Ягьудилеге язылгъан кагъыз

Ягьудилеге язылгъан кагъыз

Ягьудилеге

Бу кагъыз, оьзлер Исагъа иман салса да, Месигьге бакъгъан якъдагъы аминлигини ва алдагъы иманыны орталыгъында эки гёнгюллю болуп токътагъан ягьудилер учун язылгъан. Муна шо саялы да кагъызны автору ягьудилени иманыны ва Исагъа иман салгъанланы иманыны арасындагъы башгъалыкъланы уьстюнде тындырыкълы кюйде токътай. О Мусаны Къанунуна, исрайыл халкъыны тарихинде о тутгъан агьамиятлы ерге тийишли къыйматын бере. Шо бир вакътини ичинде кагъызда Эсги Разилешивню заманында болуп гетген бары да агьвалатлар Аллагьны инсанлар учун ойлашылгъан ва алданокъ онгарылгъан хабары гьисапда маъналы болуп токътагъаны айрыча эсгериле. Иса булан бирче бу дюньягъа нечик буса да бир янгылыкъ гелген. Исрайылны халкъы Аллагь учун этген къурбанлары бир инсанны да даимге айыпдан къутултмагъа болмагъан. Шо саялы да гьар заман къурбанлар этмеге тюше болгъан, шо къурбанлар да инсанлагъа йылдан йылгъа оланы гюнагьларын эсге салып тура болгъан. Амма Месигьге «… гьар гюн къурбан этмеге гьажатлы тюгюл. Оьзюн къурбан этген заманда, О барыбыз да учун бир керен ва гьар замангъа къурбан этди» (7:27). О бизин гьар даимге Аллагьны алдындагъы айыбыбыздан азат этди. Гёрюнюп турагъаны йимик, бу кагъызны алгъан Исагъа иман салгъанланы жыйыны Месигьни гьакъындагъы Сююнч Хабарны иманы булан къабул этген. Амма жыйындагъыланы Иса Месигь булан байлавлу болгъан умутун бир зат да осаллашдырмасын учун, кагъызны авторуна олагъа къайтып къайтып насигьат берип турмагъа тюше.

Бу кагъыз Исагъа иман салгъанланы жыйынындагъыланы бир бирин ругьландырмагъа, оьзлени жыйынындагъы ибадатда чакъда чакъда ортакъчылыкъ этмеге чакъыра. Олар гьар гюнлюк яшавунда да, оьзлени гьызарлайгъан, азап чегеген заманында да иманындан тайышмай токътап турмагъа тарыкълар. Олар оьзлени къаравларына ахыр гюнлерине ерли арт бермеген иманны игитлерини яшавуну кёп санавдагъы уьлгюлеринден ругьланып болалар.

Аллагь Уланындан таба сёйледи

¹Бырынгъы заманларда Аллагь бизин ата бабаларыбыз булан пайхаммарлардан таба кёп керенлер ва гьар тюрлю къайдаларда сёйледи. ²Бу ахыр заманларда да О Уланындан таба бизин булан сёйледи. О бары да затын Уланына варисликге берди ва бир заманларда Ондан таба аламны да яратды. ³Уланы Атасыны макътавлугъуну нюрю болуп токътай ва Оьзю Аллагьны барлыгъын гёрсете. Къудратлы сёзю булан О бары затны сакълап тура. Бизин гюнагьларыбыздан тазалап, О кёклерде Оьр болгъан Аллагьны онг ягъында олтурду. ⁴Оьзюне къоюлгъан ат малайиклени атларындан оьрге чыкъгъанда йимик, Оьзю де олардан оьрге чыкъды.

⁵Аллагь бир малайикге де булай айтмады:

Сен Мени Уланымсан. Мен бугюн Сени Атанг болдум.

Яда:

Мен Ону Атасы болажакъман, О да Мени Уланым болажакъ.

⁶Оьзюню бютюн аламдан да алда тувгъан Уланын дюньягъа йиберип, Аллагь булай айтды:

Аллагьны бары да малайиклери Огъар сужда этсинлер.

⁷Малайиклени гьакъында да Аллагь булай айтды:

О Оьзюню малайиклерин елге ошайгъан, къуллукъчуларын да

отну ялынына ошайгъан этди.

⁸Амма Уланына булай айтды:

Сени тахынг гьар даим де болажакъ, гьей Аллагь! Сени пачалыгъынгда адилли кюйде ёлбашчылыкъ этилежек.

⁹Сен адилликни сюйдюнг, яманлыкъны гёрюп ярамадынг.

Шо саялы да Аллагь, Сени Аллагьынг, ёлдашларынгдан

эсе Сагъа артыкъ сююнч берди.

¹⁰Аллагь дагъы да булай айтды:

Я Рабби! Башлап Сен ерни кюрчюсюн салдынг. Кёклени де Сен

къолларынг булан яратдынг.

¹¹Ер ва кёклер ёкъ болажакълар, амма Сен даим къалажакъсан.

Олар опуракъ йимик эсгиленип, тозулажакъ.

¹²Сен оланы опуракъ йимик, чырмап тайдырып, янгылары булан

алышдыражакъсан. Амма Сен алышынмажакъсан ва Сени

йылларынг тюгенмежек!

¹³Аллагь бир малайикге бир заманда да булай айтмады:

Душманларынгны Сени аякъ тюбюнге салгъынча, Мени онг

ягъымда олтуруп тур.

¹⁴Малайиклер къутгъарылажакъ адамлагъа къуллукъ этмек учун йиберилген ругьлар тюгюлмю?

Къутгъарылывну гьакъындагъы хабаргъа тергев бакъдырыв

¹Тюз ёлну тас этмес учун, биз эшитгенлерибизге кёп тергев берип къарамагъа герекбиз. ²Малайиклерден таба билдирилген сёзлер герти болуп чыкъгъан сонг, шо сёзлени юрютмеген ва олагъа тынглавсузлукъ этген гьар адам адилли кюйде жазаланды. ³Биз шолай уллу къутгъарылывгъа агьамият бермей бусакъ, жазадан нечик къутулмагъа болурбуз? Шону чу Раббибиз билдирди ва шону Ондан эшитгенлер бизге гертиледилер. ⁴Шо хабарны Аллагь гьар тюрлю аламатлар, гьайранлыкълар, муъжизатлар булан ва Оьзюню Ругьуну савгъатлары булан гертиледи. Шо савгъатланы да О инсанлагъа Оьзю сюйген кюйде пайлады.

Инсанланы къутгъармакъ учун, Месигь олардай болуп къалды

⁵Биз айтагъан гележекдеги дюньягъа Аллагь малайиклени башчылар этип салмады. ⁶Сыйлы Язывларда бирев булай айтгъан ер бар:

Я Рабби, оланы гьакъында ончакъы ойлашмагъа инсанлар

кимдир;

ончакъы гьайын этмек учун олар кимдир?

⁷Сен янгыз бир къысгъа болжалгъа оланы малайиклерден тёбен

салдынг,

сонг буса оланы макътавлукъну ва гьюрметни тажы булан

безендирдинг.

⁸Сен бары да затны оланы аякъ тюбюне салдынг!

Аллагь бары да затны инсанлагъа таби этди, олагъа таби болмагъан бир затны да къоймады. Биз буса инсанлагъа бары да зат таби болгъанны гьалиге гёрмейбиз. ⁹Амма Иса Аллагьны рагьмусу булан Оьзю гьар ким саялы оьлюмню къабул этди. Биз аз замангъа малайиклерден тёбен салынгъан шо Исаны гёребиз. Гьали О макътавлукъну ва гьюрметни тажы булан безендирилген, неге тюгюл де азап чегип оьлюп гетди.

¹⁰Ону учун ва Ондан таба бары да зат бар. Кёп санавдагъы уланларын Оьзюню макътавлугъуна гелтирмек учун, Аллагь Исаны азаплардан таба камиллешдирме тарыкъ болгъаны тюз де дюр. ¹¹Инсанланы юреклерин тазалайгъан Иса ва юреклери тазалангъанлар – булар барысы да бир Атадандыр. Шо саялы Иса олагъа къардашларым деп айтмакъдан уялмай. ¹²Иса булай дей:

Мен къардашларыма Сени атынгны айтажакъман ва Сени

халкъынг жыйылгъанда, Сагъа макътав этежекмен.

¹³Дагъы да О булай айта:

Мен Огъар аркъа таяйман

О да булай дей:

Муна Мен ва Магъа Аллагь берген авлетлер.

^14-15Шо авлетлер сандан ва къандан болгъангъа гёре, шолагъа ошап, О инсан болуп къалды. Оьзюню оьлюмюнден таба оьлюмге гьакимлик этегенни, демек иблисни ёкъ этмек учун ва сав оьмюрю оьлюмню къоркъувунда къулчулукъда болгъанланы азат этмек учун, О шо кюйде гелди. ¹⁶О малайиклеге тюгюл, Ибрагьимни наслусундан болгъанлагъа кёмек эте чи! ¹⁷Шону учун Иса гьар бир якъдан Оьзюню къардашларына ошамагъа, халкъны гюнагьларындан гечмекде къурбан болмакъ учун, Аллагьгъа къуллукъ этивде рагьмулу ва инамлы баш дин къуллукъчу болмагъа герек эди. ¹⁸Сынавлардан оьтюп, Оьзю азап чекгенине гёре, гьали О сынавлагъа тюшегенлеге кёмек этмеге бола.

Иса Мусадан эсе оьрдюр

¹Шо саялы, кёклерден этилеген чакъырывну ортакъчысы болгъан иман къардашлар, биз билдиреген иманны Элчиси ва Баш дин къуллукъчу болгъан Исагъа пикругъузну бакъдырыгъыз. ²Муса Аллагьны уьюндеги къуллукъ этивге нечик амин болгъан эди буса, Оьзюне къуллукъ тапшургъан Аллагьгъа Иса да шолай амин болгъан. ³Уьйню къургъан гишиге уьйден эсе артыкъ гьюрмет этилегенде йимик, Исагъа да Мусадан эсе артыкъ гьюрмет этиле. ⁴Гьар уьйню бир къурувчусу бола, Аллагь буса бары да затны къурувчусудур. ⁵Аллагьны бютюн уьюнде Муса инамлы къуллукъчу эди. О кютеген къуллукъ гележекде Аллагь айтажакъ затланы гёрсетмеге герек эди. ⁶Месигь, Аллагьны Уланы гьисапда, Атасыны уьюнде инамлы къуллукъчу эди. Эгер де биз тартынмайгъан кююбюзде къалып, оьзю булан оьктем болагъан Месигьдеги умутубузда турсакъ, Ону уьюндегилери биз болурбуз.

Аллагьны халкъы учунгъу рагьатлыкъ

^7-8Шо саялы да, Сыйлы Ругь айтагъан кюйде:

Бугюн, эгер де Ону тавушун эшите бусагъыз, исрайыллыланы

Аллагьгъа къаршы турув гюнлеринде йимик, оланы

дангылдагъы сынав гюнлеринде йимик, юреклеригизни

хырчаланма къоймагъыз.

⁹Онда сизин ата бабаларыгъыз Мени сынап ва тергеп къарадылар ва

къыркъ йылны боюнда олар Мен этген затны гёрюп турдулар.

¹⁰Шо саялы Мен бу наслугъа къазапландым. «Олар даим Мени

ёлумдан тайышалар, буйрукъларымны кютмейлер», –

деп айтдым.

¹¹Шону учун Мен къазапланып: «Олар Мени рагьатлыгъымны

ерине бир заманда да гирмеслер», – деп ант этдим.

¹²Гьей къардашларым, сакъ болугъуз: сизин биригизни де юрегигиз имансыз ва яман болуп къалмасын, гьакъ Аллагьгъа арт берип къоймагъыз. ¹³Терсине, гюнагьгъа алданып, биригиз де хырча болуп къалмасын учун, заман Бугюн деп айтылагъан чакъы гюнден гюн бир биригизни ругьландырып туругъуз. ¹⁴Эгер башда болгъан иманыбызны ахыргъа ерли сакълап турсакъ, биз Месигь булан бирликде боларбыз.

¹⁵Шо гьакъда Сыйлы Язывларда булай язылгъан:

Бугюн, эгер де Ону тавушун эшите бусагъыз, Аллагьгъа къаршы

турув гюнлеринде йимик, юреклеригизни хырчаланма

къоймагъыз.

¹⁶Амма Аллагьны да эшитип, шо къаршы тургъанлар кимлер болгъан? Муса Мисриден чыгъаргъанланы барысы да тюгюлмю дагъы? ¹⁷Къыркъ йылны узагъында Аллагьны шолай къазапландырып тургъанлар кимлер болгъан экен? Шолар гюнагь ишлер этгенлер ва дангылда оьлгенлер сама болмагъанмы экен? ¹⁸Оьзюню рагьатлыгъыны ерине олар бир заманда да гирмеслер деп Аллагь кимге ант этген болгъан экен? Аллагьгъа тынгламагъан адамлар тюгюлмю? ¹⁹Оьзлени имансызлыгъы саялы олар Ону рагьатлыгъыны ерине гирмеге болмадылар.

¹Амма гьали де геч тюгюл, рагьатлыгъыны ерини гьакъында Аллагьны ваъдасы гючде къала ва бизин гьеч бирибиз де шо рагьатлыгъыны еринден магьрюм болмасын учун, гелигиз, бек сакъ болайыкъ. ²Шо баш гётергенлеге йимик, бизге де Сююнч Хабар билдирилди. Амма олагъа шо хабар гьеч бир пайда да гелтирмеди, неге тюгюл олар ону иманы булан къабул этмедилер. ³Биз, шо хабаргъа инангъанлар, буса Ону рагьатлыгъыны ерине гиребиз. Инанмагъанланы гьакъында Аллагь Сыйлы Язывларда булай айтды:

Олар Мени рагьатлыгъымны ерине бир заманда да гирмесге

Мен къазапланывум булан ант этдим.

Дюньяны яратгъандан сонг Оьзюню иши тамамланса да, Аллагь шолай айтды. ⁴Сыйлы Язывланы башгъа бир еринде еттинчи гюнню гьакъында булай язылгъан чы: «Аллагь, бары да ишлерин тамамлап, еттинчи гюн рагьатлыкъ тапды». ⁵Буса да: «Олар Мени рагьатлыгъымны ерине бир заманда да гирмеслер», – деп язылгъан Сыйлы Язывларда. ⁶Шоллукъда, кимлер буса да биревлер онда гирежек. Тек алда оьзлеге Сююнч Хабар билдирилгенлер гирмедилер, неге тюгюл де олар Аллагьгъа тынгламадылар. ⁷Аллагь шо саялы башгъа гюн белгилеген ва шо гюнге «Бугюн» деп айтгъан. Арадан шончакъы заман гетип, шо гюнню гьакъында, оьрде эсгерилгенде йимик, Давутну Забур китабында О булай айтды:

Эгер бугюн сиз Ону сесин эшитсегиз, юреклеригизни хырчаланма

къоймагъыз.

⁸Эгер Ешия оланы Аллагьны рагьатлыгъыны ерине элтди буса, шондан сонг Аллагь башгъа бир гюнню гьакъында айтып турмас эди. ⁹Шо саялы Аллагь еттинчи гюн рагьатлыкъ тапды, Ону халкъы учун бир рагьатлыкъ къалыр. ¹⁰Аллагьны рагьатланагъан ерине гиреген гьар ким, Аллагь Оьзюню ишлеринден рагьатланагъанда йимик, оьзюню ишлеринден рагьатланажакъ. ¹¹Шогъар гёре Ону рагьатлыгъыны ерине гирмек учун ва бизин бирибиз де тынглавсузлардан уьлгю алмасын учун, имканлы чакъы бары да затны этейик.

¹²Неге тюгюл де, Аллагьны каламы жанлы ва иш гёре, о эки де яны оьтеген къайсы къылычдан да итти. О бизге шонча да терен оьте чи, гьатта жанны ругьдан, бувунланы сюеклерден айырып къоя. ¹³Яратылгъан бир затны да Аллагьдан яшырылагъаны болмас. Ону алдында бары да зат ачылгъан ва Ону гёзлери бары да затны гёре. Бары да зат учун биз Ону алдында жавап бережекбиз.

Иса бизин уллу Баш дин къуллукъчубуз

¹⁴Бизин кёклеге чыкъгъан уллу Баш дин къуллукъчубуз – Аллагьны Уланы Исабыз бар. Шо саялы, гелигиз, оьзюбюз инанагъан затлардан тайышмай турайыкъ. ¹⁵Баш дин къуллукъчубуз Иса бизин осал ерлерибизни англамагъа бола. Бизин йимик, О да бары да затларда сыналды, амма О гюнагь ишлени этмеди. ¹⁶Шону учун биз Аллагьны рагьмулу тахыны алдына бир янгыз да тартынмайлы гелейик. Гьар гезик кёмекге уьзюрю болгъанда, биз онда рагьмуну алып ва Аллагьны зор яхшылыгъын табып болабыз.

¹Инсанланы арасындан сайланагъан гьар баш дин къуллукъчу Аллагьгъа инсанлар учун къуллукъ эте. Инсанланы гюнагьлары учун о Аллагьгъа савгъатлар гелтире ва къурбанлар эте. ²О авамлагъа ва адашагъанлагъа языкъсынма бола, неге тюгюл де ону оьзюнюки де осал ерлери болма бола. ³Шо саялы да о оьзюню гюнагьлары учун ва халкъны гюнагьлары учун къурбанлар этмеге герек. ⁴Оьз заманында Гьарунну танглагъанда йимик, Аллагь биревню тангламагъан буса, о оьзю олай гьюрметли ерни елеп болмас.

⁵Шолай Месигь де. Баш дин къуллукъчу да болуп, О Оьзю Оьзюн макътавлу этмеди, амма Ону Аллагь танглады. Аллагь Огъар булай айтды:

Сен Мени Уланымсан. Мен бугюн Сагъа Ата болдум. ⁶Сыйлы

Язывланы башгъа бир еринде О да булай айтды:

Мелгьиседекни даражасында болуп, Сен де даимликге дин

къуллукъчусан.

⁷Дюньядагъы яшавуну гюнлеринде Оьзюн оьлюмден къутгъарып болагъан Аллагьгъа йылав ва гёзьяшлар булан ялбарып дуалар этди ва Ону дуалары къабул этилди, неге тюгюл де Ону Аллагьгъа этеген гьюрмети зор уллу эди. ⁸Аллагьны Уланы болса да, чегеген азапларындан таба Иса Огъар таби болмакъны сынавун топлады. ⁹Камилликге етишген сонг да, О Оьзюне тынглавлу болгъан гьар ким учун даимлик къутгъарылывуну себеби болуп токътады. ¹⁰Мелгьиседекни даражасындагъы баш дин къуллукъчу болмагъа Ону Аллагь танглады.

Иманны ёлундан тайышмакъгъа къаршы буварыв

¹¹Бу гьакъда айтмагъа кёп сёзюбюз бар, амма сизге ону англатма тынч тюгюл, сиз тынглап билмейсиз чи дагъы. ¹²Сизге оьзюгюзге устазлар болма заман болгъан, амма сизин Аллагьны каламыны биринчи дарсларына уьйретме тарыкъ. Сиз гьали де къатты ашамлыкъ ашамагъа тюгюл, сют ичмеге герексиз. ¹³Сют ичип турагъан гьар кимни муъминликни гьакъындагъы уьйретивден англаву болмас, неге тюгюл о яшдыр. ¹⁴Къатты ашамлыкъ эсли адамлар учундур. Сынавуну яхшылыгъындан оланы гьакъылы яхшыны ямандан айырып бола.

¹Шо саялы, Месигьни гьакъындагъы башлапгъы уьйретивлерден чыгъа туруп, камилликге багъып юрююк! Биз дагъы да къайтып инсанны оьлюмге гелтиреген гюнагь ишлеге товба этмекни, Аллагьгъа иман салмакъны гьакъындагъы, ²сувгъа чомдуруп, Аллагьгъа тапшурмакъны, адамланы уьстюне къолларын салмакъны, оьлюмден тирилмекни, даимлик дуванны гьакъындагъы уьйретивден башламасбыз. ³Аллагь буюрса, биз де шолай этербиз.

^4-6Эгер де гьакъ гертиликге тюшюнген адамлар, Аллагьны савгъатын алып ва Аллагьны Ругьуна къошулуп, Аллагьны каламыны рагьмусун ва гележек дюньяны къудратларын оьзлерде сезип, сонг буса Аллагьгъа арт берсе, оланы энни янгыдан товба этивге гелтирме бажарылмас. Неге тюгюл де, олар янгыдан Аллагьны Уланын хачгъа илип оьлтюре ва халкъны алдында Ону хорлай.

⁷Чакъда чакъда явагъан янгурну сувун ичеген ва оьзюн ишлетегенлер учун мол тюшюм береген топуракъ Аллагьны берекетин алыр. ⁸Амма бу топуракъда янгыз чёп отлар ва тегенеклер оьсе буса, шо бир затгъа да ярамас. Огъар налат бермеге тийишли ва о яллап ёкъ болар.

⁹Булай айта бусакъ да, сююмлю къурдашлар, сизин гьалыгъыз яхшы экенге ва сиз къутгъарылывну ёлунда юрюйгенигизге биз инанабыз. ¹⁰Аллагьны адилсизлиги болмас чы! О сизин тёкген къыйынларыгъызны ва сюювюгюзню унутмажакъ. Шо сююв булан сиз Аллагьны аты учун Ону халкъына къуллукъ этдигиз ва къуллукъ этип де турасыз. ¹¹Сизин умутугъуз яшавгъа чыкъсын деп, ахыргъа ерли де сиз шолай къастлы гьаракат гёрсетгенигизни сюебиз. ¹²Биз сизин эринчек болгъаныгъызны сюймейбиз, иман ва сабурлукъ гёрсетип, оьзлеге ваъда этилген затланы вариси болгъанлардан уьлгю алгъаныгъызны сюебиз.

Аллагьны ваъдасы бизге умут бере

¹³Аллагь Ибрагьимге ваъда этген заманда, О Оьзю булан ант этди, неге тюгюл О ант этмеге болар йимик дагъы артыкъ зат ёкъ эди. ¹⁴«Мен гертилей де сагъа яхшылыкъ гёрсетежекмен ва кёп наслулар бережекмен», – деп айтды О. ¹⁵Шоллукъда, сабурлукъ этип къаравуллап тургъан Ибрагьим оьзюне ваъда этилген затын алды.

¹⁶Инсанлар оьзлерден уллу бир зат булан ант этелер. Олар этген ант айтгъан затны исбат эте ва эришивлюклеге ахыр сала. ¹⁷Оьзю ваъда этген затлары инсанлагъа ачыкъ болгъанын сююп, Аллагь шоланы ант булан тасдыкъ да этди. ¹⁸Ваъдасы ва анты булан О шолай этди. Аллагьны ялгъаны болмай чы дагъы! Шо саялы да биз, Оьзюнде якълав тапгъанлар, бизге берилген умутгъа илинме деп, зор ругьланыв ала эдик. ^19-20Шо умут жаныбызгъа къатты ва мекенли лабардай бола. Шо умут Инг Сыйлы Ерни ичиндеги пердевню артына гирип гете. Шонда Иса биз саялы, бизге ёл гёрсетип, башлап гирди. О даимге Мелгьиседекни даражасындагъы Баш дин къуллукъчу болуп токътады.

Мелгьиседек деген дин къуллукъчу

¹Мелгьиседек Салем деген шагьарны пачасы ва Аллагьу Тааланы дин къуллукъчусу болгъан. О давда пачалардан уьстюн болуп къайтып гелген Ибрагьимге ёлукъгъан ва огъар Аллагьны яхшылыгъын ёрап дуа этген. ²Ибрагьим де давда тюшген бары да затларыны он пайындан бир пайын огъар берген. Ону аты, биринчилей, «муъминликни пачасы» деп гёчюрюле. Экинчилей де, о дагъы да Салем деген шагьарны пачасы, шо буса «парахатлыкъны пачасы» деп гёчюрюле. ³Мелгьиседекни я атасы, я анасы болмагъан, о къайдан чыкъгъаны да белгили тюгюл. Ону яшавуну я аввалы яда ахыры гьакъында да бир зат да белгили тюгюл. Аллагьны Уланы йимик, о дин къуллукъчу да даимге къала.

⁴Бир ойлашып къарагъыз чы, о нечик уллу адам болгъан! Гьатта уллу атабыз Ибрагьим де давда тюшген затларыны он пайындан бир пайын огъар берген! ⁵Къанун талап этеген кюйде, Левийни къавумундан дин къуллукъчулар болгъанлары исрайыллылардан алапасыны ондан бир пайын жыймагъа тарыкъ. Оьзлер де, олар да, Ибрагьимни къавумундан буса да, къардашларындан шону жыймагъа тарыкъ. ⁶Левийни къавумундан болмагъан Мелгьиседек буса Ибрагьимге давда тюшген затланы ондан бир пайын къабул этген. Шо заман Мелгьиседек Аллагьны ваъдасы этилген Ибрагьимге Аллагьны яхшылыгъын ёрап дуа этген. ⁷Аллагьны яхшылыгъы ёралагъан адамдан эсе Аллагьны яхшылыгъын ёрайгъан адам, шексиз кюйде, оьрде бола. ⁸Алападан ондан бир пайны дюньяда яшап оьлюп гетеген дин къуллукъчулар да къабул эте. Мелгьиседекни гьакъында буса даим яшажакъ деп айтылгъан. ⁹Шартлы кюйде айтса, шо заман наслулары алападан ондан бир пайны жыяжакъ Левий оьзю Ибрагьимден таба ондан бир пайны тёледи. ¹⁰Мелгьиседек Ибрагьимге ёлукъгъанда, Левий тувуп битмеген болгъан. Шо заман Левий ата бабасы Ибрагьимни къаркъарасында амалгъа гелген болгъан.

Месигь де – Мелгьиседекни даражасындагъы Дин къуллукъчу

¹¹Эгер камилликге левили дин къуллукъчулукъну кёмеги булан етишиле болгъан буса (халкъгъа Къанун булай дин къуллукъчулардан таба етген эди), Гьарунну даражасындагъы тюгюл, Мелгьиседекни даражасындагъы бирдагъы бир дин къуллукъчуну арагъа чыкъмакълыгъына гьажатлылыкъ болурму эди? ¹²Неге тюгюл де, дин къуллукъчулукъда алышыныв болгъан заманда, ону булан бир вакътини ичинде Къанунда да алышыныв болмагъа герек. ¹³Оьзюню гьакъында бу сёзлер сёйленеген адам Исрайылны он эки къавумуну бир башгъасындан гелген. Бу къавумдан гьеч бирев де бир заманда да дин къуллукъчу болуп къуллукъ этмеген. ¹⁴Раббибиз Ягьуданы къавумундан болгъаны ачыкъ. Амма Муса бу къавумдан дин къуллукъчулар чыкъгъан деп бир зат да айтмагъан.

¹⁵Мелгьиседек йимик янгы бир Дин къуллукъчу арагъа чыкъмакълыгъы булан гьали болгъунча айтылгъан сёзлер англашылагъан ва ачыкъ болуп къала. ¹⁶О белгили бир наслудан болмагъа герек деп Къанун айтагъан талапгъа гёре тюгюл, тюгенмес яшав къудратына гёре, Дин къуллукъчу болду. ¹⁷Сыйлы Язывларда Ону гьакъында булай язылгъан:

Мелгьиседекни даражасында болуп, Сен де даимликге Дин

къуллукъчусандыр.

¹⁸Мундан алдагъы буйрукъ гючсюз ва пайдасыз болуп, тайдырылды. ¹⁹Неге тюгюл де, Къанун гьеч бир затны камилликге етишдирмеген. Амма гьали бизге къолай умут берилди. Шо умут бизин Аллагьгъа ювукълашдырды.

²⁰Бу янгы дин къуллукъчу Аллагьны анты булан тасдыкъ этилди! Мундан алдагъы дин къуллукъчулар гьеч бир антсыз дин къуллукъчу болдулар. ²¹Амма Иса Аллагьны булай анты булан дин къуллукъчу болду:

Раббибиз ант этди, О Оьзюню пикрусун алышдырмас:

Сен даимликге Дин къуллукъчусандыр!

²²Шо саялы да Иса инсанланы Аллагь булангъы разилешивюню юкчюсю болуп токътады. Шо разилешив алдагъысындан эсе яхшыдыр.

²³Дин къуллукъчулар кёп болду. Олар оьлдю ва орнуна башгъалары гелди. ²⁴Амма Иса даим яшай ва Ону дин къуллукъчулугъу да даимликгедир. ²⁵Шо саялы Оьзюнден таба Аллагьгъа багъып гелегенлени О гьар даимге къутгъарып бола. Неге тюгюл де, даим яшай туруп, Иса олар учун Аллагьгъа тилев эте.

²⁶Шолай Баш дин къуллукъчу бизге гертилей де тарыкъ. О сыйлы, гюнагьсыз ва тетиксиз. О гюнагьлылардан айрылгъан ва кёклерден де оьрге чыгъып токътагъан. ²⁷Бир башлап оьзлени гюнагьлары учун, сонг халкъны гюнагьлары учун къурбан этеген оьзге баш дин къуллукъчулар йимик, Огъар гьар гюн къурбан этмеге гьажатлы тюгюл. Оьзюн къурбан этген заманда, О барыбыз да учун бир керен ва гьар замангъа къурбан этди. ²⁸Къанунгъа гёре, баш дин къуллукъчулар этилип осал ерлери де булангъы адамлар белгилене, Къанундан сонг берилген антгъа гёре буса, Баш дин къуллукъчу этилип даимлик камиллик даражагъа Аллагьны Уланы белгиленди.

Янгы разилешивню арачысы болгъан Баш дин къуллукъчу

¹Биз сизге сёйлейгенлерибизни аслу маънасы будур: кёклерде Оьр болгъан Аллагьны тахыны онг ягъында бизин Баш дин къуллукъчубуз олтургъан. ²О сыйлы ва герти болгъан чатырда къуллукъ эте. О чатырны инсанлар тюгюл, Раббибиз къурду.

³Гьар бир баш дин къуллукъчу савгъатлар гелтирмек ва къурбан этмек учун белгилене. Шогъар гёре Баш дин къуллукъчу болгъан Иса да къурбан этмеге герек эди. ⁴Эгер Иса дюньяда яшап къалгъан эди буса, баш дин къуллукъчу да болмас эди, неге тюгюл Къанунгъа гёре савгъатлар гелтиреген оьзге дин къуллукъчулар булай да бар. ⁵Дюньядагъы дин къуллукъчулар дюньядагъы сыйлы чатырда къуллукъ этелер. Бу сыйлы чатыр кёклердегини уьлгюсю булан къурулгъан ва кёклердегини янгыз гёленткисидир. Шогъар гёре сыйлы чатыр къургъунча алда Аллагь Мусагъа: «Бары да затны сагъа тавда гёрсетилген уьлгюге гёре этмеге къара», – деп буварды. ⁶Амма гьали Исагъа дюньядагъы дин къуллукъчулар этегенинден хыйлы артыкъ къуллукъ этмек тапшурулгъан. Аллагьны ва Ону адамларыны О арачысы болгъан разилешивю алдагъысындан яхшы, неге тюгюл де о яхшы ваъдалагъа кюрчюленген.

⁷Эгер башлапгъы разилешив тетиксиз болгъан эди буса, янгы разилешив гьажатлы болмас эди. ⁸Амма Аллагьны адамланы оьпкелеме заты бар. Муна Ону сёзлери:

Исрайылны халкъы булан ва Ягьуданы халкъы булан янгы бир

разилешив байламагъа заман гележек, – дей Раббибиз.

⁹Бу разилешив оланы ата бабаларын къолларындан да тутуп Мен

Мисриден чыгъарагъанда байлагъаным йимик болмажакъ.

Олар шо заман Мени разилешивюмню буздулар ва Мен олагъа

арт бердим, – дей Раббибиз.

¹⁰Шо саялы Мен Исрайылны халкъы булан гележекде булай

разилешив байлажакъман: къанунларымны Мен оланы

гьакъылларында ерлешдирежекмен ва юреклерине

язажакъман. Мен оланы Аллагьы болажакъман, олар да

Мени халкъым болажакъ.

¹¹Шо заман: «Раббибизни таныгъыз», – деп айта туруп,

къурдашынгны, иман къардашынгны уьйретме гьеч бир

гьажатлыкъ болмажакъ.

Неге тюгюл де, гиччиси уллусу булан барысы да Мени

таныжакълар.

¹²Мен олар этген яманлыкъланы гечежекмен ва оланы гюнагьларын

дагъы бир заманда да эсге алмажакъман.

¹³Шо разилешивге «янгы» деп айтып, О биринчисин эсгик этди. Эсгик ва пайдасыз болагъан бары да зат буса узакъгъа бармай ёкъ бола.

Дюньядагъы сыйлы чатырда къуллукъ этив

¹Башлапгъы разилешивде дюньядагъы сыйлы чатырны ва Аллагьгъа къуллукъ этмекни гьакъында гьар тюрлю буйрукълар бар эди. ²Бир сыйлы чатыр къурулду. Ону биринчи бёлмесинде шамдан ва Аллагьгъа багъышлангъан экмеклери булангъы бир тепси бар эди. Бу бёлюкге «Сыйлы Ер» деп айтыла эди. ³Экинчи бёлмеси биринчисинден перде булан айрылгъан эди ва огъар «Инг Сыйлы Ер» деп айтыла эди. ⁴Мунда арив ийисли отланы тютетеген алтын ер ва уьстюне алтын тышлангъан сыйлы сандыкъ бар эди. Сыйлы сандыкъны ичинде манна9:4 Манна – Мусаны башчылыгъы булан дангылда айланагъан исрайыллылагъа Аллагь йиберген азыкъ, рызкъы. тёгюлген алтын савут, Гьарунну бутакъ йиберген асасы ва уьстюне Аллагьны буйрукълары оюлуп язылгъан такъта ташлар бар эди. ⁵Сандыкъны уьстюнде эки макътавлу малайикни9:5 Макътавлу малайик – мунда грек тилдеги «гьерувим» деген сёз къоллангъан. Шо сёз малайиклени къанатлы гьайванланы келпетиндеги тайпасын англата. келпети бар эди. Олар къанатлары булан «гюнагьланы гечеген ерни» яба эдилер. Амма биз гьали ондагъы бары да затланы гьакъында тындырыкълы кюйде англата турмайбыз.

⁶Бары да зат шолай онгарылгъан сонг, гьар гюн чатырны биринчи бёлмесине ибадат этеген дин къуллукъчулар гирип, оьзлени дин къуллугъун кютюп туралар. ⁷Чатырны экинчи бёлмесине буса янгыз баш дин къуллукъчудан башгъа гишини гирмеге ихтияры ёкъ. О да янгыз йылда бир керен – оьзюню ва халкъны билмейгенлигинден этген гюнагьлары учун къурбан этилеген къан булан. ⁸Шолайлыкъда, Аллагьны Ругьу биринчи сыйлы чатыр бар чакъы заман Инг Сыйлы Ерге ёл ачылып битмегенни гёрсете. ⁹Бу гьалиги заман учун да масалдыр, демек Аллагьгъа ибадат этеген гишини айыплы намусун савгъатлар ва къурбанлар тазаламагъа болмас. ¹⁰Шо затлар ашайгъан, ичеген ва тюрлю тазаланыв адатлар булан байлавлу затлардыр. Шо буса янгыз янгы ёрукълар токъташгъанча гючю булангъы тыш къайдалардыр.

Кёклердеги сыйлы чатырда къуллукъ этив

¹¹Гьали буса яшавгъа чыгъып битген бары да яхшылыкъланы Баш дин къуллукъчусу болуп Месигь арагъа чыкъды. О уллу ва артыкъ камиллешген чатыргъа гирди. Ону инсанлар къурмагъан ва о бу дюньяныки тюгюл. ¹²О мунда эркечлени ва бузавланы къаны булан гирмеди. Инг Сыйлы Ерге О бир керен ва гьар замангъа Оьз къаны булан гирди ва бизин учун даимлик къутгъарылыв гелтирди! ¹³Эркечлени ва оьгюзлени къаны къурбангъа союлгъан хонажинни гюйдюргендеги кюлю булан мурдар болгъан адамланы уьстюне себилгенде, шо адамлар тышдан тазалана. ¹⁴Даимлик Ругьну къудраты булан Месигь тетиксиз къурбан йимик Оьзюн Аллагьгъа берди. Гьакъ Аллагьгъа къуллукъ этмек учун, Ону къаны бизин намусубузну оьлюмге элтеген ишлерибизден нечик артыкъ даражада тазалажакъ!

¹⁵Шогъар гёре, чакъырылгъанлар оьзлеге ваъда этилген даимлик варислигин алсын учун, Месигь бу янгы разилешивге арачы болуп токътады. Оьлюмю булан Месигь оланы алдагъы разилешивню заманында этген гюнагьларындан тазалады.

¹⁶Бирев васият9:16 Васият – грек тилде «васият» ва «разилешив» деген сёзлер бир сёз булан бериле. эте буса, васият этген адамны оьлюмю токъташдырылмай туруп, шо васият гючге гирмей. ¹⁷Васият этген адам сав чакъы васиятны гьеч бир гючю болмас. Янгыз васият этген адам оьлген сонг, васият гючге гирер. ¹⁸Мунда да шолай, башлап байлангъан разилешив къан тёгюлмей туруп гючге гирмеди. ¹⁹Къанунну бары да буйрукъларын халкъгъа билдирген сонг, бузавланы, эркечлени сув булан къатышгъан къанын, къызыл юн ва ювушан байламлар алып, Муса шо Къануну язылгъан китапгъа ва бютюн халкъгъа себелеген. ²⁰«Бу разилешивню байлайгъан къандыр. Аллагь сизден шону буйрукъларын кютмекни талап эте», – деп айтгъан о. ²¹Шо къанны о сыйлы чатыргъа, шону ичиндеги ва Аллагьгъа ибадат этегенде пайдаландырылагъан бары да затлагъа себелеген. ²²Гертиден де, Къанунгъа гёре, бары да зат дегенлей къан булан тазалана.

²³Кёкдегилени уьлгюсю булан дюньяда этилген бары да зат шолай къурбан этилген къан булан тазаланмагъа герек эди. Амма кёкдеги затлар дюньяныкинден эсе къолай къурбанлар булан тазаланмакъны талап эте. ²⁴Месигь бу дюньяда инсанны къолу булан ишленген чатыргъа гирмеди. Бу янгыз герти чатыргъа ошагъан бир гёрюнюш эди. Бизин учун Аллагьны алдында токътамакъ учун, О Оьзю кёклеге гирип гетди. ²⁵Баш дин къуллукъчу гьар йыл гьайванны къаны булан Инг Сыйлы Ерге гире. Амма Иса кёклеге бирдагъы ва бирдагъы керен къурбан этмек учун Оьзюн бермеге гирмеди. ²⁶Ёгъесе, Месигь дюнья яралгъандан башлап кёп керенлер азап чегип турар эди. Амма Оьзюн къурбан этмек булан гюнагьны даимге ёкъ этмек учун, О ахыр заманда дюньягъа бир керен гелип, оьлюп гетди. ²⁷Гьар инсан бир керен оьлюп, ондан сонг къыяматгюн дуванны алдында токътамагъа герек деп токъташдырылгъан. ²⁸Месигь де шолай, кёп инсанланы гюнагьларын гечдирмек учун, бир керен Оьзюн къурбан этди. Экинчи керен О гюнагьны Оьзюню уьстюне алмакъ учун тюгюл, Оьзюн къаравуллайгъанланы къутгъармакъ учун гележек.

Месигь камиллешген къурбандыр

¹Мусаны Къануну инсанлар гележекде къаравуллайгъан яхшы затланы герти келпети тюгюл, янгыз бир гёленткиси эди. Шогъар гёре Аллагьгъа ибадат этмек учун гелегенлени ва гьар заман, йылдан йыл къурбан этегенлени Къанун бир заманда да камиллешдирип болмас. ²Эгер Къанун шону этмеге бола эди буса, олагъа дагъы да ва дагъы да керенлер оьзлени къурбанларын къайтарып алып гелмеге тарыкъмы эди? Ибадат этегенлер гьар замангъа бир керен тазаланып къалыр эдилер ва этген гюнагьлары учун оьзлени дагъы айыплы гёрмес эдилер. ³Терсине, къурбанлар гюнагьланы янгыз йылдан йылгъа эсге сала. ⁴Неге тюгюл де, оьгюзлени яда эркечлени къаны инсанны гюнагьдан тазалап болмай.

⁵Шогъар гёре Месигь дюньягъа гелгенде, булай айтды:

Сен я къурбан, я савгъатлар сюймединг, амма Сен Мени учун

бир къаркъара гьазирлединг.

⁶Гюнагьлары учун этилеген я къурбанлар, я савгъатлар, я отгъа

салынып яндырылагъан къурбан гьайванлар Сени

къувандырмай.

⁷Шо заман Месигь булай айтды: «Сыйлы Язывланы китабында

Мени гьакъымдан язылгъан кюйде, муна, Мен Сен

сюегенни этмеге гелдим, гьей Аллагь!»

⁸Шолайлыкъда, О башлап: «Я гюнагьлары учун этилеген къурбанланы, я савгъатланы, я отгъа салынып яндырылагъан къурбан гьайванланы, я башгъа къурбанланы къабул этмеге сюймединг ва Сени олагъа гьажатлы еринг ёкъ», – деп айтды. Шолар барысы да Къанунгъа гёре талап этиле буса да, О шолай айтды. ⁹Сонг О: «Муна, Мен Сен сюегенни этмеге гелдим», – деп де къошду. Шолайлыкъда, О биринчи разилешивню гери урду ва экинчи разилешивню гючге гийирди. ¹⁰Аллагьны буйругъуна гёре, Иса Месигь бир керен ва даимге къурбан этилген къаркъарасы булан бизин юреклерибизни тазалады.

¹¹Гьар дин къуллукъчу, инсанны гюнагьлардан тазаламагъа болмайгъан шо къурбанларын эте туруп, гьар гюн сайын оьзюню борчларын кютюп тура. ¹²Баш дин къуллукъчу болгъан Месигь буса, гюнагьлар учун биргине бир керен къурбан этип, Аллагьны онг ягъында даимге олтурду. ¹³Шо замандан берли О душманлары аякъларыны тюбюне салынажакъ заманны гёзлей. ¹⁴Бир керен къурбан этмек булан О юреклери тазалангъанланы гьар замангъа камил этди.

¹⁵Аллагьны Ругьу да бизге шо гьакъда шагьатлыкъ эте. Муна Ону башлап айтгъан сёзлери:

¹⁶«Гележекде Мен олар булан булай разилешив байлажакъман:

Оьзюмню къанунларымны Мен оланы юреклеринде

ерлешдирежекмен ва гьакъылларына язажакъман», –

дей Раббибиз.

¹⁷Сонг О булай къошду:

Оланы гюнагьларын ва яманлыкъларын Мен бир заманда да

эсге алмажакъман.

¹⁸Гюнагьлар гечилген сонг, гюнагь учун къурбан этмеге гьажатлыкъ ёкъдур.

Исадан таба биз Аллагьгъа ювукълашмагъа болабыз

¹⁹Булайлыкъда, гьей къардашларым, Исаны тёгюлген къаныны яхшылыгъындан биз гьали Инг Сыйлы Ерге тартынмайлы гирип гетмеге болабыз. ²⁰Иса бизге янгы жанлы ёл булан пердевден таба, демек Оьзюню Къаркъарасындан таба, онда багъып ёл ачды. ²¹Бизин Аллагьны уьюню башында токътагъан уллу Баш дин къуллукъчубуз бар. ²²Таза юрекли ва имандан толу кюйде, яман намусдан чайылгъан юреклерибиз ва таза сув булан чайылгъан къаркъараларыбыз булан Аллагьгъа ювукълашайыкъ чы. ²³Биз мюкюр болагъан умутгъа илинип турайыкъ чы, неге тюгюл де бизге ваъда этген Аллагь аминдир. ²⁴Бирев биревге тергевлю болайыкъ, гелигиз, бирев биревню сюювге ва яхшы ишлеге талпындырайыкъ. ²⁵Гелигиз, жыйынларыбызны къоюп къоймайыкъ, биревленики шо хасияты бар чы дагъы. Нечакъы къыяматгюн ювукъ болгъан чакъы, шончакъы кёп бирев биревню къоччакълыкъ булан ругьландырсакъ яхшы чы.

²⁶Эгер биз, гьакъ гертиликни де билип, шондан сонг да гюнагь ишлер эте бусакъ, гьеч бир къурбан да гюнагьланы гечдирмеге болмас. ²⁷Шолай болгъанда, къыяматгюнню дуванын ва жагьаннемни отун къоркъув булан къаравулламакъдан къайры бизге дагъы зат къалмай. Шо от Аллагьны бары да душманларын яллатар. ²⁸Мусаны Къанунунда язылгъан буйрукъланы бузгъан адам эки яда уьч гишини шагьатлыгъы булан рагьмусуз кюйде оьлтюрюлер. ²⁹Аллагьны Уланына аякълары булан тебеген, Ону рагьмулу Ругьун хорлайгъан, сыйлы къанны сансымайгъан адамгъа не даражада къагьрулу жаза тийишли болмагъа герек? Шо къан Аллагь булангъы разилешивню токъташдырды чы ва шо адамны оьзюн де тазалады чы. ³⁰«Оьч алмакъ Меникидир, жазасын да Мен бережекмен» ва «Раббибиз Оьз халкъына дуван этежек», – деп айтгъанны биз билебиз. ³¹Гьакъ Аллагьны къолуна тюшмек къоркъунчлудур!

³²Уьстюгюзде гьакъ гертиликни нюрю янып, сиз бек гючлю азаплар чекгендеги алдагъы заманланы эсге алып къоюгъуз. ³³Бир бирде сизин бютюн халкъны алдында кюлкюге тута эдилер ва хорлай эдилер, бир бирде сиз оьзлеге шолай затлар этилегенлеге ёлдаш болуп токътай эдигиз. ³⁴Сиз туснакъларда ятагъанлагъа языкъсындыгъыз, мал матагьыгъызны чыгъарып алагъанда, сиз сююнме де сююне эдигиз, неге тюгюл сизин шо мал матагьыгъыздан хыйлы да яхшы даимлик бир затыгъыз барны биле эдигиз.

³⁵Къоччакълыгъыгъызны тас этмей туругъуз чу, о зор уллу савгъат гелтирер. ³⁶Аллагьны буйругъун кютмек учун ва ваъда этилген затны алмакъ учун, сизге къаттылыкъ тарыкъ. ³⁷Сыйлы Язывларда булай язылгъан:

Аз заман тюгюл къалмагъан чы. Гелмеге тарыкъ гелер,

О асталатмас.

³⁸Имандан таба оьзлени Мен къабул этгенлер яшап къалажакълар.

Кимлер иманны ёлундан тайышса, Мен олагъа рази

къалмасман.

³⁹Амма биз иманны ёлундан тайышып ёкъ этилегенлерден тюгюлбюз, биз жаныбызны къутгъарылывгъа элтеген иманны ёлунда юрюйбюз.

Алдагъы девюрдеги иманлыланы гьакъындагъы мисаллар

¹Иман буса умут булан гёзлейген, тек гьалиге гёрюп болмайгъан затларыбызгъа инамлыкъдыр. ²Ата бабаларыбыз шолай иман булан яшап, Аллагьны разилигин къазангъанлар.

³Иманыны яхшылыгъындан биз алам Аллагьны буйругъу булан яратылгъанны, гёзге гёрюнеген чакъы бары да зат гёрюнмейген затлардан амалгъа гелгенни англайбыз.

⁴Иманыны яхшылыгъындан Гьабил Къабилден эсе Аллагьгъа артыкъ яхшы къурбан этди. Аллагь ону савгъатларын арив гёрюп къабул этди ва Гьабил иманыны яхшылыгъындан муъмин гьисапда чакъырылды. Оьзю гьали сав тюгюл буса да, иманны яхшылыгъындан о бизин булан сёйлеп тура.

⁵Иманыны яхшылыгъындан Энош оьлюм гёрмейли бу дюньядан алынды. Ону бир ерден де табып болмадылар, неге тюгюл ону кёклеге Аллагь алды. Онда алынып битгенче де, о оьзюнден Аллагь рази къалгъан деген шагьатнаманы алгъан эди. ⁶Иман ёкъ буса, Аллагь рази къалмас. Неге тюгюл де, Аллагьны янына гелеген гьар ким Ону барлыгъына ва О да Оьзюн гьакъ юрекден ахтарагъанлагъа рагьмусун гёрсетежегине инанмагъа герек.

⁷Гьалиге гёрюнмейген, тек гележекде болажакъ затны гьакъында Аллагь Нугьгъа буварыв этгенде, иманыны яхшылыгъындан буварывгъа тынглап, о уьюндегилерин къутгъармакъ учун, геме къурду. Натижада Нугь гюнагьлы дюньягъа дуван этди, оьзю буса иман булан берилеген муъминликни вариси болуп токътады.

⁸Иманыны яхшылыгъындан Ибрагьим, оьзюне ваъда этилип варисликге берилежек ерге бармагъа чакъырылгъанда, шогъар таби болду. Оьзю къайда барагъанын билмесе де, о ёлгъа чыкъды. ⁹Иманыны яхшылыгъындан о ваъда этилген ерде бир ят йимик орунлашды. Шо ваъдагъа гёре, оьзюдей варислер болгъан Исгьакъ ва Якъуб йимик чатырда яшады. ¹⁰Неге тюгюл де, о Аллагь ойлашгъан ва къургъан къатты кюрчюлери булангъы шагьарны къаравуллай эди.

¹¹Яш болмайгъан Сара оьзю де, яш табып болагъан чагъында тюгюл буса да, иманыны яхшылыгъындан яшгъа токътама болду. О ваъда этген Аллагь сёзюнде туражакъ деп гьисап эте эди. ¹²Шо саялы да, къартындан къавжап, оьлюм ёлуна чыгъып да битген бир адамдан кёкдеги юлдузлар чакъы, денгиз ягъадагъы къайыр бюртюклер чакъы санавсуз наслу тувду.

¹³Бу адамлар оьзлеге Аллагь ваъда этген затланы алмайлы, тек иманын сакълап оьлюп гетдилер. Аллагь ваъда этген затланы олар яшавгъа чыгъып битгенче де, алдын къарап гёрдюлер ва олардан къувандылар. Олар бу дюньяда янгыз ёлавчулар ва къонакълар экенин къабул гёрдюлер. ¹⁴Оьзлени шолайлардан санайгъанлар оьзлени герти ватанын ахтарагъанны гёрсетелер. ¹⁵Эгер олар янгыз оьзлер къоюп гетген ватанны гьакъында ойлашып тургъан буса, шонда къайтып гелмеге де болур эдилер. ¹⁶Амма олар дагъы да яхшы ватангъа, демек кёклердеги ватангъа етишмеге къаст этдилер. Шону учун Аллагь оланы Аллагьыман деп айтма илыкъмай. О олар учун шагьар гьазирледи чи!

¹⁷Аллагь сынайгъан заманда, Ибрагьим иманыны яхшылыгъындан гьатта Огъар Исгьакъны къурбан этмеге де гьазир эди. Исгьакъ Ибрагьимни оьзюнден таба Аллагьны ваъдасы яшавгъа чыкъма тарыкъ болгъан биргине бир уланы эди. ¹⁸Гьатта Аллагь Ибрагьимге булай айтды: «Сени наслунг Исгьакъдан болажакъ». ¹⁹Ибрагьим Аллагь оьзюню уланын оьлюмден тирилтип де болажагъына инанды. Исгьакъ гертилей де оьлюмден тирилгенде йимик де болду.

²⁰Иманыны яхшылыгъындан Исгьакъ Якъубну ва Исавну гележеги булан байлавлу болуп Аллагьны яхшылыгъын тилеп дуа этди.

²¹Оьлегенде, Якъуб да иманы булан Юсупну уланлары учун Аллагьны яхшылыгъын тилеп дуа этди ва таягъына таянып, Аллагьгъа сужда этди.

²²Иманыны яхшылыгъындан Юсуп да яшавуну ахырында Исрайылны уланлары Мисриден чыгъажагъын сёйледи ва оьзюню сюегин де шондан алып чыгъарсынлар деп буюрду.

²³Тувгъандан сонг уьч айны узагъында Мусаны ата анасы иманыны яхшылыгъындан ону яшырып сакълады, неге тюгюл олар яш бир гьайран зат экенин гёрдюлер. Пачаны тувгъан уланъяшланы оьлтюрмек деген буйругъу оланы къоркъутмады.

²⁴Уллу болгъан сонг, иманыны яхшылыгъындан Муса оьзюне Мисрини пачасыны къызыны уланы деп айтмакъны гери урду. ²⁵О къысгъа заманлыкъ гюнагьлы кеп чегивлерден эсе, Аллагьны халкъы булан бирликде азап чегип турмакъ яхшы деп гьисаплады. ²⁶Месигьни уьстюне тюшген хорлавланы о Мисрини хазналарындан да артыкъ гёрдю. О гележекдеги савгъатгъа бет бакъдыргъан эди чи дагъы. ²⁷Пачаны къазапланывундан къоркъмай, иманыны яхшылыгъындан о Мисриден чыкъды. О Гёрюнмейгенни гёреген адам йимик къатты эди чи дагъы. ²⁸Азирейил малайик исрайыллыланы биринчи тувгъанларына тиймесин деп, иманыны яхшылыгъындан Муса исрайыллылагъа Пасха къурбанын соймагъа ва къанын эшиклерине тийдирмеге буюрду.

²⁹Иманыны яхшылыгъындан исрайыллылар Къызыл денгизден, къурудан гечип чыгъагъанда йимик, чыкъдылар. Мисрилилер де шолай этме къарагъанда буса, олар сувгъа батып оьлдюлер.

³⁰Еригьонну баруларын исрайыллылар етти керен айланып битген сонг, иманыны яхшылыгъындан олар чёгюп гетди.

³¹Иманыны яхшылыгъындан тынчыланы сыйындыргъан къагьба Рагьав бойсынмагъанлар булан оьлмеди.

³²Дагъы да не деп айтайым? Гедеонну, Баракъны, Самсонну, Ефтанны, Давутну, Самуйылны ва пайхаммарланы гьакъында айтмагъа заманым къалмас. ³³Иманыны яхшылыгъындан олар пачалыкълардан уьст гелдилер, адилликни болдурдулар, ваъда этилген затланы алдылар, арсланкъапланланы авзуларын япдылар, ³⁴Гючлю отланы сёндюрдюлер, къылычдан къутулдулар. Оланы гючсюзлюгю гючге айланды, олар урушларда гючлю болдулар ва тыш уьлкели асгерлени къуваладылар. ³⁵Къатынлар оьлюмден тирилген къардашларын къайтарып алдылар. Оьзгелени оьлюп къалгъанча къыйнай эдилер. Амма яхшы яшавда тирилмек учун, олар азатлыкъны гери урдулар. ³⁶Бирлерин мысгъылладылар, оьзгелерин къамучу булан тюйдюлер. Оьзгелери, шынжырлар булан да бугъавланып, туснакълагъа ташлангъан эдилер. ³⁷Бирлерин таш урушгъа тутдулар, башгъаларын бичип эки бёлдюлер, бирдагъыларын къылыч булан оьлтюрдюлер. Оьзгелери уьстюне къой ва эчки терилер де къаплап айландылар, тарчыкълыкъгъа тарыдылар, азап гёрдюлер ва хорландылар. ³⁸Шо адамлагъа бютюн дюнья лайыкълы болмаса да, олар дангылларда, тавларда, анакъларда ва къакъаларда айлана къалдылар!

³⁹Иманыны яхшылыгъындан оланы барысы да Аллагьны разилигин къазанды, амма оьзлеге ваъда этилген затны алмадылар. ⁴⁰Неге тюгюл де, Аллагь бизге деп не буса да бир яхшы муратны гёз алгъа тутду: олар камилликге янгыз бизин булан етишмеге герек.

Аллагь бизге авлетлерине йимик янаша

¹Айланабызны кёп къадарда шо шагьатлар къуршагъан. Шо саялы бизге пуршав этеген бары да затгъа арт берейик, бизин есир этип къоягъан гюнагьдан чыгъып къутулайыкъ ва белгиленген ёлгъа чыдамлы кюйде тюшейик. ²Исагъа айрылмагъан кюйде гёз къаратайыкъ. Иманыбызны аввалы ва ахыры Одур. Гележекдеги къуванч учун О хачдагъы биябур оьлюмню къабул этди, гьали буса Аллагьны онг ягъында олтургъан. ³Гюнагьлыланы ягъындан Оьзюне бакъгъан якъда шончакъы душманлыкъгъа Чыдагъанны гьакъында ойлашыгъыз чы. Шо сизге гючсюз болмай ва ругьдан тюшмей токътама кёмек этежек.

⁴Гюнагьгъа къаршы тура туруп, сизге гьали де къан тёкмеге тюшмеген. ^5-6Сиз авлетлери гьисапда сизин ругьландырмакъ учун язылгъан булай сёзлени унутдугъуз: «Балам, Раббибиз сени булай тюзлейгенине агьамият берип янаш, О сени такъсырлайгъанда, ругьдан тюшме. Раббибиз Оьзю сюегенлени тюзлей, авлети йимик гёрегенлени гьарисин такъсырлай».

⁷Сиз азап чегивню чыдамлы кюйде бир такъсыр йимик оьтгеригиз. Аллагь сизин авлетлери йимик гёре. Авлетин такъсырламайгъан ата бармы экен? ⁸Эгер де Аллагь сизин авлетлерин такъсырлайгъан кюйде такъсырламай буса, сиз авлетлери тюгюлсюз, пич тувгъан яшларсыз. ⁹Бу дюньяда бизин барыбызны да аталарыбыз бар эди. Олар бизин такъсырлады ва биз де оланы гьюрметледик. Шо саялы биз кёклердеги ругь Атабызгъа нечик кёп тынгламагъа герекбиз! Шо тынглавлулукъ буса бизге яшав бере! ¹⁰Аталарыбыз бизин оьзлер сюйген къайдалар булан бир нечакъы заман такъсырлады. Аллагь буса бизин пайдабызгъа ва Оьзюню сыйлылыгъына биз де ортакъчы болур йимик такъсырлай. ¹¹Гьар такъсыр гьалиги заманда сююнч тюгюл, бир къайгъы йимик гёрюне. Ондан сонг буса такъсырдан оьтгенлер парахат ва муъмин яшавгъа етишер.

¹²Шо саялы саллангъан къолларыгъызны ва къартыллайгъан тизлеригизни къатдырып тутугъуз. ¹³Акъсакъ аягъыгъыз майшалмай, терсине, сав болсун учун, тюз юрюгюз.

¹⁴Бары да халкъ булан парахатлыкъда яшама къасткъылыгъыз. Таза юрек булан яшама къасткъылыгъыз, неге тюгюл де шосуз бирев де Раббибизни гёрюп болмас. ¹⁵Вёрегиз, Аллагьны рагьмусундан бирев де магьрюм къалмасны ва арагъызда бир загьрулу тамур йиберип, биревге де зиян гелтирмесни къастын этигиз. ¹⁶Вёрегиз, оьзюню уллулукъгъа ихтиярын бир тюш аш саялы сатгъан Исав йимик, биригиз де пасат яда аллагьсыз болуп къалмагъыз. ¹⁷Шондан сонг, сиз билеген кюйде, Исав атасыны разилигин алма сюйген, тек атасы ону гери ургъан. Исав огъар гёзьяш тёге туруп ялбарса да, этген затын алышдырма болмагъан.

Эки разилешив

^18-19Сиз янып турагъан оту, къарангылыгъы, тунлугъу ва алатолпаны, быргъыны оькюрювю ва Аллагьны тавушу булангъы Синай тав йимик не буса да бир ачыкъ гёрюнюп турагъан затгъа багъып гелмедигиз. Ону тавушун эшитген адамлар Огъар оьзлер булан дагъы сёйлемесин деп ялбара эдилер. ²⁰Неге тюгюл: «Эгер тавгъа бир гьайван тийсе де, таш урушгъа тутулмагъа герек болажакъ», – деп айтылгъан буйрукъну къабул этмеге оланы гючю ёкъ эди. ²¹Шо гёрюнюш шонча да къоркъунчлу эди чи, гьатта оьзю Муса: «Мен къоркъаман, мен къартыллайман», – деп айтды.

²²Тюгюл! Сиз Сион тавгъа, гьакъ Аллагьны шагьары болгъан Кёклени Ерусалимине ва минглер булан къуванчлыкъгъа жыйылгъан малайиклени янына гелдигиз. ²³Сиз оьзлени атлары кёклерде язылгъан Аллагьны башлап тувгъан авлетлерини жыйынына гелдигиз. Сиз бары да адамланы Дуванчысы болгъан Аллагьгъа ва камилликге етишген муъминлени ругьларына багъып да гелдигиз. ²⁴Сиз янгы разилешивню арачысы болгъан Исагъа багъып гелдигиз. Ону тёгюлген къаны Гьабилни къанындан эсе яхшы затны бережекге ваъда эте.

Аллагьгъа тынгламакъны гери урмакъ булан байлавлу буварыв

²⁵Вёрегиз, Аллагь сёйлейгенде, Огъар тынгламакъны гери урмагъыз. Бу дюньяда оьзлеге Буваргъангъа тынгламакъны гери ургъанлар къутулмадылар. Эгер де бизге кёклерден Буварагъангъа арт берсек, дагъокъ да къутулмасбыз. ²⁶О заман Ону сеси ерлени титиретди, гьали буса О: «Мен дагъы да бир керен янгыз ерни тюгюл, кёклени де чайкъажакъман», – деп ваъда эте. ²⁷«Дагъы да бир керен» деген сёзлер чайкъалмагъа болагъан, яратылгъан, бары да заманлыкъ затлар ёкъ болажакъ ва чайкъалмагъа болмайгъан затлар даимге къалажакъ демекни англата.

²⁸Бизге оьзюн чайкъап болмайгъан пачалыкъ берилди. Шогъар гёре Аллагьгъа шюкюрлюк этейик ва бизден рази къалардай Огъар къоркъув булан ва бек абур этип сужда этейик. ²⁹Неге тюгюл де, Аллагьыбыз бары да затны яллатмагъа болагъан отдур.

Ахыргъы насигьатлар

¹Бир биригизни иман къардашлар йимик сююгюз. ²Къонакъланы сюеген болмагъа унутмагъыз. Шолай болмакъ булан биревлер, оьзлер де билмейли, малайиклени де къонакълай къабул этген болгъан. ³Оьзлер булан бирче болгъанда йимик, туснакъдагъыланы эсигизде сакълагъыз. Оьзлер булан бирче азап чегегенде йимик, азап чегегенлени эсигизде сакълагъыз.

⁴Эр къатынлыкъ аралыкълагъа бары да адамлар сый этме гереклер ва эр къатынны арасы тазалыкъда сакъланма герек. Эрине яда къатынына гьалал болмагъанланы ва зина этегенлени Аллагь такъсырлажакъ. ⁵Акъчагъа амыракъ болуп къалмагъыз ва бар затыгъыз булан рази болуп къалыгъыз, неге тюгюл Аллагь булай айтды:

Мен сизин бир заманда да къоймасман ва бир заманда да ташламасман. ⁶Шоллукъда, биз инамлы кюйде булай айтабыз:

Раббим – мени Кёмекчим, мен бир затдан да къоркъмайман.

Магъа адам не этер?!

⁷Сизге Аллагьны каламын уьйретеген ёлбашчыларыгъызны унутмагъыз. Олар яшавунда нечик натижалагъа етишегенине къарагъыз ва оланы иманындан уьлгю алыгъыз. ⁸Иса Месигь алышынмас, О тюнегюн де, бугюн де, гьар даим де бир йимикдир.

⁹Къайдагъы ят уьйретивлер сизин тюз ёлдан тайышдырып къоймасын. Сизин юреклеригиз, къайсы ашны ашайыкъ, къайсын ашамайыкъ деген къайдалар булан тюгюл, Аллагьны рагьмусу булан беклешме тарыкъ, неге тюгюл де шо къайдалар булан ашагъан аш пайда гелтирмес. ¹⁰Бизин къурбанлыкъны салагъан ерибиз бар. Бу дюньядагъы сыйлы чатырда ибадат этегенлени ондан алып ашама ихтияры ёкъдур.

¹¹Гюнагь учун къурбангъа союлгъан гьайванланы къанын баш дин къуллукъчу Инг Сыйлы Ерге алып гире. Бу гьайванланы чархлары буса халкъны къонушгъан еринден тышгъа чыгъарылып яллатыла. ¹²Шону йимик, Иса да Оьз къаны булан инсанланы юреклерин тазаламакъ учун, шагьардан чыгъарылып къурбан этилди. ¹³Ону къонушуну артына чыгъайыкъ чы ва Ону хорлугъуна ортакъчы болайыкъ чы. ¹⁴Бизин мунда оьзюбюз даим яшап болар йимик шагьарыбыз ёкъ чу дагъы, амма биз гележекдеги шагьарны къаравуллайбыз.

¹⁵Гелигиз, Исадан таба Аллагьгъа шюкюрлюкню, демек авзуларыбызны савгъаты болгъан затны, даим къурбан этейик. Бизин авзуларыбыз Ону атына макътав эте. ¹⁶Бирев биревге кёмек этме ва башгъалагъа пай чыгъарма унутуп къалмагъыз. Аллагь шолай къурбанланы сюе.

¹⁷Исагъа иман салгъанланы жыйыныны ёлбашчыларына таби болугъуз ва тынглагъыз. Сизин гьайыгъызны эте туруп, олар чы кирпик де къакъмай, неге тюгюл де оьзлени къуллугъу гьакъда Аллагьгъа гьисап берме гереклер. Оьзлени ишлерин шат кюйде яшавгъа чыгъарсын учун ва пашман болмасын учун, олагъа таби болугъуз. Неге тюгюл де, олар пашман болса, сизге яхшылыкъ болмас.

¹⁸Бизин учун да дуа этигиз. Биз этеген чакъы бары да затыбызны таза намусубуз булан этебиз ва адилли болмагъа къаст этебиз. ¹⁹Сизин яныгъызгъа мен тез къайтсын деп, дуа этмегигизни бек тилеймен.

^20-21Оьзюню къаны булан даимлик разилешивню бегетген, къойланы да уллу Къойчусу болгъан Раббибиз Исаны оьлюмден тирилтген, парахатлыкъ береген Аллагь гьар бир яхшы ишде Оьзюню сюйгенин яшавгъа чыгъармакъ учун, сизин тюз ёлгъа салсын дагъы. Оьзюне гьар даим де макътавлар болгъур Раббибиз Иса Месигьден таба О бизде Оьзюню кепине гелеген затны яратсын дагъы. Амин. ²²Къардашлар, сизге бек тилеймен: бу къысгъаракъ кагъызымда мен береген насигьатлагъа тынглагъыз. ²³Иман къардашыбыз Тимофей туснакъдан азат этилгенни билгенигизни сюемен. Ювукъда о мунда гелсе, ону булан бирче сизин гёрмеге гелермен. ²⁴Жыйыныгъызны бары да ёлбашчыларына ва Аллагьны бютюн халкъына салам айтыгъыз. Италиядагъы иман къардашларыбыз да сизге салам йиберелер. ²⁵Аллагьны рагьмусу сизин булан бирликде болсун.