Srõnõ ká
Júdẽ
Ádá ãpá ká ádá wárãgã yăkã
Srõnõ yăkã nëë, bẽbé gröndó ëyí nî Júdẽ ꞌdéé, bẽdé dírí nî Júdãsã kã, ëté nî ꞌbälã ẽshẽ ká kõtó ónjö Yézŭ. Júdẽ rõndó srõnõ yăkã bï Krĩstĩyánõ nî gĩ ꞌdéé, yõmó grödó ndäkpá äpá ká ádá ká Mbájá ká kḷëzë nî krödó ïgï, ĩshíí klïmí ílĩ jũjũ ïgï ã kã. Yõmó grödó ndäkpá yãŋgâ gĩ, ä yïpĩ ílĩ ádá gäḷã lõmó ká Mbájá bï Krĩstĩyánõ yãŋgâ gĩ ká sóló, ĩshíí ä yöŋbó óŋgõ ïgï níí, äshá ká glösĩꞌdí gbõḷõ áshá ë kã. Júdẽ lĕmë ádá ãpá ká gẽḷé ũŋgú ë ꞌdéé, käḷã ärä ëpë ïgï ïshí ã kã, ẽshẽ ílĩ Tówó Glëmẽ ãkpã ká Mbájä. Ĩshíí lĕmë ádá bï Krĩstĩyánõ yãŋgâ gĩ níí, läná gónjó nî äpá ká räyä ádá ká Mbájä, ĩshíí tówó äpá ká Kélẽ ádá ká Yézũ tá ãyá ë ꞌdéé, ïgï kögó këshé ká yõmó yõpó ŋgá áyä nî kã.
1Yõmó grödó gónjó ádá ká Mbájá bï ndäkpá ká sóló
1Ámä Júdẽ bõrõ ká Yézũ Krĭstŏ,1:1 Yézũ Krĭstõ: Yézũ nî dírí ílĩ ëyí ãꞌdã, Mbájá Bẽbé gäshá ndäkpá. Ĩshíí Krĭstõ nî dírí ílĩ ëyí ãꞌdã, ndákpã ë ꞌdéé, Mbájá kĩshí ëté níí, kãꞌdá góvó ŋgérë nî kã, Ndákpã í ꞌdéé, Mbájá kĩshí ëté ã kã, ká lëmë Ĩgrígĩ nëë, ílĩ ëyí ãꞌdã Krĭstŏ, ĩshíí ká lëmë Íbrũ nëë, ílĩ ëyí ãꞌdã Mẽsáyã. ĩshíí ónjö Jémĩsĭ ká rõndó srõnõ yăkã bï yõmó ë ꞌdéé, Mbájá Bẽbé ägá kãḷã ádá ärä ïgï, ĩshíí krõjó ïgï ꞌdéé, Yézũ Krĭstõ kĕgbë áyä ïgï ã kã.
2Mä rãjã ãkpã mâ bï Mbájá níí, ãḷã nónõ áyä nẽ bï ïgí níí, ẽné gõzõ áshá bï ïgí níí, máḷã ádá ärä ïgí góvó nî mótó kõkõ ärä ïgî.
3Yää lêmbé mâ gĩ, gõgõ gröndó ũŋgú bï ïgí ãpá ká ádá ká Mbájá ꞌdéé, kă yãshá ägá ꞌdéé, ägá mă ílĩ ëyí ká ŋgá ïgí ã kã nëë, ãŋgá ámá ŋgé. Ĩshíí nëë, ũŋgú nî ãḷã ámá níí, mröndó ádá nî bï ïgí mäpá ká ádá bẽdé ũŋgú ë nẽ, mä yẽbẽ ádá glömbó ïgí níí, mläŋgã mápá ká ádá ká Mbájá ꞌdéé, míyí mápá ẽꞌdẽ ꞌdéé, kẽné bï glözö ndäkpá áyä nẽ ká dĩtí ëyí ꞌbälã kã. 4Slãgã ndäkpá ë ïnĩ ärä ëpë ïgï, ĩshíí ükũ äŋá kõkõ ärä ïgî. Ĩshíí sãrã ŋgêtâ nëë, kéné ádá nî gĩ röndó ádá äpá ílĩ Wárãgã ádá ká Mbájá äpá ká ádá ë ꞌdéé, kä ndrötó ádá äpá ká ïgï ndäkpá yãŋgâ, ká ádá ä yäḷã ũŋgú nî bă ãzá äpá dãꞌbã ádá ká Mbájá ní, ĩshíí ïpĩ lõmó í ꞌdéé, Mbájá kãḷã bï ëpë ïgï ã kã níí, ãꞌbã ëpë ïgï níí, ëpë ïgï äḷã õrõ ẽꞌdẽ, ĩshíí ïgï änã gïyí äpá ká Yézũ Krĭstõ ꞌdéé, ëté nî Góvó ŋgérë ŋgá áyä ägâ, ĩshíí gãꞌbãlã Bẽbé ärä ägá kã ïshí.
5Mä yẽbẽ ádá gäḷã ïgí níí, míŋí ádá ũŋgú ë ꞌdéé, mókõ máná sãrã kã, míŋí ádá ë ꞌdéé, Bẽbé ärä ägá kãshá ndäkpá áyä ŋgá nẽ õgbó ká gbõḷõ ë ꞌdéé, kẽŋgẽ ïgï kẽshẽ Mésĩrĩ kã ꞌdé. Ĩshíí bïyí ëyí nëë, õjõ rŭshü yõmó ë ꞌdéé, kïyí äpá áyä nẽ ꞌdĩ kã. 6Ĩshíí kõtó grõnõ1:6 Kõtó grõnõ ká Mbájá ꞌdéé, känã gäḷã nẽté nî: Ká ádá ë ꞌdéé, känã nẽté ká Mbájá ïshí ã kã nëë, ꞌbákétâ öjó äꞌdá äꞌbã jũjũ yõmó röyó, ĩshíí sãrã nëë, ïgï nî kõtó grõnõ ë ꞌdéé, käꞌdá käꞌbã mümü örö ká Mbájä, õgbó ká ŋgérë ŋgá áyä ëpë ïgï ꞌdéé, dírí nî Shẽtánã kã, ĩshíí öjó änã gögó ádá ká Mbájá ïshí, ĩshíí ká úgú ë ꞌdéé, Mbájá krõsó ïgï kãpá bũbũ ïshí ã kã nëë, öjó ïpĩ ärä ëpë ïgï äpá ká glösĩꞌdí lïlí ärä ë ꞌdéé, kä yäḷã gãŋgã ãkpã äpá ká ndäkpá nî kã. Róꞌdö ádá yăkã ãpá ílĩ wárãgã Gïtĩ Ádá 12:7-9. ká Mbájá ꞌdéé, känã gäḷã nẽté nî ïshí ã kã nëë, änã dĩ úgú ŋgá áyä ëpë ïgï ꞌdéé, Mbájá kẽné bï ïgï ã kã ïshí, ĩshíí õjõ ḷŏŋgö ïgï ká gĩnzírĩ ë ꞌdéé, ïgï kä ndäꞌdá ílĩ ëyí kpõrõ kä yänjã nî kã, ĩshíí ă yëgbë áyä ïgï ãꞌbã ílĩ dĭŋgïḷï múmú úgú, ĩgí ká Ájã ë ꞌdéé, Yézũ kă ndrõtó ádá nî ãpá áyä ïgï ã kã. 7Ãzá míŋí ádá mbẽré Sõdómõ ĩshíí Gõmórã,1:7 Sõdómõ ĩshíí Gõmórã: Mbájá ãḷã ïgï rŏmó mbẽré yãŋgâ gĩ õsó, ká ádá ndäkpá ë ꞌdéé, kä yõ kã nëë, äḷã glösĩꞌdí ũŋgú nî õgõ õtõ rõtó ĩshí ká úgú ärä Ãbrãyímĭ. Róꞌdö wárãgã Gõcõ Lãgá 18:20-33; 19:1-28. ká slãgã mbẽré ë ꞌdéé, kötó ꞌbáká gbõgbõ ärä ïgï ã kã ꞌdé, ká ëté gbõḷõ yãŋgâ nëë, ílĩ ïgï mbẽré yãŋgâ gĩ ëḷé ká gäḷã õrõ, õgbó ká ŋgãŋgá ë ꞌdéé, kä yïndí klõpõ ŋgãŋgá ëpë ïgï ã kã. Ĩshíí Mbájá ẽbẽ ádá yãŋgâ ꞌdĩ, ãtâsh yää, rõtó ádá nî ãpá áyä ïgï ká õshõ ë ꞌdéé, dõŋbó ëyí kãzá ẽꞌdẽ ní, níí ãꞌdá ãyá ũŋgú ë ꞌdéé, ndäkpá kä ndökõ nî, ká ádá tá ká ëté gbõḷõ yãŋgâ nëë, Mbájá ă ndrõtó ádá nî ãpá ká glösĩꞌdí ndäkpá nî gãlõgã.
8Ũŋgú nî ă ndãḷã ärä nẽ tá ãtâsh, ãpá ká yõmó ë ꞌdéé, kïnĩ ärä ëpë ïgï ĩshíí ꞌdéé, köjó äpá kõkõ ärä ïgí ã kã, ĩshíí ä yäḷã ũŋgú nî äpá dãꞌbã lïyí ŋgá áyä ëpë ïgï, ĩshíí ꞌdéé, kä yäḷã gbõgbõ ëpë ïgï dõsó nî kã, änã gïyí äpá õgõ kpötó ká Mbájá ïshí, ĩshíí ä yäḷã sáwíyí ärä glözö ndäkpá ká Mbájá ꞌdéé, kä mümü örö ã kã. 9Ĩshíí nëë, kpíí ká löwó ë ꞌdéé, ŋgérë ká grõnõ ká Mbájá ꞌdéé, dírí nî Mĩkélẽ kã, klätã lôwó ká ŋgérë ká kõtó röyó1:9 Ŋgérë ká kõtó röyó: Dírí nî Shẽtánã. Sãrã nëë, ëté nî grõnõ ká Mbájá ãpá mümü örö, ĩshíí õjõ ẽꞌdé ílĩ slãgã kõtó grõnõ ë gĩ níí, änã ádá ká Mbájä, ĩshíí Mbájá õgó ïgï ẽshẽ mümü örö. Róꞌdö Gïtĩ Ádá 12:7-9. nî äpá jũjũ ïrí ärä Mõzë1:9 Mõzë: Ká bïyí ë ꞌdéé, Jõzéfẽ kĩlĩ ĩshí nëë, Ĩzrãyélẽ nî gĩ äꞌdá méndé äꞌbã mömö Mésĩrĩ ĩgí ílĩ sösö gũfũ sálã ríní. Ĩshíí Mbájá ãḷã Mõzë níí, ẽŋgẽ Ĩzrãyélẽ nî gĩ ẽshẽ ílĩ áshá méndé nî. Ĩshíí Mbájá õjõ ẽné gónjó ádá áyä nẽ bï ïgï õtõ õgõ Mõzë, ĩshíí ë ŋgâ nî dũrũ ë ꞌdéé, ká slãgã úgú ë yää, ä yädã äpá ká gónjó ádá yãŋgâ nî gónjó ádá ká Mõzë kã. Mõzë ãshá ũŋgú ãyá ꞌbälã álĩfĩ lẽmbẽ sösö gũfũ sálã (1,400) ríní ká löwó ë ꞌdéé, käkã Yézũ dóꞌbó ꞌdĩ kã. Róꞌdö ádá ãpá ká ádá ärä nî ãpá ílĩ wárãgã Úgú Létë 2-24. ã kã nëë, Mĩkélẽ lĕmë gŏsĩꞌdí ádá ãpá áyä nî ꞌdĩ, ĩshíí nëë ãꞌdã, “Bẽbé ärä ägá ă ndrõtó ádá ãpá áyä ĩ.” 10Ĩshíí nëë, ïgï ndäkpá yãŋgâ ä yëvẽ ũŋgú ë tírí ꞌdéé, ïgï kögó ílĩ ëyí käná ꞌdĩ, ĩshíí ä yäḷã ũŋgú nî äpá dãꞌbã ũŋgú ë ꞌdéé, gbõgbõ ïgï kă yẽbẽ ádá ëyí ã kã, ïgï tá äyá wáwá gĩ ꞌdéé, kïŋí ádá ꞌdĩ kã, ĩshíí ë ŋgâ nî ũŋgú ë ꞌdéé, kă ndãḷã ïgï dõsó nî kã. 11Ĩshíí ꞌbákétâ nëë, ꞌbrĕké ãŋgá ïgï, ká ádá äḷã ũŋgú nî äpá dãꞌbã ádá ë ŋgá Kãyínõ ꞌdéé, kũfũ ónjö nẽ kã, ĩshíí ükú ärä ëpë ïgï äpá ílĩ sóló ë ꞌdéé, Bãlámã1:11 Bãlámã: Róꞌdö ádá ãpá ká ádá ärä Bãlámã ãpá ílĩ wárãgã Nímĩrã 22-24. kãḷã kã, ká gäḷã töyö ádá nãkã nî kã, Mbájá ă ndrŭshü ïgï nẽ, ká ádá mëŋgá ïgï änã ádá ká Mbájá ïshí, tá ãyá ũŋgú ë ꞌdéé, Kórã1:11 Kórã: Róꞌdö ádá ãpá ká ádá ũŋgú ë ꞌdéé, Kórã kãḷã kã, ãpá ílĩ wárãgã Nímĩrã 16:1-50. kãḷã kã.
12Ïgï ndäkpá yãŋgâ nëë, ä lïmí dĩ úgú ŋgá áyä ïgí ká löwó ë ꞌdéé, má lŏvö ká ádá göshó nõshó ë ꞌdéé, má yĩŋí ádá góvó úgú ká Bẽbé ärä ägá ẽꞌdẽ ã kã, ïgï äyá yõmó gäcá ndĩḷïŋï, ĩshíí nëë, ä yëbẽ nõshó nî tá äpá óꞌdõ ëpë ïgï, ĩshíí ïgï äyá krõkó ë ꞌdéé, njïnjï kãzá ẽꞌdẽ ní, ĩshíí ꞌdéé, yãyã kă rõkpó ïgï ã kã, ïgï äyá kpïkpï ë ꞌdéé, kärá ká ŋgãrũyũ ꞌdĩ kã, ĩshíí ꞌdéé, krüwũ ráyá ärä ïgï ïshí ã kã, ĩshíí ílĩ ëyí ãꞌdã nëë, ïlí ká dĩtí ëyí rŏmó ïshí. 13Ïgï äyá góvó gũlũ ũyũ ë ꞌdéé, kă yĩzí nẽnẽ ndéné ŋgá áyä ïgï, ĩshíí ïgï äyá glõwó ẽpé ë ꞌdéé, kä lülũ ötó mümü örö nî kã, ĩshíí ä ndëŋgẽ ïgï änjã äŋá dĩ gĭḷï tĩtĩ ë ꞌdéé, käḷã ká ádá ärä ïgï ã kã, ĩshíí ä ndäꞌdá néré äꞌbã yõ.
14Énõkõ ꞌdéé, ëté dĩ sálã lẽmbẽ rŏmó lĩtí kóshó ká Ádãmã1:14 Ádãmã: Ëté nî kpéé ndákpã ë ꞌdéé, Mbájá kũbũ ëté ã kã, ĩshíí ëté nî bẽbé ndäkpá nî tírí ꞌdéé, kä jũjũ bũbũ ã kã. Ĩyí ömö nî Évã ëté káꞌdá yãŋgá ndäkpá ë tírí ꞌdéé, kä jũjũ bũbũ ã kã. Róꞌdö Gõcõ Lãgá 1-5. kã nëë, lĕmë ádá ãpá tá ká ádá ärä ïgï gãꞌbãlã ndäkpá yăkã ká úgú ë ꞌdéé kãꞌdã, “Ãzá mókõ ꞌdé, Bẽbé ärä ägá ă yõjõ ká gẽḷé grõnõ áyä nẽ ꞌdéé, jũjũ ïgï kõgõ krõtó õtõ ká gẽḷé álĩfĩ ĩshí ã kã, 15ká ádá grötó ádá ãpá ká ndäkpá nî tírí, yõmó ë ꞌdéé, käḷã glösĩꞌdí ũŋgú, ĩshíí ꞌdéé, käḷã ũŋgú äpá dãꞌbã ádá ká Mbájá ꞌdĩ kã, ĩshíí ãpá ká ádá yõmó ë ꞌdéé, känã ádá ká Mbájá ĩshíí kä lëmẽ glösĩꞌdí ádá äpá áyä nî kã.” 16Ïgï ndäkpá yãŋgâ ä lëmẽ klõwõ, ĩshíí ä yäḷã lómõ klõpõ ëpë ïgï, ĩshíí ä yäḷã ũŋgú nî äpá dãꞌbã glösĩꞌdí ũŋgú ë ꞌdéé, gbõgbõ ëpë ïgï kä yẽbẽ ádá ëyí ã kã, ĩshíí ä lëmẽ ádá ká ŋbẽḷé äpá ká ádá ärä ëpë ïgï, ĩshíí ä yëꞌbé ärä ëpë ïgï bï slãgã ndäkpá ë níí, ëpë ïgï ökõ ũŋgú ë ꞌdéé, ëpë ïgï kä yëbẽ ádá ëyí ã kã.
Yẽꞌdé ĩshíí ádá ãpá ká ádá grükú shẽshẽ lépẽ
17Yää lêmbé mâ gĩ, ãzá míŋí ádá ë ꞌdéé, yõmó yõpó1:17 Yõmó yõpó: Yézũ õpó yõmó yõpó áyä nẽ ká kpötó áyä nẽ, ká ádá glöló nõwõ, ĩshíí gögó kõtó röyó ẽshẽ jũjũ ndäkpá, ĩshíí níí rödó ádá í ŋgá áyä nẽ bï ndäkpá. ká Bẽbé ärä ägá Yézũ Krĭstõ klëmẽ sãrã äpá ká ádá ũŋgú ë ꞌdéé, kä ndäḷã ärä ëpë ïgï ã kã ꞌdé. 18Lëmẽ bï ïgí äꞌdã, “Ká dõŋbó úgú nî nëë, slãgã ndäkpá ë ä yäsá Mbájá äpá ká ũŋgú ꞌdĩ, ĩshíí ä ndäḷã ũŋgú nî äpá dãꞌbã glösĩꞌdí ũŋgú ë ꞌdéé, ëpë ïgï kä yëbẽ ádá ëyí ã kã.” 19Ë ŋgâ nî ndäkpá ë ꞌdéé, kä yöŋó kõkõ ärä ïgí ã kã, ĩshíí ꞌdéé, kä yäḷã ũŋgú nî äpá dãꞌbã ũŋgú ë ꞌdéé, gbõgbõ ïgï kä yëbẽ ádá ëyí ã kã, ĩshíí Lïlí ärä Mbájá1:19 Lïlí ärä Mbájá: Ádá ká Mbájá ãꞌdã nëë, Bẽbé ëté nî Mbájä, ĩshíí Gẽsẽ újũ ŋgá áyä nî Yézũ nëë, ëté nî Mbájä, ĩshíí Lïlí ärä Mbájá ëté nî Mbájä. Bẽbé ĩshíí Gẽsẽ újũ nî ĩshíí Lïlí ärä nî nëë, ïgï tírí nî Mbájá ꞌbälã. Róꞌdö Jónõ 1:1-18; Jónõ 8:41-42; Nẽté ká Yõmó Yõpó 5:3-4. ãzá áyä ïgï ní.
20Ĩshíí nëë, yää lêmbé mâ gĩ, mánjã góḷô kpõrõ ká gïyí mápá ká Yézŭ, ĩshíí ká úgú tírí mrájã ãkpã ïgí mótó õgõ Lïlí ärä Mbájä. 21Máꞌdá tá ká gõgõ ärä Mbájä, ká löwó ë ꞌdéé, má yãmã áshá ë ꞌdéé, dõŋbó ëyí kãzá ẽꞌdẽ ní ꞌdéé, Bẽbé ärä ägá Yézũ Krĭstõ kă ndẽné bï ïgí ẽshẽ ká nónõ áyä nẽ kã.
22Máḷã nónõ bï ndäkpá ë ꞌdéé, shẽshẽ lépẽ ïgï klũzú äpá ká gïyí äpá ká ádá Mbájá ꞌdĩ kã. 23Mréyẽ slãgã ndäkpá ë méshé ílĩ õshõ nî níí, máshá ïgï, ĩshíí máḷã nónõ bï slãgã ndäkpá ë, ĩshíí níí, mégbẽ ká ärä ïgî, ká ádá ë níí, máꞌbã göŋgó ärä ïgí mápá ká glösĩꞌdí ũŋgú áyä ïgï ãꞌdá.
Mrébé Mbájá
24Mbájá õnjó nẽ, ĩshíí ă ndãná ïgí níí, máꞌbã glïgbĩ nî ãꞌdá, ĩshíí ă ndãḷã ïgí níí, sóló ãꞌbã gäꞌdá áyä ïgí ãꞌdá, ĩshíí ă ndẽŋgẽ ïgí dõjõ ãpá dĩ mümü nẽ, ká ádá ë níí, mókõ gõzõ ärä nẽ níí, máꞌdá ká gäḷã góvó kõbó kélẽ úgú. 25Ëté tá gãꞌbãlã Mbájá ꞌdéé, kă ndãshá ägá kã, ĩshíí ꞌdéé, ägá mă ndrẽbé ëté mãpá ká ádá gõzõ góvó ónjó ŋgá áyä nî, ĩshíí kpötó ŋgá áyä nî mõtó õgõ Bẽbé ärä ägá Yézũ Krĭstõ ká úgú tírí ẽshẽ sãrã ŋgêtâ, ĩshíí ĩgí ká úgú ë ꞌbákétâ, ĩshíí kpõrõ ă yãnjã nî. Ãtâsh.