꞌone nyaŋed dunia la? Li ane one siak ye Yesu ane Winaꞌam Biig la maꞌaa.
Bun line yeti ti Yesu Kiristo a siꞌem la yela
6Yesu Kiristo ane one da kena. O da kena diꞌe kuꞌom suub ka kpi ka o ziim yi, o da pu kena diꞌe kuꞌom suub maꞌanee, ka lee diꞌe kuꞌum men. 7Ka Winaꞌam Siig Suŋ la meŋ nie paꞌal ye neꞌeŋa a sida, on a yelsida daan la zug. 8Bunama atanꞌ paꞌani ti Yesu Kiristo yela. Li ane Winaꞌam Siig Suŋ la ne o kuꞌom suub ne o kuꞌum. Ka bunbama atanꞌ dol taaba. 9Ti siakid line ka nidib yeli ti Winaꞌam Biig la yela, ka lin ka Winaꞌam paꞌali ti o yela gaad ala. Ka o tisi ti bunbama atanꞌ la ye ti siak o Biig la yela. 10Dinzugo on mekama siak o Biig la, miꞌ o yela o sunfin. Ka on mekama pu siak Winaꞌam, o buol o ne ziridaan, on pu siak Winaꞌam yeli ti siꞌel o Biig yela la zug. 11Neꞌeŋa nwa ka Winaꞌam yeli ti. Li ane ye o tisi ti nyovur kane kaꞌ naare, ka nyovur kaŋa aa ti bun n a yinni ne o Biig la. 12On mekama diꞌe o Biig la mor nyovur kaŋa. Ka on wusa pu diꞌe o Biig la, o kaꞌ nyovure.
Nyovur kane kaꞌ naar la yela
13M sobid neꞌeŋa tisidi yanam bane niŋ Winaꞌam Biig la yadda la ye, ya baŋ ye ya mor nyovur kane kaꞌ naare. 14Neꞌeŋa zug ka ti mor sukpiꞌem Winaꞌam tuon. Li ane tiname miꞌ suꞌuŋa ye ti yaꞌa sos siꞌel wusa dine aa o boodim, o na wum tisi ti. 15Ka ti yaꞌa miꞌ neꞌeŋa, ti na miꞌ ye o na tisi ti tiname sos siꞌel la.
16Soꞌ yaꞌa nye o baꞌabiig ka o tum tuumbeꞌed line ku taꞌasi kumine, on sosim Winaꞌam tis o. Ka Winaꞌam na tis o nyovur. M sobid neꞌeŋa n tis bane tuumbeꞌed pu taꞌasidi ba kumin la. Amaa tuumbeꞌed be line taꞌasid nid kumin. M pu yel ye ya sosim Winaꞌam din yelaa. 17Ninsaalib n niŋid siꞌel wusa ka li kaꞌa suꞌum, ane tuumbeꞌed Winaꞌam tuon. Ka tuumbeꞌed sieba pu taꞌasid nidib kumine.
18Ti miꞌ ye Winaꞌam biis pu kpelim tum tuumbeꞌede. Winaꞌam Biig la meŋ guri ba suꞌuŋa, ka Sutaana ku nyaŋ n daami baa.
19Ti me miꞌ ye Winaꞌam soꞌe ti. Ka dunia dim wusa be ne Sutaana soꞌolim ni. 20Ka lem miꞌ ye Winaꞌam Biig la kena ka tisi ti yaꞌam ye ti miꞌ Winaꞌam one sid a Winaꞌam la. Ka ti a yinni ne on, tiname a yinni ne o Biig la zug. O sid ane Winaꞌam ka a one tisid nyovur kane kaꞌ naare.
21M biise, da dolne line kaꞌ Winaꞌam.