Surat di Paulus

Kumaa sid di

Titus

Popela’an

I Titus nopo dino, okon-ko tulun po dot Yahudi. Kadung nokosuwang yalo dot Kristian (Gal 2:3), kinumoruang no yalo di Paulus tu muup mangaabar dit Tabar Tawasi. Itit surat diti, irikot di Paulus sid di Titus, dot it tiya dino sid pulow dot Kreta i Titus. Niogol yalo di Paulus siri, tu pongooturon dit tongo jemaat siri.

Tolu ot hal dot binoros di Paulus sid surat diti: It keeso, popoondom i Paulus di Titus dit bubuatan dit aaluk jodion dot pomimpin dot jemaat. Tu ogumu ot tulun dot Kreta dot ongo-rara’at ot takal. It koduwo, popeelo i Paulus di Titus tongoh om tongoh ot mangan potuduko sid tongo tulun dit koosuwang dot Kristian: it bubuatan dit aaluk baagi dit kookusayan om kootongonduan dit omumulok po om it lulumeeng no, om it tongo turipon. It kopupuson banar ot nituduk di Paulus sid di Titus, ino-no it bubuatan dit aaluk baagi kikiawi dot tulun Kristian.

Suwang

Salam do kotimpuunan: 1:1-4

Bubuatan dit aaluk dot jodion dot pomimpin do jemaat: 1:5-16

Bubuatan om tugas dit mipatut baagi dit tongo kookusayan, kootongonduan, komoleengan, om tongo tulun dit omumulok po sid jemaat: 2:1-15

Bubuatan dot tulun Kristian: 3:1-11

Tupono do kopupuson: 3:12-15

1

Salam do Kotimpuunan

1Oy Titus tanak ku, iti surat diti mantad sid dogon i Paulus, it turipon do Kinoringan, om rasul di Yesus Kristus. Sinuu oku Dialo mangangat dit tulun dit nopili do Kinoringan do mimoyo om paralom dit pongila’an doalo sid tudukan tabanar, sampay eelo yoalo tumaat sid Kinoringan 2om ki-tarapan nôono yoalo dot kaanu dit koposiyon tototog. It amu po noorug iti pomogunan, nakajanji mâantad i Kinoringan dit amu insan momudut do manaak dit koposiyon tototog dino. 3Nga kadung norikot it masa dit natantu Yo mâantad diri, nipaabar Yo no nunu it najanji Yo. Om yoku no ot pinaarapan dot paabar dit Tabar Tawasi dino, mionong dit suu do Kinoringan, it Maanalamat daton.

4Oy Titus, iti surat diti, irikot ku sid dikaw. Anggapon ku ikaw dot ponokaanak linuwa ku, tu soosompi ki-koosipan kito.

Kososogit konow sid saralom dit kosianan om koosayan do Kinoringan it Tama om i Kristus Yesus, it Maanalamat daton. 1:4 2Kor 8:23; Gal 2:3; 2Tim 4:10

Tugas di Titus sid Pulow dot Kreta

5Sagay niogol ku ikaw sid pulow dot Kreta, pongoturon ku ikaw dit amu po naatur, om momili dot tongo ponotua do jemaat sid titikid it kota, maya dit gama dit nisuu ku dikaw diri. 6Ino no ot aaluk dot pilion nu dot ponotua do jemaat, it tulun dit aso poniagan om iso no ot sawo. It tongo tanak yo, subay mimoyo doo, 1:6 It tongo tanak yo, subay mimoyo doo, ... Tafsiran 2: It tongo tanak yo ki-koosipan ... Tafsiran 3: It tongo tanak yo obbuli arapon ... om amu opitondos dot okodow ot tulu keenong obongol. 7It ponotua keenong moongilala do jemaat diri, moongurus dit gama’on do Kinoringan. Ugu po dino, subay-ko aso poniagan, amu asawat ot ginawo, amu oobing-rasang, amu maagawuk, amu orongit om amu mokisisiin, 8poo’odop dot tulun sid walay yo, 1:8 poo’odop dot tulun sid walay yo: It komoyoon di Paulus, pooiyon dit pengkhotbah dit mantad sid pomogunan suuway sid walay saralom dot piipiro tadlaw. Intangay sid 1Tim 3:2. eengin dot kowosian, opondodog, otulid ot ginawo, osusi, om kokodos ot ginawo. 9Om yalo dino, subay-ko gumirot sid tudukan dit nokoonong, ino-no it nokotuduk kito sid doo. Tu ong kaa dino, kopomuransang yalo dit tongo tulun, dot it tudukan dit ataatantu ot ituduk, om koponumbongon yalo dit tongo lulumawan dit tudukan diri. 1:6-9 1Tim 3:2-7

Lumawan dit Tongo Maamalid

10Tu ogumu ot tulun dot amu milod ajaron, it monuduk dot aso taatântu om kapalid dot tulun, it keeso banar, it tulun dit kumuyut sid tadat dot sunat. 11It tongo tulun dot ugu keeri, subay-ko topopon ot kabang, tu it tudukan doalo dit aso taatântu diri, mangaraag nôopo dot kemaya’an dit sirang togumu. Om it tomodon doalo monuduk, mokilalaba nôopo dot kamaamalu ot gama. 12Makin po, waro nabi dit tulun-i dot Kreta ot nokopomoros dot,

“Moomudut ot tulun dot Kreta,

orongit ugu-ko dupot,

om atawiw ot tobik,

gama dot koorusuk om koo’obul,” ka.

13Andang banar it boros diri. Ino nogi, mangay potolunungo it tongo tulun dit napalid, dot apatong ot gama nu moniag, supaya matog it kemaya’an doalo sid tudukan dit ataatantu, 14om supaya amu no yoalo mongowii dit mogkorootan it tudukan dit tongo tulun Yahudi, om it tadat dit tulun dit nokosompiang mantad sid tudukan tabanar. 1:14 1Tim 1:4; 1Tim 4:7; 2Tim 4:415Tu ii-nopo tulun dit opulang ot ginawo, kikiawi it noorug do Kinoringan, asot îisot amu kawasa dot akanon keenong pakayon ong yalo. Nga ii-nopo tulun dit koosomu ot ginawo, om it aso koosipan, asot îisot kawasa dot akanon keenong pakayon ong yino, tu nensosomuan no it pongitungan yo om amu no eelo popitongkiyad dot araat om awasi! 1:14-15 Mat 15:11; 23:36; Mrk 7:15; 1Tim 1:5; Rm 14:14, 2016Mangakun yoalo dot kotutun do Kinoringan kabarasan, dot yang-ko it bubuatan doalo mongolim-i do Kinoringan. Koosomu yoalo sid tinoguwangon do Kinoringan om amu milod tudukan, om amu keelo mamaal dot nunu nopo ot awasi.

2

Tudukan dot Ataatantu

1Nga ikaw oy Titus, polombuso no it kopionong dit tudukan dot ataatantu.

2Tudukay it tongo kusay dit lulumeeng no supaya eelo pendoo om pendakod dot pongitungan, opondodog, eelo pokodos do ginawo, opirot ot kemaya’an sid tudukan dit ataatantu, otoluod banar, om ataan sid kosusa’an.

3Om it tongo tongondu dit momod-lumeeng no nga tudukay-i supaya it padpasi doalo mongorumat do Kinoringan, amu moongolimut om amu mooginum, ino-i-nga moonuduk sid kowosian. 4Ong ugu dino, adapat doalo monuduk it tongo kotongonduan dit ongo-mumulok po supaya monoluod dot sawo om tongo tanak, 5eelo pokodos do ginawo, opulang ot ginawo, kopiara dot sirang, awasi ot ginawo, om ataat sid sawo, supaya amu indaraaton dot tulun it boros do Kinoringan.

6Irad keeno-i it tongo kusay dit sukod wagu nogi, suu’o babanar yoalo supaya eelo pokodos do ginawo 7sid nunu nopo. Subay-ko awasi ot gagama’on nu supaya suntuan koh dot tulun. Om subay otulid ot ginawo nu modtuduk, apatong, 8om ataatantu it ituduk nu om amu oponusunan, supaya omomoluan it lulumawan dikaw, tu asot pawaya’an pakaraat daton.

9Tudukay it tongo kooripanan supaya otuboyo dit tuan yo sid nunu nopo, om kotomon do ginawo dit tuan yo, amu dudumaawa, 10om amu maanakaw. Ino-i-nga subay-ko olimodok it turipon diri om kaarapan dit tuan yo. Ong tirad dino, owosian it tongo tulun wookon dit tudukan dot dang Kinoringan, it Maanalamat daton, pasal dit bubuatan doalo.

11Jadi ugu diri ot aaluk dot ituduk nu, tu nokentalang no do Kinoringan it kosianan Yo, dot manalamat dit kikiawi ot tulun. 12It kosianan do Kinoringan dino, monuduk daton dot paada dit kenginan dot dang pomogunan, it lumawan dit kenginan Yo. Om monuduk po daton dot pokodos do ginawo, potulid do ginawo om tumaat sid Kinoringan sitid zaman diti. 13Tu maakaa diti, mindad-indad tokow dit barakat dit piintangan tokow: ino-no it korikatan kembagu di Yesus Kristus dot ki-tompiling. Yalo dino, Kinoringan Tasawat om Raja Maanalamat. 14Nitaak Yo it koyuwan Yo dot mangan patayo tu pinongolukat daton mantad sid kikiawi it karaatan, om momulang dit ginawo tokow, tu pajadi daton dot umat Yo kondiri, it abagos mamaal do kowosian. 2:14 Mzm 130:8; Kel 19:5; Ul 4:20; 7:6; 14:2; 1Ptr 2:9

15Mangay potuduko kikiawi iri. Kada komomoluan mamakay dit kuasa nu dot momuransang om potumbongon doalo. Om kada no dot pokikidian koh dot tulun.

3

Bubuatan dot Tulun Kristian

1Poondomo no it tongo tulun sid jemaat nu, supaya rumonok om otuboyo dit tongo pomimpin om pomorinta dot nagara, om moonumboyo dot nunu nopo ot gagama’on tawasi. 2Om poondomon nu po yoalo, dot okon-ko ponimbaalon om ponoki-goguton dot isay nopo, ino-i-nga otoowa om osulimod sid kikiawi ot tulun.

3Subay ugu dino ot takal tokow, tu tokow nga lowong-i di mûula, amu otuboyo om napalid. Nooripon tokow dit masam-masam ot tiwow dot koosomu om kenginan taraat. Nosurut tokow dot karaatan, dangki, it kensasana, om misasana.

4Ugu poma dino ot kaara’at tokow, nga pinembulay-i i Kinoringan, i Maanalamat daton, dit kosianan om toluod Yo sid daton. 5Okon-ko pasal po dot awasi ot nawaal tokow ot kinapanalamatan Yo daton, ino-i-nga pasal dot kosianan Yo. Sinalamat tokow do Kinoringan dot nugas Yo it duso tokow om sinusu tokow kembagu, om jinadi di Tatod Tosusi dot wagu it ginawo tokow. 6Sinuwangan tokow do Kinoringan dit Tatod Tosusi Yo sampay nasakob, dot i Yesus Kristus it Maanalamat daton ot pinolombus. 7Minangan tokow Dialo anggapo dot tulun tabanar pasal dit kosianan Yo sid daton. Tomodon dit kikiawi diri, supaya kaanu tokow nôono dit koposiyon tototog, dot agayo tarapan, tu iri no ot nijanji do Kinoringan sid tongo tanak Yo. 8Oonong it binoros ku diri.

Ino nogi, kenginan ku dot pojojolon nu banar potuduk it tongo boros diri, supaya it nongo-keemoyo sid Kinoringan, monotos mamaal dot kowosian sid tulun, tu ki-guna sid kikiawi ot tulun.

9Nga insoduay it tongo pigaga’an dit aso taatântu, ontok-ko it tongo susuran dit tongo taki-lombus dot Yahudi, 3:9 susuran dit tongo taki-lombus: It zaman di Paulus, warot piipiro buuk dot kinotulison dit kinowowoyo’on dit koturunan di Abraham om it ngaran dit tanak doalo kabarasan. It tongo kinowowoyo’on diri, wiwinaal om aso sid Kitab, nga nanu doalo dati dot khotbah. Iri no dati ot komoyoon di Paulus. om it tongo pigogutan ko pigaga’an ontok-ko it Tukum di Musa. Tu kikiawi diri, aso guna om aso koontungan. 10Ong warot tulun dot mongogorusow dit jemaat, mangan nu tiago dot insan-induwo. Ong kakal-i dot amu mimoyo, mangay sunsubo. 11Pasal ela’an nu no, dot it tulun dot ugu diri, totomodon yo sumompiang. Jadi, it tongo duso yo ot mongukum dit kondiri yo.

Tupono om Salam do Kopupuson

12Kadung osuu ku i Artemas keenong i Tikhikus mongoy sinod dikaw, ong adadapat po, ponotos mogiim dot kososomungan nu dogon sid kota dot Nikopolis, tu nopugu ku no dot mosor oku sori namot dot musim tosogit diti. 3:12 Kis 20:4; Ef 6:21-22; Kol 4:7-8; 2Tim 4:12 13Ong adadapat po, tulungon babanar dot balanja i Zenas, it poguam diri, om i Apolos, supaya amu yoalo okosipan sid pamana’an. 3:13 Kis 18:24; 1Kor 16:12 14Om it tongo sandad tokow Kristian sinod pulow dot Kreta, apatut-i dot mising-ubas mamaal dot awasi, om monulung dit tongo tulun dit osompitan, supaya ki-guna it koposiyon dit tongo Kristian sino.

15Kikiawi dit koobpineeyan sitid dogon mongirim salam sid dikaw. Kirim salam sid tongo sandad tokow ki-koosipan it monoluod dagay.

Kososogit konow kikiawi sid saralom dit kosianan do Kinoringan.