Kélẽ ádá í ꞌdéé
Jónõ
krõndó ã kã
Ádá ãpá ká ádá wárãgã yăkã
Jónõ nî ꞌbälã ẽshẽ ká kpú lẽmbẽ rŏmó yõmó yõpó ká Yézŭ. Ëté rõndó wárãgã yăkã nëë, ká ádá gäná Yũwúdũ nî gĩ õgbó ká slãgã ndäkpá ë gĩ níí, ïyí äpá ká ádá ë ꞌdéé, Yézũ ëté nî Krĭstõ kã. Jónõ lĕmë ádá ãpá ká ádá gẽḷé kũḷúbũtũ ãpá ká ádá áshá ká Yézũ tá ãyá ë ꞌdéé, kröndó käꞌbã ílĩ wárãgã ká Mãtéyŏ, ĩshíí Márkŏ, ĩshíí Lúkã kã ꞌdĩ. Ĩshíí nëë, lĕmë ádá nî ãpá ká ádá gẽḷé kïꞌdí ë gĩ ꞌdéé, Yézũ kãḷã ïgï ĩshíí ũŋgú ë ꞌdéé, krõdó ndäkpá nî kãpá ẽꞌdẽ ã kã. Ĩshíí ë ŋgâ ă lũsũ ádá nëë, Yézũ bă ãzá tá shĩkĩ ndákpã ãyá ägá ní ĩshíí nëë, ëté nî Mbájá ká ärä nẽ tánẽ.
Wárãgã nî õcõ lãgá ärä nẽ ká glüsũ nî ĩyí nëë, Yézũ nî Ádá ká Mbájá ꞌdĩ yää, yŏshö áyä nî bï yõmó jũjũ bũbũ yăkã, ĩshíí ïrí ŋgá áyä nî ă ndãꞌdá ãyá grötó srámã ë ꞌdéé, kă ndëshë glösĩꞌdí ũŋgú ká yõmó jũjũ bũbũ yăkã. Ká ádá Yézũ nî ndákpã ë ꞌdéé, kéné ádá ká Mbájá klĕmë ádá ãpá ká ádá ärä nî kãpá ílĩ Tówó Glëmẽ ãkpã ká Mbájá kã. Ĩshíí ãpá ílĩ jũjũ ádá 13-17 nëë, Jónõ lĕmë ádá gräjá nî ãpá ká ádá gäḷã ádá ärä ká Yézũ bï yõmó grëkẽ õgõ nẽ, õgbó ká glëmẽ ádá áyä nẽ ë ꞌdéé, kă rĩsĩ shẽshẽ lépẽ ïgï ẽꞌdẽ ã kã, ká lïlí úgú ë ꞌdéé, krükú ëté dóꞌbó ꞌdĩ kã. Ĩshíí ãpá ílĩ dõŋbó wárãgã yăkã nëë, wárãgã nî ă lëmë ádá nî ãpá ká ádá ë ꞌdéé, krötó ádá käpá ká Yézŭ, ĩshíí gämbá ëté äpá ká krŏshõ nî, ĩshíí kútú ãŋã ẽshẽ ká ïrí nî ãyá ꞌdë yä, õgbó ká glüsũ ärä nẽ bï yõmó grëkẽ õgõ nẽ gĩ ká dĩtí ëyí gẽḷé nî.
1Yézũ nî Ádá ká Mbájá
1Ká gõcõ lãgá güꞌbũ mümü örö ĩshíí jũjũ bũbũ nî nëë, ãꞌdá ẽꞌdẽ nî Ádá,1:1 Ádá: Jónõ ă yädä ãpá ká Ádá yãŋgâ nî Gẽsẽ újũ ká Mbájá ꞌdéé, ëté nî Yézũ Krĭstõ kã. ĩshíí ëté Ádá yãŋgâ nëë, ãꞌdá ká Mbájä, ĩshíí ëté Ádá yãŋgâ nî Mbájä. 2Ádá nî ãꞌdá ká Mbájá ẽshẽ ká gõcõ lãgá ëyî.
3Õtõ õgõ nî nëë, Mbájá ũbũ ũŋgú nî gĩ tírí, ꞌdéé bïjã ãzá ká ádá ärä nî ní yää, bẽdé ũŋgú ë ꞌdéé, kä ndübũ ëté nëë, ă ndãzá ní. 4Áshá nî ă yẽshẽ ká ëté Ádá yãŋgâ, ĩshíí áshá yãŋgâ ẽné gräjá úgú bï ndäkpá nî tírí. 5Gräjá úgú nî ă yãná õtõ ílĩ múmú úgú nî, ĩshíí múmú úgú nî jéé ŭkü gräjá úgú nî ꞌdĩ.
6Mbájá õpó bẽdé újũ ë dírí nî Jónŏ,1:6 Jónŏ: Ëté nî Jónõ bẽbé gïjĩ bãtézmã bï ndäkpá nî kã. Ëté bă ãzá Jónõ bẽbé yõpó ká Yézũ ꞌdéé, krõndó wárãgã yăkã ní.7õjõ ká ádá glëmẽ ádá ärä gräjá úgú nî bï ndäkpá, ká ádá ë níí, ndäkpá nî ögó ádá yãŋgâ, ká ádá ë níí, slãgã ndäkpá ë ä ndïyí äpá ká räyä Ádá nî. 8Jónõ ká ärä nẽ nëë, ãzá káꞌdá ëté gräjá úgú nî ní, ĩshíí nëë, õjõ ë ŋgá ëpẽ tá ká ádá glëmẽ ádá ärä gräjá úgú nî. 9Ëté nî shĩkĩ gräjá úgú ë ꞌdéé, kă yãná ãpá ká ndäkpá nî tírí ã kã, ká yõjõ ãpá jũjũ bũbũ nî.
10Ëté Ádá nî ãꞌdá ãꞌbã jũjũ bũbũ ã ẽshẽ sãrã, Mbájá ũbũ jũjũ bũbũ nî õtõ õgõ nî, ĩshíí nëë, yõmó jũjũ bũbũ nî õkõ ëté äsá äpá ká ũŋgú ꞌdĩ. 11Õjõ ãpá ká shĩkĩ mömö ŋgá áyä nẽ, ĩshíí nëë, shĩkĩ ndäkpá ŋgá áyä nî änã ëté ïshí. 12Ĩshíí kpíí kãtâsh kã nëë, slãgã ndäkpá ë ümú ëtê, ĩshíí ïyí äpá áyä nî. Ãtâsh yää, ãḷã ïgï ãpá ká kõtó ká Mbájä. 13Ïgï kõtó ká Mbájä, ĩshíí ílĩ ëyí ãzá ãꞌdã nëë, Mbájá ãkã ïgï ãyá bẽbé ägá gĩ, ká yãŋgá ägá gĩ ꞌdéé, käkã ägá kã ní, ĩshíí bă ãzá ká ádá ndäkpá këbẽ ádá ëyí ní. Ĩshíí nëë, Mbájá ká ärä nẽ kákã ïgï ká bẽdé tëndë gbõḷõ ë.1:13 Mbájá ká ärä nẽ kákã ïgï ká bẽdé tëndë gbõḷõ ë: Lïlí ärä Mbájá ká yãkã ndäkpá nî ká bẽdé ráŋã gbõḷõ ë. Róꞌdö Jónõ 3:1-16.
14Ádá nî ĭpï ärä nẽ ãpá ká ndákpã, ĩshíí ãshá ãꞌbã kõkõ ärä ägâ. Mõkõ ónjó ŋgá áyä nî, ĩshíí tá ëté ónjó yãŋgâ nëë, õkõ ẽshẽ ká Bẽbé nẽ, ká ádá ëté gãꞌbãlã Gẽsẽ újũ ŋgá áyä nî ꞌdéé, lõmó ká Mbájá Bẽbé, ĩshíí shĩkĩ räyä ádá ŋgá áyä nî kõjõ kõtõ õgõ nî bï ndäkpá nî kãpá jũjũ bũbũ ã kã.
15Jónõ lĕmë ádá ãpá ká ádá ärä nî ãsá kôwó ãꞌdã, “Ë kã nî ndákpã í ꞌdéé, mäꞌdá dĩ glëmẽ ádá ärä nî ꞌdéé, mïyí, ‘Kă ndõjõ ãpá õgõ mâ kã, ĩshíí nëë, õnjó õtõ ämá ĩshí, ká ádá ëté ă ẽꞌdẽ ká úgú ë ꞌdéé, käkã ámä dóꞌbó ꞌdĩ kã.’” 16Ĩshíí ká ádá lõmó í ꞌdéé, kă shẽshẽ lépẽ nî túrú ã kã nëë, ë ŋgâ nî dũrũ ë ꞌdéé, ägá mă yõkõ glözö ũŋgú nî kpõrõ ã kã. 17Mbájá ẽné gónjó ádá áyä nẽ bï ndäkpá nî õtõ õgõ Mõzë,1:17 Mõzë: Ká bïyí ë ꞌdéé, Jõzéfẽ kĩlĩ ĩshí nëë, Ĩzrãyélẽ nî gĩ äꞌdá méndé äꞌbã mömö Mésĩrĩ ĩgí ílĩ sösö gũfũ sálã ríní. Ĩshíí Mbájá ãḷã Mõzë níí, ẽŋgẽ Ĩzrãyélẽ nî gĩ ẽshẽ ílĩ áshá méndé nî. Ĩshíí Mbájá õjõ ẽné gónjó ádá áyä nẽ bï ïgï õtõ õgõ Mõzë, ĩshíí ë ŋgâ nî dũrũ ë ꞌdéé, ká slãgã úgú ë yää, ä yädã äpá ká gónjó ádá yãŋgâ nî gónjó ádá ká Mõzë kã. Mõzë ãshá ũŋgú ãyá ꞌbälã álĩfĩ lẽmbẽ sösö gũfũ sálã (1,400) ríní ká löwó ë ꞌdéé, käkã Yézũ dóꞌbó ꞌdĩ kã. Róꞌdö ádá ãpá ká ádá ärä nî ãpá ílĩ wárãgã Úgú Létë 2-24. ĩshíí ãḷã lõmó, ĩshíí ẽné räyä ádá nî õtõ õgõ Yézũ Krĭstŏ.1:17 Yézũ Krĭstõ: Yézũ nî dírí ílĩ ëyí ãꞌdã, Mbájá Bẽbé gäshá ndäkpá. Ĩshíí Krĭstõ nî dírí ílĩ ëyí ãꞌdã, ndákpã ë ꞌdéé, Mbájá kĩshí ëté níí, kãꞌdá góvó ŋgérë nî kã, Ndákpã í ꞌdéé, Mbájá kĩshí ëté ã kã, ká lëmë Ĩgrígĩ nëë, ílĩ ëyí ãꞌdã Krĭstŏ, ĩshíí ká lëmë Íbrũ nëë, ílĩ ëyí ãꞌdã Mẽsáyã.18Ndákpã ë ꞌdéé, kõkõ Mbájá nëë, ãzá ní, tá gãꞌbãlã Gẽsẽ újũ ŋgá áyä nî ꞌdéé, ëté nî Mbájá ká ärä nẽ kã, ãꞌdá ãꞌbã gbõgbõ ärä Bẽbé nẽ, ĩshíí ãḷã ägá níí, mõkõ Mbájá mãná.
Jónõ bẽbé gïjĩ bãtézmã bï ndäkpá nî ĩyí ëpẽ ãzá Krĭstõ ní
(Mãtéyõ 3:1-12; Márkõ 1:1-8; Lúkã 3:15-17)
19Kprãshã ndäkpá ká Yũwúdũ nî gĩ ꞌdéé, kä Jẽrũzãlémẽ ã kã, öpó yõmó gräshá Mbájá1:19 Yõmó gräshá Mbájá: Ẽshẽ kõkõ ärä ndäkpá ká Ĩzrãyélẽ nî gĩ tírí nëë, tá yõmó gräshá Mbájá nî ká rõtó srámã ãpá ílĩ Mömö ká Mbájä. Ĩshíí níí, ïgï äꞌdá ëshé ká dãꞌbã úlú ärä Lévĩ gĩ. nî, ĩshíí ndäkpá ë këshé ká dãꞌbã úlú ärä Lévĩ1:19 Lévĩ: Ïgï nî úlú ärä ndäkpá ë ꞌdéé, këshé dãꞌbã ärä Lévĭ, ĩshíí nẽté áyä ïgï nî gäná yõmó gräshá Mbájá nî. kã, níí änjã üjũ Jónõ ïyí, kútú ëté nî ꞌbí yä? 20Jónõ lĕmë bï ïgï gräjá nî ãꞌdã nëë, “Ámä mäzá Krĭstõ ní.”
21Ĩshíí üjũ ëté äꞌdã, “Ĩshíí nëë, úmü nî ꞌbî? Kútú úmü nî Ẽlíyă1:21 Ẽlíyã: Ëté nî kéné ádá ká Mbájä, jéé ëté ĩlĩ ꞌdĩ, ĩshíí Mbájá ẽné ëté ãnjã mümü örö. Róꞌdö ádá ãpá ká ádá ärä nî ãpá ílĩ wárãgã ká 1 Góvó Ŋgérë 17-21; 2 Góvó Ŋgérë 1-3.?”
Ĩshíí õjõ ĭpï bï ïgï ãꞌdã, “Ámä mäzá ëté ní.”
Ĩshíí öjó üjũ ëté tá tówó äꞌdã, “Úmü nî kéné ádá?”1:21 Kéné ádá nî: Ä lëmẽ ádá äpá ká ádá ärä kéné ádá ë ꞌdéé, Mõzë kĩyí ëté kă ndõjõ nî kã. Ĩshíí Yézũ nî ëté kéné ádá yãŋgâ. Róꞌdö Dĩtrónõmĩ 18:15-18; Jónõ 6:14; Nẽté ká Yõmó Yõpó 3:22-23.
Ĩshíí ĭpï bï ïgï ãꞌdã, “Bă ꞌdĩ.”
22Ĩshíí ká dõŋbó ëyí nëë, üjũ ëté ïyí, “Ĩshíí úmü nî ꞌbí? Ká ádá ꞌdéé, ägá klúwũ kánjã ká yõmó ꞌdéé, köpó ägá kã níí, mrãshá dãꞌbã ëyí bï ïgï. Á lĕmë bï ndäkpá nî dĩyí úmü nî ꞌbî?”
23Ĩshíí Jónõ ĭpï bï ïgï ãꞌdã, tá ãyá ádá ká kéné ádá ká Mbájá ꞌdéé, dírí nî Ĩzáyã kĩyí, “Ámä nî ndákpã ë ꞌdéé, kă yãsá kôwó ãpá ílĩ bërë kă yĩyí, ‘Mráshá ĩyí gbõḷõ nî kánjá nî, máꞌbã õgõ Bẽbé ärä ägâ.’”1:23 Ĩzáyã 40:3
24Ĩshíí slãgã Fãrísĩ1:24 Fãrísĩ nî gĩ: Ïgï nî glŏvö jũjũ ndäkpá ẽshẽ ká Yũwúdũ nî gĩ, ĩshíí ä yäḷã ũŋgú nî gónjó nî äpá dãꞌbã gónjó ádá ë ꞌdéé, Mbájá kẽné bï Mõzë kã. Ĩshíí ïyí äpá ká lïlí ärä nî gĩ, ĩshíí kõtó grõnõ nî gĩ, ĩshíí ïyí äpá ká ádá ë ꞌdéé, ïrí nî gĩ kä ndäŋá äpá ká áshá nî tá tówó ã kã ïshí. Róꞌdö wárãgã Nẽté ká Yõmó Yõpó 23:8. ë nëë, öpó mëŋgá ïgï tánẽ, 25ĩshíí öjó üjũ ëté äꞌdã, “ꞌDéé úmü ãzá Krĭstõ ní, ĩshíí wãlã ãzá Ẽlíyã ní, ĩshíí bă ãzá kéné ádá ká Mbájá ní yä, á yĩjĩ bãtézmã1:25 Bãtézmã: Ä yïjĩ bãtézmã bï ndäkpá nî ká ádá glüsũ ãꞌdã, ïgï äyã ëshé ká gäḷã glösĩꞌdí ũŋgú áyä ëpë ïgï ïshí, ĩshíí ïpĩ ärä ëpë ïgï öjó äpá ká Mbájá ïshí. bï ndäkpá nî ká ádá ŋgã?”
26Jónõ ĭpï ãꞌdã, “Mä yĩjĩ bãtézmã nî bï ndäkpá ká ũyũ, ĩshíí nëë, bẽdé ndákpã ë rũtú ãꞌbã kõkõ ärä ïgí ꞌbákétâ nëë, mókõ ëté máná ꞌdĩ. 27Ëté nî ndákpã í ꞌdéé, kă ndõjõ ãpá õgõ mâ kã, ĩshíí mlätá mäpá ká bẽbé gäyá ëbé tãmã ŋgá áyä nî ꞌdĩ.”
28Ũŋgú yãŋgâ gĩ tírí äḷã ärä ëpë ïgï äpá mbẽré Bétẽnĩ ãpá ägã ꞌDëꞌdë Úrdũnũ dĩ ë ꞌdéé, Jónõ kãꞌdá dĩ gïjĩ bãtézmã nî bï ndäkpá nî kãpá ẽꞌdẽ ã kã.
Yézũ nî Lĩtí ndĩḷïŋï ká Mbájá
29Ká löwó ë ꞌdéé, úgú nî kẽré ãpá õgõ ájã ë ŋgâ kã nëë, Jónõ õkõ Yézũ ă yõjõ ãŋã dĩ ë ꞌdéé, ëpẽ kă ẽꞌdẽ ã kã, ĩshíí Jónõ ãꞌdã, “Mókõ ꞌdé, ë kã nî Lĩtí ndĩḷïŋï ká Mbájá1:29 Lĩtí ndĩḷïŋï ká Mbájá: Mbájá ãḷã Ĩzrãyélẽ nî gĩ níí, rötó srámã mõꞌdó nî gĩ ĩshíí srámã ndĩḷïŋï nî gĩ, ká ádá ë níí, srámã yãŋgâ ëshẽ glösĩꞌdí ũŋgú áyä ïgï. Ïgï grötó srámã yãŋgâ gĩ kã nëë, ká ádá ë ꞌdéé, kä ndüfũ Yézũ Krĭstõ gãlõgã äpá ká krŏshõ nî ãyá Lĩtí ndĩḷïŋï ká Mbájá kã. Gãꞌbãlã srámã ärä Yézũ ŋgâ nëë, ă ndĩjĩ ĩjí ĩshí ãpá ká glösĩꞌdí ũŋgú ká ndäkpá ë ꞌdéé, kïyí käpá áyä nî tírí ã kã. Róꞌdö wárãgã Úgú Létë 12:17-28; Márkõ 14:12; Lúkã 22:7; 1 Kõréntĩyã 5:7; 1 Pítãrã 1:19. ꞌdéé, kă yẽné glösĩꞌdí ũŋgú ká yõmó jũjũ bũbũ nî kã.30Ë kã nî ndákpã í ꞌdéé, mäꞌdá dĩ glëmẽ ádá ärä nî bï ïgí mïyí, ‘Bẽdé ndákpã ë ă ndõjõ ãpá õgõ mâ nëë, ëté õnjó õtõ ämá ĩshí ã kã.’ 31Ámä ká ärä mâ, mókö ëté mäná ꞌdĩ, ĩshíí nëë, mä yĩjĩ bãtézmã bï ndäkpá nî ká ũyũ, ká ádá ë níí, Ĩzrãyélẽ nî gĩ ökõ ëté äná.”
32Ĩshíí Jónõ lĕmë ádá ãpá ká ádá ärä nî ãꞌdã, “Mókö Lïlí ärä Mbájá lũsú ẽshẽ mümü örö ãyá ãmámã, ĩshíí lũsú ãpá áyä nî. 33Sãrã nëë, mókö ëté mäná ꞌdĩ. Ĩshíí nëë, ndákpã í ꞌdéé, kõpó ámä ká ádá gïjĩ bãtézmã bï ndäkpá nî kã, klémẽ bï ámä ãꞌdã, ndákpã í ꞌdéé, ká ndõkõ Lïlí ärä Mbájá kă lũsú ãpá áyä nî kã nëë, ëté ká ndĩjĩ bãtézmã bï ndäkpá nî ká Lïlí ärä Mbájä.1:33 Lïlí ärä Mbájá: Ádá ká Mbájá ãꞌdã nëë, Bẽbé ëté nî Mbájä, ĩshíí Gẽsẽ újũ ŋgá áyä nî Yézũ nëë, ëté nî Mbájä, ĩshíí Lïlí ärä Mbájá ëté nî Mbájä. Bẽbé ĩshíí Gẽsẽ újũ nî ĩshíí Lïlí ärä nî nëë, ïgï tírí nî Mbájá ꞌbälã. Róꞌdö Jónõ 1:1-18; Jónõ 8:41-42; Nẽté ká Yõmó Yõpó 5:3-4.34Ká löwó ë ꞌdéé, ëté ũŋgú yãŋgâ, kă yãḷã ärä nẽ kã nëë, mókö mïshí, ĩshíí mä lëmë bï ïgí nëë, ëté nî Gẽsẽ újũ ká Mbájä.”
Kpéé yõmó grëkẽ õgõ Yézũ Krĭstõ
35Ká löwó ë ꞌdéé, úgú nî kẽré kãpá õgõ ájã ë ŋgâ ĩshí nëë, Jónõ rũtú ãꞌbã yõ tówó, ëté ĩshíí rŏmó ẽshẽ ká yõmó grëkẽ õgõ nẽ. 36Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, Jónõ kõkõ Yézũ kă yõtõ nî kã nëë, ãꞌdã, “Mókõ ꞌdé, ë kã nî Lĩtí ndĩḷïŋï ká Mbájä.”
37Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, rŏmó ẽshẽ ká yõmó grëkẽ õgõ Jónŏ, kögó ádá í ꞌdéé, Jónõ klĕmë ã kã nëë, änjã ĩshíí rëkẽ õgõ Yézŭ. 38Ĩshíí ká úgú ë ꞌdéé, Yézũ kõkõ ãpá õgõ nẽ kã nëë, õkõ ïgï ä rëkẽ õgõ nẽ, ĩshíí ũjũ ïgï ãꞌdã, “Má yẽbẽ ádá ŋgã?”
Ĩshíí ïpĩ äꞌdã, “Yää Rábĩ, áshá áꞌbä ꞌdë?” Ĩshíí Rábĩ ká lëmë Íbrũ nëë, ílĩ ëyí ãꞌdã, bẽbé grödó ndäkpá.
39Ĩshíí Yézũ ĭpï bï ïgï ãꞌdã, “Mójó níí, mókõ dĩ úgú í ꞌdéé, mäshá máꞌbä ẽꞌdẽ ã kã.”
Ĩshíí änjã ká ŋgá ïgï, ĩshíí ökõ dĩ úgú í ꞌdéé, Yézũ kãshá kãꞌbã ẽꞌdẽ ã kã, ĩshíí äꞌdá yõ ká ŋgá ïgï ká ëté ájã yãŋgâ. Ká löwó ë ꞌdéé, kräyá yõ kã nëë, úgú nî ũŋgú ãyá sáâ sösö ká glägá ájã.
40Ãndréyã nî ónjö Sáyímõnõ Pítãrã ꞌdéé, ëté nî ꞌbälã ẽshẽ ká ïgï rŏmó ŋgãŋgá yãŋgâ ꞌdéé, kögó ádá ká Jónõ ĩshíí ꞌdéé, krëkẽ õgõ Yézũ kã. 41Kpéé ũŋgú ë ꞌdéé, Ãndréyã kãḷã kã nëë, ãnjã ẽbẽ därä ónjö nẽ, Sáyímõnŏ, ĩshíí lĕmë bï ëté ãꞌdã, “Mõkõ Mẽsáyã mĩshí.” Mẽsáyã1:41 Mẽsáyã: Mẽsáyã ílĩ ëyí ãꞌdã, ndákpã ë ꞌdéé, Mbájá kĩshí ëté níí, kãꞌdá góvó ŋgérë nî kã. Ká lëmë Ĩgrígĩ nî nëë, Mẽsáyã ílĩ ëyí ãꞌdã Krĭstõ. nëë, ílĩ ëyí ãꞌdã, Krĭstŏ. 42Ĩshíí Ãndréyã ẽné ónjö nẽ ãnjã bï Yézŭ.
Yézũ õkõ ãpá áyä nî ĩshíí ãꞌdã, “Yää Sáyímõnõ gẽsẽ újũ ká Jónŏ, ndäkpá nî ä ndädã äpá áyä ĩ nî Séfãsă, ĩshíí ílĩ ëyí ká lëmë Ĩgrígĩ nî Pítãră.1:42 Pítãrã: Ílĩ ëyí ká lëmë Ĩgrígĩ nî ãŋbã.”
Yézũ ădä Fílĩpĩ ĩshíí Nãtãnyélẽ
43Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, úgú nî kẽré kãpá õgõ ájã ë ŋgâ ĩshí nëë, Yézũ ă yẽbẽ ádá gänjã ãŋã dãꞌbã úgú ë Jẽlílĩ. Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, kõkõ Fílĩpĩ ã kã nëë, lĕmë bï ëté ãꞌdã, “Rékë õgõ mâ.”
44Fílĩpĩ nëë, ëté ẽshẽ ká yõmó mbẽré Bẽtsídã tá ãyá Ãndréyă, ĩshíí Pítãră. 45Ĩshíí Fílĩpĩ ãnjã õkõ Nãtãnyélẽ ĩshíí lĕmë bï ëté ãꞌdã, “Mókö ndákpã í ꞌdéé, Mõzë krõndó ádá ãpá ká ádá ärä nî ãpá ílĩ wárãgã gónjó ádá ká Mbájá ꞌdéé, kéné ádá nî gĩ kröndó ádá ãpá ká ádá ärä nî tánẽ kã mïshí. Ëté nî Yézũ ꞌdéé, kẽshẽ ká yõmó Nãzẽrétẽ nî kã. Ëté nî gẽsẽ újũ ká Jõzéfĕ.”
46Ĩshíí Nãtãnyélẽ ĭpï bï ëté ãꞌdã, “Dú bẽdé gõzõ ũŋgú ë ă ndõjõ ẽshẽ Nãzẽrétẽ?”
Ĩshíí Fílĩpĩ ĭpï ãꞌdã, “Ójö níí, ókö ëté dăcá ká mümü î.”
47Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, Yézũ kõkõ Nãtãnyélẽ kă yõjõ nî kã nëë ãꞌdã, “Ë kã tämá ꞌbälã ẽshẽ ká shĩkĩ Ĩzrãyélẽ nî ká yõjõ nî kã, ëté lëmë kḷëzë ꞌdĩ.”
48Ĩshíí Nãtãnyélẽ ĭpï ãꞌdã, “Ókö ámä áná ãyá ꞌdë?”
Ĩshíí Yézũ ĭpï bï ëté ãꞌdã, “Mókö úmü ká löwó ë ꞌdéé, kátá ũmbũ kpïkpï ásá nî kã, ká löwó ë ꞌdéé, Fílĩpĩ kădä úmü dóꞌbó ꞌdĩ kã.”
49Ĩshíí Nãtãnyélẽ ãꞌdã, “Yää bẽbé grödó ndäkpá, úmü nî Gẽsẽ újũ ká Mbájä, ĩshíí úmü nî góvó ŋgérë ká Ĩzrãyélẽ gĩ.”
50Ĩshíí Yézũ ĭpï bï ëté ãꞌdã, “Íyí ápá ámá tämá ká ádá ë ꞌdéé, mïyí mókö úmü mäpá ũmbũ kpïkpï ásá nî kã. Mä lëmë räyä ádá bï úmü nëë, á ndõkõ ũŋgú ë ꞌdéé, krüjũ kötó ká ë ŋgâ kã. 51Mä lëmë räyä ádá bï úmü nëë, ïgí má ndõkõ mümü örö nî glãjá nî, ĩshíí kõtó grõnõ1:51 Kõtó grõnõ: Ïgï nî lïlí ärä, ĩshíí wáwá gbõgbõ ãzá áyä ïgï ní, ĩshíí ä yäshá ká Mbájá äꞌbã mümü örö. Ĩshíí Mbájá ă yõpó ïgï ká ádá áyä nẽ bï ndäkpá ë ꞌdéé, kä jũjũ bũbũ ã kã. ká Mbájá ä lüsú nî, ĩshíí ä yäŋá örõ ötó jũjũ Kópõ ndákpã.1:51 Kópõ ndákpã: Yézũ ă yädä ãpá ká ärä nẽ nî Kópõ ndákpã, ë ŋgâ ká ádá glüsũ ãꞌdã nëë, ëté nî Krĭstŏ, ĩshíí ëté nî Góvó Ŋgérë ë ká mömö ŋgérë ꞌdéé, dõŋbó ëyí kă ndãzá ẽꞌdẽ ní kã. Róꞌdö wárãgã ká Dãnyélẽ 7:13-14.”
2Yézũ ĭpï ũyũ ãpá ká ãyã
1Ká bïyí rŏmó ꞌbíꞌbí nëë, gröꞌbõ ärä ãꞌdá bẽdé mbẽré ë dírí ëyí Kénã ãpá dãꞌbã úgú ë Jẽlílĩ, ĩshíí ká úgú ãsh nëë, yãŋgá Yézũ ëté ă yõ. 2Ĩshíí Yézũ ãcá õgbó ká yõmó grëkẽ õgõ nẽ ädã ïgï tánẽ äpá dĩ gröꞌbõ ärä yãŋgâ. 3Ĩshíí ká úgú ë ꞌdéé, ãyã nî kõyó tírí kĩshí nëë, yãŋgá Yézũ lĕmë bï ëté ãꞌdã, “Ãyã ŋgá áyä ïgï õyó ĩshí.”
4Ĩshíí Yézũ ĭpï bï yãŋgá nẽ ãꞌdã, yää yăyã, ãzá úmü ká ndlĕmë ádá gäḷã ũŋgú nî bï ámä ní, ká ádá úgú gäḷã ũŋgú ŋgá ámá õjõ dóꞌbó ꞌdĩ.
5Ĩshíí yãŋgá Yézũ lĕmë bï bõrõ nî gĩ ãꞌdã, “Máḷã tá ũŋgú ë ꞌdéé, Yézũ kă ndlëmë bï ïgï ã kã.”
6Ĩshíí ãꞌdá yõ nî sálã lẽmbẽ ꞌbälã kprãshã kärá ká Yũwúdũ ë ꞌdéé, käḷã ïgï këshé ká ãŋbã nî kã, ĩshíí ä yägá ũyũ nî äpá ílĩ ïgï, ká ádá gräshá gbõgbõ ëpë ïgï ẽꞌdẽ, ĩshíí ꞌbälã kärá nëë, ă yẽné ũŋgú ãyá sálã, ãpá ká sálã lẽmbẽ ꞌbälã sãfíyĩ ũyũ.
7Yézũ lĕmë bï bõrõ nî gĩ ãꞌdã, “Mágá ũyũ nî mápá ílĩ kärá nî gĩ níí, ëḷé túrú.” Ĩshíí öjó ägá ũyũ nî ëḷé ílĩ kärá ũyũ nî gĩ tírí.
8Ĩshíí lĕmë bï ïgï ãꞌdã, “ꞌBákétâ nëë, mágá gẽsẽ ëyí méshé ẽꞌdẽ bï góvó ndákpã ká yõmó gäḷã nẽté nî ãpá dĩ gröꞌbõ ärä nî.”
Ĩshíí äḷã ãtâ ŋgâ, 9ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, góvó ndákpã ká yõmó gäḷã nẽté nî kõdó ũyũ í ꞌdéé, kĭpï ärä nẽ kãpá ká ãyã nî kã nëë, õkõ dĩ ë ꞌdéé, ãyã nî kẽshẽ ẽꞌdẽ ã kã ꞌdĩ. Ĩshíí nëë, bõrõ ë ꞌdéé, kägá ũyũ nî köjó ẽꞌdẽ ã kã nëë, ökõ äná ĩshí. Ĩshíí góvó ndákpã ká yõmó gäḷã nẽté nî õjõ ădä bẽbé gïjĩ éndé nî 10ĩshíí ãꞌdã, “Ndäkpá ká úgú tírí ä yëné gõzõ ãyã ë kã bï ndäkpá nî kpéé, ĩshíí bïyí ë ꞌdéé, ẽbétẽ ömö nî gĩ ömõ ïshí yää, úgú ë ꞌdéé, ëné kĩyí ãyã nî bï ndäkpá nî. Ĩshíí mëŋgá úmü nëë, éné gõzõ ãyã nî éshë gõlõ?”
11Ãtâsh yää, Yézũ ãḷã kpéé kïꞌdí ŋgá áyä nẽ, ãpá Kénã ꞌdéé, kă Jẽlílĩ ã kã. Yézũ lũsũ dĩ ónjó ŋgá áyä nẽ ãpá dĩ úgú ãsh, ĩshíí yõmó grëkẽ õgõ nî öjó ïyí äpá áyä nî gónjó nî.
12Ĩshíí bïyí ë ꞌdéé, Yézũ kĭpï ũyũ kãpá ká ãyã nî kĩshí nëë, Yézũ ĩshíí yãŋgá nẽ, ĩshíí ónjö nẽ gĩ, õgbó ká yõmó grëkẽ õgõ nẽ, änjã äŋá mbẽré Kãfãrnúmũ, ĩshíí äꞌdá äꞌbã yõ gãã ãtâ.
Yézũ ũkũ ãpá ílĩ Mömö ká Mbájá
(Mãtéyõ 21:12-13; Márkõ 11:15-17; Lúkã 19:45-46)
13Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, Ájã Gätã Srámã2:13 Ájã Gätã Srámã: Mbájá ãḷã Ĩzrãyélẽ nî gĩ níí, rötó srámã mõꞌdó nî gĩ ĩshíí srámã ndĩḷïŋï nî gĩ, ká ádá ë níí, srámã yãŋgâ ëshẽ glösĩꞌdí ũŋgú áyä ïgï. Ïgï grötó srámã yãŋgâ gĩ kã nëë, ká ádá ë ꞌdéé, kä ndüfũ Yézũ Krĭstõ gãlõgã äpá ká krŏshõ nî ãyá Lĩtí ndĩḷïŋï ká Mbájá kã. Gãꞌbãlã srámã ärä Yézũ ŋgâ nëë, ă ndĩjĩ ĩjí ĩshí ãpá ká glösĩꞌdí ũŋgú ká ndäkpá ë ꞌdéé, kïyí käpá áyä nî tírí ã kã. Róꞌdö wárãgã Úgú Létë 12:17-28; Márkõ 14:12; Lúkã 22:7; Jónõ 1:29-35; 1 Kõréntĩyã 5:7; 1 Pítãrã 1:19. ká Yũwúdũ nî klĭjï ꞌbáká ĩshí nëë, Yézũ ãŋã ãnjã Jẽrũzãlémẽ, 14ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, Yézũ kũkũ kãpá ílĩ dãzá Mömö ká Mbájá2:14 Mömö ká Mbájá: Ãꞌdá ẽꞌdẽ nî ꞌbälã Mömö ká Mbájá ꞌdéé, kãꞌdá kãꞌbã mbẽré Jẽrũzãlémẽ ã kã. Ĩshíí yõmó gräshá Mbájá nî äꞌdá dĩ gröyõ krõyõ nî bï Mbájá ãpá dãꞌbã gónjó ádá í ꞌdéé, Mbájá kẽné bï Mõzë ã kã. Ĩshíí tá góvó ndákpã ká yõmó gräshá Mbájá nî ká ndũkũ õtõ ká glĭsï kõbó tẽndẽ nî ãnjã ílĩ Góvó Gõzõ Kólõ nî ká dĩtí ëyí ꞌbälã õtõ ílĩ ríní nî ká gëné srámã gïjĩ ĩjí ĩshí ãpá ká ádá gëshẽ glösĩꞌdí ũŋgú ká ndäkpá ãpá dë ꞌdéé, Mbájá kă yãꞌdá kãꞌbã ẽꞌdẽ ká ónjó áyä nẽ, ĩshíí gãná ärä nẽ kã. Róꞌdö Lẽvítkũsũ 16; Íbrũ 9:1-7. kã nëë, õkõ ndäkpá ä yövó mõꞌdó gĩ, ĩshíí ndĩḷïŋï gĩ, ãcá õgbó ká ãmámã gĩ, ĩshíí õkõ slãgã ndäkpá ë nëë, äꞌdá ká tãrbézẽ áyä ëpë ïgï, ĩshíí ä lüzú úlú gẽḷé nãkã gĩ. 15Yézũ ãḷã ꞌvrõtõ ẽshẽ ká ëbé, ĩshíí õgó ndäkpá nî ká ndĩḷïŋï nî gĩ, ĩshíí mõꞌdó nî gĩ, ẽshẽ ílĩ dãzá Mömö ká Mbájä. Ĩshíí õjõ ãkpá tãrbézẽ nî gĩ bũbũ, ĩshíí rõyó nãkã ká ndäkpá í ꞌdéé, käꞌdá dĩ glüzú nî kã ãpá yõ. 16Ĩshíí Yézũ lĕmë bï ndäkpá ë ꞌdéé, kä yövó ãmámã nî gĩ kã ãꞌdã, “Méŋgẽ ïgï ũŋgú yăkã méshé dĩ úgú â. Ká ádá bă ãzá ãŋgá áyä ïgí dĩ gïpĩ Mömö ká Bẽbé mâ, mápá ká dĩ gövó ũŋgú, ĩshíí glüjũ ũŋgú ní.”
17Ĩshíí yõmó grëkẽ õgõ nî ïŋí ádá í ꞌdéé, kröndó käpá ílĩ wárãgã ká Mbájá ꞌdéé, kĩyí, “Dĩ gäḷã ádá Mömö ŋgá áyä ĩ bï ámá nëë, ă yĩsĩ shẽshẽ lépẽ mâ ãyá õshõ.”2:17 Sálãmã 69:9
18Ĩshíí kprãshã ndäkpá ká Yũwúdũ nî üjũ Yézũ äꞌdã, “Úlú lëyé kïꞌdí ë ꞌdë, ꞌdéé ká ndlũsũ bï ägá dĩyí nëë, kãŋgá áyä ĩ ónjó, ká ádá gälã ïgï ũŋgú ãsh tírí ã kã?”
19Ĩshíí Yézũ ĭpï bï ïgï ãꞌdã, “ꞌDéé, mríkí Mömö ká Mbájá yăkã mápá bũbũ yää, mä ndũꞌbũ nî mäpá örõ tówó, ká tötö ꞌbíꞌbí.”
20Ĩshíí kprãshã ndäkpá ká Yũwúdũ nî gĩ äꞌdã, “Mömö ká Mbájá nëë, üꞌbũ ëté ká gũfũ rŏmó lẽmbẽ sálã lẽmbẽ ꞌbälã ríní, ĩshíí nëë, íyí á ndũꞌbũ ëté ãpá örõ ká tötö ꞌbíꞌbí?” 21Ĩshíí nëë, Mömö ká Mbájá ꞌdéé, Yézũ klĕmë ádá nî kãpá ẽꞌdẽ ã kã nëë, ãpá ká ádá shĩkĩ gbõgbõ nẽ. 22Ĩshíí ká bïyí ë ꞌdéé, Yézũ kãŋã kẽshẽ jũjũ öꞌdö nẽ kĩshí nëë, yõmó grëkẽ õgõ nî ïŋí ëté ádá í ꞌdéé, Yézũ klĕmë ã kã, ĩshíí öjó ïyí äpá ká ádá ká Mbájá ꞌdéé, kröndó käpá ílĩ Wárãgã ŋgá áyä nî2:22 Wárãgã ŋgá áyä nî: Ká úgú ärä Yézũ nëë, Wárãgã ádá ká Mbájá ă lëmë ádá ãpá ká ádá sálã wárãgã gónjó ádá ká Mbájá ꞌdéé, Mõzë krõndó ïgï ã kã, ãcá õgbó ká slãgã wárãgã ë gĩ ꞌdéé, kéné ádá nî gĩ kröndó ïgï ã kã, õgbó ká wárãgã Sálãmã ꞌdéé, Dévĩdĩ krõndó ã kã, ĩshíí slãgã wárãgã ë gĩ ꞌdéé, kröndó käpá ká ádá ärä Ĩzrãyélẽ nî gĩ kã. Ïgï wárãgã yãŋgâ gĩ tírí nëë, ä yädã äpá áyä ïgï nî Tówó Glëmẽ ãkpã. Ĩshíí kájâ kã nëë, Krĩstĩyánõ nî gĩ ꞌdéé, ä lëmẽ ádá äpá ká ádá Wárãgã ádá ká Mbájá yää, ä lëmẽ ádá nî äpá ká wárãgã ë gĩ ꞌdéé, kä ílĩ Tówó Glëmẽ ãkpã ĩshíí wárãgã ë gĩ ꞌdéé, kä lëmẽ ádá äpá ká ádá ärä Yézũ Krĭstõ ꞌdéé, ïgï kä ílĩ Ráŋã Glëmẽ ãkpã nî kã tánẽ. kã, ãcá õgbó ká lëmë ë ꞌdéé, Yézũ kãꞌdá dĩ glëmẽ nî kã.
23Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, Yézũ kă Jẽrũzãlémẽ ká Ájã Gätã Srámã nî kã nëë, gẽḷé ndäkpá ïyí äpá áyä nî, ká ádá ïgï ökõ kïꞌdí ë ꞌdéé, Yézũ kãḷã ïgï ã kã ïshí. 24Ĩshíí nëë, Yézũ õkõ ádá ë ꞌdéé, kä shẽshẽ lépẽ ïgï ã kã tírí ãná ĩshí. Ĩshíí ĩyí ká ádá ë níí, kpötó ãꞌbã gäꞌdá áyä ïgï ãpá jũjũ nẽ ãꞌdá. 25Yézũ õkõ ádá ë ꞌdéé, kă shẽshẽ lépẽ ndäkpá nî kã ãná tírí ĩshí, ĩshíí ẽbẽ ádá ë níí, bẽdé ndákpã ë ãꞌbã glëmẽ ádá ãpá ká ádá ärä ndäkpá bï ëpẽ ãꞌdá.
3Yézũ rõdó Nĩkẽdémũsũ
1Ãꞌdá ẽꞌdẽ bẽdé újũ ë ëté nî Fãrísĩ dírí nî Nĩkẽdémũsŭ, ëté nî góvó ndákpã ká Yũwúdũ nî gĩ. 2Õjõ ãpá ká Yézũ ká njónjó, ĩshíí ãꞌdã, “Yää bẽbé grödó ndäkpá nî, mõkõ mãná mĩshí úmü nî bẽbé grödó ndäkpá í ꞌdéé, Mbájá kõpó ëté ã kã. Ká ádá bïjã ꞌdéé, Mbájá ãná úmü ꞌdĩ yää, á yãḷã ïgï kïꞌdí yãŋgâ gĩ ꞌdĩ.”
3Ĩshíí Yézũ ĭpï bï ëté ãꞌdã, “Mä ndlëmë räyä ádá bï úmü ꞌdéé, äkã ndákpã tówó ꞌdĩ yää, ă yõkõ mömö ŋgérë ká Mbájá ꞌdĩ.”
4Ĩshíí Nĩkẽdémũsũ ũjũ Yézũ ãꞌdã, “ꞌDéé ndákpã ãnjã ĩshí yää, ä ndäkã ëté tówó ãyá ꞌdë? Ndákpã ă yũkũ ãpá ílĩ yãŋgá nẽ níí, äkã ëté tówó ꞌdĩ.”
5Yézũ ĭpï bï ëté ãꞌdã, “Mä ndlëmë räyä ádá bï úmü ꞌdéé, äkã ndákpã ëshé ká ũyũ, ĩshíí Lïlí ärä Mbájá ꞌdĩ yää, ă yõkõ mömö ŋgérë ká Mbájá ꞌdĩ. 6Ndákpã ë ꞌdéé, käkã ëté këshé ká gbõgbõ nî kã nëë, ă ndãꞌdá gbõgbõ, ĩshíí ndákpã ë ꞌdéé, käkã ëté këshé ká Lïlí ärä Mbájá kã nëë, Lïlí ärä nî ă ndẽné bï ëté ráŋã lïlí ärä. 7Ãkpã î ãꞌbã güjú ãpá ká ádá í ŋgá ámâ, ká ádá ë ꞌdéé, mïyí Lïlí ärä Mbájá kă ndãkã ïgí tówó ã kã ãꞌdá. 8Yãyã nî nëë, ă ndĩtĩ ãŋã dĩ úgú ë ꞌdéé, kă yẽbẽ ádá ëyí ã kã, ĩshíí nëë, á ndõgó gíyí ëyî, ĩshíí á lũsũ dĩ úgú ë ꞌdéé, yãyã nî kă yĩtĩ kẽshẽ ẽꞌdẽ, wãlã dĩ úgú ë ꞌdéé, kă yĩtĩ ãnjã ẽꞌdẽ ã kã ꞌdĩ. Ãtâsh yää, ë ŋgâ tá ũŋgú ë ꞌdéé, kă ndãḷã ärä nẽ ãpá ká ndäkpá ë ꞌdéé, kä ndäkã ïgï këshé ká Lïlí ärä Mbájá kã.”
9Ĩshíí Nĩkẽdémũsũ ũjũ Yézũ ãꞌdã, “Ũŋgú yãŋgâ ă ndãḷã ärä nẽ ãyá ꞌdë?”
10Yézũ ĭpï bï ëté ãꞌdã, “Úmü bẽbé grödó ndäkpá ká Ĩzrãyélẽ, ĩshíí gögó ílĩ ádá yăkã ă ndãjá úmü ãyá ꞌdë? 11Mä lëmë räyä ádá bï úmü, ägá mă lëmë ádá ũŋgú ë ꞌdéé, mõkõ mãná kã, ĩshíí mõkõ ëté ũŋgú yãŋgâ dăcá ká mümü ägá mĩshí, ĩshíí nëë, mébẽ gïyí mápá ká ádá ŋgá áyä ägá ꞌdĩ. 12Mlémë ádá nẽnẽ jũjũ bũbũ yăkã bï ïgî, ĩshíí nëë, míyí mápá ẽꞌdẽ ꞌdĩ, ĩshíí ꞌdéé mlémë ádá ũŋgú ë ꞌdéé, kä mümü örö ã kã bï ïgí yää, má ndĩyí mápá ẽꞌdẽ ãyá ꞌdë? 13Ndákpã ë ꞌdéé, kãnjã mümü örö nëë, ãzá ní, tá Kópõ ndákpã késhẽ yõ. 14Tá ãyá ë ꞌdéé, Mõzë kĩꞌví ínjï kãpá ílĩ bërë3:14 Mõzë kĩꞌví ínjï ãpá ílĩ bërë: Mbájá lĕmë bï Mõzë níí, ãḷã ínjï ẽshẽ ká röwö ĩshíí níí, ũsú ãpá ká kõḷó níí, ũsú ãpá ílĩ bërë ká ádá ꞌdéé, ínjï gägã ndákpã yää, õkõ ãpá ká súrã ínjï ꞌdéé, Mõzë kũsú kãpá ká kõḷó nî kã níí, gbõgbõ nî rãjá. Róꞌdö Nímĩrã 21:4-9. nî kã nëë, ä ndïꞌví Kópõ ndákpã äpá örõ tá ãtâsh. 15Tá ndákpã ë ꞌdéé, kĩyí kãpá áyä nî ĩshí yää, ă ndõkõ áshá ë ꞌdéé, dõŋbó ëyí kãzá ẽꞌdẽ ní kã.”
16Yézũ lëmë ádá nî kpõrõ ãꞌdã, “Mbájá ãḷã ádá ärä yõmó jũjũ bũbũ yăkã ŋgé ꞌdéé, kõpó gãꞌbãlã Gẽsẽ újũ ŋgá áyä nẽ kã, ká ádá tá ndákpã ë ꞌdéé, kă ndĩyí ãpá áyä nî kã níí, õkõ áshá ë ꞌdéé, dõŋbó ëyí kãzá ẽꞌdẽ ní kã. 17Ká ádá Mbájá õpó Gẽsẽ újũ ŋgá áyä nẽ õjõ ãpá jũjũ bũbũ ã, ãzá ká ádá ë níí, rõtó ádá ãpá ká ndäkpá ní, ĩshíí nëë, õpó ëté ká ádá ë níí, yõmó jũjũ bũbũ ã äshá ötó õgõ nî. 18Tá ndákpã ë ꞌdéé, kĩyí ãpá áyä nî ĩshí ã kã nëë, ä rötó ádá äpá áyä nî ꞌdĩ, ĩshíí nëë, ndákpã ë ꞌdéé, kĩyí kãpá áyä nî ꞌdĩ kã nëë, rötó ádá äpá áyä nî ïshí, ká ádá ë ꞌdéé, kĩyí kãpá ká gãꞌbãlã Gẽsẽ újũ ká Mbájá ꞌdĩ kã. 19Ä ndrötó ádá nî äpá ká ndäkpá nî ãpá dãꞌbã ádá yăkã. Gräjá úgú õjõ ãpá jũjũ bũbũ ã, ĩshíí nëë, ndäkpá nî äḷã ádá ärä múmú úgú, ĩshíí äꞌbã gräjá úgú nî ãꞌdá, ká ádá dãḷã dĩ ũŋgú áyä ïgï ŏsĩꞌdí nẽ. 20Yõmó gäḷã glösĩꞌdí ũŋgú nî ä länã gräjá úgú nî, ĩshíí öjó äpá ílĩ ëyí ꞌdĩ, ká ádá ndäkpá ä ndökõ glösĩꞌdí ũŋgú ŋgá áyä ëpë ïgï nẽ. 21Ĩshíí nëë, ndäkpá ë ꞌdéé, käḷã ũŋgú nî äpá dãꞌbã räyä ádá nî kã nëë, ä yöjó äpá ílĩ gräjá úgú nî, ká ádá ë níí, ndäkpá ökõ glözö ũŋgú ë ꞌdéé, ëpë ïgï käḷã ötó õgõ ónjó ká Mbájá kã.”
Jónõ bẽbé gïjĩ bãtézmã nî lĕmë ádá ärä Yézũ Krĭstõ
22Bïyí ë ŋgâ nëë, Yézũ ĩshíí yõmó grëkẽ õgõ nẽ, änjã dãꞌbã úgú ë dírí ëyí Jũdéyã, ĩshíí äꞌdá yõ gãã ãtâ, ĩshíí ãꞌdá dĩ gïjĩ bãtézmã bï ndäkpá. 23Ká ëté úgú ãsh nëë, Jónõ ãtá yĩjĩ bãtézmã bï ndäkpá ãpá dãꞌbã úgú ë Ãnónõ ꞌbáká ãpá gbõgbõ Sãlímĩ, ká ádá ũyũ ãꞌdá yõ fórfõrõ ãtâ, ĩshíí ndäkpá äꞌdá dĩ göjó áyä nî, ká ádá ë níí, ĩjĩ bãtézmã bï ëpë ïgï. 24Ë ŋgâ ká úgú ë ꞌdéé, küsú Jónõ käpá síjĩnĩ dóꞌbó ꞌdĩ kã. 25Ĩshíí slãgã yõmó grëkẽ õgõ Jónŏ, ĩshíí bẽdé Yũwúdũ ë, ëndẽ gëmé ärä ëpë ïgï ãpá ká ádá gbõḷõ gräshá gbõgbõ ká ádá glöyó Mbájä. 26Ĩshíí öjó äpá ká Jónŏ, ĩshíí lëmẽ bï ëté äꞌdã, “Yää bẽbé grödó ndäkpá nî újũ í ꞌdéé, máꞌdá ká ŋgá ëté mápá ãkpã ꞌDëꞌdë Úrdũnũ ã ꞌdéé, klémë ádá ärä nî bï ägá kã nëë, ă yĩjĩ bãtézmã bï ndäkpá, ĩshíí ndäkpá nî tírí ä yänjã áyä nî.”
27Ĩshíí Jónõ ĭpï ãpá õgõ ëyí ãꞌdã, “Ndákpã ă ndõkõ tá ũŋgú ë ꞌdéé, këné bï ëté ëshé mümü örö ã kã. 28Ĩshíí ïgí ká ärä ïgí nëë, mógó ádá í ꞌdéé, mïyí ámä mäzá Krĭstõ ní kã míshí, ĩshíí mïyí nëë, Mbájá õpó ámä ãpá góḷô ká ádá ë níí, mräshá gbõḷõ bï ëtê. 29Éndé ë ꞌdéé, kïjĩ ëté ïshí ã kã nëë, ëté nî ĩyí ömö újũ ë ꞌdéé, krõꞌbõ ëté ã kã. Ĩshíí lêmbé bẽbé gröꞌbõ éndé nî därä kélẽ ärä nî, ká ádá ë ꞌdéé, kãꞌdá dĩ gröꞌbõ ärä nî kã, ĩshíí ă yõgó lëmë bẽbé gïjĩ éndé nî. Ĩshíí ë ŋgâ nî ũŋgú ë ꞌdéé, kãḷã shẽshẽ lépẽ mâ níí, kélẽ góvó ã kã. 30Ĩshíí ëté ă ndãꞌdá góvó ndákpã, ĩshíí mä ndãꞌdá ë ŋgá ámä bõrõ.
31Ndákpã ë ꞌdéé, kõjõ kẽshẽ mümü örö ã kã nëë, ëté ă jũjũ ndäkpá nî tírí, ĩshíí ágbë ꞌdéé, kẽshẽ ká yõmó jũjũ bũbũ nî kã nëë, ëté ẽshẽ ká nẽnẽ jũjũ bũbũ ã, ĩshíí ă ndlëmë tá ádá ë ꞌdéé, kõŋgó nẽnẽ jũjũ bũbũ nî kã. Ndákpã í ꞌdéé, kẽshẽ mümü örö ã kã nëë, ëté ă jũjũ ũŋgú nî gĩ tírí. 32Ĩshíí ă ndlëmë tá ádá ũŋgú ë ꞌdéé, kõgó ádá ëyî, ĩshíí ꞌdéé, kõkõ ká mümü nẽ kã. Ĩshíí nëë, bẽbé gïyí ãpá ká ádá ŋgá áyä nî ãzá ní. 33Ndäkpá ë ꞌdéé, kïyí käpá ká ádá ŋgá áyä nî kã nëë, ökõ äná ïshí nëë, Mbájá ă lĕmë räyä ádá. 34Ká ádá ndákpã í ꞌdéé, Mbájá kõpó ëté ã kã nëë, ă ndlëmë tá ádá ká Mbájä, ká ádá Mbájá ẽné Lïlí ärä nẽ ꞌdéé, dõŋbó ëyí ãzá ẽꞌdẽ ní kã bï ëté ĩshí. 35Bẽbé ă yãḷã ádá ärä Gẽsẽ újũ áyä nẽ, ĩshíí ŏshö ũŋgú nî gĩ tírí ãꞌbã ílĩ ḷẽké nî. 36Tá ndákpã ë ꞌdéé, kă ndĩyí ãpá ká Gẽsẽ újũ nî ĩshí ã kã nëë, õkõ áshá ë ꞌdéé, dõŋbó ëyí kãzá ẽꞌdẽ ní kã ĩshí, ĩshíí tá ndákpã ë ꞌdéé, kă ndãnã gïyí ãpá ká Gẽsẽ újũ nî kã nëë, ă yõkõ áshá ë ꞌdéé, dõŋbó ëyí kãzá ẽꞌdẽ ní kã ãpá óꞌdõ nẽ ꞌdĩ, ĩshíí ndégbë óꞌdõ ká Mbájá ă ndãꞌdá néré ãpá áyä nî.”
4Yézũ ă lëmë ádá ká éndé Sãmárĩyã
1Fãrísĩ nî gĩ ögó äꞌdã nëë, Yézũ ãnjã góḷô góvó ká kïjĩ bãtézmã bï yõmó grëkẽ õgõ nẽ õtõ ká Jónõ ĩshí. 2Ĩshíí ká närä ádá yää, bă ãzá Yézũ ká yĩjĩ bãtézmã nî bï ndäkpá nî ní, ĩshíí nëë, yõmó grëkẽ õgõ nî ká yĩjĩ bãtézmã bï ndäkpá nî. 3Ĩshíí ká löwó ë Yézũ Bẽbé ärä ägá kõgó ãtâsh kã nëë, ãŋã ẽshẽ dãꞌbã úgú ë Jũdéyã, ĩshíí lŭwü tówó ãnjã dãꞌbã úgú ë Jẽlílĩ.
4ꞌBákétâ nëë, ãŋgá áyä nî dĩ götõ mömö Sãmárĩyã.4:4 Sãmárĩyã: Slãgã jũjũ kóshó yõmó Sãmárĩyã nëë, ëshé ká Yũwúdũ, ĩshíí slãgã ë nëë, ïgï äzá Yũwúdũ ní. Ĩshíí ïgï ä räshá Mbájá nî ká tëndë gbõḷõ ẽshẽ ká ë ŋgá Yũwúdũ nî gĩ ãpá jũjũ ãŋbã Gẽrẽzímã. Róꞌdö 2 Góvó Ŋgérë 17:27-40.5Ãtâsh yää, Yézũ ãnjã ãpá ká bẽdé mbẽré ë kă dãꞌbã úgú ë Sãmárĩyã dírí ëyí Sĩkárã ꞌdéé, kă ꞌbáká gbõgbõ glãwã í ꞌdéé, Jákõꞌbõ4:5 Jákõꞌbŏ: Ëté nî ꞌbälã ẽshẽ ká kõtó kóshó ká Ãbrãyímĭ, ĩshíí Jákõꞌbõ ãꞌdá áyä nî kpú lẽmbẽ rŏmó kõtó ŋgãŋgá. Ĩshíí Mbájá ĭpï dírí nî ãpá ká Ĩzrãyélẽ. Ĩshíí kõtó ílĩ kõtó ílĩ nî ä yädã äpá áyä ïgï nî Ĩzrãyélẽ nî gĩ, ĩshíí ká úgú ärä Yézũ nëë, ätá yädã äpá áyä ïgï nî Yũwúdũ. Róꞌdö ádá ãpá ká ádá ärä nî ãpá ílĩ wárãgã Gõcõ Lãgá 25-50. kẽné sãrã bï kópõ nẽ Jõzéfẽ ã kã. 6Tĩtĩ ũyũ ká Jákõꞌbõ ãꞌdá yõ, ĩshíí bïyí ë ꞌdéé, löwó nî kõtõ ká Yézũ kĩshí ã kã nëë, ãꞌdá bũbũ ãꞌbã gbõgbõ tĩtĩ ũyũ nî, ĩshíí ká ëté úgú ãsh nëë, ájã nî ă ndírí örõ.
7Ĩshíí ká úgú yãŋgâ nëë, bẽdé éndé Sãmárĩyã ë õjõ dĩ gägá ũyũ, Yézũ ũjũ ëté ãꞌdã, “Ágá gẽsẽ ũyũ bï ámä ꞌdĩ?”8Ë ŋgâ ká löwó ë yõmó grëkẽ õgõ Yézũ känjã mbẽré ká ádá gövó nõshó nî ïshí ã kã.
9Ĩshíí éndé Sãmárĩyã nî ĭpï bï Yézũ ãꞌdã, “Úmü éshë ká Yũwúdũ, ĩshíí mëŋgá ámä nî éndé méshë ká yõmó Sãmárĩyã, ãtâsh yää, á ndũjũ ámä ká ádá ũyũ ãyá ꞌdë?” Lĕmë ãtâ ŋgâ ká ádá kõkõ ärä Yũwúdũ nî gĩ ká Sãmárĩyã nî gĩ nëë, õzõ ꞌdĩ.
10Ĩshíí Yézũ ĭpï bï ëté ãꞌdã, “ꞌDéé ókö áná nẽ ádá tẽmbé ë ꞌdéé, Mbájá kă yĩjĩ bï ndäkpá nî, õgbó ká ndákpã í ꞌdéé, kă yöwö ũyũ nî kẽshẽ áyä ĩ kã yää, ꞌdéé ówö ũyũ éshë áyä nî yää, ă ndẽné bï úmü ũyũ ë ꞌdéé, kă ndẽné áshá bï úmü kpõrõ ã kã.”
11Ĩshíí éndé nî lëmë bï ëté ãꞌdã, “Yää góvó újũ nî, bẽdé ũŋgú ë ãzá áyä ĩ ká ádá gägá ũyũ nî ẽꞌdẽ ní, ĩshíí tĩtĩ ũyũ nî ŏlö nẽ. Ãtâsh yää, á ndõkõ ëté ũyũ ë ꞌdéé, áshá nî kă ẽꞌdẽ ã kã éshë ꞌdë? 12Úmü góvó nî ótö ká kóshó ägá Jákõꞌbõ ꞌdéé, kẽné tĩtĩ ũyũ yăkã bï ägá ꞌdéé, ëté kãꞌdá dĩ gömõ kẽshẽ ẽꞌdẽ, ká kõtó ŋgá áyä nẽ, ĩshíí nũlú ŋgá áyä nẽ gĩ kã?”
13Ĩshíí Yézũ ĭpï bï ëté ãꞌdã, “Ndákpã ë ꞌdéé, kă ndõmõ ũyũ yăkã nëë, gõgõ ũyũ ă ndãḷã ëté tá tówó, 14ĩshíí nëë, ndákpã ë ꞌdéé, kă ndõmõ ẽshẽ ká ũyũ ë mä ndẽné bï ëté ã kã nëë, gõgõ ũyũ ă yãḷã ëté tówó ꞌdĩ. Ĩshíí tämá dú nëë, ũyũ ë ꞌdéé, mä ndẽné bï ëté ã kã nëë, ă ndãꞌdá ãyá gẽké ũyũ ãpá lépẽ nî, ĩshíí ă ndẽné bï ëté áshá ë ꞌdéé, dõŋbó ëyí kãzá ẽꞌdẽ ní kã.”
15Ĩshíí éndé nî lëmë bï ëté ãꞌdã, “Yää góvó újũ nî, íjï gẽsẽ ũyũ yãŋgâ bï ámä níí mómö, ká ádá ë níí, gõgõ ũyũ ãꞌbã gäḷã ámä ĩshíí níí, mäꞌdá tá ká köjõ dĩ úgú â ká ádá gägá ũyũ ãꞌdá.”
16Ĩshíí Yézũ lëmë bï ëté ãꞌdã, “Ánjä éné römó î ójö ẽꞌdẽ.”
17Ĩshíí éndé nî ĭpï bï ëté ãꞌdã, “Újũ ãzá ámá ní.”
Ĩshíí Yézũ ĭpï bï ëté ãꞌdã, “Tämá lémë räyä ádá íshí, ká ádá ë ꞌdéé, kíyí újũ kãzá áyä ĩ ní kã. 18Ká närä ádá yää, sãrã nëë, ãꞌdá áyä ĩ nî sálã ŋgãŋgá, ĩshíí újũ ë ꞌdéé, kãŋgá áyä ĩ ꞌbákétâ kã nëë, ëté bă ãzá römó î ní, ĩshíí ádá í ꞌdéé, klémë ꞌbákétâ kã nëë, tämá räyä ádá.”
19Ĩshíí éndé nî ãꞌdã, “Yää góvó újũ nî, ũŋgú ë mókö nëë, úmü nî kéné ádá ká Mbájä. 20Kóshó ägá gĩ äꞌdá dĩ gräshá Mbájá äꞌbã jũjũ ãŋbã yăkã, ĩshíí ïgí Yũwúdũ nî gĩ míyí nëë, má rãshá Mbájá máꞌbã Jẽrũzãlémẽ.”
21Ĩshíí Yézũ lĕmë bï ëté ãꞌdã, “Íyí ápá ká ádá ŋgá ámá kã yää, éndé ã. Ká ádá bẽdé úgú ë ă ndõjõ nî nëë, bă má lõyó Bẽbé mâ máꞌbã jũjũ ãŋbã yăkã, wãlã mápá Jẽrũzãlémẽ ꞌdĩ.” 22Ĩshíí ïgí yõmó Sãmárĩyã nëë, má lõyó ũŋgú ë ꞌdéé, mókõ máná ꞌdĩ. Ĩshíí ägá Yũwúdũ nî gĩ nëë, mă lõyó ũŋgú ë ꞌdéé, mõkõ mãná mĩshí, ká ádá ndäkpá ë kä jũjũ bũbũ ã kã nëë, ä ndäshá ïgï ötó õgõ ägâ. 23Ĩshíí nëë, bẽdé úgú ë ă yõjõ nî, ĩshíí ꞌbákétâ nëë, ëté úgú ãsh õjõ nẽ ĩshí. Úgú ë ꞌdéé, shĩkĩ yõmó glöyó Mbájá Bẽbé kä ndlöyó ëté ötó õgõ ónjó ká Lïlí ärä nî ká närä gbõḷõ, ká ádá ïgï nî úlú ärä yõmó glöyó Mbájá Bẽbé ꞌdéé, ëté kă yẽbẽ ïgï ã kã. 24Mbájá nëë, ëté nî Lïlí ärä, ĩshíí ndákpã ë ꞌdéé, kă lõyó ëté ã kã nëë, Lïlí ärä Mbájá ă ndãná ëté níí, lõyó Mbájá ká närä gbõḷõ.
25Ĩshíí éndé nî lĕmë bï ëté ãꞌdã, “Mókö mäná mïshí Mẽsáyã4:25 Mẽsáyã: Mẽsáyã ílĩ ëyí ãꞌdã, ndákpã ë ꞌdéé, Mbájá kĩshí ëté níí, kãꞌdá góvó ŋgérë nî kã. Ká lëmë Ĩgrígĩ nî nëë, Mẽsáyã ílĩ ëyí ãꞌdã Krĭstõ. ꞌdéé, bẽdé dírí nî Krĭstõ kã, ă ndõjõ nî. Ĩshíí ká úgú ë ꞌdéé, kă ndõjõ nî kã nëë, ă ndlëmë ílĩ ádá nî tírí bï ägâ.”
26Ĩshíí Yézũ ãꞌdã, “Ámä nî ëté ndákpã yãŋgâ ë ꞌdéé, ká lĕmë ádá nî ká ŋgá ëté ã kã.”
Yõmó grëkẽ õgõ Yézũ ä lüwũ döjó áyä nî
27Ká úgú yãŋgâ nëë, yõmó grëkẽ õgõ Yézũ lüwũ öjó ëshé mbẽrê, ĩshíí ãkpã ïgï ũjú nẽ, ká ádá ökõ ëté ă lëmë ádá ká éndé. Ĩshíí bă bẽdé ndákpã ë ũjũ ëté ãꞌdã, “Á yẽbẽ ádá ŋgã?” wãlã ũjũ ëté ãꞌdã, “Dũrũ ë ꞌdéé, má lĕmë ádá ká éndé yăkã nëë, ká ádá ŋgã tá ꞌdĩ?”
28Ĩshíí éndé nî õjõ ãꞌbã kärá ũyũ ŋgá áyä nẽ ãꞌdá, ĩshíí õjõ lŭwü ãnjã ílĩ mbẽré nî, ĩshíí lĕmë bï ndäkpá nî ãꞌdã, 29“Mójó níí, mókõ újũ yăkã ꞌdé, lĕmë bï ámä ádá ũŋgú ë ꞌdéé, máḷä ïgï sãrã kã tírí. Ëté ă ndãꞌdá Krĭstŏ?” 30Ãtâsh yää, ndäkpá nî äŋá ëshé mbẽré nî, ĩshíí änjã dĩ gökõ Yézŭ.
31Ĩshíí ká ëté úgú ãsh nëë, yõmó grëkẽ õgõ Yézũ ä yöwõ ëshé áyä nî äꞌdã, “Yää bẽbé grödó ndäkpá nî, óshó gẽsẽ ũŋgú ꞌdĩ.”
32Yézũ lĕmë bï ïgï ãꞌdã, “Ãŋgá ámá nõshó ká ádá göshó nî, nõshó ë ꞌdéé, ïgí mókõ ádá máná mápá ẽꞌdẽ ꞌdĩ kã.”
33Ĩshíí yõmó grëkẽ õgõ Yézũ ëndẽ güjũ ílĩ ärä ëpë ïgï äꞌdã, “Kútú bẽdé ndákpã ë kéné nõshó kójõ ẽꞌdẽ bï ëtê?”
34Ĩshíí Yézũ ãꞌdã, “Nõshó ŋgá ámá nëë, dĩ gäḷã ũŋgú ãpá dãꞌbã ádá ë ꞌdéé, bẽbé göpó ámä kẽbẽ ádá ëyí ã kã, ĩshíí dĩ göyó ëshé ká nẽté ë ꞌdéé, ëté kẽné bï ámä níí, máḷä kã. 35Ndäkpá nî tírí ökõ äná ïshí, ndákpã ă ndrĩꞌdĩ ũŋgú, ĩshíí ă ndãmã gẽpẽ ũŋgú nî ká sösö shéshé, ká ádá ë níí, ëpẽ ŏvö nẽnẽ ílĩ glãwã nî. Ĩshíí nëë, mä ndĩyí ká ŋgá ïgí nëë, májá mümü ïgî, mókõ mápá ká ndäkpá nî ïgï ꞌbákétâ kánjá nî äyá nẽnẽ ílĩ glãwã, ká ádá gövõ nî. 36Ĩshíí ꞌbákétâ nëë, bẽbé gövõ nẽnẽ ílĩ glãwã nî, ă rũkú nãkã áyä nẽ, ĩshíí ă yövö nõshó ká ádá áshá ë ꞌdéé, dõŋbó ëyí kãzá ẽꞌdẽ ní kã. Ãtâsh yää, ndákpã ë ꞌdéé, krĩꞌdĩ glãwã nî, ĩshíí ndákpã ë ꞌdéé, kŏvö nõshó ílĩ ëyí ã kã nëë, lépẽ ïgï tírí ă ndẽlẽ nî. 37Ãtâsh yää, ádá ë kïyí, ‘Ndákpã ă ndrĩꞌdĩ glãwã nî, ĩshíí bẽdé ndákpã ë ká ndŏvö nõshó ílĩ ëyí ã kã nëë,’ tämá räyä ádá. 38Möpó ïgí ká ádá gövõ nõshó ílĩ glãwã ë ꞌdéé, bă ïgí máḷã nẽté mápá ẽꞌdẽ ꞌdĩ. Slãgã ndäkpá ë káḷã gŭrü nẽté nî, ĩshíí mëŋgá ïgí kókõ ũŋgú nî késhẽ õgõ ëyî.”
Gẽḷé yõmó Sãmárĩyã ïyí äpá ká Yézũ
39Gẽḷé ndäkpá ëshé ká yõmó Sãmárĩyã ꞌdéé, kä ílĩ mbẽré yãŋgâ kã, ïyí äpá ká Yézŭ, ká ádá ádá í ꞌdéé, éndé yãŋgâ klĕmë bï ïgï kĩyí, “Ëté lĕmë bï ámä ádá ũŋgú ë ꞌdéé, máḷä ïgï tírí sãrã kã.” 40Ãtâsh yää, ká löwó ë Sãmárĩyã nî gĩ köjó áyä nî kã nëë, öwõ ëshé áyä nî níí, ãꞌdá mömö ŋgá áyä ëpë ïgï, ĩshíí Yézũ õjõ ãḷã rŏmó ꞌbíꞌbí ãꞌbã áyä ïgï yõ. 41Ĩshíí gẽḷé ndäkpá ïyí äpá áyä nî, ká ádá ádá ë ꞌdéé, klĕmë bï ïgï ã kã.
42Ĩshíí ndäkpá nî lëmẽ bï éndé nî äꞌdã, “Ägá mĩyí mãpá ká Yézũ ꞌbákétâ ãzá ká ádá, ádá í ꞌdéé, klémë bï ägá kã ní. Ĩshíí nëë, ägá mĩyí mãpá áyä nî, ká ádá ägá ká ärä ägá nëë, mõgó ádá nî mẽshé áyä nî, ĩshíí mõkõ mãná mĩshí nëë, dú ëté nî Bẽbé gäshá yõmó jũjũ bũbũ yăkã.”
Yézũ rãjá nõwõ ẽshẽ ká lĩtí ká bẽdé shẽŋgẽ mömö ë
43Bïyí rŏmó ꞌbíꞌbí nëë, Yézũ ãŋã ẽshẽ yõ, ĩshíí ãnjã Jẽlílĩ. 44Ká ádá Yézũ lĕmë ẽshẽ sãrã ĩyí nëë, yõmó mömö ká kéné ádá ökõ ëté äsá äpá ká ũŋgú ꞌdĩ. 45Ĩshíí ká löwó ë krãyá Jẽlílĩ nëë, yõmó Jẽlílĩ öjó ümú ëtê. Ká ádá mëŋgá ïgï änjã Jẽrũzãlémẽ ká Ájã Gätã Srámã nî tánẽ, ĩshíí ökõ ũŋgú ë ꞌdéé, Yézũ kãḷã tírí, ká Ájã Gätã Srámã nî kã ïshí.
46Ĩshíí Yézũ ãnjã tówó dĩ gräꞌbá mbẽré Kénã ꞌdéé, kă Jẽlílĩ ã kã, ĩshíí ë ŋgâ nî dĩ úgú ë ꞌdéé, Yézũ kĭpï ũyũ nî kãpá ká ãyã nî kã. Ĩshíí lĩtí ká bẽdé shẽŋgẽ mömö ë nõwõ ãŋgá áyä nî ãpá bẽdé mbẽré ë dírí ëyí Kãfãrnúmũ. 47Ĩshíí ká löwó ë újũ yãŋgâ kõgó ãꞌdã, Yézũ kõjõ kẽshẽ dãꞌbã úgú ë Jũdéyã kãpá Jẽlílĩ kĩshí nëë, õjõ ãnjã áyä nî, ĩshíí ŏwö ẽshẽ áyä nî níí, ãnjã Kãfãrnãwúmũ níí, lõló nõwõ nî ẽshẽ ká lĩtí ŋgá áyä nẽ, ká ádá lĩtí nî ă kõkõ ïrí ĩshíí áshá.
48Ĩshíí Yézũ lĕmë bï ëté ãꞌdã, “Bïjã ꞌdéé, mókõ gẽḷé kïꞌdí, ká ũŋgú ë ꞌdéé, ãkpã ndäkpá kũjú ãpá ẽꞌdẽ ã kã ꞌdĩ yää, jéé má yĩyí mápá ámá ꞌdĩ.”
49Ĩshíí shẽŋgẽ mömö nî ãꞌdã, “Yää góvó újũ nî, áḷä lõmó áyä ĩ níí, mãnjã mömö ká ŋgá úmü dĩ mümü úgú ë, lĩtí ŋgá ámá kĩlĩ dóꞌbó ꞌdĩ.”
50Ĩshíí Yézũ lĕmë bï ëté ãꞌdã, “Lúwü ánjä mömõ, gẽsẽ újũ ŋgá áyä ĩ ă ndãshá nî.”
Ĩshíí újũ yãŋgâ õjõ ĩyí ãpá ká ádá ká Yézŭ, ĩshíí lŭwü ãnjã mömõ. 51Ĩshíí ká löwó ëté kãtá gbõḷõ kă yãnjã mömö ŋgá áyä nẽ kã nëë, bõrõ ŋgá áyä nî gĩ öjó ümú ëtê, ĩshíí lëmẽ bï ëté äꞌdã, “Gẽsẽ újũ ŋgá áyä ĩ nëë, ëté gãshá nî.” 52Ĩshíí újũ yãŋgâ ũjũ ïgï ãꞌdã, “Nõwõ nî rãjá ẽshẽ ká gẽsẽ újũ ŋgá ámá ká úgú ë ꞌdë?” Ĩshíí öjó ïpĩ bï ëté äꞌdã, “Ŋgánjâ, ká úgú ë ájã nî kă ndírí örõ ã kã nëë, nõwõ gómó gbõgbõ nî rãjá ẽshẽ áyä nî ĩshí.”
53Ĩshíí bẽbé lĩtí nî õjõ õkõ ãná ĩshí, ë ŋgâ tämá ká úgú ë ꞌdéé, Yézũ klĕmë bï ëpẽ kãꞌdã, “Gẽsẽ újũ ŋgá áyä ĩ ă ndãshá nî kã.” Ãtâsh kã nëë, ëté újũ yãŋgâ, ĩshíí ndäkpá ë ꞌdéé, käshá käꞌbã ílĩ mömö ŋgá áyä nî tírí ã kã nëë, öjó ïyí äpá ká Yézŭ.
54Ë kã nî dĩ rŏmó kïꞌdí ë ꞌdéé, Yézũ kãḷã bïyí klõjõ ŋgá áyä nẽ kẽshẽ Jũdéyã kãpá dãꞌbã úgú ë Jẽlílĩ ã kã.
5Yézũ rãjá nõwõ ẽshẽ ká ndákpã ãꞌbã ká bẽdé gãtá ũyũ ë
1Bïyí ëyí nëë, Yézũ ãnjã Jẽrũzãlémẽ ká bẽdé góvó úgú ë, ë ŋgá Yũwúdũ nî gĩ. 2Ĩshíí ă Jẽrũzãlémẽ nî dĩ gãtá ũyũ. Ĩshíí Íbrũ nî gĩ ädã äpá ẽꞌdẽ nî Bẽtésdã, ĩshíí ãꞌdá ꞌbáká ãꞌbã gbõgbõ ãkpã ĩjí ꞌdéé, käsá käpá ẽꞌdẽ nî Ãkpã ĩjí ndĩḷïŋï5:2 Ãkpã ĩjí ndĩḷïŋï: Ëté nî ꞌbälã ẽshẽ kprãshã ãkpã ĩjí dũgũ mbẽré Jẽrũzãlémẽ ꞌdéé, dĩ gãtá ũyũ nî kă ẽꞌdẽ ã kã. nî kã, ĩshíí äḷã sálã rãkúꞌbũ ländá ëté gãtá ũyũ ãsh. 3Ĩshíí gẽḷé ndäkpá yõmó nõwõ ïndí äꞌbã ũmbũ rãkúꞌbũ nî äꞌbã gbõgbõ ũyũ nî. Slãgã yõmó ë nëë, ïgï nî yõmó glũtú mümü, ĩshíí slãgã ë nëë, ïgï nî yõmó tóꞌbó, ĩshíí slãgã ë nëë, rïkí nẽ äꞌbã bũbũ. Äꞌdá dĩ gämã gãtá ũyũ nî níí, rüwú ílĩ ëyî. 4Ká ádá Mbájá ãꞌdá dĩ göpó grõnõ ŋgá áyä nẽ, ẽshẽ ká ájã ãpá ká bẽdé ájã ë, ĩshíí grõnõ nî ă rũwú ílĩ gãtá ũyũ nî. Ĩshíí kpéé ndákpã ë ꞌdéé, kă ndũkũ ãpá ílĩ ũyũ nî bïyí grüwú ílĩ ëyí ã kã nëë, tá nõwõ ë ꞌdéé, kãŋgá áyä nî kã nëë, ă ndrãjá ẽshẽ áyä nî. 5Bẽdé újũ ẽshẽ kõkõ ärä ïgï nëë, ĩndí ãꞌbã yõ ká nõwõ ká tãgã ëyí gũfũ ꞌbälã lẽmbẽ kpú lẽmbẽ sálã lẽmbẽ tötö ríní. 6Ĩshíí ká löwó ë Yézũ kõkõ ëté kă yĩndí ãꞌbã yõ, ĩshíí kõkõ tãgã ärä nî kõgõ nẽ kãꞌbã ká nõwõ nî kã nëë, õjõ ũjũ ëté ãꞌdã, “Á yẽbẽ ádá ë níí áꞌdá gõzõ nî?”
7Ĩshíí bẽbé nõwõ nî ĭpï bï ëté ãꞌdã, “Yää góvó újũ nî, bẽdé ndákpã ë ká ádá gëné ámä ãpá ílĩ ũyũ nî, ká löwó ë ꞌdéé, kä rüwú ílĩ ëyí ã kã nëë, ãzá ní. Ká ádá ká löwó ë mä yẽbẽ ádá gänjã mäpá ílĩ ũyũ nî yää, bẽdé ndákpã ë rõtó dĩ mümü mâ gẽyẽ, ãnjã ãpá ílĩ ũyũ nî ĩshí.”
8Ĩshíí Yézũ lĕmë bï ëté ãꞌdã, “Áŋä örõ, éné srögö ŋgá áyä ĩ ĩshíí níí, ánjä.” 9Ĩshíí tá gẽyẽ ãtâ nëë, nõwõ nî rãjá ẽshẽ áyä nî ĩshí. Ĩshíí õjõ ẽné srögö ŋgá áyä nẽ, ĩshíí lõwó ká lãgá nẽ ãnjă.
Ĩshíí ũŋgú yãŋgâ ãḷã ärä nẽ ká yõmõ Séꞌbĩtĩ.5:9 Yõmõ Séꞌbĩtĩ: Ë ŋgâ nî ájã ë ꞌdéé, Mbájá klĕmë bï Yũwúdũ nî gĩ níí, küsú ärä ëpë ïgï ëshé ká gäḷã nẽté ĩshíí níí, räjã ãkpã ëpë ïgï bï ëpẽ ã kã. Ká ájã yõmõ Séꞌbĩtĩ nî yää, ä yïŋí äꞌdã, Mbájá kúbũ mümü örö ĩshíí jũjũ bũbũ nî, ĩshíí ũŋgú ë tírí ꞌdéé, kä ílĩ ïgï ã kã, ĩshíí ëté nî Bẽbé gäshá ëpë ïgï ẽshẽ ká áshá ḷóḷö nî ẽshẽ mömö Mésĩrĩ. Ĩshíí ägá Gbäyä nî gĩ nëë, mă yĩyí yõmõ Séꞌbĩtĩ nî mãpá ká ëté ájã í yãŋgâ, ká ádá ëté nî dĩ sálã lẽmbẽ rŏmó ájã tá ãyá ë ŋgá Yũwúdũ nî gĩ. Róꞌdö Úgú Létë 20:8-11; Dĩtrónõmĩ 5:12-16.10Ãtâsh yää, Yũwúdũ nî gĩ öjó lëmẽ bï ndákpã í ꞌdéé, nõwõ nî krãjá kẽshẽ áyä nî kã äꞌdã, “Kájâ nëë, yõmõ Séꞌbĩtĩ, bă ãzá úgú gäḷã nẽté ní, ká ádá gónjó ádá ká Mbájá ĩyí ká ádá ë níí, éné srögö ŋgá áyä ĩ níí, lówó ẽꞌdẽ ꞌdĩ.”
11Ĩshíí õjõ ĭpï bï ïgï ãꞌdã, “Ndákpã í ꞌdéé, kãḷã ámä ꞌdéé, mäꞌdá gõzõ nî kã nëë, lĕmë bï ámä ãꞌdã, ‘Éné srögö ŋgá áyä ĩ níí, ánjä.’”
12Ĩshíí öjó üjũ ëté äꞌdã, “Újũ í ꞌdéé, klĕmë bï úmü kĩyí kéné srögö ŋgá áyä ĩ níí, klówó ã kã nî ꞌbî?”
13Ĩshíí nëë, újũ í ꞌdéé, nõwõ nî krãjá kẽshẽ áyä nî kã nëë, bă õkõ Yézũ ãná ꞌdĩ, ká ádá Yézũ ãnjã kõkõ ärä gẽḷé ndäkpá ë ꞌdéé, kä yõ kã ĩshí.
14Ĩshíí bïyí ëyí nëë, Yézũ õjõ õkõ ëté újũ yãŋgâ ãpá ílĩ Mömö ká Mbájä, ĩshíí lĕmë bï ëté ãꞌdã, “Ókö ꞌdé, úmü ꞌbákétâ nëë, áꞌdá gõzõ nî íshí, ãtâsh yää, rútú éshë ká gäḷã glösĩꞌdí ũŋgú nî gĩ, ãzá ní yää, góvó gŏsĩꞌdí ũŋgú õtõ ká ë kã, ă ndãḷã úmü.” 15Ĩshíí újũ yãŋgâ ãŋã ãnjã lĕmë bï Yũwúdũ nî gĩ ãꞌdã, Yézũ nî ndákpã í ꞌdéé, krãjá nõwõ nî kẽshẽ áyä nẽ kã.
Yézũ nî Gẽsẽ újũ ká Mbájá
16Ĩshíí ká ádá ë ꞌdéé, Yézũ kãḷã ũŋgú ãsh ká yõmõ Séꞌbĩtĩ nî kã nëë, Yũwúdũ nî gĩ ḷöḷõ ëté ká ádá ëyî. 17Ĩshíí Yézũ lĕmë bï ïgï ãꞌdã, “Bẽbé mâ nëë, ă yãḷã nẽté áyä nẽ ĩgí ílĩ ájã ë kájâ, ãtâsh yää, ámá mä yãḷã tá ãtâsh.” 18Ĩshíí ãpá ká ádá ádá yãŋgâ nëë, Yũwúdũ nî gĩ äḷã kpötó ká ádá güfũ ëtê, bă ãzá tá ká ádá ë gãḷã nẽté nî ká yõmõ Séꞌbĩtĩ nî kã ní, ĩshíí nëë, ká ádá ãꞌdã, Mbájá nî shĩkĩ Bẽbé nẽ, ãtâsh yää, ãḷã ärä nẽ ãpá ká Mbájä.
19Ĩshíí Yézũ ĭpï bï ïgï ãꞌdã, “Mä lëmë bï ïgí ká räyä ádá nëë, Gẽsẽ újũ nî ă yãḷã bẽdé ũŋgú ë kínärä nẽ ꞌdĩ. Ëté ãḷã tá ũŋgú ë ꞌdéé, kõkõ Bẽbé nẽ kă yãḷã nî kã. Ká ádá tá ũŋgú ë ꞌdéé, Bẽbé ãḷã ĩshí yää, Gẽsẽ újũ nî ãḷã tánẽ. 20Ká ádá Bẽbé nëë, ãḷã ádá ärä Gẽsẽ újũ nî, ĩshíí lũsũ bï ëté ũŋgú ë ꞌdéé, ëpẽ ká yãḷã nî kã tírí ĩshí. Ĩshíí Mbájá ă ndlũsũ gẽḷé kïꞌdí ë ꞌdéé, ëpẽ kẽbẽ ádá ë níí, ëté kãḷã ïgï ã kã, ĩshíí ïgï kïꞌdí ãsh nëë, ä ndötó ká kïꞌdí ë ꞌdéé, ëté kãḷã ïgï sãrã ꞌdéé, mókõ ïgï míshí ã kã nẽ, ká ádá ë níí, ãkpã ïgí ũjú ãpá ẽꞌdẽ. 21Ká ádá tá ãyá ë ꞌdéé, Bẽbé kãḷã ïrí nî gĩ ꞌdéé, käŋá këshé jũjũ öꞌdö ëpë ïgï, ĩshíí ꞌdéé, kẽné áshá bï ïgï ã kã nëë, Gẽsẽ újũ nî ă ndẽné áshá bï ndäkpá ë ꞌdéé, lépẽ nî kẽlẽ ãpá áyä ïgï ã kã. 22Ká räyä ádá yää, Bẽbé nëë, ãꞌbã grötó ádá nî tírí bï Gẽsẽ újũ ŋgá áyä nẽ. 23Ká ádá ë níí, ndäkpá nî tírí ëné gŭrü ärä Gẽsẽ újũ nî tá ãyá ë ꞌdéé, këné gŭrü ärä Bẽbé nî kã. Ndákpã ë ꞌdéé, kẽné gŭrü ärä Gẽsẽ újũ nî ꞌdĩ kã nëë, bă ẽné gŭrü ärä Bẽbé nî ꞌdéé, kõpó ëté ã kã ꞌdĩ.
24Mä lëmë bï ïgí ká räyä ádá nëë, ndákpã ë ꞌdéé, kõgó ádá ŋgá ámâ, ĩshíí kĩyí ãpá ká Bẽbé kõpó ámä ĩshí yää, ă ndõkõ áshá ë ꞌdéé, dõŋbó ëyí kãzá ẽꞌdẽ ní kã. Ĩshíí bă ä rötó ádá äpá áyä nî ꞌdĩ, ĩshíí ëté nëë, ãŋã ẽshẽ ká ïrí ãpá ká áshá ĩshí. 25Ĩshíí mä lëmë räyä ádá bï ïgí nëë, bẽdé úgú ë ă ndõjõ nî, ĩshíí ëté úgú ãsh õjõ nẽ ĩshí, ĩshíí ïrí nî gĩ tírí ä ndögó lëmë Gẽsẽ újũ ká Mbájä, ĩshíí yõmó ë ꞌdéé, kä ndögó nî kã nëë, ä ndäshá nî. 26Ĩshíí ãyá ë ꞌdéé, Bẽbé kãŋgá áyä nî áshá ká ärä nẽ kã nëë, ãtâsh yää, ẽné áshá bï Gẽsẽ újũ nî níí, ãꞌdá áyä nî áshá ká ärä nî ë ŋgá ëpẽ. 27Ĩshíí ẽné bï Gẽsẽ újũ ŋgá áyä nẽ kpötó, ká ádá grötó ádá ãpá ká ndäkpá nî tírí, ká ádá ëté nî Kópõ ndákpã.
28Ãkpã ïgí ãꞌbã güjú ãpá ká ádá yăkã ãꞌdá, ká ádá bẽdé úgú ë ă ndõjõ nî nëë, ndäkpá ë tírí ꞌdéé, kïlí ã kã ä ndögó lëmë nî, 29ĩshíí yõmó ë ꞌdéé, käḷã glözö ũŋgú nî kã nëë, ä ndäŋá örõ äpá ká áshá, ĩshíí nëë, yõmó ë ꞌdéé, käḷã glösĩꞌdí ũŋgú nî kã nëë, ä ndäŋá örõ ká ádá ë níí, rötó ádá nî äpá ká mëŋgá ëpë ïgï. 30Mä yãḷã bẽdé ũŋgú ë kínärä mâ ꞌdĩ, mä ndrõtó ádá nî lãtá tá ká ádá ë ꞌdéé, Bẽbé mâ klĕmë bï ámä kã, ĩshíí grötó ádá ŋgá ámá nëë, tämá dĩtí ëyî, ká ádá mä yẽbẽ ádá ë níí, lépẽ Bẽbé göpó ámä níí ẽlĕ, bă ãzá lépẽ mâ ní.”
Ádá ãpá ká ádá ärä Yézũ
31Ĩshíí Yézũ lĕmë ádá nî kpõrõ ãꞌdã, “ꞌDéé mä lëmë ádá nî mäpá ká ádá ärä mâ, ká ärä mâ yää, ïgí má yãsá ádá í ꞌdéé mä lëmë nî kã mápá ká räyä ádá ꞌdĩ. 32Ĩshíí nëë, ă ẽꞌdẽ bẽdé ndákpã ë ꞌdéé, kă lëmë ádá ärä mâ bï ndäkpá nî kã, ĩshíí mókö mäná mïshí ádá ŋgá áyä nî räyä ádá.”
33Ĩshíí lĕmë ádá nî kpõrõ ãꞌdã, “Mópó yõpó bï Jónŏ, ĩshíí lĕmë räyä ádá nî bï ïgí ĩshí. 34Mébë ádá ë níí, ndákpã lĕmë ádá ärä mâ bï ndäkpá ꞌdĩ, ĩshíí nëë, mlémë ádá yăkã bï ïgí ká ádá ë níí, äshá óꞌdõ ïgî. 35Jónõ ãꞌdá ãyá lámbã õshõ ë ꞌdéé, kă yãná nî, ĩshíí kă rãjá úgú nî kã, ĩshíí míyí ká ádá gäꞌdá gãã máꞌbã ílĩ gräjá úgú ŋgá áyä nî, ká ádá gödó kélẽ ëyî.”
36Ĩshíí nëë, ãtá lĕmë ádá nî kpõrõ ãꞌdã, “Ádá ë kãpá ká ádá ärä mâ kã nëë, õnjó õtõ ká ë ŋgá Jónõ ĩshí. Ká ádá nẽté í ꞌdéé, Bẽbé mâ kẽné bï ámä níí, möyó méshë ẽꞌdẽ, ĩshíí ꞌdéé, mä yãḷã nî kã nëë, ă lũsũ ãꞌdã nëë, Bẽbé mâ kópó ámä. 37Ĩshíí Bẽbé ꞌdéé, kõpó ámä kã nëë, lĕmë ádá ãpá ká ádá ärä mâ ká ärä nẽ. Ĩshíí ïgí jéé mógó lëmë nî sãrã ꞌdĩ, wãlã mókõ ílĩ mümü nî tá ꞌdĩ, 38wãlã ádá ŋgá áyä nî ũkũ ãpá shẽshẽ lépẽ ïgí ꞌdĩ, ká ádá mánã gïyí mápá ká ádá ká ndákpã í ꞌdéé, kõpó ëté kã míshí. 39Má yẽbẽ ílĩ Wárãgã ádá ká Mbájá ká ádá míŋí míyí má ndõkõ áshá í ꞌdéé, dõŋbó ëyí kãzá ẽꞌdẽ ní kã mótó õgõ ëyî. Ĩshíí nëë, Wárãgã ádá ká Mbájá ă lëmë ádá ãpá ká ádá ärä mâ, 40ĩshíí õtõ ká ë ŋgâ tírí nëë, mánã göjó ámá ká ádá ë níí, mókõ ëté áshá yãŋgâ míshí.
41Mébë ádá ë níí, ndäkpá rëbé ámä ꞌdĩ, 42ĩshíí nëë, mókö ïgí mäná mïshí, ádá ärä Mbájá ãzá shẽshẽ lépẽ ïgí ní. 43Mójö ká ónjó ká Bẽbé mâ, ĩshíí míyí mápá ámá ꞌdĩ, ĩshíí nëë, ꞌdéé bẽdé ndákpã ë kójõ ká ärä nẽ yää, má ndĩyí mápá áyä nî. 44Má ndĩyí mápá ká ádá ká Mbájá ãyá ꞌdë ꞌdéé, má yẽbẽ töyö ádá ë níí, mrébé ärä ïgí mótó kõkõ ärä ïgî, ĩshíí bă máḷã kpötó ká ádá ë níí, Mbájá krẽbé ïgí ꞌdĩ kã, ꞌdéé tá ëté káꞌdá gãꞌbãlã Bẽbé grëbé ndäkpá nî kã.
45Ĩshíí nëë, máꞌbã gïŋí míyí mä ndḷõkpõ ádá ká dírí ïgí bï Bẽbé ãꞌdá. Ĩshíí nëë, bẽbé gḷökpõ ádá ká dírí ïgí bï Mbájá nî Mõzë ꞌdéé, músú shẽshẽ lépẽ ïgí mápá áyä nî kã. 46Bïjã ꞌdéé, míyí mápá ká ádá Mõzë míshí yää, má ndĩyí mápá ká ádá ŋgá ámâ, ká ádá ádá í ꞌdéé, ëté krõndó ã kã nëë, ãpá ká ádá ärä mâ. 47Ĩshíí nëë, ãyá ë ꞌdéé, míyí mápá ká ádá ká Mbájá ꞌdéé, Mõzë krõndó ã kã ꞌdĩ kã nëë, má ndĩyí mápá ká ádá í ꞌdéé, mä lëmë nî kã ãyá ꞌdë?”
6Yézũ ĩjĩ nõshó bï 5,000 ndäkpá
(Mãtéyõ 14:13-21; Márkõ 6:30-44; Lúkã 9:10-17)
1Bïyí ë ŋgâ nëë, Yézũ õjõ ĩshí Kãpá Jẽlílĩ ꞌdéé, bẽdé dírí ëyí nî Tĩbéryãsã kã ãpá ägã, 2ĩshíí gẽḷé jũjũ ndäkpá ëndẽ grëkẽ õgõ nî, ká ádá nẽnẽ kïꞌdí ꞌdéé, kãꞌdá dĩ gäḷã nî ká glöló nõwõ ẽshẽ ká ndäkpá nî kã. 3Ĩshíí ẽshẽ bïyí ëyí nëë, Yézũ ĩnĩ ãpá jũjũ ãŋbã, ĩshíí äꞌdá bũbũ ká yõmó grëkẽ õgõ nẽ. 4Ká ëté úgú ãsh nëë, Ájã Gätã Srámã ká Yũwúdũ nî gĩ lĭjï ĩshí.
5Ká löwó ë ꞌdéé, Yézũ kĩꞌví jũjũ nẽ kãpá örõ, ĩshíí kõkõ gẽḷé ndäkpá kä yöjó áyä nẽ kã nëë, ũjũ Fílĩpĩ ãꞌdã, “Ägá mă ndõvó nõshó nî mẽshé ꞌdë bï ndäkpá yăkã níí, öshó?” 6Ũjũ Fílĩpĩ ãtâ ŋgâ ká ádá gödó ëté nẽ, ká ádá Yézũ õkõ ũŋgú ë ꞌdéé, ëpẽ kă yãnjã dĩ gäḷã nî kã ãná ĩshí.
7Ĩshíí Fílĩpĩ ĭpï ãꞌdã, “Kpíí ꞌdéé, mõvó nõshó ká rŏmó gũfũ sálã (200) nãkã fídã6:7 Nãkã fídã: Ä ndëné ꞌbälã nãkã fídã bï ndákpã ãpá bïyí nẽté ájã ꞌbälã. yää, ă yãsá jũjũ ïgï tírí ꞌdĩ.”
8Ĩshíí ꞌbälã ẽshẽ ká yõmó grëkẽ õgõ Yézũ ꞌdéé, dírí nî Ãndréyã ónjö Sáyímõnõ Pítãrã kã lĕmë ãꞌdã, 9“Ă ẽꞌdẽ gẽsẽ újũ ãŋgá áyä nî sálã brĭzí kpäꞌbäkä, ĩshíí rŏmó brĭzí kézé, ĩshíí nëë, ă ndãsá gẽḷé jũjũ ndäkpá yăkã ãyá ꞌdë?”
10Ĩshíí Yézũ ãꞌdã, “Mlémẽ bï ndäkpá nî níí, äꞌdá bũbũ.” Ĩshíí ëté úgú yãŋgâ nëë, ómbó ëpẽ ötó ẽꞌdẽ ŋgé, ĩshíí ndäkpá nî öjó äꞌdá bũbũ, jũjũ ïgï ãyá sálã álĩfĩ (5,000) ndäkpá. 11Ĩshíí Yézũ õjõ ẽné kpäꞌbäkä nî, ĩshíí lõyó Mbájä, ĩshíí õŋó bï ndäkpá ë ꞌdéé, käꞌdá käꞌbã bũbũ ã kã, ĩshíí öshó ũŋgú nî, ĩshíí nõshó nî ãsá ïgï tírí. Ĩshíí õjõ ãḷã ká kézé nî tá ãtâsh.
12Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, nõshó nî kãsá ndäkpá nî tírí ĩshí nëë, Yézũ lĕmë bï yõmó grëkẽ õgõ nẽ ãꞌdã, “Móvõ sõkpõ nõshó nî máꞌbã gäꞌbã níí, lĩmí ãꞌdá.” 13Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, kövõ sõkpõ nõshó ë ꞌdéé, ndäkpá nî köshó ïshí ã kã nëë, ẽḷé kpú lẽmbẽ rŏmó zõḷõ.
14Ĩshíí bïyí ë ꞌdéé, ndäkpá nî kökõ kïꞌdí ë ꞌdéé, Yézũ kãḷã kã nëë, ëndẽ gïyí, “Dú ëté nî kéné ádá ká Mbájá6:14 Kéné ádá ká Mbájá: Ä lëmẽ ádá äpá ká ádá ärä kéné ádá ë ꞌdéé, Mõzë kĩyí ëté kă ndõjõ nî kã. Ĩshíí Yézũ nî ëté kéné ádá yãŋgâ. Róꞌdö Dĩtrónõmĩ 18:15-18; Jónõ 1:21; Nẽté ká Yõmó Yõpó 3:22-23. ꞌdéé, kă ndõjõ ãpá jũjũ bũbũ ã kã.” 15Ĩshíí Yézũ õkõ ãná ĩshí nëë, öjó ká ádá gäḷã ëpẽ ãpá ká góvó ŋgérë ká kpötó. Ãtâsh yää, ãŋã ẽshẽ ãyá ïgï, ĩshíí õjõ ĩnĩ ãpá jũjũ ãŋbã nî tá tówó ĩshíí ãꞌdá kínärä nẽ.
Yézũ lõwó õtõ mümü ũyũ
(Mãtéyõ 14:22-27; Márkõ 6:45-52)
16Ĩshíí ká lïlí úgú nî nëë, yõmó grëkẽ õgõ Yézũ änjã äpá ká kãpá nî, 17ãpá dĩ úgú ë ꞌdéé, kïnĩ äpá ílĩ fãlúkũ nî këshé ẽꞌdẽ ã kã, ĩshíí öjó ïshí kãpá nî änjã äŋá mbẽré Kãfãrnúmũ. Ká úgú ãsh nëë, úgú nî ĭḷï ĩshí, ĩshíí Yézũ rãyá áyä ïgï dóꞌbó ꞌdĩ. 18Ĩshíí gãnjã yãyã ĕndë gïtĩ nî, ĩshíí ũyũ nî õjõ ă lãmá góvó. 19Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, klöwó ká fãlúkũ nî ũŋgú ãyá tötö, kă yãnjã ãpá ká dĩ sösö méyĩlĩ6:19 Méyĩlĩ: Ndákpã ă ndlõwó ũŋgú ãyá gũfũ ꞌbälã lẽmbẽ kpú méyĩlĩ ká ájã ꞌbälã. nî kã nëë, ökõ Yézũ ă lõwó õtõ mümü ũyũ nî, ĩshíí lĭjï ꞌbáká ãpá gbõgbõ fãlúkũ nî, ĩshíí góvó mbãwã õjõ ũkũ ãpá lépẽ ïgï. 20Ĩshíí nëë, Yézũ lĕmë bï ïgï ãꞌdã, “Ë kã nî ámä, máꞌbã gëté mbãwã ãꞌdá.” 21Ĩshíí bïyí ëyí nëë, yõmó grëkẽ õgõ nî ä yëbẽ ádá gëné ëté äpá ílĩ fãlúkũ nî, ĩshíí tämá gẽyẽ ãtâ nëë, fãlúkũ nî rãyá ãpá ãkpã ŋbríŋbï ãpá dĩ ë ꞌdéé, kä yänjã ẽꞌdẽ ã kã ĩshí.
22Ĩshíí ká gẽré úgú nî nëë, glŏvö ndäkpá í ꞌdéé, käꞌdá käꞌbã ägã ũyũ nî kã, ökõ nëë, tá ꞌbälã fãlúkũ ká ãkpã ũyũ nî, ká ádá ïgï ökõ Yézũ ĩnĩ ãpá ílĩ fãlúkũ ká yõmó grëkẽ õgõ nẽ ꞌdĩ, ĩshíí nëë, äŋá änjã tá kínärä ëpë ïgï. 23Ĩshíí ndäkpá öjó ká slãgã fãlúkũ ë ëshé mbẽré Tĩbéryãsã, ĩshíí öjó lüsú ꞌbáká äpá dĩ úgú ë ꞌdéé, gẽḷé ndäkpá nî köshó kpäꞌbäkä nî käꞌbã ẽꞌdẽ bïyí ë ꞌdéé, Bẽbé ärä ägá klõyó Mbájá kãpá ẽꞌdẽ ĩshí ã kã. 24Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, ndäkpá nî kökõ Yézũ ĩshíí yõmó grëkẽ õgõ nî käzá yõ ní kã nëë, öjó ïnĩ äpá ílĩ fãlúkũ nî gĩ, ĩshíí äŋá änjã Kãfãrnúmũ, ká ádá gëbẽ dĩ ärä Yézŭ.
Yézũ nî kpäꞌbäkä áshá
25Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, kökõ Yézũ käpá ägã kãpá nî kã nëë, üjũ ëté äꞌdã, “Yää Bẽbé grödó ndäkpá nî, ójö dĩ úgú â ká úgú ë ꞌdë?”
26Ĩshíí Yézũ ĭpï ãꞌdã, “Mä lëmë räyä ádá bï ïgî, má yẽbẽ dĩ ärä mâ ãzá ká ádá ë ꞌdéé, mókõ kïꞌdí ĩshíí lëyé í ꞌdéé, máḷä kã ní. Ĩshíí nëë, ká ádá ë ꞌdéé, móshó kpäꞌbäkä nî ĩshíí ꞌdéé, múkpú míshí ã kã. 27Máꞌbã gäḷã nẽté mápá ká ádá nõshó jũjũ bũbũ ã ꞌdéé, kă ndãḷã dõsó nî kã ãꞌdá. Ĩshíí nëë, máḷã nẽté mápá ká ádá nõshó ë ꞌdéé, kă ndẽné bï ïgí áshá ë ꞌdéé, dõŋbó ëyí kãzá ẽꞌdẽ ní kã, ꞌdéé Kópõ ndákpã kă ndẽné bï ïgí ã kã. Ká ádá Mbájá Bẽbé kéné kpötó bï ëtê, ká ádá ë níí, ãḷã ãtâsh.”
28Ĩshíí ndäkpá nî üjũ Yézũ äꞌdã, “Ãŋgá áyä ägá dĩ gäḷã ŋgã, ká ádá gäḷã nẽté ë ꞌdéé, Mbájá kă yẽbẽ ádá ëyí ã kã?”
29Ĩshíí Yézũ ĭpï bï ïgï ãꞌdã, “Nẽté ká Mbájá nëë ãtâ, dĩ gïyí ãpá ká ndákpã í ꞌdéé, ëté kõpó ëté ã kã.”
30Ĩshíí üjũ ëté äꞌdã, “Á ndãḷã úlú kïꞌdí ŋgã bï ägâ, ká ádá ë níí mõkŏ, ĩshíí níí mĩyí mápá áyä ĩ? Ũŋgú ë ꞌdéé, ká ndãḷã nî ŋgã? 31Kóshó ägá gĩ sãrã nëë, öshó bẽdé nõshó ë dírí ëyí ménã äpá ílĩ bërë, tá ãyá ë kröndó käꞌbã ílĩ wárãgã ká Mbájá ꞌdéé, kïyí, ‘Ẽŋgẽ kpäꞌbäkä bï ïgï ëshé mümü örö, ká ádá ë níí, öshó.’”6:31 Úgú Létë 16:4; Nĩmáyã 9:15; Sálãmã 78:24-25
32Ĩshíí Yézũ lëmë bï ïgï ãꞌdã, “Mä lëmë räyä ádá yăkã bï ïgî, ãzá Mõzë kéŋgẽ kpäꞌbäkä nî bï ïgí ẽshẽ mümü örö nî ní. Ĩshíí nëë, Bẽbé mâ kéŋgẽ shĩkĩ kpäꞌbäkä nî bï ïgí ẽshẽ mümü örö. 33Ká ádá kpäꞌbäkä ká Mbájá nî ágbë ꞌdéé, kõjõ kẽshẽ mümü örö kãpá jũjũ bũbũ, ĩshíí kẽné áshá bï yõmó ë kä jũjũ bũbũ ã kã.”
34Ĩshíí ndäkpá nî äꞌdã, “Yää góvó újũ nî, ẽshẽ kájâ ãnjã góḷô nëë, éné ëté kpäꞌbäkä yãŋgâ bï ägâ.”
35Ĩshíí Yézũ ãꞌdã, “Ámä nî kpäꞌbäkä áshá nî. Ndákpã ë ꞌdéé, kă ndõjõ ámá kã nëë, jéé gõgõ ă yãḷã ëté ꞌdĩ, ĩshíí tá ndákpã ë ꞌdéé, kă ndĩyí ãpá ámá ĩshí ã kã nëë, jéé gõgõ ũyũ ă yãḷã ëté ꞌdĩ. 36Ĩshíí nëë, tá ãyá ë ꞌdéé, mlémë bï ïgí sãrã mïshí ã kã nëë, ꞌbákétâ mókõ ámä míshí, ĩshíí míyí mápá ámá dóꞌbó ꞌdĩ. 37Ĩshíí ndäkpá ë ꞌdéé, Bẽbé kẽŋgẽ ïgï bï ámä ĩshí ã kã nëë, ä ndöjó ámâ, ĩshíí tá ndákpã ë ꞌdéé, kõjõ ámá ĩshí yää, mä yõgó ëté méshë ámá ꞌdĩ. 38Ká ádá mójö méshë mümü örö, ãzá ká ádá gäḷã ũŋgú ë ꞌdéé, gõgõ gäḷã ëyí kãŋgá ámá ní, ĩshíí nëë, ká ádá gäḷã ũŋgú ë ꞌdéé, gõgõ gäḷã ëyí kãŋgá Bẽbé köpó ámá kã. 39Bẽbé göpó ámá nëë, ẽbẽ ádá ë níí, ꞌbälã ẽshẽ ká ndäkpá í ꞌdéé, ëpẽ kẽŋgẽ ïgï bï ámá kã ãꞌbã glïgbĩ nî ãꞌdá. Ĩshíí nëë, ă yẽbẽ ádá ë níí, ïgï äŋá örõ ëshé jũjũ öꞌdö ëpë ïgï, ká dõŋbó úgú nî. 40Ká ádá Bẽbé mâ ă yẽbẽ ádá ë níí, ndäkpá ë tírí ꞌdéé, kä ndökõ ámä Gẽsẽ újũ ŋgá áyä nî, ĩshíí ꞌdéé, kä ndïyí äpá ámá kã nëë, níí ökõ áshá ë ꞌdéé, dõŋbó ëyí kãzá ẽꞌdẽ ní kã, ĩshíí mä ndãḷã ïgï níí, äŋá ëshé jũjũ öꞌdö ëpë ïgï ká dõŋbó úgú nî.”
41Ká löwó ë ꞌdéé, Yézũ klĕmë ãtâ ŋgâ kã nëë, Yũwúdũ nî gĩ ëndẽ glëndẽ nî, ká ádá ë ꞌdéé, Yézũ kĩyí, “Ámä nî kpäꞌbäkä ë ꞌdéé, klũsú kẽshẽ mümü örö ã kã.” 42Ĩshíí äꞌdã, “Ãzá tämá Yézũ gẽsẽ újũ ká Jõzéfẽ kákã nî? ꞌDéé mõkõ bẽbé nî ĩshíí yãŋgá nî mãná mĩshí ã kã nëë, ă ndĩyí ëpẽ lũsú ẽshẽ mümü örö ãyá ꞌdë?”
43Ĩshíí Yézũ lĕmë bï ïgï ãꞌdã, “Máꞌbã glëndẽ mótó kõkõ ärä ïgí ãꞌdá. 44Bẽdé ndákpã ë ꞌdéé, kă ndõjõ ámá kã nëë, ãzá ní, tá Bẽbé mâ ká ndãḷã ëté níí, õjõ ámâ, ĩshíí mä ndãḷã ëté níí, ãŋã ẽshẽ jũjũ öꞌdö nẽ ká dõŋbó úgú nî. 45Ká ádá kéné ádá nî gĩ röndó äꞌdã, ‘Mbájá ă ndrõdó ndäkpá nî tírí.’6:45 Ĩzáyã 54:13 Ĩshíí tá ndákpã ë ꞌdéé, kă ndõgó ádá ká Bẽbé, ĩshíí kă ndrõdó ũŋgú nî kẽshẽ áyä nî kã nëë, ă ndõjõ ámâ. 46Ndákpã ë ꞌdéé, kõkõ Bẽbé nëë ãzá ní, tá gãꞌbãlã ndákpã ë ꞌdéé, kẽshẽ ká Mbájá kã kókõ Ëté. 47Mä lëmë räyä ádá bï ïgî, tá ndákpã ë ꞌdéé, kă ndĩyí ãpá ámá ĩshí yää, ă ndõkõ áshá ë ꞌdéé, dõŋbó ëyí kãzá ẽꞌdẽ ní kã. 48Ámä nî kpäꞌbäkä áshá nî. 49Ká ádá kóshó ïgí gĩ öshó ménã ká úgú ë ꞌdéé, ïgï kä ílĩ bërë nî kã, ĩshíí õtõ ká ë ŋgâ tírí nëë, ïlí ïshí. 50Ĩshíí nëë, ă dĩ úgú â kpäꞌbäkä ë ꞌdéé, kẽshẽ mümü örö, ꞌdéé ndákpã õshó ĩshí yää, kă yĩlĩ ꞌdĩ kã. 51Ámä nî gãshá kpäꞌbäkä ë ꞌdéé, klũsú kẽshẽ mümü örö ã kã. ꞌDéé ndákpã õshó ĩshí yää, ă ndãshá kpõrõ ă yãnjã nî. Ëté kpäꞌbäkä yãŋgâ nî ãtá gbõgbõ mâ ꞌdéé, mä ndẽné bï yõmó jũjũ bũbũ yăkã kã.”
52Ĩshíí bïyí ëyí nëë, Yũwúdũ nî gĩ öjó ä yëmé ärä ëpë ïgï gómó nî ötó kõkõ ärä ëpë ïgï ädã, “Újũ yăkã ă ndẽné ãtá gbõgbõ nẽ bï ägá níí, mõshó ãyá ꞌdë?”
53Ĩshíí Yézũ ãꞌdã, “Mä lëmë närä ádá bï ïgí ꞌdéé, móshó ãtá gbõgbõ Kópõ ndákpã, ĩshíí níí, mómõ srámã ärä nî ꞌdĩ yää, má yãshá ꞌdĩ. 54Ĩshíí tá ndákpã ë kă ndõshó ãtá gbõgbõ mâ, ĩshíí kă ndõmõ srámã ärä mâ kã nëë, ă ndõkõ áshá ë ꞌdéé, dõŋbó ëyí kãzá ẽꞌdẽ ní kã. Ĩshíí ká dõŋbó úgú nî nëë, mä ndãḷã ëté níí, ãŋã örõ ẽshẽ jũjũ öꞌdö nẽ. 55Ká ádá ãtá gbõgbõ mâ nî räyä nõshó, ĩshíí srámã ärä mâ nî räyä ũŋgú ká ádá gömõ nî. 56Ndákpã ë ꞌdéé, kă ndõshó ãtá gbõgbõ mâ, ĩshíí kă ndõmõ srámã ärä mâ kã nëë, ägá mă ndãꞌdá ꞌbälã ká ŋgá ëtê. 57Tá ãyá Bẽbé mâ ꞌdéé, kă yĩlĩ ꞌdĩ ꞌdéé, kõpó ámä ĩshíí ꞌdéé, mä yãshá ká ádá ärä nî kã, ãtâsh yää, tá ndákpã ë ꞌdéé, kă ndõshó ãtá gbõgbõ mâ kã nëë, ă ndãshá õtõ õgõ mâ. 58Ë ŋgâ nî kpäꞌbäkä ë ꞌdéé, kẽshẽ mümü örö ã kã. Kóshó ïgí gĩ öshó ménã, ĩshíí ïlí ïshí. Ĩshíí nëë, tá ndákpã ë ꞌdéé, kă ndõshó ẽshẽ ká kpäꞌbäkä yăkã kã nëë, ă ndãshá kpõrõ ă yãnjã nî.” 59Lĕmë ëté ádá yãŋgâ, ká löwó ë ꞌdéé, kă rõdó ndäkpá nî kãpá Dĩ lóvö6:59 Dĩ lóvö: Yũwúdũ nî gĩ nëë, ãŋgá áyä ïgï gẽḷé Dĩ lóvö ká ádá gräshá Mbájá õtõ ílĩ mbẽré í ŋgá áyä ïgï, ĩshíí äꞌdá dĩ glövõ äꞌbã ílĩ ëyî, ká yõmõ Séꞌbĩtĩ nî, ká ádá gräjã ãkpã ëpë ïgï bï Mbájä, ĩshíí gröꞌdõ ádá í ŋgá áyä nî.nî ãpá mbẽré Kãfãrnúmũ ã kã.
Gẽḷé yõmó grëkẽ õgõ Yézũ änã ëtê
60Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, yõmó grëkẽ õgõ Yézũ kögó ádá ŋgá áyä nî kã nëë äꞌdã, “Ádá yăkã lãŋá nẽ, ꞌbí ká ndĩyí ãpá ẽꞌdẽ?”
61Yézũ ãná ádá ë kä lëndẽ käpá ká ádá ŋgá áyä nẽ kã ĩshí, ĩshíí ũjũ ïgï ãꞌdã, “Ádá í ꞌdéé, mlémë ã kã nëë, gögó ëyí ẽlẽ ïgí ꞌdĩ? 62ꞌDéé mókõ Kópõ ndákpã ă lüwü ãnjã mümü örö ãpá dĩ úgú í ꞌdéé, kẽshẽ ẽꞌdẽ sãrã kã yää, má ndĩyí ŋgã? 63Lïlí ärä Mbájá ká yẽné áshá bï ndäkpá nî, ĩshíí wáwá gbõgbõ nî nëë, ũŋgú ãzá ílĩ ëyí ní. Ádá í ꞌdéé, mlémë bï ïgí ã kã nëë, ẽshẽ ká Lïlí ärä Mbájá ꞌdéé, kă yẽné áshá bï ndäkpá nî kã. 64Ĩshíí kpíí kãtâsh kã nëë, slãgã ndäkpá ë ëshé áyä ïgí ïyí äpá ámá ꞌdĩ.” Ká ádá ẽshẽ ká gõcõ lãgá ëyí nëë, ëté õkõ ndäkpá ë ꞌdéé, kä yïyí äpá áyä nẽ ꞌdĩ kã ãná ĩshí. Ĩshíí õkõ bẽbé göwó gõmbõ ärä nẽ ãná tánẽ ĩshí. 65Yézũ lĕmë ádá nî kpõrõ ãꞌdã, “Ë kã dũrũ ë ꞌdéé, mlémë mïyí ꞌdéé, Bẽbé mâ ꞌdéé ãḷã ndákpã níí, õjõ ámá ꞌdĩ yää, ëté ndákpã ãsh ă yõjõ ámá ꞌdĩ.”
66Ẽshẽ ká ëté úgú yãŋgâ nëë, gẽḷé ndäkpá ẽshẽ ká yõmó grëkẽ õgõ Yézũ änã grëkẽ õgõ nî ïshí.
67Yézũ ũjũ kpú lẽmbẽ rŏmó yõmó yõpó ŋgá áyä nẽ ãꞌdã, “Mëŋgá ïgí má yẽbẽ ádá gänjã õgõ ïgï tánẽ?”
68Ĩshíí Sáyímõnõ Pítãrã ĭpï bï ëté ãꞌdã, “Yää Bẽbé ärä ägâ, mă ndãnjã ká ꞌbî? ꞌDéé úmü káꞌdá bẽbé áshá ë ꞌdéé, dõŋbó ëyí kãzá ẽꞌdẽ ní kã. 69Mĩyí mãpá áyä ĩ mĩshí, ĩshíí mõkõ mãná mĩshí, úmü nî Gõzõ Ndákpã ká Mbájä.”
70Yézũ ĭpï ãꞌdã, “Ãzá ámä krójó jũjũ ïgí kpú lẽmbẽ rŏmó ã kã nî? Ĩshíí kpíí kãtâsh kã nëë, ꞌbälã ẽshẽ áyä ïgí ëté nî ŋgérë ká kõtó röyó.” 71Lĕmë ádá yãŋgâ ãpá ká ádá ärä Júdãsã gẽsẽ újũ ká Sáyímõnõ Ĩskãryótõ kpíí ꞌdéé, ëté nî ꞌbälã ẽshẽ ká kpú lẽmbẽ rŏmó yõmó yõpó ŋgá áyä nî kã. Ĩshíí bïyí ëyí nëë, ëté kójõ kówó gõmbõ ärä Yézŭ.
7Kõtó ónjö Yézũ ïyí äpá áyä nî ꞌdĩ
1Ĩshíí ẽshẽ bïyí ë ŋgâ nëë, Yézũ ĕndë glöwó õtõ dãꞌbã úgú ë Jẽlílĩ. Ẽbẽ ádá gäꞌdá ãꞌbã dãꞌbã úgú ë Jũdéyã ꞌdĩ, ká ádá kprãshã ndäkpá ká Yũwúdũ nî gĩ ꞌdéé, kä yõ kã nëë, ä yëbẽ ádá güfũ ëté nẽ. 2Ĩshíí nëë, ká löwó ë ꞌdéé, Góvó úgú Gäshá äꞌbã ũmbũ Lïlí nî gĩ7:2 Góvó úgú Gäshá äꞌbã ũmbũ Lïlí nî gĩ: Yũwúdũ nî gĩ ä yäshá äꞌbã ũmbũ lïlí nî gĩ, ká sálã lẽmbẽ rŏmó ꞌbíꞌbí õtõ ílĩ ríní nî gĩ ká úgú tírí, ká ádá ä yïŋí ádá ë ꞌdéé, kóshó ëpë ïgï gĩ gäꞌdá käꞌbã ũmbũ lïlí ká gũfũ rŏmó ríní bïyí ë ꞌdéé, Mbájá kẽŋgẽ ïgï kẽshẽ mömö Mésĩrĩ ã kã. Róꞌdö Lẽvítkũsũ 23:39-43. ká Yũwúdũ nî gĩ klĭjï ĩshí nëë, 3kõtó ónjö Yézũ lëmẽ bï ëté äꞌdã, “Ãŋgá áyä ĩ dĩ gäŋã ëshé dĩ úgú â gänjã Jũdéyã ká ádá ë níí, yõmó grëkẽ õgõ î ökõ kïꞌdí ë gĩ ꞌdéé, ká yãnjã dĩ gäḷã ïgï ã kã. 4Ká ádá ndákpã ë ꞌdéé, kă yẽbẽ ádá ë níí, ndäkpá kökõ ëpẽ tírí käná kã nëë, ă yãḷã nẽté õtõ ílĩ múmú úgú ꞌdĩ. Ãtâsh yää ŋbä ꞌdéé, ká yãḷã ïgï ũŋgú yãŋgâ gĩ kã nëë, lúsü ärä î bï yõmó ë ꞌdéé, kä jũjũ bũbũ yăkã tírí.” 5Ká ádá kpíí shĩkĩ ónjö nî gĩ ïyí äpá áyä nî ꞌdĩ.
6Ãtâsh yää, Yézũ lĕmë bï ïgï ãꞌdã, “Úgú ë kă ndlãtá ká ádá gänjã ŋgá ámá ãpá yõ kã nëë, õjõ dóꞌbó ꞌdĩ, ĩshíí bï mëŋgá ïgí yää, úgú gänjã yõ nëë, rẽꞌbé ĩshí. 7Ndäkpá í ꞌdéé, kä jũjũ bũbũ ã kã ä yïsí ïgí ꞌdĩ, ĩshíí nëë, ä yïsí nî ámä, ká ádá ë ꞌdéé, mä lëmë ádá mäpá ká ádá glösĩꞌdí ũŋgú í ꞌdéé, ïgï kä yäḷã nî kã. 8Mánjã mápá dĩ Góvó úgú gäḷã kõbó kélẽ úgú yãŋgâ, ká ádá úgú gänjã ŋgá ámá ãpá yõ nëë, õjõ dóꞌbó ꞌdĩ, ká ádá úgú ë kă ndrẽꞌbé ká ádá gänjã ŋgá ámá ãpá yõ nëë, bă õjõ dóꞌbó ꞌdĩ.” 9Yézũ lĕmë ãtâsh, ĩshíí ãꞌdá tá ãꞌbã Jẽlílĩ.
10Bïyí ë ꞌdéé, kõtó ónjö Yézũ käŋá känjã dĩ Góvó úgú gäḷã kõbó kélẽ úgú nî ïshí ã kã nëë, Yézũ ĩnĩ ärä ãnjã yõ, ĩshíí bă lũsũ ärä nẽ bï ndäkpá nî ꞌdĩ. 11Ĩshíí ká ëté úgú Góvó úgú gäḷã kõbó kélẽ úgú yãŋgâ nëë, Yũwúdũ nî gĩ äꞌdá dĩ gëbẽ ëtê, ĩshíí ä yüjũ ádá ärä nî ä yïyí, “Újũ yãŋgâ ëté ă ꞌdë?”
12Ĩshíí glŏvö jũjũ ndäkpá í ꞌdéé, kä yõ kã nëë, äꞌdá dĩ glëmẽ ádá nî ká zrõzõ ötó kõkõ ärä ëpë ïgï tírí ãpá ká ádá ärä Yézŭ. Ĩshíí slãgã ndäkpá ë ïyí, “Ëté nî gõzõ ndákpã.”
Ĩshíí slãgã ë ïyí, “Bă ꞌdĩ, ëté ă yäŋbä ndäkpá.” 13Ĩshíí nëë, ndákpã ë ꞌdéé, kă ndlëmë ádá ãpá ká ádá ärä nî wăsá kã nëë, ãzá ní, ká ádá ndäkpá nî ä yëté mbãwã ärä kprãshã ndäkpá ká Yũwúdũ nî gĩ nẽ.
Yézũ rõdó ndäkpá ká úgú Góvó úgú nî
14Ká löwó ë ꞌdéé, Góvó úgú nî kãtá lõŋgõ ꞌdéé, kõyó ꞌdĩ kã nëë, Yézũ ãŋã ãnjã dãzá Mömö ká Mbájá ĩshíí ĕndë grödó ndäkpá nî ãꞌbã ẽꞌdẽ. 15Ĩshíí ãkpã Yũwúdũ nî gĩ ũjú nẽ, ĩshíí üjũ äꞌdã, “Újũ yăkã rõꞌdõ ũŋgú ãpá ílĩ mãdrásã ꞌdĩ nëë, õgó ílĩ ũŋgú nî ãná góvó nî ãtâ ãyá ꞌdë?”
16Ĩshíí Yézũ ĭpï ïgï ãꞌdã, “Ũŋgú í ꞌdéé, mä rõdó ndäkpá nî mäpá ẽꞌdẽ ã kã nëë, ãzá ẽshẽ ámá ní, ĩshíí nëë, ẽshẽ ká Bẽbé göpó ámä. 17Ĩshíí tá ndákpã ë ꞌdéé, kĩyí ká ádá gäḷã ũŋgú ë ꞌdéé, Mbájá kă yẽbẽ ádá ëyí ã kã ĩshí yää, ă ndõkõ dãná nî nëë, ádá í ꞌdéé, mä rõdó ndäkpá nî ẽꞌdẽ ã kã nëë, ẽshẽ ká Mbájá yá, wãlã ẽshẽ jũjũ mâ nẽ yä. 18Ndákpã ë ꞌdéé, kă lëmë ádá nî ẽshẽ jũjũ nẽ kã nëë, ă lëmë ádá nî ká ádá ë níí, ndäkpá ëné gŭrü ärä nẽ. Ĩshíí nëë, ndákpã ë ꞌdéé, kă yãḷã nẽté nî ká ádá ë níí, këné gŭrü ärä ndákpã ë ꞌdéé, kõpó ëpẽ ã kã yää, ëté nî bẽbé glëmẽ räyä ádá. Bẽdé sóló ë ãzá áyä nî ní. 19Gónjó ádá ká Mbájá ꞌdéé, kẽné bï Mõzë kã nëë, ẽné bï ïgí ꞌdĩ? Kpíí kãtâsh kã nëë, ïgí máḷã nẽté nî mápá dãꞌbã ëyí ꞌdĩ. Ĩshíí nëë, má yẽbẽ ádá güfũ ámä ká ádá ŋgã?”
20Ĩshíí glŏvö ndäkpá nî ïpĩ bï ëté äꞌdã, “Úmü nî bẽbé röyó.7:20 Bẽbé röyó: Kõtó röyó ä yäꞌdá äꞌbã jũjũ bẽbé röyó ĩshíí sãrã nëë, ïgï nî kõtó grõnõ ë ꞌdéé, käꞌdá käꞌbã mümü örö ká Mbájä, õgbó ká ŋgérë ŋgá áyä ëpë ïgï ꞌdéé, dírí nî Shẽtánã kã, ĩshíí öjó änã gögó ádá ká Mbájá ïshí, ĩshíí ká úgú ë ꞌdéé, Mbájá krõsó ïgï kãpá bũbũ ïshí ã kã nëë, öjó ïpĩ ärä ëpë ïgï äpá ká glösĩꞌdí lïlí ärä ë ꞌdéé, kä yäḷã gãŋgã ãkpã äpá ká ndäkpá nî kã. Róꞌdö ádá yăkã ãpá ílĩ wárãgã Gïtĩ Ádá 12:7-9. ꞌBí ká yẽbẽ ádá güfũ úmü?”
21Ĩshíí Yézũ lĕmë bï ïgï ãꞌdã, “Máḷä tá ꞌbälã kïꞌdí,7:21 Máḷä tá ꞌbälã kïꞌdí: Róꞌdö ádá ãpá ká ádá kïꞌdí yăkã ãpá ílĩ Jónõ 5:1-18. ĩshíí ãkpã ïgí tírí ũjú nẽ ãpá ẽꞌdẽ, 22Mõzë klémẽ ádá kübũ kõtó ŋgãŋgá ŋgá áyä ïgí ká ŋbóŋbó mãtárã nî kpíí ꞌdéé, ádá ŋbóŋbó mãtárã7:22 Ŋbóŋbó mãtárã: Mbájá lĕmë bï Ãbrãyímĩ níí, rõtó ŋbẽtẽ ká kõtó ŋgãŋgá ŋgá áyä nẽ, ká úgú ë ꞌdéé, kãŋgá áyä ïgï sálã lẽmbẽ tötö ꞌbíꞌbí nî kã, ká ádá ë níí, lũsũ ãꞌdã nëë, ïgï nî kõtó ká Mbájä. Róꞌdö Gõcõ Lãgá 17:9-14. nî bă ãzá õcõ lãgá ärä nẽ ẽshẽ ká Mõzë ní kã, ĩshíí nëë, õcõ lãgá ärä nẽ ẽshẽ ká kóshó ïgí gĩ, ĩshíí kpíí kãtâsh kã nëë, má rõtó kõtó ŋgãŋgá ŋgá áyä ïgí ká yõmõ Séꞌbĩtĩ. 23ꞌDéé ndákpã ũbũ gẽsẽ újũ áyä nẽ ká ŋbóŋbó mãtárã ká yõmõ Séꞌbĩtĩ ká ádá ë níí, ëpẽ ãꞌbã glïmí ílĩ gónjó ádá ká Mbájá ãꞌdá yää, dũrũ ë ꞌdéé, óꞌdõ ïgí kẽgbẽ ká ádá ë ꞌdéé, mlöló nõwõ nî méshë ká ndákpã ká yõmõ Séꞌbĩtĩ nî kã nëë, ká ádá ŋgã? 24Mrótó ádá mápá ká ndäkpá glãtá nî, máꞌbã grötó ádá mápá dãꞌbã óvó ŋgá áyä ïgï ãꞌdá.”
Yézũ nî ndákpã ë ꞌdéé Mbájá kĩshí ëté ã kã?
25Ĩshíí ká ëté úgú ãsh nëë, slãgã ndäkpá ë, ëshé ká yõmó Jẽrũzãlémẽ ëndẽ güjũ yũjũ äꞌdã, “Ë kã ãzá újũ í ꞌdéé, kprãshã ndäkpá ŋgá áyä ägá kä yëbẽ ádá güfũ ëté ã kã nî? 26Tämá ëté kákã ꞌdéé, kă lëmë ádá nî õgbó dĩ mümü gẽḷé ndäkpá nî, ĩshíí jéé lëmẽ gŏsĩꞌdí ádá ãpá áyä nî ꞌdĩ. Wãlã dú nëë, kprãshã ndäkpá nî ökõ ëté äná äpá ká Krĭstõ nẽ? 27Ĩshíí nëë, mõkõ úlú ärä újũ yãŋgâ mãná mĩshí, ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, Krĭstõ kă ndõjõ nî kã nëë, bẽdé ndákpã ë ꞌdéé, kă ndõkõ dãná dĩ úgú ë ꞌdéé, ëté kă ẽshẽ ẽꞌdẽ ã kã nëë, ă ndãzá ní.”
28Ĩshíí Yézũ ãtá rõdó ndäkpá nî ãpá dãzá Mömö ká Mbájä, ĩshíí lĕmë ádá ká gõró lëmë nẽ ãꞌdã, “Ïgí mókõ ámä máná gõzõ míshí, ĩshíí mókõ úlú ärä mâ máná míshí, ĩshíí bă ãzá mójö mäpá dĩ úgú â kínärä mâ ní, ĩshíí Bẽbé ꞌdéé, kõpó ámä kã, lĕmë kḷëzë ꞌdĩ. Ĩshíí ïgí mókõ ëté máná ꞌdĩ, 29ĩshíí nëë, mókö ëté mäná mïshí, ká ádá ámä méshë áyä nî, ĩshíí ëté kópó ámä.”
30Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, Yézũ klĕmë kãtâ ŋgâ kã nëë, ä yëbẽ ádá grükú ëté ĩshíí nëë, gãꞌbãlã ndákpã ãtâ ãtã gbõgbõ nî ꞌdĩ. Ká ádá úgú ŋgá áyä nî õjõ dóꞌbó ꞌdĩ. 31Ĩshíí kpíí kãtâsh kã nëë, gẽḷé ndäkpá ïyí äpá áyä nî, ĩshíí äꞌdã, “ꞌDéé Krĭstõ õjõ yää, ă ndãḷã gẽḷé kïꞌdí õtõ ká ë ꞌdéé, újũ yăkã kãḷã kã?”
32Ĩshíí Fãrísĩ nî gĩ ögó lëmë zrõzõ í ꞌdéé, ndäkpá nî kä lëmẽ käpá ká ádá ärä nî kã ïshí. Ĩshíí kprãshã ndäkpá ká yõmó gräshá Mbájá nî, ãcá õgbó ká Fãrísĩ nî gĩ öpó yõmó gämã gbõgbõ Mömö ká Mbájá níí rükú ëtê.
33Ĩshíí Yézũ lĕmë bï ïgï ãꞌdã, “Ámä mä ndãꞌdá ká ŋgá ïgí tá gãã ãtâ, ĩshíí mä ndlŭwü mánjä ká Bẽbé göpó ámä. 34Má ndẽbẽ ámä ĩshíí nëë, má yõkõ ámä ꞌdĩ, ĩshíí dĩ úgú ë ꞌdéé, mä ẽꞌdẽ ã kã nëë, má yĩgí yõ tá ꞌdĩ.”
35Ĩshíí Yũwúdũ nî gĩ ëndẽ glëmẽ ádá äpá kõkõ ärä ëpë ïgï äꞌdã, “Újũ yăkã ă yẽbẽ gänjã ꞌdë ꞌdéé, mă yõkõ dĩ ärä nî ꞌdĩ kã? Ă yẽbẽ ádá gänjã gäshá ãꞌbã kõkõ ärä ndäkpá ŋgá áyä ägá ꞌdéé, klësé kötó mömö Ĩgrígĩ nî gĩ níí, ëpẽ rõdó Ĩgrígĩ nî gĩ? 36Ílĩ ádá ŋgá áyä nî ŋgâ ãꞌdã ŋgã ꞌdéé, kãꞌdã, ‘Má ndẽbẽ ámä, ĩshíí má yõkõ ámä ꞌdĩ,’ ĩshíí ‘Má yĩgí dĩ ë ꞌdéé, mä ẽꞌdẽ ã kã ꞌdĩ’?”
37Ĩshíí ká dõŋbó ájã Góvó úgú nî nëë, Yézũ ãŋã örõ, ĩshíí lĕmë ádá ká gõró lëmë nẽ ãꞌdã, “ꞌDéé gõgõ ũyũ káŋgá ndákpã yää, õjõ ámá níí, õmõ ũyũ nî. 38Tá ãyá Wárãgã ká Mbájá ꞌdéé, kĩyí nëë, tá ndákpã ë ꞌdéé, kĩyí kãpá ámä ĩshí yää, ũyũ ë ꞌdéé, kă ndẽné áshá bï ndäkpá nî kã, ă ndũlũ ẽshẽ ílĩ nî.” 39Ádá í ꞌdéé, Yézũ klĕmë ã kã nëë, lĕmë ãpá ká ádá Lïlí ärä Mbájá ꞌdéé, kă ndlũsú ãpá jũjũ yõmó ë ꞌdéé, kä ndïyí äpá áyä nẽ kã. Ká úgú yãŋgâ nëë, Lïlí ärä Mbájá lũsú ãpá jũjũ ndäkpá nî dóꞌbó ꞌdĩ. Ká ádá ëné gŭrü ärä Yézũ dóꞌbó ꞌdĩ.
40Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, ndäkpá nî kögó ádá yãŋgâ kã nëë, slãgã ndäkpá ë ïyí, “Dú Yézũ nî kéné ádá ká Mbájä.”
41Ĩshíí slãgã yõmó ë ïyí, “Ëté nî Krĭstŏ.”
Ĩshíí slãgã ndäkpá ë ä yüjũ ärä ëpë ïgï ä yïyí, “Kútú Krĭstõ ă ndõjõ ẽshẽ Jẽlílĩ ãyá ꞌdë yä? 42Ãzá röndó äꞌbã ílĩ Wárãgã ádá ká Mbájá äꞌdã, Krĭstõ ă ndẽshẽ dãꞌbã ärä yõmó mömö ká Dévĩdĩ7:42 Krĭstõ ă ndẽshẽ dãꞌbã ärä yõmó mömö ká Dévĩdĩ: Äkã Yézũ äꞌbã mbẽré Nãzẽrétẽ ĩshíí ëté ẽshẽ ká dãꞌbã úlú ärä Dévĩdĭ. Róꞌdö ádá ãpá ká ádá yăkã ãpá 2 Sámwẽlẽ 5:2; Míkã 5:2; Mãtéyõ 2:1; Lúkã 2:1-6. ẽshẽ mbẽré Bétlẽmẽ ꞌdéé, Dévĩdĩ7:42 Dévĩdĩ: Mbájá ĩshí ëté ká ádá ë níí, ãꞌdá ãpá ká góvó ŋgérë ká Ĩzrãyélẽ nî gĩ, ĩshíí ŏshö yöshö ãꞌdã, bẽdé góvó ŋgérë ë ă ndõjõ ẽshẽ ká dãꞌbã úlú ärä kõtó ílĩ kõtó kóshó ká Dévĩdĩ níí, ãꞌdá ãpá ká góvó ŋgérë nî kpõrõ ă yãnjã nî. Ëté góvó ŋgérë yãŋgâ nî Yézũ Krĭstŏ. Bïyí ë ꞌdéé, Dévĩdĩ kãꞌdá góvó ŋgérë nî ĩshí ã kã nëë, úgú ë öjó äkã Yézũ ká álĩfĩ (1,000) ríní. Róꞌdö Sálãmã 132:11-12; Nẽté ká Yõmó Yõpó 2:29-36; 1 Sámwẽlẽ 16-30; 2 Sámwẽlẽ 1-24; 1 Góvó Ŋgérë 1-2. kãshá ãꞌbã ẽꞌdẽ ã kã nî?” 43Ĩshíí ká gbõḷõ ë ŋgâ nëë, ndäkpá nî öŋó kõkõ ärä ëpë ïgï äpá ká ádá ärä Yézŭ. 44Slãgã ndäkpá ë ä yëbẽ ádá grükú ëtê, ĩshíí nëë ndákpã ãtâ ãtã gbõgbõ nî ꞌdĩ.
Slãgã kprãshã ndäkpá ká Yũwúdũ nî gĩ änã gïyí äpá ká Yézũ ïshí
45Ĩshíí ká dõŋbó ëyí nëë, yõmó gämã gbõgbõ Mömö ká Mbájá nî lüwũ öjó ká kprãshã ndäkpá ká yõmó gräshá Mbájá nî, õgbó ká Fãrísĩ nî gĩ, ĩshíí üjũ yõmó gämã gbõgbõ Mömö ká Mbájá nî äꞌdã, “Méné ëté mójó dĩ úgú â ꞌdĩ ká ádá ŋgã?”
46Ĩshíí yõmó gämã gbõgbõ mömö ká Mbájá nî äꞌdã, “Jéé bẽdé ndákpã ë ꞌdéé, klĕmë ádá ãyá újũ yãŋgâ nëë, ãzá ní.”
47Ĩshíí Fãrísĩ nî gĩ ïpĩ äꞌdã, “Ílĩ ëyí ãꞌdã nëë, ăŋbä mëŋgá ïgí tánẽ? 48Ĩshíí nëë, ꞌbí késhẽ kõkõ ärä kprãshã ndäkpá nî, wãlã Fãrísĩ nî gĩ kíyí ãpá ká Yézŭ? 49Tá glŏvö jũjũ ndäkpá ë ꞌdéé, kökõ ádá käná käpá ká gónjó ádá ká Mbájá ꞌdĩ kã, ãtâsh yää Mbájá rõtó ádá ãpá áyä ïgï ĩshí.”
50Nĩkẽdémũsũ ꞌdéé, ëté ꞌbälã ẽshẽ ká kprãshã ndäkpá ká Yũwúdũ nî gĩ ꞌdéé, kländá ká Yézũ sãrã kã ũjũ ïgï ãꞌdã, 51“Kútú gónjó ádá ká Mbájá ꞌdéé, kẽné bï ägá kã ă ndrõtó ádá ãpá ká ndákpã ká löwó ë ꞌdéé, bă mõgó ádá gŏsĩꞌdí ũŋgú ë ꞌdéé, ëté kãḷã kã ꞌdĩ?”
52Ĩshíí öjó ïpĩ äꞌdã, “Mëŋgá úmü éshë tá ká yõmó Jẽlílĩ? Ánjä ébë ílĩ wárãgã ká Mbájá níí, ókö ꞌdé, jéé kéné ádá ká Mbájá ꞌdéé, kẽshẽ Jẽlílĩ nëë, ãzá ní.”
53Ĩshíí ndäkpá nî tírí öjó lüwũ änjã mömö ŋgá áyä ëpë ïgï.
8Ndäkpá rükú bẽdé éndé ë ãpá dĩ gäḷã õrõ
1Ĩshíí nëë, Yézũ ãnjã Ãŋbã Zẽtúnũ.8:1 Zẽtúnũ: Kpïkpï yãŋgâ nëë, ä yöshó gãrá ëyî, ĩshíí ä yäḷã yüyü ëshé ẽꞌdẽ, ká ádá gäḷã ká nõshó, ĩshíí gäḷã gãná õshõ ẽꞌdẽ ãpá ílĩ kólõ.2Ĩshíí ká jũjũ gãgã úgú nî nëë, ãŋã ãnjã dãzá Mömö ká Mbájá tówó, ĩshíí ndäkpá nî tírí lövõ ländá ëtê, ĩshíí ãꞌdá bũbũ ká ádá grödó ïgï. 3Ĩshíí yõmó grödó ndäkpá ãpá ká gónjó ádá ká Mbájä, ĩshíí Fãrísĩ nî gĩ, rükú bẽdé éndé ë ãpá dĩ gäḷã õrõ, ĩshíí ëné ëté öjó ẽꞌdẽ, ĩshíí äḷã ëté níí, ẽrútú ãꞌbã dĩ mümü glŏvö ndäkpá nî, 4ĩshíí lëmẽ bï Yézũ äꞌdã, “Bẽbé grödó ndäkpá nî rükú éndé yăkã ãpá dĩ gäḷã õrõ. 5Gónjó ádá ká Mbájá ꞌdéé, kẽné bï Mõzë kã ĩyí, úlú éndé ë kãtâ ŋgâ nëë, rösó ká ãŋbã,8:5 Ĩyí nëë, rösó úlú éndé ë kãtâ ŋgâ ká ãŋbã: Róꞌdö ádá ãpá ẽꞌdẽ Lẽvítkũsũ 20:10; Dĩtrónõmĩ 22:23-24. á ndĩyí ë ŋgá úmü ŋgã ãpá ẽꞌdẽ?” 6Lëmẽ ãtâsh ká ádá gḷëŋgé Yézŭ, ká ádá ë níí, bẽdé ádá ë kígí kpḷáꞌvã késhẽ ílĩ ãkpã nî níí, ëpë ïgï ḷökpõ ádá äpá áyä nî.
Ĩshíí nëë, Yézũ lũnú, ĩshíí ĕndë gröndó ũŋgú ãpá bũbũ ká lĩtí ḷẽké nẽ. 7Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, kätá yũjũ ëté kpõrõ ã kã nëë, ŏdö ärä nẽ ãŋã örõ, ĩshíí lĕmë bï ïgï ãꞌdã, “Ndákpã ë kă kõkõ ärä ïgí ꞌdéé, kãḷã glösĩꞌdí ũŋgú ꞌdĩ kã nëë, máꞌbã ëté ẽné ãŋbã níí, ẽlẽ ëté ẽꞌdẽ kpéé.” 8Yézũ õjõ lũnú, ĩshíí tówó ĕndë gröndó ũŋgú ãpá bũbũ.
9Ká löwó ë ꞌdéé, kögó ádá yãŋgâ kã nëë, ëndẽ gäŋá ëshé yõ ꞌbälã, ꞌbälã, kprãshã ndäkpá ë kã, káŋá késhé yõ kpéé. Ĩshíí tá Yézũ káꞌdá kãꞌbã yõ, ãcá õgbó ká éndé bẽbé gäḷã õrõ nî ꞌdéé, kẽrútú kãꞌbã tá dĩ ärä nẽ kã. 10Yézũ ŏdö ärä nẽ tówó ãpá örõ, ĩshíí ũjũ éndé yãŋgâ ãꞌdã, “Yää éndé ã, ndäkpá nî äŋá ꞌdë? Ndákpã ẽshẽ kõkõ ärä ïgï rõtó ádá ãpá jũjũ î ꞌdĩ?”
11Ĩshíí éndé yãŋgâ ãꞌdã, “Yää góvó újũ nî, ndákpã rõtó ádá ãpá jũjũ mâ ꞌdĩ.”
Yézũ ãꞌdã, “Bă mëŋgá ámä, mä rõtó ádá mäpá jũjũ î tá ꞌdĩ. ꞌBákétâ áŋä ánjä ĩshíí níí, áꞌbä áshá gäḷã glösĩꞌdí ũŋgú ŋgá áyä ĩ kã ãꞌdá.”
Ádá ë ꞌdéé Yézũ klĕmë ãpá ká ádá ärä nẽ kã
12Ká löwó ë ꞌdéé, Yézũ klĕmë ádá nî bï ndäkpá nî tówó ã kã nëë, ãꞌdã, “Ámä nî gräjá úgú nî ãpá jũjũ bũbũ ã, tá ndákpã ë ꞌdéé, kă ndrẽkẽ õgõ mâ kã nëë, ă lõwó õtõ ílĩ múmú úgú jéé ꞌdĩ, ĩshíí nëë, ă ndãꞌdá ãꞌbã ílĩ gräjá úgú ë ꞌdéé, áshá kă ẽꞌdẽ ã kã.”
13Ĩshíí Fãrísĩ nî gĩ ëmé ëté äꞌdã, “Tá úmü kínärä î ká lëmë ádá nî ãpá ká ádá ärä î, ãtâsh yää, ádá ŋgá áyä ĩ ãzá räyä ádá ní.”
14Ĩshíí Yézũ ĭpï ãꞌdã, “Kpíí ꞌdéé, tá ámä ká lëmë ádá nî mäpá ká ádá ärä mâ ká ärä mâ yää, ádá ŋgá ámá räyä ádá, ká ádá mókö dĩ úgú ë ꞌdéé, méshë ẽꞌdẽ ã kã mäná mïshí, ĩshíí mókö dĩ úgú ë ꞌdéé, mä yãnjã ẽꞌdẽ ã kã mäná tánẽ mïshí. Ĩshíí nëë, mókõ dĩ úgú ë ꞌdéé, méshë ẽꞌdẽ ã kã, máná ꞌdĩ, ĩshíí bă mókõ dĩ úgú ë ꞌdéé, mä yãnjã ẽꞌdẽ ã kã, máná tá ꞌdĩ. 15Má rõtó ádá nî ká gbõḷõ ë ká ndäkpá ĩshíí nëë, mëŋgá ámä mrötó ádá mäpá ká ndäkpá ꞌdĩ. 16Ĩshíí nëë, kpíí ꞌdéé, mrötó ádá mäpá ká ndäkpá yää, mrötó ádá nî tämá dĩtí ëyî, ká ádá mrötó ádá nî mäpá ká ndäkpá kínärä mâ ꞌdĩ. Ká ádá mă rõtó ádá nî ká Bẽbé mâ ꞌdéé, kõpó ámä kã. 17Ĩshíí röndó äꞌbã ílĩ wárãgã gónjó ádá ká Mbájá ꞌdéé, kẽné bï ïgí ꞌdéé, kĩyí nëë, ꞌdéé rŏmó dümbú ádá klémẽ ádá yää, ádá ŋgá áyä ïgï nî räyä ádá. 18Ámä nî dümbú ádá ŋgá ámâ, ĩshíí bẽdé dümbú ádá ŋgá ámá nî Bẽbé mâ ꞌdéé, kõpó ámä kã.”
19Ĩshíí üjũ ëté äꞌdã, “Bẽbé î ëté ă ꞌdë?”
Ĩshíí Yézũ lĕmë bï ïgï ãꞌdã, “Mókõ ámä, wãlã mókõ Bẽbé mâ máná ꞌdĩ. Bïjã ꞌdéé, mókõ ámä nẽ máná yää, mókõ Bẽbé mâ máná tánẽ míshí.” 20Yézũ lĕmë ádá yãŋgâ ká löwó ë ꞌdéé, kãꞌdá dĩ grödó gónjó ádá ká Mbájá bï ndäkpá nî kãpá úgú í ꞌdéé, kă dãzá Mömö ká Mbájá ꞌdéé, kä röyõ nãkã nî käpá ẽꞌdẽ ã kã. Ĩshíí nëë, ndäkpá nî rükú ëté ꞌdĩ, ká ádá úgú ŋgá áyä nî õjõ dóꞌbó ꞌdĩ.
21Ĩshíí Yézũ lĕmë bï ïgï tówó ãꞌdã, “Mä yãnjã í nẽ, ĩshíí má ndẽbẽ ámä, ĩshíí nëë, má ndĩlí mápá ílĩ glösĩꞌdí ũŋgú áyä ïgî. Má yĩgí dĩ ë ꞌdéé, mä yãnjã ẽꞌdẽ ã kã ꞌdĩ.”
22Ádá yãŋgâ ãḷã Yũwúdũ nî gĩ ĩshíí üjũ äꞌdã, “Ă ndũfũ ärä nẽ nẽ? Ë kã dũrũ ë ꞌdéé kĩyí nëë, ‘Dĩ úgú í ꞌdéé, mä yãnjã ẽꞌdẽ ã kã nëë, ïgí má yĩgí yõ ꞌdĩ kã?’”
23Ĩshíí nëë, ãꞌdá dĩ glëmẽ ádá nî kpõrõ ãꞌdã, “Ïgí nî yõmó ë bũbũ ã ĩshíí nëë, méshë ë ŋgá ámä mümü örö. Ïgí nî yõmó jũjũ bũbũ ã ĩshíí nëë, ámä mäzá méshë ká yõmó jũjũ bũbũ ã ní. 24Mlémë bï ïgí sãrã mïyí, má ndĩlí mápá ílĩ glösĩꞌdí ũŋgú áyä ïgí nẽ. ꞌDéé, míyí mápá ká ádá ë ꞌdéé, mïyí ámä nî ëté ã kã ꞌdĩ yää, dú má ndĩlí mápá ílĩ glösĩꞌdí ũŋgú áyä ïgí nẽ.”
25Ĩshíí üjũ ëté äꞌdã, “Úmü nî ꞌbî?”
Ĩshíí Yézũ ĭpï bï ïgï ãꞌdã, “Tá ãyá ë ꞌdéé, mäꞌdá dĩ glëmẽ bï ïgí méshë ká gõcõ lãgá ëyí ã kã. 26Ãŋgá ámä gẽḷé ádá ká ádá glëmẽ nî, ĩshíí grötó ádá ãpá áyä ïgî. Ĩshíí nëë, Bẽbé göpó ámä ëté bă ãzá Bẽbé glëmẽ kḷëzë ní, ĩshíí ádá ë ꞌdéé, mögó méshë áyä nî kã nëë, mlémë bï yõmó jũjũ bũbũ ã mïshí.”
27Ïgï ögó ílĩ ádá í ꞌdéé, ëté kă lëmë nî ãpá ká ádá ärä Bẽbé nẽ bï ëpë ïgï ã kã ꞌdĩ. 28Ãtâsh yää, Yézũ ãꞌdã, “Ká löwó ë ꞌdéé, má ndĩŋgí Kópõ ndákpã mápá ká krŏshõ nî kã nëë, má ndõkõ dãná nî nëë, ámä nî ëtê, ĩshíí má ndõkõ dãná nî nëë, ámä máḷä ũŋgú kínärä mâ ꞌdĩ, ĩshíí mä lëmë tá ádá ë ꞌdéé, Bẽbé mâ krõdó ámä kãpá ẽꞌdẽ ã kã. 29Ágbë ꞌdéé kõpó ámä kã nëë, ă yãná ámä, ãꞌbã ámä ãꞌdá kínärä mâ ꞌdĩ, ká ádá ká úgú tírí mä yãḷã ũŋgú ë ꞌdéé, shẽshẽ lépẽ nî kă yẽlẽ ãpá ẽꞌdẽ ã kã.” 30Ká löwó ë ꞌdéé, Yézũ klĕmë ïgï ádá yãŋgâ gĩ kã nëë, gẽḷé ndäkpá ïyí äpá áyä nî.
Kõtó ká Ãbrãyímĩ
31Yézũ lĕmë bï Yũwúdũ ë ꞌdéé, kïyí käpá áyä nẽ kã ãꞌdã, “ꞌDéé má yãḷã ũŋgú nî mápá õgõ ũŋgú ë ꞌdéé, mä rõdó ïgí mäpá ẽꞌdẽ ã kã yää, ïgí nî dú yõmó grëkẽ õgõ mâ, 32ĩshíí má ndõkõ räyä ádá dãná nî, ĩshíí räyä ádá nî, ă ndĩshí ïgí ẽshẽ ílĩ méndé nî.”
33Ĩshíí ïpĩ bï Yézũ äꞌdã, “Ägá nî kõtó ílĩ kõtó ká Ãbrãyímĭ,8:33 Ãbrãyímĩ: Mbájá lĕmë bï Ãbrãyímĩ níí, ãꞌbã yõmó mömö í ŋgá áyä nẽ, ãcá õgbó ká úgú í ꞌdéé, kă yãshá ãꞌbã ẽꞌdẽ ã kã, ĩshíí níí, rẽkẽ õgõ nẽ ãŋã ãpá dĩ ráŋã úgú ŋgá áyä nẽ ꞌdéé, ëpẽ kẽné bï ëté ã kã. Ĩshíí Ãbrãyímĩ õjõ ãꞌdá ãpá ká bẽbé Yũwúdũ nî gĩ. Ãbrãyímĩ ãshá álĩfĩ lẽmbẽ sálã lẽmbẽ tötö gũfũ sálã (1,800) ríní ká úgú ë ꞌdéé, käkã Yézũ dóꞌbó ꞌdĩ kã. Róꞌdö ádá ãpá ká ärä nî ãpá ílĩ wárãgã Gõcõ Lãgá 12-26. ĩshíí jéé mãꞌdá méndé bï ndäkpá ꞌdĩ. Á ndĩyí ä ndïshí ägá ëshé ílĩ áshá méndé nî ãyá ꞌdë?”
34Yézũ ĭpï bï ïgï ãꞌdã, “Mä lëmë räyä ádá bï ïgí nëë, tá ndákpã ë ꞌdéé, kă yãḷã glösĩꞌdí ũŋgú ĩshí yää, ëté nî méndé ká gŏsĩꞌdí ũŋgú nî. 35Ká ádá méndé ă yãꞌdá mömö ká bẽbé ärä nẽ kpõrõ ꞌdĩ, ĩshíí nëë gẽsẽ újũ mömö nî ă ndãꞌdá mömö áyä ëpë ïgï kpõrõ ă yãnjã nî. 36Ãtâsh yää, ꞌdéé Gẽsẽ újũ nî ĩshí ïgí ẽshẽ ílĩ áshá méndé nî ĩshí yää, dú nëë, má yãshá áshá méndé ꞌdĩ. 37Mókö mäná mïshí ïgí nî kõtó ílĩ kõtó ká Ãbrãyímĭ, ĩshíí kpíí kãtâsh kã nëë, má yẽbẽ ádá güfũ ámä, ká ádá ïgí míyí mápá õgõ ádá ŋgá ámá ꞌdĩ. 38Mä lëmë bï ïgí ádá ũŋgú ë ꞌdéé, mókö ká löwó ë ꞌdéé, mäꞌdá ká Bẽbé mâ kã, ĩshíí nëë, mëŋgá ïgí má yãḷã ũŋgú nî mápá dãꞌbã ádá ë ꞌdéé, bẽbé ïgí kẽꞌdé ïgí kãpá ẽꞌdẽ ã kã.”
39Ĩshíí ïpĩ äꞌdã, “Ãbrãyímĩ nî bẽbé ägâ.”
Ĩshíí Yézũ ĭpï bï ïgï ãꞌdã, “Bïjã ꞌdéé, dú ïgí nî kõtó ká Ãbrãyímĩ yää, má ndãḷã ũŋgú ë ꞌdéé, Ãbrãyímĩ kãꞌdá dĩ gäḷã nî kã. 40Ũŋgú í ꞌdéé, mä yãḷã nî tírí ã kã nëë, ká ádá glëmẽ räyä ádá ë ꞌdéé, mögó méshë ká Mbájá kã bï ïgî. Õtõ ká ë ŋgâ tírí nëë, ïgí má yẽbẽ ádá güfũ ámä nẽ, ĩshíí Ãbrãyímĩ ãḷã úlú ũŋgú ë kãtâsh kã ꞌdĩ. 41Má yãḷã ũŋgú ë ꞌdéé, shĩkĩ bẽbé ïgí kãḷã kã.”
Ĩshíí öjó ïpĩ bï ëté äꞌdã, “Ägá bă mãzá kõtó sĩyĩ ní, ká ádá gãꞌbãlã Bẽbé ägá nëë, tá Mbájá ká ärä nẽ.”
Kõtó ká ŋgérë ká kõtó röyó
42Ĩshíí Yézũ lĕmë bï ïgï ãꞌdã, “Bïjã ꞌdéé, dú Mbájá káꞌdá Bẽbé ïgí yää, má ndãḷã ádá ärä mâ, ká ádá méshë ká Mbájä, ĩshíí mä dĩ úgú â ꞌbákétâ. Bă ãzá mójö kínärä mâ ní, ĩshíí nëë, ëté kópó ámä. 43Gögó ílĩ ádá ŋgá ámá lãŋá bï ïgí ãtâ ká ádá ŋgã? Ká ádá gõgõ gögó ádá í ꞌdéé, mä lëmë bï ïgí ã kã ãzá áyä ïgí ní. 44Ïgí méshé dãꞌbã ärä bẽbé ïgí ŋgérë ká kõtó röyó,8:44 Ŋgérë ká kõtó röyó: Dírí nî Shẽtánã. Sãrã nëë, ëté nî grõnõ ká Mbájá ãpá mümü örö, ĩshíí õjõ ẽꞌdé ílĩ slãgã kõtó grõnõ ë gĩ níí, änã ádá ká Mbájä, ĩshíí Mbájá õgó ïgï ẽshẽ mümü örö. Róꞌdö Gïtĩ Ádá 12:7-9. ĩshíí má yẽbẽ tá ádá gäḷã ũŋgú nî mápá õgõ glösĩꞌdí ũŋgú ë ꞌdéé, kă ũmbũ gbõgbõ bẽbé ïgí ã kã. Ẽshẽ ká gõcõ lãgá ëyí nëë, ëté nî bẽbé güfũ ndäkpá, ká ádá ẽbẽ ádá räyä ádá ꞌdĩ, ĩshíí räyä ádá ãzá áyä nî ní. Ĩshíí ká úgú ë ꞌdéé, ă lëmë kḷëzë yää, ă lëmë ádá nî ẽshẽ ílĩ shẽshẽ lépẽ nẽ, ká ádá ëté nî bẽbé glëmẽ kḷëzë, ĩshíí bẽbé kḷëzë nî gĩ tírí. 45Kpíí ꞌdéé, mä lëmë räyä ádá nî bï ïgí ã kã nëë, míyí mápá ká ádá ŋgá ámá ꞌdĩ. 46ꞌBí késhẽ kõkõ ärä ïgí ká ndĩyí nëë, ëpẽ õkõ ámä dĩ gäḷã gŏsĩꞌdí ũŋgú nî? ꞌDéé, mä lëmë räyä ádá yää, míyí mápá ẽꞌdẽ ꞌdĩ ká ádá ŋgã? 47Tá ndákpã ꞌdéé, ëté nî ndákpã ká Mbájá yää, ă yõgó ádá ë ꞌdéé, Mbájá kă lëmë nî kã. Ĩshíí dũrũ ë ꞌdéé, mógó ádá ká Mbájá ꞌdĩ kã nëë, ká ádá ïgí mázá ndäkpá ká Mbájá ní.”
Yézũ lëmë ádá ãpá ká ádá ärä nẽ
48Ĩshíí nëë, Yũwúdũ nî gĩ ïpĩ äꞌdã, “ꞌDéé mĩyí nëë, úmü éshë ká yõmó Sãmárĩyã, ĩshíí úmü nî bẽbé röyó8:48 Kõtó röyó: Kõtó röyó ä yäꞌdá äꞌbã jũjũ yõmó röyó, ĩshíí sãrã nëë, ïgï nî kõtó grõnõ ë ꞌdéé, käꞌdá käꞌbã mümü örö ká Mbájä, õgbó ká ŋgérë ŋgá áyä ëpë ïgï ꞌdéé, dírí nî Shẽtánã kã, ĩshíí öjó änã gögó ádá ká Mbájá ïshí, ĩshíí ká úgú ë ꞌdéé, Mbájá krõsó ïgï kãpá bũbũ ïshí ã kã nëë, öjó ïpĩ ärä ëpë ïgï äpá ká glösĩꞌdí lïlí ärä ë ꞌdéé, kä yäḷã gãŋgã ãkpã äpá ká ndäkpá nî kã. Róꞌdö ádá yăkã ãpá ílĩ wárãgã Gïtĩ Ádá 12:7-9. yää, ádá ŋgá áyä ägá nî kḷëzë?”
49Ĩshíí Yézũ ĭpï ãꞌdã, “Ámä mäzá bẽbé röyó ní, ĩshíí nëë, mä yẽné gŭrü ärä Bẽbé mâ, ĩshíí mëŋgá ïgí nëë, méné gŭrü ärä mâ ꞌdĩ. 50Ĩshíí bă mäzá mä yẽbẽ ádá ë níí, ndäkpá ëné gŭrü ärä mâ ní. Ĩshíí nëë, ă ẽꞌdẽ nî ndákpã ë ꞌdéé, kă yẽbẽ ádá ë níí, ndäkpá nî këné gŭrü ärä mâ kã, ĩshíí ëté káꞌdá Bẽbé grötó ádá nî. 51Mä lëmë räyä ádá bï ïgî, ndákpã ë ꞌdéé, kă yõgó ádá ámá kã nëë, jéé ă yĩlĩ ꞌdĩ.”
52Ĩshíí Yũwúdũ nî gĩ ïpĩ bï ëté äꞌdã, “ꞌBákétâ mõkõ mãná mĩshí nëë, úmü nî bẽbé röyó, ká ádá Ãbrãyímĭ, ĩshíí kéné ádá nî gĩ ïlí ïshí, kpíí kãtâsh kã nëë, á yĩyí ꞌdéé ndákpã ă yãḷã ũŋgú ãpá dãꞌbã ádá ŋgá áyä ĩ yää, jéé kã ă yĩlí ꞌdĩ. 53Úmü káꞌdá góvó nî ótö ká kóshó ägá Ãbrãyímĩ? Ãbrãyímĩ ĩlĩ ĩshí, ĩshíí kéné ádá nî gĩ ïlí tánẽ ïshí, á yĩŋí dĩyí úmü nî ꞌbî?”
54Yézũ ĭpï ãꞌdã, “Bïjã ꞌdéé, mä yẽné gŭrü ärä mâ, ká ärä mâ yää, ílĩ ëyí ă yãꞌdá ẽꞌdẽ ꞌdĩ. Bẽbé mâ ꞌdéé, má yĩyí kábã ëté nî Mbájá ärä ïgí ã kã nëë, ëté ká yẽné gŭrü ärä mâ. 55Kpíí ꞌdéé, mókõ ëté máná ꞌdĩ kã nëë, mókö ëté mäná mïshí. Ká ádá ꞌdéé mïyí mókö ëté mäná ꞌdĩ yää, mä ndãꞌdá bẽbé kḷëzë tá ãyá ïgî. Ĩshíí nëë, mókö ëté mäná mïshí, ĩshíí mä yãḷã ũŋgú mäpá dãꞌbã ádá ŋgá áyä nî. 56Kóshó ïgí Ãbrãyímĩ ãḷã kõbó kélẽ úgú, ká ádá gökõ úgú ë ꞌdéé, mä ndõjõ ẽꞌdẽ ã kã, õkõ ëté úgú ãsh ĩshí, ĩshíí kõbó kélẽ úgú õjõ ãḷã ëtê.”
57Ĩshíí Yũwúdũ nî gĩ ïpĩ bï ëté äꞌdã, “Bă ríní áshá ŋgá áyä ĩ kĩgí ílĩ gũfũ rŏmó lẽmbẽ kpú ríní ꞌdĩ kã nëë, á yĩyí ókö Ãbrãyímĩ ĩshí ãyá ꞌdë?”
58Ĩshíí Yézũ ĭpï bï ïgï ãꞌdã, “Räyä ádá nî ãtâ, ká úgú ë ꞌdéé, käkã Ãbrãyímĩ dóꞌbó ꞌdĩ kã nëë, mä ẽꞌdẽ.” 59Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, kögó ádá yãŋgâ kã nëë, ëŋgẽ ãŋbã ká ádá grösó ëté ẽꞌdẽ, ĩshíí nëë, Yézũ ĭtï ärä nẽ, ĩshíí ẽḷẽ ẽshẽ áyä ïgï, ĩshíí ãŋã ẽshẽ dãzá Mömö ká Mbájä.
9Yézũ ĩshíí bẽbé glũtú mümü
1Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, Yézũ kă yãnjã nî nëë, õkõ bẽdé bẽbé glũtú mümü ë yãŋgá nî ãkã ëté ẽꞌdẽ ãtâsh. 2Ĩshíí yõmó grëkẽ õgõ nî üjũ ëté äꞌdã, “Yää bẽbé grödó ndäkpá nî, ꞌbí káḷã gŏsĩꞌdí ũŋgú nî, újũ yăkã yá, wãlã bẽbé nî ĩshíí yãŋgá nî káḷã gŏsĩꞌdí ũŋgú nî ꞌdéé, käkã ëté ká glũtú mümü nî kã?”
3Yézũ ĭpï ãꞌdã, “Bă ãzá bẽbé nî ĩshíí yãŋgá nî káḷã glösĩꞌdí ũŋgú ní, ĩshíí nëë, ũŋgú yãŋgâ ãḷã ärä nẽ ãtâsh, ká ádá ë níí, ndäkpá ökõ dĩ ónjó ká Mbájá ötó õgõ áshá ŋgá áyä nî. 4Ŋbä ꞌdéé, ë kã gómó ájã nî kã nëë, ãŋgá áyä ägá dĩ gäḷã nẽté í ꞌdéé, ndákpã ë kõpó ámá kă yẽbẽ ádá ëyí níí, máḷä kã. Ká ádá ꞌdéé, njónjó õjõ ĩshí yää, ndákpã ă yãḷã nẽté ꞌdĩ. 5Ŋbä ꞌdéé, mä jũjũ bũbũ nî mïshí ã kã nëë, ámä nî gräjá úgú ká jũjũ bũbũ nî.”
6Yézũ lĕmë ãtâ ŋgâ, ĩshíí õjõ ũꞌbũ sásá ãpá bũbũ, ĩshíí ãḷã rïpí ẽshẽ ẽꞌdẽ, ĩshíí lãlá ãpá ká klãkã mümü újũ yãŋgâ. 7Ĩshíí lĕmë bï ëté ãꞌdã, “Ánjä ĩshíí níí, óbö rïpí nî ẽshẽ ká mümü nî ãpá kãpá Sĩlómõ.” (Sĩlómõ ílĩ ëyí ãꞌdã nëë, yõpó) Ãtâsh kã nëë, újũ yãŋgâ ãnjã ŏbö mümü nẽ ãpá kãpá Sĩlómõ, ĩshíí ká úgú ë ꞌdéé, kŏbö rïpí nî kẽshẽ mümü nẽ kã nëë, ĕndë gökõ úgú ĩshíí ãnjã mömõ.
8Ĩshíí klõpõ ꞌbáká mömö nî ãcá õgbó ká ndäkpá ë ꞌdéé, kökõ ëté käná ẽshẽ sãrã ãpá ká bẽbé göwõ ũŋgú nî kã äꞌdã, “Ë kã ãzá tämá újũ í ꞌdéé, kă yãꞌdá bũbũ ꞌdéé kă yöwö ũŋgú nî kã nî?” 9Slãgã ndäkpá ë äꞌdã, kábã yá ë ŋgâ nî ëtê.
Ĩshíí slãgã yõmó ë äꞌdã, “Bă ꞌdĩ õvó ëté nẽ.”
Ĩshíí nëë, ëté ká ärä nẽ ãꞌdã, “Ámä nî ëté újũ ãsh.”
10Ĩshíí ndäkpá nî üjũ ëté äꞌdã, “Mümü î lãjá ãyá ꞌdë?”
11Ĩshíí ĭpï ãꞌdã, “Bẽdé újũ ë dírí nî Yézũ ãḷã rïpí, ĩshíí lãlá ãpá ká klãkã mümü mâ, ĩshíí lĕmë bï ámä ãꞌdã, mánjä móbö mümü mâ mäpá kãpá Sĩlómõ, ĩshíí tämá dë móbö mümü mâ kã nëë, mókö úgú gräjá nî.”
12Ĩshíí ndäkpá nî üjũ ëté äꞌdã, “Ëté újũ yãŋgâ ă ꞌdë?”
Ĩshíí ĭpï ãꞌdã, “Mókö mäná ꞌdĩ.”
Slãgã Fãrísĩ ë ä yüjũ ílĩ ãkpã újũ í ꞌdéé Yézũ kãjá mümü nî kã
13Ĩshíí bïyí ëyí nëë, ëné újũ bẽbé glũtú mümü nî öjó bï Fãrísĩ nî gĩ. 14Ájã ë ꞌdéé, Yézũ kãḷã rïpí nî kãpá mümü újũ yãŋgâ ĩshíí ꞌdéé, mümü nî klãjá kã nëë, ká yõmõ Séꞌbĩtĩ. 15Ãtâsh kã nëë, Fãrísĩ nî gĩ üjũ újũ yãŋgâ äꞌdã, kútú mümü nî rãjá ãyá ꞌdë yä. Ĩshíí ĭpï bï ïgï ãꞌdã, “Ãḷã rïpí ãpá ká klãkã mümü mâ, ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, mánjä móbö rïpí nî méshë ká klãkã mâ kã nëë, mümü mâ õjõ lãjá.”
16Ĩshíí slãgã Fãrísĩ ë gĩ äꞌdã, “Ëté újũ yãŋgâ ãzá ẽshẽ ká Mbájá ní, ká ádá ă yãḷã nẽté ká yõmõ Séꞌbĩtĩ.”
Ĩshíí nëë, slãgã yõmó ë üjũ äꞌdã, “Bẽbé gäḷã glösĩꞌdí ũŋgú ă ndãḷã nẽnẽ kïꞌdí ãtâ ŋgâ?” Ká gbõḷõ ë ŋgâ nëë, ãkpã ádá ŋgá áyä ïgï lãndá ꞌdĩ.
17Ĩshíí öjó ïpĩ ärä ëpë ïgï äpá ká bẽbé glũtú mümü nî, ĩshíí üjũ ëté äꞌdã, “Á ndĩyí ŋgã ãpá ká ádá ärä újũ ë ꞌdéé, kãjá mümü î kã?”
Ĩshíí újũ yãŋgâ ãꞌdã, “Ëté nî kéné ádá ká Mbájä.”
18Ĩshíí Yũwúdũ nî gĩ ïyí äpá ká ádá í ꞌdéé, újũ yãŋgâ káꞌdá bẽbé glũtú mümü ĩshíí ꞌdéé, mümü nî klãjá kã ꞌdĩ, ĩgí ká úgú ë ꞌdéé, öpó äpá õgõ bẽbé nî ĩshíí yãŋgá nî. 19Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, köjó ïshí nëë, üjũ ïgï äꞌdã, “Ë kã nî gẽsẽ újũ áyä ïgí ꞌdéé, míyí mákã ëté ká mümü nî glũtú nî kã, ĩshíí nëë, ꞌbákétâ mümü nî lãjá ãyá ꞌdë?”
20Ĩshíí bẽbé nî ká yãŋgá nî ïpĩ äꞌdã, “Mõkõ mãná mĩshí ëté nî gẽsẽ újũ áyä ägâ, ĩshíí mãkã ëté ká mümü nî glũtú í nẽ. 21Ĩshíí nëë, mümü nî lãjá ãyá ꞌdë yää nëë, mõkõ mãná ꞌdĩ, ĩshíí bă mõkõ bẽbé gäjá mümü nî mãná tá ꞌdĩ. Õnjó kpŭrú ĩshí, mújũ ëté ꞌdé. Ă ndlëmë ádá ũŋgú ë ꞌdéé, kãḷã ëpẽ kã bï ïgí ká ärä nẽ.” 22Bẽbé nî ĩshíí yãŋgá nî lëmẽ ãtâ ŋgâ, ká ádá ëté mbãwã ärä kprãshã ndäkpá ká Yũwúdũ nî gĩ nẽ, ká ádá ïgï kprãshã ndäkpá yãŋgâ äꞌdã, ndákpã ë ꞌdéé, kă ndĩyí Yézũ nî Krĭstõ ꞌdéé, Mbájá kĩshí ëté ã kã yää, ä ndögó ëté ndákpã ãsh ëshé Dĩ lóvö nî nẽ. 23Ë ŋgâ dũrũ ë ꞌdéé, bẽbé nî ĩshíí yãŋgá nî kïyí, kõnjó kpŭrú ĩshí nëë, kújũ ëté ã kã.
24Ãtâsh yää, kprãshã ká Yũwúdũ nî gĩ ädã bẽbé glũtú mümü nî tá tówó, ĩshíí lëmẽ bï ëté äꞌdã, “Lóyó Mbájä,9:24 Jáshwã 7:19 ká ádá mõkõ mãná mĩshí újũ yãŋgâ bẽbé gäḷã glösĩꞌdí ũŋgú.”
25Ĩshíí ĭpï bï ïgï ãꞌdã, “Kpíí ꞌdéé, ëté nî bẽbé gäḷã gŏsĩꞌdí ũŋgú, wãlã ëté ãzá bẽbé gäḷã glösĩꞌdí ũŋgú ní yää, mókö mäná ꞌdĩ. Ĩshíí ũŋgú ë ꞌdéé, mókö mäná nëë, sãrã ámä nî bẽbé glũtú mümü, ĩshíí ꞌbákétâ nëë, mümü mâ lãjá ĩshí.”
26Ĩshíí üjũ ëté äꞌdã, “Ãḷã ŋgã ãpá áyä ĩ ꞌdéé, kãjá mümü î kã?”
27Ĩshíí ĭpï bï ïgï ãꞌdã, “Mlémë bï ïgí sãrã mïshí, ĩshíí míyí mápá ẽꞌdẽ ꞌdĩ, ĩshíí nëë, má yẽbẽ ádá ë níí, mlémë bï ïgí tá tówó ká ádá ŋgã? Má yẽbẽ ádá ë níí, máꞌdá mápá ká yõmó grëkẽ õgõ nî tánẽ?”
28Ĩshíí Yũwúdũ nî gĩ özõ ëté ĩshíí äꞌdã, “Úmü káꞌdá bẽbé grëkẽ õgõ nî, ĩshíí nëë, mëŋgá ägá nî yõmó grëkẽ õgõ Mõzë. 29Mõkõ mãná mĩshí Mbájá lĕmë ádá nî bï Mõzë, ĩshíí nëë, ãpá ká ádá ärä ndákpã yãŋgâ yää, mõkõ dĩ ë ꞌdéé, ëté kẽshẽ ẽꞌdẽ ã kã mãná ꞌdĩ.”
30Ĩshíí újũ yãŋgâ ĭpï bï ïgï ãꞌdã, “Ãkpã mâ ũjú nẽ, mókõ dĩ ë ꞌdéé, ëté kẽshẽ ẽꞌdẽ ã kã ꞌdĩ, kpíí kãtâsh kã nëë, ëté ãjá mümü mâ ĩshí. 31Mõkõ mãná mĩshí, Mbájá õgó ádá ká yõmó gäḷã glösĩꞌdí ũŋgú ꞌdĩ, ă yõgó ádá ká yõmó ë ꞌdéé, kä yäḷã ũŋgú nî äpá õgõ ádá ŋgá áyä nî kã. 32Jéé ndákpã õgó ádá gäjá mümü bẽbé glũtú mümü ë ꞌdéé, käkã ëté ká mümü nî glũtú nî kã ꞌdĩ. 33Bïjã ꞌdéé, újũ yăkã ãzá ẽshẽ ká Mbájá ní yää, ă yãḷã bẽdé ũŋgú ë ꞌdĩ.”
34Ĩshíí ïpĩ bï ëté äꞌdã, “Äkã úmü äpá ílĩ gäḷã gŏsĩꞌdí ũŋgú nëë, á ndrõdó ägá ãyá ꞌdë?” Lëmẽ ãtâsh ĩshíí öjó ögó ëtê.
ꞌBí káꞌdá bẽbé glũtú mümü nî?
35Ĩshíí Yézũ õgó ãꞌdã, újũ í ꞌdéé, ëpẽ kãjá mümü nî kã nëë, ögó ëté ïshí, ĩshíí ká úgú ë kõkõ ëté nëë, ũjũ ëté ãꞌdã, “Íyí ápá ká Kópõ ndákpã ĩshí?”
36Ĩshíí újũ yãŋgâ ĭpï bï Yézũ ãꞌdã, “Ëté nî ꞌbí yää góvó újũ nî? Lémë bï ámä, ká ádá ë níí, mïyí mäpá áyä nî?”
37Ĩshíí Yézũ lĕmë bï ëté ãꞌdã, “Ókö ëté ïshí, ëté nî ndákpã í ꞌdéé, kă lëmë ádá nî bï úmü ꞌbákétâ kã.”
38Ĩshíí újũ yãŋgâ ãꞌdã, “Mïyí mäpá ẽꞌdẽ mïshí, yää Bẽbé ärä mâ,” ĩshíí õjõ ũsú ḷũŋgũ nẽ bï ëtê, ĩshíí lõyó ëtê.
39Yézũ lĕmë ãꞌdã, “Mójö ká ádá grötó ádá mäpá ká yõmó jũjũ bũbũ yăkã, mójö ká ádá ë níí, mäjá mümü yõmó túꞌdú, ĩshíí yõmó ë ꞌdéé, kä yökõ úgú nî kã nëë, níí äꞌdá äpá ká yõmó túꞌdú.”
40Ĩshíí slãgã Fãrísĩ ë gĩ ögó ádá í ꞌdéé, Yézũ klĕmë ã kã ïshí, ĩshíí üjũ Yézũ äꞌdã, “Íyí ŋgã, mëŋgá ägá nî tá yõmó túꞌdú?”
41Ĩshíí Yézũ ãꞌdã, “Bïjã ꞌdéé míyí, ïgí nî yõmó túꞌdú yää, má yãꞌdá yõmó gäḷã glösĩꞌdí ũŋgú ꞌdĩ, ĩshíí nëë, ꞌbákétâ míyí kábã yá ïgí má yõkõ úgú ãtâsh yää, glösĩꞌdí ũŋgú ŋgá áyä ïgí ă ndãꞌdá áyä ïgí bĩshĩ ă yãnjã nî.”
10Gõzõ bẽbé güwũ ndĩḷïŋï
1Ĩshíí Yézũ ãꞌdã, “Mä lëmë räyä ádá bï ïgî, ndákpã ë ꞌdéé, kă ndãꞌbã ãkpã ĩjí dãꞌdá nî, ĩshíí kă ndẽmbẽ kõtõ jũjũ ndũgũ mömö ká ndĩḷïŋï nî kã nëë, ëté nî bẽbé bĩnĩ, ĩshíí bẽbé kpõkõrõ.” 2Ndákpã ë ꞌdéé, kă ndõtõ ká ãkpã ĩjí nî kã nëë, ëté káꞌdá bẽbé gäcá ndĩḷïŋï nî gĩ. 3Ĩshíí bẽbé gämã gbõgbõ ãkpã ĩjí ndĩḷïŋï nî gĩ, ă ndãjá ãkpã ĩjí nî bï bẽbé gäcá ndĩḷïŋï nî gĩ, ĩshíí ndĩḷïŋï nî gĩ ä ndögó lëmë nî, ĩshíí ä ndöjó äpá áyä nî, ĩshíí ă ndädä shĩkĩ ndĩḷïŋï ŋgá áyä nẽ ká dírí ïgï níí, rïgí äpá gẽsé úgú. 4Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, kă ndẽŋgẽ shĩkĩ ndĩḷïŋï ŋgá áyä nẽ tírí kãpá gẽsé úgú ĩshí nëë, ă ndĩjĩ ãꞌbã góḷô, ĩshíí ndĩḷïŋï ŋgá áyä nî gĩ ä ndrëkẽ õgõ nî, ká ádá ögó lëmë nî äná ïshí. 5Ĩshíí nëë, ïgï jéé ä rëkẽ õgõ bẽdé tëndë ndákpã ë ꞌdĩ, ká ádá ká räyä ádá yää, ä ndlülũ ëshé áyä nî nẽ, ká ádá ögó lëmë nî äná ꞌdĩ. 6Yézũ lëmë tĩtĩ úgũ ádá yãŋgâ bï ïgï ĩshíí nëë, bă ögó ílĩ ádá ŋgá áyä nî äná ꞌdĩ.
Yézũ nî gõzõ bẽbé gäcá ndĩḷïŋï
7Ãtâsh yää, Yézũ lëmë tówó ãꞌdã, “Mä lëmë räyä ádá bï ïgî, ámä nî ãkpã ĩjí mömö ká ndĩḷïŋï nî gĩ, 8yõmó ë tírí ꞌdéé, köjó sãrã dĩ mümü mâ kã nëë, ïgï nî yõmó bĩnĩ, ĩshíí yõmó kpõkõrõ. Ĩshíí ndĩḷïŋï nî gĩ ögó ádá ŋgá áyä ïgï ꞌdĩ. 9Ámä káꞌdá ãkpã ĩjí ndũgũ nî, tá ndákpã ë ꞌdéé, kă ndũkũ õtõ õgõ mâ kã nëë, ă ndãshá nî. Ĩshíí ă ndũkũ ãnjã kólõ nî, ĩshíí ă ndĩgí ãnjã gẽsé úgú, ká ádá ă ndãꞌdá ãyá ndĩḷïŋï ë ꞌdéé, kõkõ gõzõ lẽndẽ ómbó ká ádá göshó nî kã. 10Bẽbé bĩnĩ ă ndõjõ tá ká ádá gïnĩ ndĩḷïŋï nî gĩ, ĩshíí güfũ ïgï níí rüshŭ. Ĩshíí nëë, mójö ká ádá gëné bï ïgï gõzõ áshá ë ꞌdéé, bẽdé ũŋgú ë kãsã kẽshẽ ẽꞌdẽ ꞌdĩ kã.
11Ámä nî gõzõ bẽbé gäcá ndĩḷïŋï ë ꞌdéé, ëté kánjá nî ká ádá gïlĩ ãpá ká ádá ärä ndĩḷïŋï ŋgá áyä nẽ gĩ kã. 12Ndákpã ë ꞌdéé, kä yëŋgẽ nãkã bï ëté níí, kãcá ndĩḷïŋï ká bẽdé ndákpã ë kã nëë, ndĩḷïŋï nî gĩ ãzá ë ŋgá ëté ní. Ãtâsh yää ꞌdéé, õkõ mãnũwú ă yõjõ nî yää, ă ndãꞌbã ndĩḷïŋï nî gĩ dãꞌdá nî, ĩshíí ă ndũlũ ẽshẽ áyä ïgï, ĩshíí mãnũwú nî ă ndĩjĩ ndĩḷïŋï nî gĩ, ĩshíí sõkpõ ë kã ä ndlësé nî. 13Ëté ă ndũlũ nî ká ádá, ä yïjĩ nãkã bï ëté ká ádá gäcá ndĩḷïŋï nî gĩ, ĩshíí ádá ndĩḷïŋï nî gĩ ă yõwõ ëté ꞌdĩ.
14Ámä nî gõzõ bẽbé gäcá ndĩḷïŋï nî, ká ádá mókö ndĩḷïŋï ŋgá ámá gĩ mäná mïshí, ĩshíí ndĩḷïŋï ŋgá ámá gĩ ökõ ámä äná ïshí.15Tá ãyá ë ꞌdéé, Bẽbé mâ kõkõ ámä kãná ĩshíí ꞌdéé, mókö ëté mäná mïshí ã kã. Ámä kánjá nî ká ádá gïlĩ ãpá ká ádá ärä ndĩḷïŋï nî gĩ. 16Ãŋgá ámá slãgã ndĩḷïŋï ë nëë, úlú ärä ïgï ãzá ílĩ mömö ndĩḷïŋï yăkã ní, ãŋgá ámá dĩ këŋgẽ ïgï köjó ẽꞌdẽ tánẽ, ä ndögó lëmë mâ, ĩshíí ă ndãꞌdá ẽꞌdẽ tá ꞌbälã glŏvö jũjũ ndĩḷïŋï, ĩshíí bẽbé gäcá ïgï ă ndãꞌdá tá ꞌbälã. 17Dũrũ ë ꞌdéé, Bẽbé mâ kãḷã ádá ärä mâ kã nëë, ká ádá ë ꞌdéé, ámä kánjá nî ká ádá gïlĩ nî níí, mäshá tówó ã kã. 18Ndákpã ë ꞌdéé, kă ndũfũ ámä nëë ãzá ní, ĩshíí nëë, tá ámä ká ndãꞌbã ëté níí, ũfũ ámä, kpötó ãŋgá ámá ká ádá ë níí, máḷä níí üfũ ámä, ĩshíí kpötó ãŋgá ámä ká ádá ë níí, mäshá tówó, Bẽbé mâ klémẽ ëté gónjó ádá yãŋgâ bï ámä.”
19Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, klĕmë ãtâ ŋgâ kã nëë, ãkpã ádá ká Yũwúdũ nî gĩ lãndá tá tówó ꞌdĩ. 20Ĩshíí gẽḷé ndäkpá ëshé kõkõ ärä ïgï äꞌdã, “Újũ yăkã nëë bẽbé röyó, ĩshíí röyó ă jũjũ nî, má yõgó ádá áyä nî ká ádá ŋgã?”
21Ĩshíí slãgã yõmó ë äꞌdã, “Ë kã ãzá ádá ká bẽbé röyó ní, ĩshíí kútú bẽbé röyó sãrã ă ndãjá mümü bẽbé glũtú mümü?”
Gẽḷé Yũwúdũ änã Yézũ
22Ëté úgú ãsh nëë, úgú ríní10:22 Úgú ríní: Ãpá dĩ úgú ká Ĩzrãyélẽ nî gĩ ꞌdéé, kä yäshá käꞌbã ẽꞌdẽ ã kã nëë, ẽshẽ ká shéshé Bĩbĩ ĩgí ká Gämbá nëë, ëté nî úgú gũjú úgú, ĩshíí njïnjï ă yĩꞌdĩ õtõ ílĩ ëyí góvó nî. Ë ŋgâ nî úgú ë ꞌdéé, gãnjã yãyã kă yãtá ndäkpá ẽshẽ ká löwó nî ẽꞌdẽ ã kã. ĩshíí ndäkpá ä yäḷã Góvó úgú kõbó kélẽ úgú ãpá ká ádá mömö ká Mbájá10:22 Góvó úgú mömö ká Mbájá: Ëté Góvó úgú yãŋgâ nëë, Yũwúdũ nî gĩ ä yäḷã ĩgí ílĩ sálã lẽmbẽ tötö ꞌbíꞌbí, ĩshíí ä yïŋí ádá ë ꞌdéé, ŋgérë ká Ĩgrígĩ nî gĩ ꞌdéé, dírí nî Ántĩkõsõ Ẽpípnẽsẽ ꞌdéé, kãḷã ílĩ mömö ká Mbájá kõsó ká gäḷã nẽnẽ shẽkpẽ ãpá ílĩ ëyí yõ kã. Ĩshíí Júdãsã Mãkãbésẽ õjõ õgó ëté ẽshẽ ílĩ mömö ká Mbájä. Ũŋgú yãŋgâ ãḷã ärä nẽ ká ũŋgú ãyá gũfũ sálã lẽmbẽ gũfũ tötö lẽmbẽ kpú lẽmbẽ rŏmó (170) ríní ká úgú ë ꞌdéé, käkã Yézũ dóꞌbó ꞌdĩ kã. ꞌdéé, kă Jẽrũzãlémẽ ã kã. 23Ĩshíí ká úgú ãsh nëë, Yézũ ãꞌdá yõ ĩshíí ă lõwó õtõ ílĩ bãrándã nî ꞌdéé, kă dãzá Mömö ká Mbájá ꞌdéé, käsá dírí Sõlmónõ käpá ẽꞌdẽ ã kã. 24Ĩshíí Yũwúdũ nî gĩ ägã ländá ëtê, ĩshíí ä yïyí, “Á ndãꞌbã ägá níí, mãꞌdá ká gïŋí ärä ägá mãpá ká ádá ärä î ĩgí ká úgú ë ꞌdë? ꞌDéé úmü káꞌdá Krĭstõ yä, lémë bï ägá gräjá nî ꞌdé.”
25Ĩshíí Yézũ ĭpï bï ïgï ãꞌdã, “Mlémë bï ïgí sãrã mïshí, ĩshíí nëë, míyí mápá ẽꞌdẽ ꞌdĩ. Kïꞌdí ë gĩ ꞌdéé, mäꞌdá dĩ gäḷã nî ká dírí Bẽbé mâ kã nëë, ïgï ká ndlũsũ ãꞌdã, ámä nî ꞌbí yä. 26Ĩshíí nëë, míyí mápá ká ádá ŋgá ámá ꞌdĩ, ká ádá ïgí mázá ndĩḷïŋï ŋgá ámá ní. 27Ndĩḷïŋï ŋgá ámá gĩ ögó lëmë mâ äná ïshí, ĩshíí mókö ïgï mäná mïshí, ĩshíí ä rëkẽ õgõ mâ. 28Ĩshíí mëné áshá ë ꞌdéé, dõŋbó ëyí kãzá ẽꞌdẽ ní kã bï ïgï mïshí, ĩshíí ä yïlí ꞌdĩ, ĩshíí ndákpã ë ká ádá gëŋgẽ ïgï ëshé ámá nëë ă ndãzá ní, 29Bẽbé mâ ꞌdéé, kẽŋgẽ ïgï bï ámä kã nëë, õnjó õtõ ká ũŋgú nî gĩ tírí ĩshí, ĩshíí bẽbé gëŋgẽ ïgï ẽshẽ ká Bẽbé mâ nëë, ãzá ní. 30Ámä ĩshíí Bẽbé mâ nëë, ägá ꞌbälã.”
31Ĩshíí Yũwúdũ nî gĩ ëŋgẽ ãŋbã tá tówó, ká ádá grösó Yézũ ẽꞌdẽ. 32Ĩshíí nëë Yézũ lĕmë bï ïgï ãꞌdã, “Máḷä gẽḷé kprãshã kïꞌdí bï ïgí tá ãyá ádá ká Bẽbé mâ, ĩshíí nëë, má yẽbẽ ádá güfũ ámä ká ádá kïꞌdí ë ꞌdë, ẽshẽ kõkõ ëyî.”
33Ĩshíí ïpĩ bï Yézũ äꞌdã, “Mă yẽbẽ ádá grösó úmü ká ãŋbã, ãzá ká ádá ïgï ũŋgú yãŋgâ gĩ ní, mă yẽbẽ ádá grösó úmü ká ádá ë ꞌdéé, ká yãḷã sáwíyí ärä Mbájá kã. Ká ádá úmü jájá ndákpã, ĩshíí á yĩyí kábã yá, úmü nî Mbájä.”
34Ĩshíí Yézũ ĭpï bï ïgï ãꞌdã, “Ãzá röndó äꞌbã ílĩ wárãgã gónjó ádá ká Mbájá ꞌdéé, kẽné bï ïgí ã kã ãꞌdã, ‘Kútú ãzá mïyí ïgí nî mbájá gĩ nî’10:34 Sálãmã 82:6? 35Ĩshíí ꞌdéé, Mbájá ĩyí ndäkpá yãŋgâ nî mbájá nî gĩ yää, bẽbé gëmé Wárãgã ádá ká Mbájá ă ndãzá ní. 36Ĩshíí dũrũ ë ꞌdéé, míyí mä yãḷã sáwíyí ärä Mbájá kã nëë, ká ádá ë ꞌdéé, mïyí ámä nî Gẽsẽ újũ ká Mbájá kã? Ámä nî ágbë ꞌdéé, Bẽbé mâ kĩshí ámä, ĩshíí ꞌdéé, kõpó ámä kõjõ kãpá jũjũ bũbũ ã kã. 37ꞌDéé máḷä ũŋgú nî ãyá ë ꞌdéé, Bẽbé mâ kă yẽbẽ ádá ë níí, máḷä kã ꞌdĩ yää, máꞌbã gïyí mápá ká ádá ŋgá ámá ãꞌdá. 38Ĩshíí nëë, ꞌdéé máḷä ïgï mïshí yää, kpíí ꞌdéé, míyí mápá ámä ꞌdĩ kã nëë, míyí mápá ká kïꞌdí ë ꞌdéé, mä yãḷã ïgï ã kã, ká ádá ă ndãꞌbã ïgí níí, mókõ máná ĩshíí níí, mógó ílĩ ëyí máná nëë, ámä ĩshíí Bẽbé nëë, ägá ꞌbälã.” 39Ĩshíí ä yëbẽ ádá grükú ëté tá tówó ĩshíí nëë, õjõ ẽḷẽ ẽshẽ áyä ïgï ĩshí.
40Ĩshíí Yézũ õjõ ĩshí ꞌDëꞌdë Úrdũnũ ãpá ägã, ãpá dĩ úgú ë ꞌdéé, Jónõ bẽbé gïjĩ bãtézmã nî kãꞌdá dĩ gïjĩ bãtézmã bï ndäkpá nî kãpá ẽꞌdẽ ã kã. Ĩshíí ká úgú ë ꞌdéé, Yézũ kă yõ kã nëë, 41gẽḷé ndäkpá öjó áyä nî ĩshíí äꞌdã, “Kpíí ꞌdéé, Jónõ jéé kãḷã nẽnẽ kïꞌdí ꞌdĩ kã nëë, ádá í ꞌdéé, Jónõ klĕmë tírí kãpá ká ádá ärä Yézũ kã nëë, närä ádá.” 42Ĩshíí gẽḷé ndäkpá öjó ïyí äpá ká Yézũ Krĭstõ äpá dĩ úgú kãsh.
11Úgú ïrí ká Lázãrõ
1Ă ẽꞌdẽ bẽdé újũ ë dírí nî Lázãrŏ, ãshá ãꞌbã gbõkó dírí ëyí Bétẽnĩ ká lúmũ nẽ gĩ, Mãríyã ĩshíí Mártă, ĩshíí nõwõ õjõ ãḷã ëtê. 2Ĩshíí tá ëté Mãríyã11:2 Mãríyã: Róꞌdö ádá ãpá ká ádá ũŋgú ë ꞌdéé, ëté kãḷã bï Yézũ kã Mãtéyõ 26:6-13; Márkõ 14:1-11; Jónõ 12:1-11. ŋgâ ꞌdéé, nõwõ kãŋgá ónjö nî kã, bïyí ëyí ꞌdéé, kõjõ kũjú kélẽ bãná gõŋõ yüyü kãpá jũjũ lãgá Bẽbé ärä ägá Yézŭ, ĩshíí ꞌdéé, kĕshë ká bíbí jũjũ nẽ kã. 3Ãtâsh kã nëë, lúmũ nî gĩ öjó öpó ndákpã ãpá õgõ Yézŭ, ĩshíí ãnjã lëmë bï ëté ãꞌdã, “Bẽbé ärä ägâ, lêmbé î ꞌdéé káḷä ádá ärä nî ŋgé kã nëë, nõwõ ãŋgá áyä nî.”
4Ĩshíí ká úgú ë ꞌdéé, Yézũ kõgó ãtâ ŋgâ kã nëë, lĕmë ãꞌdã, “Nõwõ yãŋgâ nëë, ãzá ká ádá ë níí, ĩlĩ ẽꞌdẽ nẽ ní, ĩshíí nëë, ká ádá ë níí, Mbájá lũsũ ónjó áyä nẽ ẽꞌdẽ. Ká ádá ká gbõḷõ ë ŋgâ nëë, ndäkpá ä ndëné gŭrü ärä Gẽsẽ újũ ŋgá áyä nî ötó õgõ ëyî.” 5Yézũ ãḷã ádá ärä Mãríyã ĩshíí lúmũ nî Mártă, ĩshíí ónjö ïgï Lázãrõ nẽ. 6Kpíí ká löwó ë ꞌdéé, Yézũ kõgó ãꞌdã, nõwõ kãŋgá Lázãrõ kã nëë, ãḷã rŏmó ꞌbíꞌbí ãꞌbã dĩ ë ꞌdéé, klëmẽ ádá nî bï ëté käpá ẽꞌdẽ ã kã.
7Ẽshẽ bïyí ë ŋgâ nëë, Yézũ lĕmë bï yõmó grëkẽ õgõ nẽ ãꞌdã, “Mlŭwü mãnjã dãꞌbã úgú ë Jũdéyã tówó.”
8Ĩshíí lëmẽ äꞌdã, “Yää bẽbé grödó ndäkpá nî, bïjã tá gãã nëë Yũwúdũ nî gĩ ä yëbẽ ádá gëlé úmü ká ãŋbã, ĩshíí nëë, átá yẽbẽ ádá glüwũ gänjã áyä ïgï yõ tówó?”
9Ĩshíí Yézũ ĭpï ãꞌdã, “Ẽshẽ ká kĩḷĩkõnjó ĩgí ká lïlí úgú nëë, ãzá ă ẽꞌdẽ kpú lẽmbẽ rŏmó sáâ nî? ꞌDéé ndákpã lõwó ká gómó ájã yää, õcó lãgá nẽ ꞌdĩ, ká ádá úgú nî gräjá nî. 10Ĩshíí nëë, ꞌdéé lõwó ká njónjó yää, ă ndõcó lãgá nẽ, ká ádá gräjá úgú ãzá ní.”
11Ĩshíí bïyí ë ꞌdéé, klĕmë ádá yãŋgâ ĩshí nëë, Yézũ lĕmë bï ïgï kpõrõ ãꞌdã, “Lêmbé ägá Lázãrõ ĩndí nẽ, ĩshíí nëë, mä yãnjã yõ, ká ádá görõ ëtê.”
12Ĩshíí yõmó grëkẽ õgõ nî lëmẽ bï ëté äꞌdã, “Yää Bẽbé ärä ägá ꞌdéé, ĩndí nẽ yää, ă ndörö nî, ĩshíí gbõgbõ nî ă ndãŋgã nî.” 13Yézũ ãꞌdá dĩ glëmẽ ádá ïrí ärä Lázãrŏ, ĩshíí yõmó grëkẽ õgõ nî ïŋí äꞌdã, Lázãrõ ĩndí jájá ꞌbíꞌbí.
14Ãtâsh yää, Yézũ lĕmë gräjá nî ãꞌdã, “Lázãrõ ĩlĩ nẽ, 15ĩshíí mä yãnjã dĩ görõ ëté dãshá nî ká ádá ärä ïgî, kõbó kélẽ úgú ãŋgá ámá ká ádá ë ꞌdéé, mäzá yõ ní kã, ká ádá ë níí, míyí mápá ámâ. Ãtâsh yää, mãnjã ŋgá áyä nî yõ.”
16Ĩshíí bïyí ëyí nëë, Tómãsã ꞌdéé, bẽdé dírí nî Dĩdímãsã kã, lĕmë bï sõkpõ klõpõ nẽ ꞌdéé, kä rëkẽ õgõ Yézũ ká ŋgá ïgï ã kã ãꞌdã, “Mãŋá mãnjã yõ tánẽ níí, mĩlí ká Yézŭ.”
Yézũ lëmë Kélẽ ádá
17Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, Yézũ krãyá yõ kã nëë, Lázãrõ ãḷã sösö ꞌbíꞌbí ãꞌbã tĩtĩ ĩshí. 18Kõkõ Bétẽnĩ ĩshíí Jẽrũzãlémẽ nëë, ũŋgú ãyá rŏmó méyĩlĩ, 19ĩshíí Yũwúdũ gẽḷé nî öjó ká ádá göró äpá ká Mártã ĩshíí Mãríyă, ká ádá ïrí ónjö ïgï. 20Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, Mártã kõgó ãꞌdã, Yézũ kă yõjõ nî kã nëë, ãnjã ká ádá gümú ëtê, ĩshíí nëë, Mãríyã ãꞌdá ë ŋgá ëpẽ ãꞌbã tá mömõ.
21Ĩshíí Mártã lĕmë bï Yézũ ãꞌdã, “Bẽbé ärä ägâ, bïjã ꞌdéé úmü á dĩ úgú â yää, ónjö ägá ă yĩlĩ ꞌdĩ. 22Ĩshíí kpíí kãtâsh kã nëë, ꞌbákétâ mókö mäná mïshí, tá ádá ũŋgú ë ꞌdéé, ká ndlĕmë ádá ëyí bï Mbájá kã nëë, ă ndĩjĩ bï úmü.”
23Ĩshíí Yézũ lĕmë ãꞌdã, “Ónjö î ă ndãŋã ẽshẽ jũjũ öꞌdö nẽ.”
24Ĩshíí Mártã ĭpï ãꞌdã, “Mókö mäná mïshí, ă ndãŋã ẽshẽ jũjũ öꞌdö nẽ, ká dõŋbó úgú nî ká úgú ë ꞌdéé, ndäkpá nî kä ndäŋá ëshé jũjũ öꞌdö ëpë ïgï ã kã.”
25Yézũ lĕmë bï ëté ãꞌdã, “Ámä ká yãḷã ndäkpá nî níí, käŋá ëshé jũjũ öꞌdö ëpë ïgï ã kã. Ĩshíí tá ndákpã ë ꞌdéé, kă ndĩyí ãpá ámá ĩshí ã kã nëë, ă yĩlĩ ꞌdĩ, kpíí ꞌdéé ëté ĩlĩ ĩshí yä.” 26Ĩshíí tá ndákpã ë ꞌdéé, ëté gãshá nî ĩshíí ꞌdéé, kĩyí ãpá ámá ĩshí yää, ă yĩlĩ jéé kã ꞌdĩ. Íyí ápá ká ádá yăkã íshí?
27Ĩshíí Mártã ãꞌdã, “Ĩyöö yää Bẽbé ärä ägâ. Mïyí mäpá áyä ĩ mïshí, ká ádá úmü nî Krĭstõ Gẽsẽ újũ ká Mbájá ꞌdéé, kă ndõjõ ãpá jũjũ bũbũ ã kã.”
28Bïyí ë ꞌdéé, Mártã klĕmë ãtâsh ĩshí nëë, lŭwü ãnjã gõlõ yõ, ĩshíí ădä lúmũ nẽ Mãríyã jãŋgá ãpá gõlõ, ĩshíí ãꞌdã, “Bẽbé grödó ndäkpá nî ëté ă dĩ úgú â, ĩshíí ă yũjũ ádá ärä î.” 29Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, Mãríyã kõgó ádá yãŋgâ kã nëë, ãŋã örõ gẽyẽ, ĩshíí ãnjã ká Yézŭ. 30Ká ëté löwó ãsh nëë, Yézũ ũkũ ãpá ílĩ gbõkó nî dóꞌbó ꞌdĩ, ëté ãtá dĩ úgú í ꞌdéé, kländá äpá ẽꞌdẽ ká Mártã kã. 31Ĩshíí ká löwó ë Yũwúdũ ë ꞌdéé, köjó ká ádá göró äpá ká Mãríyã kã, kökõ ëté kĩgí ãpá gẽsé úgú gẽyẽ ã kã nëë, rëkẽ õgõ nî, ká ádá ïŋí äꞌdã, mónõ ă yãnjã dĩ göró ãꞌbã jũjũ öꞌdö ónjö nẽ.
32Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, Mãríyã krãyá dĩ ë ꞌdéé, Yézũ kă ẽꞌdẽ ã kã, ĩshíí ꞌdéé, kõkõ Yézũ kã nëë, ĩjí ãpá lãgá nî ĩshíí ãꞌdã, “Bẽbé ärä ägá bïjã ꞌdéé, úmü á dĩ úgú â yää, ónjö mâ ă yĩlĩ ꞌdĩ.”
33Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, Yézũ kõkõ Mãríyă, ãcá õgbó ká Yũwúdũ nî gĩ ꞌdéé, köjó ká Mãríyã ĩshíí ꞌdéé, kä yöró nî kã nëë, ärä nî ẽlẽ ꞌdĩ. 34Ĩshíí ũjũ ïgï ãꞌdã, “Míꞌdĩ ëté máꞌbã ꞌdë?”
Ĩshíí ïpĩ äꞌdã, “Bẽbé ärä ägâ, ójö níí ókö.”
35Ĩshíí Yézũ ĕndë göró nî.
36Ĩshíí Yũwúdũ nî gĩ äꞌdã, “Ãzá mókõ ꞌdé, ëté ãḷã ádá ärä Lázãrõ ãyá ꞌdë.”
37Ĩshíí nëë, slãgã yõmó ë äꞌdã, “Yézũ ꞌdéé, kãjá mümü bẽbé glũtú mümü nî kã nëë, ă yãtá ïrí ẽshẽ ká Lázãrõ ꞌdĩ?”
Yézũ ãḷã Lázãrõ ãŋã ẽshẽ ká ïrí
38Ĩshíí ärä Yézũ ẽlẽ ꞌdĩ, ĩshíí ãŋã ãnjã jũjũ öꞌdö nî, ĩshíí jũjũ öꞌdö yãŋgâ nëë, tĩtĩ ãŋbã, ĩshíí ḷükú góvó ãŋbã äꞌbã ãkpã ëyî. 39Ĩshíí Yézũ ãꞌdã, “Mḷúkú ãŋbã nî méshé ãkpã öꞌdö nî.”
Ĩshíí Mártã lúmũ ïrí nî ãꞌdã, “Yää Bẽbé ärä ägâ, ïrí ärä Lázãrõ ãḷã sösö ꞌbíꞌbí ꞌbákétâ ĩshí, ĩshíí bãná ëyí ă ndõŋõ gŏsĩꞌdí nẽ.”
40Ĩshíí Yézũ ãꞌdã, “Ãzá mlémë bï úmü mïyí ꞌdéé, íyí ápá ámá íshí yää, á ndõkõ ónjó ká Mbájá nî?”
41Ãtâsh kã nëë, öjó ḷükú ãŋbã nî ëshé ãkpã öꞌdö nî, ĩshíí Yézũ õkõ ãŋã mümü örö, ĩshíí rãjã ãkpã nẽ ãꞌdã, “Bẽbé mlöyó úmü ká ádá ógó ádá ámá íshí. 42Ká ádá mókö mäná mïshí, ká úgú tírí á yĩyí ãpá ká ádá ámâ. Ĩshíí nëë, mä rãjã ãkpã mâ ká ádá ärä gẽḷé ndäkpá yăkã níí, ïyí ká shẽshẽ lépẽ ëpë ïgï ïyí úmü kópó ámä.”
43Ĩshíí bïyí ë ꞌdéé, Yézũ krãjã ãkpã nẽ ãtâ ŋgâ ĩshí nëë, lĕmë ádá ká gõró lëmë nẽ ãꞌdã, “Lázãrõ ígí ápá gẽsé úgú.” 44Ĩshíí ïrí ärä Lázãrõ tämá ĩgí ãpá gẽsé úgú, ĩshíí ḷẽké nî, ĩshíí lãgá nî ḷöŋgõ ká ëbé tẽndẽ, ĩshíí ílĩ mümü nî ükũ ká kõbó tẽndẽ.
Ĩshíí Yézũ ãꞌdã, “Máyá tẽndẽ í ꞌdéé, kïꞌdĩ ëté ẽꞌdẽ ã kã, méshé áyä nî ĩshíí máꞌbã ëté níí ãnjă.”
Kprãshã ndäkpá ëbẽ gbõḷõ ká ádá güfũ Yézũ
(Mãtéyõ 26:1-5; Márkõ 14:1-2; Lúkã 22:1-2)
45Ĩshíí gẽḷé Yũwúdũ nî gĩ ꞌdéé, köjó ká ádá göró käpá ká Mãríyã kã, dë kökõ ũŋgú í ꞌdéé, Yézũ kãḷã kã nëë, ãꞌbã ïgï níí, ïyí äpá áyä nî. 46Ĩshíí nëë, slãgã ndäkpá ë änjã lëmẽ bï Fãrísĩ nî gĩ ádá ũŋgú ë ꞌdéé, Yézũ kãḷã kã. 47Ĩshíí kprãshã ndäkpá ká yõmó gräshá Mbájá nî, ãcá õgbó ká Fãrísĩ nî gĩ öjó lövõ äꞌbã ílĩ Ŋbãŋã ká Yũwúdũ nî gĩ.11:47 Ŋbãŋã ká Yũwúdũ nî gĩ: Ë ŋgâ nî ŋbãŋã ká ŋgérë ká yõmó gräshá Mbájá õgbó ká kprãshã ndäkpá ká yõmó gräshá Mbájá nî, ĩshíí kprãshã ndäkpá ká Yũwúdũ nî gĩ. Ĩshíí ïgï ndäkpá yãŋgâ äꞌdá dĩ gländá nî äꞌbã yõ ká ádá grötó ádá ãpá ká ádá ë ꞌdéé, kõŋgó Yũwúdũ nî gĩ. Ká lëmë Íbrũ nî nëë, ä yädã äpá ká ŋbãŋã nî Sãnídrĩnĩ.
Ĩshíí lëmẽ ádá äpá ká ádá ärä Yézũ äꞌdã, “ꞌBákétâ mă ndãḷã ŋgã? Újũ yăkã ă yãḷã gẽḷé kïꞌdí. 48ꞌDéé mrũtú ëté mẽshé ẽꞌdẽ ꞌdĩ yää, gẽḷé ndäkpá ä ndïyí äpá áyä nî, ĩshíí yõmó Rómã ä ndöjó nî, ĩshíí ä ndëné úgú áyä ägâ, ãcá õgbó ká ndäkpá ŋgá áyä ägâ.”
49Ĩshíí ꞌbälã ẽshẽ áyä ïgï dírí nî Kĩyáfãsã ëté nî ŋgérë bẽbé gräshá Mbájá11:49 Ŋgérë bẽbé gräshá Mbájá: Ëté nî gãꞌbãlã ndákpã ë ꞌdéé, kă yẽné srámã gröyõ ádá gäḷã gŏsĩꞌdí ũŋgú nî ká dĩtí ëyí ꞌbälã ãpá ílĩ ríní nî dãnjã ílĩ Góvó Gõzõ Kólõ nî ꞌdéé, kă ílĩ Mömö ká Mbájá kã, ká ádá ë níí, Mbájá ĩjĩ ĩjí ĩshí bï ndäkpá nî. Ká ádá Mbájá ă yãꞌdá ãꞌbã ílĩ ëté Góvó Gõzõ Kólõ yãŋgâ ká gŭrü ärä nẽ. Róꞌdö Lẽvítkũsũ 16; Íbrũ 9:1-7. nî ká ëté ríní ãsh, lĕmë ãꞌdã, “Ïgí mógó ílĩ ũŋgú nî máná ꞌdĩ.” 50Ká ádá bïjã ꞌdéé, mókõ ũŋgú máná nẽ yää, gõzõ nî nëë, ꞌbälã ndákpã ĩlĩ níí, sõkpõ ndäkpá ë kã äshá, õtõ ká ë ꞌdéé, ndäkpá nî kä ndrüshũ tírí ã kã.
51Ĩshíí Kĩyáfãsã lĕmë ádá yãŋgâ ãzá ämá ẽshẽ ílĩ jũjũ nẽ jájá ní, ĩshíí nëë, ká ádá ë ꞌdéé, ëté nî ŋgérë bẽbé gräshá Mbájá nî ká ríní yãŋgâ kã, ẽꞌdé ádá ká Mbájá ĩyí, Yézũ ãzá ă ndĩlĩ tá ká ádá ärä Yũwúdũ nî gĩ ní, 52ĩshíí nëë, ká ádá ärä kõtó ká Mbájá ꞌdéé, klësé kötó jũjũ bũbũ nî tírí ã kã níí, lövõ äꞌbã dĩ úgú ꞌbälã, níí äꞌdá ndäkpá ꞌbälã. 53Ẽshẽ ká úgú yãŋgâ nëë, kprãshã ndäkpá ká Yũwúdũ nî gĩ ä yëbẽ gbõḷõ ká ádá güfũ Yézŭ.
54Ãtâsh kã nëë, Yézũ ĩgí dĩ ë ꞌdéé, Yũwúdũ nî gĩ kä lövõ käꞌbã ẽꞌdẽ ã kã ꞌdĩ. Ĩshíí nëë, ãŋã ãnjã bẽdé dãꞌbã úgú ë ꞌbáká ãpá gbõgbõ bërë ãŋã ílĩ bẽdé mömö gbõkó ë, dírí ëyí Éfrẽmẽ, ĩshíí äꞌdá äꞌbã yõ ká yõmó grëkẽ õgõ nẽ.
55Ĩshíí ká úgú ë Ájã Gätã Srámã ká Yũwúdũ nî gĩ klĭjï ꞌbáká ĩshí ã kã nëë, gẽḷé ndäkpá äŋá ëshé mömö áyä ëpë ïgï, äŋá änjã Jẽrũzãlémẽ, ká ádá gäḷã góvó úgú gäḷã kõbó kélẽ úgú, ãpá ká ádá gräshá gbõgbõ ëpë ïgï, ãpá dĩ mümü Ájã Gätã Srámã nî. 56Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, ndäkpá nî kërútú käꞌbã dãꞌbã úgú ë ꞌdéé, dãzá Mömö ká Mbájá kă ẽꞌdẽ ã kã nëë, ä yëbẽ ádá gökõ Yézŭ, ĩshíí ä yüjũ ílĩ ärä ëpë ïgï äꞌdã, “Ká gïŋí ë ŋgá ïgí nëë, Yézũ ă yõjõ dĩ úgú â ká Ájã Gätã Srámã yăkã ämá nẽ ꞌdĩ?”
57Ĩshíí kprãshã ndäkpá ká yõmó gräshá Mbájá nî, ãcá õgbó ká Fãrísĩ nî gĩ, lëmẽ gónjó ádá bï ndäkpá nî ïyí, tá ndákpã ë ꞌdéé, kõkõ Yézũ ĩshí yää, õjõ níí, lĕmë bï ëpë ïgï níí, ëpë ïgï änjã rükú ëtê.
12Mãríyã lãlá gõŋõ yüyü ãpá ká Yézũ
(Mãtéyõ 26:6-13; Márkõ 14:3-9)
1Dĩ mümü Ájã Gätã Srámã ká sálã lẽmbẽ ꞌbälã ꞌbíꞌbí nëë, Yézũ rãyá mbẽré Bétẽnĩ dĩ úgú ë ꞌdéé, Lázãrõ kãshá kãꞌbã ẽꞌdẽ ã kã, ĩshíí ꞌdéé, Yézũ kãḷã ëté ꞌdéé, kãŋã kẽshẽ ká ïrí nî kã. 2Ĩshíí ndäkpá nî äḷã nõshó ká ádá ärä Yézŭ, ĩshíí Mártã ãꞌdá dĩ göŋó nõshó bï ndäkpá nî, ĩshíí Lázãrõ ãꞌdá kõkõ ärä ndäkpá í ꞌdéé, käꞌdá gbõgbõ ärä Yézũ kã. 3Ĩshíí Mãríyã ẽné kḷáká glãŋá kélẽ bãná gõŋõ yüyü, ĩshíí ũjú ãpá lãgá Yézŭ, ĩshíí ĕshë lãgá nî ká bíbí jũjũ nẽ. Ĩshíí bãná kélẽ gõŋõ yüyü nî ũsú õtõ ílĩ mömö nî tírí.
4Ĩshíí nëë, ꞌbälã ẽshẽ ká yõmó grëkẽ õgõ Yézũ ꞌdéé, dírí nî Júdãsã Ĩskãryótõ ꞌdéé, kõwó gõmbõ ärä nî kã nëë, ádá yãŋgâ ẽlẽ ëté ꞌdĩ, ĩshíí ãꞌdã, 5“Dũrũ ë ꞌdéé, kövó yüyü yãŋgâ äpá yõ, ĩshíí níí, köŋó nãkã ëyí bï yõmó rĩyĩ ꞌdĩ ká ádá ŋgã? Bïjã étẽ ëyí ă ndãꞌdá tötö gũfũ sálã (300) nãkã fídã.” 6Júdãsã lĕmë ãtâsh, ãzá ká ádá ă yãḷã ádá ärä yõmó rĩyĩ ní, ĩshíí nëë, ëté káꞌdá bẽbé gëgbẽ ká ŋbẽtẽ nãkã nî, ĩshíí ëté nî bẽbé bĩnĩ, ĩshíí ă yãná ärä nẽ ká nãkã ë ꞌdéé, kä yüsú käꞌbã ílĩ ŋbẽtẽ nî kã.
7Ĩshíí Yézũ ĭpï bï ëté ãꞌdã, “Áꞌbä ëté ãꞌdá, ká ádá ãꞌdá dĩ gëgbẽ ká kélẽ bãná gõŋõ yüyü yãŋgâ, ká ádá ë níí, lälá äpá ámá ká úgú gïꞌdĩ ámä. 8Ká ádá yõmó rĩyĩ nî ä kõkõ ärä ïgí ká úgú tírí, ĩshíí nëë, ámä mä yãꞌdá, kõkõ ärä ïgí ká úgú tírí ꞌdĩ.”
9Ká ëté löwó ãsh nëë, Yũwúdũ nî gĩ lövõ gẽḷé nî ká ádá ë ꞌdéé, kökõ Yézũ kă yõ kã. Ĩshíí nëë, öjó äzá tá ká ádá ärä Yézũ ní, ä yëbẽ ádá gökõ Lázãrõ ꞌdéé, Yézũ kãḷã ëté ꞌdéé, kãŋã kẽshẽ ká ïrí nî kã õgbó ẽꞌdẽ. 10Ãtâsh yää, kprãshã ndäkpá ká yõmó gräshá Mbájá nî, ëbẽ gbõḷõ ká ádá güfũ Lázãrõ tánẽ. 11Ká ádá ũŋgú í ꞌdéé, kãḷã ärä nẽ kãpá ká Lázãrõ kã nëë, gẽḷé Yũwúdũ nî gĩ öjó ïyí äpá ká Yézŭ.
Yézũ ă yũkũ ãnjã Jẽrũzãlémẽ ãyá góvó ŋgérë
(Mãtéyõ 21:1-11; Márkõ 11:1-11; Lúkã 19:28-40)
12Ĩshíí ká ájã ë ꞌdéé, kãpá õgõ ë ŋgâ nëë, gẽḷé jũjũ ndäkpá ë ꞌdéé, köjó käpá Jẽrũzãlémẽ ká ádá Góvó úgú Gätã Srámã nî kã nëë, ögó äꞌdã, Yézũ ă yõjõ ãŋã Jẽrũzãlémẽ. 13Ëŋgẽ ḷéŋgé kõbó lígĩ, ĩshíí rïgí änjã ká ádá gümú ëtê, ĩshíí ä yäsá kôwó ä yïyí,
“Mrẽbé dírí Mbájä.
‘Mbájá ũpú ágbë ꞌdéé,
kă yõjõ nî ká dírí Bẽbé ärä ägá12:13 Ágbë ꞌdéé, kă yõjõ nî ká dírí Bẽbé ärä ägá: Ëté ndákpã ãsh nî Yézŭ. kã ĩshí.’12:13 Sálãmã 118:25-26
Kõbó kélẽ úgú ãŋgá góvó ŋgérë ká Ĩzrãyélĕ.”
14Yézũ õkõ lĩtí kẽshẽ, ĩshíí ĩnĩ ãpá jũjũ ëyí tá ãyá ë ꞌdéé, kröndó käꞌbã ílĩ wárãgã ádá ká Mbájá ꞌdéé kïyí,
15“Yää yõmó Zíyõnõ,12:15 Zíyõnõ: Ëté nî bẽdé dírí Jẽrũzãlémẽ. máꞌbã gëté mbãwã ãꞌdá,
‘Mókõ ꞌdé, góvó ŋgérë ŋgá áyä ïgî,
ă yõjõ áyä ïgí ëté ă jũjũ lĩtí kẽshẽ.’”12:15 Zẽkẽríyã 9:9
16Kpéé nëë, yõmó grëkẽ õgõ Yézũ ögó ílĩ ádá yãŋgâ äná gõzõ ꞌdĩ ká ëté úgú ãsh. Ĩshíí nëë, bïyí ë ꞌdéé, këné gŭrü ärä nî ĩshí ã kã nëë, úgú ë ögó ílĩ ïgï ũŋgú yãŋgâ gĩ ꞌdéé, kröndó käꞌbã ílĩ wárãgã ká Mbájá ãpá ká ádá ärä nî kã, ĩshíí ïgï ũŋgú yãŋgâ tírí äḷã ärä ëpë ïgï äpá áyä nî ïshí.
17Ĩshíí gẽḷé ndäkpá ë ꞌdéé, kökõ Yézũ kŏrö Lázãrõ kẽshẽ jũjũ öꞌdö nẽ kã nëë, ätá tá ká glëmẽ ádá ëyí bï ndäkpá nî. 18Ĩshíí gẽḷé ndäkpá ë ꞌdéé, kögó ádá kïꞌdí ꞌdéé, Yézũ kãḷã kã nëë, rïgí änjã dĩ gümú ëtê. 19Ĩshíí Fãrísĩ nî gĩ, ëndẽ glëmẽ ádá äpá kõkõ ärä ëpë ïgï äꞌdã, “Ãzá mókõ ꞌdé, ũŋgú í ꞌdéé, kă yãḷã ärä nẽ kã, ă yãná ägá ãnjã góḷô ꞌdĩ, ká ádá ndäkpá ë ꞌdéé, kä jũjũ bũbũ ã kã tírí ä rëkẽ õgõ nî.”
Yézũ ă lëmë ádá ïrí ŋgá áyä nẽ
20Ká ëté úgú ãsh nëë, slãgã Ĩgrígĩ ë, ä kõkõ ärä ndäkpá ë ꞌdéé, köjó käpá Jẽrũzãlémẽ, ká ádá glöyó Mbájá ká Ájã Gätã Srámã nî kã. 21Öjó ländá ká Fílĩpĩ ꞌdéé, kẽshẽ ká yõmó mbẽré Bẽtsídã ꞌdéé, kă dãꞌbã úgú ë Jẽlílĩ ã kã, ĩshíí lëmẽ bï ëté äꞌdã, “Yää góvó újũ nî, mă yẽbẽ ádá gökõ Yézŭ.” 22Ĩshíí Fílĩpĩ ãnjã lĕmë ádá ëyí bï Ãndréyă, ĩshíí därä ïgï tírí rŏmó änjã lëmẽ bï Yézŭ.
23Ĩshíí Yézũ ĭpï bï ïgï ãꞌdã, “Úgú gëné gŭrü ärä Kópõ ndákpã õjõ ĩshí. 24Mä lëmë räyä ádá bï ïgí ꞌdéé, klãkã ózó ĩjí bũbũ, ĩshíí ãḷã õsó ꞌdĩ yää, ă ndãꞌdá tá gãꞌbãlã klãkã ózó. Ĩshíí nëë, ꞌdéé ãḷã õsó ĩshí yää, ă ndãꞌdá gẽḷé klãkã ózó. 25Ndákpã ë ꞌdéé, kãḷã ádá áshá ŋgá áyä nẽ kã nëë, ă ndlĩgbĩ áshá ŋgá áyä nẽ nẽ. Ĩshíí ágbë ꞌdéé, klãnã áshá ŋgá áyä nẽ kã nëë, ă ndëgbë ẽꞌdẽ ãpá ká ádá áshá ë ꞌdéé, dõŋbó ëyí kãzá ẽꞌdẽ ní kã. 26Tá ndákpã ë ꞌdéé, kă yãḷã nẽté bï ámá ĩshí yää, ãŋgá áyä nî dĩ grëkẽ õgõ mâ, bõrõ ŋgá ámá ă ndãꞌdá tá dĩ ë ꞌdéé, mä ndãꞌdá ẽꞌdẽ ã kã. Ĩshíí Bẽbé mâ ă ndẽné gŭrü ärä ndákpã ë ꞌdéé, kă yãḷã nẽté bï ámä kã.
27Lépẽ mâ ă yãgã í nẽ, ĩshíí mä ndĩyí ŋgã? Yää Bẽbé áshá ámá éshë ká úgú ḷóḷö ꞌdéé, kă yõjõ nî kã. Bă ꞌdĩ, ká ádá mójö mäpá jũjũ bũbũ ã, ká ádá ëté ḷóḷö í ꞌdéé, kă yãnjã dĩ gökõ ámä kã. 28Yää Bẽbé, áḷä ũŋgú ë ꞌdéé, ndäkpá kä ndëné gŭrü ärä î ẽꞌdẽ ã kã.”
Ĩshíí bïyí ë ŋgâ nëë, lëmë ĩyí ẽshẽ mümü örö ãꞌdã, “Máḷä ũŋgú ë ꞌdéé, ndäkpá kä ndëné gŭrü ärä mâ ẽꞌdẽ ã kã mïshí, ĩshíí mä ndãḷã tá tówó.”
29Ĩshíí glŏvö jũjũ ndäkpá í ꞌdéé, käꞌdá yõ kã ögó lëmë yãŋgâ, ĩshíí ïyí ë ŋgâ nî grõgbó njïnjï, ĩshíí slãgã yõmó ë, ïyí ë ŋgá ëpë ïgï nî grõnõ ká Mbájá klémẽ ádá nî bï ëtê.
30Yézũ ãꞌdã, “Lëmë í ꞌdéé, kĩyí ã kã nëë, ká ádá ärä ïgí níí, ăfä ïgî, ãzá ká ádá ärä mâ ní. 31Úgú grötó ádá ãpá ká yõmó jũjũ bũbũ yăkã õjõ ĩshí. Ĩshíí ꞌbákétâ nëë, ä ndögó Shẽtánã ꞌdéé, ëté nî shẽŋgẽ ká yõmó jũjũ bũbũ yăkã kã ãpá gẽsé úgú. 32Ĩshíí nëë, ká úgú ë ꞌdéé, kä ndïꞌví ámä ëshé jũjũ bũbũ yăkã ïshí ã kã nëë, mä ndãḷã níí, gõgõ göjó ámá ãḷã ndäkpá nî tírí.” 33Yézũ lĕmë ãtâsh ká ádá glüsũ nî nëë, kútú ëpẽ ă ndĩlĩ ãyá ꞌdë yä.
34Ĩshíí glŏvö jũjũ ndäkpá nî ïpĩ bï ëté äꞌdã, “Röndó äꞌbã ílĩ wárãgã gónjó ádá ká Mbájá ãꞌdã, Krĭstõ ă ndãshá tämá kpõrõ ă yãnjã nî nëë, á yĩyí ë ŋgá úmü ä ndëné Kópõ ndákpã äŋá örõ ãyá ꞌdë? Kópõ ndákpã í ꞌdéé, ká lĕmë ádá ärä nî kã nëë, ëté nî ꞌbî?”
35Ĩshíí Yézũ lĕmë bï ïgï ãꞌdã, “Tãgã gräjá úgú nî ă yõgõ ãꞌbã gbõgbõ ärä ïgí gbă ꞌdĩ. Ãyá ë ꞌdéé, gräjá úgú nî kă ẽꞌdẽ ĩshí ã kã nëë, mlówó mótó ílĩ ëyî, ká úgú ë ꞌdéé, múmú úgú nî kõjõ dóꞌbó ꞌdĩ kã, ká ádá ndákpã ë ꞌdéé, kă lõwó õtõ ílĩ múmú úgú nî kã nëë, ă yõkõ ndírí dĩ ë ꞌdéé, ëpẽ kă yãnjã ẽꞌdẽ ã kã ꞌdĩ. 36Músú shẽshẽ lépẽ ïgí mápá ká gräjá úgú nî ká úgú ë ꞌdéé, ëté kãtá ẽꞌdẽ ã kã, ĩshíí níí míyí mápá áyä nî ká ádá ë níí, máꞌdá kõtó ílĩ gräjá úgú nî.” Yézũ lĕmë ãtâsh, ĩshíí ãŋã ẽshẽ áyä ïgï, ĩshíí ãnjã ĭtï ärä nẽ.
Yũwúdũ nî gĩ ä yänã gïyí kpõrõ äpá ká Yézũ
37Ĩshíí kpíí ká gẽḷé kïꞌdí ë ꞌdéé, Yézũ kãḷã õgbó dĩ mümü ïgï tírí ã kã nëë, ndäkpá nî änã gïyí äpá áyä nî ïshí, 38ĩshíí ë ŋgâ nëë, ká ádá ë níí, ádá í ꞌdéé, kéné ádá ká Mbájá ꞌdéé, dírí nî Ĩzáyã klĕmë sãrã kã, níí, ãḷã ärä nẽ,
“Yää Bẽbé ärä ägâ, ꞌbí ká ndĩyí ãpá ká ádá í ꞌdéé, ägá mă lëmë nî kã?
Ĩshíí ꞌbí ká ndõkõ nẽté í ꞌdéé, ká yãḷã ká ónjó ŋgá áyä ĩ kã níí, ndäkpá nî kökõ käná kã?”12:38 Ĩzáyã 53:1
39Ë ŋgâ dũrũ ë ꞌdéé, ndäkpá nî kïyí äpá ká Yézũ ꞌdĩ kã. Ká ádá Ĩzáyã lĕmë tówó ãꞌdã,
40“Mbájá lũtú mümü ïgï,
ĩshíí ãḷã shẽshẽ lépẽ ïgï ndégbë nî ĩshí,
ãtâsh yää, ä yökõ ũŋgú ká mümü ëpë ïgï ꞌdĩ,
ĩshíí ä yögó ílĩ ũŋgú ká kĩmí ëpë ïgï ꞌdĩ,
ĩshíí bă ä lüwũ änjã ká Mbájá níí, rãjá nõwõ nî ẽshẽ áyä ëpë ïgï tá ꞌdĩ.”12:40 Ĩzáyã 6:10
41Ĩzáyã lĕmë ãtâsh, ká ádá ë ꞌdéé, kõkõ gãná õshõ ärä Yézũ õtõ ílĩ ũŋgú ãyá lïyí nî kã.
42Ĩshíí kpíí ãtâsh kã nëë, gẽḷé kprãshã ndäkpá ëshé ká Yũwúdũ nî gĩ ïyí äpá ká Yézŭ. Ĩshíí nëë, ëté mbãwã ärä Fãrísĩ nî gĩ nẽ, ĩshíí ïtĩ ádá gïyí äpá áyä nî äpá shẽshẽ lépẽ ëpë ïgï, ká ádá níí, äꞌbã gögó ëpë ïgï ëshé Dĩ lóvö ká Yũwúdũ nî gĩ ãꞌdá. 43Ká ádá ä yëbẽ ádá ë níí, ndäkpá krébé ëpë ïgï õtõ ká ë ꞌdéé, bïjã Mbájá kă ndrẽbé ëpë ïgï ã kã.
44Ĩshíí bïyí ëyí nëë, Yézũ lĕmë ádá bï ïgï ká gõró lëmë nẽ ãꞌdã, “Tá ndákpã ë ꞌdéé, kĩyí ãpá ámä ĩshí ã kã yää, ãzá ĩyí tá ãpá ámá kínärä mâ ní, ĩshíí nëë, ĩyí ãpá ká ndákpã ë ꞌdéé, kõpó ámä kã ĩshí. 45Ĩshíí tá ndákpã ë ꞌdéé, kõkõ ámä ĩshí yää, õkõ ndákpã í ꞌdéé, kõpó ámä kã ĩshí. 46Mójö mäpá jũjũ bũbũ yăkã ãyá gräjá úgú, ká ádá ë níí, yõmó ë ꞌdéé, kïyí käpá ámá kã níí, äꞌbã gäꞌdá äꞌbã ílĩ múmú úgú ãꞌdá.
47Ĩshíí tá ndákpã ë ꞌdéé, kõgó ádá ámá ĩshíí ꞌdéé, kãḷã nẽté nî ãpá õgõ ëyí ꞌdĩ kã nëë, mä rõtó ádá mäpá áyä nî ꞌdĩ. Ká ádá mójö ãzá ká ádá grötó ádá mäpá ká yõmó jũjũ bũbũ yăkã ní, mójö ká ádá gäshá ïgï nẽ. 48Yõmó ë ꞌdéé, känã ámä kïshí, ĩshíí ꞌdéé, kïyí käpá ká ádá ŋgá ámá ꞌdĩ kã nëë, bẽbé grötó ádá ãpá áyä ïgï ãtá ẽꞌdẽ, ĩshíí ádá í ꞌdéé, mlémë ã kã, ká ndrõtó ádá nî ãpá áyä ïgï ká dõŋbó úgú nî. 49Ká ádá ádá í ꞌdéé, mlémë ã kã nëë, ãzá ẽshẽ ámá ní, ĩshíí nëë, Bẽbé mâ ꞌdéé, kõpó ámá kã, klémẽ gónjó ádá nî bï ámä, ĩshíí lĕmë bï ámä gbõḷõ glëmẽ ëté ádá yãŋgâ ĩshí. 50Mókö mäná mïshí, gónjó ádá áyä nî ă ndẽné bï ndäkpá áshá ë ꞌdéé, dõŋbó ëyí kãzá ẽꞌdẽ ní kã. Ãtâsh yää, tá ádá ë ꞌdéé, mlémë mïshí yää, ë ŋgâ nî ádá ë ꞌdéé, Bẽbé mâ klĕmë bï ámä níí, mlémë ã kã.”
13Yézũ ŏbö lãgá yõmó grëkẽ õgõ nẽ
1Ká dĩ mümü Ájã Gätã Srámã ká Yũwúdũ nî gĩ nëë, Yézũ õkõ ãná ĩshí, úgú gäŋá ëshé jũjũ bũbũ ŋgá áyä nẽ, ká ádá gänjã ká Bẽbé nẽ nëë, õjõ ĩshí. Ĩshíí Yézũ lũsũ bï shĩkĩ yõmó grëkẽ õgõ nẽ ꞌdéé, ïgï kä jũjũ bũbũ ã kã nëë, ëpẽ ãḷã ádá ärä ïgï ká shẽshẽ lépẽ nẽ ꞌbälã ĩshí, ĩgí ká dõŋbó áshá ŋgá áyä nẽ.
2Ĩshíí úgú göshó nõshó njónjó nî õjõ ĩshí, ĩshíí ŋgérë ká kõtó röyó õŋbó óŋgõ Júdãsã Ĩskãryótõ gẽsẽ újũ ká Sáyímõnŏ, ká ádá ë níí, õwó gõmbõ ärä Yézũ Krĭstŏ. 3Yézũ õkõ ãná ĩshí nëë, Bẽbé nẽ ẽŋgẽ ũŋgú nî gĩ tírí ãpá ílĩ ḷẽké nẽ, ĩshíí ëpẽ õjõ ẽshẽ ká Mbájä, ĩshíí ëpẽ ă lüwü ãnjã ká Mbájä. 4Ãtâsh yää, ãŋã örõ ẽshẽ gbõgbõ nõshó nî, ĩshíí ĩshí tẽndẽ í ꞌdéé, kõrõ kãpá jũjũ tẽndẽ ŋgá áyä nẽ kã, ĩshíí õjõ ḷăkpä tẽndẽ ãpá rúsú nẽ. 5Ĩshíí bïyí ëyí nëë, õjõ ũjú ũyũ ãpá ílĩ góvó küꞌbú, ĩshíí ĕndë göbõ lãgá yõmó grëkẽ õgõ nẽ, ĩshíí ă yëshë ũyũ nî ẽshẽ ká lãgá ïgï ká tẽndẽ í ꞌdéé, kḷăkpä kãpá rúsú nẽ kã.
6Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, kõjõ kãpá ká Sáyímõnõ Pítãrã kã nëë, Sáyímõnõ ũjũ ëté ãꞌdã, “Yää Bẽbé ärä ägâ, á yẽbẽ ádá göbõ lãgá mâ?”
7Ĩshíí Yézũ ĭpï ãꞌdã, “Ũŋgú í ꞌdéé, mä yãḷã nî ꞌbákétâ kã nëë, ógó ílĩ ëyí áná ꞌdĩ, ĩshíí nëë, á ndõgó ílĩ ëyí dãná nî gãlõgã.”
8Ĩshíí Pítãrã ãꞌdã, “Bă ꞌdĩ á yöbö lãgá mâ jéé ꞌdĩ.”
Ĩshíí Yézũ lĕmë bï ëté ãꞌdã, “ꞌDéé ámä kóbõ lãgá î ꞌdĩ yää, úmü ãzá ndákpã ámá ní.”
9Ĩshíí bïyí ëyí nëë, Pítãrã Sáyímõnõ lĕmë bï Yézũ ãꞌdã, “Yää Bẽbé ärä ägâ, á ndöbö ãzá tá lãgá mâ ní, ĩshíí nëë, á ndŏbö ḷẽké mâ, ĩshíí jũjũ mâ ãcá õgbó ẽꞌdẽ.”
10Yézũ ĭpï ãꞌdã, “Ndákpã ë ꞌdéé, klŏbö ĩshí ã kã nëë, ă ndẽbẽ tá ádá ë níí, öbõ lãgá nẽ nẽ, ká ádá gbõgbõ nî tírí gräjá nî. Ïgí tírí gräjá í nẽ, ĩshíí nëë, ꞌbälã ẽshẽ áyä ïgí ëté ãzá gräjá nî ní.” 11Yézũ õkõ bẽbé göwó gõmbõ ärä nẽ ãná ĩshí, ë ŋgâ dũrũ ë ꞌdéé, kĩyí nëë, ïgï tírí äzá gräjá í nẽ ní kã.
12Ká löwó ë ꞌdéé, Yézũ kõyó kẽshẽ ká göbõ lãgá ïgï ĩshí nëë, õrõ tẽndẽ áyä nẽ, ĩshíí ãnjã ãꞌdá dĩ klãꞌdá ŋgá áyä nẽ. Ĩshíí ũjũ ïgï ãꞌdã, “Mógó ílĩ ũŋgú í ꞌdéé, máḷä bï ïgí ã kã míshí? 13Ká ádá má yădä mápá ámá má yĩyí, ‘Ámä nî bẽbé grödó ndäkpá,’ ĩshíí ‘Bẽbé ärä ïgî,’ ĩshíí ádá ŋgá áyä ïgí nî räyä ádá. 14Ĩshíí ꞌbákétâ nëë, ámä Bẽbé ärä ïgî, ĩshíí bẽbé grödó ïgî, móbö lãgá ïgí mïshí. Ãtâsh yää, ãŋgá áyä ïgí dĩ göbõ lãgá ïgí mótó kõkõ ärä ïgî. 15Ũŋgú í ꞌdéé, mlúsü bï ïgí ã kã nëë, ãŋgá áyä ïgí dĩ gäḷã tá ãtâsh mótó kõkõ ärä ïgî. 16Mä lëmë bï ïgí räyä ádá nëë, bõrõ ë ꞌdéé, kõtõ ká bẽbé ärä nẽ kã nëë, ãzá ní, ĩshíí ndákpã ë ꞌdéé, köpó ëté ã kã nëë, ă yõtõ ká bẽbé göpó ëpẽ ꞌdĩ. 17ꞌBákétâ nëë, mókõ ïgï ũŋgú yãŋgâ máná míshí, ë ŋgâ nî ũŋgú ë ꞌdéé, máḷã míshí yää, Mbájá ă ndũpú ïgí õtõ õgõ ëyí ã kã.”
18Yézũ ãꞌdã, “Ádá í ꞌdéé, mä lëmë nî kã nëë, õŋgó ïgí tírí ꞌdĩ. Ká ádá mókö ndäkpá ë ꞌdéé, mröjó ïgï ã kã mäná mïshí, ĩshíí nëë, ë ŋgâ ká ádá ë níí, ũŋgú nî ãḷã ärä nẽ ãpá dãꞌbã ádá ë ꞌdéé, kröndó käꞌbã ílĩ Wárãgã ká Mbájá ꞌdéé, käꞌdã, ‘Tá ndákpã í ꞌdéé, mă yãcá ḷẽké ägá mãpá ílĩ nõshó ká ŋgá ëté ã kã nëë, ĭpï ärä nẽ ãpá ká kójó ärä mâ ĩshí.’13:18 Sálãmã 41:9
19Mä lëmë bï ïgí ádá ũŋgú ë ꞌdéé, kă yãnjã dĩ gäḷã ärä nẽ kã ꞌbákétâ, ká ádá ꞌdéé, ëté ũŋgú yãŋgâ ãḷã ärä nẽ ĩshí yää, má ndĩyí ámä nî ndákpã í ꞌdéé, Mbájá kĩshí ëté ã kã. 20Mä lëmë räyä ádá bï ïgî, tá ndákpã ë ꞌdéé, kă ndĩyí ãpá ká ádá ká ꞌbälã ẽshẽ ká ndäkpá ë ꞌdéé, möpó ïgï ã kã ĩshí yää, ĩyí ãpá ká ádá ŋgá ámá ĩshí. Ĩshíí tá ndákpã ë ꞌdéé, kĩyí ãpá ká ádá ŋgá ámá ĩshí yää, ĩyí ãpá ká ádá ká Bẽbé göpó ámä ĩshí.”
Yézũ ĩyí ä ndöwó gõmbõ ärä nẽ
(Mãtéyõ 26:20-25; Márkõ 14:17-21; Lúkã 22:21-23)
21Bïyí ë ꞌdéé, Yézũ kõyó kẽshẽ ká glëmẽ ádá yãŋgâ ĩshí nëë, shẽshẽ lépẽ nî ẽlẽ ꞌdĩ, ĩshíí lĕmë bï ïgï ãꞌdã, “Mä lëmë räyä ádá bï ïgî, ꞌbälã ẽshẽ áyä ïgí ă yãnjã dĩ göwó gõmbõ ärä mâ.”
22Ĩshíí yõmó grëkẽ õgõ nî ökõ äpá ílĩ mümü ëpë ïgï, ká ádá ökõ äná ꞌdĩ, kútú Yézũ ă lëmë ádá nî ãpá ká ꞌbí yä. 23Ĩshíí ꞌbälã ẽshẽ ká yõmó grëkẽ õgõ nî ꞌdéé, Yézũ kãḷã ádá ärä nî ŋgé13:23 ꞌBälã ẽshẽ ká yõmó grëkẽ õgõ nî ꞌdéé, Yézũ kãḷã ádá ärä nî ŋgé: Ndäkpá nî ïŋí äꞌdã Jónõ ă lëmë ádá nî ãpá ká ádá ärä nẽ. kã nëë, ãꞌdá ꞌbáká ãpá gbõgbõ ärä nî. 24Ãtâsh yää, Sáyímõnõ Pítãrã ĩꞌbí ḷẽké nẽ bï bẽbé grëkẽ õgõ Yézũ ꞌdéé, kãcá ärä nẽ kãpá áyä nî kã, ĩshíí ãꞌdã, “Újü ëté ꞌdé, ă lëmë ádá nî ãpá ká ꞌbí ẽshẽ kõkõ ärä ägâ?”
25Ĩshíí õjõ ãcá jũjũ nẽ ãpá shẽshẽ lépẽ Yézŭ, ĩshíí ũjũ ëté ãꞌdã, “Yää Bẽbé ärä ägâ, á lëmë ádá yăkã ãpá ká ꞌbî?”
26Ĩshíí Yézũ ĭpï ãꞌdã, “Ndákpã ë ꞌdéé, mä ndüdü kpäꞌbäkä yăkã mäpá ílĩ ũyũ ãtá nî ĩshíí ꞌdéé, mä ndẽné bï ëté ã kã.” Ĩshíí Yézũ õjõ ŭdü kpäꞌbäkä nî ãpá ílĩ ũyũ ãtá nî, ĩshíí õjõ ẽné bï Júdãsã gẽsẽ újũ ká Sáyímõnõ Ĩskãryótŏ. 27Tämá dë Júdãsã kẽné kpäꞌbäkä yãŋgâ kã nëë, Shẽtánã13:27 Shẽtánã: Ëté nî ŋgérë ká kõtó grõnõ ká Mbájá ꞌdéé, känã ádá ká Mbájä, ĩshíí ꞌdéé, Mbájá kõgó ïgï kẽshẽ mümü örö ã kã. Róꞌdö Gïtĩ Ádá 12:7-9. ũkũ ãpá shẽshẽ lépẽ nî.
Ĩshíí Yézũ lĕmë bï ëté ãꞌdã, “Ũŋgú í ꞌdéé, ká yẽbẽ ádá gãḷã ëyí ã kã nëë, áḷä gẽyẽ.” 28Ĩshíí därä ïgï ꞌdéé, kä gbõgbõ nõshó nî kã nëë, ögó ílĩ ádá í ꞌdéé, Yézũ klĕmë bï ëté kã äná ꞌdĩ. 29Ĩshíí ká ádá ë ꞌdéé, Júdãsã bẽbé gëgbẽ ká nãkã nî kã nëë, slãgã ndäkpá ë ïŋí äꞌdã, Yézũ ă lëmë bï ëté ká ádá ë níí, ãnjã õvó ũŋgú ë ꞌdéé, ëpë ïgï kä yëbẽ ádá ëyí äpá ká ádá Góvó úgú nî kã, ãzá ní yää, ă lëmë bï ëté níí, ãnjã ẽŋgẽ ũŋgú bï yõmó rĩyĩ. 30Tämá dë Júdãsã kẽné kpäꞌbäkä nî kã nëë, ĩgí ãnjã gẽsé úgú, ĩshíí úgú nî nëë, njónjó.
Ráŋã gónjó ádá
31Ĩshíí ká úgú ë ꞌdéé, Júdãsã kãnjã ĩshí ã kã nëë, Yézũ ãꞌdã, “ꞌBákétâ ëné gŭrü ärä Kópõ ndákpã ïshí, ĩshíí ëné gŭrü ärä Mbájá ötó õgõ nî ïshí. 32Ĩshíí ꞌdéé, ëné gŭrü ärä Mbájá ká ádá ärä nî ĩshí yää, Mbájá ă ndẽné gŭrü ärä Gẽsẽ újũ nî ká ärä nẽ, ĩshíí Mbájá ă ndẽné gŭrü ärä nî tämá gẽyẽ ãtâ.
33Yää kõtó ámâ, tãgã klãꞌdá ŋgá ámá ká ŋgá ïgí ă yõgõ gbă ꞌdĩ. Má ndẽbẽ ámä ĩshíí nëë, tá ãyá ë ꞌdéé, mlémë bï Yũwúdũ nî gĩ kã nëë, mä lëmë bï ïgí ꞌbákétâ, má yõjó dĩ ë ꞌdéé, mä yãnjã ẽꞌdẽ ã kã ꞌdĩ.
34Mä lëmë ráŋã gónjó ádá bï ïgî, máḷã ádá ärä ïgí mótó kõkõ ärä ïgî, tá ãyá ë ꞌdéé, mä yãḷã ádá ärä ïgí ã kã. Ãtâsh yää, ãŋgá áyä ïgí dĩ gäḷã ádá ärä ïgí mótó kõkõ ärä ïgî. 35ꞌDéé máḷã ádá ärä ïgí mótó kõkõ ärä ïgí míshí yää, ká gbõḷõ ë ŋgâ nëë, ndäkpá nî tírí ä ndökõ ïgí däná äpá ká yõmó grëkẽ õgõ mâ.”
Yézũ ă yĩyí Pítãrã ă ndẽmé ëpẽ
(Mãtéyõ 26:31-35; Márkõ 14:27-31; Lúkã 22:31-34)
36Ĩshíí Sáyímõnõ Pítãrã ũjũ Yézũ ãꞌdã, “Yää Bẽbé ärä ägâ, á yãnjã ꞌdë?”
Ĩshíí Yézũ ĭpï ãꞌdã, “Á rẽkẽ õgõ mâ dãnjã dĩ ë ꞌdéé, mä yãnjã ẽꞌdẽ ꞌbákétâ kã ꞌdĩ, ĩshíí nëë, á dãnjã gãlõgã.”
37Ĩshíí Pítãrã ĩyí nëë, “Yää Bẽbé ärä mâ, mä rẽkẽ õgõ î ꞌbákétâ ꞌdĩ ká ádá ŋgã? Kpíí ïrí yää, mä ndĩlĩ ká ádá ärä î.”
38Ĩshíí Yézũ lëmë bï ëté ãꞌdã, “Dú á ndĩlĩ ká ádá ärä mâ? Mä lëmë räyä ádá bï úmü nëë, bă újũ ëḷé ãsá ndãká dóꞌbó ꞌdĩ nëë, á ndẽmé ámá éshé áyä ĩ ká dĩtí ëyí tötö á ndĩyí ókö ámä áná ꞌdĩ.”
14Yézũ ẽḷé yõmó grëkẽ õgõ nẽ
1Yézũ ãꞌdã, “Shẽshẽ lépẽ ïgí ãꞌbã gägã nî ãꞌdá, míyí mápá ká ádá ká Mbájä, ĩshíí níí, míyí mápá ká ádá ŋgá mâ. 2Ă mömö ká Bẽbé mâ nëë, gẽḷé kólõ ꞌdéé, bïjã ãzá ãtâsh ní yää, mä lëmë ádá ëyí bï ïgí ꞌdĩ, mä yãnjã yõ ká ádá gräshá úgú máꞌbä õgõ ïgî. 3ꞌDéé mánjä mräshá úgú nî máꞌbä õgõ ïgí mïshí yää, mä ndlŭwü dõjõ ká ádá gëŋgẽ ïgí gänjã yõ, ká ádá ë níí, máꞌdá dĩ ë ꞌdéé, mä ndãꞌdá ẽꞌdẽ ã kã. 4Mókõ gbõḷõ dĩ úgú í ꞌdéé, mä yãnjã ẽꞌdẽ ã kã máná míshí.”
Yézũ nî gbõḷõ gänjã ká Bẽbé
5Ĩshíí Tómãsã lĕmë bï ëté ãꞌdã, “Bẽbé ärä ägá mõkõ dĩ úgú í ꞌdéé, ká yãnjã ẽꞌdẽ ã kã mãná ꞌdĩ nëë, mă ndõkõ gbõḷõ ë ꞌdéé, kãnjã yõ kã, dãná ãyá ꞌdë?”
6Ĩshíí Yézũ ĭpï ãꞌdã, “Ámä nî ĩyí gbõḷõ nî, ĩshíí räyä ádá nî, ĩshíí áshá nî. ꞌDéé ndákpã õtõ õgõ ámá ꞌdĩ yää, ă yãnjã ká Bẽbé mâ ꞌdĩ. 7ꞌDéé dú mókõ ámá máná míshí yää, má ndõkõ Bẽbé mâ dãná nî tánẽ. Ẽshẽ ꞌbákétâ ꞌdéé, kãŋã góḷô nëë, mókõ ëté máná míshí, ĩshíí mókõ ëté míshí.”
8Ĩshíí Fílĩpĩ ãꞌdã, “Yää Bẽbé ärä ägâ, lúsü Bẽbé bï ägá níí, bẽdé ádá ë ă ndãzá áyä ägá ní.”
9Ĩshíí Yézũ ĭpï bï ëté ãꞌdã, “Yää Fílĩpĩ, ká tãgã úgú í ꞌdéé, mãꞌdá ká ŋgá ïgí ã kã nëë, ókö ámä áná dóꞌbó ꞌdĩ? Tá ndákpã ë ꞌdéé, õkõ ámá ĩshí yää, õkõ Bẽbé ĩshí, ĩshíí á ndĩyí mlúsü ëté bï ïgí tówó ãyá ꞌdë? 10Míyí mápá ká ádá ë ꞌdéé, ámä ĩshíí Bẽbé ꞌdéé, ägá ꞌbälã kã nëë, míyí mápá ẽꞌdẽ ꞌdĩ? Ádá í ꞌdéé, mlémë bï ïgí ã kã nëë, ãzá ẽshẽ ílĩ jũjũ mâ ní. Ĩshíí nëë, Bẽbé ꞌdéé, ámä ĩshíí ëté ꞌdéé, mă yãshá ꞌbälã ká ŋgá ëté ã kã nëë, ëté ká yãḷã nẽté áyä nẽ. 11Ámä kíyí ámä, ĩshíí Bẽbé mâ nëë, ägá ꞌbälã, ĩshíí Bẽbé mâ ĩshíí ámä nëë, tá ꞌbälã. Ãtâsh yää, míyí mápá ẽꞌdẽ. Kázá ní yää, míyí mápá ká gẽḷé kïꞌdí ë ꞌdéé, máḷä kã. 12Mä lëmë räyä ádá bï ïgí tá ndákpã ë ꞌdéé, kĩyí kãpá ámä ĩshí yää, ă ndãḷã ũŋgú í ꞌdéé, mäꞌdá dĩ gäḷã nî kã. Ĩshíí ă ndãḷã kprãshã ũŋgú õtõ ká ë ŋgá ámä, ká ádá mä yãnjã ká Bẽbé. 13Tá ũŋgú ë ꞌdéé, má ndlĕmë ádá ëyí ká dírí mâ kã nëë, mä ndãḷã bï ïgî, ká ádá ë níí, ëné gŭrü ärä Bẽbé ötó õgõ Gẽsẽ újũ ŋgá áyä nî. 14Tá ũŋgú ë ꞌdéé, ïgí mlémẽ ádá ëyí ká dírí mâ míshí yää, mä ndãḷã bï ïgî.”
Yézũ ŏshö ádá göpó Lïlí ärä Mbájá
15Yézũ ãꞌdã, “ꞌDéé máḷã ádá ärä mâ míshí yää, má ndãḷã ũŋgú nî mápá dãꞌbã gónjó ádá ámâ. 16Ĩshíí mä ndlĕmë bï Bẽbé mâ níí, õpó bẽdé Bẽbé gëꞌdé ïgí níí, ãꞌdá ká ŋgá ïgí kpõrõ ă yãnjã nî, 17ëté nî Lïlí ärä Mbájá ë ꞌdéé, kă ndlĕmë räyä ádá nî bï ïgí ã kã. Ĩshíí yõmó jũjũ bũbũ yăkã ïyí äpá áyä nî ꞌdĩ, ká ádá bă ãzá ökõ ëté nẽ, wãlã ökõ ëté äná nẽ ní, ĩshíí nëë, ïgí mókõ ëté máná míshí, ká ádá máshá ká ŋgá ëtê, ĩshíí ëté ă shẽshẽ lépẽ ïgî. 18Mä yãꞌbã ïgí ãyá kõtó õjó ꞌdĩ, mä ndõjõ áyä ïgî. 19Tá gãã ãtâ ẽshẽ ꞌbákétâ nëë, yõmó jũjũ bũbũ yăkã ä yökõ ámä tówó ꞌdĩ, ĩshíí nëë, ïgí má ndõkõ ámä, ká ádá mä ndãꞌdá tá gãshá nî, ĩshíí mëŋgá ïgí má yĩlí tá ꞌdĩ. 20Tá ká ëté ájã ãsh nëë, má ndõkõ dãná nî nëë, ámä tá ãyá Bẽbé mâ, ĩshíí ïgí tá ãyá ámä, ĩshíí ámä tá ãyá ïgî. 21ꞌDéé máḷã ádá ärä mâ míshí yää, má ndãḷã ũŋgú nî tá ãyá ë ꞌdéé, mlémë bï ïgí ã kã, ĩshíí Bẽbé mâ, ă ndãḷã ádá ärä ïgî. Mä ndãḷã ádá ärä ïgí tánẽ, ĩshíí mä ndlũsũ ílĩ ärä mâ bï ïgî.”
22Ĩshíí bïyí ëyí nëë, Júdãsã bă ãzá Júdãsã Ĩskãryótõ ní, ũjũ Yézũ ãꞌdã, “Yää Bẽbé ärä ägâ, á yẽbẽ tá ádá glüsũ ílĩ ärä î bï ägâ, ĩshíí ébë ádá glüsũ ílĩ ärä î bï yõmó jũjũ bũbũ ã kã ꞌdĩ ká ádá ŋgã?”
23Yézũ ĭpï bï ëté ãꞌdã, “ꞌDéé ndákpã ãḷã ádá ärä mâ ĩshí yää, ă ndõgó ádá ámâ, ĩshíí Bẽbé mâ ă ndãḷã ádá ärä nî, ĩshíí ägá mă ndõjó áyä nî, ĩshíí mă ndãshá mãꞌbã dĩ úgú ꞌbälã ká ŋgá ëtê. 24Ĩshíí ndákpã ë ꞌdéé, kãḷã ádá ärä mâ ꞌdĩ kã nëë, ă yõgó ádá ámá ꞌdĩ. Ádá í ꞌdéé, má yõgó nî kã nëë, ãzá ẽshẽ ámá ní, ĩshíí nëë, ëté nî ádá ká Bẽbé mâ ꞌdéé, kõpó ámä kã.
25Mlémë ádá yăkã bï ïgí tírí mïshí, ká löwó ë ꞌdéé, mãꞌdá ká ŋgá áyä ïgí ã kã. 26Ĩshíí nëë, Bẽbé gëꞌdé ïgí ꞌdéé, ëté nî Lïlí ärä Mbájá ĩshíí ꞌdéé, Bẽbé mâ kõpó ëté kõjõ ẽꞌdẽ ká dírí mâ kã nëë, ă ndrõdó ïgí ká ũŋgú nî gĩ tírí, ĩshíí ă ndlĕmë ádá ũŋgú ë ꞌdéé, mlémë ádá ëyí tírí ã kã bï ïgî. 27Mä ndãꞌbã gõzõ mömö bï ïgî, mä yẽné gõzõ mömö bï ïgî, ãzá úlú gõzõ mömö ë ꞌdéé, má ndõkõ méshé ká yõmó jũjũ bũbũ yăkã ní kã. Lépẽ ïgí ãꞌbã gägã nî ãꞌdá, ĩshíí níí máꞌbã gëté mbãwã ãꞌdá.
28Ádá í ꞌdéé, mlémë bï ïgí mïyí, ‘Mä yãnjã í nẽ, ĩshíí mä ndlŭwü tówó dõjõ mäpá áyä ïgí ã kã nëë, mógó míshí.’ Ĩshíí ꞌdéé, dú máḷã ádá ärä mâ míshí yää, kõbó kélẽ úgú ă ndãḷã ïgî, ká ádá ë ꞌdéé, mä yãnjã ká Bẽbé mâ kã. Ká ádá Bẽbé mâ káꞌdá góvó nî õtõ ámâ. 29ꞌBákétâ nëë, mlémë ádá ïgï ũŋgú yãŋgâ ꞌdéé, kä yänjã dĩ gäḷã ärä ëpë ïgï ã kã bï ïgî, ká löwó ë ꞌdéé, käḷã ärä ëpë ïgï dóꞌbó ꞌdĩ kã, ká ádá ꞌdéé, ïgï ũŋgú ãsh káḷã ärä ëpë ïgï kíshí yää níí, míyí mápá ká ádá ŋgá ámâ. 30Mä lëmë ádá bï ïgí ká tãgã ëyí ꞌdĩ, ká ádá Shẽtánã ꞌdéé, ëté nî shẽŋgẽ ká yõmó jũjũ bũbũ yăkã ă yõjõ í nẽ. Ĩshíí nëë, ónjó ãzá áyä nî ká ádá gäḷã bẽdé ũŋgú ë ãpá ámá ní. 31Ĩshíí nëë, ãŋgá yõmó jũjũ bũbũ yăkã dĩ gökõ gäná nî ãꞌdã, máḷä ádá ärä Bẽbé, ĩshíí mä yãḷã tá ũŋgú ë ꞌdéé, klĕmë ádá gäḷã ëyí bï ámä gónjó nî kĩyí máḷä kã.
Mójó ꞌbákétâ níí, mlõwó.”
15Yézũ káꞌdá shĩkĩ grŏyö gẽpẽ ínãꞌbã nî
1Yézũ ãtá lĕmë ádá nî kpõrõ ãꞌdã, “Ámä káꞌdá shĩkĩ grŏyö gẽpẽ ínãꞌbã15:1 Grŏyö ínãꞌbã: Ëté úlú gẽpẽ ũŋgú ë ꞌdéé, kă röyö nî ĩshíí ꞌdéé, kă yãrá nî, ĩshíí ꞌdéé kä yäḷã ãyã ëshé ká gãrá ëyî. Mbájá ká slãgã úgú ë ă lëmë ádá ãpá ká ádá ëyí ãyá ndäkpá áyä nẽ Ĩzrãyélẽ nî gĩ ꞌdéé, kĩshí ïgï ẽshẽ kõkõ ärä ndäkpá nî tírí, níí äḷã gẽḷé glözö ũŋgú tá ãyá gãrá glözö grŏyö ínãꞌbã. Róꞌdö Sálãmã 80:8-16; Ĩzáyã 5:1-7; Jẽrmíyã 2:21; Mãtéyõ 21:33-46; Márkõ 12:1-12; Lúkã 20:9-19. nî, ĩshíí Bẽbé mâ nî bẽbé glãwã nî. 2Ĩshíí ḷéŋgé ärä mâ gĩ ꞌdéé, kärá ꞌdĩ kã nëë, Bẽbé mâ ãgã ïgï ẽshẽ ẽꞌdẽ ĩshí. Ĩshíí ḷéŋgé ë ꞌdéé, kä yärá nî kã nëë, ă rẽsẽ ïgï, ká ádá ë níí, ärá gẽḷé nî. 3Mëŋgá ïgí nëë, máꞌdá gräjá nî méshé sãrã míshí, ká ádá ádá í ꞌdéé, mlémë bï ïgí ã kã. 4Mégbẽ máꞌbã ámâ, ĩshíí mä ndẽgbẽ máꞌbä áyä ïgî. Ḷéŋgé grŏyö gẽpẽ ínãꞌbã ă yãrá kínärä nẽ ꞌdĩ, ãŋgá áyä nî dĩ gëgbẽ ãꞌbã ká góvó grŏyö gẽpẽ ínãꞌbã nî, ꞌdéé mégbẽ máꞌbã ámá ꞌdĩ yää, má yãḷã bẽdé gõzõ ũŋgú ë ꞌdĩ.
5Ámä káꞌdá grŏyö gẽpẽ ínãꞌbã nî, ĩshíí ïgí nî ḷéŋgé ärä mâ gĩ. Ndákpã ë ꞌdéé, kẽgbẽ kãꞌbã ámá ĩshí, ĩshíí ꞌdéé mégbë máꞌbä áyä nî mïshí yää, ă ndãrá gẽḷé nî, ĩshíí ꞌdéé, ägã ïgí ëshé ámá ïshí yää, má yãḷã bẽdé ũŋgú ë ꞌdĩ. 6Ndákpã ë ꞌdéé, kẽgbẽ kãꞌbã ámá ꞌdĩ kã nëë, ëté tá ãyá ḷéŋgé grŏyö gẽpẽ ínãꞌbã ë ꞌdéé, kägã ëté bũbũ, ĩshíí ꞌdéé, kãŋá ĩshí ã kã. Úlú ḷéŋgé grŏyö gẽpẽ ínãꞌbã ë ꞌdéé, ïgï kätâsh kã nëë, ä ndövõ ïgï, ĩshíí ä ndrösó ïgï äpá ílĩ õshõ, ĩshíí ä ndäkã ëshé ẽꞌdẽ. 7ꞌDéé mégbẽ máꞌbã ámá gónjó nî ĩshíí ꞌdéé, ádá ŋgá ámá ũkũ ãpá shẽshẽ lépẽ ïgí ĩshí yää, mlémẽ ádá ũŋgú ë ꞌdéé, má yẽbẽ ádá ëyî, ĩshíí níí ä ndëné bï ïgî. 8Ä ndëné gŭrü ärä Bẽbé mâ, ká ádá ärä ïgí yõmó grëkẽ õgõ mâ, ĩshíí ká ádá ë ꞌdéé, má yãrá gẽḷé nî kã.
9Máḷä ádá ärä ïgí tá ãyá ë ꞌdéé, Bẽbé mâ kãḷã ádá ärä mâ kã, ĩshíí máꞌbã ámä níí, mäꞌdá ká gäḷã ádá ärä ïgí kpõrõ máꞌbä shẽshẽ lépẽ mâ. 10ꞌDéé mógó gónjó ádá ŋgá ámá míshí yää, mä ndãꞌdá tá ká gäḷã ádá ärä ïgí máꞌbä shẽshẽ lépẽ mâ, tá ãyá ë ꞌdéé, mögó gónjó ádá ká Bẽbé mâ, ĩshíí ꞌdéé, kãꞌdá tá ká gäḷã ádá ärä mâ kãꞌbã shẽshẽ lépẽ nẽ kã. 11Mlémë ãtâsh bï ïgí ká ádá ë níí, kõbó kélẽ úgú ŋgá ámá ãḷã ïgí ãpá dĩtí ëyî, tá ãyá ë ŋgá ámá kã. 12Gónjó ádá ë ꞌdéé, mébë ádá glëmẽ bï ïgí ã kã nëë ãtâ, máḷã ádá ärä ïgí mótó kõkõ ärä ïgî, tá ãyá ë ꞌdéé, mä yãḷã ádá ärä ïgí ã kã. 13Gõzõ gbõḷõ ë ꞌdéé, ká ndlũsũ bï ndäkpá dĩyí nëë, káḷä ádá ärä bẽyẽ î kãsh ĩshí ã kã nëë, gïlĩ ká ádá ärä nî. Bẽdé gbõḷõ ë ꞌdéé, kă ndõtõ ká ë ŋgâ nëë, ãzá ní. 14ꞌDéé mógó ádá ámá míshí yää, ïgí nî lêmbé mâ. 15Mä yĩyí ïgí bõrõ ámá tówó ꞌdĩ, ká ádá bõrõ õkõ nẽté ká bẽbé ärä nẽ ãná ꞌdĩ. Mä ndädä ïgí nî lêmbé mâ, ká ádá mlémë bï ïgí ádá ũŋgú ë ꞌdéé, Bẽbé mâ klĕmë ádá ëyí bï ámä kã tírí mïshí. 16Ãzá ïgí kïshí ámá ní. Ámä kíshí ïgî, ĩshíí möpó ïgí níí, mánjã máḷã glözö ũŋgú ë ꞌdéé, dõŋbó ëyí kãzá ẽꞌdẽ ní ꞌdéé, kă ndẽlẽ Bẽbé mâ, ká ádá ë níí, Bẽbé mâ ĩjĩ bï ïgí ũŋgú ë ꞌdéé, má ndlĕmë ádá ëyí ká dírí mâ kã. 17Gónjó ádá ŋgá ámá ꞌdéé, mlémë bï ïgí ã kã nëë, máḷã ádá ärä ïgí mótó kõkõ ärä ïgî.”
Ŋgísí ká yõmó jũjũ bũbũ
18“ꞌDéé yõmó jũjũ bũbũ yăkã ká yĩsí ïgí yää, músú mápá íŋí ïgí nëë, ïgï ïsí ámä kpéé ëshé áyä ïgî. 19ꞌDéé ïgí nî ndäkpá ká yõmó jũjũ bũbũ yăkã yää, ä ndäḷã ádá ärä ïgí ká ádá ïgí nî ndäkpá áyä ëpë ïgï, ĩshíí nëë, ïgí mázá ndäkpá áyä ïgï ní, ká ádá mröjó ïgí méshë ká yõmó jũjũ bũbũ yăkã mïshí, ë ŋgâ nî dũrũ ë ꞌdéé, kä yïsí ïgí ã kã. 20Ãzá míŋí ádá í ꞌdéé, mlémë bï ïgí ꞌdéé, mïyí, ‘Bõrõ ă yõtõ ká bẽbé ärä nẽ ꞌdĩ kã ꞌdé.’15:20 Jónõ 13:16 ꞌDéé ḷöḷõ ámä ïshí yää, ä ndḷöḷõ mëŋgá ïgí tánẽ. ꞌDéé ögó ádá í ꞌdéé, mrödó ïgï mäpá ẽꞌdẽ ïshí yää, ä ndögó ádá ë ꞌdéé, mródó ïgï mápá ẽꞌdẽ ã kã tánẽ. 21Ä ndäḷã ũŋgú nî äpá áyä ïgí tá ãtâsh, ká ádá ärä mâ, ká ádá ïgï ökõ Bẽbé göpó ámä äná ꞌdĩ. 22Bïjã ꞌdéé, mójö mlémë mäpá áyä ïgï ꞌdĩ yää, ä rötó ádá äpá áyä ïgï äyá yõmó gäḷã glösĩꞌdí ũŋgú ꞌdĩ. Ĩshíí ká ádá ë ꞌdéé, mlémë ádá mäpá áyä ïgï mïshí ã kã nëë, ä yïshí óꞌdõ ëpë ïgï ëshé ká glösĩꞌdí ë ꞌdéé, ïgï käḷã kã ꞌdĩ. 23Tá ndákpã ë ꞌdéé, kĩsí ámä ĩshí yää, ĩsí Bẽbé mâ tánẽ. 24Kïꞌdí ë ꞌdéé, máḷä mäpá kõkõ ärä ïgï ã kã, bïjã ꞌdéé máḷä ꞌdĩ yää, ä yäsá ïgï äpá ká yõmó gäḷã glösĩꞌdí ũŋgú ꞌdĩ. Kpíí kïꞌdí ë ꞌdéé, máḷä, ĩshíí ꞌdéé, kökõ dăcá ká mümü ëpë ïgï ïshí ã kã nëë, ätá yïsí ámä ĩshíí Bẽbé mâ. 25Ë kã nëë ká ádá ë níí, gónjó ádá ká Mbájá ãḷã ärä nẽ, ĩshíí röndó äꞌdã, ‘Dũrũ ë ꞌdéé, ïgï kïsí ámä kã nëë, ãzá ní.’15:25 Sálãmã 35:19; 69:4
26Ká löwó ë ꞌdéé, Bẽbé gëꞌdé ïgí kă ndõjõ nî ká úgú ë ꞌdéé, mä ndõpó ëté méshë ká Bẽbé mâ, ꞌdéé ëté nî Lïlí ärä Mbájá Bẽbé glëmẽ räyä ádá nî kã nëë, ëté ká ndlĕmë räyä ádá nî ãpá ká ádá ärä mâ. 27Ĩshíí ãŋgá áyä ïgí dĩ glëmẽ ádá ärä mâ bï ndäkpá mápá góḷô, ká ádá mãꞌdá ká ŋgá ïgí mẽshé dĩ gõcõ lãgá ëyî.”
161Yézũ ãtá lĕmë ádá nî kpõrõ ãꞌdã, “Mä lëmë ádá yăkã bï ïgí ká ádá ë níí, máꞌbã glïgbĩ nî ãꞌdá. 2Bẽdé úgú ë ãtá ndõjõ nî nëë, ä ndögó ïgí ëshé Dĩ lóvö ká Yũwúdũ nî gĩ, ĩshíí ndäkpá ä ndüfũ ïgî, ĩshíí ä ndïŋí äꞌdã, ëpë ïgï ä yäḷã glözö ũŋgú bï Mbájä. 3Ndäkpá nî ä ndäḷã úlú ïgï ũŋgú yãŋgâ gĩ, ká ádá ökõ Bẽbé mâ, wãlã ökõ ámä äná ꞌdĩ. 4Mä lëmë ádá yăkã bï ïgí ꞌbákétâ ká ádá ꞌdéé, úgú ëyí kójõ kíshí yää, má ndĩŋí ádá í ꞌdéé, mlémë bï ïgí sãrã kã. Mlémë ádá yãŋgâ bï ïgí sãrã ꞌdĩ, ká ádá mätá gbõgbõ ärä ïgî.”
Nẽté ká Lïlí ärä Mbájá
5“Ĩshíí ꞌbákétâ nëë, mä lüwü mánjä ká Bẽbé mâ ꞌdéé, kõpó ámä kã. Ĩshíí bă ꞌbälã ndákpã ãtâ ẽshẽ áyä ïgí ũjũ ámä ãꞌdã, ‘Kútú á yãnjã ꞌdë yää, ꞌdĩ.’ 6Ká ádá shẽshẽ lépẽ ïgí ẽlẽ ꞌdĩ, ãpá ká ádá ádá í ꞌdéé, mlémë bï ïgí ã kã. 7Ĩshíí nëë, mä lëmë bï ïgí räyä ádá, gõzõ nî nëë, ãŋgá ámá dĩ gänjã nî ká ádá ë níí, máḷä gõzõ ũŋgú ká ádá ärä ïgî, ká ádá ꞌdéé, mánjä mïshí yää, mä ndõpó Bẽbé gëꞌdé ndäkpá nî16:7 Bẽbé gëꞌdé ndäkpá: Ëté nî Lïlí ärä Mbájä. Róꞌdö ádá ãpá ká ádá ärä nî ãpá ílĩ wárãgã ká Jónõ 14:16; 14:26; 15:26. dõjõ ẽꞌdẽ bï ïgî. Ĩshíí ꞌdéé, mánjä ꞌdĩ yää, Bẽbé gëꞌdé ndäkpá nî ă yõjõ ká ádá gäná ïgí ꞌdĩ. 8Ká löwó ë ꞌdéé, kă ndõjõ nî kã nëë, ă ndlũsũ bï ndäkpá nî glösĩꞌdí ũŋgú ë ꞌdéé, ïgï käḷã kã, ĩshíí ádá ãpá ká ádá gäꞌdá ãpá ká yõmó jóŋó shẽshẽ lépẽ, ĩshíí ádá ãpá ká ádá grötó ádá ká Mbájä. 9Bẽbé gëꞌdé ndäkpá nî ă ndlĕmë bï ïgï dĩyí nëë, góvó gŏsĩꞌdí ũŋgú í ꞌdéé, ïgï käḷã kã nëë, ká ádá ë ꞌdéé, kïyí käpá ámá ꞌdĩ kã. 10Ĩshíí ă ndlũsũ bï ïgï ãꞌdã, ïgí má ndãꞌdá yõmó jóŋó shẽshẽ lépẽ õtõ õgõ gänjã ŋgá ámá ãpá ká Bẽbé mâ, ĩshíí má yõkõ ámä tówó ꞌdĩ, 11ĩshíí Bẽbé gëꞌdé ndäkpá nî ă ndlũsũ bï ïgï ãꞌdã, ꞌbákétâ nëë, Mbájá rõtó ádá nî ãpá ká Shẽtánã ꞌdéé, ëté nî shẽŋgẽ ká yõmó jũjũ bũbũ yăkã kã ĩshí.
12Ãŋgá ámá gẽḷé ádá ká ádá glëmẽ bï ïgí ĩshíí nëë, ádá nî ŭrü ŋgé bï ïgí ꞌbákétâ. 13Ĩshíí nëë, ká löwó ë ꞌdéé, Lïlí ärä Mbájá Bẽbé glëmẽ räyä ádá nî kă ndõjõ nî kã nëë, ă ndãná ïgí níí, mógó ílĩ räyä ádá nî máná tírí. Ĩshíí bă ãzá ă ndlĕmë ádá nî bï ïgí ẽshẽ ílĩ jũjũ nẽ ní, ă ndlĕmë tá ádá ë ꞌdéé, ëté kõgó ã kã, ĩshíí ă ndlĕmë ádá ũŋgú ë ꞌdéé, kă ndãḷã ärä nẽ gãlõgã kã. 14Ă ndlĕmë ádá ũŋgú ë ꞌdéé, kõkõ ẽshẽ ámá kã bï ïgî, ĩshíí ë ŋgâ nî ũŋgú ë ꞌdéé, ëté kă ndẽné gŭrü ärä mâ õtõ õgõ ëyí ã kã. 15Nẽnẽ därä Bẽbé mâ tírí nëë, ũŋgú ámâ, ĩshíí ë ŋgâ nî dũrũ ë ꞌdéé, mlémë bï ïgí mïyí Lïlí ärä Mbájá ă ndlĕmë bï ïgí ádá ë ꞌdéé, ëté kõgó kẽshẽ ámá kã.
16Má yõkõ ámä ꞌdĩ ká tãgã ëyí gãã ãtâ, ĩshíí má ndãꞌdá tá gãã ãtâ, ĩshíí ẽshẽ bïyí ëyí nëë, má ndõkõ ámä.”
Gönõ ärä ĩshíí kõbó kélẽ úgú
17Ĩshíí slãgã yõmó grëkẽ õgõ nî ëndẽ güjũ ílĩ ärä ëpë ïgï äꞌdã, “Ẽbẽ ádá gïyí ŋgã ká löwó ë ꞌdéé, kĩyí, ‘Tá gãã ãtâ nëë, má yõkõ ámä ꞌdĩ, ĩshíí bïyí ëyí nëë, tá gãã ãtâ nëë, má ndõkõ ámä kã.’ Ĩshíí ẽbẽ ádá gïyí ŋgã ká löwó ë ꞌdéé, kĩyí, ‘Mä yãnjã ká Bẽbé mâ kã?’ 18Mõgó ílĩ ádá ŋgá áyä nî mãná ꞌdĩ, ká löwó ë ꞌdéé, kĩyí nëë, ‘tá gãã ãtâ kã.’”
19Yézũ õkõ nëë, ä yëbẽ ádá güjũ ëpẽ ãpá ká ëté ádá yãŋgâ ãtâsh yää, lĕmë ïgï ãꞌdã, “Má yũjũ ílĩ ärä ïgí má yĩyí nëë, mä yẽbẽ ádá gïyí ŋgã ká löwó ë ꞌdéé, mïyí, tá gãã ãtâ nëë, má yõkõ ámä ꞌdĩ, ĩshíí bïyí ëyí tá gãã ãtâ nëë, má ndõkõ ámä kã? 20Mä lëmë räyä ádá bï ïgí má ndõró nî, ĩshíí má ndŏnö ärä ïgí ká löwó ë ꞌdéé, yõmó jũjũ bũbũ yăkã kä yäḷã kõbó kélẽ úgú nî kã, má ndŏnö ärä ïgí ĩshíí nëë, gönõ ärä ŋgá áyä ïgí ă ndïpï ärä nẽ ãpá ká kõbó kélẽ úgú. 21ꞌDéé éndé ă yẽbẽ ádá gäkã nî yää, nõwõ lĩtí nî ă ndõwõ ëtê, ká ádá úgú yãkã ŋgá áyä nî õjõ ĩshí, ĩshíí nëë, ꞌdéé lĩtí nî ĩjí ĩshí yää, ă ndĩḷí dĩ nõwõ lĩtí nî, ĩshíí ă ndãḷã kõbó kélẽ úgú, ká ádá ãkã lĩtí nî ãpá jũjũ bũbũ ã ĩshí. 22Ãtâsh yää ꞌbákétâ nëë, ë kã nî úgú gönõ ärä ŋgá áyä ïgí ĩshíí nëë, mä ndõjõ dõkõ ïgí tówó, ĩshíí má ndãḷã kõbó kélẽ úgú, ĩshíí ndákpã ë ꞌdéé, kă ndẽné kõbó kélẽ úgú yãŋgâ ẽshẽ áyä ïgí ã kã nëë, ă ndãzá ní. 23Ká ëté ájã yãŋgâ nëë, má yũjũ ámä ká ádá bẽdé ũŋgú ë ꞌdĩ. Mä lëmë räyä ádá bï ïgî, tá ũŋgú ë ꞌdéé, mówõ méshé ká Bẽbé mâ ká dírí mâ míshí yää, ă ndĩjĩ bï ïgî. 24Ïgí ꞌbákétâ mówõ ádá bẽdé ũŋgú ë ká dírí mâ ꞌdĩ. Mówŏ, ĩshíí ä ndïjĩ bï ïgî, ĩshíí kõbó kélẽ úgú ŋgá áyä ïgí ă ndãḷã ärä nẽ ãpá dĩtí ëyî.
25ꞌBákétâ nëë, mä lëmë ádá nî ká tĩtĩ úgũ ëyí nẽ bï ïgî, ĩshíí nëë, bẽdé úgú ë ãtá ndõjõ nî nëë, mä ndlĕmë ádá ärä Bẽbé mâ bï ïgí gräjá nî ãzá ká tĩtĩ úgũ ëyí nẽ ní. 26Ká ëté úgú ãsh nëë, má ndŏwö ũŋgú ká dírí mâ. Ĩshíí bă ãzá mïyí nëë, mä ndŏwö ádá ũŋgú méshë ká Bẽbé mâ ká ádá ärä ïgí ní. 27Bă ꞌdĩ, ká ádá Bẽbé mâ ká ärä nẽ nëë, ãḷã ádá ärä ïgí ĩshí, ká ádá ë ꞌdéé, ïgí máḷã ádá ärä mâ kã, ĩshíí ꞌdéé, míyí mápá ká ádá ë ꞌdéé, méshë áyä nî míshí ã kã. 28Mójö méshë ká Bẽbé mäpá jũjũ bũbũ ã, ĩshíí ꞌbákétâ nëë, mä yãŋã méshë jũjũ bũbũ ã, ĩshíí mä lüwü ꞌvéré dãnjã áyä nî.”
29Ĩshíí yõmó grëkẽ õgõ Yézũ lëmẽ bï ëté äꞌdã, “Ádá í ꞌdéé, ká lĕmë ꞌbákétâ kã nëë, ílĩ ëyí ämá gräjá nî, ãzá ká tĩtĩ úgũ ádá ëyí nẽ ní. 30ꞌBákétâ mõkõ mãná mĩshí, úmü ókö ũŋgú nî gĩ tírí áná íshí, ĩshíí dũrũ ë ꞌdéé, ndákpã ãtâ kă ndũjũ úmü nëë ãzá ní, ë ŋgâ ũŋgú ë ꞌdéé, kãꞌbã ägá níí, mĩyí dú nëë, éshë ká Mbájá kã.”
31Ĩshíí Yézũ ĭpï bï ïgï ãꞌdã, “Úgú ë ꞌbákétâ míyí mápá ẽꞌdẽ ã kã? 32Bẽdé úgú ë ãtá ndõjõ nî, ĩshíí õjõ nẽ ĩshí, ä ndäḷã ïgî, ĩshíí má ndlẽsé nî, ĩshíí má ndlŭwü mójó mápá ká shĩkĩ mömö ŋgá áyä ïgí ꞌbälã, ꞌbälã. Má ndãꞌbã ámä dãꞌdá kínärä mâ, ĩshíí nëë, mä yãꞌdá kínärä mâ ꞌdĩ, ká ádá Bẽbé mâ ãtá gbõgbõ ärä mâ.
33Mlémë ádá yãŋgâ gĩ bï ïgî, ká ádá ë níí, máshá glözö nî, ká ádá ë ꞌdéé, mãcá ärä ägá ꞌbälã ká ŋgá ïgí mĩshí ã kã, ká ádá ká löwó ë ꞌdéé, ïgí má jũjũ bũbũ yăkã kã nëë, má ndõkõ ḷóḷö. Ĩshíí nëë, mrúkú shẽshẽ lépẽ ïgí gónjó nî, ká ádá ë níí, mïgí mótó ílĩ yõmó jũjũ bũbũ yăkã.”
17Yézũ rãjã ãkpã nẽ ãpá ká ádá ärä nẽ
1Ĩshíí bïyí ë ꞌdéé, Yézũ klĕmë ãtâsh ĩshí nëë, õkõ ãŋã mümü örö, ĩshíí rãjã ãkpã nẽ bï Mbájá ãꞌdã, “Yää Bẽbé, úgú nî õjõ ĩshí. Éné gŭrü ärä Gẽsẽ újũ ŋgá áyä ĩ ĩshíí níí, Gẽsẽ újũ ŋgá áyä ĩ ẽné gŭrü ärä î. 2Ká ádá éné ónjó bï ëté ĩshí, ká ádá ë níí, ndäkpá nî tírí äꞌdá ũmbũ ärä nî, ĩshíí níí ĩjĩ áshá ë ꞌdéé, dõŋbó ëyí kãzá ẽꞌdẽ ní kã bï ndäkpá ë ꞌdéé, kéŋgë ïgï bï ëté ã kã. 3Áshá ë ꞌdéé, dõŋbó ëyí kãzá ẽꞌdẽ ní kã, ílĩ ëyí ãꞌdã, ãŋgá ndäkpá nî dĩ gökõ úmü gäná äpá ká shĩkĩ Mbájá nî ĩshíí níí, ökõ Yézũ Krĭstõ äná ꞌdéé, kópó ëté ã kã. 4Mlúsü dĩ gëné gŭrü ärä î bï yõmó jũjũ bũbũ yăkã mïshí, ká löwó ë ꞌdéé, möyó méshë ká nẽté í ꞌdéé, kéné bï ámä níí, máḷä kã. 5Ĩshíí ꞌbákétâ yää Bẽbé, lúwü bï ámá ónjó ë ꞌdéé, mãꞌdá ílĩ ëyí ká ŋgá úmü ã kã, ká úgú ë ꞌdéé, kübũ jũjũ bũbũ nî dóꞌbó ꞌdĩ kã.”
Yézũ rãjã ãkpã nẽ ká ádá ärä yõmó grëkẽ õgõ nẽ
6“Mlúsü úmü bï ndäkpá ë ꞌdéé, kéŋgë ïgï bï ámä késhë ká yõmó jũjũ bũbũ ã kã mïshí. Ïgï nî ndäkpá áyä ĩ, ĩshíí nëë, éŋgë ïgï bï ámä íshí, ĩshíí ïgï ä yögó ádá áyä ĩ. 7Ĩshíí ꞌbákétâ nëë, ïgï ökõ äná ïshí, ũŋgú ë tírí ꞌdéé, kãŋgá ámá kã nëë, úmü kéŋgë ïgï bï ámä. 8Ká ádá ádá í ꞌdéé, klémë bï ámä kã nëë, mlémë bï ïgï mïshí, ĩshíí ïyí äpá ẽꞌdẽ ïshí. Ĩshíí ïgï ökõ dú äná ïshí, ká räyä ádá nëë, méshë áyä ĩ, ĩshíí ïgï ïyí äpá ká ádá ë ꞌdéé, úmü kópó ámä kã ïshí. 9Mä rãjã ãkpã mâ ká ádá ärä ïgï, ãzá ká ádá ärä yõmó jũjũ bũbũ yăkã ní. Ká ádá ärä yõmó ë ꞌdéé, kéŋgë ïgï bï ámä kã, ká ádá ïgï nî ndäkpá áyä ĩ. 10Ũŋgú ë ꞌdéé, kãŋgá ámá tírí ã kã nëë, ũŋgú áyä ĩ, ĩshíí ũŋgú ë ꞌdéé, kãŋgá áyä ĩ tírí kã nëë, ũŋgú ŋgá ámâ. Ĩshíí ndäkpá nî ä yëné gŭrü ärä mâ ötó õgõ ïgï. 11Mä yãꞌdá jũjũ bũbũ yăkã ká tãgã ärä mâ ꞌdĩ, ĩshíí nëë, ïgï ä ndäꞌdá tá jũjũ bũbũ yăkã, ĩshíí mä yãnjã ŋgá áyä ĩ yõ. Yää Gõzõ Bẽbé, égbë áyä ïgï, ká ónjó ë kãŋgá dírí î kã, ká dírí ë ꞌdéé, kéné bï ámä kã, ká ádá ë níí, ïgï äꞌdá ꞌbälã, tá ãyá ë ꞌdéé, ägá ꞌbälã ká ŋgá úmü ã kã. 12Ká löwó ë ꞌdéé, mãꞌdá ká ŋgá ïgï ã kã nëë, mäꞌdá dĩ gëgbẽ áyä ïgï ká dírí ꞌdéé, kásá kápá ámá kã, ĩshíí bẽdé ũŋgú ë ãḷã ïgï ꞌdĩ. Gãꞌbãlã ndákpã ãtâ lĩgbĩ ẽshẽ kõkõ ärä ïgï ꞌdĩ, tá ágbë ꞌdéé, klĩgbĩ ã kã, ká ádá ë níí, ádá ká Mbájá ꞌdéé, kröndó käꞌbã ílĩ Wárãgã ŋgá áyä nî kã níí, ãḷã ärä nẽ.
13Mä yõjõ áyä ĩ yõ ꞌbákétâ, ĩshíí nëë, mlémë bï ïgï ádá yăkã ká löwó ë ꞌdéé, mätá jũjũ bũbũ yăkã, ká ádá ë níí, kõbó kélẽ úgú ë ꞌdéé, kãŋgá ámá kã nëë, ãꞌdá ká yõmó grëkẽ õgõ mâ tánẽ. 14Mëné ádá ŋgá áyä ĩ bï ïgï mïshí, ĩshíí yõmó jũjũ bũbũ ã, ä yïsí ïgï. Ká ádá ïgï äzá ëshé ká yõmó jũjũ bũbũ yăkã tówó ní, tá ãyá ámä ꞌdéé, mäzá méshë ká yõmó jũjũ bũbũ yăkã ní kã. 15Mä rãjã ãkpã mâ, ãzá ká ádá ë níí, éŋgë ïgï éshë jũjũ bũbũ nî ní, ĩshíí nëë, ká ádá ë níí, égbë áyä ïgï éshë ká Shẽtánã bẽbé gäḷã glösĩꞌdí ũŋgú nî kã. 16Ïgï äzá ëshé ká yõmó jũjũ bũbũ ã ní, tá ãyá ámä ꞌdéé, mäzá méshë ká yõmó jũjũ bũbũ ní kã. 17Ádá ŋgá áyä ĩ nî räyä ádá. Ãtâsh yää, áꞌbä räyä ádá nî níí, ãḷã ïgï äpá ká shĩkĩ ndäkpá ŋgá áyä ĩ. 18Mä yõpó ïgï mäpá ká yõmó jũjũ bũbũ ã, tá ãyá ë ꞌdéé, kópó ámä kápá ká yõmó jũjũ bũbũ nî kã. 19Ká ádá ärä ïgï nëë, máꞌbä ärä mâ bï úmü, ká ádá ë níí, mëŋgá ïgï tánẽ äꞌbã ärä ëpë ïgï tírí bï úmü.”
Yézũ rãjã ãkpã nẽ ká ádá ärä yõmó gïyí äpá áyä nẽ tírí
20Ĩshíí Yézũ rãjã ãkpã nẽ kpõrõ ãꞌdã, “Mä rãjã ãkpã mâ ãzá tá ká ádá ärä ïgï kínärä ïgï ní, ĩshíí nëë, mä rãjã ãkpã mâ ká ádá ärä ndäkpá ë ꞌdéé, kä ndïyí äpá ámá ötó õgõ ádá ë ꞌdéé, ïgï kä ndëꞌdé bï ïgï äpá ká ádá ärä mâ kã. 21Ĩshíí mä rãjã ãkpã mâ ká ádá ë níí, ïgï äꞌdá ndäkpá ꞌbälã, tá ãyá ë ꞌdéé, ägá ꞌbälã ká ŋgá úmü ã kã yää Bẽbé. Mä rãjã ãkpã mâ ká ádá ë níí, mãꞌdá ndäkpá ꞌbälã ká ŋgá ïgï, ká ádá ë níí, yõmó jũjũ bũbũ ã ïyí äpá ká ádá í ꞌdéé, úmü kópó ámá kã. 22Ĩshíí mëné bï ïgï góvó ónjó í ꞌdéé, úmü kéné bï ámä kã, ká ádá ë níí ïgï äꞌdá ꞌbälã tá ãyá ë ꞌdéé, ägá ꞌbälã ká ŋgá úmü ã kã. 23Ámä ꞌbälã ká ŋgá ïgï, ĩshíí ámä ĩshíí úmü nëë, ꞌbälã, ká ádá níí, ïgï äꞌdá tírí ꞌbälã. Ká ádá ë níí, yõmó jũjũ bũbũ yăkã ökõ äná nëë, úmü kópó ámä, ĩshíí áḷä ádá ärä ïgï, tá ãyá ë ꞌdéé, káḷä ádá ärä mâ kã.
24Bẽbé, mä yẽbẽ ádá ë níí, yõmó ë ꞌdéé, kéŋgë ïgï bï ámä kã níí, äꞌdá dĩ ë ꞌdéé, mä ẽꞌdẽ ã kã, níí, ökõ ónjó í ꞌdéé, úmü kéné bï ámá kã, ká ádá áḷä ádá ärä mâ éshë ká úgú ë ꞌdéé, kübũ jũjũ bũbũ nî dóꞌbó ꞌdĩ kã.
25Yää gõzõ Bẽbé, kpíí ꞌdéé, yõmó jũjũ bũbũ nî kökõ úmü käná ꞌdĩ kã nëë, mókö úmü mäná mïshí, ĩshíí yõmó grëkẽ õgõ mâ ökõ äná ïshí, úmü kópó ámä. 26Mlémë ádá ärä î bï ïgï mïshí, ĩshíí ökõ úmü äná ïshí, ĩshíí mä ndlĕmë ádá ärä î bï ïgï kpõrõ, ká ádá ë níí, áḷä ádá ärä ïgï tá ãyá ë ꞌdéé, káḷä ádá ärä mâ kã, ĩshíí níí, mãꞌdá ꞌbälã ká ŋgá ïgï.”
18Ä rükú Yézũ
(Mãtéyõ 26:47-56; Márkõ 14:43-50; Lúkã 22:47-53)
1Ĩshíí ká úgú ë ꞌdéé, Yézũ kõyó kẽshẽ ká gräjã ãkpã nẽ ĩshí ã kã nëë, äŋá ká yõmó grëkẽ õgõ nẽ, ĩshíí öjó ïshí gbrõwõ Kĩdrónõ äpá ägã. Ĩshíí ãpá ägã yõ nëë, ă ẽꞌdẽ nî glãwã zẽtúnũ,18:1 Zẽtúnũ: Kpïkpï yãŋgâ nëë, ä yöshó gãrá ëyî, ĩshíí ä yäḷã yüyü ëshé ẽꞌdẽ, ká ádá gäḷã ká nõshó, ĩshíí gäḷã gãná õshõ ẽꞌdẽ ãpá ílĩ kólõ. ĩshíí öjó änjã ílĩ ëyî.
2Ká ádá cócö nëë, Yézũ ä yänjã yõ ká yõmó grëkẽ õgõ nẽ, ĩshíí Júdãsã ꞌdéé, kõwó gõmbõ ärä Yézũ kã nëë, õkõ úgú yãŋgâ ãná ĩshí. 3Ãtâsh yää, Júdãsã ãnjã õgõ Yézũ gĩ ãpá glãwã zẽtúnũ nî, ĩshíí ẽŋgẽ yõmó gämbá lïlï ãꞌbã õgõ nẽ, ãcá õgbó ká yõmó gämã gbõgbõ Mömö ká Mbájä, ĩshíí kprãshã ndäkpá ká yõmó gräshá Mbájá nî, ĩshíí Fãrísĩ nî gĩ. Ĩshíí ëŋgẽ ŋgĕlẽ, ĩshíí lámbã äꞌbã ḷẽké ëpë ïgï, ãcá õgbó ká gẽḷé nẽnẽ lïlï.
4Ĩshíí Yézũ õkõ ũŋgú ë ꞌdéé, kă yãnjã dĩ gäḷã ärä nẽ ãpá áyä nẽ kã ãná ĩshí. Ĩshíí ãnjã ãpá áyä ïgï, ĩshíí ũjũ ïgï ãꞌdã, “Ë kã má yẽbẽ ádá ärä ꞌbî?”
5Ĩshíí ïpĩ äꞌdã, “Ägá mă yẽbẽ ádá ärä Yézũ ꞌdéé, kẽshẽ Nãzẽrétẽ ã kã.”
Ĩshíí Yézũ ãꞌdã, “Ámä Yézũ mäkã.” (Ĩshíí Júdãsã ꞌdéé, kõwó gõmbõ ärä Yézũ kã nëë, ẽrútú ãꞌbã yõ ká ŋgá ïgï.) 6Ĩshíí tämá dë klĕmë ãtâ ŋgâ kã nëë, därä ïgï tírí lüwũ äpá gõlõ. Ĩshíí röŋõ äpá bũbũ.
7Ĩshíí Yézũ õjõ ũjũ ïgï tówó ãꞌdã, “Má yẽbẽ ádá ärä ꞌbî?”
Ĩshíí ïpĩ äꞌdã, “Ägá mă yẽbẽ ádá ärä Yézũ ꞌdéé, kẽshẽ Nãzẽrétẽ ã kã.”
8Ĩshíí Yézũ ãꞌdã, “Mlémë bï ïgí mïshí, mïyí ámä Yézũ mäkã. Ĩshíí ꞌdéé, ámä nî ndákpã ë ꞌdéé, má yẽbẽ ëté ã kã yää, máꞌbã sõkpõ ndäkpá ë kã níí änjă.” 9Ũŋgú nî ãḷã ärä ãtâ ŋgâ ká ádá ë níí, ádá í ꞌdéé, ëté klĕmë ã kã níí, ãḷã ärä nẽ ãpá dĩtí ëyí ꞌdéé, kãꞌdã, “Ndäkpá í ꞌdéé, kéŋgë ïgï bï ámä kã nëë, mlígbï ꞌbälã méshë áyä ïgï ꞌdĩ.”18:9 Jónõ 6:39
10Ĩshíí Sáyímõnõ Pítãrã õjõ ĩshí góvó sëpë, ĩshíí ãnjã ãgã mbímbí lãsã bõrõ ká ŋgérë bẽbé gräshá Mbájá nî ẽshẽ ẽꞌdẽ, ꞌdéé dírí nî Mãlkúsũ ã kã.
11Ĩshíí Yézũ lĕmë bï Pítãrã ãꞌdã, “Lúwü góvó sëpë ŋgá áyä ĩ ãpá dĩtí ëyî, ká ádá ãŋgá ámá dĩ gömõ ẽshẽ ká kḷêꞌdé18:11 Ãŋgá ámá dĩ gömõ ẽshẽ ká kḷêꞌdé: Yézũ ă lĕmë ádá ãpá ká ádá ḷóḷö ĩshíí ïrí ŋgá áyä nẽ. í ꞌdéé, Bẽbé mâ kẽné bï ámä kã nî.”
Ëné Yézũ öjó äpá dĩ mümü Ãnásã
(Mãtéyõ 26:57-58; Márkõ 14:53-54; Lúkã 22:54)
12Ĩshíí yõmó gämbá lïlï nî, õgbó ká ŋgérë ká yõmó gämbá lïlï18:12 Ŋgérë ká yõmó gämbá lïlï: Yõmó gämbá í ꞌdéé, kä ũmbũ ärä nî kã nëë, jũjũ ïgï álĩfĩ (1,000) ŋgãŋgá. ŋgá áyä ëpë ïgï, ĩshíí shẽŋgẽ ë ká Yũwúdũ nî gĩ öjó rükú Yézŭ, ĩshíí ḷämã ëtê, 13ĩshíí ëné ëté kpéé änjã dĩ mümü Ãnásã ꞌdéé, kẽné gẽsẽ éndé ŋgá áyä nẽ bï Kĩyáfãsã níí, kãꞌdá ãpá ká ĩyí ömö nî kã, ĩshíí ëté Kĩyáfãsã nëë, káꞌdá ŋgérë bẽbé gräshá Mbájá nî ká ëté ríní ãsh. 14Ĩshíí Kĩyáfãsã lĕmë bï Yũwúdũ nî gĩ sãrã ãꞌdã, gõzõ nî nëë, ꞌbälã ndákpã ĩlĭ, ká ádá ärä sõkpõ ndäkpá ë kã.18:14 ꞌBälã ndákpã ĩlĭ, ká ádá ärä sõkpõ ndäkpá ë kã: Kĩyáfãsã ă lëmë ádá yăkã ãpá ká ádá ärä Yézŭ. Róꞌdö ádá yăkã ãpá ílĩ wárãgã ká Jónõ 11:49-50.
Pítãrã ă yẽmé Yézũ ẽshẽ áyä nẽ
(Mãtéyõ 26:69-70; Márkõ 14:66-68; Lúkã 22:55-57)
15Pítãrã Sáyímõnõ ĩshíí bẽdé bẽbé grëkẽ õgõ Yézũ äꞌdá dĩ grëkẽ õgõ Yézŭ, ká ádá ŋgérë bẽbé gräshá Mbájá nî õkõ ëté bẽbé grëkẽ õgõ Yézũ kãsh ãná ĩshí, ĩshíí änjã ká Yézũ äŋá äpá ílĩ dãzá ömö ká ŋgérë bẽbé gräshá Mbájá nî. 16Ĩshíí nëë, Pítãrã ãꞌdá dĩ gämã ïgï ãꞌbã gẽsé úgú, ĩshíí ëté bẽbé grëkẽ õgõ Yézũ ŋgâ nëë, lŭwü ãpá gẽsé úgú, ĩshíí lĕmë bï gẽsẽ éndé í ꞌdéé, kă ãkpã ĩjí nî kã níí, ãꞌbã Pítãrã ũkũ ãpá õgõ ëpë ïgï.
17Ĩshíí ëté gẽsẽ éndé yãŋgâ ũjũ Pítãrã ãꞌdã, “Ãzá úmü ꞌbälã ẽshẽ ká yõmó grëkẽ õgõ Yézũ nî?”
Ĩshíí Pítãrã ĭpï bï ëté ãꞌdã, “Ámä bă mäzá ꞌbälã méshë áyä ïgï ní.”
18Úgú nî ũjú nẽ ãtâsh yää, bõrõ nî gĩ, ãcá õgbó ká shẽŋgẽ ká Yũwúdũ nî gĩ ꞌdéé, kä yõ kã, äḷã õshõ ĩshíí ä yömó nî, Pítãrã õjõ ĩshíí rũtú ãꞌbã gbõgbõ ärä ïgï, ĩshíí ă yõmó õshõ nî ká ŋgá ïgï.
Ŋgérë bẽbé gräshá Mbájá nî ũjũ ílĩ ãkpã Yézũ
(Mãtéyõ 26:59-66; Márkõ 14:55-64; Lúkã 22:66-71)
19Ĩshíí ká ëté úgú ãsh nëë, ŋgérë bẽbé gräshá Mbájá nî ũjũ Yézũ ãpá ká ádá ärä yõmó grëkẽ õgõ nî, ĩshíí ãpá ká ádá grödó ũŋgú ŋgá áyä nî.
20Ĩshíí Yézũ ĭpï bï ëté ãꞌdã, “Mäꞌdá dĩ glëmẽ ádá nî õgbó dĩ mümü ndäkpá nî tírí, ĩshíí mäꞌdá dĩ grödó ndäkpá nî máꞌbä Dĩ lóvö nî gĩ, ĩshíí ãpá ílĩ Mömö ká Mbájá ká úgú tírí, ãpá dĩ ë ꞌdéé, Yũwúdũ nî gĩ kä lövõ tírí käꞌbã ẽꞌdẽ ã kã. Ĩshíí bă mlémë bẽdé ádá ë mótö ũmbũ bũbũ ꞌdĩ. 21Dũrũ ë ꞌdéé, ká yũjũ ílĩ ãkpã mâ ãtâ ŋgâ kã nëë, ká ádá ŋgã? Újü ndäkpá ë ꞌdéé, mäꞌdá dĩ grödó ïgï ã kã. Ká ádá ádá ë ꞌdéé, mlémë bï ïgï ã kã nëë, ïgï ökõ äná gõzõ ïshí.”
22Tämá dë Yézũ klĕmë ãtâ ŋgâ kã nëë, ꞌbälã ẽshẽ ká shẽŋgẽ ká Yũwúdũ nî gĩ õjõ rãsá ílĩ mümü nî ĩshíí ãꞌdã, “Ë kã gbõḷõ ë ꞌdéé, ká ndĭpï ádá ãpá õgõ ádá ká ŋgérë ká bẽbé gräshá Mbájá nî?”
23Ĩshíí Yézũ ĭpï ãꞌdã, “Ádá í ꞌdéé, mlémë ã kã nëë, gŏsĩꞌdí ádá? Ãzá lémë bï ámä ꞌdé, ĩshíí ꞌdéé, ãzá gŏsĩꞌdí ádá ní yää, rásá ámä ká ádá ŋgã?” 24Ĩshíí Ãnásã õjõ ũdú Yézũ ãnjã bï Kĩyáfãsã ŋgérë bẽbé gräshá Mbájá nî, ĩshíí äyá ëbé nî ëshé áyä nî dóꞌbó ꞌdĩ.
Dĩ rŏmó ĩshíí tötö gëmé Yézũ ká Pítãrã
(Mãtéyõ 26:71-75; Márkõ 14:69-72; Lúkã 22:58-62)
25Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, Sáyímõnõ Pítãrã kãtá yõmó õshõ nî kã nëë, bẽdé ndákpã ë ũjũ ëté ãꞌdã, “Ãzá úmü ꞌbälã ẽshẽ ká yõmó grëkẽ õgõ Yézũ nî?”
Pítãrã ẽmé ãꞌdã, “Jéé ãzá ámä ní.”
26Ĩshíí ꞌbälã ẽshẽ ká bõrõ ká ŋgérë bẽbé gräshá Mbájá nî ũjũ Pítãrã ãꞌdã, “Ãzá mókö úmü ílĩ glãwã nî ká újũ yãŋgâ nî?” Ĩshíí ëté bõrõ yãŋgâ nëë, lõmó újũ í ꞌdéé, Pítãrã gãgã mbímbí nî krõtó kẽshẽ ẽꞌdẽ ã kã. 27Ĩshíí Pítãrã ẽmé tá tówó ãꞌdã, ãzá ëpẽ ní. Ĩshíí tämá dë kẽmé ãtâ ŋgâ kã nëë, újũ ëḷé õjõ ãsá ndãká.
Ëné Yézũ änjã dĩ mümü Pĩlátõ
(Mãtéyõ 27:1-2,11-14; Márkõ 15:1-5; Lúkã 23:1-5)
28Ĩshíí ká fírí kĩḷĩkõnjó nî nëë, Yũwúdũ nî gĩ ëné Yézũ ëshé mömö ká Kĩyáfãsã änjã äpá ká góvó mömö ká góvó shẽŋgẽ ká Rõmánã nî. Ĩshíí nëë, ꞌbälã ndákpã ãtâ ũkũ ãpá kólõ yõ ꞌdĩ, ndäkpá nî tírí rütú äꞌbã gẽsé úgú, ká ádá ꞌdéé, ndákpã ũkũ ãpá kólõ yõ yää, ă ndãꞌdá shãgbã, ĩshíí ă lãtá ãpá ká ndákpã ë ꞌdéé, kă ndõshó nõshó Ájã Gätã Srámã nî ꞌdĩ.
29Ãtâsh yää, Pĩlátõ õjõ ĩgí ãpá áyä ïgï ãpá gẽsé úgú, ĩshíí ũjũ ïgï ãꞌdã, “Újũ yăkã ãḷã úlú gŏsĩꞌdí ũŋgú ŋgã ꞌdéé, méné ëté mójó ã kã?”
30Ĩshíí ïpĩ äꞌdã, “Bïjã ꞌdéé ãḷã gŏsĩꞌdí ũŋgú ꞌdĩ yää, mẽné ëté mõjó mãpá dĩ mümü î ꞌdĩ.”
31Ĩshíí Pĩlátõ lĕmë bï ïgï ãꞌdã, “Méné ëté mánjã níí, mrótó ádá mápá áyä nî ká ärä ïgî, ãpá dãꞌbã gónjó ádá ŋgá áyä ïgî.”
Ĩshíí nëë, Yũwúdũ nî gĩ ïpĩ äꞌdã, “Ãzá áyä ägá kpötó ká ádá güfũ ndákpã ní.” 32Ũŋgú nî ãḷã ärä nẽ ãtâsh, ká ádá ë níí, ádá í ꞌdéé, Yézũ klĕmë ꞌdéé, kă lũsũ úlú ïrí ë ꞌdéé, ëpẽ kă yãnjã dĩ gïlĩ ẽꞌdẽ ã kã níí, ãḷã ärä nẽ ãpá dĩtí ëyî.
33Ĩshíí Pĩlátõ õjõ lŭwü ãnjã gõlõ ãpá ílĩ kólõ nî, ĩshíí õjõ ădä Yézŭ, ĩshíí ũjũ ëté ãꞌdã, “Úmü nî góvó ŋgérë ká Yũwúdũ nî gĩ?”
34Ĩshíí Yézũ ĭpï bï ëté ãꞌdã, “Úmü kíŋí ádá yăkã ká ärä î yá, wãlã bẽdé ndákpã ë nẽ klémẽ ádá yăkã bï úmü ãpá ká ádá ärä mâ?”
35Ĩshíí Pĩlátõ ãꞌdã, “Ámä mäzá Yũwúdũ ní ĩshíí nëë, ndäkpá ŋgá áyä ĩ, ĩshíí kprãshã ndäkpá ká yõmó gräshá Mbájá nî, kéné úmü kójõ bï ámä. Áḷä úlú gŏsĩꞌdí ũŋgú ŋgã?”
36Ĩshíí Yézũ ãꞌdã, “Mömö ŋgérë ŋgá mâ ãzá ẽshẽ ká yõmó jũjũ bũbũ yăkã ní, ká ádá bïjã ꞌdéé, ẽshẽ ká yõmó jũjũ bũbũ yăkã yää, yõmó grëkẽ õgõ mâ, ä ndlätã lïlï ká ádá ë níí, Yũwúdũ nî gĩ äꞌbã grükú ámä ãꞌdá. Ĩshíí nëë, mömö ŋgérë ŋgá ámá ãzá ẽshẽ dĩ úgú â ní.”
37Ãtâsh yää, Pĩlátõ ãꞌdã, “Úmü nî góvó ŋgérë?”
Ĩshíí Yézũ ĭpï ãꞌdã, “Ádá ŋgá áyä ĩ ꞌdéé, klémë kíyí ámä góvó ŋgérë nî kã nëë, närä ádá. Ĩshíí dú nëë, äkã ámä ká ádá ëté ádá yãŋgâ, ĩshíí ë kã dũrũ ë ꞌdéé, mójö mäpá jũjũ bũbũ ã kã, ká ádá glëmẽ ádá ãpá ká ádá räyä ádá nî bï ndäkpá. Ĩshíí tá ndákpã ë ꞌdéé, kĩyí kãpá ká räyä ádá nî ĩshí yää, ă ndõgó ádá ŋgá ámâ.”
Rötó ádá äpá ká Yézũ ká ïrí
(Mãtéyõ 27:15-31; Márkõ 15:6-20; Lúkã 23:13-25)
38Pĩlátõ ũjũ Yézũ ãꞌdã, “Räyä ádá nî ŋgã?” Ĩshíí Pĩlátõ õjõ ĩgí ãpá ká Yũwúdũ nî gĩ ãpá gẽsé úgú, ĩshíí lĕmë bï ïgï ãꞌdã, “Mókö gŏsĩꞌdí ũŋgú ë ꞌdéé, újũ yăkã kãḷã kã ꞌdĩ. 39Ĩshíí nëë, ãpá dãꞌbã kĩyĩ ŋgá áyä ïgí nëë, ká úgú tírí ká Ájã Gätã Srámã yää, mä yĩshí ꞌbälã ndákpã méshë ílĩ síjĩnĩ nî. Ãtâsh yää, ïgí má yẽbẽ ádá ë níí, mïshí góvó ŋgérë ká Yũwúdũ nî méshë ílĩ síjĩnĩ nî?”
40Ĩshíí ndäkpá nî öjó äsá kôwó äꞌdã, “Mă yẽbẽ ãzá ádá ë níí íshí ëté ní. Mă yẽbẽ ádá ë níí, íshí Bãrábãsă.” Ká ádá Bãrábãsã ãꞌdá dĩ gëꞌdé ílĩ ndäkpá níí, lätã shẽŋgẽ ká yõmó Rómã nî.
19Rötó ádá äpá ká Yézũ ká gämbá ëté äpá ká krŏshõ
1Ĩshíí Pĩlátõ õjõ ẽné Yézũ ká ádá ë níí, rösõ ëtê. 2Ĩshíí yõmó gämbá lïlï nî öjó ḷäkpã ŋgínĩ ãyá tãgíyĩ ŋgérë, ĩshíí üsú äpá jũjũ nî, ĩshíí öjó örõ glŭwü tẽndẽ äpá áyä nî ãyá góvó ŋgérë, 3ĩshíí öjó áyä nî ká dĩtí ëyí gẽḷé nî, ĩshíí ä lëmẽ äpá áyä nî äꞌdã, “Yää góvó ŋgérë ká Yũwúdũ nî gĩ.” Ĩshíí räsá ílĩ mümü nî.
4Ĩshíí Pĩlátõ õjõ ĩgí ãpá áyä ïgï tá tówó ãpá gẽsé úgú, ĩshíí ãꞌdã, “Ãzá mókõ ꞌdé, mä yãnjã dĩ gïshí Yézũ ãpá gẽsé úgú bï ïgî, ĩshíí mä yẽbẽ ádá ë níí, mókõ máná nëë, mókö bẽdé gŏsĩꞌdí ũŋgú ë ꞌdéé, ëté kãḷã ꞌdéé, mä ndrõtó ádá mäpá áyä nî ká ádá ëyí ã kã ꞌdĩ.” 5Bïyí ëyí nëë, Yézũ õjõ ĩgí ãpá gẽsé úgú, ĩshíí õrõ glŭwü tẽndẽ, ĩshíí gḷäkpã ŋgínĩ ãyá tãgíyĩ ŋgérë ă jũjũ nî. Ĩshíí Pĩlátõ ãꞌdã, “Ëté újũ yăkã kăkã.”
6Ĩshíí tämá dë kprãshã ndäkpá ká yõmó gräshá Mbájá nî, ĩshíí yõmó gämã gbõgbõ Mömö ká Mbájá kökõ Yézũ kã nëë, äsá kôwó äꞌdã, “Ämbá ëté äpá ká krŏshõ, ämbá ëté äpá ká krŏshõ.”
Ĩshíí Pĩlátõ ĭpï ãꞌdã, “Méné ëté níí, mánjã mámbá ëté mápá ká krŏshõ nî ká ärä ïgî, ká ádá mókö bẽdé gŏsĩꞌdí ũŋgú ë ꞌdéé, ëté kãḷã kã ꞌdĩ.”
7Yũwúdũ nî gĩ rïndí ärä ëpë ïgï äꞌdã, “Ãŋgá áyä ägá gónjó ádá ká Mbájá ꞌdéé, kẽné bï ägá kã, ĩshíí ꞌdéé ãpá dãꞌbã ádá yãŋgâ yää, ä ndüfũ ëté ëshé ẽꞌdẽ nẽ, ká ádá ãꞌdã kábã yá, ëpẽ nî Gẽsẽ újũ ká Mbájä.”
8Ĩshíí dë Pĩlátõ kõgó ádá yãŋgâ kã nëë, mbãwã õjõ ãḷã ëté góvó, 9Ĩshíí Pĩlátõ õjõ lŭwü tówó ãnjã ílĩ góvó mömö nî, ĩshíí ũjũ Yézũ ãꞌdã, “Éshë dãꞌbã úgú ë ꞌdë?” Ĩshíí nëë, Yézũ ĭpï ádá ãpá õgõ ëyí bï ëté ꞌdĩ. 10Ĩshíí Pĩlátõ ãꞌdã, “Ébë glëmẽ ádá ápá õgõ mâ ꞌdĩ? Áná ádá ë ꞌdéé, ãŋgá ámá kpötó, ká ádá gïshí úmü, wãlã gämbá úmü ãpá ká krŏshõ nî kã ꞌdĩ?”
11Ĩshíí Yézũ ĭpï ãꞌdã, “ꞌDéé ãzá Mbájá kéné ónjó bï úmü ní yää, á yãḷã bẽdé ũŋgú ë ápá ámá ꞌdĩ, ãtâsh yää, ndákpã ë ꞌdéé, kẽné ámä kõjõ bï úmü ã kã nëë, ãḷã góvó gŏsĩꞌdí ũŋgú ë ꞌdéé, kõtõ krõtó ĩshí ã kã.”
12Bïyí ëyí nëë, Pĩlátõ ĩŋí ádá gïshí Yézũ níí ãnjă, ĩshíí nëë, Yũwúdũ nî gĩ äsá kôwó äꞌdã, “ꞌDéé íshí újũ yăkã ĩshí yää, úmü ãzá lêmbé góvó ŋgérë ká yõmó Rómã19:12 Góvó ŋgérë ká yõmó Rómã: Ká lëmë Lãtínĩ yää, ä yädã äpá áyä nî Sízãrã, ĩshíí ëté nî góvó ŋgérë ãpá jũjũ slãgã ŋgérë gĩ ꞌdéé, kä dãꞌbã úgú ë Jũdéyã, ĩshíí Jẽlílĩ, õgbó ká slãgã gẽḷé úgú ë gĩ. nî ní, ĩshíí tá ndákpã ë ꞌdéé, kă ndãḷã ärä nẽ ãpá ká góvó ŋgérë nî kã nëë, ëté ă yãnã ádá ká góvó ŋgérë ká yõmó Rómã nî nẽ.”
13Ĩshíí dë Pĩlátõ kõgó ádá yãŋgâ kã nëë, õjõ ĩshí Yézũ ãpá gẽsé úgú, ĩshíí õjõ ãꞌdá ãꞌbã jũjũ mbätä grötó ádá í ꞌdéé, kädã käpá ẽꞌdẽ ká lëmë Íbrũ nî Gãbátã19:13 Gãbátã: Ká lëmë Íbrũ nî nëë, ílĩ ëyí ãꞌdã, úgú ë ꞌdéé, kḷëḷé ëté tírí ká ãŋbã nî kã. kã. 14Ájã nî ă ndírí örõ ká ëté úgú ãsh, ĩshíí ndäkpá nî ä räshá ärä ëpë ïgï, ká ádá Ájã Gätã Srámã nî ꞌbáká.
Ĩshíí Pĩlátõ lĕmë bï gẽḷé Yũwúdũ nî gĩ ãꞌdã, “Góvó ŋgérë ŋgá áyä ïgí kăkã.”
15Ĩshíí öjó äsá kôwó äꞌdã, “Üfũ ëté ëshé ẽꞌdẽ, üfũ ëté ëshé ẽꞌdẽ, ämbá ëté äpá ká krŏshõ.”
Ĩshíí Pĩlátõ ũjũ ndäkpá nî ãꞌdã, “Má yẽbẽ ádá ë níí, ämbá góvó ŋgérë ŋgá áyä ïgí äpá ká krŏshõ?”
Kprãshã ndäkpá ká yõmó gräshá Mbájá nî äꞌdã, “Bẽdé góvó ŋgérë ãzá áyä ägá ní, tá góvó ŋgérë ká yõmó Rómã nî.”
16Bïyí ëyí nëë, Pĩlátõ õjõ ẽné Yézũ bï ïgï níí, änjã ämbá ëté äpá ká krŏshõ.
Gämbá Yézũ äpá ká krŏshõ
(Mãtéyõ 27:32-44; Márkõ 15:21-32; Lúkã 23:26-43)
Ãtâsh yää, yõmó gämbá lïlï nî öjó ëné Yézŭ. 17Ĩshíí Yézũ ẽné krŏshõ19:17 Krŏshõ: Góvó ŋgérë ká yõmó Rómã nî ĩshíí shẽŋgẽ ë ꞌdéé, kä ũmbũ ärä nî kã ä yüfũ ndäkpá nî ká gämbá ïgï äpá ká krŏshõ ë ꞌdéé, käḷã këshé ká kpïkpï kã, ká ádá ë níí, ïlí wóô ká nõwõ ëyí äpá ká krŏshõ nî. ŋgá áyä nẽ, ĩshíí ãnjã dĩ úgú ë ꞌdéé, käsá käpá ẽꞌdẽ nî Gãlãgótã ꞌdéé, ká lëmë Íbrũ nî ílĩ ëyí ãꞌdã, kpõkpó jũjũ ndákpã nî kã. 18Ãpá yõ nëë, ämbá Yézũ äpá ká krŏshõ, ãcá õgbó ká rŏmó slãgã ŋgãŋgá ë, ꞌbälã ãpá dĩ ḷẽké lãsã nî, ĩshíí bẽdé ágbë ãpá dĩ ḷẽké lógó nî, ĩshíí Yézũ ă lõŋgõ.
19Pĩlátõ õjõ rõndó ũŋgú, ĩshíí üsú äpá jũjũ krŏshõ nî ãꞌdã, “Yézũ ꞌdéé, kẽshẽ Nãzẽrétẽ ã kã nëë, ëté nî góvó ŋgérë ká Yũwúdũ.” 20Ĩshíí gẽḷé Yũwúdũ röꞌdõ ádá yãŋgâ, ká ádá úgú í ꞌdéé, kämbá Yézũ äpá ká krŏshõ nî käpá ẽꞌdẽ ã kã nëë, ă gbõgbõ góvó mbẽré, ĩshíí röndó ádá äpá ká ũŋgú ká lëmë Íbrũ, ĩshíí Lãtínĩ, ĩshíí lëmë Ĩgrígĩ, ĩshíí üsú äpá jũjũ krŏshõ nî. 21Ĩshíí kprãshã ndäkpá ká yõmó gräshá Mbájá ká Yũwúdũ nî lëmẽ klõwõ ãpá ká Pĩlátõ äꞌdã, “Áꞌbä gröndó gïyí ‘Góvó ŋgérë ká Yũwúdũ nî gĩ ãꞌdá,’ ĩshíí nëë, róndó íyí, újũ yăkã ĩyí ëpẽ nî Góvó ŋgérë ká Yũwúdũ nî gĩ.”
22Ĩshíí Pĩlátõ ãꞌdã, “Ũŋgú ë ꞌdéé, mröndó mïshí ã kã nëë, mröndó mïshí.”
23Ĩshíí bïyí ë ꞌdéé, yõmó gämbá lïlï nî kämbá Yézũ käpá ká krŏshõ nî ïshí ã kã nëë, öjó öŋó ílĩ tẽndẽ ká Yézũ sösö, ĩshíí öŋó äpá kõkõ ärä ëpë ïgï, ꞌbälã ndákpã ẽné ꞌbälã. Ĩshíí öjó ëné jãlãꞌbíyã ŋgá áyä nî ꞌdéé, kröŋgó ꞌdĩ, ꞌdéé küjú ëté këshé örõ kĩgí bũbũ tírí ꞌbälã kã.
24Ĩshíí lëmẽ äpá kõkõ ärä ëpë ïgï äꞌdã, “Mãꞌbã gösõ ílĩ ëyí ãꞌdá. Ĩshíí öjó ämbá króꞌdõ äpá ẽꞌdẽ níí, ndákpã ë ꞌdéé, kă ndũtú ãpá áyä nî kã níí, ẽné.”19:24 Sálãmã 22:18
Ëté ũŋgú yãŋgâ ãḷã ärä nẽ ãtâ ŋgâ, ká ádá ë níí, Wárãgã ká Mbájá ꞌdéé, kröndó ã kã níí, ãḷã ärä nẽ ꞌdéé, kãꞌdã,
“Ïgï öŋó tẽndẽ ŋgá ámá äpá kõkõ ärä ëpë ïgï,
ĩshíí ãpá ká ádá tẽndẽ ŋgá ámá nëë, ämbá króꞌdõ äpá ẽꞌdẽ.”19:24 Sálãmã 22:18
Ãtâsh yää, ë kã ũŋgú ë ꞌdéé, yõmó gämbá lïlï nî käḷã kã.
25Ĩshíí yãŋgá Yézŭ, ĩshíí lúmũ yãŋgá nî, ĩshíí Mãríyã ĩyí ömö Klõpásă, ká Mãríyã Mãdãlénã rütú ꞌbáká äꞌbã gbõgbõ krŏshõ nî. 26Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, Yézũ kõkõ yãŋgá nẽ, ĩshíí ꞌbälã ẽshẽ ká yõmó grëkẽ õgõ nẽ ë ꞌdéé, ëpẽ kãḷã ádá ärä nî mä19:26 ꞌBälã ẽshẽ ká yõmó grëkẽ õgõ nẽ ë ꞌdéé, ëté kãḷã ádá ärä nî mä: Ndäkpá nî ïŋí äꞌdã Jónõ ă lëmë ádá nî ãpá ká ádá ärä nẽ. kã ꞌdéé, kẽrútú ꞌbáká kãpá gbõgbõ ärä yãŋgá nẽ kã nëë, Yézũ lĕmë bï yãŋgá nẽ ãꞌdã, “Yää yăyã, gẽsẽ újũ ŋgá áyä ĩ kăkã.” 27Ĩshíí lĕmë bï bẽbé grëkẽ õgõ nẽ kãsh ãꞌdã, “Ë kã nî yãŋgá î kákã.”
Ẽshẽ ká úgú yãŋgâ nëë, bẽbé grëkẽ õgõ Yézũ ŋgâ ẽné yãŋgá Yézũ ãnjã mömö áyä nẽ.
Úgú ïrí ká Yézũ
(Mãtéyõ 27:45-56; Márkõ 15:33-41; Lúkã 23:44-49)
28Bïyí ëyí nëë, Yézũ õkõ ãná ĩshí, ũŋgú nî gĩ tírí öyó ïshí, ĩshíí ká ádá ë níí, ádá ë ꞌdéé, kröndó käꞌbã ílĩ Wárãgã ádá ká Mbájá kã níí, käḷã ärä ëpë ïgï äpá ká räyä ádá nî kã nëë, ãꞌdã, “Gõgõ ũyũ ãŋgá ámâ.” 29Ĩshíí ă ẽꞌdẽ gẽsẽ kärá ẽḷé túrú ká gácá ãyã, öjó ḷäkpã tẽndẽ äpá dũŋũ glĭsï tẽꞌbẽ, ĩshíí üdũ äpá ílĩ gácá ãyã nî, ĩshíí ödõ äpá ãkpã Yézŭ. 30Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, Yézũ kõdó gácá ãyã yãŋgâ kã nëë ãꞌdã, “Ádá nî õyó ĩshí.” Õjõ ũnú jũjũ nẽ ãŋã bũbũ, ĩshíí ẽné lïlí ärä nẽ bï Mbájá ĩshíí õjõ ĩlĭ.
31Ĩshíí ëté ájã ãsh nëë, ëté nî úgú ë ꞌdéé, ndäkpá nî kä räshá ärä ëpë ïgï ká ádá yõmõ Séꞌbĩtĩ nî, ká ádá gẽré úgú nî nëë, ă ndãꞌdá góvó úgú yõmõ Séꞌbĩtĩ. Ĩshíí ká ádá Yũwúdũ nî gĩ ëbẽ ádá ë níí, ïrí ärä ndäkpá äꞌbã gäꞌdá äpá ká krŏshõ nî gĩ ĩgí ká yõmõ Séꞌbĩtĩ nî ãꞌdá, ĩshíí änjã üjũ Pĩlátõ ká ádá ë níí, rïkí lãgá ŋgãŋgá yãŋgâ, ĩshíí níí, ëpë ïgï ëŋgẽ ïrí ärä ïgï ëshé yõ. 32Ĩshíí yõmó gämbá lïlï nî änjã rïkí lãgá rŏmó ŋgãŋgá í ꞌdéé, kämbá ïgï käꞌbã ká krŏshõ nî käpá gbõgbõ ärä Yézũ kã. 33Ĩshíí nëë, dë ꞌdéé, köjó käpá ká Yézũ ꞌdéé, kökõ ëté kĩlĩ sãrã ĩshí ã kã nëë, rïkí lãgá nî ꞌdĩ. 34Ĩshíí nëë, ꞌbälã ẽshẽ ká yõmó gämbá lïlï nî õwó jrăŋgã Yézũ ká gbélé, ĩshíí tämá gẽyẽ ãtâ nëë, srámã ĩshíí ũyũ lülũ ëshé dĩ ë ꞌdéé, kõwó ã kã. 35Ndákpã ë ꞌdéé, kõkõ ũŋgú yãŋgâ kã nëë, ëté klémẽ ádá ëyî, ĩshíí ádá í ꞌdéé, ëté klĕmë ã kã nëë, räyä ádá ĩshíí õkõ ãná ĩshí, ëpẽ ă lëmë räyä ádá, ĩshíí ă lëmë ká ádá ë níí, mëŋgá ïgí míyí mápá ẽꞌdẽ tánẽ. 36Ĩshíí ïgï ũŋgú yãŋgâ äḷã ärä ëpë ïgï, ká ádá ë níí, ádá ë ꞌdéé, kröndó käꞌbã ílĩ Wárãgã ádá ká Mbájá kã níí, äḷã ärä ëpë ïgï äpá ká räyä ádá, ꞌdéé käꞌdã, “ꞌBälã ẽshẽ ká kpõkpó ärä nî ă rĩkí ꞌdĩ.”19:36 Úgú Létë 12:46; Nímĩrã 9:12; Sálãmã 34:2037Ĩshíí bẽdé wárãgã ádá ká Mbájá lĕmë ãꞌdã, “Ä ndökõ äpá ká ndákpã í ꞌdéé, köwó ëté ã kã.”19:37 Zẽkẽríyã 12:10
Úgú gïꞌdĩ Yézũ
(Mãtéyõ 27:57-61; Márkõ 15:42-47; Lúkã 23:50-56)
38Bïyí ëyí nëë, Jõzéfẽ ꞌdéé, kẽshẽ ká yõmó Ãrmátĩyã kã, õjõ ká Pĩlátŏ, ĩshíí lĕmë ádá gëné ïrí ärä Yézŭ. Ĩshíí Jõzéfẽ nëë, ëté nî ꞌbälã ẽshẽ ká yõmó grëkẽ õgõ Yézŭ, ĩshíí nëë, lũsũ ärä nẽ ꞌdĩ, ká ádá ẽté mbãwã ärä Yũwúdũ nî gĩ nẽ. Ĩshíí Pĩlátõ õjõ ĩyí bï ëtê, ĩshíí ãnjã ẽné ïrí ärä Yézŭ. 39Ĩshíí Jõzéfẽ löwó ká Nĩkẽdémũsũ, ĩshíí Nĩkẽdémũsũ nî újũ í ꞌdéé, kõjõ kãpá ká Yézũ ká bẽdé njónjó ë kã. Ĩshíí Nĩkẽdémũsũ õjõ ẽŋgẽ mírã, ĩshíí álõsõ19:39 Mírã ĩshíí Álõsõ: Ïgï nëë, nëné kpïkpï ë ꞌdéé, bãná ëyí kélẽ nî. õjõ ẽꞌdẽ, ũŋgú ãyá gũfũ ꞌbälã lẽmbẽ kpú lẽmbẽ tötö kílõ. 40Rŏmó ŋgãŋgá yãŋgâ ëné ïrí ärä Yézŭ, ĩshíí änjã ḷäkpã ïrí ärä nî ká kõbó tẽndẽ, öjó üsú nëné, ĩshíí bãkúrũ ꞌdéé, bãná ëyí kélẽ nî kã äpá ílĩ káfãnã nî. Ĩshíí ë ŋgâ nî gbõḷõ ë ꞌdéé, Yũwúdũ nî gĩ kä yïꞌdĩ ïrí ŋgá áyä ëpë ïgï ẽꞌdẽ ã kã. 41Ĩshíí ꞌbáká ãpá dĩ ë ꞌdéé, kämbá Yézũ käpá ká krŏshõ nî äpá ẽꞌdẽ ã kã nëë, ãꞌdá ẽꞌdẽ nî glãwã, ĩshíí ă ílĩ glãwã yãŋgâ nëë, ráŋã tĩtĩ öꞌdö ë ꞌdéé, kïꞌdĩ ndákpã käpá ẽꞌdẽ ꞌdĩ kã. 42Ĩshíí öjó ïꞌdĩ Yézũ äpá ílĩ tĩtĩ öꞌdö yãŋgâ. Ká ádá ëté káꞌdá ꞌbáká, ĩshíí ká ádá ká úgú ãsh nëë, Yũwúdũ nî gĩ ä räshá ärä ëpë ïgï, ká ádá Góvó úgú yõmõ Séꞌbĩtĩ nî.
20Grögö jũjũ öꞌdö
(Mãtéyõ 28:1-10; Márkõ 16:1-8; Lúkã 24:1-12)
1Ĩshíí ká fírí kĩḷĩkõnjó ká yõmõ Lădã nî nëë, Mãríyã Mãdãlénã ãŋã ká jũjũ gãgã úgú, ĩshíí ãnjã dĩ jũjũ öꞌdö Yézŭ, ĩshíí õkõ ḷükú ãŋbã nî ëshé ká ãkpã jũjũ öꞌdö nî ïshí. 2Ãtâsh yää, Mãríyã ũlũ ẽshẽ yõ gẽyẽ, ĩshíí ãnjã ká Sáyímõnõ Pítãră, ãcá õgbó ká bẽdé bẽbé grëkẽ õgõ Yézũ ꞌdéé, Yézũ kãḷã ádá ärä nî ŋgé20:2 Bẽbé grëkẽ õgõ Yézũ ꞌdéé, Yézũ kãḷã ádá ärä nî ŋgé: Bẽbé grëkẽ õgõ Yézũ ꞌdéé, Yézũ kãḷã ádá ärä nî ŋgé. kã, ĩshíí lĕmë bï ïgï ãꞌdã, “Ëné Bẽbé ärä ägá ëshé jũjũ öꞌdö nî ïshí, ĩshíí mõkõ dĩ úgú ë ꞌdéé, küsú ëté käpá ẽꞌdẽ ã kã ꞌdĩ.”
3Ãtâsh yää, Pítãrã ĩshíí bẽdé bẽbé grëkẽ õgõ Yézũ äŋá änjã jũjũ öꞌdö yõ. 4Därä ïgï rŏmó tírí äꞌdá dĩ glülũ í nẽ, ĩshíí nëë, bẽdé bẽyẽ nî ŋgâ ũlũ ãjá Pítãrã ĩshí, ĩshíí ëté kpéé kráyá kápá jũjũ öꞌdö nî yõ, 5ĩshíí õjõ lũnú ĩshíí õkõ ãŋã ílĩ tĩtĩ öꞌdö nî, ĩshíí õkõ ëbé káfãnã nî ãpá ílĩ tĩtĩ nî, ĩshíí nëë, ũkũ ãnjã ílĩ ëyí yõ ꞌdĩ. 6Ĩshíí bïyí ëyí nëë, Sáyímõnõ Pítãrã õjõ rãyá ãpá õgõ nî, ĩshíí ũkũ ãpá ílĩ tĩtĩ öꞌdö nî, ĩshíí õkõ ëbé káfãnã nî ĩjí jãŋgá, 7ĩshíí tówó kõbó tẽndẽ í ꞌdéé, kḷäkpã äpá jũjũ Yézũ kã, ḷăkpä ärä nẽ, ĩshíí ĩjí ë ŋgá ëpẽ jãŋgá ëshẽ ká ëbé káfãnã nî. 8Ĩshíí bïyí ë ŋgâ nëë, bẽyẽ nî ŋgâ õjõ rãyá yõ, ĩshíí õjõ ũkũ ãpá ílĩ tĩtĩ öꞌdö nî ĩshíí õkŏ, ĩshíí õjõ ĩyí ãpá ẽꞌdẽ. 9Ĩshíí ká ëté úgú ãsh nëë, Pítãrã ĩshíí bẽdé bẽyẽ nẽ ŋgâ ögó ílĩ ádá äná äpá ká Wárãgã ádá ká Mbájá ꞌdéé, käꞌdã ãŋgá Yézũ nî dĩ gäŋã ẽshẽ jũjũ öꞌdö nẽ kã äná dóꞌbó ꞌdĩ.
Yézũ ĩgí ãpá ká Mãríyã Mãdãlénã
10Bïyí ë ŋgâ nëë, yõmó grëkẽ õgõ Yézũ äŋá änjã mömö áyä ëpë ïgï, 11ĩshíí nëë, Mãríyã Mãdãlénã rũtú ãꞌbã gẽsé úgú ẽshẽ ká jũjũ öꞌdö nî, ĩshíí ă yõró nî, ĩshíí dë klũnú ká ádá gökõ ãpá ílĩ tĩtĩ öꞌdö nî nëë, 12õkõ rŏmó kõtó grõnõ ká Mbájá örõ jóŋó tẽndẽ, ĩshíí äꞌdá bũbũ äꞌbã, dĩ úgú í ꞌdéé, küsú ïrí ärä Yézũ käpá ẽꞌdẽ ã kã, ꞌbälã ãꞌdá ãꞌbã dĩ jũjũ nî, ĩshíí bẽdé ágbë ãꞌdá ãꞌbã dĩ lãgá nî.
13Ĩshíí üjũ Mãríyã äꞌdã, “Yää éndé ã, á yõró nönö ŋgã?”
Ĩshíí Mãríyã ĭpï bï ïgï ãꞌdã, “Ïgï ëné Bẽbé ärä mâ ïshí, ĩshíí mókö dĩ úgú ë ꞌdéé, küsú ëté käꞌbã ẽꞌdẽ ã kã ꞌdĩ.” 14Lĕmë ãtâsh, ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, kĭpï ärä nẽ kã nëë, õkõ Yézũ rũtú jãŋgá ãꞌbã ãsh, ĩshíí nëë, õkõ ëté ãná ãpá ká Yézũ ꞌdĩ.
15Ĩshíí Yézũ ũjũ ëté ãꞌdã, “Yää éndé ã, á yõró nönö ŋgã? Á yẽbẽ ꞌbî?”
Ĩshíí Mãríyã ĩŋí ãꞌdã ë ŋgâ nî bẽbé glãwã nî, ãtâsh yää, lĕmë bï ëté ãꞌdã, “Yää góvó újũ nî, ꞌdéé úmü kéné ëté késhẽ dĩ úgú â yää, lúsü bï ámä dĩ úgú í ꞌdéé, kúsú ëté káꞌbä ẽꞌdẽ ã kã, níí mánjä mëné ëtê.”
16Ĩshíí Yézũ ădä ëté ãꞌdã, “Yää Mãríyã.”
Ĩshíí Mãríyã ĭpï ärä nẽ ãpá áyä nî, ĩshíí ãsá kôwó ká lëmë Íbrũ ãꞌdã, “Rãbónĩ,” ĩshíí ílĩ ëyí ãꞌdã, bẽbé grödó ndäkpá.
17Ĩshíí Yézũ lĕmë bï ëté ãꞌdã, “Áꞌbä gätã ámä ãꞌdá. Ká ádá mlúwü mánjä ká Bẽbé dóꞌbó ꞌdĩ. Ĩshíí nëë, ánjä lémë bï ónjö mâ gĩ íyí, ‘Mä lüwü dãnjã ká Bẽbé mâ ꞌdéé, ëté tá Bẽbé ïgí ã kã, mä lüwũ dãnjã ká Mbájá ärä mâ ꞌdéé, ëté tá Mbájá ärä ïgí ã kã.’”
18Ĩshíí Mãríyã Mãdãlénã ãnjã rãshá dãꞌbã ádá yãŋgâ bï yõmó grëkẽ õgõ Yézũ ãꞌdã, “Mókö Bẽbé ärä ägá mïshí.” Ĩshíí ádá í ꞌdéé, Yézũ klĕmë bï ëté ã kã nëë, õjõ lĕmë dãꞌbã ëyí bï ïgï tírí.
Yézũ ĩgí ãpá ká yõmó grëkẽ õgõ nẽ
(Mãtéyõ 28:16-20; Márkõ 16:14-18; Lúkã 24:36-49)
19Ĩshíí ká lïlí úgú yõmõ Lădã nî nëë, yõmó grëkẽ õgõ Yézũ ögbõ ärä ëpë ïgï äpá kólõ, wĕdẽ ẽshẽ ká mbãwã ärä Yũwúdũ nî gĩ. Ĩshíí tá wĩrĩ ãtâ nëë, Yézũ ĩgí ãpá áyä ïgï, ĩshíí rũtú ãꞌbã kõkõ ärä ïgï, ĩshíí ũjũ ïgï ãꞌdã, “Mbájá ãná ïgî.” 20Ĩshíí bïyí ë ꞌdéé, klĕmë ãtâsh ĩshí nëë, lũsũ ḷẽké nẽ, ĩshíí kḷété ärä nẽ bï ïgï. Ĩshíí kõbó kélẽ úgú ãḷã ïgï góvó, ká löwó ë ꞌdéé, kökõ Bẽbé ärä ägá kã.
21Ĩshíí Yézũ ũjũ ïgï tówó ãꞌdã, “Mbájá ãná ïgî. Mä yõpó ïgí tá ãyá ë ꞌdéé, Bẽbé mâ, kõpó ámä kã.” 22Bïyí ë ꞌdéé, Yézũ klĕmë ãtâsh ĩshí nëë, õjõ ĕmë yãyã ãpá áyä ïgï, ĩshíí ãꞌdã, “Míyí mápá ká Lïlí ärä Mbájä. 23ꞌDéé míjĩ ĩjí ĩshí, bï ndákpã mápá ká ádá glösĩꞌdí ũŋgú áyä nî míshí yää, ä ndëshẽ glösĩꞌdí ũŋgú áyä nî ëshé ẽꞌdẽ. Ĩshíí ꞌdéé, míjĩ ĩjí ĩshí, bï ndákpã ꞌdĩ yää, ä yëshẽ glösĩꞌdí ũŋgú áyä nî ëshẽ ẽꞌdẽ ꞌdĩ.”
Yézũ ĩgí ãpá ká Tómãsã
24ꞌBälã ẽshẽ ká yõmó grëkẽ õgõ Yézũ ꞌdéé, jũjũ ïgï kpú lẽmbẽ rŏmó ã kã nëë dírí nî Tómãsă, ĩshíí bẽdé dírí nî Dĩdímãsă, ëté ãzá kõkõ ärä ïgï ká löwó ë ꞌdéé, Yézũ kĩgí kãpá áyä ïgï ã kã ní. 25Ãtâsh yää, klõpõ nî lëmẽ bï ëté ïyí, “Mõkõ Bẽbé ärä ägá mĩshí.”
Ĩshíí nëë, Tómãsã ĭpï bï ïgï ãꞌdã, “ꞌDéé mókö bïyí mũsmárã í ꞌdéé, kă ḷẽké nî gĩ kã níí, müsú ḷẽké mâ mäpá ẽꞌdẽ, ĩshíí ãpá dĩ ë ꞌdéé, köwó ëté äpá ẽꞌdẽ ká gbélé nî kã ꞌdĩ yää, mä yĩyí mäpá ẽꞌdẽ ꞌdĩ.”
26Ĩshíí bïyí ëyí ká sálã lẽmbẽ tötö ꞌbíꞌbí nëë, yõmó grëkẽ õgõ Yézũ lövõ äꞌbã ílĩ kólõ tówó, ĩshíí Tómãsã ëté ă kõkõ ärä ïgï. Ĩshíí kpíí ꞌdéé, ãkpã ĩjí nî gĩ kögbõ ïgï nẽ kã nëë, Yézũ ĩgí ãpá áyä ïgï, ĩshíí rũtú ãꞌbã kõkõ ärä ïgï, ĩshíí ũjũ ïgï ãꞌdã, “Mbájá ãná ïgî.” 27Ĩshíí Yézũ lĕmë bï Tómãsã ãꞌdã, “Úsú ḷẽké î ápá dĩ úgú â, ĩshíí níí ókö ḷẽké mâ gĩ ꞌdé. Ĩshíí níí, úsú ḷẽké î ãpá jrăŋgã mâ. Áꞌbä gäꞌbã shẽshẽ lépẽ î níí, lũzú ãꞌdá. Ĩshíí níí, íyí ápá ẽꞌdẽ.”
28Ĩshíí Tómãsã ĭpï bï ëté ãꞌdã, “Yää Bẽbé ärä mâ, ĩshíí Mbájá ärä mâ, mïyí mäpá ẽꞌdẽ mïshí.”
29Ĩshíí Yézũ lĕmë bï ëté ãꞌdã, “Íyí ápá ẽꞌdẽ ká ádá ë ꞌdéé, kókö ámä íshí ã kã, ĩshíí nëë, Mbájá ă ndũpú ndäkpá ë ꞌdéé, kökõ ámä ꞌdĩ, ĩshíí ꞌdéé kïyí käpá ámá kã.”
30Yézũ ãḷã slãgã gẽḷé kïꞌdí ë gĩ ãpá dĩ mümü yõmó grëkẽ õgõ nẽ, ĩshíí bă röndó ádá ëyí äpá ílĩ wárãgã yăkã ꞌdĩ. 31Ĩshíí nëë, röndó ádá yãŋgâ gĩ, ká ádá ë níí, míyí mápá ká ádá ë ꞌdéé, Yézũ nî Krĭstŏ, ĩshíí Gẽsẽ újũ ká Mbájá kã, ĩshíí õtõ õgõ gïyí mápá áyä nî nëë, má ndõkõ räyä áshá ë kã.
21Yézũ ĩgí ãpá ká sálã lẽmbẽ rŏmó yõmó grëkẽ õgõ nẽ
1Bïyí ëyí nëë, Yézũ ĩgí ãpá ká yõmó grëkẽ õgõ nẽ tówó ãpá gbõgbõ Kãpá Tĩbéryãsã. Ĩshíí ũŋgú nî ãḷã ärä nẽ ãtâ, 2Sáyímõnõ Pítãră, Tómãsă, ĩshíí Nãtãnyélẽ ꞌdéé, kẽshẽ ká yõmó Kénã ë ꞌdéé, kă Jẽlílĩ ã kã, ĩshíí rŏmó kõtó ŋgãŋgá ká Zébẽdĕ, ãcá õgbó ká slãgã rŏmó yõmó grëkẽ õgõ Yézŭ, ïgï tírí äꞌdá yõ. 3Sáyímõnõ Pítãrã ãꞌdã, “Mä yãnjã dĩ gäsá kézé.”
Ĩshíí klõpõ nî äꞌdã, “Ägá mă ndãnjã ká ŋgá úmü.” Ĩshíí öjó ïnĩ äpá ílĩ fãlúkũ ĩshíí änjă. Ĩshíí äsá kézé ká njónjó ãsh, ĩshíí jéé rükú ũŋgú ꞌdĩ.
4Ĩshíí ká fírí ká kĩḷĩkõnjó nî nëë, Yézũ rũtú ãꞌbã ãkpã ũyũ nî, ĩshíí nëë, yõmó grëkẽ õgõ nî ökõ ëté äná ꞌdĩ.
5Ĩshíí Yézũ lĕmë bï ïgï ãꞌdã, “Yää lêmbé mâ gĩ, gẽsẽ kézé ãzá áyä ïgí nî?”
Ĩshíí ïpĩ ãꞌdã, “Jéé ãzá áyä ägá ní.”
6Ĩshíí Yézũ ãꞌdã, “Mélé ḷẽbé nî mápá dĩ ḷẽké lãsã ïgí ẽshẽ ká fãlúkũ nî níí, má ndõkõ gẽsẽ ũŋgú.” Ĩshíí dë ꞌdéé, këlé ḷẽbé nî kã nëë, ílĩ ḷẽbé nî ẽḷé túrú ká kézé, ĩshíí gëꞌdẽ ḷẽbé nî ãpá ílĩ fãlúkũ nî nëë, ãjá ïgï nẽ, wĕdẽ ẽshẽ ká gŭrü kázá nî.
7Ĩshíí ꞌbälã ẽshẽ ká yõmó grëkẽ õgõ Yézũ ë ꞌdéé, Yézũ kãḷã ádá ärä nî ŋgé kã nëë, lĕmë bï Pítãrã ãꞌdã, “Ë kã nî Bẽbé ärä ägâ.” Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, Sáyímõnõ Pítãrã kõgó ãtâ ŋgâ kã nëë, ẽné tẽndẽ ŋgá áyä nẽ, ĩshíí ḷăkpä ãpá áyä nẽ, ká ádá ĩshí tẽndẽ nî ẽshẽ áyä nẽ nẽ, ĩshíí õjõ ẽmbẽ ãpá ílĩ ũyũ nî. 8Ĩshíí slãgã yõmó grëkẽ õgõ Yézũ änjã äpá õgõ nî äpá ílĩ fãlúkũ nî, ĩshíí ä yëꞌdẽ ḷẽbé nî ká kézé nî túrú ílĩ ëyí äpá ãkpã ũyũ nî, ká ádá ïgï ꞌbáká, ũŋgú ãyá gũfũ sálã mítĩrĩ ẽshẽ ká ãkpã ŋbríŋbï nî. 9Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, yõmó grëkẽ õgõ Yézũ krïgí këshé ílĩ fãlúkũ nî ïshí ã kã nëë, ökõ gḷẽjẽ õshõ ĩshíí kézé ă jũjũ ëyî, ĩshíí kpäꞌbäkä ă ẽꞌdẽ.
10Ĩshíí Yézũ lĕmë bï ïgï ãꞌdã, “Méŋgẽ gẽsẽ kézé í ꞌdéé, mrúkú ã kã mójó ẽꞌdẽ ꞌdé.”
11Ĩshíí Sáyímõnõ Pítãrã õjõ ĩnĩ ãpá ílĩ fãlúkũ nî, ĩshíí ĕꞌdë ḷẽbé nî ãpá ãkpã ũyũ nî, ĩshíí ḷẽbé nî ẽḷé túrú ká kprãshã kézé, gũfũ sálã lẽmbẽ gũfũ rŏmó lẽmbẽ kpú lẽmbẽ tötö (153), ĩshíí kpíí ká gẽḷé kézé í ꞌdéé, kä ílĩ ëyí ã kã nëë, ḷẽbé nî jéé rẽmé ꞌdĩ. 12Ĩshíí Yézũ lĕmë bï ïgï ãꞌdã, “Mójó níí móshó ũŋgú nî.” Ĩshíí jéé ꞌbälã ẽshẽ ká yõmó grëkẽ õgõ nî ĩŋí ádá güjũ ëté kútú ëté nî ꞌbí yä ꞌdĩ? Ká ádá ïgï ökõ äná ïshí, ëté nî Bẽbé ärä ägâ. 13Yézũ ẽné kpäꞌbäkä nî ĩshíí ẽné bï ïgï, ĩshíí õjõ ãḷã tá ãtâsh ká kézé nî. 14Ĩshíí ë ŋgâ nî dĩ tötö gïgí ká Yézũ ãpá ká yõmó grëkẽ õgõ nẽ, bïyí ë ꞌdéé, kãŋã kẽshẽ jũjũ öꞌdö nẽ ĩshí ã kã.
Yézũ ĩshíí Pítãrã
15Ĩshíí ká úgú ë ꞌdéé, köyó këshé ká göshó ũŋgú nî ïshí ã kã nëë, Yézũ ũjũ Sáyímõnõ Pítãrã ãꞌdã, “Yää Sáyímõnõ gẽsẽ újũ ká Jónõ, áḷä ádá ärä mâ ótö ká ë ká slãgã yõmó grëkẽ õgõ mâ kã ĩshí?”
Ĩshíí Pítãrã ĭpï ãꞌdã, “Dú yää, Bẽbé ärä mâ, úmü ókö áná íshí, ámä máḷä ádá ärä î mïshí.”
Ĩshíí Yézũ ãꞌdã, “Égbë ká kõtó ndĩḷïŋï ŋgá ámâ gĩ.”
16Ĩshíí tówó Yézũ ũjũ ëté ãꞌdã, “Yää Sáyímõnõ gẽsẽ újũ ká Jónõ, dú áḷä ádá ärä mâ ĩshí?”
Ĩshíí ĭpï bï Yézũ ãꞌdã, “Dú yää, Bẽbé ärä mâ, úmü ókö áná íshí, ámä máḷä ádá ärä î mïshí.”
Yézũ ãꞌdã, “Égbë ká ndĩḷïŋï ŋgá ámá gĩ.”
17Ĩshíí ká dĩ tötö ëyî, ũjũ ëté ãꞌdã, “Yää Sáyímõnõ gẽsẽ újũ ká Jónõ, áḷä ádá ärä mâ mïshí?”
Ĩshíí lépẽ Pítãrã ẽlẽ ꞌdĩ, ká ádá Yézũ ũjũ ëté ká dĩtí ëyí tötö ĩyí, kútú ãḷã ádá ärä nẽ ĩshí yä. Pítãrã ĭpï ãꞌdã, “Yää Bẽbé ärä mâ, úmü ókö ũŋgú nî gĩ tírí áná íshí, ĩshíí úmü ókö áná íshí ámä máḷä ádá ärä î mïshí.”
Ĩshíí Yézũ lĕmë bï ëté ãꞌdã, “Égbë ká ndĩḷïŋï ŋgá ámá gĩ.” 18Mä lëmë räyä ádá bï úmü ká úgú ë ꞌdéé, úmü wãshũkũ nî kã nëë, á yõrõ tẽndẽ áyä ĩ kínärä î, ĩshíí á yãnjã dĩ úgú ë ꞌdéé, gõgõ gänjã ãpá ẽꞌdẽ kãŋgá áyä ĩ, ĩshíí nëë, ꞌdéé rógö íshí yää, bẽdé ndákpã ë nẽ ká ndõrõ tẽndẽ nî bï úmü, ĩshíí ă ndëꞌdë úmü, ãnjã dĩ ë ꞌdéé, gõgõ gänjã ãpá ẽꞌdẽ kãzá áyä ĩ ní kã. 19Yézũ lĕmë ãtâ ŋgâ, ká ádá glüsũ gbõḷõ ë ꞌdéé, Pítãrã kă ndĩlĩ ẽꞌdẽ ã kã, ĩshíí ꞌdéé ndäkpá kä ndëné gŭrü ärä Mbájá kötó õgõ ëyí ã kã. Bïyí ëyí nëë, Yézũ lĕmë bï Pítãrã ãꞌdã, “Rékë õgõ mâ.”
Yézũ ĩshíí bẽbé grëkẽ õgõ nẽ ꞌdéé kãḷã ádá ärä nî ŋgé kã
20Dë Pítãrã kõkõ ãpá gõlõ nëë, õkõ ꞌbälã ẽshẽ ká yõmó grëkẽ õgõ Yézũ ꞌdéé, Yézũ kãḷã ádá ärä nî kã, ă rẽkẽ õgõ ëpë ïgï. Ëté nî ndákpã ë ꞌdéé, kãcá ärä nẽ kãpá ká Yézũ ká úgú ë ꞌdéé, kä yöshó dõŋbó nõshó njónjó nî kã, ꞌdéé kũjũ Yézũ kãꞌdã, “Bẽbé ärä ägâ, ꞌbí ká yãnjã dĩ göwó gõmbõ ärä î.”21:20 Bẽbé ärä ägâ, ꞌbí ká yãnjã dĩ göwó gõmbõ ärä î: Róꞌdö ádá ãpá ká ádá yăkã Jónõ 13:21-27.21Ĩshíí ká löwó ë ꞌdéé, Pítãrã kõkõ ëté ã kã nëë, ũjũ Yézũ ãꞌdã, “Bẽbé ärä ägâ, ŋgã ká ndãḷã mëŋgá ëtê?”
22Yézũ ĭpï ãꞌdã, “ꞌDéé mébë ádá ë níí, ëté ãꞌdá gãshá nî ĩgí ká úgú ë ꞌdéé, mä ndlŭwü dõjõ nî yää, ë ŋgâ ãzá nẽté áyä ĩ ní? Ãŋgá áyä ĩ dĩ grëkẽ õgõ mâ.” 23Ãtâsh kã nëë, ádá yãŋgâ õjõ ĩyí õtõ kõkõ ärä ndäkpá ë ꞌdéé, kïyí käpá ká Yézũ kã, ãꞌdã Yézũ ĩyí ëté bẽbé grëkẽ õgõ nẽ ŋgâ ă yĩlĩ ꞌdĩ. Ĩshíí nëë, Yézũ ãzá ãꞌdã, ă yĩlĩ ꞌdĩ ní, ãꞌdã, “ꞌDéé mébë ádá ë níí, ëté ãꞌdá gãshá nî ĩgí ká úgú ë mä ndlŭwü dõjõ nî yää, ë ŋgâ ãzá nẽté áyä ĩ ní?”
24Ĩshíí bẽbé grëkẽ õgõ Yézũ ŋgâ klémẽ ádá yăkã, ká ádá õkõ ïgï ũŋgú yãŋgâ gĩ ká mümü nẽ, ĩshíí õjõ rõndó ïgï tírí. Ĩshíí mõkõ mãná mĩshí, ádá í ꞌdéé, ëté klĕmë ã kã nëë, tírí räyä ádá.
25Yézũ ãḷã slãgã gẽḷé glözö ũŋgú ë gĩ, bïjã ꞌdéé, röndó ïgï tírí äꞌbã ílĩ wárãgã ꞌbälã, ꞌbälã yää, jũjũ bũbũ yăkã, ă yẽné ïgï ꞌdĩ.