ИШЛЕРИ

ИШЛЕРИ

¹ Биринчи китапны, Теофил, мен санга башындан башлап Иссаны Кеси сайлагъан абустоллагъа Сыйлы Нюр бла буйрукъ берип, кёкге чыкъгъан кюнюне дери, ² Аны хар не этгенини эм неге юйретгенини юсюнден жазгъан эдим. ³ Азап чегип ёлгенинден сора, абустоллагъа кёп керти патауала бла Кесини тиргизилгенин кёргюзтюп, къыркъ кюнню ичинде алагъа кёрюне эм Аллахны Патчахлыгъыны юсюнден айта тургъанды. ⁴ Сора, ала бла кёрюшюп, алагъа былай буйрукъ бергенди: «Иерусалимден кетмей, сиз Менден эшитген, Ата берирге айтханны сакълагъыз; ⁵ Нек десегиз Ахия адамланы суу бла кёмюлдюргенди, сиз а бир бёлек кюнден сора Сыйлы Нюр бла кёмюлдюрюллюксюз». ⁶ Сора ала бирге жыйылгъан заманларында Иссагъа: «Раббий, Сен Израильге Патчахлыкъны бу кезиудеми къайтарлыкъса?» – деп сордула. ⁷ Ол а алагъа: «Ата Кесини оноуунда сал гъан заманланы неда кезиулени билирге сизни ишигиз тюйюлдю. ⁸ Сиз а Сыйлы Нюр юсюгюзге тюшгенде кюч алырсыз, сора Иерусалимде, битеу Иудеяда, Самарияда эм жерни этегине дери да Мени шагъатларым болурсуз», – деди. ⁹ Бу сёзлени айтхандан сора, Исса, ала къарап тургъанлай кётюрюлдю эмда бир булут Аны, аланы кёрюмдюсюнден алды. ¹⁰ Исса кёкге чыгъа туруп, ала кёкге къарап тургъан заманда, билмей тургъанлай, эки киши акъ кийимлери бла аланы алларына чыгъып, ¹¹ Алагъа: «Галилеялы кишиле! Сиз, тохтап, кёкге нек къарайсыз? Сизден кёкге кётюрюлген бу Исса, сиз Аны кёкге кётюрюлгенин кёргенигиз кибик, ол халда келликди», – дедиле. ¹² Андан сора ала Зейтун атлы таудан Иерусалимге къайтдыла; ол тау а Иерусалимге шабат кюн жолу чакълы жууукъду. ¹³ Ала, шахаргъа келгенлей, къалыучу юйлерине барып, огъаргъы отоугъа чыкъдыла. Петер бла Якъуп, Ахия бла Эндрей, Филип бла Тома, Барталмай бла Маттай, Алфай улу Якъуп бла Патриот Шимон эмда Якъупну къарындашы Иуда анда болгъандыла. ¹⁴ Ала барысы да Иссаны анасы Мариям бла эм бир къауум тиширыу бла эмда Иссаны къарындашлары бла бирге бир акъылда дууа эм тилек этип турдула. ¹⁵ Ол кюнледе Петер, жюз жыйырма чакълы сохта жыйылгъан бир жыйылыуну арасында туруп: ¹⁶ «Къарындашла! Сыйлы Нюр, Китапда Дауутну ауузу бла, Иссаны тутханлагъа башчылыкъ этген Иуданы юсюнден алгъын айтхан сёз толургъа керек эди. ¹⁷ Ол бизден бирибизге саналгъан эди эм бу къуллукъдан юлюш алгъан эди», – деди. ¹⁸ Бу адам этген аманлыгъы ючюн алгъан ахчагъа сабан сатып алгъан эди; сора баш тёбен жыгъылып, къарыны жарылгъан эди эм битеу ичегилери тышына тёгюлген эди. ¹⁹ Ол да битеу Иерусалимде жашагъанлагъа белгили болгъанды, алай бла ол сабаннга аланы кеси тиллеринде «Хакалдама» – магъанасы «Къанлы Сабан» деп аталгъанды. ²⁰ Забур китапда уа «Аны юйю бош къалсын, анда жашагъан да болмасын» эм «Аны къуллугъун башхасы алсын» деп жазылгъанды. ²¹ «Алай бла, Ахияны сууда кёмюлдюргенинден башлап, Раббий Исса бизден кёкге кётюрюлген кюннге дери, бизни бла бирге болуп айланнган заманында таймай биргебизге болгъан адамладан бири, ²² Иссаны тиргизилгенине шагъатлыкъ этер ючюн, бизге къошулургъа керекди» деди Петер. ²³ Ала экеуленни – Иуст деп да аталгъан Баршаба атлы Юсюпню эм Матияны – салдыла. ²⁴ Сора, тилек этип: «Раббий, Сен барыны да жюреклерин билесе. Бу экисинден Сен къайсын сайлагъанынгы кёргюзт, ²⁵ Иуда кесини жерине кетер ючюн къойгъан къуллукъну эм абустоллукъну ол алсын», – дедиле. ²⁶ Эмда алагъа чёп атдыла, чёб’а Матиягъа тюшдю; сора ол онбир абустолгъа къошулду.

¹ Эллинчи кюнню байрамы жетгенде, ийнаннганланы барысы да бир жерде бирге эдиле. ² Билмей тургъанлай, кёкден кючлю желни уруууна ушагъан таууш келип, ала тургъан юйню саулай толтурду; ³ Сора от тиллеге ушагъан затла алагъа кёрюндюле; была, юлешинип, аланы хар бирине бирери тюшдю. ⁴ Ийнаннганланы барысы да Сыйлы Нюрден толдула эм Нюр алагъа айтыргъа берген башха-башха тилледе сёлешип башладыла. ⁵ Иерусалимде уа кёкню тюбюнде хар миллетден келген, дин тутхан иудейлиле бар эдиле. ⁶ Ол таууш болгъан заманда, халкъ, жыйылып, абызыраугъа тюшдю, нек десегиз хар бири аланы кеси тили бла сёлешгенин эшите эди. ⁷ Бары да, сейирсинип, хайран болуп, бирбирлерине: «Бу сёлешгенле бары да Галилеялыла тюйюлмюдюле? ⁸ Биз хар бирибиз кесибизни ана тилибизни къалай эшитебиз? ⁹ Парфиялыла, мидиялыла, эламлыла, Месопотамияда, Иудеяда, Кападокияда, Понтда эм Асияда, ¹⁰ Фригияда эм Памфилияда, Мисирде эм Ливияны Киринеягъа жууукъ жерлеринде жашагъанла, иудейли болуп туугъан эм иудей динни къабыл этген Римден келген къонакъла, ¹¹ критлиле эм араплыла, – биз барыбыз да аланы, бизни тиллерибиз бла, Аллахны уллу ишлерини юсюнден айтханларын эшитебиз», – дей эдиле. ¹² Сора бары да, сейирсинип, не этерге билмей, бир-бирлерине: «Муну магъанасы неди?» – дей эдиле. ¹³ Бир къауумла уа хыликкя этип: «Ала асыры кёп татлы чагъыр ичгендиле»,–дей эдиле. ¹⁴ Петер а, онбир сохта бла ёрге туруп, уллу ауаз бла алагъа былай сёлешди: «Иудейли кишиле эм битеу Иерусалимде жашагъанла! Бу сизге белгили болсун, мени сёзлериме тынгылагъыз: ¹⁵ Сиз суннганча, ала эсирип тюйюлдюле, нек десегиз энди кюнню ючюнчю сагъатыды ! ¹⁶ Бу уа Йоел файгъамбарны: ¹⁷ „Ахыр кюнледе былай боллукъду дейди Аллах: Мен Нюрюмден битеу адамлагъа къуярыкъма, сизни уланларыгъыз да, къызларыгъыз да файгъамбарлыкъ этерикдиле, сизни жаш адамларыгъыз да кёрюнюуле кёрлюкдюле, къартларыгъыз да тюш кёрлюкдюле. ¹⁸ Эркегырыу эм тиширыу къулларыма ол кюнледе Мен Нюрюмден къуярыкъма, ала да файгъамбарлыкъ этерикдиле. ¹⁹ Сора кёкде огъары сейирликле, тюбюнде жерде да илишанла, къан, от эм тютюн булутла кёргюзтюрюкме. ²⁰ Раббийни уллу эм махтаулу кюню келирден алгъа, кюн къарангыгъа, ай да къан бетине айланырыкъды. ²¹ Ол заманда Раббийни атын айтып тилек этген хар адам къутхарыллыкъды“ деп айтханыды. ²² Израильли кишиле! Тынгылагъыз бу сёзлеге: кесигиз да билгенигиз кибик, Назаретли Исса, Аллах Аны юсю бла сизни арагъызда этген къудуретли ишлери, сейирликлери эм илишанлары бла белгили болгъан Кишиди. ²³ Аллахны белгилеген муратына эм алгъындан билгенине кёре, къолугъузгъа берилген бу Кишини, сиз тутуп, законсузланы къоллары бла къачха чюйлетип ёлтюргенсиз. ²⁴ Аллах а, ёлюмню бугъоуларын бузуп, Аны тиргизгенди; нек десегиз ёлюмге Аны тыяргъа амал жокъ эди. ²⁵ Дауут Иссаны юсюнден былай айтады: „Мен хар заманда да Раббийни аллымда кёргенме, Ол мени онг жанымда болгъаны ючюн тентирерик тюйюлме. ²⁶ Аны ючюн мени жюрегим къууаннганды, тилим да сюйюннгенди эм мени чархым окъуна ышаныуда тынчайырыкъды. ²⁷ Нек десенг Сен мени жанымы ахыратда къоймазса эм Сени сыйлынга чиримекликни сынатмазса. ²⁸ Сен манга жашауну жолун билдиргенсе; Сен Кесинги аллынгда мени къууанчдан толтурлукъса“ дейди. ²⁹ Къарындашла! Уллу атабыз Дауутну юсюнден сизге ачыкъ айтайым: ол ёлгенди эм асыралгъанды эм аны къабыры бюгюннге дери да биздеди. ³⁰ Ол а файгъамбар эди эм аны урлугъундан Масихни чархы бла болдуруп аны тахтасына олтуртургъа Аллахны анга ант бла сёз бергенин биле эди. ³¹ Ол себепден, ол, боллукъну кёрюп, Масихни тиргизиллигини юсюнден: „Аны жаны ахыратда къоюлмагъанды эм Аны чархы чиримекликни сынамагъанды“ деп айтханды. ³² Бу Иссаны Аллах тиргизгенди, анга биз барыбыз да шагъатлабыз. ³³ Алай бла Ол, Аллахны онг жанына чыгъарылып, Атадан, Ол берирге айтхан Сыйлы Нюрню алып, энди, сиз кёргенча эм эшитгенча, бу Нюрню юсюбюзге къуйгъанды. ³⁴ Дауут кёклеге чыкъмагъанды, алай а кеси былай айтады: „Раббий мени Бийиме: ³⁵ ,Мен душманларынгы Сени аякъ тюбюнге салгъынчыгъа дери, Мени онг жанымда олтур‘, – дегенди“. ³⁶ Алай бла битеу Израильни юйюрю, къаты билигиз, бу сиз къачха керген Иссаны, Аллах Бий эм Масих этгенди», – деп сёлешди. ³⁷ Муну эшитгенлеринде, аланы жюреклери эрип, Петерге бла къалгъан абустоллагъа: «Къарындашла, биз не этейик?» – дедиле. ³⁸ Петер а алагъа: «Гюняхларыгъыз кечилир ючюн, тобагъа къайтышыгъыз эм хар биригиз Масих Иссаны аты бла сууда кёмюлдюрюлсюн, сора саугъагъа Сыйлы Нюрню алырсыз. ³⁹ Нек десегиз Аллах берирге айтханын сизге, сабийлеригизге эм узакъдагъыланы барына да, Раббий Аллахыбыз кимни чакъырса да анга айтханды», – деди. ⁴⁰ Эм башха кёп сёзле бла шагъатлыкъ этип: «Бу бузукъ тукъумдан кесигизни къутхарыгъыз!» – деп жалбарды. ⁴¹ Алай бла аны сёзюн сюйюп алгъанла, сууда кёмюлдюрюлдюле. Ол кюн жамауатха юч минг чакълы адам къошулду. ⁴² Ала, кеслерин тохтаусуз абустолланы юйретиулерине берип, къарындашлыкъ бир ликде, ётмек сындырыуда эм тилек этиуде тура эдиле. ⁴³ Хар бир адамда да Аллахдан къоркъуу бар эди. Абустолланы юслери бла Иерусалимде кёп сейирликле эм илишанла этиле эдиле. ⁴⁴ Ийнаннганла уа барысы да бирге эдиле эм хар нелерин да бир-бирлери бла юлеше эдиле. ⁴⁵ Мюлклерин эм болгъан затларын сатып, ахчасын барына да хар кимни кереклисине кёре юлеше эдиле. ⁴⁶ Хар кюн сайын бир ниетде табыныучу юйню арбазларында жыйыла эдиле, кеси юйлеринде да, ётмек сындырып, ашларын жарыкълыкъ бла эм таза жюреклилик бла ашай эдиле. ⁴⁷ Аллахха махтау сала, битеу халкъгъа кеслерин сюйдюре эдиле. Раббий да хар кюнден жангы къутхарылгъанланы жамауатха къоша эди.

¹ Бир жолда Петер бла Ахия тилек ууахты болгъан тогъузунчу сагъатда табыныучу юйге бирге бара эдиле. ² Анасындан акъсакъ туугъан бир адам бар эди. Аны уа, хар кюнден келтирип, табыныучу юйню «Ариу Эшик» атлы эшигини къатында, табыныучу юйню арбазларына киргенледен садакъа тилерге олтурта эдиле. ³ Ол, Петерни бла Ахияны табыныучу юйню арбазларына кирип баргъанларын кёрюп, аладан садакъа тиледи. ⁴ Петер Ахия бла анга сынап къарап: «Бизге къарачы!» – деди. ⁵ Ол аладан бир зат алыр умут бла алагъа ышанлап къарады. ⁶ Алай а Петер анга: «Кюмюшюм эм алтыным жокъду мени; менде болгъанны уа санга берейим: Назаретли Масих Иссаны аты бла тур да жюрю!» – деди. ⁷ Сора аны онг къолундан тутуп къобарды; алайлай аны аякълары да тобукълары да кючлендиле. ⁸ Ол, секирип ёрге туруп, жюрюп башлады эм жюрюп секире, Аллахха махтау сала, ала бла табыныучу юйню арбазларына кирди. ⁹ Аны, жюрюп, Аллахха махтау салгъанын битеу халкъ кёрдю. ¹⁰ Табыныучу юйню Ариу Эшигини къатында олтуруп садакъа жыйыучу ол болгъанын билип, анга болуннган ишден къоркъуп сейирсиндиле. ¹¹ Сора ол сау болгъан акъсакъ Петерни бла Ахияны къатындан кетмей тургъан заманда, битеу халкъ, сейирсинип, Сюлеменни Колоннадасы атлы жерге алагъа чабып жыйылдыла. ¹² Муну кёрюп Петер халкъгъа: «Израилли кишиле! Мынга нек сейирсинесиз неда бизге нек къарайсыз? Аны жюрюгени бизни кючюбюз бла неда дин ахлулугъубуз бла болгъанмы сунасыз? ¹³ Ибрахимни, Исхакъны, Якъупну Аллахы, бизни аталарыбызны Аллахы, Кесини Уланы Иссаны махтаулу этгенди. Сиз а Аны сатхансыз эм Пилат Аны эркин этерге оноу этгенде, сиз Аны Пилатны аллында инкяр этгенсиз. ¹⁴ Сиз Сыйлыны эм Тюзлюклюню инкяр этип, бир мурдарны сизге беририн тилегенсиз. ¹⁵ Сиз Жашауну Башчысын ёлтюргенсиз, Аллах а Аны ёлгенледен тиргизгенди. Биз мынга шагъатбыз. ¹⁶ Аны атына ийнаныуну хатырындан, бу сиз кёрген эм таныгъан адамны, Аны аты кючлендиргенди эм Аны юсю бла келген ийман, сизни барыгъызны аллыгъызда бу толу саулукъну анга бергенди. ¹⁷ Болсада, къарындашла, мен билеме, башчыларыгъыз кибик сиз да этгенигизни билмегенлей этгенсиз. ¹⁸ Аллах а Кесини битеу файгъамбарларыны ауузлары бла, Масихни азап чегеригини юсюнден алгъындан билдиргени кибик, алай этгенди. ¹⁹ Алай бла, гюняхларыгъыз къурур ючюн, тобагъа тюшюгюз эм къайтышыгъыз, ²⁰ Раббий сизге ырахатлыкъ заманла берсин эмда сизге алгъындан буюрулгъан Масих Иссаны ийсин. ²¹ Аллах ёмюрден бери битеу Кесини сый лы файгъамбарларыны ауузлары бла билдиргенлери бары да толур заманнга дери, Исса кёкде къалыргъа керекди. ²² Муса аталарыбызгъа: „Раббий Аллахыгъыз сизге къарындашларыгъызны арасындан мени кибик бир файгъамбар чыгъарлыкъды. Аны хар айтханына тынгылагъыз. ²³ Ол файгъамбаргъа тынгыламагъан хар адам Аллахны халкъыны арасындан жокъ боллукъду“ деп айтханды. ²⁴ Шамайыл эм андан сора келип билдирген файгъамбарла барысы да бу кюнлени боллугъун алгъындан билдиргендиле. ²⁵ Сиз файгъамбарланы уланларысыз, Аллах аталарыгъыз бла этген кесаматны туудукъларысыз. Аллах Ибрахимге: „Сени урлугъунгу юсю бла дунияны битеу халкълары алгъышлы боллукъдула“ деп айтханды. ²⁶ Аллах, сизни хар биригизни да аман ишлеригизден тайдырып сизни алгъышлы этер ючюн, Кесини Уланы Иссаны тиргизип, бек алгъа сизге ийгенди», – деп сёлешди.

¹ Петер бла Ахия халкъгъа сёлеше тургъан заманда, алагъа дин къуллукъчула, табыныучу юйню сакълаучуланы башчысы эмда садукейле келдиле. ² Ала, абустолла халкъны юйретгенлерине эм Иссаны юсю бла ёлгенлени тиргизилликлерин билдиргенлерине, ачыуландыла. ³ Аланы тутдула эм ингир болгъаны себепли эрттенликге дери тюрмеге салдыла. ⁴ Ол ууазгъа тынгылагъанладан а кёбюсю ийнаннган эди, ол адамланы саны да беш минг чакълы бар эди. ⁵ Экинчи кюн иудейлилени оноучулары, таматалары эмда дин алимлери Иерусалимге жыйылдыла. ⁶ Баш дин къуллукъчу Ханан, Къаяфа, Ахия, Аскендир эм баш дин къуллукъчуну юйюрюнден болгъан башхала да анда эдиле. ⁷ Сора, абустолланы ортагъа сюеп алагъа: «Сиз муну не кюч бла неда кимни аты бла этгенсиз?» – деп сордула. ⁸ Ол заманда Петер, Сыйлы Нюрден толуп, алагъа: «Халкъны башчылары эм Израилни таматалары! ⁹ Ол къыяулу адамгъа этилген ахшылыкъны юсюнден бизден жууап излене эсе, ол къалай сау болгъанды деп сорула эсе, ¹⁰ Сизни барыгъызгъа да, битеу Израильни халкъына да белгили болсун, сиз къачха керген, Аллах а ёлгенледен тиргизген Назаретли Масих Иссаны аты бла бу адам сау болуп аллыгъызда сюелип турады. ¹¹ Исса, сиз къурулушчула сансыз этип къойгъан ташды, алай а Ол, мюйюшню башы болгъанды; Андан башха бир кишиде да къутхарыулукъ жокъду. ¹² Нек десегиз кёкню тюбюнде адамлагъа берилген атланы арасында бизни къутхараллыкъ башха ат жокъду», – деди. ¹³ Ала, Петерни бла Ахияны таукелликлерин кёрюп эм ала дин алимле тюйюл, бош адамла болгъанларын эслеп, сейирсиндиле. Алай болсада, аланы Исса бла болгъанларын ангыладыла. ¹⁴ Ол сау болгъан адамны ала бла сюелип тургъанын кёрюп, алагъа къажау зат айталмадыла. ¹⁵ Сора алагъа синедриондан чыгъаргъа буйрукъ этип, бир-бирлерине: ¹⁶ «Бу адамлагъа биз не этейик? Нек десегиз аланы уллу сейирлик илишан этгенлери битеу Иерусалимде жашагъанлагъа белгилиди, биз да анга зат айталмайбыз. ¹⁷ Алай а, бу халкъны арасында дагъыда кёп жайылмаз ючюн, мындан ары бу атны юсюнден бир адамгъа да айтмагъыз деп аланы къоркъутуп тыяйыкъ», – дедиле. ¹⁸ Сора, аланы чакъырып: «Иссаны аты бла бир зат да айтмагъыз неда юйретмегиз», – деп буйрукъ бердиле. ¹⁹ Петер бла Ахия уа алагъа жууапха: «Хыйсап этигиз, Аллахны сёзюнден эсе сизни сёзюгюзге бек тынгылау, Аллахны аллында тюзмюдю? ²⁰ Биз кёрген эм эшитген затларыбызны айтмай къояллыкъ тюйюлбюз», – дедиле. ²¹ Ала уа абустолланы дагъыда къоркъутхандан сора жибердиле. Алагъа азап салыр амал табалмагъан эдиле. Нек десегиз битеу халкъ болуннган иш ючюн Аллахха махтау сала эди. ²² Сейирлик илишан бла сау этилген адамгъа къыркъдан артыкъ жыл бола эди. ²³ Эркин болгъанлай, абустолла кеслериникилеге келип, баш дин къуллукъчула бла таматала алагъа айтхан сёзлени айтдыла. ²⁴ Ала уа, муну эшитгенлей, бир ниет бла Аллахдан тилек этип: «Кёкню да, жерни да, тенгизни да, битеу алада болгъан затланы да жаратхан Бий Аллах! ²⁵ Сен, бизни атабыз, Сени къулунг Дауутну ауузундан Сыйлы Нюр бла: „Миллетле неге къутурадыла, халкъла болмазлыкъ ишни нек ойлайдыла? ²⁶ Дунияны патчахлары урушха хазырланнгандыла, башчылары да бирге жыйылып Раббийге эм Аны Масихине къажау чыкъгъандыла“ деп айтханса. ²⁷ Кертиси да, Ирод бла Понтий Пилат, бу шахарда Израильни халкъы бла эмда башха миллетле бла жыйылып, Сен майлагъан Сыйлы Уланынг Иссагъа къажау чыкъгъандыла. ²⁸ Сен алгъындан Кеси къолунг бла эм Кеси оноуунг бла буюргъан ишлени толтургъандыла. ²⁹ Энди уа Раббий, аланы къоркъутууларына къара эм Сени къулларынга уллу таукеллик бла Сени сёзюнгю айтыргъа онг бер. ³⁰ Сен да, Сыйлы Уланынг Иссаны аты бла адамланы сау этерге эмда илишанла эм сейирликле этерге къолунгу узат», – деп тилек этдиле. ³¹ Ала тилек этгенден сора, жыйылып тургъан жерлери да титиреди эм барысы да Сыйлы Нюрден толуп Аллахны сёзюн таукеллик бла айта эдиле. ³² Ол ийнаннган кёп халкъны уа жюреклери да, жанлары да бир эди. Аладан бир киши да кесини мюлкюне кесимикиди демей эди; битеу болгъан затларын бирбирлери бла юлеше эдиле. ³³ Абустолла уа уллу кюч бла Раббий Масих Иссаны тиргизилгенине шагъатлыкъ эте эдиле эм аланы барысыны да юслеринде уллу шафауат бар эди. ³⁴ Аланы араларында бир кереклиси болгъан адам жокъ эди. Нек десегиз жерлери неда юйлери болгъанла барысы да, аланы сатып, сатханларыны багъасын келтирип, ³⁵ Абустолланы алларына сала эдиле; эм хар бирине да кереклисине кёре юлешине эди. ³⁶ Сёз ючюн, Кипрде туугъан эмда абустолла Барнаба – алай демеклик «кёллендириуню жашы» – деп атагъан Левийли Юсюпню, ³⁷ Кесини бир сабаны бар эди, аны сатып, ахчасын келтирип, абустолланы алларына салгъан эди.

¹ Ханания атлы бир киши уа, къатыны Шапираны ыразылыгъы бла, мюлкюн сатып, ² Багъасыны бир кесегин кесине къойду, къалгъанын а келтирип абустолланы алларына салды. Къатыны да аны биле эди. ³ Петер а анга: «Ханания! Жюрегинги шайтаннга нек бердинг, Сыйлы Нюрге ётюрюк айтып жеринги багъасыны бир кесегин кесинге нек къойдунг? ⁴ Сатылгъынчы да ол мюлк сеники тюйюлмю эди? Сатылгъандан сора да багъасы сени оноуунгда тюйюлмю эди? Сен бу ишни жюрегинге нек салдынг? Сен адамлагъа тюйюл, Аллахха ётюрюк айтханса», – деди. ⁵ Бу сёзлени эшитгенлей, Ханания жыгъылып ёлюп къалды. Муну хапарын эшитгенлени барысын да уллу къоркъуу алды. ⁶ Сора жашла, туруп, аны ёлюгюн кебинледиле эм чыгъарып асырадыла. ⁷ Андан сора юч сагъат чакълы озгъанлай, бу болгъан ишни да билмей, аны къатыны да келди. ⁸ Петер анга: «Сиз жеригизни быллай биргеми сатхансыз?» – деп сорду. Ол да: «Хау, аллай бирге сатханбыз», – деди. ⁹ Петер анга: «Сиз Раббийни Нюрюн сынаргъа экигиз да бир акъыллы нек болдугъуз? Ма сени эринги асырагъанла эшикден кирип келедиле, сени да чыгъарлыкъдыла», – деди. ¹⁰ Олсагъат Шапира Петерни аллында аууп ёлюп къалды; ол жашла да юйге кирип, аны ёлюп тургъанын кёрюп, элтип аны эрини жанында асырадыла. ¹¹ Битеу жамауатны эм битеу бу хапарны эшитгенлени уллу къоркъуу алды. ¹² Абустолланы къоллары бла уа халкъны ичинде кёп илишанла бла сейирликле этиле эдиле; ийнаннганланы барысы да бир ниетде Сюлеменни Колоннадасында жыйыла эдиле. ¹³ Тыш адамладан бир киши да алагъа къошулургъа базынмай эди, халкъ а алагъа уллу хурмет эте эди. ¹⁴ Алай болсада, Раббийге ийнанып, жамауатха къошулгъан эр кишиле да, тиширыула да кёпден-кёп бола эдиле. ¹⁵ Алай бла адамла, озуп баргъан Петерни ауанасы окъуна аладан бир къауумларына тиер ючюн, ауругъанланы жатхан жерлери бла тёшеклери бла орамлагъа чыгъарып сала эдиле. ¹⁶ Иерусалимни тёгерегиндеги шахарладан да кёп адамла келип жыйылып, ауругъанланы эм харам нюрледен къыйналгъанланы келтире эдиле; быланы барысы да сау этиле эдиле. ¹⁷ Баш дин къуллукъчу эм аны бла болгъан садукей масхаплыла барысы да зарлыкъдан толдула ¹⁸ Эмда, абустолланы тутуп, халкъны тюрмесине салдыла. ¹⁹ Алай болгъанлыкъгъа, Раббийни бир мёлеги, кече тюрмени эшиклерин ачып, аланы чыгъарып: ²⁰ «Барыгъыз, табыныучу юйню арбазларында туруп, бу жангы жашауну юсюнден сёзлени барын халкъгъа билдиригиз», – деди. ²¹ Абустолла, анга тынгылап, эрттенликде табыныучу юйню арбазларына кирип, халкъны юйрете эдиле. Ол заманда баш дин къуллукъчу да, аны жанлыла да, келип синедрионну – битеу Израильни халкъыны таматаларын – жыйып, абустолланы келтирирге тюрмеге адамла ийдиле. ²² Сакълауулла, тюрмеге барып, абустолланы анда тапмадыла. Алай бла ызларына къайтып: ²³ «Биз тюрмени кереклисича сакъ бегитилип, къалауурланы да эшиклени алларында тургъанлай тапдыкъ; ачханда уа ичинде бир кишини да тапмадыкъ», – деп хапар бердиле. ²⁴ Бу сёзлени эшитгенде, баш дин къуллукъчула эм табыныучу юйню сакълауулларыны башчысы, бу не болур, деп сейирсиндиле. ²⁵ Биреулен келип алагъа: «Ма, сиз тюрмеге салгъан кишиле, табыныучу юйде туруп халкъны юйрете турадыла», – деп билдирдиле. ²⁶ Ол заманда табыныучу юйню сакълауулларыны башчысы къалауурла бла барып, абустолланы зор этмей келтирди; нек десегиз ала, халкъ бизни ташла бла тюер деп къоркъа эдиле. ²⁷ Сора аланы, келтирип, синедрионну аллында сюедиле. Баш дин къуллукъчу уа алагъа соруу этип: ²⁸ «Бу атны айтып юйретмегиз деп, биз сизге къаты буйрукъ бермегенми эдик? Сиз а, окъууугъузну Иерусалимни хар жерине жайгъансыз эм ол Адамны къанын бизни юсюбюзге салыргъа кюрешесиз», – деди. ²⁹ Петер эм къалгъан абустолла уа анга жууапха: «Адамладан эсе Аллахха бек бойсунургъа керекди. ³⁰ Сиз къачха асып ёлтюрген Иссаны аталарыбызны Аллахы тиргизгенди. ³¹ Израильге гюняхларындан тобагъа къайтышып кечилирге амал берир ючюн, Аллах, Иссаны Башчы эм Къутхарыучу этип, Кесини онг жанына кётюргенди. ³² Биз да, Аллах Кесине бойсуннганлагъа берген Сыйлы Нюр да, бу ишлеге шагъатбыз», – дедиле. ³³ Муну эшитгенде, ала ачыудан къутура эдиле эм абустолланы ёлтюрюрге къаст эте эдиле. ³⁴ Сора битеу халкъ ариу кёрген, кеси да Таурат устаз болгъан, Гамалиел атлы бир фарисей, синедрионда ёрге туруп, абустолланы бир азгъа тышына чыгъарыргъа буюрду. ³⁵ Синедриондагъылагъа уа: «Израильли кишиле! Бу адамлагъа не этеригизге кеси арагъызда сагъыш этип къарагъыз. ³⁶ Нек десегиз кёп болмай мындан алда, кесин бир уллугъа санатып, Тевда келген эди, анга да тёрт жюз чакълы адам къошулгъан эди, алай а ол ёлтюрюлдю, анга тынгылагъанланы бары да чачылып думп болдула. ³⁷ Андан сора халкъны санау заманда Галилеялы Иуда келип, кесини ызындан кёп халкъ элтди. Ол да жоюлду, битеу анга тынгылагъанла да чачылдыла. ³⁸ Энди уа сизге айтама, къоюгъуз бу адамланы эмда тиймегиз алагъа; нек десегиз бу план, бу иш адамладан чыкъгъан зат эсе, бузуллукъду. ³⁹ Аллахдан чыкъгъан зат эсе уа, сиз аны бузаллыкъ тюйюлсюз. Сакъ болугъуз, Аллахха къажау туруучула болуп къалыргъа да болурсуз», – деди. ⁴⁰ Ала анга тынгыладыла. Абустолланы чакъырып, тюйюп, Иссаны атындан айтмагъыз деп буйрукъ берип, аланы жибердиле. ⁴¹ Абустолла уа Раббий Иссаны аты ючюн сансыз этилирге тийишли кёрюлгенлерине къууанып, синедриондан кетдиле. ⁴² Сора хар кюн сайын табыныучу юйню арбазларында да, юйледе да юйретиуню эм Масих Иссаны юсюнден Хайыр Хапарны билдириуню къоймай бардыра эдиле.

¹ Ол кюнледе, сохтала кёп болгъан заманда, грекча сёлешген чюйютлюле, аланы башсыз къатынлары, кюн сайын юлешиннген болушлукъдан тышында къалдырылгъанлары ючюн, арамча сёлешген чюйютлюлеге гурушха болдула. ² Ол заманда онеки абустол, сохталаны битеу къауумун жыйып, алагъа: «Аллахны сёзюн юйретиуню къоюп, аш юлешиуню къайгъысын этмеклик бизге иги тюйюлдю. ³ Ол себепден къарындашла, кесигизни арагъыздан, аланы юсюнден иги шагъатлыкъ этилген, Сыйлы Нюрден эм акъылманлыкъдан толгъан жети адамны сайлагъыз; аланы бу къуллукъну этерге салайыкъ. ⁴ Биз а кесибизни тохтаусуз тилек этип эм Аллахны сёзюн билдирип туруу къуллукъгъа берейик», – дедиле. ⁵ Бу сёзге битеу жыйылгъанла ыразы болдула; сора Истефан атлы, иймандан эм Сыйлы Нюрден толгъан кишини, Филипни, Прохорну, Никанорну, Тимонну, Парменаны эмда алгъын чюйют диннге къайтышхан Антиохиялы Николайны сайладыла. ⁶ Аланы абустолланы алларына сюедиле, абустолла да, тилек этип, аланы юслерине къолларын салдыла. ⁷ Аллахны сёзю жайылып, Иерусалимде сохталаны саны да бек кёп болгъан эди; дин къуллукъчуладан да бек кёбюсю ийманнга бойсуннган эдиле. ⁸ Истефан а, иймандан эм кючден толуп, халкъны ичинде уллу сейирликле эм илишанла эте эди. ⁹ Азатланы, Киринейлилени эм Аскендириялыланы Синагогасы атлы синагогадан бир къауумла эм Киликиядан бла Асиядан да бир къауумла Истефан бла даулашха тюшдюле. ¹⁰ Алай болгъанлыкъгъа, аны айтхан сёзлериндеги акъылманлыкъгъа эмда Сыйлы Нюрге къажау туралмадыла. ¹¹ Андан сора ала, бир къауумланы юйретип: «Мусагъа да, Аллахха да аны аман сёзле айтханын эшитгенбиз», – деп айтдырдыла. ¹² Халкъны да, таматаланы да, дин алимлени да къозгъап, чабыуул этип тутуп, аны синедрионнга элтдиле. ¹³ Сора жалгъан шагъатла келтирдиле, ала уа: «Бу адам, тохтамай, бу сыйлы жерге эм Тауратха аман сёзле айтып турады. ¹⁴ „Назаретли Исса бу жерни бузарыкъды, Муса бизге берген адетлени да тюрлендирликди“ деп айтханын биз эшитгенбиз», – дедиле. ¹⁵ Синедрионда олтургъанла барысы да, Истефаннга сынап къарап, аны бети, мёлекни бетича болуп къалгъанын кёрдюле.

¹ Ол заманда баш дин къуллукъчу: «Бу алаймыды?» – деп сорду. ² Истефан а былай сёлешди: «Къарындашла эм атала, тынгылагъыз! Атабыз Ибрахим Хараннга кёчгюнчю, Месопотамияда жашагъан заманында, махтаулу Аллах анга кёрюнюп: ³ „Сен кеси жерингден, жууукъларынгы арасындан, атангы юйюнден чыгъып, Мен санга кёргюзтюрюк жерге бар“ деп айтханды. ⁴ Ол заманда Ибрахим Халдеяны къыралындан чыгъып, Харанда жерлешгенди. Атасы ёлгенден сора, Аллах аны андан, энди сиз жашап тургъан бу къыралгъа кёчюргенди. ⁵ Ол заманда Ибрахимге ол къыралдан бир аякъ басарча жер да бермегенди, алай а аны сабийи да болгъунчу, ол къыралны анга эм ызындан аны туудукъларына мюлк этип берирге айтханды. ⁶ Аллах анга былай айтханды: „Сени туудукъларынг башха къыралда кёчгюнчюле болуп жашарыкъдыла. Анда къул этилип, тёрт жюз жыл зулмулукъда турлукъдула. ⁷ Мен а, – дегенди Аллах, – аланы къул этген миллетге азап берликме; андан сора уа ала андан чыгъып, бу жерде Манга къуллукъ этерикдиле“. ⁸ Сора Аллах анга сюннет кесаматны бергенди. Андан сора Ибрахим Исхакъны туудургъанды эмда анга сегизкюнлюк болгъанында сюннет этгенди. Исхакъ а Якъупну туудургъанды, Якъуб’а онеки уллу аталарыбызны туудургъанды. ⁹ Ол уллу аталарыбыз, зарланып, Юсюпню Мисирге сатхандыла, алай а Аллах аны бла болгъанды. ¹⁰ Аны битеу къыйынлыкъларындан къутхарып, анга терен акъыл бергенди эмда Мисирни патчахы фыргъауунну анга иги къаратханды. Фыргъауун а Юсюпню битеу Мисирге да, кесини тоханасына да оноучугъа салгъанды. ¹¹ Сора Мисирни бла Кенанны жерлерине ачлыкъ бла уллу къыйынлыкъ келгенди, аталарыбыз да ашарыкъ тапмагъандыла. ¹² Якъуб’а, Мисирде мирзеу болгъанын эшитип, аталарыбызны ары биринчи кере ийгенди. ¹³ Ала экинчи кере келген заманда уа, Юсюп къарындашларына кесин танытханды, сора Юсюпню тукъуму фыргъаууннга белгили болгъанды. ¹⁴ Юсюп, аланы ийип, атасы Якъупну да, битеу жууукъларын да, жетмиш беш адамны Мисирге келтиртгенди. ¹⁵ Якъуп, Мисирге кёчюп, кеси да, аталарыбыз да анда ёлгендиле. ¹⁶ Шекемге келтирилип, Ибрахим Шекемли Хаморну жашларындан кюмюшню багъасына сатып алгъан къабыр орунда асыралгъандыла. ¹⁷ Аллахны Ибрахимге ант бла берген сёзю толур заман жууукълашханда, халкъыбыз Мисирде ёсюп кёп болгъан эди. ¹⁸ Ахырында Юсюпню танымагъан бир башха патчах тахтагъа олтургъанды. ¹⁹ Ол, бизни халкъыбызгъа хыйлалыкъ этип, аталарыбызгъа къыйынлыкъ бергенди; аланы сабийлери жашамасынла деп, жангы туугъан сабийлерин атып къояргъа зорлагъанды. ²⁰ Ол заманда Муса туугъанды; ол, аныча болмагъан, ариу сабий эди. Юч ай кесини атасыны юйюнде асыралып тургъанды. ²¹ Тышына атылгъан заманында уа, фыргъауунну къызы, аны алып, кесине жаш этип ёсдюргенди. ²² Муса Мисирлилени хар илмуларына юйретилгенди эм сёзлеринде да, ишлеринде да кючлю эди. ²³ Анга къыркъ жыл толгъанлай а, аны жюрегине, кесини къарындашлары Израиль улуланы барып кёрюр акъыл тюшгенди. ²⁴ Сора, аладан бирлерине артыкълыкъ этилгенин кёрюп, аны къоруулагъанды, артыкълыкъ этген Мисирлини ёлтюрюп, зулму этилген адамны дертин алгъанды. ²⁵ „Къарындашларым, Аллах мени къолум бла алагъа къутхарыу берлигин ангыларла“ деп умут этген эди. Ала уа ангыламадыла. ²⁶ Экинчи кюн, аладан экеулен тюйюшген заманда, ол къатларына келип: „Сиз къарындашласыз; бир-биригизни нек инжитесиз?“ деп аланы жарашдырыргъа кюрешгенди. ²⁷ Ол жууугъуна артыкълыкъ этген адам а Мусаны бир жанына тюртюп: „Сени бизге башчыгъа бла сюдюге ким салгъанды? ²⁸ Тюнене ол Мисирлини ёлтюргенинг кибик, мени да ёлтюрюргеми излейсе?“ дегенди. ²⁹ Ол сёзледен сора Муса, къачып, Мидиянны жеринде киргинчи болуп турду; ол жерде андан эки улан туугъанды. ³⁰ Анда къыркъ жыл толгъандан сора, Синай тауну аулагъында, жана тургъан чыгъана терекни ёртенинде анга Раббийни бир мёлеги кёрюннгенди. ³¹ Муса аны кёрюп, сейирсиннгенди, анга къараргъа жууукъ баргъан заманында уа, Раббийни ауазы анга: ³² „Мен сени аталарынгы Аллахыма, Ибрахимни Аллахыма, Исхакъны Аллахыма, Якъупну Аллахыма“ дегенин эшитгенди. Муса, къалтырап, титиреп, къараргъа таукел болмагъанды. ³³ Сора Раббий анга: „Аякъларынгдан аякъ кийиминги теш; нек десенг бу сен тургъан жер сыйлы жерди. ³⁴ Мени халкъым Мисирде зулмулукъда тургъанын Мен кёреме эмда аны ынчхагъанларын эшитеме; аланы къутхарыргъа тюшгенме. Энди бар, Мен сени Мисирге иерикме“ деп айтханды. ³⁵ Ала къабыл этмей анга: „Сени бизге башчыгъа бла сюдюге ким салгъанды?“ деп айтхан ол Мусаны, Аллах, чыгъана терекде анга кёрюннген мёлекни юсю бла, башчы эм къутхарыучу этип ийгенди. ³⁶ Аланы Мисирни жеринден чыгъаргъан, анда да, Къызыл тенгизде да, къыркъ жылны ичинде къум тюзде да сейирликле бла илишанла этген олду. ³⁷ Израиль улулагъа: „Раббий Аллахыгъыз къарындашларыгъыздан сизге мени кибик бир файгъамбар чыгъарлыкъды; Анга тынгылагъыз“ деген Муса олду. ³⁸ Къум тюзде жамауатны арасында жашагъан, Синай тауда анга сёлешген мёлек бла эм аталарыбыз бла бирге болгъан эм бизге айтыр ючюн жашау бериучю сёзле алгъан олду. ³⁹ Бизни аталарыбыз аны сёзюне тынгыларгъа сюймегендиле эм, аны бир жанына тюртюп, Мисирге къайтыргъа талпыгъандыла. ⁴⁰ Харуннга: „Бизни аллыбызда барлыкъ аллахла эт, нек десенг бизни, Мисирни жеринден чыгъаргъан Мусагъа не болгъанын билмейбиз“ дегендиле. ⁴¹ Ол кюнледе тана сурат ишлеп, ол идолгъа къурман кесгендиле, кеси къоллары ишлеген затны аллында къууанч этгендиле. ⁴² Аллахны уа аладан кёлю чыгъып, аланы кёкдеги жулдузлагъа табыныргъа бошлап къойгъанды. Файгъамбарланы китабында: „Израильни юйюрю! Къум тюзде, къыркъ жылны ичинде сизни, хайыуан кесип къурман этгенигиз Мангамы эди? ⁴³ Сиз Молокну чатырын эм сизни аллахыгъыз Ремфанны жулдузун – табыныр ючюн кесигиз ишлеген суратланы – биргегизге жюрютгенсиз. Мен да сизни Бабилден да ары кёчюрюрме“ деп жазылгъаныча алай болгъанды. ⁴⁴ Къум тюзде бизни аталарыбызны Шагъатлыкъ Чатыры бар эди. Бу чатырны Муса, аны бла сёлешген Аллах буюргъаны кибик, кеси алгъа кёрген юлгюге кёре ишлетгенди. ⁴⁵ Бизни аталарыбыз чатырны алгъыннгы тукъумдан къабыл этгендиле; Иешуну башчылыгъы бла башха миллетлени жерлерин къолгъа алгъан заманларында, чатырны да биргелерине келтиргендиле. Миллетлени аталарыбызны аллындан къыстагъан – Аллах эди. Шагъатлыкъ Чатыры Дауутну заманына дери тургъанды. ⁴⁶ Дауут, Аллахны аллында шафауат табып, Якъупну Аллахына мекям ишлер ючюн тилек этгенди. ⁴⁷ Алай а Аллахха юй ишлеген Сюлемен болгъанды. ⁴⁸ Аллаху-Таала уа къол бла ишленнген юйледе жашамайды, файгъамбарны айтханыча: ⁴⁹ „,Кёк Мени тахтамды, жер да Мени аякъларымы тюбюдю; Манга къаллай юй ишлериксиз неда Мени тынчайтыргъа къаллай жер табарыкъсыз? ⁵⁰ Быланы барысын да Мени къолум жаратмагъанмыды?‘ – дейди Раббий“. ⁵¹ Къаты боюнлула! Жюреклерине бла къулакъларына сюннет этилмеген адамла! Сиз хар заманда да Сыйлы Нюрге къажау кюрешесиз, аталарыгъыз къалай этген эселе да, сиз да алай этесиз. ⁵² Сизни аталарыгъыз файгъамбарладан къайсына зулму этмегендиле? Тюзлюклюню келлигин алгъындан билдиргенлени да ёлтюргендиле, энди уа сиз Аны сатханла эм ёлтюргенле болгъансыз. ⁵³ Сиз, мёлеклени юсю бла буюрулгъан Тауратны алгъансыз, тутхан а этмегенсиз!» – деди. ⁵⁴ Бу сёзлени эшитгенлеринде, ала ачыудан къутура эдиле эмда Истефаннга къажау тишлерин къыжылдата эдиле. ⁵⁵ Истефан а Сыйлы Нюрден толуп, кёкге къарап, Аллахны аламатлыгъын эмда Иссаны Аллахны онг жанында сюелип тургъанын кёрюп: ⁵⁶ «Ма, мен кёкле ачылгъанын, Адам Улу да Аллахны онг жанында сюелип тургъанын кёреме!» – деди. ⁵⁷ Ала уа, уллу къычырыкъ этип, кеслерини къулакъларына буштукъ этип, барысы да бирча аны юсюне атылдыла. ⁵⁸ Аны шахардан тышына чыгъарып, ташла бла тюйюп башладыла. Истефаннга къажау шагъатлыкъ этгенле уа кеслерини кийимлерин Шауул атлы бир жаш адамны къатында къойдула. ⁵⁹ Истефанны ташла бла тюе тургъан заманларында ол: «Раббий Исса! Нюрюмю къабыл эт!» – деп тилек эте эди. ⁶⁰ Эмда, тобукъланып, уллу ауаз бла: «Раббий! Бу гюняхны аланы боюнларына салма!» – деди. Сора, муну айтханлай, жан берди.

¹ Шауул а Истефанны ёлтюргенлерин къабыл кёре эди. Ол кюн Иерусалимдеги жамауатха къажау уллу зулмулукъ кезиую башланды. Абустолладан къалгъанла барысы да Иудеяны бла Самарияны жержерлерине чачылдыла. ² Истефанны уа дин ахлу кишиле асырадыла эмда анга уллу жиляу этдиле. ³ Шауул а жамауатны талай эди, юйден юйге кирип, эр кишилени да, тиширыуланы да сюйреп, тюрмеге ата эди. ⁴ Ол заманда чачылгъан ийнаннганла, хар жерде айланып, Хайыр Хапарны жая эдиле. ⁵ Сёз ючюн Филип, Самарияны бир шахарына барып, андагъылагъа Масихни билдире эди. ⁶ Филипни этген илишанларын эшитип эм кёрюп, битеу халкъ, аны айтханларына сагъайып тынгылай эди. ⁷ Нек десегиз харам нюрлери болгъан адамланы кёбюсюнден, харам нюрле ачы къычырыкъ этип чыгъа эдиле, саны къурушхан эм ахсакъ болгъан кёп адамла да сау бола эдиле. ⁸ Ол шахарда уллу къууанч бар эди. ⁹ Ол шахарда Шимон атлы бир киши бар эди; ол а муну аллында хыйнычылыкъ этип, Самарияны халкъын сейирсиндирип, кесин бир уллулугъу болгъан адамгъа саната эди. ¹⁰ Аны айтханына гитчесинден уллусуна дери бары да тынгылап: «Бу адам Аллахны уллу кючюдю», – дей эдиле. ¹¹ Анга тынгылагъанлары уа, ол кёп замандан бери хыйнычылыкъ этип аланы сейирсиндирип тургъаны ючюн эди. ¹² Аллахны Патчахлыгъыны эм Масих Иссаны атыны юсюнден Хайыр Хапарны жайгъан Филипге ийнаннганларында уа, эр кишиле да, тиширыула да сууда кёмюлдюрюлген эдиле. ¹³ Шимон кеси да ийнаннган эди эм сууда кёмюлдюрюлюп, Филипни къатындан кетмей эди; эм болуннган илишанланы бла уллу къудуретли ишлени кёрюп сейирсине эди. ¹⁴ Иерусалимде тургъан абустолла, Самариялыла Аллахны сёзюн къабыл этгенлерин эшитип, алагъа Петерни бла Ахияны ийдиле. ¹⁵ Была да, ары келип, Самариялыла Сыйлы Нюрню алыр ючюн тилек этдиле. ¹⁶ Нек десегиз Сыйлы Нюр, алыкъа аланы бирине да тюшмеген эди, ала жаланда Раббий Иссаны аты бла сууда кёмюлдюрюлген эдиле. ¹⁷ Абустолла къолларын аланы юслерине салгъан заманда ала Сыйлы Нюрню алдыла. ¹⁸ Шимон а, абустолла къолларын салыу бла Сыйлы Нюр берилгенин кёрюп, алагъа ахча келтирди эм: ¹⁹ «Мен къолларымы юсюне салгъан адам Сыйлы Нюрню алырча, манга да бу эркинликни беригиз», – деди. ²⁰ Алай а Петер анга: «Сен Аллахны саугъасын ахчагъа алыргъа ойлагъанынг ючюн, сени кюмюшюнг да сени бла бирге жоюлсун! ²¹ Бу ишде сени не юлюшюнг, не насыбынг жокъду; нек десенг сени жюрегинг Аллахны аллында тюз тюйюлдю. ²² Ол себепден бу аманлыгъынг ючюн тобагъа къайтышып, Аллахдан тилек эт; жюрегингде болгъан бу ниет кечилирге да болур. ²³ Нек десенг сени зарлыкъ ууундан толуп, аманлыкъ бла бугъоуланып тургъанынгы кёреме», – деди. ²⁴ Шимон а жууапха: «Айтханларыгъыздан бири да мени башыма келмез ючюн, сиз Раббийден мени ючюн тилек этигиз», – деди. ²⁵ Петер бла Ахия уа шагъатлыкъ этип эм Раббийни сёзюн билдирип, артха Иерусалимге къайтып бара, Самарияны кёп эллеринде да Хайыр Хапарны жайдыла. ²⁶ Филипге уа Раббийни бир мёлеги: «Тур да къыбыла жанында, Иерусалимден къум тюзню юсю бла Газагъа баргъан жолгъа бар», – деди. ²⁷ Ол туруп кетди. Ол кезиуде Эфиопияны къатын патчахы Къандакъны ёзюрлеринден бири, аны битеу хазнасын сакълаучу Эфиопиялы бир евнух Аллахха табыныр ючюн Иерусалимге келген эди. ²⁸ Энди уа артха къайтып бара, файтонунда олтуруп, Иешая файгъамбарны китабын окъуй бара эди. ²⁹ Сыйлы Нюр Филипге: «Жууукълаш да бу файтоннга къошул», – деди. ³⁰ Филип чабып аны къатына жетди эмда ол Иешая файгъамбарны китабын окъугъанын эшитип, анга: «Окъугъанынгы ангылаймыса?» – деп сорду. ³¹ Ол а: «Къалай ангылаялайым, манга киши айтып ангылатмаса?» – деди. Сора Филипден, файтоннга минип, аны бла олтурурун тиледи. ³² Китапдан окъугъан жери уа бу эди: «Ол, къой кибик кесилирге элтилгенди эм къозу аны къыркъгъанны аллында тауушсуз болгъаны кибик, Ол да ауузун ачмады. ³³ Аны ыспассыз этип, Анга сюд алай этгендиле, Аны тукъумун а ким айтып ангылатыр? Нек десенг Аны жашауу жерден алыннганды». ³⁴ Евнух а Филипге: «Муну файгъамбар кимни юсюнден айтады? Кесини юсюнденми, огъесе башханы юсюнденми? Аны айтырынгы сенден тилейме», – деди. ³⁵ Сора Филип ангылатып тебиреди; Китапны бу жеринден башлап, Иссаны юсюнден анга Хайыр Хапарны билдирди. ³⁶ Жолда бара, ала суугъа жетдиле. Евнух: «Ма, суу; кёмюлдюрюлюуюме не чырмау барды?» – деди. ³⁷ Филип да анга: «Битеу жюрегингден ийнана эсенг, боллукъду», – деди. Ол да: «Ийнанама, Масих Исса Аллахны Уланыды», – деп жууап этди. ³⁸ Сора файтонну тохтатыргъа буйрукъ берди. Филип бла евнух экиси да суугъа кирдиле эмда Филип аны сууда кёмюлдюрдю. ³⁹ Ала суудан чыкъгъанлай а, евнухха Сыйлы Нюр тюшдю. Филипни уа Раббийни бир мёлеги алып кетди, андан сора уа евнух аны кёрмеди, сора, къууанып, жолуна кетди. ⁴⁰ Филип а Ашдотда болуп чыкъды эм андан бара, битеу шахарлагъа Хайыр Хапарны жая, Кесариягъа келди.

¹ Шауул а, энтда Раббийни сохталарын ёлтюрюу бла къоркъутургъа кюреше, баш дин къуллукъчугъа келип, ² Дамаскда Иссаны жолун тутханланы – эр киши болсун, тиширыу болсун – барын да байлап Иерусалимге келтирир ючюн, Дамаскдагъы синагогалагъа къагъытла жазарын андан тиледи. ³ Бара туруп, Дамаскга жууукълашхан заманда уа, аны тёгерегин, билмей тургъанлай кёкден жарыкъ жарытды. ⁴ Ол, жерге жыгъылып, анга: «Шауул, Шауул! Сен Манга зулму нек этесе?» – деген ауазны эшитди. ⁵ Шауул Анга: «Раббий! Сен кимсе?» – деди. Раббий да анга: «Мен, сен зулму этген Иссама; бичакъгъа кесинги урургъа санга къыйынды», – деди. ⁶ Ол а къалтырап, эси кетип: «Раббий, манга не этерге буюраса?» – деди. Раббий да анга: «Тур да шахаргъа бар, санга не этерге керек болгъаны анда айтылыр санга», – деди. ⁷ Аны бла баргъан адамла уа, ол ауазны эшитип, бир киши да кёрмей, эс ташлап, тохтап къалгъан эдиле. ⁸ Шауул жерден ёрге турду эм кёзлери ачылып тургъанлай да бир зат да кёралмады; сора аны къолундан тутуп Дамаскга келтирдиле. ⁹ Ол, бир зат да кёрмей, не ашамай, не ичмей, юч кюн турду. ¹⁰ Дамаскда Ханания атлы бир сохта бар эди; Раббий анга кёрюнюу кёргюзтюп: «Ханания!» – дегенди. Ол да: «Менме, Раббий», – дегенди. ¹¹ Раббий а анга: «Тур да Тюз Орам атлы орамгъа бар, анда, Иуданы юйюнде, Шауул атлы, Тарслы кишини сор, ол энди тилек эте турады. ¹² Ол, кёрюнюуде, Ханания атлы киши, анга келип, аны кёзлери кёрюр ючюн, аны юсюне къолларын салгъанын кёргенди», – деди. ¹³ Ханания жууапха: «Раббий! Ол адам Сени Иерусалимдеги сыйлыларынга къаллай бир аманлыкъ этгенин мен кёпледен эшитгенме. ¹⁴ Мында да Сени атынгы чакъыргъанланы барысын да байларгъа баш дин къуллукъчудан эркинлиги барды», – деди. ¹⁵ Алай а Раббий анга: «Бар! Нек десенг миллетлеге эм патчахлагъа эмда Израиль улулагъа Мени атымы билдирир ючюн, ол Мени сайлагъан сауутумду. ¹⁶ Мен да анга, ол Мени атым ючюн къаллай бир къыйналыргъа керек болгъанын кёргюзтюрюкме», – деди. ¹⁷ Ханания, барып, ол юйге кирди, сора Шауулну юсюне къолларын салып: «Шауул къарындашым! Сени келген жолунгда, санга кёрюннген Раббий Исса, сени кёзлеринг кёрюр эмда сен Сыйлы Нюрден толур ючюн мени санга ийгенди», – деди. ¹⁸ Олсагъат окъуна Шауулну кёзлеринден къабукъ тюшгенча болуп, ол билмей тургъанлай кёрюп башлады; сора туруп сууда кёмюлдюрюлдю. ¹⁹ Андан сора Шауул аш ашап къарыу алды. Сора Дамаскдагъы сохтала бла бир бёлек кюн турду. ²⁰ Олсагъатдан синагогалада Исса Аллахны Уланы болгъанын билдирип башлады. ²¹ Муну эшитгенле бары да, сейирсинип: «Иерусалимде бу атны айтып тилек этгенлени жокъ этерге кюрешген бу тюйюлмюдю? Бери да, аланы байлап баш дин къуллукъчулагъа элтир ючюн келмегенми эди?» – дей эдиле. ²² Шауул а, бекден-бек кючленип, Дамаскда жашагъан иудейлилеге, Исса Масихди деп кёргюзте, аланы абызырата эди. ²³ Бир бёлек заман озгъандан сора уа, иудейлиле аны ёлтюрюрге оноу этдиле. ²⁴ Алай а Шауул аланы ол ниетлерин билгенди; ала уа шахарны къабакъларыны къатында кече да, кюн да, аны ёлтюрюрге сакълай эдиле. ²⁵ Сохтала уа кечегиде, аны алып, шахарны къабыргъасындан четен бла тюшюрдюле. ²⁶ Шауул Иерусалимге келгенинде, сохталагъа къошулургъа кюрешди; алай а аны сохта болгъанына ийнанмай, андан бары да къоркъа эдиле. ²⁷ Барнаба уа, аны биргесине алып абустоллагъа келтирди эмда Шауул жолда Раббийни кёргенин эм Раббийни анга не айтханын эмда ол Дамаскда Иссаны атын таукел билдиргенин алагъа айтды. ²⁸ Сора ол, Иерусалимде ала бла барыпкелип, Раббий Иссаны атын таукел билдирип турду. ²⁹ Грекча сёлешген иудейлиле бла да сёлешип даулаша эди, ала уа аны ёлтюрюрге ниет эте эдиле. ³⁰ Къарындашла муну билгенлей, Шауулну Кесариягъа ийдиле, андан а Тарсха ашырдыла. ³¹ Битеу Иудеяда, Галилеяда эм Самарияда болгъан жамауатла ырахатлыкъда эдиле. Ийманда ёсе, Раббийден къоркъуу бла жашай, Сыйлы Нюрден кёлленип кёп бола эдиле. ³² Бир жолда Петер барысына да айлана барып, Лод элинде жашагъан сыйлылагъа да келди. ³³ Ол анда санлары къурушхан, сегиз жылдан бери тёшекден къопмагъан Эней атлы бир адамгъа тюбеди. ³⁴ Петер анга: «Эней! Масих Исса сени сау этеди; тур, жатхан жеринги жый», – деди. Ол да олсагъат турду. ³⁵ Лодда бла Шаронда жашагъанла бары да аны кёрюп, Раббийге къайтышдыла. ³⁶ Яффада, Табита атлы бир сохта тиширыу бар эди. Аны атыны магъанасы маралды. Ол кёп хайыр иш этген эм кёп садакъа берген тиширыу эди. ³⁷ Ол кюнлени биринде, ол аурукъсунуп ёлюп къалды; аны ёлюгюн жуууп, огъаргъы отоуда салдыла. ³⁸ Лод Яффагъа жууукъ эди, ол себепден сохтала, Петерни анда болгъанын эшитип, анга эки адам ийип, Петер мычымай алагъа келирин тиледиле. ³⁹ Петер, туруп, ала бла кетди; ол келгенлей, аны огъаргъы отоугъа элтдиле эм битеу башсыз къатынла жиляп аны аллына келдиле. Табита ала бла жашагъан кезиуюнде этген кёлеклерин бла чепкенлерин Петерге кёргюзтдюле. ⁴⁰ Петер барын да тышына чыгъарып, тобукъланып тилек этди; сора ёлюкге айланып: «Табита, тур!» – деди. Ол да кёзлерин ачды эм Петерни кёрюп, олтурду. ⁴¹ Петер анга къолун берип къобарды эм сыйлыланы эмда башсыз къатынланы чакъырып, Табитаны аланы алларына сау этип салды. ⁴² Бу иш битеу Яффагъа белгили болду, анда кёпле Раббийге ийнандыла. ⁴³ Сора Петер Яффада, тери ишлеучю Шимон атлы биреуню юйюнде, бир талай кюн турду.

¹ Кесарияда Италиялы Полк атлы полкну жюзбашчыларындан бирлери Корнелий атлы бир киши бар эди. ² Ол дин ахлу битеу юйюрю бла бирге Аллахдан къоркъгъан бир адам эди. Ол, халкъгъа кёп садакъа бериучю эди эм дайым Аллахдан тилек этиучю эди. ³ Кюнню тогъузунчу сагъатха жууукъ заманында бир кёрюнюуде ол Аллахны бир мёлеги анга келгенин ачыкъ кёрдю. Мёлек анга «Корнелий!» – деди. ⁴ Корнелий а аны кёргенде къоркъуп: «Неди, Раббий?» – деди. Мёлек анга жууапха: «Сени тилеклеринг бла садакъаларынг эсгерилип Аллахны аллына чыкъгъандыла. ⁵ Энди Яффагъа адамла ийип, Петер аталгъан Шимонну чакъырт. ⁶ Ол, юйю тенгизни къатында болгъан, тери ишлеучю Шимон атлы биреуню къонагъыды. Петер санга сёзле айтыр, ол сёзле бла сен да, битеу юйюрюнг да къутхарылырсыз», – деди. ⁷ Корнелий бла сёлешген мёлек кетгенлей, ол, жумушчуларындан экисин эм кесини энчи болушлукъчуларындан дин ахлу бир аскерчини чакъырып, ⁸ Быланы барын да алагъа айтып, аланы Яффагъа ийди. ⁹ Муну экинчи кюнюнде, ала барып шахаргъа жууукълашханда, Петер, алтынчы сагъатха жууукъ кезиуде, тилек этерге юйню башына чыкъды. ¹⁰ Сора, ач болуп, аны ашары келди; аш хазырлана тургъан заманда, Петерни кёлю кётюрюлюп, кёрюнюу кёрдю. ¹¹ Кёк ачылып, анга, уллу жабыу кибик бир зат, тёрт мюйюшюнден да къысылып жерге тюшюрюлгенин кёрдю. ¹² Аны ичинде уа, жер башында болгъан хар тюрлю тёрт аякълыла, кийик жаныуарла, сюркелип жюрюучюле эм кёкде учуучу къанатлыла бар эдиле. ¹³ Сора анга бир ауаз: «Тур, Петер, кес да аша», – деди. ¹⁴ Алай а Петер: «Угъай, Раббий, мен бир заманда да мурдар неда харам зат ашамагъанма», – деди. ¹⁵ Ол заманда ауаз экинчи кере анга: «Аллах халал этгенлени сен харамгъа санама», – деди. ¹⁶ Бу юч кере болду, сора ол жабыугъа ушагъан зат дагъыда кёкге кётюрюлдю. ¹⁷ Петер, ол кёрюннген кёрюнюуню магъанасын ангыламай, сагъыш эте тургъан заманда уа, ма, Корнелий ийген кишиле, Шимонну юйюн сурап, къабакъ аллында тохтадыла. ¹⁸ Сора къычырып: «Петер аталгъан Шимон мындамыды», – деп сордула. ¹⁹ Петер ол кёрюнюуню юсюнден сагъыш эте тургъан заманда, Сыйлы Нюр анга: «Ма, юч адам сени излейдиле. ²⁰ Тур, тюш, бир арсар болмай ала бла бар; нек десенг аланы Мен ийгенме», – деди. ²¹ Петер тюшюп, Корнелий анга ийген адамлагъа: «Сиз излеген менме, сиз не иш бла келгенсиз?» – деди. ²² Ала уа: «Жюзбашчы Корнелий – тюзлюклю эмда Аллахдан къоркъгъан, битеу иудей миллет да ыразы болгъан бир адам – сени юйюне чакъырып, сени айтырыкъ сёзлеринге тынгыларгъа сыйлы мёлекден буйрукъ алгъанды», – дедиле. ²³ Сора Петер аланы, чакъырып, къонакъ этди; экинчи кюн а, туруп, ала бла кетди, Яффалы къарындашладан да бир къаууму аны биргесине кетдиле. ²⁴ Ючюнчю кюн ала Кесариягъа келдиле. Корнелий а кесини жууукъларын бла къаршы шуёхларын жыйып, аланы сакълай эди. ²⁵ Петер юйге киргенде, Корнелий аны аллына чыгъып, аны аякъларына аууп сежда этди. ²⁶ Петер а аны ёрге къобарып: «Тур, мен да адамма», – деди. ²⁷ Сора, аны бла сёлеше, юйге кирди. Анда кёп адамла жыйылып тургъанларын кёрюп, ²⁸ Алагъа: «Иудейлиге башха миллетли бла келишиу неда жууукълашыу, адетибизге къажау болгъанын сиз билесиз; алай а мен бир адамны да мурдаргъа неда харамгъа санамазгъа Аллах манга баям этгенди. ²⁹ Аны себепли мен, чакъырылгъанымлай, сёз да айтмай келгенме; алай бла мен сизге сорама: сиз мени не иш бла чакъыргъансыз?» – деди. ³⁰ Корнелий анга: «Тёрт кюн мындан алгъа кеси юйюмде бу сагъатха жууукъ тогъузунчу сагъатда тилек эте тура эдим; билмей тургъанлай, мени аллыма жарыкъ кийимли бир киши чыгъып, ³¹ Манга: „Корнелий! Сени тилегинг къабыл болгъанды, садакъаларынгы да Аллах эсгергенди. ³² Энди Яффагъа адамла ийип, Петер аталгъан Шимонну чакъырт: ол, юйю тенгиз къатында болгъан, тери ишлеучю Шимонну къонагъыды; ол келип санга айтыр“ дегенди. ³³ Ол сагъатдан мен санга адамла ийдим, сен да келгенинги иги этдинг. Энди уа биз барыбыз да Аллахны аллында турабыз, санга Аллахдан айтыргъа буюрулгъанланы барысына да тынгыларгъа хазырбыз», – деди. ³⁴ Петер, сёзюн башлап, былай айтды: «Аллахны адамлагъа бет этип къарамагъанын, ³⁵ Алай а хар миллетде да Андан къоркъгъан эм тюзлюк этген адамны къабыл этгенин кертиси да мен ангыладым. ³⁶ Аллах Израиль улулагъа Сёзюн ийгенди эм барысыны да Раббийи болгъан Масих Иссаны юсю бла жарашыулукъну Хайыр Хапарын билдиргенди. ³⁷ Ахия адамланы сууда кёмюлдюрюлюрге чакъыргъанындан сора, Галилеядан башлап битеу Иудеяда болуннган ишлени сиз билесиз: ³⁸ Аллах Сыйлы Нюр бла эм кюч бла Назаретли Иссаны къалай майлагъанын билесиз. Исса халкъгъа игилик эте эм ибилис бийлегенлени барын да сау эте айланнганды, нек десегиз Аллах Аны бла эди. ³⁹ Аны иудейлилени къыралында бла Иерусалимде битеу этген ишлерине биз шагъатбыз. Аны къачха асып ёлтюргендиле, ⁴⁰ Алай а Аллах Аны ючюнчю кюн тиргизгенди эмда Анга ачыкъ кёрюнюрге амал бергенди. ⁴¹ Исса битеу халкъгъа тюйюл, жангыз бизге – Аллах алгъындан сайлагъан шагъатлагъа, Кеси ёлгенледен тиргизилгенден сора, Аны бла бирге ашагъан да, ичген да этгенлеге кёрюннгенди. ⁴² Ол бизге: „Сауланы да, ёлгенлени да, Аллах белгили этген сюдюсю Олду“ деп халкъгъа билдирип шагъатлыкъ этерге буйрукъ бергенди. ⁴³ Иссаны юсюнден битеу файгъамбарла, Анга ийнаннган хар адамны гюняхлары Аны аты бла кечилликлерине шагъатлыкъ этедиле». ⁴⁴ Петер бу сёзлени айта тургъан заманда, аны сёзлерине тынгылагъанланы барысына да Сыйлы Нюр тюшдю. ⁴⁵ Петер бла келген сюннетли ийнаннганла, башха миллетлилеге да Сыйлы Нюрню саугъасы къуюлгъанына сейирсиндиле. ⁴⁶ Нек десегиз аланы, кеслери билмеген тилле бла сёлешип, Аллахны уллулугъуна махтау салгъанларын эшите эдиле. Ол заманда Петер: ⁴⁷ «Биз алгъаныбыз кибик, Сыйлы Нюрню алгъан бу адамлагъа сууда кёмюлдюрюлюрге къоймай ким тыяллыкъды?» – деди. ⁴⁸ Сора алагъа Масих Иссаны аты бла суу да кёмюлдюрюлюрге буюрду. Андан сора ала Петерден, ала бла бир бёлек кюн турурун тиледиле.

¹ Абустолла бла Иудеяда болгъан къарындашла, башха миллетлиле да Аллахны сёзюн къабыл этгенлерин эшитген эдиле. ² Петер Иерусалимге келгенде, анга сюннетлиле гурушха этип: ³ «Сен, сюннетсиз адамланы юйлерине барып, ала бла ашагъан да этгенсе», – дедиле. ⁴ Петер а болгъан ишлени, башындан башлап, алагъа бирем-бирем айтып ангылатды: ⁵ «Яффа шахарда мен тилек эте тургъанымлай, кёлюм кётюрюлюп, бир кёрюнюу кёрдюм. Уллу жабыугъа ушаш бир зат, тёрт мюйюшюнден асылып кёкден энип мени къатыма тюшдю. ⁶ Мен кёз аралтып, анга эслеп къарагъанымда, аны ичинде, жер башында болгъан тёрт аякълыланы, кийик жаныуарланы, сюркелип жюрюучюлени эмда кёкде учуучу къанатлыланы кёрдюм. ⁷ Сора манга: „Тур, Петер, кес да аша“ деген ауазны эшитдим. ⁸ Мен а: „Угъай, Раббий, мурдар неда харам зат бир заманда да мени ауузума тиймегенди“ дедим. ⁹ Ол ауаз а кёкден манга экинчи кере: „Аллах халал этгенлени сен харамгъа санама“ деп айтды. ¹⁰ Бу юч кере да болду, сора дагъыда битеуюнлей кёкге кётюрюлдю. ¹¹ Тюз ол сагъатда, мен тургъан юйню аллында, Кесариядан манга ийилген юч адам келип тохтадыла. ¹² Сыйлы Нюр манга: „Бир арсар болмай, ала бла бар“ деди; мени бла бирге бу алты къарындаш да бардыла, сора биз ол адамны юйюне келдик. ¹³ Ол, кесини юйюнде кёрюннген сыйлы мёлекни къалай кёргенин, мёлек анга: „Яффагъа адамла ийип, Петер аталгъан Шимонну чакъырт. ¹⁴ Ол санга сёзле айтыр, ол сёзле бла кесинг да, битеу юйюрюнг да къутхарыллыкъсыз“ деп айтханын бизге айтды. ¹⁵ Мен айтып башлагъан заманда уа, Сыйлы Нюр, алгъын бизге тюшгени кибик, алагъа да тюшдю. ¹⁶ Ол заманда Раббийни: „Ахия суу бла кёмюлдюргенди, сиз а Сыйлы Нюр бла кёмюлдюрюллюксюз“ деп айтхан сёзю мени эсиме тюшдю. ¹⁷ Алай бла, Аллах бизге, Раббий Масих Иссагъа ийнаннганлагъа бергени кибик, алагъа да аллай саугъа берген эсе, мен а кимме, Аллахха къажау турургъа?». ¹⁸ Муну эшитгенде, ала тохташдыла эмда Аллахха махтау салып: «Алай эсе, Аллах башха миллетлилеге да тобагъа къайтышып ёмюрлюк жашау алыргъа онг берген болур», – дедиле. ¹⁹ Ол заманда Истефанны ёлтюргенден сора болгъан зулмулукъладан къачып чачылгъанла, айланып, Финикиягъа, Кипрге эм Антиохиягъа дери жетип, Аллахны сёзюн иудейлиледен башхалагъа айтмай эдиле. ²⁰ Аладан бир къауум Кипрлиле бла Киринейлиле уа, Антиохиягъа келип, греклилеге айтып, Раббий Иссаны юсюнден Хайыр Хапарны билдире эдиле. ²¹ Раббийни кючю ала бла эди эм бек кёп адамла ийнанып, Раббийге къайтышдыла. ²² Муну юсюнден хапар Иерусалимдеги жамауатха жетди, ала да Антиохиягъа барыргъа Барнабаны боюнуна салдыла. ²³ Сыйлы Нюрден бла иймандан толгъан, огъурлу адам Барнаба, Антиохиягъа келгенинде ол адамлада Аллахны шафауатын кёрюп къууанды. ²⁴ Эм барысына да Раббийге таза жюрекден байланыргъа таукел этдирди. Сора кёп халкъ, Раббийге ийнанып, жамауатха къошулду. ²⁵ Андан сора Барнаба, Шауулну излерге Тарсха кетди эм, аны табып, Антиохиягъа келтирди. ²⁶ Ала сау жылны жамауат бла жыйыла турдула, бек кёп адамланы да юйретдиле. Сора Масих Иссаны сохталары биринчи кере Антиохияда масихчиле деп аталып башладыла. ²⁷ Ол кюнледе Иерусалимден Антиохиягъа файгъамбарла келдиле. ²⁸ Аладан Агап атлы биреулен, туруп, битеу дунияда бек уллу ачлыкъ боллугъун Сыйлы Нюрню юсю бла билдирди, ол ачлыкъ да Клаудий кесарьны заманында болду. ²⁹ Ол заманда сохтала хар ким онгуна кёре, Иудеяда жашагъан къарындашлагъа болушлукъ иерге бегим этдиле. ³⁰ Бу бегимни толтуруп, жыйгъанларын Барнабаны бла Шауулну къоллары бла жамауатны таматаларына ийдиле.

¹ Ол кезиуде Ирод патчах, жамауатдан болгъан бир къауумлагъа аманлыкъ этерге кюрешип, аланы тутдурду. ² Ахияны къарындашы Якъупну къылыч бла ёлтюртдю. ³ Иудейлилени ол ишге ыразы болгъанларын кёрюп, аны ызындан Петерни да тутдурду. Ол заман ачымагъан ётмеклени байрамы эди. ⁴ Петерни тутдуруп, Къутхарылыу байрамдан сора анга халкъны аллында сюд этер ниет бла аны тюрмеге салдырды эмда тёртюшер адамдан болгъан тёрт къауум аскерчиге аны сакъларгъа буйрукъ этди. ⁵ Алай бла Петерни тюрмеде сакълай эдиле; жамауат а аны ючюн кёл салып Аллахдан тилек эте эди. ⁶ Ирод Петерни халкъны аллына чыгъарыр кюнню аллындагъы кече Петер, эки бугъоу бла байланып, эки аскерчини арасында жукълай эди. Сакълауулла да къабакъ аллында тюрмени сакълай эдиле. ⁷ Билмей тургъанлай, Раббийни бир мёлеги кёрюндю эмда камераны жарыкъ жарытды. Мёлек Петерни къабыргъасына тюртюп уятып, анга: «Терк тур!» – деди. Аны къолларындан бугъоула да тюшдюле. ⁸ Сора мёлек анга: «Белибауунгу къыс, чарыкъларынгы кий», – деди. Ол да алай этди. Андан сора мёлек анга: «Тыш кийиминги кий да, мени ызымдан кел», – деди. ⁹ Петер аны ызындан тебиреп тышына чыкъды. Кеси уа, мёлекни этгени керти болгъанын билмей, кёрюнюу кёрген суна эди. ¹⁰ Биринчи эм экинчи къалауурдан озуп, ала шахаргъа чыгъаргъан темир къабакълагъа келдиле. Къабакъла уа кеслери аллына алагъа ачылдыла. Ала, чыгъып, бир орамдан оздула, сора билмей тургъанлай, мёлек анга кёрюнмей къалды. ¹¹ Ол заманда Петер, эсин жыйып: «Раббий Кесини мёлегин ийип, мени Иродну къолундан эм иудей халкъ манга сынатыргъа умут этген хар палахдан къутхаргъанын энди мен кертиси бла кёреме», – деди. ¹² Болуннганны ангылап, Петер, Марк аталгъан Ахияны анасы Мариямны юйюне келди. Анда уа кёпле жыйылып тилек эте эдиле. ¹³ Петер къабакъ эшиклени къакъгъанда уа, Рода атлы бир шапа къыз, тынгыларгъа чыкъды; ¹⁴ Петерни ауазындан танып, къууаннганындан къабакъны ачмай, чабып юйге кирип: «Петер къабакъ аллында турады!» – деп хапар берди. ¹⁵ Ала уа анга: «Сен акъылынгданмы шашханса?» – дедиле. Къыз а айтханындан таймай эди. Ала уа: «Ол аны мёлегиди», – дей эдиле. ¹⁶ Ол заманда Петер къабакъны къакъгъанлай турду. Ачханларында уа аны кёрюп сейирсиндиле. ¹⁷ Ол а, аланы тохтатыргъа къолу бла белги берип, Раббий аны тюрмеден къалай чыгъаргъанын алагъа айтды эмда: «Муну Якъупха бла къалгъан къарындашлагъа билдиригиз», – деди. ¹⁸ Танг атханлай, Петерге болгъан иш ючюн, аскерчилени араларында уллу къуугъун болду. ¹⁹ Ирод а, Петерни излетип тапмагъанда, сакълаууллагъа сюд этип, аланы ёлтюрюрге буюрду; андан сора ол Иудеядан Кесариягъа кетип, анда къалды. ²⁰ Ирод Тирлилеге бла Сидонлулагъа бек ачыуланып эди. Ала уа, бир-бирлери бла келишип, аны аллына келдиле эм патчахны баш ёзюрю Бластны кеслери жанлы этип, жарашыулукъ тиледиле; нек десегиз аланы къыраллары, патчахны къыралындан азыкъ ала эди. ²¹ Белгиленнген кюнде Ирод, патчах кийимлерин да кийип, бийик жерге олтуруп, халкъгъа сёлешип башлады. ²² Халкъ а: «Бу Аллахны ауазыды ансы адамны ауазы тюйюлдю!» – деп къычыра эди. ²³ Алай а, билмей тургъанлай, Раббийни бир мёлеги аны урду. Нек десегиз ол Аллахха махтау салмай, кесине махтау излеген эди. Сора, ичин къуртла ашап, жан берди. ²⁴ Аллахны сёзю уа кючлене эм жайыла эди. ²⁵ Барнаба бла Шауул а, алагъа берилген жумушну толтургъанлай, Марк аталгъан Ахияны да биргелерине алып, Иерусалимден Антиохиягъа къайтдыла.

¹ Антиохияда болгъан жамауатда бир къауум файгъамбарла бла устазла бар эдиле: Барнаба эм Нигер аталгъан Шимон, Киринейли Лукий, Ирод тетрарх бла бирге ёсген Менахем эм Шауул. ² Ала, ораза тутуп, Раббийге къуллукъ этген заманда, алагъа Сыйлы Нюр: «Барнабаны бла Шауулну Манга айырып, Мен алагъа буюргъан ишге ийигиз», – деп айтды. ³ Ол заманда ала, ораза тутуп тилек этгенден сора, аланы юслерине къолларын салып, аланы атландырдыла. ⁴ Алай бла Сыйлы Нюр ийген бу эки адам, Селевкиягъа келдиле, андан а кеме бла Кипрге кетдиле. ⁵ Саламисге жетип, иудей синагогалада Аллахны сёзюн билдирип башладыла. Болушургъа биргелерине Ахияны да алгъан эдиле. ⁶ Битеу айрыкамда Пафха дери айланып, ала Барйешу атлы, хыйнычы эм жалгъан файгъамбар болгъан бир иудейлиге тюбедиле. ⁷ Ол а проконсул Серги Пауулну къатында эди. Акъыллы киши, проконсул, Барнабаны бла Шауулну чакъырып, Аллахны сёзюн эшитирге сюйдю. ⁸ Хыйнычы Элима уа, (аны атыны магъанасы алай эди), проконсулну иймандан тыяргъа кюрешип, алагъа къажау сёлеше эди. ⁹ Алай а Шауул, аны экинчи аты да Пауул, Сыйлы Нюрден толуп эмда анга жютю къарап: ¹⁰ «Эй, хар тюрлю хыйладан бла хар тюр лю аманлыкъдан толгъан, ибилисни баласы, хар тюзлюкню душманы! Раббийни тюз жолларын терсине бурургъа кюрешгенинги къоярыкъ тюйюлмюсе? ¹¹ Энди уа ма, Аллахны къолу сени юсюнгдеди: сен сокъур боллукъса, бир заманнга дери кюнню кёрлюк тюйюлсе», – деди. Билмей тургъанлай, аны мутхузлукъ бла къарангылыкъ басды; сора ол, ары бла бери бурулуп, кесин жюрютюрге адам излеп башлады. ¹² Ол заманда проконсул болгъан ишни кёрюп ийнанды; нек десегиз ол Раббийни юсюнден юйретиуге бек сейирсиннген эди. ¹³ Пафдан жюзюп кетип, Пауул эмда аны биргесине болгъанла Памфилияны Перги шахарына келдиле, Ахия уа аладан айырылып Иерусалимге къайтды. ¹⁴ Ала уа, Пергиден ары барып, Писидиягъа жууукъ Антиохиягъа келдиле эмда шабат кюн синагогагъа кирип олтурдула. ¹⁵ Тауратдан бла файгъамбарланы китапларындан окъугъандан сора, синагоганы башчылары, алагъа адам ийип: «Къарындашла! Сизни халкъгъа насийхат берир сёзюгюз бар эсе, айтыгъыз», – деп айтдырдыла. ¹⁶ Пауул туруп, къолу бла белги берип: «Израильни кишилери эмда Аллахдан къоркъгъанла! Тынгылагъыз! ¹⁷ Бу халкъны Аллахы бизни аталарыбызны сайлагъанды эмда ала Мисирни жеринде жашагъан заманларында бу халкъны уллу миллет этгенди; сора кётюрюлген къолу бла аланы андан чыгъаргъанды. ¹⁸ Эмда къыркъ жыл чакълы заманны ичинде къум тюзде алагъа ашарыкъ берип тургъанды. ¹⁹ Кенанны жеринде жети миллетни къурутуп, аланы жерлерин Израильлилеге жер юлюшге бергенди. ²⁰ Андан сора, тёрт жюз элли жыл чакълы заманда, Шамайыл файгъамбаргъа дери алагъа оноучула берип тургъанды. ²¹ Сора ала патчах тилегендиле, Аллах да алагъа Беняминни тукъумундан Киш улу Шауулну бергенди; алай бла къыркъ жыл озгъанды. ²² Аны тайдырып, алагъа патчахха Дауут ну салгъанды; аны юсюнден а шагъатлыкъ этип: „Мен Кеси жюрегим жаратхан кишини, Ишай улу Дауутну тапханма, ол битеу Мен сюйген затланы этерикди“ дегенди. ²³ Аны туудукъларындан а Аллах ант сёзю бла айтханыча Израильге Къутхарыучугъа Иссаны салгъанды. ²⁴ Аны келирини аллында Ахия битеу Израильни халкъын тобагъа къайтышыргъа эмда сууда кёмюлдюрюлюрге чакъыргъанды. ²⁵ Ахия, кесини ишин бошагъанында: „Сиз мени кимге санайсыз? Мен Масих тюйюлме; алай а ма, мени ызымдан келеди. Мени уа, Аны аякъ кийимини бауун тешер кибик тийишлилигим да жокъду“ дегенди. ²⁶ Къарындашла, Ибрахимни тукъумуну сабийлери эмда сизни арагъызда Аллахдан къоркъгъанла! Бу къутхарыу сёз сизге ийилгенди. ²⁷ Нек десегиз Иерусалимде жашагъанла бла аланы таматалары, Иссаны танымай, Анга сюд этип, хар шабат кюн сайын файгъамбарланы китапларында окъугъанларын толтургъандыла, ²⁸ Аны юсюнде ёлтюрюрге тийишли бир терслик тапмай, Пилатдан Аны ёлтюрюрге тилегендиле. ²⁹ Аны юсюнден Сыйлы Китаплада жазылгъанланы барын да толтургъандан сора уа, Аны къачдан тюшюрюп, къабыргъа салгъандыла. ³⁰ Алай болгъанлыкъгъа Аллах Аны ёлгенледен тиргизгенди; ³¹ Ол, кёп кюнлени ичинде, Аны бла Галилеядан чыгъып Иерусалимге келген, энди уа халкъны аллында Анга шагъатлыкъ этгенлеге кёрюне тургъанды. ³² Биз да сизге хайыр хапар айтабыз: Аллах Иссаны тиргизип, бизни аталарыбызгъа ант бла берирге айтханын бизге, аланы сабийлерине толтургъанды, ³³ Забурну экинчи зикиринде да: „Сен Мени Уланымса, Мен энди Сени туудурдум“ деп жазылгъаны кибик. ³⁴ Аны ёлгенледен тиргизип, Аны чирирге къоймазлыгъыны юсюнден а: „Мен Дауутха берирге айтхан сыйлы эмда ышаннгылы ахшылыкъланы сизге берликме“ деп айтханды. ³⁵ Ол себепден Китапны башха жеринде да: „Кесинги Сыйлынга чиримекликни сынатырыкъ тюйюлсе“ деп айтады. ³⁶ Дауут кесини заманында Аллахны буйругъуна кёре къуллукъ этип, ауушханды эм кесини аталарыны жанларында асыралгъанды, чиримекликни да сынагъанды; ³⁷ Аллах тиргизген Киши уа, чиримекликни сынамагъанды. ³⁸ Ол себепден къарындашла, Иссаны хурметинден сизни гюняхларыгъыз кечилгенинден хапар берилгени сизге белгили болсун. ³⁹ Мусаны Таурат Закону бла сиз кесигизни ариулап болалмагъан хар затыгъыздан, Иссагъа ийнаннган хар адам Аны юсю бла ариуланады. ⁴⁰ Алай а сакъ болугъуз, файгъамбарланы бу айтханлары сизни башыгъызгъа тюшмесин: ⁴¹ „Къарагъыз, хыликкя этгенле, сейирсинигиз эм тас болугъуз; нек десегиз Мен сизни заманыгъызда бир иш этеме, ол ишге уа, сизге ким айтса да, ийнанмаз эдигиз“ деп айтханлары сизни башыгъызгъа тюшмесин», – деди. ⁴² Пауул бла Барнаба иудей синагогадан чыкъгъан заманда, халкъ келлик шабат кюн да ол сёзлени айтырларын аладан тиледи. ⁴³ Жыйылыу чачылгъандан сора уа, кёп иудейлиле да, иудей диннге къайтышып, Аллахха табыннган башха миллетлиле да Пауулну бла Барнабаны ызындан бардыла; ала уа, бу адамла бла ушакъ этип аланы, таймай Аллахны шафауатында турургъа ийнандырдыла. ⁴⁴ Экинчи шабат кюн хазна къалмай битеу шахар Аллахны сёзюн эшитирге жыйылгъан эди. ⁴⁵ Алай а иудейлиле, халкъны кёргенде, зарлыкъдан толуп, Пауул айтхан сёзле бла келишмей, къажау туруп, анга аман айта эдиле. ⁴⁶ Ол заманда Пауул бла Барнаба таукеллик бла алагъа: «Аллахны сёзю бек алгъа сизге билдирилирге керек эди; алай а сиз аны къабыл этмей, кесигиз-кесигизни ёмюрлюк жашаугъа тийишли болмазча этгенигиз ючюн, ма, биз башха миллетлилеге айланып айтабыз. ⁴⁷ Нек десегиз Раббий: „Сен жерни этегине деричи да къутхарыу келтирир ючюн, Мен Сени башха миллетлеге жарыкълыкъгъа салгъанма“ деп бизге фарыз этгенди», – дедиле. ⁴⁸ Башха миллетлиле, муну эшитип, къууана эдиле эм Раббийни сёзюне махтау сала эдиле эмда ёмюрлюк жашаугъа буюрулгъанла барысы да ийнандыла. ⁴⁹ Аллахны сёзю битеу къыралда жайыла эди. ⁵⁰ Иудейлиле уа, Аллахха табыннган асыл тиширыуланы бла шахарны биринчи адамларын къозутуп, Пауулгъа бла Барнабагъа зорлукъ этип, аланы кеси тийрелеринден къыстадыла. ⁵¹ Пауул бла Барнаба уа алагъа шагъатлыкъгъа аякъларындан букъуну къагъып, Икониягъа кетдиле. ⁵² Сохтала уа къууанчдан эмда Сыйлы Нюрден тола эдиле.

¹ Иконияда Пауул бла Барнаба иудей синагогагъа бирге кирип ууаз айтдыла, алай бла иудейлиледен да, греклиледен да бек кёп адам ийнанды. ² Ийнанмагъан иудейлиле уа, башха миллетлилени жюреклерин къозгъап, аланы къарындашлагъа къажау къозутдула. ³ Болсада Пауул бла Барнаба мында бир бёлек заман туруп, Раббийни юсюнден таукеллик бла айта эдиле, Ол а Кесини шафауатыны юсюнден сёзге шагъатлыкъгъа, аланы къоллары бла илишанла эм сейир ишле болдура эди. ⁴ Ол заманда шахарны халкъы, экиге юлешинип, бир къаууму иудейлиле жанлы, къалгъанлары уа абустолла жанлы болдула. ⁵ Иудейлиле эмда башха миллетлиле кеслерини башчылары бла бирге, Пауулну бла Барнабаны айыплы этип, аланы ташла бла тюйюп ёлтюрюрге мыллык атхан заманда, ⁶ Ала, аны билип, Ликаонияны Листра бла Дерби шахарларына эм аланы тийрелерине къачып кетип, ⁷ Анда Хайыр Хапарны жая эдиле. ⁸ Листрада аякълары жюрюмеген бир киши олтуруп тура эди, ол анасындан акъсакъ туугъан эди эм бир заманда да жюрюмеген эди. ⁹ Ол Пауулну сёлешгенине тынгылай эди. Пауул а, анга жютю къарап эмда сау этилирге аны ийнаныуу болгъанын кёрюп, ¹⁰ Уллу ауаз бла: «Раббий Масих Иссаны аты бла санга айтама: аякъларынгы юсюне тюз тур!» – деди. Ол да олсагъат секирип туруп, жюрюп башлады. ¹¹ Халкъ а, Пауулну этгенин кёрюп, ликаон тилде: «Аллахла адам сыфат бла бизге тюшгендиле!» – деп къычыра эдиле. ¹² Сора Барнабагъа Зевс, сёз бла таматалыкъ этген Пауулгъа да Хермис атадыла. ¹³ Зевсни табыныучу юйю аланы шахарларыны аллында эди, аны къуллукъчусу уа къабакъ аллына тууарла сюрюп, венокла да келтирип, халкъ бла бирге абустоллагъа къурман кесерге умут этди. ¹⁴ Абустолла, Барнаба бла Пауул а, муну эшитгенде, кийимлерин жыртдыла эмда халкъгъа кеслерин атып уллу ауаз бла: ¹⁵ «Инсанла! Сиз былай нек этесиз? Биз да сизни кибик адамлабыз эмда сиз бу жалгъан затланы къоюп, кёкню да, жерни да, тенгизни да эм битеу алада болгъанланы да жаратхан жашау бериучю Аллахха ийнанып къайтышыгъыз деп, Хайыр Хапарны сизге айтабыз. ¹⁶ Ол, озгъан туудукъланы заманында битеу миллетлеге кеслерини жоллары бла барыргъа, бошлап къойгъанды. ¹⁷ Алай болгъанлыкъгъа, Ол бизге кёкден жауунла эм тирлик битген заманла берип, бизни аш бла тойдуруп, жюреклерибизни къууанчлыкъ бла толтура, ахшылыкълары бла Кесини юсюнден шагъатлыкъ этгенин бир заманда да къоймагъанды», – деп сёлешдиле. ¹⁸ Сора алай айтып, алагъа къурман кесмей юйлерине кетерге халкъны кючден ийнандырдыла. Ала анда къалып, халкъны юйретген заманларында, ¹⁹ Антиохиядан бла Икониядан бир къауум иудейлиле келип, абустолла таукел сёлешген заманда: «Ала бир керти зат айтмайдыла, айтханлары бары да ётюрюкдю», – деп халкъны ийнандырып абустолладан айырдыла. Сора халкъны къозутуп, Пауулну ташла бла тюйдюрдюле эмда, ёлген сунуп, шахардан тышына чыгъарып атдыла. ²⁰ Сохтала аны тёгерегине жыйылгъанда уа, Пауул туруп шахаргъа барды, экинчи кюн а Барнаба бла бирге Дербиге кетди. ²¹ Бу шахаргъа Хайыр Хапарны билдирип, кёплени сохта этгенден сора, ала Листрагъа, Икониягъа эм Антиохиягъа къайтып, ²² Ол жерледе сохталаны жюреклерине кёл этдирип, ийманда къаты турургъа тюшюндюрюп эм: «Аллахны Патчахлыгъына кёп инжилиуле бла кирирге керекбиз», – деп юйрете эдиле. ²³ Хар жамауатда алагъа таматала сайлагъандан сора, ораза бла тилек этип, ала ийнаннган Раббийге аланы аманат этип кетдиле. ²⁴ Андан сора Писидияны юсю бла ётюп, Памфилиягъа келдиле. ²⁵ Эмда, Пергиде Раббийни сёзюн билдирип, Атталиягъа тюшдюле. ²⁶ Андан а кеме бла Антиохиягъа, аланы толтургъан ишлери ючюн Аллахны шафауатына берилген жерлерине къайтдыла. ²⁷ Ары келгенлей, ала, жамауатны жыйып, Аллах аланы юсю бла неле этгенин эм башха миллетлилеге ийманны эшигин Ол къалай ачханын айтдыла. ²⁸ Сора анда сохтала бла бир талай заман турдула.

¹ Иудеядан келген бир къауумла, къарындашлагъа: «Мусаны адети бла сюннет этдирмесегиз, къутхарыллыкъ тюйюлсюз», – деп юйрете эдиле. ² Сора келишмеулюк болуп, Пауул бла Барнаба ала бла кёп айтып кюрешген заманда, Пауулгъа бла Барнабагъа эм аладан бир къауумуна, бу ишни юсюнден, Иерусалимде абустоллагъа бла таматалагъа барыргъа оноу этдиле. ³ Алай бла жамауат аланы ашырды, ала да, Финикия бла Самарияны юсю бла барып, башха миллетлилени Аллахха къайтышханларын айтып, битеу къарындашланы уллу къууандыра эдиле. ⁴ Ала Иерусалимге келгенлей а, аланы жамауат, абустолла эм таматала къабыл этдиле, ала да Аллах аланы юсю бла неле этгенин эм башха миллетлилеге ийманны эшигин къалай ачханын айтып билдирдиле. ⁵ Ол заманда фарисей масхапдан болгъан ийманлыладан бир къаууму къобуп: «Башха миллетледен болуп ийман салгъанлагъа сюннет этерге эм Мусаны Законун тутаргъа фарыз этерге керекди», – дей эдиле. ⁶ Абустолла бла таматала бу ишге къарар ючюн жыйылдыла. ⁷ Кёпле чыгъып сёлешгенден сора, Петер туруп, алагъа: «Къарындашла! Биринчи кюнледен башлап, башха миллетлиле мени ауузумдан Хайыр Хапарны сёзюн эшитип ийнаныр ючюн бизни арабыздан Аллах мени сайлагъанын сиз билесиз. ⁸ Адамланы жюреклерин билген Аллах а, Сыйлы Нюрню бизге бергени кибик, алагъа да берип, аланы къабыл этгенин кёргюзтгенди. ⁹ Эмда аланы бла бизни арабызда бир тюрлю башхалыкъ этмей, ийман бла аланы жюреклерин тазалагъанды. ¹⁰ Энди уа сиз, не бизни аталарыбыз неда биз кесибиз кётюралмагъан жюкню сохталаны боюнларына салыргъа кюрешип, Аллахны нек сынайсыз? ¹¹ Биз а, ала кибик, Раббий Масих Иссаны шафауаты бла къутхарылырбыз деп ийнанабыз», – деп сёлешди. ¹² Сора битеу жыйылыу тохташып, Барнабаны бла Пауулну, башха миллетлени арасында, Аллах аланы юслери бла къаллай илишанла бла сейир ишле этгенин айтханларына тынгыладыла. ¹³ Ала тохтагъандан сора уа, Якъуп сёлешип башлап былай айтды: «Къарындашла! Тынгылагъыз мени сёзюме: ¹⁴ Шимон, Аллах башха миллетлиледен Кесини атына махтау келтирлик бир халкъ болдурур ючюн алагъа бек алгъа къалай эс бёлгенин ангылатханды. ¹⁵ Файгъамбарланы сёзлери да муну бла келишеди. Китапларында жазылгъаны кибик: ¹⁶ „,Андан сора къайтып, Дауутну аугъан юйюн жангыдан къурарыкъма, оюлгъан жерлерин да жангыдан ишлеп, аны тюзетирикме. ¹⁷ Къалгъан адамла, Мен Кесимики болургъа чакъыргъан битеу миллетле Мени, Раббийни излер ючюн алай этерме‘, – дейди бу ишлени барын да болдургъан Раббий“. ¹⁸ Аллахны битеу ишлери ёмюрлюкден да Кесине белгилидиле. ¹⁹ Ол себепден, мен хыйсап этгеннге кёре, башха миллетлиледен Аллахха къайтышханлагъа чырмау этмезге керекди, ²⁰ Алагъа уа, идоллагъа берилип харам болгъан ашладан, саякълыкъдан, мурдар ёлген хайуан этден эмда къандан ала кеслерин сакъласынла эмда кеслерине этилирин сюймеген затланы башхалагъа этмесинле деп жазып иерге керекди. ²¹ Нек десегиз буруннгулу туудукъланы заманындан бери, Мусаны Законундан ууаз бериучюле, битеу шахарлада бардыла, ол хар шабат кюнден синагогалада окъулады». ²² Ол заманда абустолла бла таматала битеу жамауат бла бирге кеси араларындан сайлагъан адамларын Пауул эмда Барнаба бла Антиохиягъа иерге оноу этдиле. Къарындашланы арасында башчылыкъ этгенледен Баршаба аталгъан Иуданы эм Силаны сайладыла. ²³ Сора, былай жазып, аланы къолларына берип ийдиле: «Абустолла, таматала эмда къарындашла, башха миллетледен болуп Антиохияда, Сирияда эм Киликияда жашагъан къарындашлагъа салам айтадыла. ²⁴ Бизден бир къауумла барып, сизге сюннет этилирге эм Тауратны жорукъларын тутаргъа керекди деп, сизни жунчутуп, жюреклеригизни арсар этгенлерин эшитгенбиз. Биз алагъа алай этерге буйрукъ бермеген эдик. ²⁵ Ол себепден, биз жыйылып, арабыздан сайлагъан кишилени, бизни сюйген къарындашларыбыз Барнаба бла эм Пауул бла бирге сизге иерге бир ниетде оноу этгенбиз. ²⁶ Бу эки адам Раббийибиз Масих Иссаны аты ючюн кеси жанларын аямай берген кишиледиле. ²⁷ Алай бла биз Иуданы бла Силаны сизге иебиз, ала да бу затланы сёз бла айтып сизге ангылатырла. ²⁸ Нек десегиз Сыйлы Нюрге да, бизге да сизни боюнугъузгъа бу бек керекли жорукъладан башха жюк салмазгъа тийишли кёрюнеди: ²⁹ Идоллагъа берилип харам болгъан ашладан, къандан, мурдар ёлген хайыуан этден эмда саякълыкъдан кесигизни сакъларгъа эмда кесигизге этилирин сюймеген затланы башхалагъа этмезге керексиз. Бу жорукъланы тутсагъыз, иги этериксиз. Сау болугъуз». ³⁰ Алай бла Пауул, Барнаба, Иуда эмда Сила Антиохиягъа келдиле эм, жамауатны жыйып, алагъа бу жазылгъан къагъытны бердиле. ³¹ Ала уа, муну окъугъанда, бу насийхат берген сёзлеге къууандыла. ³² Иуда бла Сила уа, кеслери да файгъамбарла болуп, кёп сёзле бла къарындашлагъа кёл этдирип, аланы ийманда кючлендирдиле. ³³ Иуда бла Сила анда бир талай заман тургъандан сора, къарындашла аланы ырахатлыкъ бла ашырып абустоллагъа ийдиле; ³⁴ Алай а Сила анда къалыргъа ыразы болду, Иуда уа Иерусалимге къайтды. ³⁵ Пауул бла Барнаба уа, дагъыда башха кёпле бла, Раббийни сёзюн билдире эм Хайыр Хапарны жая, Антиохияда къалдыла. ³⁶ Бир бёлек заман озгъандан сора, Пауул Барнабагъа: «Биз, Раббийни сёзюн билдирген битеу шахарлада къарындашларыбызгъа барып, аланы къалай жашагъанларын кёрейик», – деди. ³⁷ Барнаба, Марк аталгъан Ахияны да биргелерине элтирге сюе эди. ³⁸ Алай а Пауул, Памфилияда аладан артха къалып, алагъа буюрулгъан ишге ала бла бармагъан Маркны биргелерине элтирге сюймеди. ³⁹ Аны юсюнден аланы араларында келишмеулюк болуп, ала бир-бирлеринден айырылдыла. Сора Барнаба, Маркны биргесине алып, кеме бла Кипрге кетди. ⁴⁰ Пауул а, кесине нёгерге Силаны сайлап, къарындашла аны Аллахны шафауатына аманат этгенден сора жолгъа чыкъды ⁴¹ Эмда Сирияда бла Киликияда айланып, жамауатланы кючлендирди.

¹ Пауул андан Дербиге бла Листрагъа дери жетген эди. Анда Тимотей атлы бир сохта бар эди; аны анасы ийманлы иудейлиледен эди, атасы уа грекли эди. ² Аны юсюнден Листрада бла Иконияда иги шагъатлыкъ эте эдиле. ³ Аны Пауул биргесине элтирге сюйдю; эмда ол жерледе болгъан иудейлиле ючюн анга сюннет этдирди; нек десегиз аны атасы грекли болгъанын бары да биле эдиле. ⁴ Шахардан шахаргъа жюрюп, ала ийнаннганлагъа, Иерусалимдеги абустолла бла таматала бегим этген шартланы билдирип, быланы тутаргъа фарыз эте эдиле. ⁵ Жамауатла да ийманда кючлене эдиле эм кюнден кюннге ийнаннганланы саны кёпден-кёп бола эдиле. ⁶ Сыйлы Нюр аланы Аллахны сёзюн Асияда билдирирге къоймагъаны себепли, Пауул бла нёгерлери, Фригияны бла Галатия къыралны юсю бла бардыла. ⁷ Мисиягъа дери жетип, андан Битиниягъа атланыргъа мурат этдиле, алай а Иссаны Нюрю алагъа эркинлик бермеди. ⁸ Мисияны бир жанында къоюп, ала Троадагъа келдиле. ⁹ Анда Пауулгъа кече кёрюнюу кёрюндю: бир Македониялы киши туруп, анга: «Македониягъа кел да бизге болуш!» – деп тилей эди. ¹⁰ Пауул кёрген бу кёрюнюуден сора, биз олсагъатдан Македониягъа барыргъа теби редик, андагъылагъа Хайыр Хапарны билдирирге Раббий бизни чакъыргъанын ангылагъан эдик. ¹¹ Алай бла, Троададан чыгъып, биз тюзюнлей Самотракиягъа келдик, экинчи кюн а Неапольгъа жетдик, ¹² Андан а Филипий шахаргъа; ол, Македонияны ол жеринде биринчи колония шахарды. Бу шахарда биз бир бёлек кюн турдукъ. ¹³ Шабат кюн а, биз шахардан чыгъып, суу боюнуна бардыкъ. Анда адет бла тилек этилиучю эди. Биз анда олтуруп, ары жыйылгъан тиширыула бла сёлешип башладыкъ. ¹⁴ Тиатира шахардан Лидия атлы, къызгъылдым къумач сатыучу, кеси да Аллахха табыныучу, бир тиширыу тынгылай эди; Пауулну не айтханына эсин бёлюрге Раббий аны жюрегин ачхан эди. ¹⁵ Ол кеси юйюрю бла бирге сууда кёмюлдюрюлгенден сора бизден: «Сиз мени Раббийге ийнаннганнга санай эсегиз, мени юйюме келип, анда туругъуз», – деп тиледи. Эмда бизни къоймай элтди. ¹⁶ Бир жолда, биз тилек этилиучю жерге бара тургъанлай, ичинде билгичлик этиучю нюрю болгъан бир къарауаш къыз бизге жолукъду. Ол а боллукъну билдириую бла кесини бийлерине уллу хайыр келтирип тура эди. ¹⁷ Ол къыз, Пауулну бла бизни ызыбыздан келип: «Бу адамла Аллаху-Тааланы къулларыдыла, была бизге къутхарылыу жолну билдиредиле!» – деп къычыра эди. ¹⁸ Ол алай кёп кюнлени этген эди. Пауул, ачыуланып, ары айланып нюрге: «Масих Иссаны аты бла санга буйрукъ этеме, чыкъ бу къыздан!» – деди. Сора нюр олсагъатдан окъуна чыкъды. ¹⁹ Ол заманда къызны бийлери, алагъа хайыр тюшюуге ышаныу къалмагъанын кёрюп, Пауулну бла Силаны, тутуп, базар майданнга, оноучуланы аллына сюйреп элтдиле. ²⁰ Сора, аланы аскер башчылагъа келтирип: «Бу адамла, кеслери иудейлиле болгъанлай, бизни шахарыбызны къозгъайдыла. ²¹ Бизге, римлилеге не къабыл этерге, не тутаргъа жарамагъан адетлени жаядыла», – дедиле. ²² Халкъ да алагъа къажау къозгъалды; аскер башчыла уа, аланы кийимлерин юслеринден тартып алып, аланы таякъла бла тюерге буйрукъ бердиле. ²³ Аланы кёп кере ургъандан сора, тюрмеге атдыла, тюрмени сакълауулуна да къаты сакъларгъа буйрукъ бердиле. ²⁴ Ол, аллай буйрукъ алып, аланы тюрмени ич бёлюмюне атды, аланы аякъларын да кепге урду. ²⁵ Кечени арасында Пауул бла Сила тилек этип, зикир айтып, Аллахха махтау сала эдиле; тутмакъла да алагъа тынгылай эдиле. ²⁶ Сора билмей тургъанлай, уллу жер тебиу болуп, тюрмени мурдоруна дери титиретди; олсагъат битеу эшикле ачылдыла эм барысыны да бугъоулары бошландыла. ²⁷ Тюрмени сакълауулу да, уянып, тюрмени эшиклери ачылып тургъанын кёрюп, тутмакъла къачхан сунуп, къылычын чыгъарып, кеси-кесин ёлтюрюрге тебиреди. ²⁸ Пауул а анга: «Кесинге аманлыкъ этме, биз барыбыз да мындабыз!» – деп уллу къычырды. ²⁹ Сакълауул, чыракъ келтиртип, чабып камераны ичине кирип, къалтырап, Пауулну бла Силаны алларында ауду. ³⁰ Сора аланы тышына чыгъарып: «Жюйюсханларым! Къутхарылыр ючюн, мен не этейим?» – деди. ³¹ Ала уа анга: «Раббий Масих Иссагъа ийнан, кесинг да къутхарылырса эм битеу юйюрюнг да къутхарылыр», – дедиле. ³² Сора анга да, аны юйюндегилени барысына да Раббийни сёзюн билдирдиле. ³³ Кечени ол заманында аланы элтип, жараларын жууду эм, мычымай, кеси да, битеу юйюрю да сууда кёмюлдюрюлдюле. ³⁴ Сора аланы кесини юйюне келтирип, алагъа аш берди эмда Аллахха ийнаннганына, битеу юйюрю бла бирге къууанды. ³⁵ Танг атханлай а, аскер башчыла, шахарны къуллукъчуларын ийип: «Ол адамланы эркин эт», – деп айтдырдыла. ³⁶ Тюрмени сакълауулу бу сёзлени Пауулгъа: «Аскер башчыла сизни эркин этдирирге ийгендиле; алай бла энди чыгъып, ырахатлыкъ бла барыгъыз», – деп билдирди. ³⁷ Пауул а къуллукъчулагъа: «Бизни, Римни инсанларын, сюдсюз, битеу халкъны аллында тюйюп тюрмеге атхандыла, энди уа бизни жашыртынмы жибередиле? Угъай, бизни кеслери келип чыгъарсынла», – деди. ³⁸ Шахарны къуллукъчулары бу сёзлени аскер башчылагъа айтдыла, ала уа, была Римни инсанлары болгъанларын эшитгенде, къоркъдула. ³⁹ Сора, келип, аладан кечгинлик тиледиле эм аланы чыгъарып, шахардан кетерлерин тиледиле. ⁴⁰ Ала уа, тюрмеден чыкъгъанлай, Лидияны юйюне келдиле эм къарындашланы кёрюп, аланы кёллендиргенден сора жолгъа чыкъдыла.

¹ Амфиполну бла Аполонияны юсю бла барып, ала Фесалоникагъа келдиле, анда уа иудейлилени синагогалары бар эди. ² Пауул, кесини адетине кёре, алагъа барып, юч шабат кюнню Сыйлы Китапладан окъуп, ала бла сёлешди. ³ Китапланы ачып ангылата, Масихни азап чегерге эм ёлгенледен тиргизилирге керек болгъанын кёргюзте: «Масих а – мен сизге билдирген Иссады», – деди. ⁴ Аладан бир къауумлары, ийнанып, Пауулгъа бла Силагъа къошулдула, Аллахха табыннган греклиледен да бек кёп адам, асыл тиширыуладан да кёпле ийнандыла. ⁵ Ийнанмагъан иудейлиле уа, зарланып, базар майдандан бир къауум жараусуз адамланы кеслери жанлы этип, жыйын болуп шахарны къозгъадыла эм, Ясонну юйюне чабыуул этип, Пауулну бла Силаны халкъны аллына чыгъарыргъа изледиле. ⁶ Алай а аланы тапмай, Ясонну эмда бир къауум къарындашны тутуп, шахарны оноучуларына элтип: «Битеу дунияны къозгъагъан бу адамла бери да келгендиле. ⁷ Ясон а аланы къонакъгъа алгъанды. Ала барысы да кесарьны буйругъуна къажау жюрюйдюле, патчахха башханы, Иссаны санайдыла», – деп къычырып, ⁸ Халкъны да, муну эшитген оноучуланы да къозгъадыла. ⁹ Алай а Ясондан эмда башхаладан залог алгъандан сора, аланы азат этдиле. ¹⁰ Къарындашла уа, мычымай, кече бла Пауулну бла Силаны Бериягъа ашырдыла. Ары келгенлеринде, ала иудей синагогагъа бардыла. ¹¹ Мындагъыла уа фесалоникачыладан эсе тюз оюмлу эдиле; бу алаймыды деп, хар кюн сайын Сыйлы Китаплада жазылгъанлагъа тинтип къарап, Аллахны сёзюн кёл салып къабыл этдиле. ¹² Сора иудейлиледен да, намыслы грек тиширыуладан да, эр кишиледен да кёпле ийнандыла. ¹³ Фесалоникалы иудейлиле уа, Аллахны сёзюн Пауул Берияда да жайгъанын билгенлеринде уа ары да келип халкъны къозутуп къозгъадыла. ¹⁴ Ол заманда къарындашла терк окъуна Пауулну тенгизге ашырдыла, Сила бла Тимотей а анда къалдыла. ¹⁵ Пауулну биргесине баргъанла аны Афинагъа дери ашырдыла эм Силагъа бла Тимотейге, ала Пауулгъа теркирек келсинле деген буйрукъну алып, ызларына къайтдыла. ¹⁶ Афинада аланы сакълап, Пауул, бу шахарны идолладан толуп тургъанын кёргенинде, аны жюреги къыйналды. ¹⁷ Алай бла ол, синагогада иудейлиле бла эм Аллахха табыннганла бла эмда хар кюнден базар майданда жолукъгъанла бла сёлешип турду. ¹⁸ Сора эпикурей эм стоик философладан бир къаууму Пауул бла даулашып башладыла. Аладан бир къаууму: «Бу фана сёзлю не айтыргъа кюрешеди?» – дей эдиле, башхалары уа: «Ол тыш къыраллы тей риледен ууаз бергеннге ушайды», – дей эдиле; нек десегиз ол алагъа Иссаны юсюнден эм тиргизилиуден Хайыр Хапарны билдире эди. ¹⁹ Сора аны тутуп, Ареопагга келтирип: «Сен ууаз берген бу не жангы окъууду, биз билирге боллукъбузму? ²⁰ Нек десенг сен бизни къулакъларыбызгъа бир къужур сёзлени саласа; аны себепли быланы магъанасы не болгъанын билирге сюебиз», – дедиле. ²¹ Битеу афиналыланы эмда анда жашагъан тыш къыраллыланы уа, жангы хапар айтхандан неда эшитгенден сюйген жубанчлары жокъ эди. ²² Сора, Пауул Ареопагны арасында сюелип былай сёлешди: «Афиналыла! Мен сизни хар затларыгъызгъа къарап, диннге сакъ болгъаныгъызны кёреме. ²³ Нек десегиз мен сизни табыннган жерлеригизге къарай айланып, юсюнде: „Билинмеген Аллахха“ деп жазылгъан бир къурман ташха да тюбегенме. Ма бу, сиз Аны билмегенлей табыннган Аллахны мен сизге билдиреме. ²⁴ Дунияны эм битеу анда болгъан затланы жаратхан Аллах, кёкню да, жерни да Раббийи болгъаны себепли, къол бла ишленнген табыныучу юйледе жашамайды. ²⁵ Барына да жашауну да, солууну да, хар нени да бериучю Кеси болгъанына кёре, бир затдан кереклиси болгъанча, Анга адамла къоллары бла къуллукъ этерлерин излемейди. ²⁶ Ол битеу миллетлени бир къандан жаратханды эм битеу жерни юсюнде жашатады. Аланы жашарыкъ заманларыны эм жашар жерлерини чеклерин алгъындан белгилегенди. ²⁷ Аллах муну, ала Аны излер ючюн эм сезип табар ючюн этгенди. Болсада, Ол бизни хар бирибизден да узакъ тюйюлдю. ²⁸ Нек десегиз бизни жашатхан, жюрютген эм болдургъан Олду, сизни назмучуларыгъыздан бир къаууму: „Биз Аны тукъумубуз“ деп айтханлары кибик. ²⁹ Алай бла биз, Аллахны тукъуму болуп тургъанлай, Аллахны табийгъаты, адамны хунерлиги эм оюму бла ишленип, сыфат алгъан алтыннга, кюмюшге неда ташха ушайды деп ойлашыргъа керек тюйюлбюз. ³⁰ Алай бла Аллах билмей туруу заманлада этген терсликлерибизни боюнубузгъа салмай, энди хар жерде да битеу адамлагъа тобагъа къайтышыргъа буйрукъ этеди. ³¹ Нек десегиз Аллах битеу дуниягъа, Кеси алгъындан сайлагъан Кишини юсю бла тюзлюклю сюд этер кюнюн белгилегенди. Сюд этеригине битеу адамланы ышандырыр ючюн бу Кишини ёлгенледен тиргизгенди». ³² Ёлгенлени тиргизилиуюню юсюнден эшитгенде, бир къауумлары хыликкя этдиле, башхалары уа: «Аны юсюнден санга башха заманда тынгыларбыз», – дедиле. ³³ Алай бла Пауул аланы араларындан чыкъды. ³⁴ Бир къауум кишиле уа, анга къошулуп, ийнаннган эдиле. Аланы арасында Ареопагчы Дионисий эм Дамар атлы бир тиширыу эм ала бла башхала бар эдиле.

¹ Андан сора Пауул, Афинаны къоюп, Коринфге келди. ² Анда, Понтда туугъан, Акила атлы бир иудейлиге эм аны къатыны Прискилагъа тюбеди. Ала кёп болмай Италиядан келген эдиле; нек десегиз император Клаудий битеу иудейлилеге Римден кетерге буйрукъ берген эди. Пауул алагъа келди ³ Эм ала бла усталыкълары бирча болгъаны себепден, ала бла къалып, ишлеп турду: аланы усталыкълары уа чатыр ишлеу эди. ⁴ Пауул хар шабат кюн сайын синагогада иудейлилеге да греклилеге да сёлешип ийнандырыргъа кюреше эди. ⁵ Македониядан Сила бла Тимотей келгенде уа, Пауул, Иссаны Масих болгъанына иудейлилеге шагъатлыкъ этип, кесин саулай Аллахны сёзюн жаяргъа берди. ⁶ Ала къажау болуп аман айтханлары себепли уа, ол, кийимлерин къагъып, алагъа: «Кеси къаныгъыз кеси башыгъызда къалады; мен тазама. Бюгюнден башлап башха миллетлилеге барама», – деди. ⁷ Сора андан кетип, Титий Иуст атлы, кесини да юйю синагоганы къатында болгъан, Аллахха табыннган бир адамны юйюне келди. ⁸ Синагоганы таматасы Крисп а битеу юйюрю бла Раббийге ийнанды, кёп Коринфлиле да Пауулгъа тынгылап, ийнандыла эмда сууда кёмюлдюрюлдюле. ⁹ Сора Раббий кече Пауулгъа кёрюнюп: «Къоркъма, алай а тохтамай айтып тур. ¹⁰ Мен сени блама, санга бир киши да тийип аманлыкъ эталлыкъ тюйюлдю; нек десенг бу шахарда Мени адамларым кёпдюле», – деп айтхан эди. ¹¹ Сора Пауул анда жыл бла алты ай туруп, алагъа Аллахны сёзюн юйретип турду. ¹² Ол кезиуде, Галлионну Ахаяда проконсул заманында, иудейлиле Пауулгъа бирча чабып, аны тутуп сюдню аллына келтирдиле ¹³ Эм: «Бу киши адамланы Аллахха Таурат Законда болмагъанча табыныргъа юйретеди», – деп терследиле. ¹⁴ Пауул сёлеширге башлагъанлай а, Галлион иудейлилеге: «Иудейлиле! Бир законсузлукъ неда уллу аманлыкъ этилген болса эди, мен сизге тынгыларгъа сылтау бар эди. ¹⁵ Алай а сизни даулашыуугъуз окъууугъузну, адам атларыгъызны эм законугъузну юсюнден болгъаны себепли уа, анга кесигиз къарагъыз. Мен аны юсюнден сизге сюдюлюк этерге сюймейме», – деди. ¹⁶ Эмда аланы сюд этилиучю жерден къыстап ийди. ¹⁷ Битеу греклиле уа синагоганы таматасы Состенни тутуп сюдню аллында тюе эдиле; Галлион да аны ючюн не аз да къайгъырмады. ¹⁸ Пауул, дагъыда бир талай кюн тургъандан сора, къарындашла бла саламлашып айырылды эм Акиланы бла Прискиланы биргесине алып, кеме бла Сириягъа кетди. Алгъын ол нюзюр этгени ючюн Кенхреяда чачын къыркъдыргъан эди. ¹⁹ Эфесге келгенлеринде, Пауул Акиланы бла Прискиланы анда къойду, кеси уа синагогагъа кирип иудейлиле бла ушакъ этди. ²⁰ Ала Пауулдан алада бираз турурун тилегенде уа, ол унамады. ²¹ «Келе тургъан байрамны мен Иерусалимде ашырыргъа керекме; сизге уа дагъыда къайтырма, Аллах буюрса», – деп ала бла саламлашып айырылды эм кеме бла Эфес ден кетди. Акила бла Прискила уа Эфесде къалдыла. ²² Кесариягъа жетгенден сора, ол Иерусалимге келип, андагъы жамауатха салам берди, андан да Антиохиягъа кетди. ²³ Анда бир талай заман тургъандан сора, жолгъа чыкъды, Галатия къыралгъа бла Фригиягъа кезиу айланып, битеу сохталаны кючлендирди. ²⁴ Бу кезиуде, Аскендирияда туугъан, Аполлос атлы бир иудейли Эфесге келген эди. Ол ариу сёзлю, Сыйлы Китапладан кёп билими болгъан адам эди. ²⁵ Ол Раббийни жолуна юйретилген эди эм нюрден жанып, Раббийни юсюнден тюз айта эм тюз юйрете эди, кеси уа жаланда Ахияны сууда кёмюлдюрюуюн биле эди. ²⁶ Ол синагогада таукел ууаз берип башлады. Аны эшитип, Прискила бла Акила, Аполлосну бир жанына элтип, анга Раббийни жолуну тюзюн ангылатдыла. ²⁷ Ол Ахаягъа барыргъа мурат этгенде уа, къарындашла андагъы сохталагъа къагъыт жазып, аны къабыл этдирген эдиле. Ол да ары келип, ийнаннганлагъа Аллахны шафауаты бла кёп болушду. ²⁸ Нек десегиз ол, Иссаны Масих болгъанын Сыйлы Китапла бла кёргюзте, иудейлилени фикирлери терс болгъанларын битеу халкъны аллында бек ачыкъ кёргюзте эди.

¹ Аполлос Коринфде тургъан заманда, Пауул, огъаргъы къыраллада айланып, Эфесге келди эм анда бир къауум сохтала табып, ² Алагъа: «Сиз ийнаннганыгъызда Сыйлы Нюр алгъанмысыз?» – деди. Ала уа анга: «Биз Сыйлы Нюр барды деп да эшитмегенбиз», – дедиле. ³ Ол а алагъа: «Да сора сиз неге кёре кёмюлдюрюлгенсиз?» – деди. Ала да: «Ахияны сууда кёмюлдюрюуюне кёре», – деп жууап бердиле. ⁴ Пауул алагъа: «Ахияны сууда кёмюлдюрюую тобагъа къайтышыу кёмюлдюрю люу эди. Ол халкъны кесинден сора Келликге, алай демеклик Масих Иссагъа ийнаныргъа чакъыра эди», – деди. ⁵ Муну эшитгенде, ала Раббий Иссаны атына сууда кёмюлдюрюлдюле. ⁶ Сора Пауул аланы юслерине къолларын салгъанда, алагъа Сыйлы Нюр тюшдю эмда ала кеслери билмеген тилледе сёлешип, файгъамбарлыкъ этип башладыла. ⁷ Ала барысы да онеки адам чакълы бар эдиле. ⁸ Синагогагъа келип, Пауул анда юч айны таукел ууаз берип, андагъыла бла сёлешип, Аллахны Патчахлыгъына ийнандырып турду. ⁹ Аладан бир къауумлары терсакъыл болуп, ийнанмай, Раббийни жолуна, халкъны аллында аман айтханлары себепден, Пауул, аланы къоюп, сохталаны аладан айырып, Тиран атлы биреуню мактабында хар кюнден ушакъ этип турду. ¹⁰ Ол алай этип эки жылгъа дери турду, алай бла битеу Асияда жашагъанла, иудейлиле да, греклиле да Раббий Иссаны юсюнден Хайыр Хапарны эшитген эдиле. ¹¹ Аллах а Пауулну къоллары бла аллай болмагъан къудуретли ишле эте эди, ¹² Алай бла Пауулну чархына тийген жаулукъланы эмда белбауланы ауругъанланы юслерине салгъанлай аланы ауруулары кете эди, огъурсуз нюрле да аладан чыгъа эдиле. ¹³ Къыдырып айланыучу иудейли дууачыладан окъуна бир къаууму, огъурсуз нюрлери болгъанлагъа: «Пауул Аны юсюнден ууаз берген Иссаны аты бла сизге буйрукъ этебиз», – деп Раббий Иссаны атын жюрютюп башлагъан эдиле. ¹⁴ Муну этгенле Скева атлы бир иудейли баш дин къуллукъчуну жети жашы эдиле. ¹⁵ Огъурсуз нюр а алагъа жууапха: «Иссаны билеме, Пауул да манга белгилиди, сиз а кимсиз?» – деди. ¹⁶ Сора ол огъурсуз нюрю болгъан адам, аланы юслерине кесин атып, аланы хорлады; аладан асыры кючлю болгъанындан, ала къымыжа эм жаралы болуп ол юйден къачып чыкъдыла. ¹⁷ Битеу Эфесде жашагъан иудейлилеге да, греклилеге да бу иш белгили болуп, аланы барысына да къоркъуу тюшген эди эмда Раббий Иссаны аты уллу бола эди. ¹⁸ Ийнаннганладан а кёбюсю, келип, этген ишлерин айтып ачыкъ эте эдиле. ¹⁹ Хыйнычылыкъ бла кюрешгенледен да бек кёпле, кеслерини хыйны китапларын жыйып, барысыны да аллында кюйдюрдюле. Аланы багъаларын тергегенде уа, ол элли минг драхма чакълы болуп чыкъды. ²⁰ Алай бла Раббийни сёзю бек жайыла эди эм кючленип бара эди. ²¹ Бу ишле болгъандан сора уа, Пауул, Македонияны бла Ахаяны юсю бла озуп, Иерусалимге барыргъа ниет этди. «Анда бираз тургъандан сора мен Римни да кёрюрге керекме», – деп айта эди. ²² Сора анга болушханладан экеуленни, Тимотейни бла Эрастны Македониягъа ийип, кеси бир аз заманнга Асияда къалды. ²³ Ол заманда Раббийни жолуна къажау уллу къозгъалыу чыкъды. ²⁴ Артемисни табыныучу юйюню кюмюш суратларын ишлеучю Димитрий атлы бир кюмюшчю суратчылагъа уллу хайыр келтире эди. ²⁵ Аланы да эм аллай башха усталаны да жыйып, алагъа: «Шуёхла! Бизни жашауубуз бу усталыкъ бла болгъанын сиз билесиз. ²⁶ Аны себепли жангыз Эфесде тюйюл, хазна къалмай битеу Асияда окъуна бу Пауул „Адамла къоллары бла этген аллахла аллах тюйюлдюле“ деп, кёп адамланы ийнандырып къайтышдыргъанын сиз кёресиз эм эшитесиз. ²⁷ Бу уа, къуру бизни усталыгъыбыз сансыз этилгени бла да къалмай, уллу Артемисни табыныучу юйю да затха саналмай къалыргъа эмда битеу Асия эм битеу дуния табынып тургъанны уллулугъу тюшюп жокъ болургъа, бизге къоркъууду», – деди. ²⁸ Муну эшитгенлей, ала, къутуруп: «Эфесли Артемис уллуду!» – деп къычырышып башладыла. ²⁹ Битеу шахар къаугъадан толду; Пауулну жолоучу нёгерлерин, Македониялы Гайны бла Аристархны тутуп сюйреп, бары да бирча театргъа мыллык атдыла. ³⁰ Пауул халкъны ичине кирирге тебирегенде уа, сохтала аны барыргъа къоймадыла. ³¹ Асияны оноучуларындан да бир къаууму, Пауулну шуёхлары болгъанлары себепли, анга адам ийип, театргъа бармасын деп тиледиле. ³² Бу арада бирле бир тюрлю, башхала уа башха тюрлю къычыра эдиле; нек десегиз жыйылыу низамсыз эди; жыйылгъанладан кёбюсю нек жыйылгъанларын да билмей эдиле. ³³ Иудейлилени айтыулары бла, халкъны ичинден Аскендирни алгъа чыгъардыла. Къолу бла белги берип, Аскендир халкъгъа иудейлилени ариулар сёз айтыргъа мурат этди. ³⁴ Аны иудейли болгъанын билгенлей а, барысы да бир ауаз бла эки сагъат чакълы: «Эфесли Артемис уллуду!» – деп къычырышып турдула. ³⁵ Шахарны къагъытчысы уа, халкъны тыйып: «Эфеслиле! Эфес шахар уллу тиширыу тейри Артемисни табыныучу юйюню эм кёкден тюшген сыйлы ташны къоруучусу болгъанын билмеген адам бармыды? ³⁶ Анга даулаш жокъ эсе уа, оюмсуз иш этмегенлей, ырахат болургъа керексиз. ³⁷ Бу сиз келтирген адамла уа, не Артемисни табыныучу юйюн тонамагъандыла, не сизни тейригизге аман айтмагъандыла. ³⁸ Димитрийни бла башха суратчыланы кимден тарыгъыулары бар эсе да, ол затха уа сюдюлени жыйылыуу барды эм проконсулла бардыла; бир-бирлеринден алагъа тарыкъсынла. ³⁹ Сиз неда болсун башха зат излей эсегиз а, законлу жыйылыуда бегим этилир; ⁴⁰ Нек десегиз бюгюннгю болумну къозгъалыугъа санап, бизни терслерге къоркъууду, бу жыйылыуну тюзге санаргъа бизни бир сылтауубуз да жокъду», – деп сёлешди. Муну айтып, жыйылыуну чачып ийди.

¹ Къозгъалыу тохтагъандан сора, Пауул, сохталаны чакъыртып, алагъа насийхат берип, ала бла саламлашып, Македониягъа кетерге жолгъа чыкъды. ² Ол жерлени юсю бла барып, ийнаннганлагъа да кёп сёзле бла насийхат берип Грециягъа келди. ³ Анда ол юч ай турду. Суриягъа кеме бла кетер заманында, иудейлиле анга къажау аман ниет этгенлери себепли, ол Македонияны юсю бла къайтыргъа мурат этди. ⁴ Пир улу бериялы Сосипатер, фесалоникалыладан да Аристарх бла Секунд, дербили Гай бла Тимотей эм асиялыладан Тихик бла Трофим Асиягъа дери аны биргесине баргъан эдиле. ⁵ Ала, алгъа кетип, бизни Троадада сакълай эдиле. ⁶ Биз а, ачымагъан ётмеклени байрамындан сора Филипийден кеме бла беш кюннге Троадагъа, алагъа келип, анда жети кюн турдукъ. ⁷ Ыйых кюн а, сохтала ётмек сындырыргъа жыйылгъан заманда, Пауул, экинчи кюн кетер мурат этип, ала бла сёлешип, сёзюн кечени арасына дери бардырды. ⁸ Биз жыйылгъан огъаргъы отоуда чыракъла да кёп эдиле. ⁹ Эвтих атлы бир жаш терезеде олтуруп эди. Пауул сёзюн кёпге бардыргъанда, ол жаш къалкъый башлагъан эди. Эмда жукълап къалып, юйню ючюнчю этажындан энишге жыгъылгъан эди, кётюргенлеринде уа ол ёлюп эди. ¹⁰ Пауул, энишге тюшюп, аны юсюне аууп, аны къучакълап: «Къайгъы этмегиз; жаны ичиндеди», – деди. ¹¹ Сора ёрге чыгъып, ётмек сындырып ауузланды эм танг жарыгъынчыгъа дери окъуна кёп ушакъ этип турду, андан сора уа жолгъа чыкъды. ¹² Ол заманда, жашны юйге сау келтирип, бек къууаннган эдиле. ¹³ Биз, алгъа кемеге барып, Асха жюздюк. Пауулну андан кемеге аллыкъ эдик. Нек десегиз кеси, ары жаяу барыргъа мурат этип, бизге алай буйрукъ берген эди. ¹⁴ Ол бизни бла Асда тюбешгенде уа, биз аны кемеге алып Митилинагъа келдик. ¹⁵ Эм андан жюзюп, экинчи кюн Хиосну къатында тохтадыкъ, бирси кюн а Самосха жетдик эм Трогиллияда къалып, экинчи кюн Милитге келдик. ¹⁶ Пауул, Асияда заманын бошуна жибермез ючюн, Эфесге къайтмай кетер ниетде эди; нек десегиз ол, амал болса, эллинчи кюнню байрамына Иерусалимге жетерге ашыгъа эди. ¹⁷ Милитден а Эфесге адам ийип, ол, жамауатны таматаларын чакъыртды. ¹⁸ Сора, ала анга келгенде, ол алагъа: «Мен Асиягъа келген биринчи кюнден бери, сизни бла болгъан хар заманымда къалай жашагъанымы сиз билесиз. ¹⁹ Иудейлилени аман ниетлери бла манга сынатхан къыйынлыкъларыны арасында мен уллу сабыр акъыллылыкъ бла эм кёп жилямукъла бла Раббийге къуллукъ этгенме. ²⁰ Халкъны аллында да, юйледе да сизге юйретип, сизге файдалы болгъан затладан бирин къалдырмай сизге билдиргенме. ²¹ Иудейлилени да, греклилени да Аллахны аллында тобагъа къайтышыргъа эмда Раббийибиз Масих Иссагъа ийнаныргъа чакъыргъанма. ²² Ма, энди Сыйлы Нюрню тартыуу бла Иерусалимге барама. Мен анда неге тюберигими билмейме. ²³ Алай а мени тутмакълыкъ эм инжилиу кёрлюгюме Сыйлы Нюр битеу шахарлада да шагъатлыкъ этеди. ²⁴ Алай а мен бир затха да къайгъырмайма эм кеси жашаууму аямайма, мен ишими – Раббий Иссадан алгъан къуллугъуму, Аллахны шафауатыны юсюнден Хайыр Хапарны адамлагъа билдириу къуллугъуму – къууанч бла этип бошагъа эдим анса. ²⁵ Энди уа мен билеме: мындан арысында сизден биригиз да мени бетими кёрлюк тюйюлсюз, сизни арагъызда Аллахны Патчахлыгъын билдирип айланнганны. ²⁶ Ол себепден мен барыгъызны да къанындан таза болгъаныма бюгюн сизге шагъатлыкъ этеме. ²⁷ Нек десегиз Аллахны битеу буйругъун мен сизге билдирмей къоймагъанма. ²⁸ Ол себепден кесигизге да, Сыйлы Нюр сизни кютюучюле этип салгъан битеу сюрюуге да сакъ болуп къарагъыз. Раббийни эм Аллахны жамауатын, Ол Кеси къаны бла сатып алгъан жамауатны кютюгюз. ²⁹ Нек десегиз мен бу дуниядан кетгенден сора, арагъызгъа сюрюуню аямагъан жыртхыч бёрюле кирликлерин билеме. ³⁰ Сизни кесигизден да, сохталаны кеси ызларындан элтир ючюн терсине айтырыкъ адамла да чыгъарыкъдыла. ³¹ Ол себепден сакъ болугъуз, юч жылны ичинде кече да, кюн да тохтамай жилямукъларым бла хар биригизге берген насийхатымы эсигизде тутугъуз. ³² Энди уа къарындашла, сизни Аллахха эм Аны шафауатыны сёзюне аманат этеме, ол сёз а сизни кючлендираллыкъды эмда сизге битеу сыйлы болгъанла бла юлюш берирге болаллыкъды. ³³ Мен бир кишиден да не кюмюш, не алтын, не кийим излемегенме. ³⁴ Мени кереклиме да, мени биргеме болгъанланы кереклилерине да мени бу къолларым жарагъанларын кесигиз билесиз. ³⁵ Мен этген хар ишде сизге, алай урунуп, къарыусузлагъа болушургъа эмда Раббий Иссаны Кеси: „Алгъандан эсе, берген насыплыды“ деп айтхан сёзюн эсде тутаргъа керек болгъанын кёргюзтгенме» деп сёлешди. ³⁶ Муну айтып бошагъанлай, ол, тобукъланып, аланы барысы бла бирге тилек этди. ³⁷ Ол заманда барысы да, бек жиляп, Пауулну къучакълап уппа эте эдиле. ³⁸ Бегирек да ол: «Мындан арысында мени бетими кёрлюк тюйюлсюз», – деп айтхан сёзлерине мудах болгъан эдиле. Сора аны кемеге дери ашырдыла.

¹ Биз, аладан айырылгъанлай, кемеге минип, тюзюнлей Косха келдик, экинчи кюн а Родосха, андан да Патарагъа келдик. ² Эм, Финикиягъа баргъан кеме табып, анга минип, тенгизге чыкъдыкъ. ³ Кипрни туурасы бла барып эмда аны сол жанында къоюп, биз, Сириягъа жюзюп, Тирде тохтадыкъ; нек десегиз анда кемеден жюкню тюшюрюрге керек эди. ⁴ Сора андагъы сохталаны табып, анда жети кюн турдукъ. Ала Сыйлы Нюр кёллерине салыу бла, Пауулгъа Иерусалимге барма деп айта эдиле. ⁵ Ол кюнледен сора биз андан чыгъып кетдик. Ала барысы да къатынлары эм сабийлери бла бирге бизни шахардан тышына дери окъуна ашырдыла; тенгиз жагъада уа, тобукъланып тилек этдик. ⁶ Сора, бир-бирибиз бла саламлашып, биз кемеге миндик, ала уа юйлерине къайтдыла. ⁷ Биз да Тирден, жолубузну бошап, Птолемаидада кемеден тюшдюк. Анда, къарындашлагъа салам берип, ала бла бир кюн турдукъ. ⁸ Экинчи кюн а Пауул бла биз, аны биргесине болгъанла, андан чыгъып, Кесариягъа келдик эм жетисинден бири болгъан, Хайыр Хапарны билдириучю Филипни юйюне барып, анда къалдыкъ. ⁹ Аны уа файгъамбарлыкъ этиучю, эрге бармагъан тёрт къызы бар эди. ¹⁰ Биз анда бир талай кюн тургъандан сора, Иудеядан, Агап атлы бир файгъамбар келди. ¹¹ Ол бизге келип, Пауулну белибауун алып, аны бла кесини къолларын байлап: «Сыйлы Нюр былай айтады: „Бу белибауну иесин, Иерусалимдеги иудейлиле былай байлап, башха миллетлилени къолларына берликдиле“», – деди. ¹² Муну эшитген заманыбызда, биз да, андагъыла да Пауулдан Иерусалимге бармазын тиледик. ¹³ Пауул а бизге жууапха: «Неди сизни бу этгенигиз? Жиляп мени жюрегими нек сындырасыз? Мен тутмакъ болгъан угъай да, Раббий Иссаны аты ючюн Иерусалимде ёлюрге да хазырма», – деди. ¹⁴ Биз аны тыялмагъаныбызда уа: «Раббий буюргъанлай болсун!» – деп тохташдыкъ. ¹⁵ Ол кюнледен сора биз, хазырланып, Иерусалимге кетдик. ¹⁶ Кесариядан да бизни бла бир къауум сохтала тебиредиле. Ала бизни эрттегили сохталадан болгъан Мынасон атлы бир Кипрлини юйюне келтирдиле. Биз аны юйюнде турлукъ эдик. ¹⁷ Иерусалимге келгенибизде, къарындашла бизни къууанып къабыл этдиле. ¹⁸ Экинчи кюн Пауул бизни бла бирге Якъупха барды. Жамауатны битеу таматалары да ары жыйылгъан эдиле. ¹⁹ Ала бла саламлашхандан сора, Пауул, аны къуллукъ этиую бла, Аллах башха миллетлени арасында этген ишлени толусунлай алагъа айтды. ²⁰ Ала да, муну эшитгенде, Аллахха махтау салып, анга: «Кёремисе, къарындаш, иудейлиледен ненча минг адам ийнаннган эсе да, ала барысы да Таурат жанлы болуп кюрешгенледиле. ²¹ Сени юсюнгден а, сен башха миллетлени арасында жашагъан битеу иудейлилени, сабийлерине сюннет этмесинле, адетлерибизни да жюрютмесинле деп айтып, Мусадан таяргъа юйретесе деп эшитгендиле. ²² Сора къалай болсун? Халкъ ишексиз жыйыллыкъ болур; нек десенг сени келгенинги эшитирле. ²³ Анга кёре, биз санга не айтсакъ, аны эт: бизде нюзюрлери болгъан тёрт адам барды. ²⁴ Аланы биргенге алып, ала бла, тазаланыу адетге къошул эм ала чачларын къыркъдырыр ючюн къурман къоранчларын тёле. Сора сени юсюнгден эшитгенлери тюз болмагъанын, алай а сен кесинг да Тауратны тутуп жашагъанынгы ала барысы да билирле. ²⁵ Башха миллетлиледен ийнаннганлагъа уа, ала ол жорукъланы тутмасынла, алай а идоллагъа этилген къурманланы этлеринден, къандан, мурдар ёлген хайыуан, этден эмда саякълыкъдан кеслерин сакъласынла деп этген бегимибизни жазып ийген эдик», – дедиле. ²⁶ Ол заманда Пауул, ол адамланы биргесине алып, ала бла тазаланыу адетге къошулуп, экинчи кюн табыныучу юйге кирип тазаланыу кюнлерини къачан бошаллыгъын, аланы хар бири ючюн къачан къурман этиллигин билдирди. ²⁷ Ол жети кюн бошала туруб’а, асиялы иудейлиле, Пауулну табыныучу юйде кёрюп, битеу халкъны къозгъадыла эмда аны тутдула, ²⁸ Эмда: «Израильлиле! Болушугъуз! Бу адам хар жерде битеу адамланы халкъыбызгъа да, Тауратха да, бу сыйлы жерге да къажау юйретеди; греклилени да табыныучу юйге кийирип, бу сыйлы жерни харам этгенди!» – деп къычыра эдиле. ²⁹ Нек десегиз муну аллында ала, Пауулну шахарда Эфесли Трофим бла кёрюп, ол себепден Пауул аны табыныучу юйге кийирген суннган эдиле. ³⁰ Битеу шахар къозгъалып, халкъ басынды; эм Пауулну табыныучу юйден сюйреп чыгъардыла. Олсагъат эшикле этилдиле. ³¹ Ала аны ёлтюрюрге мурат этгенде уа, римли полкну башчысына, битеу Иерусалим къозгъалгъанды деген хапар жетди. ³² Ол а, олсагъатдан аскерчиле да, жюзбашчыланы да алып, аланы юслерине бошланды. Ала уа, аскер башчы бла аскерчилени кёрюп, Пауулну тюйгенлерин къойдула. ³³ Ол заманда аскер башчы, къаршы келип, Пауулну тутду эмда эки бугъоу бла бугъоуларгъа буюруп: «Бу кимди эмда не этгенди?» – деп сорду. ³⁴ Халкъда бирле бирин, башхалары башхасын айтып къычыра эдиле. Аскер башчы уа къаугъаны себебинден белгили зат билалмай, Пауулну къалагъа элтирге буюрду. ³⁵ Пауул басхычны къатына келген заманда, халкъ асыры бек басыннгандан, аскерчилеге аны кётюрюп элтирге тюшдю, ³⁶ Нек десегиз аны ызындан келген халкъ: «Анга ёлюм!» – деп къычыра эдиле. ³⁷ Къалагъа кирип баргъан заманда Пауул аскер башчыгъа: «Мен санга бир зат айтыргъа боллукъмуду?» – деди. Ол а: «Сен грекча билемисе? ³⁸ Сора бу кюнлени аллында къозгъалыу чыгъарып, тёрт минг террорчуну къум тюзге элтген ол Мисирли сен тюйюлмюсе?» – деди. ³⁹ Пауул а: «Мен иудейлиме, Киликияны белгили Тарс шахарыны адамыма; халкъгъа сёлеширге манга эркинлик бериринги сенден тилейме», – деди. ⁴⁰ Ол эркинлик бергенде уа, Пауул, басхычны юсюнде сюелип, халкъгъа къолу бла белги берди эмда, терен шошлукъ бол гъанлай, ол чюйют тилде былай сёлешип башлады:

¹ «Къарындашла эм атала! Энди мен кесими сизни аллыгъызда ариулагъаныма тынгылагъыз», – деди. ² Ол алагъа чюйют тилде сёлешип башлагъанын эшитгенлеринде, ала дагъыда бек шошайдыла. Ол а былай сёлешди: ³ «Мен иудейлиме, Киликияны Тарс шахарында туугъанма, алай а мында, бу шахарда ёсгенме. Гамалиелни башчылыгъы бла аталарыбызны Законун окъуп, толу билим алгъанма. Сиз барыгъыз да бюгюн этгенча, мен да Аллах ючюн эришлик этгенме. ⁴ Бу жолну, Иссаны жолун тутханлагъа мен ёлтюрюрге дери окъуна зулму этгенме, эр кишилени да, тиширыуланы да, тутуп, тюрмелеге салып тургъанма. ⁵ Баш дин къуллукъчу да, битеу таматала да мынга шагъатлыкъ эталлыкъдыла. Мен аладан Дамаскда жашагъан иудейли къарындашлагъа жазылгъан эркинлик къагъытла алып, андагъыланы да байлап, Иерусалимге келтирип, азап чекдирир ючюн, Дамаскга барыргъа жолгъа чыкъгъан эдим. ⁶ Мен жолда бара Дамаскга жууукълашхан заманда уа, кюнортагъа жууукъ кезиуде, билмей тургъанлай кёкден бир уллу жарыкъ мени тёгерегими жарытды. ⁷ Мен жерге жыгъылдым, сора манга: „Шауул, Шауул! Сен манга зулму нек этесе?“ деген ауазны эшитдим. ⁸ Мен а: „Кимсе Сен, Раббий?“ деп жууап этдим. Ол да манга: „Мен ол сен зулму этген Назаретли Иссама“ деди. ⁹ Мени биргеме болгъанла уа жарыкъны кёрген эдиле, мени бла Сёлешгенни айтханын а ангыламагъан эдиле. ¹⁰ Ол заманда мен: „Раббий! Мен не этейим?“ дедим. Раббий а: „Тур да Дамаскга бар, санга не этерге буюрулгъаны бары да санга анда айтылыр“ деди. ¹¹ Ол жарыкъны аламатлыгъындан, мени кёзлерим кёрмей къалгъанда уа, мени нёгерлерим къолумдан тутуп, мени Дамаскга келтирдиле. ¹² Дамаскда жашагъан, битеу иудейлиле хурмет этген, Тауратны жорукъларын тутхан дин ахлу, Ханания атлы бир киши, ¹³ Манга келип, къатыма жанлап: „Шауул къарындашым! Кёзлеринг ачылсынла!“ деди. Мен да олсагъат аны кёрдюм. ¹⁴ Ол а манга: „Бизни аталарыбызны Аллахы, сен Аны буйругъун билир ючюн эмда Тюзлюклюню кёрюп, Аны ауузундан сёзюн эшитир ючюн, сени алгъындан сайлагъанды. ¹⁵ Нек десенг битеу адамланы аллында сен кёргенинги айтып, Анга шагъат боллукъса. ¹⁶ Энди сен не мычыйса? Тур, сууда кёмюлдюрюл да, Раббий Иссаны атын айтып тилек этип, гюняхларынгдан тазалан“ деп айтды. ¹⁷ Мен, Иерусалимге къайтып, табыныучу юйде тилек этген заманымда уа, манга кёрюнюу кёрюнюп, ¹⁸ Раббийни кёрдюм. Ол манга: „Мычыма, Иерусалимден терк чыкъ, нек десенг мында Мени юсюмден сени шагъатлыгъынгы къабыл этерик тюйюлдюле“ деди. ¹⁹ Мен а: „Раббий! Санга ийнаннганланы мен тюрмелеге салгъанымы эмда синагогалада тюйгеними ала биледиле, ²⁰ Эмда Сени шагъатынг Истефанны къаны тёгюлген заманда, мен да алайда туруп, аны ёлтюргенлерине ыразы болгъанма эм аны ёлтюргенлени кийимлерин сакълагъанма“ дедим. ²¹ Раббий а манга: „Бар, Мен сени узакъгъа, башха миллетлеге иерикме“ деди». ²² Бу сёзлеге дери аны сёлешгенине тынгыладыла; андан сора уа къычырышып: «Быллайны жер башындан жокъ эт! Бу жашаргъа тийишли тюйюлдю!» – дей эдиле. ²³ Ала къычырышып, кийимлерин атып, хауагъа букъу сууургъан заманда, ²⁴ Аскер башчы Пауулну къалагъа элтип, аланы анга къажау алай нек къычыргъанларын билир ючюн, Пауулну къамичи бла тюерге буюрду. ²⁵ Аны жипле бла керген заманларында уа Пауул алайда тургъан жюзбашчыгъа: «Сюд да этилмегенлей римли инсанны тюерге сизни эркинлигигиз бармыды?» – деди. ²⁶ Муну эшитгенде, жюзбашчы аскер башчыны къатына барып: «Къара, сен не этерге мурат этесе? Бу адам – римли инсанды!» – деп билдирди. ²⁷ Ол заманда аскер башчы Пауулну къатына келип: «Айтчы манга, сен римли инсанмыса?» – деди. Ол да: «Хау», – деди. ²⁸ Аскер башчы анга: «Мен кёп ахча берип римли инсан болгъанма», – деди. Пауул а: «Мен а туугъанымдан бери окъуна римли инсанма», – деди. ²⁹ Ол заманда анга соруу этерикле олсагъат андан артха турдула; аскер башчы да, Пауулну римли инсан болгъанын билгенинде, аны байлатханы ючюн къоркъду. ³⁰ Экинчи кюн, иудейлиле аны не бла терслегенлерин тюз билирге сюйюп, аны бугъоуладан эркин этдирди; сора баш дин къуллукъчулагъа эмда битеу синедрионнга жыйылыргъа буюрду эм Пауулну келтиртип аланы алларына чыгъарды.

¹ Пауул, синедрионнга жютю къарап: «Къарындашла! Мен бюгюннге дери Аллахны аллында толусунлай таза ниет бла жашагъанма», – деди. ² Баш дин къуллукъчу Ханания уа Пауулну къатында тургъанлагъа аны ауузуна урургъа буйрукъ этди. ³ Ол заманда Пауул анга: «Аллах урлукъду сени, агъартылгъан къабыргъа! Сен манга Таурат бла сюд этер ючюн олтураса, сора мени Тауратха къажау тюерге буйрукъ этесе», – деди. ⁴ Тёгерегинде тургъанла уа анга: «Аллахны баш дин къуллукъчусунму сёгесе?» – дедиле. ⁵ Пауул а: «Къарындашла, ол баш дин къуллукъчу болгъанын мен билмегенме. Манга кечигиз, нек десегиз Китапда: „Сени халкъынгда оноучулукъ этгеннге аман айтма“ деп жазылгъанды», – деди. ⁶ Мындагъыланы бир къаууму садукейледен, бир къаууму уа фарисейледен болгъанын билип, Пауул синедрионда: «Къарындашла! Мен фарисей улу фарисейме. Ёлгенлени тиргизилликлерине ышанып тургъаным ючюн, манга сюд этиледи», – деп къычырып айтды. ⁷ Пауул муну айтханлай а, фарисейлени бла садукейлени араларында даулаш чыгъып, жыйылыу экиге бёлюндю. ⁸ Нек десегиз садукейле тиргизилиу да, мёлек да, нюр да жокъду дейдиле, фарисейле уа, ала бары да бардыла деп айтадыла. ⁹ Сора уллу дауур болду. Фарисейлени жанындан болгъан дин алимле туруп: «Бу адамда биз бир аманлыкъ кёрмейбиз; анга нюр неда мёлек айтхан эсе, Аллахха къажау болмайыкъ», – деп даулаша эдиле. ¹⁰ Даулаш уллугъа кетгенде уа, аскер башчы, ала Пауулну талайдыла деп къоркъуп, аны, тюшюп аланы араларындан алып, къалагъа элтирге аскерчилеге буйрукъ берди. ¹¹ Ол кече Раббий, Пауулгъа кёрюнюп: «Таукел бол, Пауул! Сен Манга Иерусалимде шагъатлыкъ этгенинг кибик, Римде да алай шагъатлыкъ этерге керексе», – деди. ¹² Танг атханлай, иудейлиледен бир къаууму, бир-бирлери бла келишип, Пауулну ёлтюргюнчю не ашамазгъа, не ичмезге къаргъанып ант этдиле. ¹³ Алай ант этгенле уа къыркъ адамдан артыкъ эдиле. ¹⁴ Ала, баш дин къуллукъчулагъа бла таматалагъа келип: «Биз, Пауулну ёлтюргюнчю, ауузубузгъа зат салмазгъа къаргъанып ант этгенбиз. ¹⁵ Ол себепден энди сиз синедрион бла бирге, Пауулну ишин энтда сюзюп къараргъа излеген кибик этип, аскер башчыгъа кёрюнюп, Пауулну тамбла сизни аллыгъызгъа чыгъарырын тилегиз. Биз а, ол къаршы болгъунчу, аны ёлтюрюрге хазырбыз», – дедиле. ¹⁶ Алай а Пауулну эгечини жашы, аланы ол ниетлерин эшитди эмда, келип, къалагъа кирип, Пауулгъа аны билдирди. ¹⁷ Пауул а, жюзбашчыладан бирин чакъырып анга: «Бу жашны аскер башчыгъа элт, нек десенг муну анга бир айтырыкъ заты барды», – деди. ¹⁸ Ол да, жашны аскер башчыгъа келтирип: «Тутмакъ Пауул, мени чакъырып, бу жашны санга келтиририми тилегенди, муну уа санга бир айтыр заты барды», – деди. ¹⁹ Аскер башчы, жашны къолундан тутуп, аны бла бир жанына барып: «Сени манга не айтыр затынг барды?» – деп сорду. ²⁰ Ол жаш а: «Иудейлиле, Пауулну ишин энтда сюзюп къараргъа излеген кибик этип, аны тамбла синедрионну аллына чыгъарырынгы сенден тилерге оноулашхандыла. ²¹ Алай а сен алагъа ышанма; нек десенг аладан къыркъдан артыкъ адам, аны ёлтюргюнчю, не ашамазгъа, не ичмезге къаргъанып ант этгендиле, ала, бугъуп, аны марап турадыла; энди хазыр болуп, сени буйругъунгу сакълайдыла», – деп жууап этди. ²² Ол заманда аскер башчы, жашха: «Сен муну манга билдиргенинги бир кишиге да айтма», – деп буйрукъ берип, аны жиберди. ²³ Сора аскер башчы, жюзбашчыладан экисин чакъырып, алагъа: «Кечени ючюнчю сагъатында, Кесариягъа барыр ючюн эки жюз жаяу аскер, жетмиш атлы аскер эм эки жюз мужурачы хазырлагъыз. ²⁴ Пауулну миндирип, аны оноучу Феликсге ашырыр ючюн, эшекле да хазыр этигиз», – деди. ²⁵ Эм былай бир къагъыт да жазды: ²⁶ «Хурметли оноучу Феликсге Клаудий Лисий салам иеди. ²⁷ Бу адамны иудейлиле, тутуп, ёлтюрюрге хазыр болгъан эдиле; мен а, аны римли инсан болгъанын билгенимлей, аскерчиле бла келип, аны аладан сыйыргъанма. ²⁸ Андан сора, аны не зат ючюн терслегенлерин билирге излеп, аны, аланы синедрионларыны аллына чыгъартдым. ²⁹ Ала аны законларыны юсюнден даулашла бла терслегенлерин, аны ёлюмге неда тюрмеге салыныргъа тийишли бир терслиги уа болмагъанын билдим. ³⁰ Мен а, иудейлиле бу адамны ёлтюрюрге къаст этгенлерин билгенимлей, мычымай аны санга ийгенме. Аны терслегенлеге да андан тарыкъгъанларын сени аллынгда айтыргъа буйрукъ бергенме. Саламат бол». ³¹ Алай бла аскерле, алагъа берилген буйрукъ бла, Пауулну алып, кечегиде Антипатридагъа келтирдиле. ³² Экинчи кюн а, атлыланы аны бла барыргъа къоюп, къалагъа къайтдыла. ³³ Атлыла уа, Кесариягъа келип эм къагъытны оноучугъа берип, Пауулну да анга кёргюзтдюле. ³⁴ Оноучу, къагъытны окъугъанда, Пауул къайсы областьдан болгъанын сорду эм Киликиядан болгъанын билгенден сора: ³⁵ «Сени терслегенле келген заманда тынгыларма санга», – деди. Сора Пауулну Иродну тоханасында сакъларгъа буйрукъ берди.

¹ Беш кюнден сора баш дин къуллукъчу Ханания, таматала бла эм Тертул атлы бир ёкюл бла келди. Была оноучугъа Пауулдан тарыкъдыла. ² Пауул чакъырылгъан заманда уа, Тертул аны терслеп, былай айтып башлады: ³ «Хурметли Феликс, сени оноуунг бла кёпден бери ырахатлыкъда жашайбыз. Этген амалларынг бла да бу миллетге хайырлы тюрлениуле болгъандыла. Этгенлеринги хар заманда эм хар жерде уллу ыразылыкъ бла эсибизде тутабыз. ⁴ Алай а сени кёп къыйнамаз ючюн, сенде болгъан мархаматлыкъ бла бизге къысха тынгыларынгы тилейме. ⁵ Бу адам дунияны хар жеринде жашагъан битеу иудейлилени арасында къозгъау чыгъаргъан заранчы эм Назаретли сектаны башчыларындан болуп тапханбыз. ⁶ Ол табыныучу юйню харам этерге окъуна кюрешгенди. Биз, аны тутуп, кеси Законубуз бла сюд этерге излеген эдик. ⁷ Алай а аскер башчы Лисий, келип, уллу зорлукъ бла аны бизни къолубуздан алып, ⁸ Бизге да, аны терслегенлеге, санга келирге буюргъанды. Сен кесинг, анга соруп къарап, биз аны терслеген затланы барын да аны кесинден билирге боллукъса», – деди. ⁹ Иудейлиле да аны айтханы тюздю деп шагъатлыкъ этдиле. ¹⁰ Пауул а, оноучу анга сёлеширге белги бергенде, былай жууап берди: «Сен кёп жылланы ичинде бу халкъгъа сюдюлюк этип тургъанынгы билгеним себепли, мен кеси ишими къууанч бла жакъларыкъма. ¹¹ Мен Аллахха табыныргъа Иерусалимге келгенли, онеки кюнден кёп болмагъанын, сен билаллыкъса. ¹² Эм не табыныучу юйде, не синагогалада, не шахарны башха жеринде, ала мени бир киши бла даулашып неда халкъны къозгъап кёрмегендиле. ¹³ Ала манга энди салгъан терсликлени менде табып кёргюзталлыкъ тюйюлдюле. ¹⁴ Алай а мен, ала секта деген Жол бла аталарымы Аллахына къуллукъ этип тургъаныма санга шагъатлыкъ этеме. Тауратда бла файгъамбарланы китапларында жазылгъанланы барына да ийнанама. ¹⁵ Бу адамла кеслери да къабыл этгенлери кибик, тюзлюклюлени да, тюзлюксюзлени да ёлгенден сора тиргизилликлерине ийнанып, Аллахха ышанама. ¹⁶ Ол себепден кесим да Аллахны эм адамланы аллында дайым жюрегими таза тутаргъа кюрешеме. ¹⁷ Кёп жылладан сора, мен халкъыма садакъа эм къурман келтирир ючюн, Иерусалимге келгенме. ¹⁸ Ала мени табыныучу юйде алай этгеними кёргенлеринде, дин адетлеге кёре тазаланнган эдим. Тёгерегимде халкъ да, дауур да жокъ эди. ¹⁹ Алайда уа асиялы иудейлиледен бир къаууму бар эди. Аланы манга къажау айтыр затлары бар эсе, ала сени аллынга келип, мени терслерге керек эдиле. ²⁰ Неда мен синедрионну аллында сюелген заманда, менде не терслик тапханларын была кеслери айтсынла. ²¹ Ала мени терслеяллыкъ жаланда, араларында сюелген заманымда, „Ёлгенледен тиргизилиу окъуу ючюн сиз бюгюн манга сюд этесиз“ деп къычыргъан сёзюмдю». ²² Иссаны жолуну юсюнден толу билими болуп, Феликс алагъа: «Сизни ишигизге аскер башчы Лисий келсе къарарма», – деп аланы ишлерини болжалын артха салды. ²³ Пауулну уа сакъларгъа, анга бираз эркинлик да берирге эм анга болушхан неда келип кёрген жууукъларын тыймазгъа жюзбашчыгъа буйрукъ этди. ²⁴ Бир бёлек кюнден сора Феликс, иудейли къатыны Друзилла бла келип, Пауулну чакъыртып, аны Масих Иссагъа ийнаныуну юсюнден айтханына тынгылады. ²⁵ Пауул тюзлюкню юсюнден, кесинги тыйыуну юсюнден эм къыямат кюн боллукъ сюдню юсюнден айтханы себепли уа, Феликсге къоркъуу тюшдю эм: «Энди бар, заман тапсам а, сени чакъыртырма», – деп жууап этди. ²⁶ Андан сора да ол, Пауул анга кесин азат этдирир ючюн ахча берир деп умут эте эди; ол себепден ол, Пауулну терк-терк чакъыртып аны бла ушакъ эте эди. ²⁷ Алай а эки жыл озгъандан сора, Феликсни орунуна Поркий Фест келди; иудейлилени ыразы этерге сюйюп, Феликс Пауулну тюрмеде къойду.

¹ Фест областьха келип юч кюн тургъандан сора, Кесариядан Иерусалимге атланды. ² Ол заманда баш дин къуллукъчу да, иудейлилени белгили адамлары да, анга келип, Пауулдан тарыкъдыла. ³ Фестден, аланы ыразы этерин излеп, Пауулну Иерусалимге келтиртирин тиледиле. Нек десегиз бугъуп аны аллын сакълап, аны жолда ёлтюрюрге къаст эте эдиле. ⁴ Фест а алагъа, Пауулну Кесарияда тюрмеде тургъанын, кеси да кёп турмай ары барлыгъын айтып: ⁵ «Алай бла сизден башчылыкъ этгенле мени бла келсинле эм ол адамны не хатасы бар эсе да дау айтсынла», – деди. ⁶ Алада уа, сегиз неда он кюнден кёп турмай, Кесариягъа къайтды эмда экинчи кюн, сюдю жерине олтуруп, Пауулну келтирирге буюрду. ⁷ Ол келгенлей, Иерусалимден келген иудейлиле аны тёгерегине туруп, кеслери кёргюзталмагъан уллу кёп терсликлени анга сала эдиле. ⁸ Ол а кесин жакълап: «Мен не Иудей Законнга, не табыныучу юйге, не кесарьгъа къажау гюнях этмегенме», – деди. ⁹ Фест, иудейлилени ыразы этерге сюйюп, Пауулгъа жууапха: «Иерусалимге барып, анда бу ишле ючюн санга мени аллымда сюд этилирине ыразымыса?» – деди. ¹⁰ Пауул а: «Мен кесарьны сюдюню аллында, манга сюд этилирге тийишли жерде турама. Иудейлилеге мен бир тюрлю бир аманлыкъ этмегеними сен кесинг да бек иги билесе. ¹¹ Ол себепден, мени терслигим бар эсе эм ёлтюрюлюрге тийишли зат этген эсем, ёлюрге угъай демейме; была мени терслеген затладан бири да керти тюйюл эсе уа, мени алагъа киши да бераллыкъ тюйюлдю. Кесарьны сюдюн излейме!» – деди. ¹² Сора Фест, кенгешчиле бла сёлешип, Пауулгъа: «Сен кесарьны сюдюн излей эсенг, кесарьгъа атланырса», – деди. ¹³ Бир бёлек кюнден сора Агрипа патчах бла Береника, Фестни алгъышларгъа, Кесариягъа келдиле. ¹⁴ Ала анда кёп кюнлени тургъанда уа, Фест, Пауулну ишин патчахха ангылатып: «Феликс мында, тюрмеде, къойгъан бир адам барды. ¹⁵ Мен Иерусалимде болгъан заманда, баш дин къуллукъчула бла иудейли таматала, андан тарыгъып, анга сюд этерими излеп, манга келген эдиле. ¹⁶ Мен а алагъа, „Терсленнген адамны аллында аны терслегенле бетден-бетге туруп, ол да кесин ариуларгъа эркинлик алгъынчы, бир адамны да ёлюмге берирге римлилени адетлери жокъду“ деп жууап этген эдим. ¹⁷ Ала мени бла бери келгенде уа, болжал этмей, экинчи кюн окъуна мен, сюд этилиучю жерде олтуруп, ол адамны келтирирге буюрдум. ¹⁸ Даучула сёлеширге къопханда уа, анга, мен ойлагъан терсликледен бирин да салмадыла. ¹⁹ Аланы уа, кеси динлерини юсюнден эм ёлген – Пауул а Ол сауду деген – Исса атлы бир Адамны юсюнден аны бла даулашыулары бар эди. ²⁰ Ол ишни къалай сюзерге билмей, мен анга: „Иерусалимге барып, ол ишни юсюнден санга анда сюд этилирин сюемисе?“ деп сордум. ²¹ Пауул а аны ишине Августус къарар заманнга дери сакъланыргъа излегени себепли, мен аны, кесарьгъа ийгинчи, тюрмеде тутаргъа буюргъанма», – деди. ²² Агрипа уа Фестге: «Ол адамы сёзюн эшитирге мен да сюе эдим», – деди. Ол да анга: «Тамбла окъуна эшитирсе», – деди. ²³ Экинчи кюн Агрипа бла Береника, уллу омакъланып, аскер башчыла бла эм шахарны белгили адамлары бла келип, сюд эти лиучю палатагъа кирген заманларында, Фестни буйругъу бла Пауул келтирилди. ²⁴ Сора Фест былай айтды: «Агрипа патчах эм битеу мында бизни бла болгъан кишиле! Иерусалимде да, мында да битеу иудей халкъ манга тарыкъгъан, „Ол мындан ары жашаргъа тийишли тюйюлдю“ деп къычыргъан бу адамны кёресиз. ²⁵ Алай а аны ёлюмге тийишли терслик этмегенин мен кёрдюм. Ол кеси августусну сюдюн излегени себепли уа, мен аны анга иерге оноу этгенме. ²⁶ Алай а аны юсюнден жюйюсханыма жазаргъа белгили бир затым жокъду. Ол себепден, аны ишине къарагъандан сора, жазарча бир затым болур ючюн, мен аны сизни аллыгъызгъа, артыгъыракъ да, Агрипа патчах, сени аллынга келтиртгенме. ²⁷ Нек десегиз, мени акъылыма кёре, тутмакъны императоргъа ийип, анга не терслик салыннганын а кёргюзтмеген оюмсузлукъду».

¹ Агрипа Пауулгъа: «Санга кесинги юсюнгден айтыргъа эркинлик бериледи», – деди. Ол заманда Пауул, къолун узатып, кесин къорууларгъа былай айтды: ² «Агрипа патчах! Иудейлиле манга салгъан битеу терсликледен, бюгюн сени аллынгда кесими къорууларгъа онгум болгъаны ючюн, кесими насыплыгъа санайма. ³ Сен иудейлилени битеу адетлерин эмда даулаш фикирлерин иги билгенинг ючюн, артыгъыракъ да къууанама. Ол себепден манга тёзюмлюк бла тынгыларынгы сенден тилейме. ⁴ Жаш заманымдан башлап, алгъын кеси миллетими ичинде Иерусалимде бардыргъан жашаууму битеу иудейлиле биледиле. ⁵ Мени эрттеден бери таныйдыла эм сюйселе, динибизни эм къаты масхабында фарисей болуп жашагъаныма шагъатлыкъ эталлыкъдыла. ⁶ Энди уа мен, Аллах бизни аталарыбызгъа берген ант сёзге ышаннганым ючюн, сюдню аллында турама. ⁷ Бизни онеки тукъумубуз, кече да, кюн да, къадалып, Аллахха къуллукъ этип, ол сёзню къабыл болгъанын кёрюрге ышанадыла. Агрипа патчах, иудейлиле мени бу ышаныу ючюн терслейдиле. ⁸ Аллах ёлгенлени тиргизгенин, болургъа амалы болмагъан ишге сиз нек санайсыз? ⁹ Кертиси бла, мен да Назаретли Иссаны атына къажау кёп кюреширге керекли суна эдим. ¹⁰ Мен Иерусалимде алай да этгенме: баш дин къуллукъчуладан эркинлик алып, мен сыйлыладан кёплерин тюрмелеге салгъанма эмда алагъа ёлюм азабы берилген заманда алагъа къажау чёп атханма. ¹¹ Битеу синагогалада айланып, мен, алагъа кёп кере азап салып, зор бла Иссагъа аман айтдырыргъа кюреше эдим эм, алагъа мардасыз бек ачыуланып, алагъа зулму этер ючюн, ала жашагъан тыш шахарлагъа окъуна бара эдим. ¹² Бир жолда, баш дин къуллукъчуладан эркинлик эм жумуш алып, ол иш бла Дамаскга бара эдим. ¹³ Кюнорта кезиуде жолда, багъалы патчах, кёкден, мени да, мени биргеме болгъанланы да тёгерегин жарытхан, кюнню жарыгъын да озгъан уллу жарыкъ кёрдюм. ¹⁴ Биз барыбыз да жерге жыгъылдыкъ. Мен а, манга чюйют тилде: „Шауул, Шауул! Сен Манга нек зулму этесе? Бичакъгъа кесинги урургъа санга къыйынды“ деген ауазны эшитдим. ¹⁵ Мен а: „Сен кимсе Раббий?“ дедим. Ол да: „Ол сен зулму этген Иссама Мен. ¹⁶ Алай а тур, аякъ юсюнге сюел; нек десенг сен не кёргенинги эм Мен санга ачарыкъ затланы айтып, шагъатлыкъ этип къуллукъ этер ючюн кёрюннгенме Мен санга. ¹⁷ Сени иудей халкъдан да, башха миллетлиледен да къутхарлыкъма. ¹⁸ Сен аланы кёзлерин ачар ючюн, ала къарангылыкъдан жарыкъгъа, шайтанны оноуундан Аллахха къайтышыр ючюн, Манга ийнаныу бла гюняхларындан кечгинлик алыр ючюн эм сыйлы болгъанла бла бирге юлюшлю болур ючюн сени энди алагъа иеме“ деп айтханды. ¹⁹ Ол себепден, Агрипа патчах, кёкден кёрюннгеннге мен къажау болмадым. ²⁰ Алай а алгъа Дамаскда бла Иерусалимде жашагъанланы, андан сора уа битеу Иудеяны жерин да, башха миллетлилени да, тобагъа тюшюп, Аллахха къайтышыргъа эмда тобагъа къайтышханларына тийишли ишле этерге чакъыргъанма. ²¹ Аны ючюн иудейлиле, мени табыныучу юйде тутуп, ёлтюрюрге кюрешгендиле. ²² Алай а, бюгюннге дери да мен Аллахдан болушлукъ алып, гитчеге да, уллугъа да шагъатлыкъ этип турама. Мени айтханларым файгъамбарла да, Муса да, ол боллукъду деп, алгъындан хапар берген затладан башха зат тюйюлдю. ²³ Ала Масихни азап чегеригин эм ёлгенледен биринчи болуп тиргизиллигин, иудей халкъгъа да, башха миллетлеге да жарыкъны билдирлигин айтхан эдиле». ²⁴ Ол кесин алай къоруулагъанда, Фест уллу ауаз бла: «Шашхынлыкъ этесе сен, Пауул! Уллу алимлигинг сени акъылынгдан шашдырады!» – деди. ²⁵ Ол а: «Угъай, хурметли Фест, мен шашхынлыкъ этмейме, хакъ керти эм оюмлу сёзлени айтама. ²⁶ Нек десенг патчахны бу ишледен хапары барды эм аны аллында таукел сёлешеме. Бу ишледен бири да андан жашыртын болгъанды деп, мен ийнанмайма; нек десенг ол ташада болгъан иш тюйюлдю. ²⁷ Агрипа патчах, файгъамбарлагъа ийнанамыса? Билеме, ийнанаса», – деди. ²⁸ Агрипа Пауулгъа: «Сен мени масихчи болургъа ийнандырыргъа кёп къалмайды!» – деди. ²⁹ Пауул а анга: «Аз эсе, кёп эсе да, жангыз сен тюйюл, алай а бюгюн сёзюмю эшитгенле барысы да, бу бугъоуларымдан башха, мени кибик болуругъузну мен Аллахдан тилер эдим», – деди. ³⁰ Пауул быланы айтхандан сора, патчах да, оноучу да, Береника да эм ала бла олтургъанла да къопдула. ³¹ Эмда бир жанына туруп, бир-бирлерине: «Бу адам ёлюмге неда тутмакъгъа салыргъа тийишли зат этмейди», – дедиле. ³² Сора Агрипа Фестге: «Бу адамны азат этерге боллукъ эди, ол кеси кесарьны сюдюн излемесе эди», – деди. Ол себепден а оноучу аны кесарьгъа иерге бегим этди.

¹ Бизге кеме бла Италиягъа кетерге бегим этилгенде, Пауулну да, бир къауум башха тутмакъланы да, Августусну полкундан Юлий атлы бир жюзбашчыгъа бердиле. ² Асияны жагъасындагъы портлагъа жюзерге мурат этип, бир адрамитли кемеге минип атландыкъ. Фесалоникадан болгъан Македониялы Аристарх да бизни бла эди. ³ Экинчи кюн Сидоннга жетип тохтадыкъ. Юлийни Пауулгъа жаны ауруп, анга шуёхларына барыргъа эм аланы болушлукъларындан хайырланыргъа эркинлик берди. ⁴ Андан чыгъып, желле аллыбыздан болгъаны себепли, Кипрни къыбыла жаны бла бардыкъ. ⁵ Киликияны бла Памфилияны аллары бла тенгизден ётюп, Ликияны Мира шахарына келдик. ⁶ Жюзбашчы, анда Италиягъа баргъан бир Аскендириялы кеме табып, бизни анга миндирди. ⁷ Кёп кюнлени акъыртын жюзе, Книдни тенгине кючден жетдик. Желни чырмауундан, биз, Салмонну къаты бла озуп, Критни желден къорууланнган жаны бла бардыкъ. ⁸ Критни къатындан да кючден ётюп, Ариу Портла атлы бир жерге келдик; Ласея шахар бу жерге жууукъ эди. ⁹ Заман кёп озгъаны себепли, андан ары жюзерге къоркъуулу эди, нек десегиз Ораза да озгъан эди. Ол себепден Пауул аланы тыяргъа кюрешип: ¹⁰ «Адамла! Бу жолоучулукъдан жюкге бла кемеге болуп къалмай, бизни жаныбызгъа окъуна палах эмда уллу заран тюшеригин мен кёреме», – деди. ¹¹ Алай а жюзбашчы Пауулну сёзлеринден эсе, кемени жюрютюучюге бла кемени иесине бек ышана эди. ¹² Ол жер къышны анда ашырыргъа жарамагъаны себепли уа, кемедегиледен кёбюсю, онг болса, андан да кетип, Критни къыбылакюн батхан бла шимал-кюн батхан желлеге ачыкъ болгъан, Финика атлы портуна барып, къышны анда ашырыргъа оноу этдиле. ¹³ Къыбыла жел уруп башлагъанда, ала излегенлерин тапхан сунуп, жолгъа теби редиле эм Критни жагъасын жууукъ тутуп жюзюп кетдиле. ¹⁴ Алай а, кёп турмай, айрыкам таба жанындан Эвракилон атлы уллу жел келди. ¹⁵ Жел аллыбыздан болгъаны себепли, кеме, баралмай къалып, толкъунла ичине тюшдю, жел бизни алып кетди. ¹⁶ Кауда атлы бир айрыкамчыкъны къыбыласына жетип, биз кемени къайыгъын кючден бегитдик. ¹⁷ Къайыкъны кётюргенден сора, жыжымланы жюрютюп, кемени тюбюнден байладыла. Сирт заливни сай жерине тюшерге къоркъуудан парусну энишге ийдиле, алай бла бизни жел алып кетди. ¹⁸ Экинчи кюн, асыры кемсиз толкъунланнгандан, кемени жюгюн тенгизге атып башладыкъ. ¹⁹ Ючюнчю кюн а биз кеси къолларыбыз бла кемени кереклерин тенгизге атдыкъ. ²⁰ Алай а кёп кюнлени ичинде не кюн, не жулдузла кёрюнмей, ол уллу жел уруп тургъаны себепли, ахырында бизге къутулургъа бир тюрлю умут да къалмады. ²¹ Сора, кёпден бери ашамай тургъанлары ючюн, Пауул аланы араларындан туруп: «Адамла! Мен айтханны этип, Критден чыкъмасакъ эди, бу палахха бла бу зараннга тюшерик тюйюл эдик. ²² Энди уа сизден таукел этеригизни тилейме; нек десегиз сизден бир жан да жоюллукъ тюйюлдю, жангыз кеме жоюллукъду. ²³ Нек десегиз мени Ием болгъан эм мен Анга къуллукъ этген Аллахымы мёлеги бюгече манга кёрюнюп: ²⁴ „Къоркъма Пауул! Сен кесарьны аллына барыргъа керексе, сора ма, сени бла кемеде болгъанланы барысын да Аллах санга саугъагъа бергенди“ деп айтханды. ²⁵ Ол себепден, адамла, таукел этигиз! Нек десегиз манга айтылгъаныча боллугъуна, мен Аллахха ийнанама. ²⁶ Болсада, биз бир айрыкамгъа атылыргъа керекбиз», – деди. ²⁷ Адриатик тенгизде толкъунла бизни алып кетип айландыргъан заманны онтёртюнчю кечесинде, кечени арасына жууукъ кезиуде, кемечиле не эсе да бир жерге жууукълашханларын сездиле. ²⁸ Тенгизни теренлигин ёлчелегенде, жыйырма сажна болгъанын кёрдюле; андан сора узакъ бармай дагъыда ёлчелегенде, онбеш сажна болду. ²⁹ Ташлы жерге тюшербиз деп къоркъуп, кемени арт жанындан тёрт якорь атдыла эмда танг къачан атады деп сакълай эдиле. ³⁰ Кемечиле кемеден къачаргъа мурат этип, тенгизге къайыкъ тюшюрюп, ала кеслерин, кемени бурунундан якорь атаргъа кюрешген кибик кёргюзтгенде уа, ³¹ Пауул жюзбашчыгъа бла аскерчилеге: «Была кемеде къалмасала, сиз къутулаллыкъ тюйюлсюз», – деди. ³² Ол заманда аскерчиле къайыкъны жыжымларын уруп кесип, къайыкъны тенгизге тюшюрдюле. ³³ Танг атарны аллында Пауул, аланы барысын да бир зат ашаргъа чакъырып: «Сиз боллукъну сакълап, зат ашамай, ашсыз къалып тургъанлы бюгюн онтёрт кюн болады. ³⁴ Ол себепли бир зат ашарыгъызны тилейме. Бу сизни жаныгъызны сакълар ючюндю; нек десегиз сизни биригизни да башындан тюгю да къорарыкъ тюйюлдю», – деди. ³⁵ Муну айтханлай, ётмек алып, барысыны да аллында Аллахха шукур этди эм ётмекни сындырып, ашап башлады. ³⁶ Барысы да, кёл этип, аш ашадыла. ³⁷ Кемедегиле барыбыз да эки жюз жетмиш алты жан эдик. ³⁸ Ашдан тойгъандан сора уа, будайны тенгизге атып, кемени женгил этип башладыла. ³⁹ Танг атханда, жерни не жер болгъанын танымадыла; жаланда юзмезли жагъасы болгъан бир заливни эслеп, онг болса кемени алайгъа сюрюрге мурат этдиле. ⁴⁰ Якорьланы кесип, тенгизде къойдула. Ол заманда рульланы жыжымларын тешип, гитче парусну да желге кётюрюп, жагъагъа жол тутдула. ⁴¹ Кемени, юзмезли сай жерге сюрюп, ары чёкдюрдюле. Кемени буруну юзмезге батып, къымылдамай къалды, арт жаны уа толкъунланы кючюнден сына башлады. ⁴² Тутмакъладан бири да жюзюп къачмаз ючюн, аскерчиле аланы ёлтюрюрге оноулашхан эдиле. ⁴³ Алай а жюзбашчы, Пауулну къутхарыргъа сюйюп, аланы ол акъылдан тыйды эмда жюзе билгенлеге биринчи болуп секирип, жюзюп жерге чыгъаргъа буюрду. ⁴⁴ Къалгъанлагъа уа, кимине къангала юсюнде, кимине кемени сыныкъларыны юсюнде къутулургъа буюрду. Алай бла барысы да, къутулуп, жер юсюне чыкъдыла.

¹ Къутулгъаныбыздан сора, ол жер Мальта атлы айрыкам болгъанын билдик. ² Ол жерлилени бизге болмагъанча бек жанлары ауруду. Тохтаусуз жауун жаууп, сууукълукъну себебинден от этип, ала бизни барыбызны да къонакъгъа алдыла. ³ Пауул, кёп чырпыла жыйып, аланы отха салгъанда уа, уу жилян отну жылыуундан чыгъып, Пауулну къолуна тагъылды. ⁴ Ол жерлиле, аны къолуна жилянны тагъылгъанын кёргенлеринде, бир-бирлерине: «Баям, бу адам мурдарды, тенгизден къутулгъанындан сора да, тюзлюкню тейриси муну жашаргъа къоймагъанды», – дей эдиле. ⁵ Алай а ол, жилянны отха атып, андан бир тюрлю заран сынамады. ⁶ Ала уа, ол кёбюп аурурукъ неда билмей тургъанлай ёлюп къаллыкъ сунуп сакълай эдиле; алай а кёп сакълап, анга бир заран да болмагъанын кёргенде уа, фикирлерин тюрлендирип: «Ол бир тейриди», – дей эдиле. ⁷ Ол жерден узакъ болмай айрыкамны оноучусу Публийни бийлик жерлери бар эди; ол, бизни къонакъгъа алып, ариу кёрюп, юч кюнню сыйлап турду. ⁸ Ол заманда Публийни атасы дизентериядан ауруп къызып жата эди. Пауул, ол жатхан жерге кирип, тилек этип эмда къолларын аны юсюне салып, аны сау этди. ⁹ Бу болгъан ишден сора, айрыкамда ауруулары болгъан башха адамла да, келип, сау этиле эдиле. ¹⁰ Бизге кёп хурмет этдиле эмда кеме бла кетер заманыбызда кереклибизни бердиле. ¹¹ Юч айдан сора, къышны ол айрыкамда ётдюрген, «Эгиз Тейриле» атны жюрютген Аскендириялы кемеге минип жолгъа чыкъдыкъ. ¹² Сиракузагъа келип, анда юч кюн турдукъ. ¹³ Андан чыгъып, Региягъа келдик; бир кюнден сора къыбыла жел ургъаны себепли уа, экинчи кюн Путеолгъа келдик, ¹⁴ Анда къарындашла тапдыкъ, ала, тилеп, бизни анда жети кюн къалдырдыла, андан сора Римге кетдик. ¹⁵ Андагъы къарындашла, бизни хапарыбызны эшитип, Аппи майданнга эмда Юч Къонакъ Юйге дери бизни аллыбызгъа келдиле. Пауул, аланы кёргенде, Аллахха шукур этип, таукел болду. ¹⁶ Биз Римге келгенлей а, жюзбашчы тутмакъланы аскер башчыгъа берди, Пауулгъа уа аны сакълагъан аскерчи бла кеси башха жашаргъа эркинлик берилди. ¹⁷ Юч кюнден сора Пауул иудейлилени белгили адамларын чакъырды, ала жыйылгъан заманда алагъа былай айтды: «Къарындашла! Халкъыбызгъа неда аталарыбызны адетлерине къажау бир зат этмегенимлей, мен, тутмакъ болуп, Иерусалимден римлилени къолларына берилгенме. ¹⁸ Ала манга соруу этип, азат этерге мурат этген эдиле; нек десегиз мени ёлюмге тийишли бир терслигим жокъду. ¹⁹ Иудейлилени къажау сюелгенлери себепли уа, мен кесарьны сюдюн излерге керекли болгъанма, аны уа кеси халкъымы бир зат бла да терслер ючюн излемейме. ²⁰ Мен Израильни умуту ючюн бу бугъоула бла байланнганма. Сизни да, ма бу ишни юсюнден кёрюшюп, сёлеширге чакъыргъанма». ²¹ Ала уа анга: «Сени юсюнгден Иудеядан не къагъыт алмагъанбыз, не келген къарындашладан бири сени юсюнгден бир аман зат айтып билдирмегенди. ²² Алай а биз сени фикирлеринги сенден эшитирге сюебиз; нек десенг бу масхапны юсюнден хар жерде да даулашханлары бизге белгилиди», – дедиле. ²³ Сора анга келир кюнлерин болжал этдиле эмда ол кюн андан да кёпле ол тургъан юйге келдиле. Ол а эрттенден ингирге дери Аллахны Патчахлыгъыны юсюнден окъууну ангылатып, анга шагъатлыкъ этип турду. Мусаны Таурат Китабындан да, файгъамбарланы китапларындан да Иссаны юсюнден жазылгъанланы кёргюзтюп аланы ийнандырыргъа кюреше эди. ²⁴ Бир къауумлары аны сёзлерине ийнана эдиле, башхалары уа ийнанмай эдиле. ²⁵ Ала бир-бирлери бла келишмей кетип башлагъан заманда Пауул алагъа бу сёзню айтды: «Сыйлы Нюр, Иешая файгъамбарны юсю бла аталарыбызгъа былай тап айтханды: ²⁶ „Бар да бу халкъгъа былай айт:,Эшитип эшитирсиз, ангылагъан да этмезсиз, къарап къарарсыз, кёрген да этмезсиз‘. ²⁷ Нек десегиз бу халкъны жюреги сезимсиз болгъанды; къулакълары бла кючден эшитедиле, кёзлерин да жумгъандыла. Алай болмаса эди, кёзлери бла кёрюр эдиле, къулакълары бла эшитир эдиле, жюреклери бла ангылар эдиле, къайтышхан да этер эдиле, Мен да аланы сау этер эдим“. ²⁸ Алай бла сизге белгили болсун, Аллахны къутхарыуууну хапары башха миллетлилеге берилгенди; ала тынгыларыкъдыла». ²⁹ Пауул муну айтхандан сора, иудейлиле бир-бирлери бла кёп даулаша кетдиле. ³⁰ Сора Пауул анда кесини къол къыйыны бла сау эки жыл жашады эмда анга келгенлени барысын да къабыл этип, ³¹ Уллу таукеллик бла чырмаусуз Аллахны Патчахлыгъын билдирип эмда Раббий Масих Иссаны юсюнден юйретип турду.