1 ТИМОТЕЙГЕ

1

1 Бизни Къутхарыучубуз Аллахны эм бизни ышаннганыбыз Раббий Масих Иссаны буйругъу бла Масих Иссаны абустолу мен Пауулдан 2 Ийманда керти уланым Тимотейге салам! Атабыз Аллахдан эм Раббийибиз Масих Иссадан санга шафауат, мархамат эм ырахатлыкъ болсун. 3 Македониягъа кете туруп, мен сенден тилегенимча энтда да тилейме: Эфесде къал эмда жалгъан окъуула жайгъан адамланы тый. Ала бош таурухла бла эм ахыры болмагъан генеалогияла бла кюрешмесинле деп буюр. 4 Бу затла Аллахны ийманнга таяннган низамына къуллукъ этиуден эсе, даулашыуланы кёп чыгъарадыла. 5 Бу буйрукъну мураты уа таза жюрекден бла ахшы ниетден эм кёзбаусуз иймандан келген сюймекликди. 6 Бир къауумла, уа быланы къоюп, бош жаншаугъа тайгъандыла. 7 Ала Таурат устазла болургъа сюедиле, алай а не нени юсюнден айтханларын, не нени кертиди деп бегитгенлерин ангыламайдыла. 8 Тауратны Законундан тюз хайырланнган адамгъа Законну ахшы болгъанын биз билебиз. 9 Закон а тюзлюклюле ючюн тюйюл, алай а законну бузуучула эм боюн салмагъанла ючюн, иймансызла эм гюняхлыла ючюн, Аллахха хурмет этмеучюле эм харам болгъанла ючюн, атасын бла анасын инжитиучюле ючюн, адам ёлтюрюучюле ючюн, 10 Саякъ жюрюучюле ючюн, эр кишиле бла жатышыучу эр кишиле ючюн, къул сатыучула ючюн, ётюрюкчюле ючюн, антларын бузуучула ючюн эм тюз окъуугъа къажау болгъан битеу затла ючюн салыннганын билебиз. 11 Бу затла алгъышлы Аллахны манга ышанып берилген махтаулу Хайыр Хапарына келишген затла тюйюлдюле. 12 Манга кюч берген Раббийибиз Масих Иссагъа шукур этеме; нек десегиз Ол мени, ышаннгылыгъа санап, къуллукъ этерге салгъанды. 13 Мен алгъын аман айтыучу эм зулмучу эмда жюрек къыйнаучу эдим. Алай а Аллах манга мархамат этгенди; нек десегиз ол затланы, билмегенлей, ийнанмагъан заманымда этгенме. 14 Алай а ийман бла эм Масих Иссада болгъан сюймеклик бла бирге Раббийибизни шафауаты манга толу берилгенди. 15 «Масих Исса дуниягъа гюняхлыланы къутхарыр ючюн келгенди», – деген сёз ышаннгылыды эм хар жаны бла да къабыл этилирге тийишлиди. Аланы барындан да эм аман а менме. 16 Алай а Масих Исса, Анга ийнанып ёмюрлюк жашау аллыкъ адамлагъа мени юлгю этип, мардасыз тёзюмюн мени юсюмде биринчи кёргюзтюр ючюн, манга мархамат этгенди. 17 Ёмюрлени Патчахына, ёлмезлик, кёрюнмеген, терен акъыллы бир Аллахха уа хурмет да, махтау да ёмюрледен ёмюрлеге болсун! Амин. 18 Жашым Тимотей, сени юсюнгден алгъын айтылгъан файгъамбарлыкъ сёзлеге таянып, сен ахшы аскерчи кибик кюрешир ючюн, ол сёзлеге кёре санга ышанып бу буйрукъну береме. 19 Ийманда къаты тур эмда жюрегинги тазалыкъда сакъла; аны уа бир къауумла, къабыл этмей къойгъанлары ючюн, ийман жанындан кеме батыу палах сынагъандыла. 20 Именей бла Аскендир да аллайладыла. Кяфырлыкъ этмезге юйренсинле деп, аланы мен шайтаннга бергенме.

2

1 Алай бла хар неден да алгъа, биз Аллахны жолуна толусунлай берилип, жашауубузну тийишлилик бла тынч эм къайгъысыз ашырыр ючюн, 2 Битеу адамла ючюн, патчахла ючюн эм битеу къыралланы оноучулары ючюн, тилекле, дууала, ёкюллюкле, шукурла этилсинле деп тилейме. 3 Нек десегиз ол игиди эм бизни Къутхарыучу Аллахыбыз анга ыразыды. 4 Ол а битеу адамланы къутхарылырларын эм хакъ кертини билиуге жетерлерин сюеди. 5 Нек десегиз Аллах бирди, Аллахны бла адамланы арасында келечи да бирди, Ол а Адам Масих Иссады. 6 Ол, битеу адамланы жууар ючюн, КесиКесин къурманнга бергенди, кезиуюнде этилген шагъатлыкъ буду. 7 Аны ючюн мен Хайыр Хапарны жайыучу эмда абустол болургъа сайланнганма – Масихники болуп тюзюн айтама, ётюрюк айтмайма – миллетлени ийманнга эмда хакъ кертиге юйретген устаз болургъа сайланнганма. 8 Алай бла, эр кишиле хар жерде да, ачыуланыусуз эм ишеклениусюз таза жюреклилик бла къолларын ёрге тутуп тилек этерлерин сюеме. 9 Аны кибик, тиширыула да, ушагъылы кийинип, уялчакълыкъ бла эм оюмлулукъ бла, не чачларын эшиу бла, не алтын бла, не инжи бла, не багъалы кийим бла тюйюл, 10 Алай а, Аллахны жолунда жюрюйбюз деп шагъатлыкъ этген тиширыулагъа тийишлисича, кеслерин хайырлы ишле бла ариу этсинле. 11 Тиширыу дауурсузлукъ бла эм толу бойсунуу бла юйренсин. 12 Тиширыугъа юйретирге неда эрине башчылыкъ этерге эркинлик бермейме, тиширыу дауурсузлукъ бла тынгыласын. 13 Нек десегиз алгъа Адам жаратылгъанды, Хауа уа артда жаратылгъанды 14 Эмда Адам сукъланып алданмагъанды, алай а тиширыу, сукъланып алданып, терсликге тюшгенди. 15 Алай болгъанлыкъгъа тиширыу оюмлулукъ бла ийманда, сюймекликде эмда сыйлылыкъда турса, Сабийни табыууну юсю бла къутхарыллыкъды.

3

1 Жамауатха къуллукъчулукъ этерге итиннген адам ахшы ишни сюеди деген сёз тюздю. 2 Алай а къуллукъчу айыпсыз болургъа керекди, бир къатынны эри тыйгъылы, оюмлу, адепли, къонакъ сюйюучю, юйретирге болаллыкъ, 3 Ичгичи болмагъан, тюйюшюучю болмагъан, кесине хайырны сюйюучю болмагъан, алай а тынч, жарашыулукъну сюйюучю, ахча сюйюучю болмагъан, 4 Кесини юйюрюн иги жюрютген, хар тюрлю тийишлилик бла сабийлерин кесине бойсундуруп тутхан адам болургъа керекди. 5 Нек десегиз кесини юйюрюн жюрюте билмеген адам Аллахны Жамауатыны къайгъысын этерикмиди? 6 Жангы ийнаннганладан болургъа да керек тюйюлдю; алай болмаса, ёхтемленип, ибилис бла бирге терсликге тюшер. 7 Тёгерекдегиле да анга иги шагъатлыкъ этерге керекдиле; алайсыз ол, терсленип, ибилисни тузагъына тюшер. 8 Жамауатны болушлукъчулары да тийишли болургъа керекдиле; эки тилли болмагъанла, чагъыргъа ёч болмагъанла, кеслерине хайырны сюйюучю болмагъанла, 9 Ийманны тасхасын таза жюрекде сакълаучула болургъа керекдиле. 10 Аллайланы алгъа сынаргъа, сора, айыпсыз болсала уа, къуллукъ этерге къояргъа керекди. 11 Аны кибик аланы къатынлары да, жамауатда болушлукъчулукъ этген тиширыула да тийишли болургъа керекдиле, тилчи болмагъанла, адеплиле, хар не жаны бла да ышаннгылы болгъанла болургъа керекдиле. 12 Жамауатны болушлукъчусу бир къатынны эри, сабийлерин да, юйюрюн да иги жюрютген адам болургъа керекди. 13 Нек десегиз ахшы къуллукъ этген болушлукъчула, Масих Иссагъа ийнаныуларында толу даражагъа эмда уллу таукелликге жетедиле. 14 Къысха заманда санга келирге умут этеме. 15 Мычысам а, сен Аллахны юйюрюнде къалай этерге тийишли болгъанын билир ючюн, быланы санга жазама. Ол юйюр жашау бериучю Аллахны Жамауатыды, хакъ кертини тамалыды эм чигинжисиди. 16 Сёзсюз, Аллахны жолуну тасхасы уллуду: Аллах адам чархы бла Кесин ачыкъ этгенди, Кесин Сыйлы Нюр бла тюз кёргюзтгенди, мёлеклеге кёрюннгенди, миллетле арасында билдирилгенди, дунияда ийман бла къабыл этилгенди, жер башындан махтау бла кётюрюлгенди.

4

1 Сыйлы Нюр а ахыргъы заманлада бир къауумла иймандан таярыкъдыла, терилтиучю нюрлеге эм жин окъуулагъа тынгыларыкъдыла деп ачыкъ айтады. 2 Аллай окъуула уятлары кюйюп жокъ болгъан ётюрюкчю эки бетлилени юсю бла келликдиле. 3 Ала адамланы некяхлы болуудан эмда ийманлыла эм хакъ кертини билгенле шукур этип ашасынла деп Аллах жаратхан тюрлю затланы ашаудан тыяргъа буйрукъ этерикдиле. 4 Аллахны хар жаратхан заты ахшыды эм шукур этиу бла къабыл этиле эсе, бир зат да адам унамазлыкъ зат тюйюлдю. 5 Нек десегиз ол Аллахны сёзю бла эм тилек этиу бла сыйлы болады. 6 Къарындашлагъа быланы ангылатсанг, ийманны эм сен ызындан баргъан ахшы окъууну сёзлери бла ёсдюрюлюп, Масих Иссаны ахшы жумушчусу боллукъса. 7 Жараусуз къатын таурухлагъа заманын гы къоратма, кесинги Аллахны жолунда жюрюрге юйрет. 8 Нек десенг чархын юйретиуню файдасы азды, Аллахны жолунда жюрюмеклиг’а Аны берген сёзюне кёре бизге хар не жаны бла да, эндиги жашауда да, ёмюрлюк жашауда да файдалыды. 9 Бу сёз ышаннгылыды эм хар ким да къабыл этерге тийишлиди. 10 Биз аны ючюн урунабыз эм аман сёзлеге тёзебиз. Нек десенг жашау бериучю Аллахха ышанабыз; Ол а битеу адамланы, бегирек да ийманлыланы Къутхарыучусуду. 11 Бу затлагъа адамланы тюшюндюрюп юйрет. 12 Сени жашлыгъынгы бир киши да сансыз этмесин; алай а сёз айтыуда, жашауда, сюймекликде, нюрде, ийманда, тазалыкъда ийманлылагъа юлгю бол. 13 Мен келгинчи, Сыйлы Китапланы жамауатха окъуу бла, насийхат бериу бла, юйретиу бла кюреш. 14 Жамауатны таматалары сени юсюнге къолларын салып тилек этгенде, файгъамбарлыкъ сёз бла санга берилген эм энтда сенде болгъан нюр пахмуну сансыз этип къойма. 15 Бу затланы юсюнден къайгъыр, къуллукъ этиуюнге толусунлай берил, сора сени жетишиминг барына да ачыкъ болур. 16 Кесинги да, сен юйретген окъууну да тинтип ойлап къара эмда ол окъуугъа тюз бол. Алай этсенг, кесинги да, санга тынгылагъанланы да къутхарлыкъса.

5

1 Тамата кишилеге айып салма, алай а алагъа атангача айтып ангылат. Жаш адамлагъа да къарындашларынгача, 2 Тамата къатынлагъа, анангача, жаш къызлагъа да хар тюрлю тазалыкъ бла эгечлерингеча айтып ангылат. 3 Жууукълары болмагъан башсыз къатынланы къайгъысын эт. 4 Башсыз къатынны сабийлери неда туудукълары бар эсе уа, ала, алгъа кеслерини юйюрлерине болушуп, Аллахны жолунда жюрюрге эм къартларына тийишлисин берирге юйренсинле. Аллахны излегени олду. 5 Жууугъу болмагъан башсыз къатын эм жангыз къалгъан тиширыу Аллахха ышанады эм кече да, кюн да дууа этип эм тилек этип турады. 6 Нафысына берилген башсыз къатын а саудан ёлгенди. 7 Ала айыпсыз болур ючюн, бу затлагъа аланы тюшюндюр. 8 Кесиникилеге эм бегирек да юйдегилерине къайгъырмагъан адам а, иймандан чыкъгъанды эм иймансыздан да аманды. 9 Хайырлы ишлери бла белгили болгъан, бир эрге баргъан, алтмыш жылдан аз болмагъан башсыз къатын 10 Сабийлерин ёсдюрген эсе, къонакъбайлыкъ этген эсе, сыйлыланы аякъларын жуугъан эсе, къыйынлыкъда жашагъанлагъа болушхан эсе эм хар тюрлю ахшы ишни къадалып этген эсе, аны аты башсыз къатынланы дефтерине жазылсын. 11 Къарт болмагъан башсыз къатынланы уа къабыл этме; нек десенг аланы табийгъат кюсеулери аланы Масиххе къуллукъ этерге берилгенликлерин хорлагъанда, ала эрге барыргъа сюедиле. 12 Алай бла ала алгъын берген сёзлерин бузгъанлары себепли айыпларына тюбейдиле. 13 Андан сора да ала, ишлемей тургъанлары себепли, юйлеге кирип айланыргъа юйренедиле эм бош тургъан бла да къалмай, алай а жаншакъ да боладыла, башхаланы ишлерине къатышадыла эм жарамагъан затланы айтадыла. 14 Ол себепден мен жаш, тул къатынланы некяхлы болурларын, сабийле табарларын, юйлерин тутарларын эм душманнга аман айтыргъа бир тюрлю сылтау бермезлерин сюеме. 15 Нек десенг энди бир къауумла шайтанны ызындан терсине кетгендиле. 16 Жууукъларыны арасында башсыз къатын болгъан ийманлы киши неда ийманлы тиширыу, ала Жамауатха жюк болмаз ючюн, аланы кереклилерине къараргъа керекдиле. Жамауат а жууукълары болмагъан башсыз къатынлагъа къараргъа керекди. 17 Жамауатха иги башчылыкъ этген таматалагъа, бегирек да Аллахны сёзюн жайыу бла эм юйретиу бла уруннганлагъа, энчи хурмет этилсин. 18 Нек десенг Сыйлы Китап: «Ындыр басхан ёгюзню ауузун байлама» эм: «Уруннган кесини хакъын алыргъа тийишлиди», – деп айтады. 19 Жамауатны таматасын терслеуню эки неда юч шагъатсыз къабыл этме. 20 Гюнях этгенлени барысыны да аллында айтып уялт, къалгъанла да гюнях этиуден къоркъсунла. 21 Аллахны, Раббий Масих Иссаны эмда сайланнган мёлеклени аллында сенден бек тилейме, бу буйрукъларымы, биреуге терс къарау бла неда жакъ басыу бла бир зат да этмей толтур. 22 Бир кишини юсюне да ашыгъышлыкъ бла къолларынгы салма эм башхаланы гюняхларына къошулуучу болма, кесинги таза сакъла. 23 Мындан арысында жаланда суу ичип турма, алай а ашхынынг ючюн эм сени терк-терк ауруй тургъанынг ючюн бир азчыкъ чагъыр да ич. 24 Бир къауум адамланы гюняхлары ачыкъдыла эм тюзюнлей терсликлерине тюшюрюрге элтедиле, бир къауумланы гюняхлары уа артда ачыкъ боладыла. 25 Аны кибик ахшы ишле да ачыкъдыла; алай тюйюл эселе да, жашырылып къалыргъа болаллыкъ тюйюлдюле.

6

1 Аллахны атына эм окъуууна аман айтылмаз ючюн, къулла кеслерини бийлерин хар не жаны бла да хурмет тийишлиге санасынла. 2 Ийманлы бийлери болгъан къулла да, алагъа сансыз къараргъа керек тюйюлдюле, нек десенг ала къарындашладыла; алай а ала ийманлыла эм сюйюлюннгенле болуп эмда алагъа игилик этип тургъанлары ючюн, алагъа андан да иги къуллукъ этерге керекдиле. Бу затлагъа юйрет эм ангылат. 3 Башха затлагъа юйретген эмда тюз сёзлени – Раббийибиз Масих Иссаны сёзлерин – эм Аллахны жолун тутууну юсюнден юйретиуюн къабыл этмеген адам ёхтемди, 4 Бир зат да билмейди, алай а даулашыргъа эм сёзлени юсюнден къаугъа чыгъарыргъа ёч болгъанды. Ол затладан а зарлыкъ, эришлик, аман айтыула, хыйлачы шупхала чыгъадыла, 5 Хакъ кертиден узакъ болгъан, бузукъ акъыллы адамланы арасында керексиз даулашыула чыгъадыла. Ала Аллахны жолун жаланда кеслерине файда тюшюрюр ючюн жюрютедиле. Аллайладан узакъ бол. 6 Болгъан затларынг бла ыразы болуп жашап, Аллахны жолунда жюрюмеклиг’а уллу хайыр тапмакълыкъды. 7 Нек десенг биз дуниягъа бир зат да келтирмегенбиз, андан бир зат да элталмазлыгъыбыз да ачыкъды. 8 Ашыбыз бла кийимибиз бар эсе, аны бла ыразы болуп турайыкъ. 9 Байыгъыргъа сюйгенле уа алданыугъа эм тузакъгъа эмда кёп, магъанасыз заранлы сукъланыулагъа тюшедиле, ол затла уа адамланы палахха бла жоюлуугъа тюбетедиле. 10 Нек десенг битеу аманлыкъланы тамыры ахча сюймекликди, анга бир къауумла кеслерин берип иймандан тайгъандыла эм кеслери-кеслерин кёп къайгъылагъа салгъандыла. 11 Сен а Аллахны адамыса, ол затладан къач, алай а тюзлюклюлюкде, Аллахны жолунда, ийманда, сюймекликде, тёзюмлюкде, сабырлыкъда жюрю. 12 Ийман ючюн ахшы кюреш, ёмюрлюк жашауну тут; сен а анга чакъырылгъанса эмда кёп шагъатланы аллында огъурлу ийманны ачыкъ къабыл этгенсе. 13 Барына да жашау берген Аллахны аллында эм Понтий Пилатны аллында огъурлу иймандан шагъатлыкъ этген Масих Иссаны аллында санга буюрама. 14 Раббийибиз Масих Иссаны келирине дери Аллахны фарызын таза айыпсыз сакъла. 15 Аны келгенин а алгъышлы бир Шах, патчахланы Патчахы, бийлеге бийлик этген Раббий кезиуюнде ачарыкъды. 16 Ёлюмсюзлюк жангыз Андады, Кеси да адам къатына баралмазлыкъ жарыкъда жашайды. Аны уа бир адам да кёрмегенди эм кёраллыкъ да тюйюлдю. Хурмет да, ёмюрлюк къудурет да Аны болсун! Амин. 17 Бу ёмюрде байлагъа айтып ангылат, ала кеслерин уллудан кёрмесинле эм ышаннгысыз байлыкъларына ышанмасынла, алай а бизге зауукълукъгъа хар затны да эркин берген жашау бериучю Аллахха ышансынла. 18 Ала ахшылыкъ этип, хайырлы ишле бла бай болсунла, чомарт эм илеш болсунла. 19 Алай бла кеслерине келлик заманнга бегимли мурдор боллукъ хазна жыярла эм аны бла ёмюрлюк жашаугъа жетерле. 20 Эй Тимотей! Санга ышанып берилген окъууну тут. Жараусуз, бош сёзледен эмда адамланы жангылып «илму» дегенлерини бир-бирлерине къажау фикирлеринден тай. 21 Бир къауумла ол «илму» деген бла къадалып кюрешедиле, ол а аланы иймандан тайдырады. Аллахны шафауаты сизни бла болсун. Амин.