МАТТАЙ

МАТТАЙ

¹ ДАУУТ Улу, Ибрахим Улу Масих Иссаны тукъумуну тарыхы: ² Ибрахим Исхакъны туудургъанды, Исхакъ Якъупну туудургъанды, Якъуп Яхуданы бла аны къарындашларын туудургъанды, ³ Яхуда Тамардан Перес бла Зараны туудургъанды, Перес Хесронну туудургъанды, Хесрон Арамны туудургъанды, ⁴ Арам Аминадабны туудургъанды, Аминадаб Нахшонну туудургъанды, Нахшон Салмонну туудургъанды, ⁵ Салмон Рахапдан Боазны туудургъанды, Боаз Рутдан Обедни туудургъанды, Обед Ишайны туудургъанды, ⁶ Ишай Дауут патчахны туудургъанды, Дауут патчах алгъын Урияны къатыны болгъан къатынындан Сюлеменни туудургъанды, ⁷ Сюлемен Рехабамны туудургъанды, Рехабам Абияны туудургъанды, Абия Асаны туудургъанды, ⁸ Аса Йошафатны туудургъанды, Йошафат Йорамны туудургъанды, Йорам Узияны туудургъанды, ⁹ Узия Йотамны туудургъанды, Йотам Ахазны туудургъанды, Ахаз Хизкияны туудургъанды, ¹⁰ Хизкия Манашени туудургъанды, Манаше Амонну туудургъанды, Амон Йошияны туудургъанды, ¹¹ Йошия Йоакимни туудургъанды, Бабилге кёчюрюлюуню аллында Йоаким Иеконияны бла аны къарындашларын туудургъанды, ¹² Бабилге кёчюрюлгенден сора уа, Иеко ния Шалтиелни туудургъанды, Шалтиел Зерубабелни туудургъанды, ¹³ Зерубабел Абихудну туудургъанды, Абихуд Элиякимни туудургъанды, Элияким Азурну туудургъанды, ¹⁴ Азур Садокну туудургъанды, Садок Ахимни туудургъанды, Ахим Элихудну туудургъанды, ¹⁵ Элихуд Элазарны туудургъанды, Элазар Матанны туудургъанды, Матан Якъупну туудургъанды, ¹⁶ Якъуп Мариямны эри Юсюпню туудургъанды, Мариямдан а Масих деп айтылгъан Исса туугъанды. ¹⁷ Алай бла битеу атала Ибрахимден Дауутха дери онтёрт ата, Дауутдан Бабилге кёчюрюлгюнчюге дери да онтёрт ата, Бабилге кёчюрюлгенден Масиххе дери да онтёрт ата. ¹⁸ Масих Иссаны туугъаны былай болгъанды: Аны анасы Мариям Юсюп бла сёз тауусхан эди. Алай а, ала юйленип бирбирине къошулгъунчу, Мариямны Сыйлы Нюрден бууаз болгъаны белгили болгъанды. ¹⁹ Аны эри Юсюб’а, тюзлюклю болуп эм Мариямны ачыкъ этерге сюймей, аны жашыртын иерге мурат этген эди. ²⁰ Алай а ол былай ойлагъан заманда, Раббийни бир мёлеги анга тюшюнде кёрюнюп: «Дауут улу Юсюп! Сен къатынынг Мариямны алыргъа къоркъма, нек десенг аны жаш орунунда жаратылгъан Сыйлы Нюрденди. ²¹ Ол Улан табарыкъды, сен Анга Исса атны атарыкъса, нек десенг Ол Кесини халкъын гюняхларындан къутхарлыкъды», – деди. ²² Бу бары да Раббийни, файгъамбарны юсю бла айтхан сёзю толур ючюн болгъанды. Файгъамбар: ²³ «Ма, къыз бууаз болуп, Улан табарыкъды, Анга Имануел атны атарыкъдыла», – деп айтхан эди. Имануел а: «Аллах бизни блады» деген сёздю. ²⁴ Жукъусундан уянып, Юсюп анга мёлек айтханча этип, къатынын алды, ²⁵ Алай а, Мариям биринчи Уланын тапхынчы, Юсюп аны сынамады эмда Сабийге Исса атады.

¹ Ирод патчахны кюнлеринде Иудеяны Бейтлехем шахарында Исса туугъан заманда Иерусалимге кюн чыкъгъан жанындан жулдуз билгичле келип: ² «Жангы туугъан Иудей Патчах къайдады? Биз Аны жулдузун кюн чыкъгъан жанында кёргенбиз эмда Анга сежда этерге келгенбиз», – дедиле. ³ Муну эшитип, Ирод патчах да, аны бла битеу Иерусалим да, тынгысыз болдула. ⁴ Ирод, битеу баш дин къуллукъчуланы бла халкъны дин алимлерин жыйып, алагъа: «Масих къайда тууаргъа керекди?» – деп сорду. ⁵ Ала уа анга: «Иудеяны Бейтлехем шахарында; нек десенг файгъамбарны юсю бла: ⁶ „Яхуданы жериндеги Бейтлехем, Яхуданы башчылары арасында сен бир да кем тюйюлсе; нек десенг Мени халкъым Израилни кютюп жюрютюрюк Башчы сенден чыгъарыкъды“ деп жазылгъанды», – дедиле. ⁷ Ол заманда Ирод, билгичлени жашыртын чакъырып, алагъа соруп, жулдузну кёрюннген заманын билгенди. ⁸ Сора аланы Бейтлехемге ийип, алагъа: «Барыгъыз, ол Сабийни юсюнден иги соруп билигиз, Аны тапханыгъызлай, манга билдиригиз, мен да, барып, Анга сежда этейим», – деди. ⁹ Ала, патчахны айтханына тынгылап, кетдиле. Сора ол, ала кюн чыкъгъанда кёрген жулдуз, аланы алларында барып, ахырында жетип, Сабий болгъан жерни башында тохтады. ¹⁰ Жулдузну кёрюп, болмагъанча бек къууандыла, ¹¹ Юйге кирип, Сабийни, Аны анасы Мариям бла кёрюп, аууп, Анга сежда этдиле; хазналарын ачып, Анга саугъагъа алтын, ладан, мюр бердиле. ¹² Сора, Иродха къайтмазгъа, тюшлеринде билим алып, башха жол бла кеслерини къыралларына кетдиле. ¹³ Ала кетгенден сора уа, Раббийни бир мёлеги Юсюпге тюшюнде кёрюнюп: «Тур, Сабийни да, Аны анасын да алып, Мисирге къач, мен санга айтхынчы, анда тур; нек десенг Сабийни ёлтюрюр ючюн, Ирод Аны излерге тебирегенди», – деди. ¹⁴ Ол туруп, Сабийни да, Аны анасын да алып, кече бла Мисирге кетди ¹⁵ Эмда Ирод ёлгюнчю анда турду. Бу уа файгъамбарны юсю бла Раббийни: «Мен Уланымы Мисирден чакъыргъанма» деп айтханы къабыл болур ючюн болду. ¹⁶ Ол заманда Ирод, жулдуз билгичле аны хыликкя этип кетгенлерин кёрюп, бек ачыуланнганды эмда билгичледен тамам билген заманына кёре, Бейтлехемде бла битеу аны чегинде болгъан экижыллыкъ эм андан кичи улан сабийлени барын да ёлтюртгенди. ¹⁷ Ол заманда Иеремия файгъамбарны юсю бла: ¹⁸ «Рамада жиляу бла сарнау, уллу ачы къычырыкъ ауаз эшитиледи; Рахел сабийлерине жиляу этеди, жапсарылыргъа да унамайды, нек десегиз ала жокъдула» деп айтылгъан сёз къабыл болду. ¹⁹ Ирод ёлгенден сора уа, Раббийни бир мёлеги Мисирде Юсюпге тюшюнде кёрюнюп, ²⁰ «Тур, Сабийни да, Аны анасын да алып, Израильни жерине бар, Сабийни жанын алыргъа излегенле ёлгендиле», – деди. ²¹ Ол туруп, Сабийни да, Аны анасын да алып, Израильни жерине келди. ²² Алай а, Иудеяда атасы Иродну орунуна Архелай патчахлыкъ этгенин эшитип, ары барыргъа къоркъду; тюшюнде билим алып, Галилея тийресине кетди. ²³ Ары келип, Назарет атлы шахарда тохтады. Бу, файгъамбарны юсю бла, «Анга Назаретли аталлыкъды» деп айтылгъан сёз къабыл болур ючюн болду.

¹ Ол кюнледе сууда Кёмюлдюрюучю Ахия, келип, Иудеяны къум тюзюнде ууаз бере эди: ² «Тобагъа къайтышыгъыз, энди Кёклени Патчахлыгъы жууукълашханды», – дей эди. ³ Аны юсюнден Иешая файгъамбар: «Къум тюзде къычыргъанны ауазы: „Раббийге жол хазырлагъыз, Анга тюз ызла этигиз“ дейди», – деп айтхан бу олду. ⁴ Ахияны кийими тюе жюнден, белинде белибауу да териден эдиле; ашы уа мачала бла чегет бал эди. ⁵ Ол заманда Иерусалим, битеу Иудея эмда битеу Иорданны тийресини халкъы, анга келип, ⁶ Кеслерини гюняхларын айтып ачыкъ эте, андан Иордан сууунда кёмюлдюрюле эдиле. ⁷ Ахия уа, кёп фарисейлени бла садукейлени анга сууда кёмюлдюрюлюрге келгенлерин кёрюп, алагъа: «Жилянны балалары! Келлик чамланыудан къачаргъа сизни ким юйретгенди? ⁸ Тобагъа къайтышыугъа тийишли ишле этигиз, ⁹ Жюрегигизде: „Бизни атабыз Ибрахимди“ деп ойламагъыз; нек десегиз Аллах Ибрахимге сабийле бу ташладан да болдураллыкъды деп айтама сизге. ¹⁰ Энди балта да тереклени тамырларыны къатында турады: иги кёгет бермеген хар терек кесилир да, отха салыныр. ¹¹ Мен сизни тобагъа къайтышханыгъыз себепли сууда кёмюлдюреме, алай а мени ызымдан Келген менден кючлюдю; мен Аны аякъ кийимин элтирге да тийишли тюйюлме; Ол сизни Сыйлы Нюр бла эмда от бла кёмюлдюрлюкдю. ¹² Аны кюреги Аны къолундады; Ол Кесини ындырын ариуларыкъды, Кесини будайын кюфге жыярыкъды, саламны уа ёчюлмез отда кюйдюрлюкдю», – деди. ¹³ Ол заманда Исса Галилеядан Иорданнга Ахиядан сууда кёмюлдюрюлюрге келди. ¹⁴ Ахия, Аны тыйып: «Мен Сенден кёмюлдюрюлюрге керекме, Сен а манга келесе», – дей эди. ¹⁵ Исса уа анга жууапха: «Къой энди; нек десенг хар тюзлюкню биз алай толтурургъа керекбиз», – деди. Сора Ахия Аны тыймады. ¹⁶ Исса кёмюлдюрюлюп суудан чыкъгъанлай, олсагъат Анга кёкле ачылдыла эм Аллахны Нюрю кёгюрчюн кибик энип, Аны юсюне тюшгенин Ахия кёрдю. ¹⁷ Ол заманда кёкледен: «Бу Мени сюйюлюннген Уланымды; Мен Анга ыразыма», – деген ауаз келди.

¹ Андан сора Сыйлы Нюр, ибилисге сынатыр ючюн, Иссаны къум тюзге элтди. ² Анда Исса, къыркъ кюн бла къыркъ кече ораза тутхандан сора, ахырында ач болду. ³ Сора терилтиучю, Анга жууукълашып: «Сен Аллахны Уланы эсенг, бу ташлагъа ётмекле болургъа буюр», – деди. ⁴ Исса уа анга жууапха: «,Адам жаланда ётмек бла жашарыкъ тюйюлдю, алай а Аллахны ауузундан чыкъгъан хар сёз бла жашарыкъды‘ деп жазылгъанды», – деди. ⁵ Андан сора ибилис, Аны сыйлы шахаргъа алып, Аны табыныучу юйню башыны къыйырына сюеп, ⁶ Анга: «Сен Аллахны Уланы эсенг, энишге секир; нек десенг: „Аллах Сени Кесини мёлеклерине аманат этерикди“, „Ала Сени къолларында элтирикдиле, аягъынг ташха да абынмаз“ деп жазылгъанды», – деди. ⁷ Исса анга: «Аны кибик: „Раббий Аллахынгы сынама“ деп да жазылгъанды», – деди. ⁸ Дагъыда ибилис Аны бек бийик таугъа алды, Анга битеу дунияны патчахлыкъларын бла аланы аламатлыкъларын кёргюзтюп, ⁹ Анга: «Сен, аууп, манга сежда этсенг, быланы барын да Санга берирме», – деди. ¹⁰ Ол заманда Исса анга: «Мени къатымдан кет, шайтан! Китапда: „Раббий Аллахынга сеждагъа бар эмда жангыз Анга къуллукъ эт“ деп жазылгъанды», – деди. ¹¹ Андан сора ибилис Иссаны къойду; сора мёлекле келип, Иссагъа къуллукъ эте эдиле. ¹² Ахияны тутулгъанын эшитгенинде уа, Исса Галилеягъа кетди. ¹³ Сора, Назаретни къоюп, Забулонну бла Нафталини жерлеринде кёл боюнундагъы Кафарнахум шахаргъа келип жерлешди. ¹⁴ Бу, Иешая файгъамбарны юсю бла айтылгъан бу сёз къабыл болур ючюн болду: ¹⁵ «Забулонну жери, Нафталини жери, тенгиз боюнуну жолунда, Иорданны ары жанындагъы мажюсю Галилея! ¹⁶ Къарангыда олтургъан халкъ уллу жарыкъ кёрдю, ёлюм ауана басып тургъан къыралда олтургъанлагъа да жарыкъ жарыды». ¹⁷ Ол замандан башлап, Исса ууаз берип: «Тобагъа къайтышыгъыз, Кёклени Патчахлыгъы жууукълашханды», – деп айтып башлады. ¹⁸ Галилея кёлню къаты бла бара туруп, Исса эки къарындашны, Петер аталгъан Шимонну эм аны къарындашы Эндрейни, чабакъ ауну кёлге ата тургъанлай кёрдю; нек десегиз ала чабакъчыла эдиле. ¹⁹ Исса алагъа: «Мени ызымдан келигиз, Мен сизни адамланы тутуучула этерме», – деди. ²⁰ Ала олсагъат, чабакъ ауларын къоюп, Аны ызындан тебиредиле. ²¹ Андан ары бара, Ол башха эки къарындашны, Зебедейни жашы Якъупну эм аны къарындашы Ахияны, аталары Зебедей бла къайыкъда чабакъ ауларын жамай тургъанлай кёрюп, аланы да чакъырды. ²² Ала да олсагъат къайыкъны да аталарын да къоюп, Аны ызындан тебиредиле. ²³ Сора Исса, битеу Галилеяда, аланы синагогаларында юйрете, Кёклени Патчахлыгъыны юсюнден Хайыр Хапарны билдире эм халкъны арасында хар тюрлю аурууну эм хар тюрлю къарыусузлукъну сау эте айланды. ²⁴ Аны юсюнден хапар битеу Сириягъа жайылды; Анга битеу къарыусузланы, тюрлю ауруулары эм тутхан ауруулары болгъанланы, жинлилени, аймёлеклени эм санлары къурушханланы келтире эдиле, Ол аланы сау эте эди. ²⁵ Галилеядан, Оншахардан, Иерусалимден, Иудеядан эм Иорданны ары жанындан бек кёп халкъ Аны ызындан жюрюй эдиле.

¹ Исса, халкъны кёрюп, таугъа ёрледи; Ол олтургъан заманда, Аны сохталары Аны къатына келдиле. ² Ол, сёзюн башлап, аланы былай айтып юйрете эди: ³ «Нюрден жарлыла насыплыдыла; нек десегиз Кёклени Патчахлыгъы аланыды. ⁴ Жилягъанла насыплыдыла; нек десегиз ала жапсарыллыкъдыла. ⁵ Жууашла насыплыдыла; нек десегиз ала жерни иелери боллукъдула. ⁶ Тюзлюкге жутлукъ этип термилгенле насыплыдыла; нек десегиз ала тоярыкъдыла. ⁷ Мархаматлыла насыплыдыла; нек десегиз алагъа мархамат этилирикди. ⁸ Таза жюреклиле насыплыдыла; нек десегиз ала Аллахны кёрлюкдюле. ⁹ Жарашыулукъ этиучюле насыплыдыла, нек десегиз алагъа Аллахны уланлары деп аталлыкъды. ¹⁰ Тюзлюк ючюн зулмулукъ кёргенле насыплыдыла; нек десегиз Кёклени Патчахлыгъы аланыды. ¹¹ Мени ючюн сизни сёкселе эм сизге зулму этселе эм хар тюрлю тюзлюксюз аман айтсала, сиз насыплысыз. ¹² Сюйюнюгюз эмда къууанч этигиз; кёкледе сизни аллыкъ саугъагъыз уллуду. Сизден алгъын болгъан файгъамбарлагъа да алай зулму этгендиле». ¹³ «Сиз – жерни тузусуз. Тузну кючю кетсе уа, сора аны не бла тузлу этериксе? Ол энди тышына атылып адамланы аякъ тюплеринде малтаннгандан башха бир затха да жарамайды. ¹⁴ Сиз – дунияны жарыгъысыз. Тау башындагъы шахар кёрюнмей туралмаз. ¹⁵ Чыракъны жандырып, аны юй сауутну тюбюне салмайдыла, алай а чырахтаннга саладыла, андан ол юйдегилени барына да жарытады. ¹⁶ Сизни жарыгъыгъыз да адамланы алларында, ала сизни ахшы ишлеригизни кёрюп, сизни Кёкдеги Атагъызгъа махтау салырча, алай жарытсын». ¹⁷ «Мен Тауратны неда файгъамбарланы хукмуларын бузаргъа келген сунмагъыз; Мен бузаргъа келмегенме, алай а толтурургъа келгенме. ¹⁸ Нек десегиз кертисин айтама сизге: кёк бла жер жокъ болгъунчу, бары да толгъунчу, Тауратдан бир тамгъачыкъ неда бир сызлыкъ жокъ болмаз. ¹⁹ Алай бла, бу эм гитче фарызладан бирин кеси бузуп, адамланы алай ким юйретсе, ол Кёклени Патчахлыгъында эм гитчеге саналыр; аланы кеси толтуруп ким юйретсе уа, ол Кёклени Патчахлыгъында уллугъа саналыр. ²⁰ Мен сизге айтама, сизни тюзлюклюлюгюгюз дин алимлени бла фарисейлени тюзлюклюлюклеринден озмаса, сиз Кёклени Патчахлыгъына кирлик тюйюлсюз». ²¹ «Буруннгулагъа: „Ёлтюрме; ёлтюрген адамгъа уа, сюд этилирге тийишлиди“ деп айтылгъанны сиз эшитгенсиз. ²² Мен а сизге: кесини къарындашына керексиз ачыуланнган хар адамгъа, сюд этилирге тийишлиди деп айтама; кесини къарындашына: „Ракъа“, деген адам а синедрионнга тийишлиди; „Акъылсыз“ деген адам а жаханим отуна тийишлиди. ²³ Алай бла, сен къурманынгы къурман этилиучю жерге келтирип, сени къарындашынгы бир зат ючюн санга ыразы болмагъанын анда эсинге тюшюрсенг, ²⁴ Къурманынгы анда, къурман этилиучю жерни аллында къой да, барып, алгъа къарындашынг бла жараш, сора ол заманда кел да къурманынгы келтир. ²⁵ Даучунг бла, сен алыкъа аны бла жолда болгъан заманда теркирек жараш; алайсыз даучунг сени сюдюге берир, сюдю уа сени къалауургъа берир, сен тюрмеге атылырса. ²⁶ Кертисин айтама санга: ахыргъы кодрантынгы бергинчи, сен андан чыгъарыкъ тюйюлсе». ²⁷ «Буруннгулагъа: „Зийна этме“ деп айтылгъанны сиз эшитгенсиз. ²⁸ Мен а сизге: тиширыугъа сукъланып къарагъан хар адам, кесини жюрегинде аны бла зийна этгенди деп айтама. ²⁹ Сени онг кёзюнг сени гюняхха тюшюре эсе уа, аны тартып ал да кесингден кери ат; нек десенг сени битеу чархынг жаханимге атылгъандан эсе, сени санларынгдан бири жоюлгъаны игиди санга. ³⁰ Сени онг къолунг сени гюняхха тюшюре эсе, аны, уруп тюшюр да, кесингден кери ат; нек десенг сени битеу чархынг жаханимге атылгъандан эсе, сени санларынгдан бири жоюлгъаны игиди санга. ³¹ Дагъыда „Кесини къатынындан айырыллыкъ адам, анга айырылгъан къагъыт берсин“ деп айтылгъанды. ³² Мен а сизге айтама: зийна этген терсликден башха сылтау бла кесини къатынындан ким айырылса да, ол къатынына зийна этерге сылтау береди; айырылгъан къатынны алгъан адам да зийна этеди». ³³ «Дагъыда буруннгулагъа: „Антларынгы бузма, алай а Раббийге этген антларынгы толтур“ деп айтылгъанны сиз эшитгенсиз. ³⁴ Мен а сизге айтама: чыртда ант этме, не кёк бла, нек десенг ол Аллахны тахтасыды; ³⁵ Не жер бла, нек десенг ол Аны аякъ тюбюдю; не Иерусалим бла, нек десенг ол уллу Патчахны шахарыды; ³⁶ Не башынг бла ант этме, нек десенг бир чач тюгюнгю да акъ неда къара эталлыкъ тюйюлсе. ³⁷ Алай а сизни сёзюгюз: „Хау, хау“, „Угъай, угъай“ болсун; андан артыгъы уа хыйлачыданды ». ³⁸ «Сиз: „Кёз ючюн – кёз, тиш ючюн – тиш“ деп айтылгъанны эшитгенсиз. ³⁹ Мен а сизге айтама: огъурсузгъа къажау турма. Алай а сени онг жаягъынга ким урса да, анга экинчисин да бур. ⁴⁰ Биреу сени бла сюдге кирип, кёлегинги алыргъа излесе, анга тыш кийиминги да бер. ⁴¹ Санга биреу кеси бла бир чакъырым барыргъа зорлукъ этсе, аны бла экиге бар. ⁴² Сенден тилегеннге бер, сенден ёнгкюч алыргъа излегенден артха турма». ⁴³ «Сиз: „Жууугъунгу сюй, душманынгы кёрюп болма“ деп айтылгъанны эшитгенсиз. ⁴⁴ Мен а сизге айтама: душманларыгъызны сюйюгюз, сизге къаргъыш этгенлеге алгъыш этигиз, сизни кёрюп болмагъанлагъа ахшылыкъ этигиз, сизни жюреклеригизни къыйнагъанла ючюн, сизге зулму этгенле ючюн тилек этигиз. ⁴⁵ Алай этсегиз, сиз Кёкдеги Атагъызны уланлары болурсуз; нек десегиз Ол Кесини кюнюне, огъурсузлагъа да, огъурлулагъа да жарытыргъа буюрады, тюзлюклюлеге да тюзлюксюзлеге да жауун береди. ⁴⁶ Ол себепден, сиз жаланда сизни сюйгенлени сюерик эсегиз, сизге не саугъа? Жасакъ жыйыучула да алай этмеймидиле? ⁴⁷ Сиз жаланда къарындашларыгъыз бла саламлаша эсегиз, махтарча не зат этесиз? Мажюсюле да алай этмеймидиле? ⁴⁸ Алай бла, сизни Кёкдеги Атагъыз тамамча, тамам болугъуз».

¹ «Садакъагъызны адамланы аллында ала кёрсюнле деп этмезге сакъ болугъуз, алайсыз сиз Кёкдеги Атагъыздан саугъа аллыкъ тюйюлсюз. ² Алай бла, садакъа этген заманынгда, эки бетлиле синагогалада бла орамлада, адамла аланы махтар ючюн этгенлери ки бик, айтып айланма. Кертисин айтама сизге: ала кеслерини саугъаларын энди аладыла. ³ Сени уа, садакъа этген заманынгда, онг къолунгу не этгенин сол къолунг билмесин, ⁴ Алай бла сени садакъанг ташада болсун; ташаны кёрюучю Атанг да санга ачыкъ саугъа берир». ⁵ «Тилек этген заманынгда да, эки бетлиле синагогалада бла орамланы мюйюшлеринде тохтап, адамланы аллында кёрюнюр ючюн тилек этерге сюйюучюлерича болма. Кертисин айтама сизге, ала кеслерини саугъаларын энди аладыла. ⁶ Сен а, тилек этген заманынгда, отоуунга кир да, эшигинги этип, Ол ташада болгъан Атангдан тилек эт; ташаны кёрюучю Атанг да санга ачыкъ саугъа берир. ⁷ Тилек этгенде уа, мажюсюлеча артыкъ айтмагъыз; нек десегиз ала кеслерини кёп сёзлери бла эшитиллик сунадыла. ⁸ Алагъа ушаш болмагъыз; сизни Атагъыз, сизни не кереклигиз болгъанын, сиз Андан тилерден алгъа биледи. ⁹ Тилек а былай этигиз: „Эй, Кёкледеги Атабыз! Сени атынг сыйлы тутулсун. ¹⁰ Сени Патчахлыгъынг келсин. Кёкде кибик, жерде да Сени буйругъунг болсун. ¹¹ Бизни кюнлюк ётмегибизни бизге бюгюннге бер ¹² Эм бизни борчларыбызны кеч, биз да борчлуларыбызгъа кечгенибиз кибик. ¹³ Эмда бизни терилиуге тюшюрме, алай а бизни хыйлачыдан къутхар; нек десенг Патчахлыкъ да, кюч да, махтау да ёмюрлеге да Сениди. Амин“. ¹⁴ Сиз адамланы терсликлерин кечсегиз, сизни Кёкдеги Атагъыз сизни да кечерикди; ¹⁵ Адамланы терсликлерин кечмесегиз а, сизни Атагъыз да сизни терсликлеригизни кечерик тюйюлдю». ¹⁶ «Аны кибик, ораза тутхан заманыгъызда да, эки бетлиле кибик, мудах болмагъыз; нек десегиз ала, адамлагъа ораза тутханларын кёргюзтюр ючюн, кеслерини бетлерин мудах кёргюзтедиле. Кертисин айтама сизге, ала кеслерини саугъаларын энди аладыла. ¹⁷ Сен а ораза тутхан заманынгда башынга жау сюрт эм бетинги жуу, ¹⁸ Ораза тутханынг адамланы аллында болмай, алай а ташадагъы Атангы аллында болсун; ташаны кёрюучю Атанг да санга ачыкъ саугъа берир». ¹⁹ «Жер башында кесигизге хазнала жыймагъыз; мында кюе бла тотлукъ къурутады эмда гудучула кирип урлайдыла. ²⁰ Алай а кесигизге хазналаны кёкде жыйыгъыз. Анда не кюе, не тотлукъ къурутмайды, анда гудучула тюбюнден къазмайдыла эм урламайдыла. ²¹ Сизни хазнагъыз къайда болса, жюрегигиз да анда болур. ²² Чархха чыракъ – кёздю. Алай бла, сени кёзюнг таза болса, битеу чархынг да жарыкъ болур. ²³ Сени кёзюнг аман болса уа, сени битеу чархынг да къарангы болур. Алай бла, сенде болгъан „жарыкъ“ къарангы эсе, сора къарангы уа къаллайды! ²⁴ Бир киши да эки бийге къуллукъ эталлыкъ тюйюлдю: нек десегиз неда бирин кёрюп боллукъ тюйюлдю, экинчисин а сюерикди; неда бирине кёл саллыкъды, экинчисине уа эс бурлукъ тюйюлдю. Аллахха да, байлыкъгъа да къуллукъ этерге болаллыкъ тюйюлсюз». ²⁵ «Ол себепден сизге айтама: жаныгъыз ючюн „Не ашарбыз эм не ичербиз?“ деп, не чархыгъыз ючюн да „Не киербиз?“ деп къайгъы этмегиз; жан ашдан, чарх да кийимден уллу магъаналы тюйюлмюдю? ²⁶ Кёкдеги къанатлылагъа къарагъыз: ала урлукъ сепмейдиле, не оракъ ормайдыла, не кюфлеге жыймайдыла; сизни Кёкдеги Атагъыз алагъа да ашатып турады. Сиз а аладан кёп багъалы тюйюлмюсюз? ²⁷ Къайгъы этип да сизден биригиз кесини ёсюмюне бир къары къошаллыкъмыды? ²⁸ Кийим ючюн да не къайгъы этесиз? Аулакъдагъы лилиялагъа къарагъыз, ала къалай ёседиле: урунмайдыла, урчукъ да ийирмейдиле. ²⁹ Алай а сизге айтама, Сюлемен битеу кесини аламатлыгъында да, аладан бири кийиннгенча, ариу кийинмегенди. ³⁰ Бюгюн бар болгъан, тамбла уа отха атыллыкъ, аулакъда ёсген хансны Аллах алай кийиндире эсе, сизни уа бегирек кийиндирмезми, эй, ийнаныулары азла? ³¹ Алай бла къайгъы этмегиз эм: „Биз не ашарбыз?“, неда „Не ичербиз?“, неда „Не киербиз?“ деп айтмагъыз. ³² Нек десегиз бу затланы барын да миллетле излейдиле; сизни Кёкдеги Атагъыз а бу затла бары да сизге керек болгъанын биледи. ³³ Бек алгъа уа Аллахны Патчахлыгъын эм Аны тюзлюгюн излегиз, бу затла уа бары да сизге къошулуп берилирле. ³⁴ Алай бла тамблагъы кюн ючюн къайгъы этмегиз, нек десегиз тамблагъы кюн кесини къайгъысын кеси этерикди. Хар кюннге кесини къайгъысы тамамды».

¹ «Терслемегиз, терсленмезсиз; ² Нек десегиз не терслик бла терслей эсегиз, сиз да ол терслик бла терсленириксиз; не ёлчеу бла ёлчелей эсегиз да, сизге да тамам ол ёлчеу бла ёлчеленирикди. ³ Сен къарындашынгы кёзюндеги бутакъчыкъгъа нек къарайса, кеси кёзюнгдеги томуроуну уа сезмейсе? ⁴ Неда къарындашынга: „Эркинлик бер, мен сени кёзюнгдеги бутакъчыкъны чыгъарайым“ деп къалай айтырса; ма, кеси кёзюнгде уа – томуроу! ⁵ Эки бетли! Алгъа кесинги кёзюнгден томуроуну чыгъар, сора къарындашынгы кёзюнден бутакъчыкъны къалай чыгъарыргъа ол заманда кёрюрсе. ⁶ Сыйлы затны итлеге бермегиз эм инжилеригизни тонгузланы аллына атмагъыз, алайсыз ала аякълары бла быланы малтарла эм айланып, сизни таларла». ⁷ «Тилегиз – берилир сизге; излегиз – табарсыз; эшикни къагъыгъыз – ачарла сизге. ⁸ Нек десегиз хар тилеген алады, излеген да табады, эшикни къакъгъаннга да ачарла. ⁹ Жашы андан ётмек тилеген заманда, анга таш берлик ¹⁰ Неда чабакъ тилеген заманда, анга жилян берлик, сизни арагъызда аллай адам бармыды? ¹¹ Алай бла сиз, огъурсуз болгъаныгъызлай да, сабийлеригизге ахшы саугъала берирге биле эсегиз, бегирек да сизни Кёкдеги Атагъыз Андан тилегенлеге ахшылыкъ берир. ¹² Алай бла хар не жаны бла да, адамла сизге къалай этерлерин сюе эсегиз да, сиз да алагъа алай этигиз; нек десегиз Таурат да, файгъамбарла да айтхан олду». ¹³ «Тар къабакъдан киригиз; нек десегиз кенг къабакъ бла эркин жол жоюлуугъа элтгенледиле, кёпле да ол къабакъ бла киредиле. ¹⁴ Тар къабакъ бла такъыр жол – жашаугъа элтгенледиле, ол жолну уа азла табадыла». ¹⁵ «Жалгъан файгъамбарладан кесигизни сакълагъыз! Ала сизге къой сыфатда келедиле, ичлери уа жыртхыч бёрюледиле. ¹⁶ Сиз аланы битимлеринден танырсыз. Кёкен терекден жюзюм, неда мантдан инжир жыямыдыла? ¹⁷ Хар ахшы терек да алай ахшы кёгетле береди, аман терег’а аман кёгетле береди. ¹⁸ Ахшы терек аман кёгетле бераллыкъ тюйюлдю, аман терек да ахшы кёгетле бераллыкъ тюйюлдю. ¹⁹ Ахшы кёгет бермеген хар терекни, кесип, отха атадыла. ²⁰ Алай бла сиз аланы битимлеринден танырсыз. ²¹ Манга: „Раббий! Раббий!“ деп айтыучуланы бары кирмезле Кёклени Патчахлыгъына, алай а Мени Кёкдеги Атамы буйругъун толтургъан кирликди. ²² Ол кюн Манга кёпле: „Раббий! Раббий! Бизни файгъамбарлыкъ этгенибиз Сени атынгдан тюйюлмю эди? Жинлени къыстагъаныбыз да Сени атынг бла тюйюлмю эди? Кёп къудуретли ишле этгенибиз да Сени атынг бла тюйюлмю эди?“ деп айтырла. ²³ Сора ол заманда алагъа: „Мен сизни бир заманда да танымагъанма; эй, законсузлукъ этиучюле, Мени къатымдан кетигиз!“ деп ачыкъ айтырма». ²⁴ «Алай бла, Мени бу сёзлериме тынгылап, аланы толтургъан хар адамны, ол кесини юйюн ташны юсюнде ишлеген акъыллы кишиге ушатырма. ²⁵ Жауун да жаууп, суула да къобуп, желле да уруп, ол юйге бошландыла; ол юй а, ташны юсюнде орналгъаны себепли, аумады. ²⁶ Мени бу сёзлериме тынгылап, аланы толтурмагъан хар адам а, кесини юйюн юзмезни юсюнде ишлеген оюумсуз адамгъа ушарыкъды. ²⁷ Жауун да жаууп, ырхыла да къобуп, желле да уруп, ол юйню басдыла. Ол юй аууп, битеу оюлуп къалды». ²⁸ Исса бу сёзлени айтып бошагъан заманда, халкъ Аны юйретиуюне сейирсине эди. ²⁹ Нек десегиз Ол аланы дин алимле бла фарисейлеча тюйюл, къудурети болгъанча юйрете эди.

¹ Исса таудан тюшген заманда уа, Аны ызындан кёп халкъ бара эди. ² Анда келепен ауруулу бир адам келип, Анга баш уруп: «Раббий! Сюйсенг, мени тазаларгъа болаллыкъса», – деди. ³ Исса, къолун узатып, анга тийип: «Сюеме, тазалан!» – деди. Сора олсагъат ол келепенинден тазаланды. ⁴ Исса анга: «Сакъ бол, бир кишиге да айтма; алай а барып, дин къуллукъчулагъа кёрюнюп, адамлагъа шагъатлыкъгъа, Муса буйрукъ этген къурманны элт», – деди. ⁵ Исса Кафарнахумгъа кирген заманда уа, бир жюзбашчы, Аны къатына келип, Андан: ⁶ «Раббий! Мени жумушчум, санлары къурушуп, юйде жатады эм бек термиледи», – деп тиледи. ⁷ Исса анга: «Мен келип, аны сау этерме», – деди. ⁸ Жюзбашчы уа жууап эте: «Раббий! Сен мени мекямыма кирирге мен тийишли тюйюлме; алай а жаланда сёз айт, сора мени жумушчум сау болур. ⁹ Мен кесим да бой салып тургъан адамма, алай болгъанлыкъгъа манга бойсун нган аскерчилерим барды. Бирине: „Бар“ дейме, барады; башхасына да: „Кел“ дейме, келеди; къулума да: „Муну эт“ дейме, этеди», – деди. ¹⁰ Муну эшитгенде, Исса, сейирсинип, ызындан баргъанлагъа: «Кертисин айтама сизге, Израильде да тапмагъанма Мен быллай ийманны. ¹¹ Кёпле, кюн чыкъгъандан эм кюн батхандан келип, Ибрахим бла, Исхакъ бла эм Якъуп бла Кёклени Патчахлыгъында олтурушурукъдула. ¹² Патчахлыкъны уланлары уа тышхы къарангыгъа атыллыкъдыла. Анда жиляу бла тишлени къыжылдатыу боллукъду деп айтама сизге», – деди. ¹³ Сора Исса жюзбашчыгъа: «Бар, сени ийнаннганынгча болсун санга», – деди. Сора аны жумушчусу олсагъат сау болду. ¹⁴ Петерни юйюне келип, Исса, Петерни къайын анасы къызыу ауруп жатханын кёрдю. ¹⁵ Исса ол тиширыуну къолуна тийгенлей, аны аурууу кетип къалды; сора тиширыу, туруп, алагъа шапалыкъ этди. ¹⁶ Ингир болгъанда уа, Иссагъа кёп жинлилени келтирдиле. Ол, жинлени сёзю бла къыстады, битеу ауругъанланы да сау этди. ¹⁷ Бу, Иешая файгъамбарны юсю бла: «Ол бизни къарыусузлукъларыбызны Кесини юсюне алды, аурууларыбызны да кётюрдю», – деп айтылгъан сёз къабыл болур ючюн болду. ¹⁸ Исса, Кесини тёгерегинде кёп халкъны кёрюп, сохталарына ары жанына жюзерге буйрукъ берди. ¹⁹ Ол заманда бир дин алим, келип, Анга: «Устаз! Сен къайры барсанг да, мен Сени ызынгдан барлыкъма», – деди. ²⁰ Анга Исса: «Тюлкюлени тешиклери, кёкдеги къанатлыланы да уялары барды; Адам Улуну уа, башын салыр жери да жокъду», – деди. ²¹ Аны сохталарындан бири уа Анга: «Раббий! Алгъа барып атамы асыраргъа манга эркинлик бер», – деди. ²² Исса уа анга: «Мени ызымдан кел, ёлгенлеге кеслерини ёлюлерин асыраргъа къой», – деди. ²³ Исса къайыкъгъа миннгенде, Аны сохталары да Аны ызындан тебиредиле. ²⁴ Сора ма, кёлде уллу жел болду, алай бла къайыкъны толкъунла баса эдиле; Исса уа жукълай эди. ²⁵ Ол заманда Аны сохталары къатына келип, Аны уятып: «Раббий! Къутхар бизни! Жоюлабыз!» – дедиле. ²⁶ Исса алагъа: «Сиз былай къоркъакъ нексиз, ийнаныулары азла?» – деди. Андан сора туруп желни да, кёлню да тыйды, сора терен шошлукъ болду. ²⁷ Адамла уа, сейирсинип: «Бу кимди да, Анга жел да, кёл да бойсуннган?» – дей эдиле. ²⁸ Сора Исса кёлню ары жанына Гадара къыралгъа келгенде, къабыр дорбунладан чыкъгъан эки жинли адам Аны аллына тюбедиле. Ала бек къутургъанла эдиле, ол себепден ол жол бла ётерге бир киши да базынмай эди. ²⁹ Сора ала: «Аллахны Уланы Исса, Сени бизни бла не ишинг барды? Сен бизге замандан алгъа азап берирге келгенсе бери!» – деп къычырдыла. ³⁰ Аладан арлакъда уа уллу тонгуз сюрюу отлай эди. ³¹ Жинле Иссадан: «Бизни къыстарыкъ эсенг, бизге тонгуз сюрюуге кирирге эркинлик бер», – деп тилей эдиле. ³² Ол алагъа: «Барыгъыз!» – деди; ала, чыгъып, тонгуз сюрюуге кирдиле. Сора битеу тонгуз сюрюу тикден кёлге атылып, суугъа батып жоюлду. ³³ Сюрюучюле уа, чабып кетип, шахаргъа келип, барын да, жинлилеге болгъанны да айтдыла. ³⁴ Сора битеу шахар Иссаны аллына тюберге чыкъды; Аны кёрюп, Ол аланы тийрелеринден кетерин тиледиле.

¹ Ол заманда Исса, къайыкъгъа минип, артха жюзюп ётюп, Кесини шахарына келди. ² Мында Анга санлары къурушхан бир адамны жатхан жери бла кётюрюп келтирдиле. Исса аланы ийнаныуларын кёрюп, саусузгъа: «Таукел эт, жашым! Гюняхларынг кечиледиле», – деди. ³ Ол заманда дин алимледен бир къауумла кеслерини ичлеринден: «Бу Адам кяфыр сёлешеди», – дей эдиле. ⁴ Исса уа, аланы ойлашыуларын билип: «Сиз жюреклеригизде аманны нек ойлашасыз? ⁵ Не тынчды: „Гюняхларынг кечиледиле“ дегенми, огъесе: „Тур да жюрю!“ дегенми? ⁶ Алай а Адам Улуну жер башында гюняхланы кечерге эркинлиги болгъанын сиз билир ючюн айтама, – деди, сора саусузгъа: – Тур, жатхан жеринги ал да, юйюнге бар!» – деди. ⁷ Ол адам, туруп, жатхан жерин алып, юйюне кетди. ⁸ Халкъ а, аны кёрюп, сейирсинип, адамлагъа аллай эркинликни берген Аллахха махтау салдыла. ⁹ Андан кетип бара, Исса, жасакъ жыйылгъан жерде олтургъан, Маттай атлы бир адамны кёрюп, анга: «Мени ызымдан кел», – деди. Ол да туруп, Аны ызындан тебиреди. ¹⁰ Сора Исса Маттайны юйюнде олтургъан заманда, жасакъ жыйыучула бла гюняхлыла кёп келип, Аны бла эм Аны сохталары бла олтурдула. ¹¹ Муну кёрюп, фарисейле Аны сохталарына: «Сизни Устазыгъыз жасакъ жыйыучула бла эм гюняхлыла бла нек ашайды, ичеди?» – дедиле. ¹² Исса уа, муну эшитип, алагъа: «Дохтур керекли саула тюйюлдюле, алай а ауругъанладыла. ¹³ Барыгъыз: „Къурманланы тюйюл, мархамат этиуню сюеме“ деген сёзню магъанасын юйренигиз. Нек десегиз Мен тюзлюклюлени тюйюл, гюняхлыланы тобагъа къайтышыргъа чакъырыр ючюн келгенме», – деди. ¹⁴ Ол заманда Ахияны сохталары, Иссагъа келип: «Биз да, фарисейле да ораза кёп тута быз, Сени сохталарынг а ораза нек тутмайдыла?» – дедиле. ¹⁵ Исса алагъа: «Киеуню нёгерлери, киеу ала бла болгъан заманда мудах болургъа болаллыкъмыдыла? Алай а киеу аладан сыйырылгъан кюнле келликдиле, сора ол заманда ораза тутарыкъдыла. ¹⁶ Бир киши да эски кийимге жангы къумачдан жамау салмайды; нек десегиз жангыдан тигилген жамау эскини жыртыр, жыртыгъ’а андан да уллу болур. ¹⁷ Аны кибик жангы чагъырны да эски гыбытлагъа къуймайдыла; алайсыз а гыбытла жыртыладыла, чагъыр да агъады, гыбытла да зыраф боладыла. Алай а жангы чагъырны жангы гыбытлагъа къуядыла; алай болса, экиси да сакъланырыкъдыла», – деди. ¹⁸ Ол алагъа муну айтхан заманда, бир тамата адам, Аны къатына келип, Анга сежда эте: «Мени къызым энди ёле турады; алай а, келип, аны юсюне къолунгу салсанг, ол сау къаллыкъды», – деди. ¹⁹ Исса туруп, сохталары бла аны ызындан тебиреди. ²⁰ Сора, онеки жылны къаны кетип ауругъан бир тиширыу, артындан келип, Иссаны кийимини къыйырына тийди. ²¹ Нек десегиз ол тиширыу кеси кесине: «Аны кийимине тийсем окъуна, сау боллукъма», – деген эди. ²² Исса уа, айланып, аны кёрюп: «Таукел эт, къызым! Сени ийманынг сени къутхарды», – деди. Тиширыу олсагъатдан сау болду. ²³ Сора Исса, таматаны юйюне келип, сыбызгъычыланы да, халкъны абызырагъанын да кёргенинде, ²⁴ Алагъа: «Чыгъыгъыз тышына; къыз ёлмегенди, жукълап турады», – деди. Ала Аны хыликкя этдиле. ²⁵ Халкъ чыгъарылгъанда уа, ол кирип къызны къолундан тутханынлай къыз турду. ²⁶ Муну хапары битеу ол жерде жайылды. ²⁷ Исса андан кетип бара туруп, Аны ызындан эки сокъур: «Дауут Улу Исса, бизге жазыкъсын!» – деп къычыра бара эдиле. ²⁸ Ол юйге келгенде уа, сокъурла Аны къатына келдиле. Исса алагъа: «Мен аны эталлыгъыма ийнанамысыз?» – деди. Ала Анга: «Ийнанабыз, Раббий!» – дедиле. ²⁹ Исса аланы кёзлерине тийип: «Сизни ийнаныуугъузгъа кёре сизге болсун», – деди. ³⁰ Сора аланы кёзлери ачылдыла. Исса алагъа: «Сакъ болугъуз, бир киши да билмесин», – деп къаты айтды. ³¹ Ала уа, чыгъып, Аны юсюнден битеу ол жерде хапар жайдыла. ³² Ала чыкъгъан заманда уа Анга бир тилсиз жинли адамны келтирдиле. ³³ Жин къысталгъанда уа, тилсиз сёлешип башлады. Халкъ да сейирсинип: «Быллай иш Израильде бир заманда да болмагъанды», – дей эди. ³⁴ Фарисейле уа: «Ол жинлени, жинлени бийини кючю бла къыстайды», – дей эдиле. ³⁵ Исса битеу шахарлада бла элледе, андагъы синагогалада юйрете, Кёклени Патчахлыгъыны юсюнден Хайыр Хапарны билдире, адамлада хар аурууну эм хар къарыусузлукъну сау эте жюрюдю. ³⁶ Жыйын халкъны кёргенинде, ала къыйналып, сюрюучюлери болмагъан къойла кибик чачылып айланнганларына Иссаны алагъа жаны ауруду. ³⁷ Сора Кесини сохталарына: «Тирликле кёпдюле, ишлеучюле уа аздыла; ³⁸ Алай бла, тирликни Иесинден тилегиз, Ол тирлигине ишлеучюле жиберсин», – деди.

¹ Сора Исса, онеки сохтасын чакъырып, алагъа харам нюрлени къыстаргъа, хар тюрлю аурууну бла хар къарыусузлукъну сау этерге эркинлик бергенди. ² Онеки абустолну уа атлары быладыла: биринчиси Петер аталгъан Шимон, аны къарындашы Эндрей, Зебедейни жашлары Якъуп бла Ахия, ³ Филип, Барталмай, Тома, жасакъ жыйыучу Маттай, Алфай улу Якъуп, Тадай аталгъан Лебей, ⁴ Къанай Шимон эм Иссаны сатхан Искариот Иуда. ⁵ Бу онекисин Исса ийип, алагъа фарыз этип: «Мажюсюлени жолуна бармагъыз, Самариялы шахаргъа да кирмегиз; ⁶ Алай а бегирек да Израильни юйюрюню жоюлгъан къойларына барыгъыз. ⁷ Кёклени Патчахлыгъы жууукълашханды деп ууаз берип жюрюгюз. ⁸ Ауругъанланы сау этигиз, келепенлени тазалагъыз, ёлгенлени тиргизигиз, жинлени къыстагъыз; хакъсыз алгъансыз, хакъсыз беригиз. ⁹ Биргегизге не алтын, не кюмюш, не белибауугъузгъа багъыр, ¹⁰ Жолгъа не артмакъ, не эки къат кийим, не аякъ кийим, не таякъ алмагъыз. Нек десегиз уруннган ашаргъа тийишлиди. ¹¹ Сиз къайсы шахаргъа неда къайсы элге кирсегиз да, анда ким тийишли болгъанын соруп билигиз да, кетгинчи, анда къалыгъыз. ¹² Юйге кире туруб’а, анга: „Бу юйге ырахатлыкъ!“ деп салам беригиз. ¹³ Ол юй тийишли болса, сизни тилеген ырахатлыгъыгъыз анга келсин; тийишли болмаса уа, сизни тилеген ырахатлыгъыгъыз кесигизге къайтсын. ¹⁴ Сизни къабыл этмеген эм сизни сёзлеригизге тынгыламагъан адамгъа уа, сора, ол юйден неда ол шахардан чыгъа туруп, аякъларыгъыздагъы букъуну къагъып тюшюрюгюз. ¹⁵ Кертисин айтама сизге: хукму кюн ол шахардан эсе Содомну бла Гомораны жерлерине тынчыракъ боллукъду». ¹⁶ «Ма, Мен сизни, къойланы бёрюле ичине ийгенча, иеме: алай бла, жилянлача, акъыллы, кёгюрчюнлеча, хыйласыз болугъуз. ¹⁷ Адамладан а кесигизни сакълагъыз; нек десегиз ала сизни сюдлеге берликдиле, синагогаларында тюерикдиле. ¹⁸ Мени ючюн сизни оноучуланы бла патчахланы алларына элтирикдиле. Алай бла аланы эм миллетлени аллында шагъатлыкъ этериксиз. ¹⁹ Сизни тутуп берген заманларында уа, къалай неда не айтырбыз деп къайгъы этмегиз; нек десегиз не айтырыгъыгъыз сизге ол сагъатда берилликди. ²⁰ Ол себепден сиз айтырыкъ тюйюлсюз, алай а сизни Атагъызны Нюрю сизни ичигизде айтып турлукъду. ²¹ Къарындаш къарындашны, ата да сабийлерин ёлтюртюрге берликдиле; сабийле да, ата-аналарына къажау туруп, аланы ёлтюртюрюкдюле. ²² Мени атым ючюн сизни бары да кёрюп болмай къаллыкъдыла; ахырына дери тёзген а къутхарыллыкъды. ²³ Сизге бир шахарда зулму этген заманда, башхасына къачыгъыз. Нек десегиз кертисин айтама сизге: сиз Израильни битеу шахарларына айланып чыкъгъынчы, Адам Улу келликди. ²⁴ Сохта устаздан уллу тюйюлдю, къул да бийинден уллу тюйюлдю. ²⁵ Сохтагъа, устазыча болса, къулгъа да бийича болса, тамамды. Юйню иесине беелзебул атагъан эселе, аны юйюндегилеге уа не айтмазла!» ²⁶ «Ол себепден аладан къоркъмагъыз; нек десегиз ачылмазлыкъ бир жашырын зат жокъду, билинмей къаллыкъ тасха да жокъду. ²⁷ Сизге къарангыда не айтханымы, жарыкъда айтыгъыз; къулагъыгъызгъа айтылып эшитгенигизни юй башладан билдиригиз. ²⁸ Чархны ёлтюрюучюледен, жанны уа ёлтюрюрге болалмагъанладан къоркъмагъыз; бегирег’а жанны да, чархны да жаханимде жояргъа болаллыкъ Аллахдан къоркъугъуз. ²⁹ Эки гитче къанатлы ассариягъа сатылмаймыдыла? Аладан бири да, сизни Атагъызны буйругъу болмай, жерге тюшерик тюйюлдю. ³⁰ Сизни уа башыгъызда битеу чач тюклеригиз да саналыпдыла. ³¹ Алай бла къоркъмагъыз: сиз кёп гитче къанатлыладан багъалысыз. ³² Манга ийнанып, адамланы аллында Мени ачыкъ къабыл этген ким болсада, Мен да аны Мени Кёкдеги Атамы аллында ачыкъ къабыл этерикме; ³³ Адамланы аллында Мени ким инкяр этсе да, аны уа Мен да Мени Кёкдеги Атамы аллында инкяр этерикме». ³⁴ «Мен жерге жарашыулукъ келтирирге келген сунмагъыз; Мен жарашыулукъ тюйюл, къылыч келтирирге келгенме. ³⁵ Нек десегиз Мен адамны атасындан, къызны да анасындан, келинни да къайын анасындан айырыргъа келгенме. ³⁶ Адамны душманлары кесини юйюндегилеридиле. ³⁷ Менден эсе, атасын неда анасын бек сюйген адам Манга тийишли тюйюлдю; Менден эсе, жашын неда къызын бек сюйген адам Манга тийишли тюйюлдю; ³⁸ Кесини къачын алып, мени ызымдан келмеген адам да Манга тийишли тюйюлдю. ³⁹ Кесини жанын сакълагъан аны жоярыкъды; Мени ючюн кесини жанын жойгъан а аны сакъларыкъды. ⁴⁰ Сизни къабыл этген адам, Мени къабыл этеди; Мени къабыл этген адам а, Мени Ийгенни къабыл этеди. ⁴¹ Файгъамбарны файгъамбарлыгъы ючюн къабыл этген адам файгъамбарны саугъасын аллыкъды; тюзлюклюню тюзлюклюлюгю ючюн къабыл этген адам да тюзлюклюню саугъасын аллыкъды. ⁴² Сохталыгъы ючюн бу гитчеледен бирине жаланда бир аякъ сууукъ суу ким ичирсе, кертисин айтама сизге, ол саугъасын алмай къалмаз», – деди.

¹ Исса, Кесини онеки сохтасына насийхат берип бошагъанлай, алайдан аланы шахарларында юйретирге эм ууаз айтыргъа барды. ² Ахия уа, Масихни этген ишлерини юсюнден тюрмеде эшитип, кесини сохталарындан экисин ийип, ³ Анга: «Ол Келлик Сенмисе, огъесе башханымы сакълайыкъ?» – деп айтдырды. ⁴ Исса алагъа жууапха: «Барыгъыз, не эшитгенигизни эм не кёргенигизни Ахиягъа айтыгъыз: ⁵ Сокъурла кёрюп, акъсакъла да жюрюп башлайдыла, келепенле тазаланадыла, сангыраула эшитедиле, ёлгенле тиргизиледиле, жарлылагъа да Хайыр Хапар бериледи. ⁶ Мени юсюмден ишекленмеген адам насыплыды», – деди. ⁷ Ала кетгенлей а, Исса Ахияны юсюнден халкъгъа былай айтып башлады: «Сиз къум тюзге неге къараргъа баргъан эдигиз? Жел къымылдатхан къамишгеми? ⁸ Неге къараргъа баргъан эдигиз сиз? Жумушакъ кийимле кийген адамгъамы? Жумушакъ кийимле кийгенле патчах тоханалада турадыла. ⁹ Неге къараргъа баргъан эдигиз сиз? Файгъамбаргъамы? Хау, дейме сизге, файгъамбардан да уллугъа. ¹⁰ Аны юсюнден: „Ма, Мен билдириучюмю Сени аллынгда иеме, ол а Сени аллынгда жолунгу хазырлар“ деп жазылгъан олду. ¹¹ Кертисин айтама сизге: къатынладан туугъанладан сууда Кёмюлдюрюучю Ахиядан уллу чыкъмагъанды; алай а Кёклени Патчахлыгъында эм гитче андан уллуду. ¹² Сууда Кёмюлдюрюучю Ахияны заманындан эндиге дери Кёклени Патчахлыгъы кюч бла алынады, кюч салгъанла аны аладыла; ¹³ Нек десегиз Ахиягъа дери битеу файгъамбарла да, Таурат да боллукъну алгъындан айтхандыла. ¹⁴ Сора къабыл этерге сюе эсегиз, ол келлик Илияс олду. ¹⁵ Эшитирге къулагъы болгъан, эшитсин! ¹⁶ Бу тукъумну ким бла тенглешдирейим? Ол, орамда олтуруп, кеслерини нёгерлерине къычырып: ¹⁷ „Биз сизге сыбызгъы сокъдукъ да, сиз тепсемедигиз; биз сизге мудах жырла жырладыкъ да, сиз жилямадыгъыз“ деп айтхан сабийлеге ушайды. ¹⁸ Нек десегиз Ахия келди, не ашамайды, не ичмейди; анга: „Жинлиди“ дейдиле. ¹⁹ Адам Улу келди, ашайды эм ичеди; сора: „Ма, ашаргъа эм чагъыр ичерге сюйюучю адам, жасакъ жыйыучула бла гюняхлыланы шуёху!“ дейдиле. Акъылманлыкъны тюзлюгю уа аны ишлеринден кёрюнеди», – деди. ²⁰ Ол заманда Исса Кесини къудуретли ишлери кёп этилген шахарлагъа, ала тобагъа къайтышмагъанлары ючюн, айып этип башлады: ²¹ «Палах санга, Хоразин! Палах санга, Бейтсайда! Нек десегиз сизде этилген къудуретли ишле Тирде бла Сидонда этилген болсала эдиле, ала эртте окъуна, зыбыр кийим кийип, кюлде олтуруп, тобагъа къайтышыр эдиле; ²² Алай а сизге айтама: хукму кюнде сизден эсе Тирге бла Сидоннга тынчыракъ боллукъду. ²³ Кёкге дери кётюрюлген Кафарнахум, сен да ахыратха дери тюшюрюлюрсе; нек десенг сенде этилген къудуретли ишле Содомда этилген болсала эдиле, ол бюгюннгю кюннге дери да турур эди; ²⁴ Алай а, хукму кюнде сизден эсе Содомну жерине тынчыракъ боллукъду деп айтама сизге», – деди. ²⁵ Ол заманда сёзюн бардыра, Исса: «Эй Атам, кёкню да, жерни да Раббийи! Сен бу затланы билимлиледен эм акъыллыладан жашырып, гитче сабийлеге ачханынг ючюн, Санга шукур этеме. ²⁶ Алайды, Атам! Сен алай этиуню иги кёргенсе. ²⁷ Мени Атам хар нени да Манга бергенди. Уланын Атадан башха бир киши да билмейди; Атаны да Уланындан бла, Улан билдирирге сюйген адамдан башха бир киши да билмейди. ²⁸ Битеу инжилгенле эмда унукъгъанла, Манга келигиз, Мен сизни тынчайтырыкъма. ²⁹ Мени жюгюмю кётюрюгюз эм Менден юйренигиз; нек десегиз Мен сабыр эм жууаш жюреклиме, сора жанларыгъызгъа тынчлыкъ табарсыз. ³⁰ Нек десегиз Мени жюгюм женгилди эм Мени кётюртгеним ауур тюйюлдю», – деди.

¹ Ол заманда Исса шабат кюн будай сабанланы ичи бла озуп келе эди; Аны сохталары уа, ач болуп, будай башланы юзюп, ашап башлагъан эдиле. ² Фарисейле, муну кёрюп, Анга: «Къара, Сени сохталарынг шабат кюн этерге жарамагъанны этедиле!» – дедиле. ³ Ол а алагъа: «Дауут кеси да, аны биргесине болгъанла да ач болгъан заманда ол не этгенин сиз окъумагъанмысыз? ⁴ Ол, Аллахны юйюне кирип, жаланда дин къуллукъчулагъа болмаса, аланы не анга, не аны биргесине болгъанлагъа ашаргъа тийишли болмагъан, анда салыннган ётмеклени ашагъанды. ⁵ Неда шабат кюнледе дин къуллукъчула табыныучу юйде шабатны жоругъун бузсала да, терс болмагъанларын сиз Тауратда окъумагъанмысыз? ⁶ Алай а, табыныучу юйден уллу Ким эсе, мындагъы Олду, деп айтама сизге; ⁷ Сиз: „Къурманны тюйюл, мархамат этиуню сюеме“ дегенни магъанасы не болгъанын билсегиз эди, сора айыпсызланы айыпламаз эдигиз; ⁸ Нек десегиз Адам Улу шабат кюнню да бийиди», – деди. ⁹ Исса, андан кетип, аланы синагогаларына кирди. ¹⁰ Анда къолу къурушхан бир адам бар эди. Иссаны терслер ючюн, Анга: «Шабат кюн сау этерге боллукъмуду?» – деп сордула. ¹¹ Ол а алагъа: «Сизден биригизни бир къою болуп, ол а шабат кюн уругъа тюшсе, андан аны чыгъармазмы? ¹² Адам а къойдан къаллай бир багъалыды! Алай бла шабат кюнледе ахшылыкъ этерге боллукъду», – деди. ¹³ Сора ол адамгъа: «Къолунгу узат!» – деди. Ол да узатды, узатханлай, аны къолу бирси къолуча сау болуп къалды. ¹⁴ Фарисейле уа чыгъып, Иссаны къалай жояйыкъ деп Анга къажау кенгеш этдиле. Ол а муну билип андан кетди. ¹⁵ Аны ызындан кёп халкъ барды, Ол да аланы барысын да сау этди ¹⁶ Эм Ким болгъанын белгили этмезге алагъа къаты буюрду. ¹⁷ Бу, Иешая файгъамбарны юсю бла: ¹⁸ «Ма, Мени сайлап алгъан Къулум, Мени жаным ыразы болгъан Сюйюлюннгеним; Мен Анга Кеси Нюрюмю саллыкъма, Ол миллетлеге тюз хукму билдирликди; ¹⁹ Даулашырыкъ тюйюлдю, къычырыкъ этерик тюйюлдю, бир киши да орамлада Аны ауазын эшитирик тюйюлдю; ²⁰ Сына башлагъан къамишни сындырлыкъ тюйюлдю, тютюн этген кендирни ёчюлтюрюк тюйюлдю эм ахырында тюз хукмугъа хорлау тапдырлыкъды. ²¹ Миллетле Аны атына ышанырыкъдыла», – деп айтылгъан сёз къабыл болур ючюн болду. ²² Ол заманда Анга бир сокъур, тилсиз жинли кишини келтирдиле; Исса аны сау этди, алай бла сокъур, тилсиз адам сёлешген да, кёрген да этип башлады. ²³ Битеу халкъ сейирсинип: «Дауутну Уланы Масих Бу болурму?», – дей эди. ²⁴ Фарисейле уа, муну эшитип: «Ол жинлени къыстагъаны жаланда жинлени бийи беелзебулну кючю блады», – дедиле. ²⁵ Исса уа, аланы ойлашыуларын билип, алагъа: «Кеси-кесинде юлешиннген хар патчахлыкъ халек боллукъду, кеси-кесинде юлешиннген хар шахар неда юй чыдарыкъ тюйюлдю. ²⁶ Шайтан шайтанны къыстай эсе уа, ол кеси-кесинде юлешиннгенди; сора аны патчахлыгъы къалай чыдарыкъды? ²⁷ Мен жинлени беелзебулну кючю бла къыстай эсем, сизни адамларыгъыз кимни кючю бла къыстайдыла? Ол себепден ала сизге сюдюле боллукъдула. ²⁸ Мен жинлени Аллахны Нюрю бла къыстай эсем а, ишексиз сизге Аллахны Патчахлыгъы жетгенди. ²⁹ Неда биреу кючлю адамны юйюне кирип, аны хапчукларын тонаргъа къалай болалыр, алгъа кючлюню байламаса? Сора ол заманда аны юйюн тонар. ³⁰ Мени бла болмагъан, Манга къажауду; Мени бла жыймагъан, чачады. ³¹ Ол себепден сизге айтама: адамла этген хар гюнях да, аман айтыу да кечирилирле; Сыйлы Нюрге аман айтыу а кечириллик тюйюлдю; ³² Адам Улуна къажау сёз ким айтса да, анга кечилликди; Сыйлы Нюрге къажау ким айтса уа, анга не бу ёмюрде, не боллукъ ёмюрде кечиллик тюйюлдю. ³³ Неда терекни ахшыгъа, аны кёгетин да ахшыгъа санагъыз; неда терекни аманнга, аны кёгетин да аманнга санагъыз; нек десегиз терек кёгетинден танылады. ³⁴ Жилянны балалары! Огъурсуз болгъаныгъызлай, сиз огъурлуну айтыргъа къалай болалырсыз? Нек десегиз аууз жюрекдегин айтады. ³⁵ Огъурлу адам ичиндеги огъурлу хазнасындан огъурлулукъ чыгъарады; огъурсуз адам а ичиндеги огъурсуз хазнасындан огъурсузлукъ чыгъарады. ³⁶ Адамла бошуна айтхан хар бир сёзлери ючюн да хукму кюн жууап берликдиле деп айтама сизге. ³⁷ Нек десенг кесинги сёзлеринг бла ариуланырыкъса эм кесинги сёзлеринг бла терсленириксе», – деди. ³⁸ Ол заманда дин алимледен бла фарисейледен бир къаууму: «Устаз! Биз Сенден илишан кёрюрге сюе эдик», – дедиле. ³⁹ Ол а алагъа жууапха: «Бузукъ эм зийначы тукъум илишан излейди, алай а Жюнюс файгъамбарны илишанындан башха анга илишан бериллик тюйюлдю. ⁴⁰ Нек десегиз Жюнюс уллу чабакъны къарынында юч кюн бла юч кече тургъаны кибик, Адам Улу да жерни жюрегинде юч кюн бла юч кече турлукъду. ⁴¹ Нинебалыла хукму кюнде бу тукъум бла сюдге туруп, аны терслерикдиле, нек десегиз ала Жюнюсню ууазындан тобагъа къайтышхандыла. Мындагъы уа Жюнюсден уллуду. ⁴² Къыбыладагъы тиширыу патчах хукму кюнде бу тукъум бла сюдге туруп, аны терслерикди, нек десегиз ол, Сюлеменни акъылманлыгъына тынгыларгъа жерни этегинден келген эди. Мындагъы уа Сюлеменден уллуду. ⁴³ Харам нюр, адамдан чыкъгъанда, тынчлыкъ излей, суусуз жерледе айланады, алай а тапмайды; ⁴⁴ Сора: „Мен чыкъгъан юйюме къайтайым“ дейди. Къайтханлай аны сыйпалып, жасалып, бош тургъанлай табады. ⁴⁵ Сора барып, кесинден да огъурсуз башха жети харам нюрню биргесине алып келип, ары кирип анда жашайдыла; ол адамны артдагъы халы алгъыннгыдан да аман болады. Бу огъурсуз тукъумгъа да алай боллукъду», – деди. ⁴⁶ Ол халкъгъа сёлеше тургъан заманда уа, Аны анасы бла къарындашлары, Аны бла сёлеширге излеп, юйден тышында тура эдиле. ⁴⁷ Сора биреу Анга: «Ма, Сени ананг да, Сени къарындашларынг да, Сени бла сёлеширге излеп, тышында турадыла», – деди. ⁴⁸ Ол а муну айтханнга жууапха: «Кимди Мени анам, кимдиле Мени къарындашларым?» – деди. ⁴⁹ Сора къолу бла Кесини сохталарын кёргюзтюп: «Ма, Мени анам, ма, Мени къарындашларым! ⁵⁰ Нек десегиз Мени Кёкдеги Атамы буйругъун ким толтурса, олду Манга къарындаш, эгеч, ана», – деди.

¹ Ол кюн Исса, юйден чыгъып, кёл жагъасына барып олтурду. ² Анга кёп халкъ жыйылды, алай бла Ол къайыкъгъа минип олтурду, битеу халкъ а жагъада тохтады. ³ Ол алагъа оюм берген таурухла бла кёп затла айтды: «Ма, урлукъ себиучю себерге чыкъды. ⁴ Ол сепген заманда, бир бёлеги жол жанына тюшдю, къанатлыла, учуп келип, аны чёпледиле. ⁵ Бир бёлеги, анда топуракъ аз болгъан ташлы жерлеге тюшдю, жер терен болмагъаны себепли терк окъуна зыгыт этди. ⁶ Кюн чыкъгъан заманда уа, зыгытла мууал болдула да, терен тамырлары болмагъаны себепли, къурудула. ⁷ Бир бёлеги чыгъана ичине тюшдю, чыгъана ёсюп, зыгытланы басды. ⁸ Бир бёлеги ахшы топуракъгъа тюшюп, къайсысы жюз, къайсысы алтмыш, къайсысы отуз кере тирлик берди. ⁹ Эшитирге къулакълары болгъан адам эшитсин!» – деди. ¹⁰ Сохталары, келип, Анга: «Алагъа оюм берген таурухла бла нек айтаса?» – дедиле. ¹¹ Ол, алагъа жууапха: «Кёклени Патчахлыгъыны сырлары сизге ачылгъандыла, алагъа уа ачылмагъаны ючюн. ¹² Нек десегиз кимде бар эсе, анга берилир эм кёбейир; кимде жокъ эсе уа, андан неси бар эсе да сыйырылыр; ¹³ Ол себепден алагъа оюм берген таурухла бла айтама; ала, къарасала да, кёрмейдиле, тынгыласала да, эшитмейдиле, ангылагъан да этмейдиле; ¹⁴ Иешая файгъамбарны: „Хапарын эшитирсиз, ангылагъан а этмезсиз; кёзлеригиз бла къарарсыз, кёрлюг’а тюйюлсюз. ¹⁵ Нек десегиз бу халкъны жюреклери сезимсиз болгъанды, къулакълары бла да кючден эшитедиле, кёзлерин да къысхандыла; алайсыз кёзлери бла кёрюр эдиле, къулакълары бла да эшитир эдиле, жюреклери бла да ангылар эдиле эмда къайтышыр эдиле, Мен а аланы сау этер эдим“ деп алгъындан айтханы аланы юсюнде толады. ¹⁶ Сизни уа кёзлеригиз кёргенлери ючюн къулакъларыгъыз да эшитгенлери ючюн насыплысыз. ¹⁷ Нек десегиз кертисин айтама сизге, кёп файгъамбарла бла тюзлюклюле сиз кёргенлени кёрюрге сюйгендиле, кёрмегендиле, сиз эшитгенлени эшитирге да сюйгендиле, эшитмегендиле. ¹⁸ Сиз а урлукъ себиучюню юсюнден оюм берген таурухну магъанасына тынгылагъыз: ¹⁹ Кёклени Патчахлыгъыны юсюнден сёзге тынгылап, ангыламагъан хар адамгъа, хыйлачы келип, аны жюрегине себилгенни алып кетеди: жол жанына себилген ма аны кёргюзтеди. ²⁰ Ташлы жерлеге себилген а, сёзню эшитип, олсагъат аны къууанып къабыл этген, ²¹ Алай а кесинде тамыры болмагъан эм бир акъылда турмагъан, сёз амалтын къыйынлыкъ неда зулмулукъ келген заманда, олсагъат тайгъан адамны кёргюзтеди. ²² Чыгъана ичине себилген а, сёзню эшитген, алай а бу ёмюрню къайгъысы эм байлыкъгъа алданыулукъ сёзню кючлеп, ол сёз тирлик бермеген адамны кёргюзтеди. ²³ Ахшы жерге себилген да, сёзню эшитип, ангылагъанны, ол битимли болгъанны, алай бла бир бёлеги жюз, бир бёлеги алтмыш, бир бёлеги уа отуз кере тирлик бергенни кёргюзтеди», – деди. ²⁴ Ол алагъа дагъыда башха оюм берген таурухну айтды: «Кёклени Патчахлыгъы, кесини сабанына ахшы урлукъ сепген адамгъа ушайды; ²⁵ Адамла жукълагъан заманда уа, аны душманы, келип, будай арасында аман хансла себип кетди. ²⁶ Будай ёсюп баш къусхан заманда, аман хансла да кёрюндюле. ²⁷ Юйню иесини къуллары келип анга: „Жюйюсхан! Сен сабанынга ахшы урлукъ сепмегенми эдинг? Анда уа аман хансла къайдан чыкъгъандыла?“ дедиле. ²⁸ Ол а алагъа: „Душман адам этгенди аны“ деди. Къулла уа анга: „Сюе эсенг, биз барып, аланы тартып чыгъарайыкъ“ дедиле. ²⁹ Ол а: „Угъай, аман хансланы чыгъара туруп, сиз ала бла бирге будайны да жулкъургъа боллукъсуз. ³⁰ Оракъла заманнга дери экисин да бирге ёсмеге къоюгъуз, сора оракъланы заманында мен оракъчылагъа:,Алгъа аман хансланы, отда кюйдюрюр ючюн жыйып кюлте этип байлагъыз; будайны уа кюфюме жыйыгъыз‘, дерме“ деп айтды». ³¹ Ол алагъа дагъыда башха оюм берген таурухну айтды: «Кёклени Патчахлыгъы, аны адам алып сабанына сепген татыран бюртюкге ушайды. ³² Ол битеу урлукъладан ууакъ болсада, алай а ёсген заманында, битеу бахча ёсюмлюклени озуп, терек болады, алай бла кёкдеги къанатлыла, учуп келип, аны бутакъларында бугъунадыла», – деди. ³³ Ол алагъа дагъыда оюм берген башха таурухну айтды: «Кёклени Патчахлыгъы, бир тиширыу алып битеу тылыны ачытыр ючюн, юч ёлче ун бла къатышдыргъан ачытхычха ушайды», – деди. ³⁴ Быланы барын да Исса халкъгъа оюм берген таурухла бла айта эди, таурухсуз алагъа айтмай эди. ³⁵ Бу, файгъамбарны юсю бла: «Оюм берген таурухла бла сёзюмю башларма; дуния жаратылгъандан жашырын тургъанны айтырма», – деп айтылгъан сёз толур ючюн болду. ³⁶ Ол заманда Исса, халкъны ийип, юйге кирди. Сора Аны сохталары, Аны къатына келип: «Сабандагъы аман хансланы юсюн ден таурухну бизге айтып ангылат», – дедиле. ³⁷ Ол а алагъа жууапха: «Иги урлукъ себиучю – Адам Улуду. ³⁸ Сабан – дунияды. Иги урлукъ – Кёклени Патчахлыгъыны уланларыдыла, аман хансла уа – хыйлачыны уланларыдыла. ³⁹ Аланы сепген душман – ибилисди. Оракъла заман – бу ёмюрню ахырыды, оракъчыла уа – мёлекледиле. ⁴⁰ Ол себепден, аман хансланы жыйып, отда къалай кюйдюре эселе да, бу ёмюрню ахырында да алай боллукъду: ⁴¹ Адам Улу Кесини мёлеклерин иерикди, ала Аны Патчахлыгъындан битеу терилтиучюлени бла законсузлукъ этиучюлени жыярыкъдыла да, ⁴² Аланы от жаннган печьге атарыкъдыла. Анда жиляу бла тишлени къыжылдатыу боллукъду. ⁴³ Ол заманда тюзлюклюле кеслерини Аталарыны Патчахлыгъында кюн кибик жарып турурла. Эшитирге къулагъы болгъан эшитсин!» ⁴⁴ «Кёклени Патчахлыгъы дагъыда, сабанда букъдурулгъан хазнагъа ушайды; аны уа бир адам табып жашырады, анга къууаннганындан барып, битеу болгъан затын сатып, ол сабанны сатып алады. ⁴⁵ Кёклени Патчахлыгъы дагъыда, иги инжи бюртюкле излеген саудюгерге ушайды. ⁴⁶ Ол, бир багъалы инжи бюртюкню табып, битеу болгъан затын сатып, аны сатып алды». ⁴⁷ «Кёклени Патчахлыгъы дагъыда, тенгизге атылгъан, кёп тюрлю чабакъ тутхан чабакъ аугъа ушайды. ⁴⁸ Ол толгъан заманда, аны жагъагъа чыгъардыла, сора, олтуруп, игисин сауутлагъа жыйдыла, аманын а тышына атдыла. ⁴⁹ Бу ёмюрню ахырында да алай боллукъду: мёлекле, келип, тюзлюклюлени арасындан огъурсузланы айырлыкъдыла да, ⁵⁰ Аланы от жаннган печьге атарыкъдыла. Анда жиляу эм тишлени къыжылдатыу боллукъду», – деди. ⁵¹ Сора Исса алагъа: «Ангыладыгъызмы сиз быланы барын да?» – деп сорду. Ала Анга: «Ангыладыкъ, Раббий!» – дедиле. ⁵² Ол а алагъа: «Ол себепли, Кёклени Патчахлыгъына юйреннген хар алим, кесини хазнасындан жангыны бла эскини чыгъаргъан мюлк иесине ушайды», – деди. ⁵³ Сора Исса, бу оюм берген таурухланы бошагъанлай, андан кетди. ⁵⁴ Эмда Кесини ата журтуна келип, аланы синагогаларында халкъны юйретди, алай бла ала сейирсине эдиле: «Муну быллай акъылманлыгъы бла къудуретли ишлери къайданды? ⁵⁵ Ол агъач устаны жашы тюйюлмюдю? Аны анасыны аты Мариям тюйюлмюдю, Якъуп да, Юсюп да, Шимон да, Яхуда да Аны къарындашлары тюйюлмюдюле? ⁵⁶ Аны эгечлери бары да бизни арабызда тюйюлмюдюле? Бу затла бары да Анга къайдандыла?» – деп, ⁵⁷ Кёллери чыгъып, Анга ийнанмай эдиле. Исса уа алагъа: «Файгъамбар, кесини ата журтундан бла кесини юйюнден башха жерде сансыз этилмейди», – деди. ⁵⁸ Эмда аланы ийнанмагъанлары себепли анда къудуретли ишле кёп этмеди.

¹ Ол кезиуде тетрарх Ирод, Иссаны юсюнден хапарны эшитип, ² Кесини жумушчуларына: «Бу сууда Кёмюлдюрюучю Ахияды; ол ёлгенледен тиргизилгенди, ол себепден къудуретли ишлени эталады», – дей эди. ³ Нек десегиз Ирод, кесини къарындашы Филипни къатыны Иродиада ючюн Ахияны тутдуруп, байлатып, тюрмеге салдыргъан эди. ⁴ Нек десегиз Ахия анга: «Санга аны алыргъа жарарыкъ тюйюлдю», – деп айта эди. ⁵ Ол Ахияны ёлтюртюрге сюе эди, алай а халкъдан къоркъа эди, нек десегиз Ахияны файгъамбаргъа санай эдиле. ⁶ Иродну туугъан кюнюне байрам этген заманда уа, Иродиаданы къызы жыйылгъанланы аллында тепсеп, Иродну кёлюне жетди. ⁷ Ол себепден, Ирод анга не тилесе да берирге ант бла сёз берди. ⁸ Къыз а, анасыны юйретиую бла: «Сууда Кёмюлдюрюучю Ахияны башын манга мында табакъгъа салып бер», – деди. ⁹ Сора патчах мудах болду; алай а, анты ючюн эм аны бла олтургъанла ючюн, аны анга берирге буйрукъ этди ¹⁰ Эм адам ийип, тюрмеде Ахияны башын кесдиртди. ¹¹ Аны башын табакъ бла келтирип, къызгъа бердиле, ол а аны анасына элтди. ¹² Ахияны сохталары уа, келип, аны ёлюгюн алып асырагъанлай, барып Иссагъа билдирдиле. ¹³ Муну эшитгенлей, Исса жангызлай къайыкъ бла адам болмагъан жерге кетди; халкъ а, аны эшитип, шахарладан Аны ызындан жаяу барды. ¹⁴ Сора Исса къайыкъдан чыгъып, кёп адамланы кёрдю; Аны алагъа жаны ауруп, аланы ауругъанларын сау этди. ¹⁵ Ингир болгъанда уа, сохталары Аны къатына келип: «Былайы адам болмагъан жерди, заман да энди кечди; халкъны ий, ала эллеге барып, кеслерине аш сатып алсынла», – дедиле. ¹⁶ Исса уа алагъа: «Кетмесинле; алагъа аш сиз беригиз», – деди. ¹⁷ Ала уа Анга: «Бизни мында жаланда беш ётмегибиз бла эки чабагъыбыз барды», – дедиле. ¹⁸ Ол да: «Аланы бери Манга келтиригиз», – деди. ¹⁹ Сора халкъгъа кырдыкга олтурургъа буюрду; беш ётмекни бла эки чабакъны алып, кёкге къарап, алгъыш этди, сора, сындырып, ётмеклени сохталарына берди, сохтала уа халкъгъа бердиле. ²⁰ Бары да ашап тойдула; къалгъан кесекледен да онеки толу четен жыйдыла. ²¹ Ашагъанла уа, тиширыуланы бла сабийлени санамай, беш минг адамгъа жууукъ бар эдиле. ²² Сора олсагъат Исса, Кеси халкъны ийгинчи сохталарына къайыкъгъа минип, Кесинден алгъа ары жанына кетерге буюрду. ²³ Эмда халкъны ийип, Ол жангызлай, тилек этерге таугъа чыкъды; ингирде Кеси жангыз анда къалды. ²⁴ Къайыкъ а энди кёлню ортасында эди, жел алларындан болгъаны себепли, къайыкъны толкъунла ура эдиле. ²⁵ Кечени тёртюнчю бёлюмюнде уа, кёлню юсю бла жюрюп, Исса алагъа барды. ²⁶ Сохталары, Аны кёлню юсю бла жюрюп келгенин кёргенде, эслери кетип: «Бу ауангыды!» – деп, къоркъгъанларындан къычырыкъ этдиле. ²⁷ Исса уа олсагъат алагъа сёлешип: «Таукел этигиз; Менме, къоркъмагъыз», – деди. ²⁸ Петер Анга жууапха: «Раббий! Сен эсенг, манга сууну юсю бла жюрюп Санга келирге буюр», – деди. ²⁹ Исса: «Кел!» – деди. Къайыкъдан чыгъып, Петер Иссаны къатына барыр ючюн сууну юсю бла жюрюп тебиреди; ³⁰ Алай а, кючлю желни кёрюп, къоркъду да, бата башлап: «Раббий! Къутхар мени!» – деп къычырды. ³¹ Исса олсагъат къолун узатып, аны тутуп, анга: «Ийнаныуу аз! Нек ишеклендинг?» – деди. ³² Сора ала къайыкъгъа миннгенлей, жел тохтады. ³³ Къайыкъда болгъанла уа къатына келип, Анга сежда этип: «Сен керти да Аллахны Уланыса!» – дедиле. ³⁴ Сора, жюзюп ётюп, Гинесарны жерине келдиле. ³⁵ Ол жерни адамлары Иссаны танып, битеу ол тийреге хапар ийип, битеу ауругъанланы Анга келтирдиле. ³⁶ Ала жаланда Аны кийимини къыйырына тиерге Андан тилей эдиле; тийгенле бары да сау бола эдиле.

¹ Ол заманда Иерусалимден дин алимле бла фарисейле, Иссагъа келип: ² «Сени сохталарынг буруннгуланы адетлерин нек бузадыла? Ала аш ашардан алгъа къолларын жуумайдыла», – дедиле. ³ Ол а алагъа жууапха: «Адетигиз ючюн сиз да Аллахны фарызын нек бузасыз? ⁴ Нек десегиз Аллах: „Атанга бла ананга хурмет эт“ эм „Атасына неда анасына аман айтхан ёлтюрюлюрге керекди“ деп фарыз этгенди. ⁵ Сиз а: „Атасына неда анасына:,сен менден хайырланырыкъ зат, Аллахха къурманды‘ деп айтхан адам, ⁶ Атасына неда анасына къарамазгъа да боллукъду“ дейсиз; алай бла сиз Аллахны фарызын кесигизни адетигиз бла кетергенсиз. ⁷ Эки бетлиле! Сизни юсюгюзден Иешая файгъамбар тюз айтханды: ⁸ „Бу халкъ Манга ауузу бла жууукълашады, Манга тили бла хурмет этеди, аланы жюреклери уа Менден узакъды. ⁹ Манга бошуна табынадыла; ала юйретген затла жаланда адамланы фарызларыдыла“ деп айтханды», – деди. ¹⁰ Сора, халкъны чакъырып, алагъа: «Тынгылагъыз эмда ангылагъыз: ¹¹ Адамны харам этген, ауузуна кирген зат тюйюлдю; алай а, ауузундан чыкъгъан харам этеди адамны», – деди. ¹² Ол заманда Аны къатына сохталары келип, Анга: «Бу сёзню эшитип, фарисейлени кёллери чыкъгъанын билемисе?» – дедиле. ¹³ Ол а жууапха: «Мени Кёкдеги Атам орнатмагъан хар ёсюмлюк, тамыры бла къоратыллыкъды; ¹⁴ Къоюгъуз аланы, ала – сокъурланы жюрютюучю сокъурладыла; сокъур сокъурну элте эсе уа, сора экиси да уругъа жыгъыллыкъдыла», – деди. ¹⁵ Петер а, жууап эте, Анга: «Бу оюм берген таурухну бизге айтып ангылат», – деди. ¹⁶ Исса: «Сиз энтда ангыламаймысыз? ¹⁷ Энтдамы тюшюнмейсиз, битеу ауузгъа кирген къарыннга баргъанын эм андан аякъ жолгъа чыкъгъанын? ¹⁸ Аууздан чыкъгъан а – жюрекден чыгъады; адамны харам ол этеди. ¹⁹ Нек десегиз аман ниетле, адам ёлтюрюуле, зийна этиуле, тос туруула, урлаула, жалгъан шагъатлыкъла, аман айтыула жюрекден чыгъадыла. ²⁰ Адамны харам бу затла этедиле; къолларын жуумай ашагъан а – адамны харам этмейди», – деди. ²¹ Сора Исса андан чыгъып, Тир бла Сидон жанларына кетди. ²² Анда бир Кенанлы тиширыу, ол жерледен чыгъып, Анга: «Дауут Улу, Раббий! Манга жазыкъсын! Мени къызымы жин къаты азапландырады», – деп къычыра эди. ²³ Исса уа анга бир сёз да айтмады. Сора сохталары Аны къатына келип: «Ий аны, бизни ызыбыздан къычырып келеди», – деп Андан тиледиле. ²⁴ Ол а жууапха: «Мен жаланда Израильни юйюрюню жоюлгъан къойларына ийилгенме», – деди. ²⁵ Ол тиширыу, келип, Анга сежда эте: «Раббий! Болуш манга!» – деди. ²⁶ Ол а жууапха: «Ётмекни сабийледен алып, итлеге атхан иги тюйюлдю», – деди. ²⁷ Ол тиширыу: «Алайды, Раббий! Алай а итле да иелерини столларындан тюшген бурхуланы ашайдыла», – деди. ²⁸ Андан сора Исса анга жууапха: «Эй тиширыу! Сени ийманынг бек уллуду; сени тилегенингча санга болсун» – деди. Сора аны къызы олсагъат сау болуп къалды. ²⁹ Андан кетип, Исса Галилея кёлге келди эм, таугъа чыгъып, анда олтурду. ³⁰ Анда Аны къатына кёп халкъ келди; биргелерине акъсакъланы, сокъурланы, тилсизлени, къыяулуланы эм кёп башхаланы келтирип, аланы Иссаны аякъ жанына салдыла. Ол аланы сау этди; ³¹ Алай бла халкъ тилсизлени сёлешгенлерин, къыяулуланы сау болгъанларын, акъсакъланы жюрюгенлерин, сокъурланы да кёргенлерин кёрюп сейирсинди эм Израильни Аллахына махтау салды. ³² Исса уа, сохталарын чакъырып, алагъа: «Халкъгъа жаным ауруйду, ала энди юч кюнню Мени къатымда турадыла, ашаргъа затлары уа жокъду. Ашатмагъанлай иерге уа сюймейме; алайсыз ала жолда къарыусуз болуп къалырла», – деди. ³³ Аны сохталары Анга: «Бош жерде биз быллай бир халкъгъа тойдурурча аллай бир ётмек къайдан алайыкъ?» – дедиле. ³⁴ Исса алагъа: «Сизни ненча ётмегигиз барды?» – деди. Ала уа: «Жети эм бираз ууакъ чабакъ барды», – дедиле. ³⁵ Сора Исса халкъгъа жерге олтурургъа буюрду. ³⁶ Кеси жети ётмекни бла чабакъланы алып, шукур этип, сындырып, сохталарына берди, сохтала уа халкъгъа бердиле. ³⁷ Барысы да ашап тойдула, къалгъан кесекледен да жети толу четен жыйдыла. ³⁸ Ашагъанла уа, тиширыуланы бла сабийлени санамай, тёрт минг адам бола эдиле. ³⁹ Сора, халкъны ийгенлей, Исса, къайыкъгъа минип, Магдал тийрелерине келди.

¹ Сора фарисейле бла садукейле, Иссагъа келип, Аны сынай, алагъа кёкден илишан кёргюзтюрюн тиледиле. ² Ол а алагъа жууапха: «Сиз ингирде: „Кёк къызаргъаннга кёре, кюн чууакъ боллукъду“ дейсиз. ³ Эрттенликде да: „Кёк къаралдым-къызгъыл болгъаннга кёре, бюгюн жауунлу боллукъду“ дейсиз. Эки бетлиле! Кёкню бетин айырып таный билесиз, заманланы илишанларын а билалмаймысыз? ⁴ Бузукъ эм зийначы тукъум илишан излейди, алай а Жюнюс файгъамбарны илишанындан башха, анга илишан бериллик тюйюлдю», – деди. Сора аланы къоюп кетди. ⁵ Ары жанына ётгенде, Аны сохталары ётмекле алыргъа унутхан эдиле. ⁶ Исса алагъа: «Къарагъыз, фарисейлени бла садукейлени ачытхычларындан кесигизни сакълагъыз!» – деди. ⁷ Ала уа, ичлеринден ойлашып: «Муну ётмек алмагъаныбыз ючюн айтады», – дей эдиле. ⁸ Аны билип, Исса алагъа: «Ётмек алмагъанбыз деп, ичигизден нек ойлашасыз, ийнаныулары азла? ⁹ Энтда да ангыламаймысыз, беш минг адамгъа берилген беш ётмекни эм сиз ненча четен жыйгъаныгъызны да унутупму къойгъансыз? ¹⁰ Тёрт минг адамгъа берилген жети ёт мекни эм ненча четен жыйгъаныгъызны да унутханмысыз? ¹¹ Фарисейлени бла садукейлени ачытхычларындан кесигизни сакълагъыз деп, Мен сизге ётмеклени юсюнден айтмагъанымы къалай ангыламайсыз?» – деди. ¹² Ол заманда ала, Ол алагъа ётмек ачытхычдан тюйюл, фарисейлени бла садукейлени окъууларындан кеслерин сакъласынла деп айтханын ангыладыла. ¹³ Филипни Кесариясы тийресине келгенде уа, Исса Кесини сохталарына: «Мени, Адам Улун, адамла кимге санайдыла?» – деп сорду. ¹⁴ Ала: «Бир къауумла сууда Кёмюлдюрюучю Ахиягъа, башхала Илиясха, дагъыда башхала уа Иеремиягъа, неда файгъамбарладан бирине», – дедиле. ¹⁵ Ол алагъа: «Сиз а кимге санайсыз Мени?» – деди. ¹⁶ Шимон Петер, жууап эте: «Сен – жашау бериучю Аллахны Уланы Масихсе», – деди. ¹⁷ Сора Исса анга жууапха: «Жюнюс улу Шимон, сен насыплыса; нек десенг муну санга ачхан адамла тюйюл, Мени кёкледеги Атамды. ¹⁸ Мен да санга айтама: сен Петерсе эм бу ташны юсюнде Мен жамауатымы къурарыкъма; ахыратны къабакълары аны хорларыкъ тюйюлдюле. ¹⁹ Эмда Кёклени Патчахлыгъыны ачхычларын санга берликме; сен жерде не байласанг, ол кёкледе да байланырыкъды; эм жерде нени эркин этсенг, ол кёкледе да эркин этилликди», – деди. ²⁰ Ол заманда Исса сохталарына Кесини Масих болгъанын бир кишиге да айтмазгъа буюрду. ²¹ Ол замандан башлап Исса сохталарына Кесини Иерусалимге барыргъа, анда таматаладан, баш дин къуллукъчуладан, дин алимледен кёп азап кёрюрге, ёлтюрюлюрге эм ючюнчю кюн тиргизилирге керекли болгъанын ачып башлады. ²² Сора Аны бир жанына чакъырып, Петер Анга: «Аллах сакъласын, Раббий! Бу иш Санга болмасын!» – деп сёз салып башлады. ²³ Ол а айланып Петерге: «Мени къатымдан кет, шайтан! Сен Мени терилтирге кюрешесе; нек десенг сен Аллах жанындан тюйюл, адам жанындан ойлайса», – деди. ²⁴ Андан сора Исса сохталарына: «Мени ызымдан келирге сюйген адам, кесин унутсун да, кесини къачын алып, Мени ызымдан келсин. ²⁵ Нек десегиз кесини жанын сакъларгъа сюйген адам, аны жояр; Мени ючюн жанын жойгъан адам а, аны табар. ²⁶ Адам битеу дунияны алса да, кесини жанына уа заран салса, анга не файда? Неда адам кесини жанын не берип жулалыр? ²⁷ Нек десегиз Адам Улу Кесини Атасыны аламатлыгъы бла, Кесини мёлеклери бла келликди; ол заманда хар кимге, ишлерине кёре, тийишлисин берликди. ²⁸ Кертисин айтама сизге: былайда тургъанладан бир къауумла ёлюм сынагъынчы, Адам Улуну Кесини Патчахлыгъында келгенин кёрлюкдюле», – деди.

¹ Сора, алты кюн ётгенлей, Исса Петерни, Якъупну эм аны къарындашы Ахияны алып кетип, жангыз аланы бийик таугъа чыгъарды. ² Ол анда аланы алларында тюрленди. Аны бети кюн кибик жарытды, Аны кийимлери уа чиммакъ акъ болдула. ³ Алайына алагъа Муса бла Илияс кёрюнюп, Исса бла сёлеше эдиле. ⁴ Ол заманда Петер Иссагъа: «Раббий! Бизге мында турургъа игиди; сюе эсенг, мында юч чатыр этейик: Санга бирин, Мусагъа бирин, Илиясха да бирин», – деп айтды. ⁵ Ол муну айта тургъан заманда, ма аланы жарыкъ булут жапды, сора булутдан бир ауаз: «Бу – Мени ыразылыгъым Анда болгъан, Мени Сюйюлюннген Уланымды; Анга тынгылагъыз», – деди. ⁶ Муну эшитгенде сохтала беттёбен аудула эм бек къоркъдула. ⁷ Исса уа, къатларына келип, алагъа тийип: «Туругъуз, къоркъмагъыз», – деди. ⁸ Кёзлерин кётюргенде уа, ала жангыз Иссадан башха бир кишини да кёрмедиле. ⁹ Сора ала таудан тюшгенде, Исса алагъа: «Адам Улу ёлюп тиргизилгинчиге дери, бу кёргенигизни бир кишиге да айтмагъыз», – деп буюрду. ¹⁰ Сора Аны сохталары Анга: «Алгъа Илияс келирге керекди деп, дин алимле нек айтадыла да?» – деп сордула. ¹¹ Исса алагъа жууапха: «Илияс алгъа келип, барын да жарашдырлыгъы кертиди; ¹² Мен а сизге айтама: Илияс да келгенди, алай а аны танымагъандыла, анга да сюйгенлерича этгендиле; Адам Улу да аладан алай азап кёрлюкдю», – деди. ¹³ Ол заманда сохталары Ол алагъа сууда Кёмюлдюрюучю Ахияны юсюнден айтханын ангыладыла. ¹⁴ Ала халкъгъа келген заманда, бир адам Иссаны къатына келип, Аны аллында тобукълана, ¹⁵ Анга: «Раббий! Мени жашыма жазыкъсын! Аны жангы ай сайын жин тутуп, бек къыйнайды, кёп кере отха да, кёп кере суугъа да секиртеди. ¹⁶ Мен аны Сени сохталарынга келтирген эдим, ала уа аны сау эталмадыла», – деди. ¹⁷ Исса уа жууап эте: «Эй иймансыз, бузукъ тукъум! Сизни бла къачаннга дери турлукъма? Сизге къачаннга дери тёзерикме? Жашны Манга бери келтиригиз!» – деди. ¹⁸ Келтиргенлей, Исса жиннге чыгъаргъа буюрду. Сора жин жашдан чыкъды, жаш да олсагъат сау болуп къалды. ¹⁹ Ол заманда сохталары, Иссаны къатына жангыз кеслери келип: «Жинни къыстаргъа биз нек болалмагъан эдик?» – дедиле. ²⁰ Исса алагъа: «Ийнаныуугъуз аз болгъаны себепли; нек десегиз кертисин айтама сизге: сизни, татыран бюртюк тенгли бир ийнаныуугъуз болуп, сиз бу таугъа: „Былайдан ары кёч“ десегиз, ол кёчер; эм сиз этерге болалмазлыкъ зат болмаз; ²¹ Бу тукъум жин а жаланда ораза тутуп тилек этиу бла къысталады», – деди. ²² Ала Галилеяда болгъан заманда, Исса алагъа: «Адам Улу адамланы къолларына берилликди. ²³ Аны ёлтюрлюкдюле, Ол а ючюнчю кюн тиргизилликди», – деди. Сохтала бек мудах болдула. ²⁴ Ала Кафарнахумгъа келгенде уа, дидрахма жыйыучула Петерни къатына келип: «Сизни Устазыгъыз дидрахма бермезми?» – дедиле. ²⁵ Петер: «Берир», – деди. Ол юйге киргенде, Исса андан алгъа анга: «Сен къалай акъыл этесе, Шимон? Жерни патчахлары хакъны неда жасакъны кимден аладыла? Кеслерини уланларынданмы, огъесе башхаладанмы?» – деди. ²⁶ Петер Анга: «Башхаладан», – деди. Исса анга: «Алай бла кеси уланлары азатдыла; ²⁷ Алай а биз аланы чамландырмаз ючюн, кёлге барып, ыргъакъ ат эмда алгъа тюшген чабакъны ал; сора, аны ауузун ачып, статир табарса; аны алып, Мени ючюн да, кесинг ючюн да алагъа бер», – деди.

¹ Ол заманда сохталары Иссаны къатына келип: «Кёклени Патчахлыгъында эм уллу кимди?» – дедиле. ² Исса бир сабийни чакъырып, аны аланы араларында сюеп: ³ «Кертисин айтама сизге, къайтышмасагъыз эмда сабийлеча болмасагъыз, Кёклени Патчахлыгъына кирлик тюйюлсюз. ⁴ Алай бла, бу сабий кибик, кесин ким кичилендирсе, Кёклени Патчахлыгъында ол эм уллуду. ⁵ Эм быллай бир сабийни Мени атым ючюн ким къабыл этсе, ол Мени къабыл этеди. ⁶ Манга ийнаннган бу гитчеледен бирин гюняхха тюшюрген адамгъа уа, боюнуна уллу тирмен ташны тагъып, тенгизни теренине батдырсала, анга ол иги болур эди. ⁷ Адамны гюняхха тюшюрюучю затладан дуниягъа палах! Нек десегиз ол затла келирге керекдиле; алай а ол зат кимни юсю бла келе эсе да, ол адамгъа палах! ⁸ Сени къолунг неда аягъынг сени гюняхха тюшюре эсе, аланы уруп кес да, кесингден кери ат; эки къолунг бла эм эки аягъынг бла ёмюрлюк отха атылгъандан эсе, жашаугъа къолсуз неда аякъсыз кирсенг игиди санга. ⁹ Сени кёзюнг сени гюняхха тюшюре эсе, аны тартып чыгъар да, кесингден кери ат: эки кёзюнг бла жаханим отуна атылгъандан эсе, жашаугъа бир кёзюнг бла кирсенг игиди санга. ¹⁰ Къарагъыз, бу гитчеледен бирин да сан этмей къоймагъыз; нек десегиз кёкледе аланы мёлеклери хар заманда Мени Кёкледеги Атамы бетин кёредиле, деп айтама сизге. ¹¹ Нек десегиз Адам Улу жоюлгъанланы излеп табаргъа эм къутхарыргъа келгенди». ¹² «Сизге къалай кёрюнеди? Биреуню жюз къою болуп, аладан бирлери ажашса, сора ол, токъсан тогъузун таулада къоюп, ажашханны излерге бармазмы? ¹³ Аны табаргъа тюшсе уа, кертисин айтама сизге, ажашмагъан токъсан тогъузундан эсе, ол анга бек къууанады. ¹⁴ Ол себепден бу гитчеледен бири да жоюлургъа, сизни Кёкледеги Атагъызны буйругъу жокъду». ¹⁵ «Сени къарындашынг санга къажау гюнях этсе уа, барып анга ачыкъ эт. Ол иш арагъызда къалсын. Санга тынгыласа, сора сен къарындашынгы табарса. ¹⁶ Тынгыламаса уа, эки неда юч шагъатны айтханы бла хар сёз тюз болур ючюн, дагъыда биргенге биреуню неда экеуню ал. ¹⁷ Алагъа да тынгыламаса уа, жамауатха айт; жамауатха да тынгыламаса уа, сора ол санга, мажюсюча эм жасакъ жыйыучуча болсун. ¹⁸ Кертисин айтама сизге: сиз жерде не байласагъыз, ол кёкде байланырыкъды эм жерде нени эркин этсегиз ол кёкде эркин этилликди. ¹⁹ Аны кибик кертисин айтама сизге, жер башында сизден экеулен хар бир ишни юсюнден тилек этерге бирге келишселе, сора, не тилеселе да, Мени Кёкдеги Атамдан алагъа берилир. ²⁰ Нек десегиз Мени атым ючюн экеулен неда ючеулен жыйылгъан жерде, Мен анда аланы араларындама», – деди. ²¹ Ол заманда Петер, Аны къатына келип: «Раббий! Манга къажау гюнях этген къарындашыма ненча кере кечгинлик берирге керекме? Жети кереге дерими?» – деди. ²² Исса анга: «Санга жетиге дери демейме, алай а жети кере жетмишге дери, – дейме. – ²³ Ол себепден, Кёклени Патчахлыгъы, кесини къулларындан тергеу алыргъа сюйген патчахха ушайды. ²⁴ Ол тергеп башлагъан заманда, анга он минг талант борчу болгъан биреуленни анга келтирдиле; ²⁵ Аны тёлерге заты болмагъаны себепли уа, бийи, аны кесин да, къатынын да, сабийлерин да, аны битеу болгъан затын да сатып, тёлерге буйрукъ этди. ²⁶ Ол заманда ол къул аууп, анга сежда этип: „Бийим! Бираз тёз манга, санга барын да тёлерме“ деди. ²⁷ Бий, ол къулгъа жазыкъсынып, анга борчун кечип, аны жиберди. ²⁸ Ол къул а, чыгъа барып, кесини нёгерлеринден анга жюз динар борчлу болгъан биреуню тапды эм аны сермеп тутуп: „Бер манга борчунгу!“ деп бууа башлады. ²⁹ Ол заманда аны нёгери аны аякъларына аууп: „Бираз тёз манга, санга барын да берирме“ деп тиледи. ³⁰ Алай а ол унамады эмда борчун бергинчиге дери, элтип аны тюрмеге салдырды. ³¹ Аны нёгерлери бу ишни кёргенде, жюреклери бек къыйналып, барып бийлерине битеу болуннганны айтдыла. ³² Андан сора аны бийи аны чакъырып: „Аман къул! Сен менден тилегенинг себепли, битеу ол борчунгу мен санга кечген эдим, ³³ Санга да нёгеринге жазыкъсыныргъа керек тюйюлмю эди, мен санга жазыкъсыннганым кибик?“ деди. ³⁴ Эмда аны бийи анга ачыуланып, битеу борчун тёлеп бошагъынчы тутаргъа аны азап чекдириучюлеге берди. ³⁵ Сизден хар биригиз да кесини къарындашыны этген терсликлерин таза жюрегинден кечмесе, Мени Кёкдеги Атам да сизге алай этерикди», – деди.

¹ Исса, бу сёзлени айтып бошагъандан сора, Галилеядан чыгъып, Иорданны ары жанына, Иудеяны тийресине келди. ² Аны ызындан кёп адам барды; Ол анда аланы ауруулуларын сау этди. ³ Аны къатына фарисейле келип, Аны сынап, Анга: «Адамгъа къатынындан айырылыргъа эркинлик хар бир сылтау бладамы барды?» – дедиле. ⁴ Ол алагъа жууапха: «Жаратыучу ауалдан адамланы эр бла къатын этип болдургъанын ⁵ Эм: „Анга кёре адам атасын бла анасын къояр да къатынына къошулур, сора экиси да бир чарх болурла“ деп айтханын сиз окъумагъанмысыз? ⁶ Ол себепден ала энди экеулен тюйюлдюле, бир чархдыла. Алай бла, Аллах бирлешдиргенни адам айырмасын», – деди. ⁷ Ала анга: «Сора Муса къатыннга айырылгъан къагъыт берип, аны айырып иерге къалай фарыз этгенди?» – дедиле. ⁸ Ол алагъа: «Муса сизни къаты жюреклилигигиз ючюн къатынларыгъыздан айырылыргъа эркинлик бергенди; алгъын а алай болмагъанды. ⁹ Мен а сизге айтама: зийна этгени ючюн болмай кесини къатынындан айырылып, башха къатын алгъан адам, зийна этеди; айырылгъан къатынны алгъан да зийна этеди», – деди. ¹⁰ Сохталары Анга: «Адамны къатынына борчу алай эсе, сора къатын алмагъан игиди», – дедиле. ¹¹ Ол а алагъа: «Бу сёзню бары сыйындыралмайдыла, алай а кимге бу кюч берилген эсе, ол сыйындырады. ¹² Нек десегиз анасыны къарынындан алай туугъан юйленалмагъан адамла бардыла, башхала аланы алай этген юйленалмагъан адамла да бардыла эм кеслери-кеслерин Кёклени Патчахлыгъы ючюн алай этген адамла да бардыла. Сыйындыраллыкъ адам сыйындырсын», – деди. ¹³ Ол заманда аланы юслерине къолларын салып, тилек этсин деп Иссагъа гитче сабийлени келтирдиле. Сохтала уа аланы къоймай эдиле. ¹⁴ Исса уа: «Къоюгъуз сабийлени, алагъа Манга келирге чырмау этмегиз! Нек десегиз Кёклени Патчахлыгъы аллайланыды», – деди. ¹⁵ Эмда аланы юслерине къолларын салып, андан кетди. ¹⁶ Сора ма, биреу келип Анга: «Ахшы Устаз! Ёмюрлюк жашауум болур ючюн, мен не ахшылыкъ этейим?» – деди. ¹⁷ Ол а анга: «Сен Манга ахшы деп нек айтаса? Бир Аллахдан башха, бир киши да тюйюлдю ахшы . Ёмюрлюк жашаугъа кирирге сюе эсенг а, фарызланы сакъла», – деди. ¹⁸ Ол Анга: «Къайсыланы?» – деди. Исса уа: «„Адам ёлтюрме, зийна этме, урлама, жалгъан шагъатлыкъ этме, ¹⁹ Атанга бла ананга хурмет эт“ эм „Жууугъунгу, кесинг-кесинги сюйгенча сюй“», – деди. ²⁰ Жаш Анга: «Быланы барын да мен жашлыгъымдан бери тутханма; манга энтда не жетишмейди?» – деди. ²¹ Исса анга: «Тамам болургъа сюе эсенг, бар, мюлкюнгю сат да, ахчасын факъырлагъа юлеш; алай бла сени хазнанг кёкледе болур. Сора кел, Мени ызымдан жюрю», – деди. ²² Бу сёзню эшитгенде, жаш мудах болуп кетди; нек десегиз аны уллу мюлкю бар эди. ²³ Исса уа сохталарына: «Кертисин айтама сизге, бай адамгъа Кёклени Патчахлыгъына кирирге къыйынды; ²⁴ Энтда айтама сизге: бай адамгъа Аллахны Патчахлыгъына киргенден эсе, тюеге ийнени кёзюнден ётген тынчды», – деди. ²⁵ Муну эшитгенде, сохталары бек сейирсинип: «Сора ким къутулаллыкъды?» – дедиле. ²⁶ Исса уа алагъа къарап: «Мынга адамланы амаллары жокъду, Аллахны уа хар неге да амалы барды», – деди. ²⁷ Ол заманда Петер, жууап эте, Анга: «Ма, биз барын да къоюп, Сени ызынгдан тебирегенбиз; бизге уа не боллукъду?» – деди. ²⁸ Исса уа алагъа: «Кертисин айтама сизге: сиз, Мени ызымдан тебирегенле, дунияны жангыргъанында, Адам Улу Кесини махтаулу тахтасына олтургъан заманында, сиз да онеки тахтада, Израильни онеки тукъумуна сюд этерге олтурлукъсуз; ²⁹ Эмда Мени атым ючюн юйлерин, неда къарындашларын, неда эгечлерин, неда атасын, неда анасын, неда къатынын, неда сабийлерин, неда жерлерин ким къойса да, жюз кере артыкъ аллыкъды эм ёмюрлюк жашаудан юлюшлю боллукъду. ³⁰ Алай а алдагъыла кёбюсю артда, артдагъыла уа алда боллукъдула».

¹ «Кёклени Патчахлыгъы, эрттенликде-эртте кесини жюзюм бахчасына жалгъа ишчиле алыргъа чыкъгъан жер иесине ушайды. ² Ол, ишчиле бла бир кюннге бирер динар тёлерге келишип, аланы кесини жюзюм бахчасына ийди. ³ Ючюнчю сагъатха жууукъ заманда да чыгъып, ол, базарда бош тургъан башхаланы кёрдю. ⁴ Алагъа да: „Келигиз сиз да мени жюзюм бахчама, сизге тийишлисин берирме“ деди. Ала бардыла. ⁵ Дагъыда алтынчы эм тогъузунчу сагъатха жууукъ заманда да чыгъып, алай этди. ⁶ Ахырында, онбиринчи сагъатха жууукъ заманда чыгъып, бош тургъан башхаланы тапды, алагъа да: „Сау кюнню сиз мында бош нек турасыз?“ деди. ⁷ Ала анга: „Бизни биреу да жалгъа алмагъанды“ дедиле. Ол алагъа: „Келигиз сиз да мени жюзюм бахчама, тийишлисин алырсыз“ деди. ⁸ Ингир болгъанда уа, жюзюм бахчаны иеси кесини иш жюрютюучюсюне: „Ишчилени чакъыр да, артдагъыладан башлап биринчилеге дери аланы хакъларын бер“ деди. ⁹ Онбиринчи сагъатха жууукъ заманда келгенле бирер динар алдыла. ¹⁰ Биринчи болуп келгенле уа, ала кёбюрек аллыкъ сундула; алай а ала да бирер динар алдыла. ¹¹ Алгъанлай, юйню иесине гурушха этип башладыла: ¹² „Бу артдагъыла бир сагъат ишлегендиле, сен а аланы, биз кюнню узуну къызыугъа тёзюп ишлегенле бла тенг этдинг!“ дегендиле. ¹³ Ол а жууапха аладан бирине: „Шуёх! Мен санга зулму этмейме; сен мени бла бир динаргъа сёз бегитмегенми эдинг? ¹⁴ Кесингикин ал да кет; мен а бу артдагъына да, санга бергеними берирге сюеме. ¹⁵ Мен кеси мюлкюмю сюйгенимча этерге эркин тюйюлмеми? Огъесе мени чомартлыгъым ючюн сени кёзюнг зармы болады?“ деди. ¹⁶ Артдагъыла да ма алай алда болурла, алдагъыла да артда болурла; нек десегиз чакъырылгъанла кёпдюле, сайланнганла уа аздыла», – деди. ¹⁷ Сора Иерусалимге ёрлей бара, Исса, жолда онеки сохтасын кеслерин бир жанына чакъырып, алагъа: ¹⁸ «Ма, биз Иерусалимге барабыз. Анда Адам Улу баш дин къуллукъчулагъа бла дин алимлеге берилликди, Ала Аны ёлтюрюрге сюд этерикдиле. ¹⁹ Аны хыликкя этерге, тюерге эм къачха керирге мажюсюлеге берликдиле. Ол а ючюнчю кюн тиргизилликди», – деди. ²⁰ Ол заманда Зебедейни жашларыны аналары, кесини жашлары бла сежда эте эм Андан не эсе да тилей, Иссаны къатына келди. ²¹ Исса анга: «Сен не тилейсе?» – деди. Тиширыу Анга: «Мени бу эки жашым Сени Патчахлыгъынгда бири Сени онг жанынгда, бири уа сол жанынгда олтурсунла деп айт», – деди. ²² Исса жууапха: «Не тилегенигизни билмейсиз; Мен ичерик аякъны ичерге, неда Мен сынай тургъан кёмюлюу бла кёмюлюрге болаллыкъмысыз?» – деди. Ала Анга: «Болаллыкъбыз», – дедиле. ²³ Сора Ол алагъа: «Мени аягъымы ичериксиз, Мен сынай тургъан кёмюлюу бла да кёмюлдюрюллюксюз. Мени онг эм сол жанымда олтурургъа эркинлик берирге уа Мени оноуумда тюйюлдю, алай а Атам кимлеге хазырлагъан эсе, ала олтурлукъдула», – деди. ²⁴ Муну эшитип, къалгъан он сохта эки къарындашха ачыуландыла. ²⁵ Исса уа, аланы чакъырып: «Миллетлени бийлери алагъа бийлик этгенлерин, уллу адамлары да алагъа оноучулукъ этгенлерин билесиз; ²⁶ Сизни арагъызда уа алай болмасын: сизни арагъызда уллу болургъа ким сюе эсе да, сизге жумушчу болсун; ²⁷ Эмда сизни арагъызда биринчи болургъа ким сюе эсе да, ол сизге къул болсун. ²⁸ Муну кибик Адам Улу да, Кесине къуллукъ этдирир ючюн тюйюл, Кеси къуллукъ этер ючюн эм кёплени жууар ючюн, Кесини жанын берирге келгенди», – деди. ²⁹ Ала Иерихондан чыкъгъан заманда, Аны ызындан кёп халкъ бара эди. ³⁰ Анда, жол жанында олтургъан эки сокъур, Иссаны алайтын баргъанын эшитип: «Дауут Улу, Раббий, бизге жазыкъсын!» – деп, къычырып башладыла. ³¹ Халкъ а, тыныгъыз деп, аланы тыяргъа кюрешди; ала уа: «Дауут Улу, Раббий, бизге жазыкъсын!» – деп андан да уллу къычырып тебиредиле. ³² Исса, тохтап, аланы чакъырып: «Сиз Менден не тилейсиз?» – деди. ³³ Ала Анга: «Раббий! Бизни кёзлерибиз ачылсынла деп тилейбиз», – дедиле. ³⁴ Исса, алагъа жазыкъсынып, аланы кёзлерине тийди. Олсагъат аланы кёзлери ачыл дыла, андан ары экиси да Аны ызындан кетдиле.

¹ Сора ала, Иерусалимге жууукълашып, Бейтпагейге, Зейтун таууна жетгенлей, Исса сохталарындан экисин ийип, ² Алагъа: «Бу аллыгъыздагъы элге барыгъыз; сора олсагъат, тагъылып тургъан эшекни гылыуу бла табарсыз; тешип Манга келтиригиз. ³ Сизге биреу бир зат айтса уа, „Ала Раббийге керекдиле“ деп жууап этигиз; ол аланы олсагъат берип иер», – деди. ⁴ Бу бары да файгъамбарны юсю бла: ⁵ «Сионну къызына: „Ма, сени Патчахынг, эшекге, жегилген эшекни гылыууна минип, санга жууашлыкъ бла келеди“ дегиз», – деп айтылгъан сёз толур ючюн болду. ⁶ Сохтала барып, Исса алагъа айтханча этдиле. ⁷ Эшекни гылыуу бла келтирип, аланы юслерине кеслерини кийимлерин салдыла, Исса да гылыугъа минди. ⁸ Кёп халкъ кеслерини кийимлерин жолгъа жая эдиле, башхала уа терекледен бутакъла кесип алып, жолгъа жая эдиле; ⁹ Аллында бла ызындан баргъан халкъ а: «Хозана Дауут Улуна! Раббийни аты бла Келген алгъышлыды! Эм Бийикдегине хозана!» – деп къычыра эдиле. ¹⁰ Исса Иерусалимге кирген заманда, битеу шахар къозгъалып: «Бу кимди?» – дей эдиле. ¹¹ Халкъ а: «Бу, Галилеяны Назарет шахарындан болгъан Исса файгъамбарды», – дей эди. ¹² Сора Исса, Аллахны сыйлы юйюне келгенлей, анда сатыу-алыу этгенлени барысын да къыстады, ахча алышындырыучуланы столларын да, кёгюрчюн сатханланы шиндиклерин да аудурду. ¹³ Сора алагъа: «„Мени юйюме тилек юй деп аталлыкъды“ деп жазылгъанды; сиз а аны тонаучуланы уясы этгенсиз», – деди. ¹⁴ Ол заманда табыныучу юйде Аны къа тына сокъурла, акъсакъла келдиле, Ол да аланы сау этди. ¹⁵ Дин къуллукъчула бла дин алимле уа, Ол этген къудуретли ишлени эмда табыныучу юйде сабийлени: «Дауут Улуна хозана!» – деп къычыргъанларын кёрюп, ачыуландыла ¹⁶ Эмда Анга: «Аланы не айтханларын эшитемисе?» – дедиле. Исса уа алагъа: «Хау! Сиз бир заманда да: „Къоюндагъыланы, эмчек ичген сабийлени ауузларындан Сен Кесинги махтатдынг“ дегенни окъумагъанмысыз?» – деди. ¹⁷ Сора аланы къоюп, шахардан чыгъып, Бейтхиниге кетди эм кечени анда ашырды. ¹⁸ Эрттенликде уа, шахаргъа къайтып келе туруп, ач болду. ¹⁹ Жол жанында бир инжир терек кёрюп, аны къатына келди; жаланда чапыракъладан башха анда бир зат да тапмагъанында, анга: «Мындан ары ёмюрде да сенден кёгет болмасын!» – деди. Сора инжир терек олсагъат къуруп къалды. ²⁰ Муну кёргенде, сохтала сейирсинип: «Инжир терек олсагъатдан къалай къуруду?» – дей эдиле. ²¹ Исса уа алагъа жууапха: «Кертисин айтама сизге: ийнаныуугъуз бар эсе эмда ишекленмей эсегиз, инжир терекге этилгенни этген бла да къалмай, алай а бу таугъа да: „Кётюрюл да тенгизге атыл!“ десегиз, ол да болур. ²² Тилегигизде ийнанып, не тилесегиз да, аллыкъсыз», – деди. ²³ Сора Ол табыныучу юйге келип юйретген заманда, баш дин къуллукъчула бла халкъны таматалары Аны къатына келип: «Сен быланы кимни эркинлиги бла этесе? Быллай эркинликни Санга ким бергенди?», – дедиле. ²⁴ Исса алагъа жууапха: «Мен да сизге бир зат сорайым; аны Манга айтсагъыз, сора Мен да быланы кимни эркинлиги бла этгеними айтырма сизге. ²⁵ Ахияны сууда кёмюлдюрюую къайдан эди: кёкденми, огъесе адамладанмы?» – деди. Ала уа кеси араларында: «„Кёкден“ десек, Ол бизге: „Сора анга нек ийнанмагъан эдигиз?“ дер. ²⁶ „Адамладан“ деп айтыргъа уа, – халкъдан къоркъабыз, Ахияны ала бары да файгъамбаргъа санайдыла», – деп ойлаша эдиле. ²⁷ Сора Иссагъа жууапха: «Билмейбиз», – дедиле. Ол да алагъа: «Мен да бу ишлени кимни эркинлиги бла этгеними айтырыкъ тюйюлме сизге». ²⁸ «Сизни кёлюгюзге къалай келеди? Бир адамны эки жашы болгъанды; ол, биринчисини къатына барып: „Жашым! Бар, бюгюн мени жюзюм бахчамда ишле“ дегенди. ²⁹ Ол а жууапха: „Бармам“ дегенди; артда уа сокъуранып, баргъанды. ³⁰ Сора экинчисини къатына барып, ол анга да алай айтханды. Бу анга жууапха: „Барайым, бийим“ дегенди; баргъан а этмегенди. ³¹ Аланы экисинден аталарыны буйругъун къайсы толтургъанды?» – деди. Анга: «Биринчи», – дедиле. Исса алагъа: «Кертисин айтама сизге, Аллахны Патчахлыгъына жасакъ жыйыучула бла саякъ тиширыула сизден эсе алгъа барадыла. ³² Нек десегиз Ахия сизге тюзлюклюлюк жол бла келгенде, сиз анга ийнанмагъансыз, жасакъ жыйыучула бла саякъ тиширыула уа анга ийнаннгандыла; сиз а, муну кёргенде да, артда сокъуранып анга ийнанмагъансыз!» ³³ «Оюм берген башха таурухха да тынгылагъыз. Жер иеси бир адам болгъанды; ол жюзюм бахча орнатып, тёгерегине буруу этгенди, аны ичинде жюзюм эзиучю орун къазгъанды, къала ишлегенди, сора аны жюзюмчюлеге жалгъа берип, узакъгъа кетгенди. ³⁴ Кёгетлени заманы жетгенде уа, ол, кёгетлерин алыргъа жюзюмчюлеге кесини къулларын ийгенди. ³⁵ Жюзюмчюле, аны къулларын тутуп, кимин тюйгендиле, кимин ёлтюргендиле, кимин а ташла бла тюйюп ёлтюргендиле. ³⁶ Ол дагъыда алгъыннгыладан да кёп, башха къулларын ийгенди. Алагъа да алай этгендиле. ³⁷ Ахырында ол: „Уланымдан уялырла“ деп, алагъа кесини уланын ийгенди. ³⁸ Алай а жюзюмчюле уланын кёрюп, бир-бирлерине: „Бу, мюлкге ие боллукъду; барып, аны ёлтюрейик да аны мюлкюне ие болайыкъ“ дегендиле. ³⁹ Аны тутхандыла да, жюзюм бахчадан тышына чыгъарып, ёлтюргендиле. ⁴⁰ Алай бла, жюзюм бахчаны иеси келгенде, бу жюзюмчюлеге не этер?» – деди. ⁴¹ Ала Анга: «Ол аманлыкъчыланы аман ёлтюртюр, жюзюм бахчасын а, ала анга заманында кёгетлерин берип турлукъ башха жюзюмчюлеге берир», – дедиле. ⁴² Исса алагъа: «„Юй ишлеучюле къабыл этмей къойгъан таш, ма ол мюйюшню баш ташы болгъанды. Ол – Раббийденди, бизни кёзюбюзге сейир кёрюнеди“ деп Китапда жазылгъанны сиз бир заманда да окъумагъанмысыз? ⁴³ Ол себепден сизге айтама, Аллахны Патчахлыгъы сизден сыйырыллыкъды да аны битимин берлик халкъгъа берилликди; ⁴⁴ Ол ташха ким жыгъылса да, ууалыр; ол таш кимни юсюне ауса да, аны эзер», – деди. ⁴⁵ Аны оюм берген таурухларын эшитип, баш дин къуллукъчула бла фарисейле, Ол аланы юслеринден айтханын ангыладыла. ⁴⁶ Сора Аны тутаргъа сылтау излей эдиле; алай а халкъдан къоркъуп къойдула; нек десегиз халкъ Аны файгъамбаргъа санай эди.

¹ Исса дагъыда алагъа оюм берген таурухла бла былай айтды: ² «Кёклени Патчахлыгъы, уланына некях той этген патчахха ушайды. ³ Ол кесини къулларын некях тойгъа чакъырылгъанланы чакъырыргъа ийгенди; чакъырылгъанла уа келирге сюймегендиле. ⁴ Дагъыда башха къулларын: „Ма, сыйлаууму хазыр этгенме, бугъаларым, асырагъанларым кесилгендиле, бары да хазырды; келигиз некях тойгъа, деп айтыгъыз чакъырылгъанлагъа“ деп ийгенди. ⁵ Ала уа, аны сансыз этип, кими сабанына, кими уа сатыу-алыууна кетгендиле; ⁶ Башхалары уа, аны къулларын тутуп, бедишлик этип, ёлтюргендиле. ⁷ Аны эшитгенде, патчах, чамланып, кесини аскерлерин ийип, ол мурдарланы ёлтюртгенди, аланы шахарларын да кюйдюртгенди. ⁸ Сора кесини къулларына: „Той ашы хазырды, чакъырылгъанла уа тийишли болмадыла; ⁹ Сиз энди жолла айырылгъан жерлеге барыгъыз, анда кимни тапсагъыз да, барысын да некях тойгъа чакъырыгъыз“ дегенди. ¹⁰ Ол къулла, жоллагъа чыгъып, битеу тапхан адамларын жыйгъандыла, аманланы да, ахшыланы да; той юйю къонакъладан толгъанды. ¹¹ Патчах, къонакълагъа къараргъа кирип, анда той кийим киймеген бир адамны кёрюп, ¹² Анга: „Шуёх! Той кийимсиз сен бери къалай киргенсе?“ дегенди. Ол а зат айтмагъанды. ¹³ Ол заманда патчах, жумушчуларына: „Аны къолларын бла аякъларын байлап, тутуп тыш къарангыгъа атыгъыз. Анда жиляу бла тишлени къыжылдатыу боллукъду“ дегенди. ¹⁴ Ол себепден чакъырылгъанла кёпдюле, сайланнганла уа аздыла», – деди. ¹⁵ Сора фарисейле кетип, Аны сёзлери бла къалай тутайыкъ деп, кенгеш этдиле. ¹⁶ Ала Анга кеслерини сохталарын иродчула бла ийип: «Устаз! Сен тюз сёзлю болуп, Аллахны жолуна тюз юйретгенинги, биреуню кёлюне жетерге деп кюрешмегенинги биз билебиз; нек десенг бир кишиге да бет этип къарамайса. ¹⁷ Айт бизге: Сен къалай ойлайса? Кесарьгъа жасакъ берирге тийишлимиди, огъесе тюйюлмюдю?» – деп айтдырдыла. ¹⁸ Исса уа, аланы аман ниетлерин билип: «Нек сынайсыз Мени, эки бетлиле? ¹⁹ Жасакъгъа берилиучю ахчаны Манга кёргюзтюгюз», – деди. Ала Анга бир динар келтирдиле. ²⁰ Ол алагъа: «Бу сурат бла жазыу кимнидиле?» – деди. ²¹ Ала Анга: «Кесарьныдыла», – дедиле. Со ра Исса алагъа: «Алай эсе, кесарьныкъын кесарьгъа, Аллахныкъын а Аллахха беригиз», – деди. ²² Муну эшитгенлей, ала, сейирсинип, Аны къоюп кетдиле. ²³ Тиргизилиу жокъду деп айтыучу садукейле, ол кюн Иссагъа келип былай сордула: ²⁴ «Устаз! Муса: „Сабийлери болмай, ким ёлсе да, аны къарындашы аны къатынын кесине алып, ёлген къарындашына урлукъ болдурсун“ деп айтханды. ²⁵ Бизде жети къарындаш бар эди. Биринчиси къатын алып ёлгенди, сабийлери болмай, къатынын къарындашына къойгъанды; ²⁶ Аны кибик экинчиси да, ючюнчюсю да, жетинчисине дери окъуна. ²⁷ Барындан да артда къатын да ёлгенди. ²⁸ Алай бла, тиргизилиуде, ол жетисинден къайсыны къатыны боллукъду? Нек десенг ол барыны да къатыны болгъанды». ²⁹ Исса алагъа жууапха: «Не Сыйлы Китапланы, не Аллахны кючюн билмегенигиз ючюн жангыласыз. ³⁰ Нек десегиз тиргизилиуде не къатын алмайдыла, не эрге бармайдыла, алай а кёкледе Аллахны мёлеклерича турадыла. ³¹ Ёлгенлени тиргизилиуюню юсюнден а Аллахны сизге айтханын окъумагъанмысыз? Ол: ³² „Мен Ибрахимни Аллахыма, Исхакъны Аллахыма, Якъупну Аллахыма“ дегенди. Аллах ёлгенлени тюйюл, сауланы Аллахыды», – деди. ³³ Халкъ муну эшитгенде, Аны юйретиуюне сейирсинди. ³⁴ Фарисейле уа, Исса садукейлени ауузларын тыйгъанын эшитгенлей бирге жыйылдыла. ³⁵ Сора аладан бирлери, Таурат алим, Аны сынап: ³⁶ «Устаз! Тауратда эм уллу фарыз къайсыды?» – деп сорду. ³⁷ Исса анга: «„Раббий Аллахынгы битеу жюрегинг бла, битеу жанынг бла, битеу акъылынг бла сюй“ деген. ³⁸ Бу – баш фарызды эмда эм уллу фарызды. ³⁹ Экинчиси да аны кибик: „Жууугъунгу кесинг-кесинги сюйгенча сюй“ деген фарызды. ⁴⁰ Битеу Таурат да, файгъамбарла да бу эки фарызгъа таянадыла», – деди. ⁴¹ Фарисейле жыйылгъанда уа, Исса алагъа: ⁴² «Масихни юсюнден сиз къалай ойлайсыз? Ол кимни уланыды?» – деп сорду. Анга: «Дауутну», – дедиле. ⁴³ Ол алагъа: «Да сора Дауут, Сыйлы Нюрню кёллендириую бла, Анга „Бий“ деп къалай айтады? Ол: ⁴⁴ „Раббий мени Бийиме: Мен душманларынгы Сени аякъ тюбюнге салгъынчыгъа дери, мени онг жанымда олтур, – дегенди“ деп айтханды. ⁴⁵ Алай бла, Дауут Анга Бий дей эсе, Ол Дауутну уланы къалай болур?» – деди. ⁴⁶ Сора бир киши да Анга бир сёз да айталмады; ол кюнден сора энди бир киши да Анга сынап сорургъа базынмады.

¹ Ол заманда Исса халкъгъа да, сохталарына да былай айтып башлады: ² «Мусаны жеринде дин алимле бла фарисейле олтургъандыла; ³ Ол себепден ала сизге тутаргъа айтханны барын да тутугъуз эм этигиз; аланы этген ишлерин а этмегиз; нек десегиз ала айтадыла, этген а этмейдиле. ⁴ Ала кётюрюрге тапсыз ауур жюкле къысып, адамланы имбашларына саладыла, кеслери уа аланы бармакълары бла тепдирирге да сюймейдиле. ⁵ Ала битеу ишлерин адамла кёрюр ючюн этедиле; кеслерини асыраучу жерлерин кенгертедиле, кийимлерини къыйырларына уллу чокайла тагъадыла; ⁶ Дагъыда тойлада тёрде олтурургъа, синагогалада алда олтурургъа сюедиле. ⁷ Халкъ жыйылыулада салам алыргъа, адамла алагъа: „Устаз! Устаз!“ деп къубултууну сюедиле. ⁸ Сиз а устазла деп айтылмагъыз; нек десегиз сизде Устаз жангыз Масихди, сиз а барыгъыз да къарындашласыз. ⁹ Жер башында бир кишиге да атабыз деп айтмагъыз; нек десегиз сизни Атагъыз жангыз бирди, Ол а кёкледеди. ¹⁰ Насийхатчыла деп да айтылмагъыз, нек десегиз сизни Насийхатчыгъыз жангыз Масихди. ¹¹ Сизден уллугъуз сизге жумушчу болсун. ¹² Нек десегиз кесин кётюрген адам, кичиге къалыр; кесин кичилендирген адам а кётюрюлюр. ¹³ Сизге палах, дин алимле бла фарисейле, эки бетлиле! Сиз Кёклени Патчахлыгъын адамлагъа жабып турасыз; кесигиз да кирмейсиз, кирирге сюйгенлени да къоймайсыз. ¹⁴ Сизге палах, дин алимле бла фарисейле, эки бетлиле! Башсыз къатынланы юйлерин ашайсыз эм кёзбаугъа узун тилек этесиз. Аны ючюн бегирек да уллу терслик аллыкъсыз. ¹⁵ Сизге палах, дин алимле бла фарисейле, эки бетлиле! Бир да болмаса да биреуню динигизге ауушдурур ючюн, жерде бла тенгизде айланасыз; ол ауушса уа, аны кесигизден эки кере аман, жаханимлик этесиз. ¹⁶ Сизге палах, сокъур башчыла! Сиз: „Адам, табыныучу юй бла ант этсе, анты уллу магъаналы тюйюлдю; ол юйню алтыны бла ант этсе уа, ол антын толтурургъа борчлуду“ дейсиз. ¹⁷ Акъылсызла эм сокъурла! Къайсы уллуду: алтынмы, огъесе алтынны сыйлы этген табыныучу юймю? ¹⁸ Дагъыда: „Адам къурман этилиучю жер бла ант этсе, анты уллу магъаналы тюйюлдю; аны юсюнде болгъан къурман бла ант этсе уа, ол антын толтурургъа борчлуду“ дейсиз. ¹⁹ Акъылсызла эм сокъурла! Къайсы уллуду: къурманмы, огъесе къурманны сыйлы этген къурман этилиучю жерми? ²⁰ Къурман этилиучю жер бла ант этген, аны бла да, битеу анда болгъан бла да ант этеди. ²¹ Табыныучу юй бла ант этген да, аны бла да, анда Жашагъан Аллах бла да ант этеди; ²² Кёк бла ант этген да Аллахны тахтасы бла да, анда Олтургъан Аллах бла да ант этеди. ²³ Сизге палах, дин алимле бла фарисей ле, эки бетлиле! Сиз дугъумадан, анисден, жыгырадан зекят бересиз, Тауратда эм уллусун: тюзлюкню, мархаматны, ийманны уа къойгъансыз; быланы да этерге, аланы да къоймазгъа керек эди. ²⁴ Сокъур башчыла, ургъуйну сюзюучюле, тюени уа жутуп къоюучула! ²⁵ Сизге палах, дин алимле бла фарисейле, эки бетлиле! Аякъны бла табакъны тышын тазалайсыз, аланы ичлери уа урлаудан бла тыйгъысызлыкъдан толуп турады. ²⁶ Сокъур фарисей! Алгъа табакъны бла аякъны ичин тазала, аланы тышлары да таза болсун. ²⁷ Сизге палах, дин алимле бла фарисейле, эки бетлиле! Сиз, тышындан ариу кибик кёрюннген, ичлери уа хар тюрлю ёлю сюекледен бла хар тюрлю кирли затдан толу болгъан, агъартылгъан къабырлагъа ушайсыз. ²⁸ Сиз да алай, тышыгъыздан адамлагъа тюзлюклюле кибик кёрюнесиз, ичигиз а эки бетлиликден бла законсузлукъдан толуду. ²⁹ Сизге палах, дин алимле бла фарисейле, эки бетлиле! Сиз файгъамбарлагъа кешенеле ишлейсиз, тюзлюклюлени сын ташларын жасайсыз ³⁰ Эмда: „Биз аталарыбызны заманларында жашагъан болсакъ эди, файгъамбарланы къанларын тёгюуде алагъа нёгер болмаз эдик“ дейсиз. ³¹ Алай бла сиз, файгъамбарланы ёлтюрюучюлени жашлары болгъаныгъызгъа шагъатлыкъ этесиз; ³² Толтуругъуз сора аталарыгъызны мардаларын! ³³ Жилянла! Уу жилянланы туудукълары! Сизни жаханимге тюшюрлюк хукмудан сиз къачып къалай къутулурсуз? ³⁴ Ол себепден, ма, Мен сизге файгъамбарланы, акъылманланы, алимлени иеме; сиз аланы бир къауумларын ёлтюрлюксюз, къачха керликсиз, бир къауумларын а синагогаларыгъызда тюериксиз эм шахардан шахаргъа къууарыкъсыз; ³⁵ Алай бла жер башында тёгюлген битеу тюзлюклюлени къанлары, тюзлюклю Абилни къанындан башлап, сиз аны табыныучу юйню бла къурман этилиучю жерни арасында ёлтюрген, Берекия улу Зекерияны къанына дери, сизни башыгъызгъа келсин. ³⁶ Кертисин айтама сизге, бу бары да бу тукъумну башына келликди. ³⁷ Иерусалим, файгъамбарланы къырыучу, санга жиберилгенлени ташла бла тюйюп ёлтюрюучю Иерусалим! Къанатлы кесини балаларын къанатларыны тюбюне жыйгъанча, Мен сени сабийлеринги жыяргъа ненча кере изледим, сиз а унамадыгъыз! ³⁸ Ма энди бу юйюгюз сизге бош къалдырылады. ³⁹ Сизге айтама, сиз: „Алгъышлыды Раббийни аты бла Келген!“ деп айтхынчыгъа дери, энди Мени кёрлюк тюйюлсюз».

¹ Сора Исса табыныучу юйден чыгъып, кетип бара эди. Ол юйню мекямларын Анга кёргюзтюр ючюн, сохталары Аны къатына келдиле. ² Исса уа алагъа: «Кёремисиз быланы барын да? Кертисин айтама сизге: мында таш юсюнде таш да къаллыкъ тюйюлдю; бары да чачыллыкъды», – деди. ³ Ол, Зейтун тауда олтургъан заманда уа, сохтала кеслери жангыз, Аны къатына келип: «Бу ишле къачан боллукъдула? Эмда Сени келлигинги бла бу ёмюрню ахырыны не илишаны боллукъду? Аны бизге айт», – деп сордула. ⁴ Исса алагъа жууапха: «Сакъ болугъуз, сизни бир киши да жангылтмасын. ⁵ Нек десегиз кёпле Мени атым бла: „Масих Менме“ деп келликдиле эмда кёплени жангылтырыкъдыла. ⁶ Аны кибик къазауат тауушланы эм уруш хапарланы эшитирсиз. Къарагъыз, къоркъмагъыз; нек десегиз была бары да болургъа керекди. Алай а ол алыкъа дунияны ахыры тюйюлдю. ⁷ Нек десегиз миллет миллетге, патчахлыкъ патчахлыкъгъа къажау къазауат этерикди; ачлыкъла, ёлетле эм жер-жерледе жер тебиуле боллукъдула; ⁸ Была уа бары да аурууланы башланнганыды. ⁹ Ол заманда сизни азапха берликдиле, сизни ёлтюрлюкдюле; эмда Мени атым ючюн сизни битеу миллетле кёрюп боллукъ тюйюлдюле. ¹⁰ Ол заманда кёпле иймандан таярыкъ дыла, бир-бирлерин сатарыкъдыла эм бирбирлерин кёрюп боллукъ тюйюлдюле. ¹¹ Кёп жалгъан файгъамбарла чыгъарыкъдыла, кёплени жангылтырыкъдыла. ¹² Законсузлукъланы кёбейгенини себебинден, кёпледе сюймеклик сууурукъду. ¹³ Ахырына дери тёзген а къутхарыллыкъды. ¹⁴ Эмда Аллахны Патчахлыгъыны бу Хайыр Хапары битеу дунияда, битеу миллетлеге шагъатлыкъгъа билдирилликди; сора ол заманда ахыры келликди. ¹⁵ Алай бла, Даниял файгъамбар айтханча, халеклик келтириучю жийиргенчли зат сыйлы жерде тургъанын кёрген заманыгъызда – окъугъан ангыласын – ¹⁶ Ол заманда Иудеяда болгъанла таулагъа къачсынла. ¹⁷ Юй башында болгъан адам да, юйюнден бир зат алыргъа энишге тюшмесин. ¹⁸ Аулакъда болгъан адам да, кийимлерин алыргъа артха айланмасын. ¹⁹ Ол кюнледе бууаз къатынлагъа бла эмчек ичиргенлеге уа къыйынлыкъ боллукъду. ²⁰ Къачхынчылыгъыгъыз къышхыда, неда шабат кюн болмаз ючюн, тилек этигиз. ²¹ Нек десегиз ол заманда, дуния жаратылгъандан эндиге дери да болмагъан эмда болмазлыкъ, аллай палах боллукъду. ²² Ол кюнле аз этилмеселе эди, бир адам да къутулмаз эди; алай а сайланнганла ючюн ол кюнле аз этилликдиле. ²³ Ол заманда биреу сизге: „Ма, Масих мындады“ неда „Андады“ десе, ийнанмагъыз. ²⁴ Нек десегиз жалгъан масихле эм жалгъан файгъамбарла чыгъарыкъдыла; амал болса, сайланнганланы окъуна жангылтыр ючюн уллу илишанла бла сейирликле кёргюзтюрюкдюле. ²⁵ Ма, Мен сизге алгъындан айтдым. ²⁶ Алай бла, сизге: „Ма, Ол къум тюздеди“ деселе, чыкъмагъыз; „Ма, Ол таша отоуладады“ деселе, ийнанмагъыз. ²⁷ Нек десегиз шыбыла кюн чыкъгъан жанында чыгъып, кюн батхан жанына дери окъуна кёрюннгени кибик, Адам Улуну келиую да алай боллукъду. ²⁸ Нек десегиз мыллык болгъан жерге къушла жыйылырла. ²⁹ Эмда билмей тургъанлай, ол палахлы кюнледен сора кюн мутхуз боллукъду, ай да кесини жарыгъын берлик тюйюлдю, жулдузла да кёкден къуюллукъдула, кёкдеги къудуретле да къозгъалырыкъдыла. ³⁰ Ол заманда кёкде Адам Улуну илишаны кёрюнюрюкдю; ол заманда битеу жерни халкълары жилярыкъдыла, Адам Улуну, уллу къудурети бла эм аламатлыгъы бла кёк булутланы юсюнде келгенин кёрлюкдюле. ³¹ Ол Кесини мёлеклерин уллу ауазлы сур быргъы бла иерикди, ала Аны сайлагъанларын дунияны тёрт жанындан, кёклени бир къыйырындан бирси къыйырына дери жыярыкъдыла. ³² Инжир терекден юлгю алыгъыз: аны бутакълары жумушап, чапыракъ ийгенде, жай жууукъ болгъанын билесиз, ³³ Ол халда, сиз быланы барын да кёрген заманыгъызда, Адам Улу энди жууукълашханын, эшик къатында болгъанын билигиз. ³⁴ Кертисин айтама сизге, бу тукъум озгъунчу бу затла бары да боллукъдула. ³⁵ Кёк бла жер жокъ болсала да, Мени сёзлерим а къаллыкъдыла». ³⁶ «Ол кюнню бла сагъатны уа бир киши да билмейди, не кёкдеги мёлекле, не Улан, жаланда жангыз Мени Атам биледи. ³⁷ Алай а Нухну заманында къалай болгъан эсе да, Адам Улуну келгенинде да алай боллукъду. ³⁸ Суу къыяманы аллында кюнледе, Нух кемеге миннген кюннге дери, адамла ашап, ичип, къатын алып, эрге барып ³⁹ Эмда суу къыяма келип, барын да къыргъынчы, акъылларына келтирмегенлери кибик, Адам Улуну келгени да алай боллукъду. ⁴⁰ Ол заманда экеулен аулакъда боллукъдула: бири алынырыкъды, экинчиси уа къалдырыллыкъды. ⁴¹ Эки тиширыу тирмен тарта боллукъдула: бири алынырыкъды, экинчиси уа къалдырыллыкъды. ⁴² Алай бла сагъайып туругъуз, нек десегиз Раббийигиз къайсы сагъатда келлигин билмейсиз. ⁴³ Алай а сиз муну билесиз: юйню иеси, гудучуну не заманда келлигин билсе эди, жукъламай сакъ болур эди эм юйюн тонаргъа къоймаз эди. ⁴⁴ Ол себепден сиз да хазыр болуп туругъуз, нек десегиз Адам Улу, сиз ойламагъан сагъатда келир. ⁴⁵ Аны бийи, кесини жумушчуларына тамата этип алагъа заманында аш берирге салгъан ышаннгылы эм акъыллы къул ким эсе? ⁴⁶ Аны бийи, келип, аны алай эте тургъанлай тапса, ол къул насыплыды. ⁴⁷ Кертисин айтама сизге, бийи аны битеу мюлкюне тамата этерикди. ⁴⁸ Ол къул а, огъурсуз болгъаны себепли, кесини жюрегинде: „Бийим терк келмез“ деп, ⁴⁹ Кесини нёгерлерин тюйюп, ичгичиле бла ашап, ичип башласа, ⁵⁰ Ол къулну бийи, ол сакъламагъан кюнде, ол ойламагъан сагъатда келир, ⁵¹ Аны тюйюп ырмах этер, сора аны эки бетлиле бла бир болумгъа салыр. Анда уа жиляу бла тишлени къыжылдатыу болур».

¹ «Ол заманда Кёклени Патчахлыгъы, чыракъларын алып, киеуню аллына чыкъгъан он къызгъа ушашлы боллукъду. ² Аладан бешиси акъыллы, бешиси уа оюмсуз эдиле. ³ Оюмсузлары, чыракъларын алып, биргелерине чыракъ жау алмадыла. ⁴ Акъыллылары уа чыракълары бла бирге, жау орунларына чыракъ жау алдыла. ⁵ Киеу мычыгъаны себепли уа, бары да къалкъый келип, жукълап къалдыла. ⁶ Кече арасында уа: „Ма, киеу келеди, чыгъыгъыз аны аллына!“ деп къычыргъан ауаз эшитилди. ⁷ Сора ол къызла бары да туруп, чыракъларын тюзетдиле. ⁸ Оюмсузлары уа акъыллыларына: „Бизге жауугъуздан беригиз, бизни чыракъларыбыз ёчюледиле“ дедиле. ⁹ Акъыллылары уа: „Бизде да, сизде да кемлик болмаз ючюн, андан эсе сатыучулагъа барыгъыз да кесигизге жау сатып алыгъыз“ деп жууап бердиле. ¹⁰ Ала жау сатып алыргъа кетген заманда уа, киеу келди да хазырла аны бла бирге некях тойгъа кирдиле, эшикле да этилдиле. ¹¹ Андан сора къалгъан къызла да келип: „Бийибиз! Бийибиз! Ач бизге!“ дедиле. ¹² Ол а алагъа жууапха: „Кертисин айтама сизге: танымайма сизни“ деди. ¹³ Алай бла сагъайып туругъуз; нек десегиз Адам Улуну келлигини не кюнюн, не сагъатын билмейсиз». ¹⁴ «Кёклени Патчахлыгъы, бир адам башха къыралгъа тебиреген заманында, къулларын чакъырып, алагъа мюлкюн аманат этгенине ушашлы боллукъду. ¹⁵ Сора, хар бирини кючюне кёре, бирине ол беш талант, экинчисине эки, ючюнчюсюне бир талант берди, кеси уа олсагъатдан атланды. ¹⁶ Беш талант алгъан, барып, аланы ишге жаратып, башха беш талант алды. ¹⁷ Тюз аны кибик эки талант алгъан да башха эки талант алды. ¹⁸ Бир талант алгъан а, барып, аны жерге басдырып, бийини кюмюшюн букъдурду. ¹⁹ Кёп заман озгъандан сора, ол къулланы бийлери келип, аладан хыйсап сорду. ²⁰ Сора беш талант алгъан, келип, башха беш талантны келтирип: „Бийим! Сен манга беш талант берген эдинг; ма, мен башха беш талант алгъанма“ деди. ²¹ Аны бийи анга: „Игиди, ышаннгылы, ахшы къулум! Аз мюлкде тюз болгъанса, сени кёп мюлкге баш этип салырма; бийинги къууанчына къошул“ дегенди. ²² Аны кибик, эки талант алгъан да, келип: „Бийим! Сен манга эки талант берген эдинг; ма, мен башха эки талант алгъанма“ дегенди. ²³ Аны бийи анга: „Игиди, ышаннгылы, ахшы къулум! Аз мюлкде тюз болгъанса, сени кёп мюлкге баш этип салырма; бийинги къууанчына къошул“ дегенди. ²⁴ Бир талант алгъан да келип: „Бийим! Сен къаты адам болгъанынгы, сепмеген жерингден оргъанынгы, чачмагъан жерингден жыйгъанынгы мен биле эдим; ²⁵ Ол себепден, къоркъуп, сени талантынгы барып жерде букъдургъанма; ма ахчангы“ дегенди. ²⁶ Аны бийи уа анга жууапха: „Аман, эринчек къул! Мен сепмеген жеримден оргъанымы, чачмагъан жеримден жыйгъанымы сен биле эдинг. ²⁷ Ол себепден мени ахчамы сен къозлаугъа бериучюлеге берирге керек эдинг, мен а, келгенимде, аны файдасы бла алыр эдим. ²⁸ Энди талантны андан алыгъыз да, он таланты болгъаннга беригиз, ²⁹ Нек десегиз анда бар болгъан хар кимге кёбюрек берилликди эм ол кёп боллукъду, анда жокъ болгъандан а, бар болгъаны да сыйырыллыкъды. ³⁰ Жараусуз къулну уа тышхы къарангыгъа атыгъыз! Анда жиляу бла тишлени къыжылдатыу боллукъду“ деди». ³¹ «Адам Улу Кесини аламатлыгъында, битеу сыйлы мёлеклери бла келген заманында, Ол Кесини аламат тахтасына олтурлукъду. ³² Сора Аны аллына битеу миллетле жыйыллыкъдыла; Ол аланы, сюрюучю къойланы текеледен айыргъанча, бир-бирлеринден айырлыкъды. ³³ Къойланы Кесини онг жанына, текелени уа сол жанына салыр. ³⁴ Ол заманда Патчах Кесини онг жанындагъылагъа: „Келигиз, Атамы алгъышлылары, дуния жаратылгъандан бери сизге хазырланып тургъан Патчахлыкъгъа ие болугъуз. ³⁵ Нек десегиз Мен ач болгъанымда, сиз Манга аш берген эдигиз; суусап болгъанымда, сиз Манга ичирген эдигиз; жолоучу болгъанымда, сиз мени къонакъ этген эдигиз; ³⁶ Жаланнгач болгъанымда, сиз Мени кийиндирген эдигиз; ауругъанымда, сиз Манга къарагъан эдигиз; тюрмеде болгъанымда, сиз Манга келген эдигиз“ деп айтырыкъды. ³⁷ Ол заманда тюзлюклюле Анга жууапха: „Раббий! Биз Сени ач болуп къачан кёрюп ашатханбыз? Неда суусап болуп кёрюп ичиргенбиз? ³⁸ Биз Сени жолоучу болуп къачан кёрюп къонакъ этгенбиз? Неда жаланнгач болуп кёрюп кийиндиргенбиз? ³⁹ Биз Сени ауруп, неда тюрмеде болуп къачан кёрюп Санга келгенбиз?“ деп айтырыкъдыла. ⁴⁰ Патчах да алагъа жууапха: „Кертисин айтама сизге: сиз муну Мени бу эм гитче къарындашларымдан бирине этгенигиз себепли, аны Манга этгенсиз“ деп айтырыкъды. ⁴¹ Ол заманда сол жанындагъылагъа да: „Кетигиз Мени къатымдан налатла, ибилисге бла аны мёлеклерине хазырланнган ёмюрлюк отха! ⁴² Нек десегиз Мен ач болгъанымда, сиз Манга аш бермеген эдигиз; суусап болгъанымда, сиз Манга ичирмеген эдигиз; ⁴³ Жолоучу болгъанымда, Мени къонакъгъа алмагъан эдигиз; жаланнгач болгъанымда, Мени кийиндирмеген эдигиз; ауругъанымда, тюрмеде болгъанымда, Манга келмеген эдигиз“ деп айтырыкъды. ⁴⁴ Ол заманда ала да Анга жууапха: „Раббий! Биз Сени ач болуп, неда суусап болуп, неда жолоучу болуп, неда жаланнгач болуп, неда ауруп, неда тюрмеде болуп къачан кёрюп, Санга къарамай къойгъанбыз?“ деп айтырыкъдыла. ⁴⁵ Ол заманда Ол алагъа жууапха: „Кертисин айтама сизге: сиз муну бу эм гитчеледен бирине этмегенигиз себепли, аны Манга этмегенсиз“ деп айтыр. ⁴⁶ Сора была ёмюрлюк азапха, тюзлюклюле уа ёмюрлюк жашаугъа кетерле», – деди.

¹ Исса бу сёзлени барын да айтып бошагъан заманында, Кесини сохталарына: ² «Эки кюнден сора Къутхарылыу байрам боллугъун билесиз, ол заманда Адам Улу къачха керилирге берилликди», – деди. ³ Ол кюнледе баш дин къуллукъчула, дин алимле эмда халкъны таматалары Къаяфа атлы баш дин къуллукъчуну юйюне жыйылдыла ⁴ Эмда Иссаны, хыйлалыкъ бла тутуп, ёлтюрюрге кенгешлеринде бегим этдиле; ⁵ Алай а: «Байрам заманда этмейик, халкъда къозгъалыу болмасын», – дей эдиле. ⁶ Исса Бейтхиниде, келепен Шимонну юйюнде болгъан заманда уа, ⁷ Акъ мермер сауут бла багъалы ариу ийисли жау келтирип, Аны къатына бир тиширыу келди эмда Ол олтуруп тургъан заманда, Аны башына къуйду. ⁸ Муну кёрюп, Аны сохталары, ачыуланып: «Бу къоранчны этерге не кереги бар эди? ⁹ Бу жауну уллу багъагъа сатып, ахчасын жарлылагъа берирге боллукъ эди», – дей эдиле. ¹⁰ Исса уа, муну ангылап, алагъа: «Нек жунчутасыз тиширыуну? Ол Манга огъурлу иш этгенди. ¹¹ Жарлыла сизни арагъызда хар заманда да бардыла, Мен а сизни арагъызда хар заманда боллукъ тюйюлме. ¹² Бу ариу ийисли жауну Мени чархыма къуюп, ол Мени асыраргъа хазырлагъанды. ¹³ Кертисин айтама сизге: битеу дунияда бу Хайыр Хапар къайда билдирилсе да, бу тиширыуну не этгени да айтылыр, кеси да эсге тюшюрюлюр», – деди. ¹⁴ Ол заманда онекисинден бирлери Искариот Иуда деген, баш дин къуллукъчулагъа барып: ¹⁵ «Сиз манга не берирсиз, мен Аны къолугъузгъа берирме», – деди. Ала анга отуз кюмюш санап бердиле. ¹⁶ Андан сора ол, Иссаны аланы къолларына берирге, тап тюшген кезиуню излеп башлады. ¹⁷ Ачымагъан ётмеклени байрамыны биринчи кюнюнде уа, сохтала Иссагъа келип: «Къутхарылыу байрамны ашын къайда ашаргъа сюесе? Биз хазырлайыкъ», – дедиле. ¹⁸ Ол алагъа: «Шахарда быллай адамгъа барып, былай айтыгъыз: „Устаз:,Энди заманым жууукълашды, Къутхарылыу байрамны сохталарым бла бирге сени юйюнгде этейим‘, – дейди“ деп айтыгъыз», – деди. ¹⁹ Сохтала, Исса алагъа буюргъанча этип, Къутхарылыу байрамны ашын хазырладыла. ²⁰ Ингир болгъанда уа, Ол, келип, онеки сохтасы бла олтурду; ²¹ Ала ашай тургъан заманда, алагъа: «Кертисин айтама сизге, сизден биригиз Мени сатарыкъды», – деди. ²² Ала бек мудах болуп, аланы хар бири Анга: «Менми болурма, Раббий?» – деп соруп башладыла. ²³ Ол а жууапха: «Къолундагъын Мени бла табакъгъа булгъагъан, ол сатарыкъды Мени. ²⁴ Болсада Адам Улу, Аны юсюнден жазылгъаныча барады; алай а Адам Улун сатарыкъ адамгъа палах! Ол адамгъа туумай къалса иги болур эди», – деди. ²⁵ Ол заманда Аны сатарыкъ Иуда да: «Менми болурма, Устаз?» – деди. Исса анга: «Сен айтдынг», – деди. ²⁶ Ала ашай тургъан заманда, Исса, ётмекни алып, алгъыш этип сындырды да, сохталарына юлеше: «Алыгъыз, ашагъыз: бу – Мени чархымды», – деди. ²⁷ Сора аякъны алып, шукур этип, алагъа берип: «Мындан барыгъыз да ичигиз. ²⁸ Бу Мени, гюняхла кечилсинле деп, кёпле ючюн тёгюлген, жангы кесаматны бегим этген къанымды. ²⁹ Сизге айтама: Атамы Патчахлыгъында сизни бла жангысын ичер кюнюме дери, бюгюнден арысында бу жюзюмню кёгетинден этилгенни ичерик тюйюлме», – деди. ³⁰ Сора, зикир айтып, Зейтун таугъа кетдиле. ³¹ Ол заманда Исса алагъа: «Сиз барыгъыз да бюгече Мени амалтын тентирериксиз, нек десегиз: „Сюрюучюню урлукъма, сюрюуню къойлары чачыллыкъдыла“ деп жазылгъанды. ³² Тиргизилгенимден сора уа Мен сизден алгъа Галилеягъа барлыкъма», – деди. ³³ Петер Анга жууапха: «Сени амалтын бары да тентиреселе да, мен бир заманда да тентиремем», – деди. ³⁴ Исса анга: «Кертисин айтама санга, бюгече, хораз къычыргъынчы, Мени юч кере инкяр этериксе», – деди. ³⁵ Петер Анга: «Манга Сени бла ёлюрге окъуна керек болсада, Сени инкяр этерик тюйюлме», – деди. Битеу сохтала да алай айтдыла. ³⁶ Андан сора Исса, ала бла Гетсемани атлы жерге келип, сохталарына: «Мен ба рып анда тилек этгинчи былайда олтуруп туругъуз», – деди. ³⁷ Сора Кесини биргесине Петерни бла Зебедейни эки жашын алып кетди да, мудах болуп, термилип башлады. ³⁸ Андан сора Исса алагъа: «Мени жаным ёлюм къайгъы этеди; былайда туруп, Мени бла сагъайып туругъуз», – деди. ³⁹ Аладан бир кесек арлакъ барып, беттёбен аууп, тилек этип: «Атам! Амал бар эсе, бу аякъ Менден кери болсун; алай а Мен сюйгенча тюйюл, Сен сюйгенча болсун», – дей эди. ⁴⁰ Сора сохталарына къайтып, аланы жукълап тургъанларын кёрюп, Петерге: «Сиз Мени бла бир сагъат жукъламай туралмадыгъызмы? ⁴¹ Сыналыугъа тюшмез ючюн, сагъайып туругъуз, тилек этигиз. Нюр таукелди, чарх а къарыусузду», – деди. ⁴² Дагъыда, экинчи кере арлакъ барып: «Атам! Мен аны ичмей, бу аякъ Менден кери озаргъа амал жокъ эсе, Сени буйругъунг болсун», – деп тилек этди. ⁴³ Къайтып келип, аланы дагъыда жукълап тургъанларын кёрдю; нек десегиз аланы кёзлерин жукъу басхан эди. ⁴⁴ Дагъыда, аланы къоюп, арлакъ барып, ол сёзню айтып, ючюнчю кере да тилек этди. ⁴⁵ Сора сохталарына келип, алагъа: «Энтда жатып жукълапмы турасыз? Ма, заман жууукълашханды, Адам Улу гюняхлыланы къолларына бериледи! ⁴⁶ Туругъуз, кетейик! Ма, Мени сатхан жууукълашханды!» – деди. ⁴⁷ Исса муну айта тургъан заманда, Онекисинден бирлери болгъан Иуда келди, аны биргесине да баш дин къуллукъчула бла халкъны таматалары ийген кёп халкъ, къылычла эм къазыкъла алып келдиле. ⁴⁸ Иссаны сатхан а: «Мен Кимни уппа этсем Олду, Аны тутугъуз», – деп алагъа белги берген эди. ⁴⁹ Олсагъат, Иссаны къатына келип ол: «Салам, Устаз!» – деп, Аны уппа этди. ⁵⁰ Исса уа анга: «Шуёх, сен не ючюн келдинг?» – деди. Ол заманда ала, Иссагъа жууукъ келип, къолларын узатып, Аны тутдула. ⁵¹ Анда Исса бла болгъанладан бири, къолун узатып, къылычын чыгъарды да, баш дин къуллукъчуну къулун уруп, къулагъын тюшюрдю. ⁵² Ол заманда Исса анга: «Къылычынгы жерине къайтар! Нек десенг къылыч алгъанла барысы да къылычдан жоюлурла. ⁵³ Неда энди Мен Атамдан тилесем, Ол Манга онеки легиондан да артыкъ мёлек жибермез депми ойлайса? ⁵⁴ Алай болургъа керекди деп, Китаплада жазылгъаны сора къалай толлукъду?» – деди. ⁵⁵ Ол кезиуде Исса халкъгъа: «Сиз, Мени тутар ючюн, аманлыкъчыгъа чыкъгъанча, къылычла бла эм къазыкъла бла чыкъдыгъыз. Мен хар кюнден табыныучу юйде сизни бла олтуруп юйрете эдим, сиз Мени тутмай эдигиз», – деди. ⁵⁶ Бу бары да, файгъамбарланы жазгъанлары толур ючюн болгъан эди. Ол заманда сохталары барысы да Аны къоюп къачдыла. ⁵⁷ Иссаны тутханла уа Аны баш дин къуллукъчу Къаяфагъа элтдиле, дин алимле бла таматала да ары жыйылгъан эдиле. ⁵⁸ Петер а Аны ызындан артхаракъ къалып баш дин къуллукъчуну арбазына дери барды; сора, ахырын кёрюр ючюн, ичине кирип, къалауурла бла олтурду. ⁵⁹ Баш дин къуллукъчула бла таматала эм битеу синедрион, Иссаны ёлтюртюр ючюн, Анга къажау жалгъан шагъатлыкъла излей эдиле. ⁶⁰ Алай а тапмай эдиле; кёп жалгъан шагъатла алгъа чыкъсала да, табалмадыла. Ахырында уа эки жалгъан шагъат алгъа чыгъып: ⁶¹ «Ол: „Аллахны юйюн бузуп, аны юч кюннге къураяллыкъма“ деп айтханды», – дедиле. ⁶² Сора, баш дин къуллукъчу туруп, Анга: «Бир жууап нек этмейсе? Неди быланы Санга къажау этген бу шагъатлыкълары?» – деди. ⁶³ Исса уа сёлешмеди. Сора баш дин къуллукъчу Анга: «Жашау бериучю Аллах бла Санга ант этдиреме, айт бизге, Аллахны Уланы Масих Сенмисе?» – деди. ⁶⁴ Исса анга: «Сен айтдынг; мындан ары сиз Адам Улуну Къудуретлини онг жанында олтуруп, кёкдеги булутланы юсюнде келгенин кёрюрсюз, деп окъуна айтама сизге», – деди. ⁶⁵ Ол заманда баш дин къуллукъчу кесини кийимлерин жыртып: «Ол кяфырлыкъ этеди! Бизге энди шагъатла неге керекдиле? Ма, Аны кяфырлыкъ этгенин энди эшитдигиз! ⁶⁶ Сизге къалай кёрюнеди?» – деди. Ала уа жууапха: «Ол ёлтюрюлюрге тийишлиди», – дедиле. ⁶⁷ Ол заманда Аны бетине тюкюре эдиле эм Аны жумдурукълары бла тюе эдиле; башхала уа Аны жаякъларына уруп: ⁶⁸ «Эй Масих, Сени ким урду, билип айт бизге!» – дей эдиле. ⁶⁹ Петер а тышында арбазда олтура эди. Сора бир къарауаш аны къатына келип: «Сен да Галилеялы Исса бла эдинг», – деди. ⁷⁰ Алай а ол барыны да аллында инкяр этип: «Сени не айтханынгы билмейме», – деди. ⁷¹ Петер къабакъ артына чыкъгъанда уа, аны башха къарауаш кёрюп, алайдагъылагъа: «Бу да Назаретли Исса бла эди», – деди. ⁷² Петер дагъыда: «Ол Адамны танымайма», – деп, ант этип инкяр этди. ⁷³ Бир ауукъдан сора, алайда тургъанла Петерге жууукъ келип: «Сен да аладанса, нек десенг сёлешиуюнг да кёргюзтюп турады», – дедиле. ⁷⁴ Андан сора ол: «Бу Адамны танымайма», – деп къаргъанып, ант этип башлады. Сора олсагъат хораз къычырды. ⁷⁵ Сора Петер Иссаны анга: «Хораз къычыргъынчы, Мени юч кере инкяр этериксе», – деп айтхан сёзюн эсине тюшюрдю эмда тышына чыгъып, ачы жиляды.

¹ Танг атханда уа, битеу баш дин къуллукъчула бла халкъны таматалары Иссаны ёлтюртюр ючюн кенгеш этдиле ² Эмда Аны байлап, элтип, оноучу Понтий Пилатха бердиле. ³ Ол заманда Иссаны сатхан Иуда, Анга сюд этилгенин кёрюп, сокъуранып, отуз кюмюшню баш дин къуллукъчула бла таматалагъа къайтарып: ⁴ «Терслиги Болмагъанны къанын сатып, гюняхлы болдум», – деди. Ала уа анга: «Андан бизге не? Кесинг къара!» – дедиле. ⁵ Иуда кюмюшлени табыныучу юйде атып, чыгъып, барып кесин асды. ⁶ Баш дин къуллукъчула, кюмюшлени алып: «Къанны багъасы болгъан бу кюмюшлени табыныучу юйню хазнасына салыргъа харамды», – дедиле. ⁷ Эмда кенгеш этип, ол ахчагъа, анда тыш адамланы асырар ючюн, къошунчуну сабанын сатып алдыла. ⁸ Ол себепден ол жерге бюгюннге дери да «Къан сабаны», – деп айтылады. ⁹ Ол заманда Иеремия файгъамбарны юсю бла айтылгъан бу сёз толду: «Ала, Израиль улулары Анга бичген багъаны – отуз кюмюш ахчаны – алдыла ¹⁰ Эмда Раббийни манга айтханыча ол ахчаны къошунчуну жерине бердиле». ¹¹ Исса оноучуну аллында тургъанда, оноучу Анга: «Сен Иудей Патчахмыса?» – деп сорду. Исса анга: «Сен айтаса», – деди. ¹² Баш дин къуллукъчула бла таматала Аны терслегенде, Ол бир да жууап этмеди. ¹³ Ол заманда Пилат Анга: «Санга къажау ненча шагъатлыкъ этгенлерин эшитмеймисе?» – деди. ¹⁴ Исса аны бир сёзюне да жууап этмеди; оноучу мынга бек сейирсинди. ¹⁵ Хар Къутхарылыу байрамгъа уа оноучуну, халкъгъа, кимни сюйселе да, бир тутмакъны эркин этген адети бар эди. ¹⁶ Ол заманда аланы, Барабба атлы, бир белгили тутмакълары бар эди. ¹⁷ Ала жыйылгъанда, Пилат алагъа: «Мен сизге кимни эркин этсем сюесиз: Бараббанымы, огъесе Масих атлы Иссанымы?» – деди. ¹⁸ Нек десегиз ала Иссаны зарлыкъдан сатханларын ол биле эди. ¹⁹ Пилат сюдю жеринде олтуруп тургъан заманда, аны къатыны анга: «Ол Тюзлюклюге бир зат этме; нек десенг мен бюгече тюшюмде Аны ючюн кёп къыйналгъанма», – деп айтдырыргъа адам ийди. ²⁰ Алай а баш дин къуллукъчула бла таматала, Бараббаны жиберт, Иссаны уа ёлтюрт деп тилерге, халкъны къозгъадыла. ²¹ Ол заманда оноучу алагъа: «Мен сизге экисинден къайсын эркин этсем сюесиз?» – деп сорду. Ала: «Бараббаны», – дедиле. ²² Пилат алагъа: «Масих атлы Иссагъа уа мен не этейим?» – деди. Ала анга барысы да: «Къачха керилсин!» – дедиле. ²³ Оноучу: «Не аманлыкъ этгенди да Ол?» – деди. Ала уа: «Къачха керилсин!» – деп, андан да бек къычырыша эдиле. ²⁴ Пилат, не этсе да болушмагъанын, къозгъалыу а уллу болуп баргъанын кёрюп, суу алып, халкъны аллында къолларын жуууп: «Бу Тюзлюклюню къанын тёгюуде мени терслигим жокъду; кесигиз къарагъыз», – деди. ²⁵ Битеу халкъ а жууап эте: «Аны къаны бизге эм бизни сабийлерибизге тюшсюн!» – дедиле. ²⁶ Андан сора Пилат алагъа Бараббаны жибертди, Иссаны уа, тюйдюрюп, къачха керирге берди. ²⁷ Ол заманда оноучуну аскерчилери, Иссаны преториягъа элтип, Анга битеу полкну жыйдыла. ²⁸ Сора, Аны тешиндирип, Анга къызыл кийим кийдирдиле, ²⁹ Чыгъанадан таж эшип, Аны башына салдыла эмда Аны онг къолуна таякъ бердиле. Сора Аны аллында тобукъланып, Аны хыликкя этип: «Салам, Иудей Патчах!» – дей эдиле. ³⁰ Анга тюкюре эдиле, таягъын алып, Аны башына ура эдиле. ³¹ Аны хыликкя этгенден сора, юсюнден къызыл кийимни тешип, Анга Кесини кийимлерин кийдирдиле, сора Аны къачха керирге алып кетдиле. ³² Чыгъып бара, ала, Шимон атлы бир Киринейлиге тюбеп, Иссаны къачын анга кётюртюп элтдирдиле. ³³ Голгота атлы «Баш сюек жер» деген жерге жетгенде, ³⁴ Иссагъа ичерге ёт къатышдырылгъан мысты чагъыр бердиле; Ол, аны уртлап кёрюп, ичерге унамады. ³⁵ Аны къачха кергенле уа, чёп атып, Аны кийимлерин юлеше эдиле. ³⁶ Сора алайда олтуруп, Аны сакълай эдиле. ³⁷ Аны баш жанына уа Аны терслигин кёргюзтюп: «Бу – Иудей Патчах Иссады», – деп жазып салдыла. ³⁸ Анда Исса бла бирге эки аманлыкъчыны къачха кердиле: бирин онг жанында, экинчисин а сол жанында. ³⁹ Озуп баргъанла уа, Иссагъа аман айта эдиле, башларын булгъап: ⁴⁰ «Эй табыныучу юйню бузуп, юч кюннге жангыдан ишлеучю! Кесинг-Кесинги къутхар! Сен Аллахны Уланы эсенг, къачдан тюш!» – дей эдиле. ⁴¹ Аны кибик баш дин къуллукъчула да дин алимле бла, таматала бла, фарисейле бла бирге, Иссаны хыликкя этип: ⁴² «Башхаланы къутхара эди, Кеси-Кесин а къутхаралмайды! Ол Израильни Патчахы эсе, энди къачдан тюшсюн, сора биз Анга ийнанырбыз. ⁴³ Аллахха ышана эди; Аллах Анга ыразы эсе, энди Аны къутхарсын! Ол: „Мен Аллахны Уланыма“ деп айтханды», – дей эдиле. ⁴⁴ Аны кибик, Исса бла къачха керилген аманлыкъчыла да Анга аман айта эдиле. ⁴⁵ Алтынчы сагъатдан тогъузунчу сагъатха дери битеу жер башында къарангы болуп турду. ⁴⁶ Тогъузунчу сагъатха жууукъ заманда уа Исса уллу ауаз бла: «Элий, Элий! Лема шевакътаний?» – деп къычырды. Аны магъанасы: «Аллахым, Аллахым! Сен Мени нек атып къойдунг?» – деген сёздю. ⁴⁷ Алайда тургъанладан бир къауумла, муну эшитип: «Ол Илиясны чакъырады», – дей эдиле. ⁴⁸ Аладан бирлери олсагъат, чабып барып, жуугъуч алып, мысты чагъырдан толтуруп, таякъгъа тагъып, Анга ичерге берди. ⁴⁹ Башхалары уа: «Тохта; Илияс Аны къутхарыргъа келлик эсе, кёрейик», – дей эдиле. ⁵⁰ Исса уа, дагъыда уллу ауаз бла къычырып, жанын берди. ⁵¹ Ол кезиуде табыныучу юйде жабыу башындан тюбюне дери жыртылып экиге айырылды; жер да титиреди, ташла да жарылдыла; ⁵² Къабырла да ачылып, ёлген сыйлыладан кёбюсюню ёлюклери тиргизилдиле ⁵³ Эмда Исса тиргизилгенден сора, къабырларындан чыгъып, сыйлы шахаргъа кирип, кёплеге кёрюннгендиле. ⁵⁴ Жюзбашчы эм аны бла бирге Иссаны сакълагъанла, жер титирегенни эм битеу болуннганны кёргенде, бек къоркъуп: «Кертиси да Бу Аллахны Уланы эди!» – дей эдиле. ⁵⁵ Галилеядан чыгъып Иссагъа къуллукъ эте, Аны ызындан келген кёп тиширыула да, анда болуп, узакъдан къарай эдиле. ⁵⁶ Аланы арасында Магдаллы Мариям, Якъупну бла Юсюпню аналары Мариям эм Зебедейни жашларыны аналары бар эдиле. ⁵⁷ Ингир болгъанда уа, Араматиялы Юсюп атлы бир бай адам келди; ол да Иссаны сохталарындан бири эди. ⁵⁸ Ол, Пилатха барып, Иссаны ёлюгюн тиледи. Сора Пилат ёлюкню берирге буюрду. ⁵⁹ Юсюп, ёлюкню алып, аны таза гетен къумач бла кебинледи. ⁶⁰ Сора аны, кеси къаяны тешдирип этдирген, кесини жангы къабырына салды; эм къабырны эшигине уллу таш сюеп, кетди. ⁶¹ Магдаллы Мариям бла башха Мариям анда эдиле, ала къабырны туурасында олтура эдиле. ⁶² Байрым кюнню экинчи кюнюнде баш дин къуллукъчула бла фарисейле, Пилатха жыйылып: ⁶³ «Жюйюсхан! Ол алдауукъчу сау заманында: „Юч кюнден сора тиргизилликме“ деп айтханы эсибизге тюшдю. ⁶⁴ Анга кёре, ючюнчю кюннге дери Аны къабырын сакъларгъа буйрукъ бер, сохталары кече келип, Аны урлап, халкъгъа: „Ёлгенледен тиргизилгенди“ деп айтмасынла; артдагъы алдауу алгъыннгындан да аман болур», – дедиле. ⁶⁵ Пилат алагъа: «Сакълауулугъуз барды; барыгъыз, билгенигизча сакълатыгъыз», – деди. ⁶⁶ Ала, барып, къабырны къатына сакълауул салдыла, къабырны ташына да мухур басдыла.

¹ Шабат кюн озгъанлай а, ыйыкъны биринчи кюнюню танг аласында Магдаллы Мариям, башха Мариям бла къабыргъа къараргъа келдиле. ² Ол заманда уллу жер тебиу болгъан эди. Раббийни бир мёлеги, кёкледен тюшюп, келип къабырны эшигинден ташны аудуруп, аны юсюне олтуруп тура эди. ³ Аны сыфаты шыбыла кибик эди, кийими да къар кибик акъ эди. ⁴ Андан къоркъгъанларындан, къабырны сакълагъанла, къалтырашып, ёлгенча болдула. ⁵ Мёлег’а, тиширыулагъа айланып: «Къоркъмагъыз! Сиз къачха керилген Иссаны излегенигизни билеме. ⁶ Ол мында жокъду; Ол айтханыча тиргизилгенди; келигиз, Раббийни жатхан жерине къарагъыз, ⁷ Сора терк барып, Аны сохталарына, „Ол ёлгенледен тиргизилгенди. Ма, Ол сизден алгъа Галилеягъа барады, Аны анда кёрюрсюз“ деп айтыгъыз. Ма, мен сизге айтдым», – деди. ⁸ Ала терк окъуна къабырдан чыгъып, къоркъуу бла, уллу къууанч бла Аны сохталарына билдирирге чабып кетдиле. ⁹ Ала Аны сохталарына билдирирге бара тургъанлай а, ма, Исса Кеси алагъа тюбеп: «Къууаныгъыз!» – деди. Ала, къатына келип, аякъларына жабышып, Анга сежда этдиле. ¹⁰ Ол заманда Исса алагъа: «Къоркъмагъыз; барыгъыз, къарындашларыма билдиригиз, Галилеягъа барсынла, ала Мени анда кёрюрле», – деди. ¹¹ Тиширыула бара туруб’а, сакълауулладан бир къаууму, шахаргъа келип, битеу болуннганны баш дин къуллукъчулагъа билдирдиле. ¹² Ала уа, таматала бла жыйылышып, кенгеш этип, аскерчилеге иги кесек ахча берип: ¹³ «„Аны сохталары, кече келип, биз жукълагъан заманда, Аны урлап кетгендиле“ деп айтыгъыз. ¹⁴ Бу хапар оноучугъа жетсе уа, биз аны ийнандырырбыз, сизни да къайгъыгъа къалдырмабыз», – дедиле. ¹⁵ Сакълауулла, ахчаны алып, алагъа айтылгъаныча этдиле. Ол сёз иудейлилени арасында бюгюннге дери окъуна жайылып турады. ¹⁶ Онбир сохта уа Галилеягъа, Исса алагъа айтхан таугъа бардыла ¹⁷ Эмда, Аны кёрюп, Анга сежда этдиле; бир къауумлары уа ишекленип турдула. ¹⁸ Исса, жууукълашып, алагъа: «Кёкде да, жерде да хар тюрлю оноу да Манга берилгенди: ¹⁹ Энди барыгъыз, битеу миллетлени юйретигиз, Атаны, Уланыны эмда Сыйлы Нюрню аты бла аланы сууда кёмюлдюрюгюз. ²⁰ Битеу Мен сизге буюргъанны тутаргъа аланы юйретигиз; ма, Мен, бу ёмюрню ахырына дери хар кюн да сизни блама», – деди. Амин.