Surat di Paulus
Kumaa sid Jemaat dot
Ruum
Popela’an
Iti surat di Paulus diti, irikot yo sid umat dot Kristian sid kota dot Ruum. Ii-nopo kota do Ruum dino, ibu kota dit karajaan do Ruum, it minangajaja dot ogumu ot pomogunan wookon kodori. Tomodon nopo di Paulus monulis ditit surat diti, keeso, popeelo yalo dot amu no oleed om magandaa no yalo dit jemaat sori. Om sâambil, mokianu yalo mâantad do balanja baagi dit lawatan yo sid Sepanyol, tu mongoy po yalo sid Ruum, om lumombus nogi nôono sid Sepanyol. Koduwo, patarang po yalo dit komoyoon babanar dit tugama Kristian, tu amu po nokoombal yalo monuduk dit jemaat sid Ruum.
It tonsi nopo babanar dit Tugama Kristian, ino-no: it tulun nôopo dit ki-koosipan sid di Yesus Kristus ot anggapon do Kinoringan dot tulun tabanar (1:17). Kikiawi dot tulun nga ki-duso, ii-ka tulun do Yahudi ko it tulun dit okon-ko Yahudi. Jadi, kikiawi dot tulun, aaluk-i dot ukumon do Kinoringan (3:9, 23). Nga ong mimoyo tokow di Yesus Kristus, keedu tokow mantad sid tukuman do Kinoringan, om anggapon tokow do Kinoringan dot tulun tabanar (3:22, 26; 4:24-25; 5:1). Tu amu tokow torima’on do Kinoringan pasal dot tumaat tokow sid Tukum di Musa, ino-i-nga pasal dit koosipan tokow (3:27), tu aso tinganan tumaat sid kikiawi dit pinonuu’an sid Tukum di Musa (3:27, 28; 4:15). It kinapatayan no di Tuhan Yesus ot pinongolukat do Kinoringan daton (3:24, 25).
Sid surat diti, patarang po i Paulus dit rancangan do Kinoringan baagi dit bansa dot Israel, it reetan-i dot tulun dot Yahudi. Yoalo no ot koturunan di Abraham, it pinili do Kinoringan kodori dot jumadi dot umat Yo. Nokorikot pogi i Yesus sitid pomogunan, nga tinulak-i Yalo dit tulun do Yahudi. Jadi, niada dîiri do Kinoringan it tulun dot Yahudi (10:1-4). Om pagka tu amu minonorima di Tuhan Yesus it tongo tulun dot Yahudi, giniang dîiri do Kinoringan ot ralan baagi dit tongo bansa wookon dot monorima dot kasalamatan (11:11-15, 30-31). Nga okon-ko misingkoleed dot monulak di Tuhan Yesus it tongo tulun do Yahudi: tu sompôori, waro-i tokuudik doalo ot mimoyo nôono di Tuhan Yesus. Jadi kaa po dino, otuluk nôono ot rancangan do Kinoringan dot manalamat dit kikiawi it suku dot Israel (11:26).
Om patarang po i Paulus ontok-ko it gama mangalayan do Kinoringan, it gama tumaat sid porinta, om it gama monoluod di tongo Kristian wookon (12–16).
Suwang
Popela’an om Tulu dot Boros: 1:1-17
Ki-sala kikiawi ot tulun, om apatut dot ukumon do Kinoringan: 1:18–3:20
It tulun no dit mimoyo di Yesus Kristus ot anggapon do Kinoringan dot tulun tabanar: 3:21–4:25
Amu tokow no nokuasa’an do duso tu nokoompot tokow no dit kinapatayan di Kristus om nakaanu tokow no do koposiyon wagu: 5:1–8:39
It rancangan do Kinoringan baagi dit bansa dot Israel: 9:1–11:36
Bubuatan dot tulun Kristian: 12:1–15:13
Salam dot Kopupuson: 15:14–16:27
1Salam do Kotimpuunan
1Iti surat diti mantad sid dogon, i Paulus, it turipon di Yesus Kristus, om rasul dit noloow om noonduyan mâantad do Kinoringan dot paabar dit Tabar Tawasi mantad sid Kinoringan.
2It Tabar Tawasi diri, najanji mâantad do Kinoringan mantad dit muula, dot nipotulis dit tongo nabi Yo sid tongo Kitab Tosusi. 3Iti nopo Tabar Tawasi diti, monuturan ontok-ko it Tanak do Kinoringan. Ong intangan it koyuwan Yo dit dang riniba, koturunan Yalo di raja Daud. 4Nga ong intangan it koKinoringano Yo, nokentalang no do Kinoringan dot Yalo no ot Tanak Yo dit ki-kuasa, tu pinosiyan mantad sid kapatayan: i Yesus Kristus, i Tuhan tokow. 5I Kristus no ot pinosusuul dogon dot tinaakan oku Doo dit tugas dot jumadi dot rasul, supaya kikiawi dot bansa, mimoyo om tumaat sid di Kristus. 6Ikoo dit miyon sid kota dot Ruum, nga nakaagkum-i dot linoow di Yesus Kristus, supaya asanganu kow Doo.
7Iti surat diti, porikoton ku sid dikoo, it miyon-iyon sinod Ruum. Amu kow koyuyuu do Kinoringan, om pinili kow do Kinoringan dot jumadi dot tongo umat Yo.
Kososogit konow sid saralom dit kosianan om koosayan do Kinoringan, it Tama tokow, om i Tuhan tokow Yesus Kristus.
Eengin i Paulus Magandaa dit Tongo Tulun sid Ruum
8Sobolum po dot kolombus ku ot boroson ku, gulu po monorimakasi oku sid Kinoringan pasal dit nongo-wawaal di Yesus Kristus sid dikoo. Tu nokotongkop no ot tabar sid pomogunan dot mimoyo kow di Yesus Kristus. 9Aawi-awi ot ginawo ku mangalayan do Kinoringan sid saralom dit paabar oku dit Tabar Tawasi ontok-ko it Tanak Yo. Om i Kinoringan no ot sasi ku dot titikid dot mintaduwa oku, aandaman ku nopo ikoo. 10Om titikid dot mintaduwa oku, mokisisian oku nopo sid Kinoringan supaya taakan oku Doo dot poluang dot magandaa dikoo sino. 11Tu, babanar-ko eengin oku no sumambat dikoo, supaya ong korikot oku sinod dikoo, ataakan ku ikoo dot tongo sinundu 1:11 sinundu: bakat rohani keenong karunia roh dit itaak do Kinoringan sid tulun Kristian. supaya eempapagan kow. 12Komoyoon ku nopo, ong koongoy oku sinod dikoo, kopi’impapag tokow nôono dot koosipan.
13Oy tongo koobpineeyan ku! Kenginan ku dot ela’an duyu babanar dot, oleed no dot tipagandaa oku dara sinod dikoo, nga wâaro nopo kaalung dogon. Dot tomodon ku nopo dara magandaa sinod dikoo, eengin oku dot waro po wookon ot tulun sinod dikoo dot aangatan ku mimoyo di Kristus, ugu-ko it sid tongo tulun dit okon-ko Yahudi, tu ogumu not naangatan ku mimoyo di Kristus. 1:13 Kis 19:21 14Pagka tu sinuu oku do Kinoringan, amu asanang iti ginawo ku ong amu ku po opongo paabar dit Tabar Tawasi sid kikiawi ot bansa, ii-ka it tulun dit ki-komojuan no om it aso pot komojuan; it tulun dit ki-sikul no om aso pot sikul. 15Ino no sabap dot eengin oku babanar paabar dit Tabar Tawasi sid dikoo, it miyon-iyon sid Ruum.
It Tabar Tawasi diri, Ki-kuasa
16Tad-pom amu oku omomoluan paabar dit Tabar Tawasi, tu iti Tabar Tawasi diti, Tabar ontok-ko it kaagayo dit kuasa do Kinoringan manalamat dit kikiawi it tulun dit mimoyo di Kristus, dot poguluonon po it tongo tulun dot Yahudi, om posusuuton nogi it tongo bansa wookon. 1:16 bansa wookon: Harfiah: Yunani. It gama di Paulus mangayat, ugu-ko it gama do Kimaragang momoros dot “Sama”, dot it tarati nopo, nunu nopo song-bansa it nokosilam om it Sama babanar, nga kosuwang-i sid reetan dot Sama. Na ugu keeno no ot komoyoon di Paulus dot “Yunani”; nunu nopo song-bansa dit okon-ko Yahudi keenong it Yunani poma banar, nga kosuwang-i sid reetan dot “Yunani”. 1:16 Mrk 8:38 17Tu tonsi nopo dit Tabar Tawasi, pentalang i Kinoringan dot it tulun nôopo dit ki-koosipan ot anggapon Dialo dot tulun tabanar, tu waro nokotulis sid Kitab, dot ka, “It tulun no dit ki-koosipan ot abanar sid tinoguwangon do Kinoringan; yalo no ot miyaw misingkoleed,” ka. 1:17 Hab 2:4
Kikiawi dot Tulun, Ki-duso sid Kinoringan
18Mantad sid surga i Kinoringan poobus dit rasang Yo sid tongo tulun dit monguukuwo Doo om it mamaal dot karaatan sid tulun wookon. Tu it karaatan dit tongo tulun diri, kaawang dot tulun wookon mongilo dit tudukan tabanar ontok-ko i Kinoringan. 19Ukumon do Kinoringan it tongo tulun, tu nunu nopo ot adapat dot tulun mongilo ontok-ko i Kinoringan, nga atarang no sid doalo, tu nokentalang no do Kinoringan sid kikiawi. 20Andang amu okitanan okukuro i Kinoringan, nga mantad po kodori, mantad dit pinongurugan-i do Kinoringan diti pomogunan, adapat no mâantad dot tulun mongilo it kobubuatano do Kinoringan. Tu asal eemot tokow it nongoorug Yo, oorotiyan tokow dot ki-kuasa Yalo misingkoleed, om ela’an tokow dot Kinoringan Yalo. Jadi, ugu po dino, amu adapat dot tulun mongolim it karaatan dit kondiri yo. 21Tu, andang ela’an-i dot tulun dot waro Kinoringan, nga amu yoalo minongorumat om minonorimakasi Dialo ugu-ko it koolukan kumaa sid Kinoringan. Gaam-ko mongitung nogi yoalo dit aso taatântu, sampay linumowong yoalo om amu dîiri karaati dit araat om awasi. 1:21 Ef 4:17-18 22Mangakun yoalo dot opintar kabarasan it kondiri yo dot lilinumowong-i bala’ay iri. 23I Kinoringan dit osundu om amu matay nôono dara ot aaluk dot samba’on doalo, nga sumamba nogi yoalo dit tongo tiningulun dit keeyeeyo dot tulun dit oobing-patay, tiningulun dot tombolog, tiningulun dit dudupot dit apat ot takod om tiningulun dit dudupot dit rumoloy. 1:23 Ul 4:16-18 24Na, pagka tu ugu diri ot koolowong doalo, nisimoyo-i do Kinoringan yoalo dot maya dit kenginan dit ginawo doalo dot mamaal dit tongo hal dit koosomu, sampay keensosomu babanar it awawaal doalo sid koyuwan kondiri om sid tongo koruang doalo. 25Amu no mangan doalo imoyo’o it tudukan tabanar ontok-ko i Kinoringan, tu it tudukan no dit oowudut ot mangan doalo imoyo’o. Om okon-ko it Minongurug ot samba’on om layanon doalo, ino-i-nga it tongo nurug nogi ot samba’on om royo’on doalo, dot yang-ko it Minongurug nôono ot aaluk dot samba’on om royo’on doalo dot sampay misingkoleed. Amin.
26Pagka ugu diri, nisimoyo-i dîiri yoalo do Kinoringan dot maya dit tiwow doalo dit kamaamalu. It tongo tongondu sid doalo, amu no rumee dit tongo kookusayan ugu-ko it koolukan dot dang tulun, ino-i-nga miree dîiri sompi tongondu. 27It tongo kusay nga ugu-i diri, tu amu no dîiri eengin yoalo mongodudun dot tongondu, tu it mikoree sompi kusay: sampay sompi kusay ot midudun, dot it hal diri, kamaamalu. Jadi, ugu po dino, jajara doalo tu minokipalid.
28Om pagka tu panantaman doalo dot amu poma yoalo mongorumat do Kinoringan, nisimoyo dîiri do Kinoringan it pongitungan doalo dit naraag diri, sampay sinumagayan dîiri yoalo mamaal dit tongo hal dit amu aaluk dot waalon dot tulun. 29It ginawo doalo, noponu dot masam-masam ot karaatan: araat ot takal, orusuk, 1:29 Kol 3:5; Ef 5:3 atamaa, araat ot pugiginawo, dumangki, maamatay, moonokiagut, maangakal om moonunsuli, moongolimut, 30moonimbaal dot tulun, asana do Kinoringan, mising-gagayo tulu, asawat oh ginawo, mookirayow, opintar mangarancang dot karaatan, lulumawan dot moleeng, 31odudurag, amu moonuman dot janji, amu otoluod, om amu oobung-sianan dot tulun. 32Tu ela’an poma doalo it tonsi dit Tukum do Kinoringan dot, “It tulun dit mamaal dot ugu dino, mangan ukumo dot patayon,” ka. Nga kakal-i dot mamaal yoalo dot karaatan, om aampo dino, monukung po yoalo dit wookon it kawaal dot ugu dino.
2Ong Monginsala Kow do Tulun Wookon, Oolian Kow Kondiri
1Oy tongo koobpineeyan ku! Ka dati dit ginâawo duyu, “Ay! Kaara’at dat tongo tulun dilo! Aaluk dara dot mangan ukumo yoalo!” ka duyu. Dot ikoo kondiri nga amu kadapat mongolim dit tongo karaatan duyu. Tu ong monginsala kow dot tulun wookon, oolian kow kondiri dit poonginsala duyu sid tulun, tu nunu nopo ot ponginsala’an duyu dot tulun, ino-not waalon duyu kondiri. 2:1 Mat 7:1; Luk 6:37 2Babanar-i nga, ela’an tokow-i dot it tongo tulun dit mamaal do karaatan, andang mangan ukumo do Kinoringan dot aadil ot gama. 3Nga ikoo, oy obpinee, it moomoros sid ginawo dot, “Nasala at minangan di kuwo,” ka duyu, dot ikoo kondiri nga mamaal-i dot ugu diri, panantaman duyu gaam ong keedu kow mantad sid tukuman do Kinoringan? 4Agayo ot kosianan do Kinoringan, om alanut ot ginawo Yo tu amu turus mongukum dikoo. Nga pagka ugu dino, manantam kow gaam ong aa-kow pôoma mimoyo nôono Doo? Amu duyu gaam oorotiyan dot ugu dino ot kaagayo dit kosianan do Kinoringan kumaa sid dikoo, tu manaak do kosiwatan supaya tumoobat kow. 5Nga pagka tu okodow ino ginawo duyu, om amu kow eengin tumoobat, na, ikoo kondiri ot monginwagat dit tukuman do Kinoringan sid dikoo, dot orikot ot tadlaw dot pongukuman do Kinoringan. Om tiya dino, andang aadil ot gama do Kinoringan mongukum. 6Titikid dot tulun, sulian do Kinoringan, dot mionong dit doo om doo dot nawaal. 2:6 Mzm 62:13; Ams 24:12 7Waro tulun dit aso tingkod mamaal do kowosian, tu it iimon doalo, supaya arayow om orumaton do Kinoringan om supaya aso kaapatay. Na, yoalo dino, taakan do Kinoringan dit koposiyon misingkoleed. 8Nga waro-i ot tulun dot amu tumingkod mogiim dit doo kondiri dot koporoluan, om it amu eengin maya dit tudukan tabanar, om eengin nogi mamaal dot karaatan. Na yoalo dino, poobusan do Kinoringan dit rasang Yo om mangan rotuay dot tukuman. 9Asansara babanar ot aajangan dit tongo tulun dit eengin nopo mamaal dot karaatan, nga poguluonon po it tongo tulun dot Yahudi, om posusuuton nogi it tongo bansa wookon. 10Nga, kikiawi dot tulun dit eengin nopo mamaal do kowosian, arayow om orumaton do Kinoringan om pasanangon po do Kinoringan it ginawo yo, dot poguluonon po it tongo tulun dot Yahudi, om posusuuton nogi it tongo bansa wookon. 11Tu i Kinoringan nopo nga amu momingig dot tulun. 2:11 Ul 10:17
12It tongo bansa wookon dit amu nokeelo dit Tukum di Musa, kadung kawaal yoalo dot duso, mangan-i ukumo do Kinoringan nga okon-ko maya dit Tukum di Musa. Nga ong it tulun dot Yahudi ot kawaal do duso, tu nokeelo no dit Tukum di Musa, mangan ukumo do Kinoringan maya dit Tukum di Musa. 13Tu it tulun dit anggapon do Kinoringan dot tulun tabanar, okon-ko it tulun po dit gisom mokinongow bâanar dit Tukum di Musa, ino-i-nga it tulun dit pawaal dit tongo pinonuu’an sid Tukum di Musa. 14Tu it tongo tulun dit okon-ko Yahudi, amu po insan korongow dit Tukum di Musa. Nga ong maya yoalo dit pinonuu’an sid Tukum di Musa, tu iri no kenginan do ginawo doalo, ino dino, pentalang dot, it Tukum dino, nokosokot sid ginawo doalo. 15Om it ugu diri ot mangan doalo diri, pentalang dot, it tongo pinonuu’an dit Tukum di Musa, nokotulis sid ginawo doalo. Kadang-kadang, ka dit ginâawo doalo, “Araat inot mangan nu dino,” ka, om kadang-kadang, ka dit ginâawo doalo, “Awasi inot mangan nu dino,” ka. 16It hal dino, kentalang-i sid Tadlaw dit pongukuman do Kinoringan. It tadlaw dino, i Yesus Kristus ot ponguasa’on dot mongukum dit nunu nopo it nokolosok sid ginawo dot tulun. Ino no ot Tabar Tawasi dit yabar ku.
Amu Kadapat Manalamat dit Tongo Tulun Yahudi it Tukum di Musa
17Nga ikoo oy tongo koobpineeyan kow, mangakun kow dot tulun kow dot Yahudi, om mimoyo kow dot torima’on kow-i do Kinoringan tu maya kow no dit Tukum di Musa. Om mokirayow kow tu ikoo no ot umat do Kinoringan. 18Ela’an duyu no it kenginan do Kinoringan, om kaarati konow momili dot nunu ot araat om nunu ot awasi, tu notudukan kow no dit Tukum di Musa. 19Om ayakin kow dot ikoo no dino ot eelo monuduk dit tongo bansa di wookon dot ugu-ko maanga’ak dit tulun bolow, om ugu-ko paanganawaw dit tulun dit kakal po sid kotuwangan. 20Om ka duyu, “Aaluk no dot jumadi tokow dot guru baagi dit tongo tulun do lowong, guru baagi dit tongo tulun dit kakal po tanganak ot pongitungan,” ka. Tu ka duyu, “It Tukum di Musa no dino ot popeelo kikiawi dit nunu nopo ot mangan dot tulun ila’ay pasal do Kinoringan om kikiawi it tudukan tabanar,” ka duyu. 21Baa ka, pagka tu monuduk kow dot tulun wookon, nokuro tu amu duyu tudukan inot kondiri duyu?! Om sunduy dot, “Kada kow manakaw!” ka dit khotbah duyu, om sunduy dot manakaw kow-i do-yikoo. 22“Kada monokiagay,” ka duyu, nga sunduy dot monokiagay kow-i do-yikoo! Asana kow dit ponoko-kinoringan, nga nokuro tu ping-onuwan duyu it tongo barang sid walay dit pineeyanan do ponoko-kinoringan? 23Nokuro tu mokirayow kow dot nasanganu duyu no kabarasan it Tukum di Musa, om sunduy dot usiba’on duyu-i i Kinoringan dot mangaranggal dit tongo pinonuu’an Yo? 24Tu waro nokotulis sid Kitab, dot ka, “Oy tongo tulun dot Yahudi, pasal dit dikoo do bubuatan taraat no ot nakasabap dot mongusiba it tongo bansa wookon dit ngaran do Kinoringan,” ka. 2:24 Yes 52:5 (LXX)
25Ikoo tulun do Yahudi manganggap dot, ki-guna babanar it sunat. Om inot sunat dino, andang ki-guna dara’ay ong maya kow nogi dit Tukum di Musa. Nga ong mangaranggal kow-i dit Tukum di Musa, aso no gugûuna dit sunat duyu. 26Jadi, ong it tulun dit okon-ko Yahudi dit aso sunat nga kawaya nogi dit Tukum di Musa, andang anggapon do Kinoringan dot yoalo diri ugu-ko it tulun dit ki-sunat. 27Ugu po dino, it tongo tulun nôono dit aso sunat ot mongukum dikoo oy tongo tulun Yahudi dit ki-waro no dit Tukum di Musa om it ki-sunat no. Andang ugu dino neeno tu, ki-sunat kow poma om nakaanu kow poma dit Tukum di Musa nga linanggar duyu-i it tongo pinonuu’an sid Tukum diri. 28Tu ii-nopot reetan dot tulun Yahudi babanar, okon-ko it tulun po dit nosusu sid saralom dot bansa dot Yahudi. Om it reetan dot ki-sunat dot ataatantu ot sunat, okon-ko it tulun po dit gisom sid koyuwan no ot tanda. 29Ino-i-nga, it tulun dit babanar-no-ko Yahudi, ino-no, it tulun dit Yahudi ot pugiginawo; om it sunat dit babanar-no-ko sunat, ino-no, it sunat sid ginawo. It sunat sid ginawo dino, karaja di Tatod do Kinoringan, okon-ko karaja dit Tukum. It tulun dit ugu keeno dino, okon-ko tulun ot mangarayow, ino-i-nga i Kinoringan. 2:29 Ul 30:6
3Kaarapan i Kinoringan
1Waro dati ot momoros dot, “Ong ugu dino, mad aso koontungan dot bansa tokow dot Yahudi! Om mad aso guna dot sunat!” ka.2Andang ogumu ot koontungan dot bansa tokow dot Yahudi! Keeso no banar, tu sid tulun Yahudi no ot pinaarapan do Kinoringan dit boros Yo. 3“Nga, warot sambaagi dit tongo tulun Yahudi diri ot amu minimoyo dit boros dino,” ka duyu dati. Nga kangku nôono, “Amu nôono gaam osotia i Kinoringan, sampay amu Yo nôono tumanon it janji Yo?” 4Andang osotia i Kinoringan! Tu i Kinoringan, andang kaarapan, nokuro ong moomudut poma kikiawi ot tulun. Tu waro nokotulis sid Kitab, dot ka,
“Kikiawi it tongo boros Nu, andang babanar,
Ikaw ot kamanang tiya dot piukuman,”
ka dit Kitab. 3:4 Mzm 51:6 (LXX)
5Nga, waro dati tulun momoros dot, “Ong mamaal tokow dot karaatan, nga kentalang nogi it koodilo do Kinoringan. 3:5 koodilo do Kinoringan Harfiah: kabanaran do Kinoringan Jadi, nokuro tu ukumon tokow-i do Kinoringan? Komoyoon, amu nobo aadil i Kinoringan dino, kon-i oy?” ka.6Andang aadil i Kinoringan! Tu ong amu aadil i Kinoringan, andang amu Doo adapat mongukum it tongo tulun sitid pomogunan.
7Nga, waro dati tulun momoros dot, “Makin dot kumilong tokow, makin kentalang it kotulido do Kinoringan, om makin dot enrayow nôono i Kinoringan. Jadi, nokuro tu ukumon tokow-i do Kinoringan pasal dit ki-duso tokow?” ka.8It ugu diri ot binoros, aso bîida dot momoros dot, “Kayow no mamaal dot karaatan supaya awasi ot tasil!” ka. Om andang-ko waro tulun monimbaal dogon dot minomoros oku kabarasan dot ugu dino. Nga it tulun dit minomoros dot ugu dino, aaluk dot ukumon do Kinoringan.
Ki-Dosa Kikiawi ot Tulun
9Jadi kukuro obo? Osusuul okoy gaam yokoy tulun dot Yahudi mantad-ko it tongo bansa wookon? Tad-pom amu! Tu noboros ku mâantad dot, kikiawi dot tulun nga nokuasa dot duso; ii-ka it tulun dot Yahudi ko it tulun dit okon-ko Yahudi, 10ugu-ko it nokotulis sid Kitab, dot ka,
“Asot îisot tulun dot abanar sid tinoguwangon do Kinoringan,
iso nga aso.
11Asot îisot tulun kaarati nunu ot araat om awasi,
om asot îisot tulun mogiim do Kinoringan.
12Kikiawi dot tulun, tinumolikud mantad sid Kinoringan,
om kikiawi nga aso no guna.
Asot îisot tulun mamaal dit awasi,
iso nga aso. 3:12 Mzm 14:1-3 (LXX); 53:2-4 (LXX)
13It putitinongus doalo, kapatay dot tulun,
om mangaakal nopo it kakabangon doalo.
It puboboros doalo, ongo-sisimbaal,
dit opodos ugu-ko it pinodos do wulanut. 3:13 Mzm 5:10 (LXX); 140:4
14Asot gisom doalo mongintulus om monumpa dot tulun. 3:14 Mzm 10:7 (LXX)
15Ooduya yoalo manasaad om mamatay dot tulun.
16Siombo nopo ot ralan dit waya’an doalo nga wâaro nopo ot karaagan om kosusa’an dot tulun dot waalon doalo.
17Om amu yoalo kaarati mogiim do ralan monokiusay dit tulun wookon, 3:15-17 Yes 59:7-8
18om tad-pom amu yoalo rumonok do Kinoringan,”
ka dit Kitab. 3:18 Mzm 36:2
19Na, kikiawi dit petikan mantad sid Tukum di Musa didîiri diri, mangan-i porikoto sid daton, tulun do Yahudi, it porinta’on dit Tukum di Musa. Tu miinong nopo it tongo tulun do Yahudi om it bansa wookon sitid pomogunan, tu ki-sala sid tinoguwangon do Kinoringan sampay amu no koongkabang. 20Tu asot îisot tulun dot anggapon do Kinoringan dot abanar pasal dit kataato dit tulun diri sid Tukum di Musa, ino-i-nga, it Tukum di Musa diri, pentalang nôopo dot ki-duso ot tulun. 3:20 Mzm 143:2; Gal 2:16
It Tulun no dit Mimoyo di Yesus ot Anggapon do Kinoringan dot Tulun Tabanar
21Nga maakaa diti, nokotuduk no do Kinoringan dot kukuro gama jumadi dot tulun tabanar sid tinoguwangon Yo. Om iri diri, nokotulis-i mâantad sid Tukum di Musa om sid Kitab dit tongo nabi wookon. Ino poma nga okon-ko pasal po dit gama tumaat sid Tukum di Musa, ino-i-nga 22kikiawi it tulun dit mimoyo di Yesus Kristus, anggapon do Kinoringan dot tulun tabanar pasal dit koosipan doalo. Tu, ii-ka tulun dot Yahudi ko it tongo bansa wookon, aso-i ot pibida’an. 3:22 Gal 2:16 23Tu itokow kikiawi nga nakawaal-i dot duso, om amu tokow dîiri aaluk dot kokisib sid tompiling Yo. 24Nga pagka tu agayo ot kosianan do Kinoringan, nanggap tokow Doo dot tulun tabanar dot aso bayaran, tu minangan tokow lukato di Kristus Yesus. 25Natantu no mâantad do Kinoringan dot jodion i Kristus Yesus dot pangaraa, supaya it raa dit kinapatayan Dialo kapangampun dit tongo tulun dit mimoyo Doo. It gûulu, sobolum kinapatayan di Kristus, nisimoyo-i do Kinoringan it tongo tulun dit nakawaal dot duso, dot amu turus nukum tu alanut ot ginawo Yo. Nga kiikiro ong amu mangan Dialo ukumo it tongo tulun dot ki-duso, komoyoon, amu aadil Yalo.26Jadi maakaa, pentalang i Kinoringan dot aadil-i it kondiri Yo , tu amu Yo-i nolingan it tongo duso dit tongo tulun diri, ino-i-nga, minangan Yo porikoto i Yesus dot mangan patayo tu mongontok doalo. Om mangan dîiri anggapo Dialo dot tulun tabanar it tongo tulun dot ki-duso, syukur ong mimoyo yoalo di Yesus.
27Jadi ong ugu dino, waro po gaam ot pawaya’an dot tulun mokirayow? Tad-pom aso no! Tu amu tokow torima’on do Kinoringan pasal dot tumaat tokow sid Tukum di Musa, ino-i-nga pasal dit koosipan tokow! 28Jadi, it tonsi no babanar dit boros ku, kaa diti: Anggapon do Kinoringan dot tulun tabanar tokow pasal dit koosipan tokow, om okon-ko pasal po dit maya dit Tukum di Musa. 29Om i Kinoringan diri, dang tulun Yahudi nôopo do Kinoringan gaam? Andang okon-i! Ino-i-nga i Kinoringan diri, Kinoringan dot kikiawi ot bansa! 30Jadi, pagka tu andang-âandang nga iso no Kinoringan, it tulun do Yahudi om it okon-ko Yahudi nga anggapon-i Dialo dot tulun tabanar pasal dit koosipan doalo. 3:30 Ul 6:4; Gal 3:20 31Ong kaa dino, mananus tokow gaam dit Tukum di Musa tu pasal dit mimoyo tokow no sid di Kristus? Andang amu! Gaam-ko it koosipan tokow sid di Yesus Kristus diri, pongogirot daton sid Tukum di Musa.
4Nanggap do Kinoringan dot Tulun Tabanar i Abraham Pasal dit Koosipan yo
1Na, beenoy, popoondom oku dikoo dit kinowowoyo’on di Abraham, it taki-lombus dit bansa tokow. Nokuro tu minangan do Kinoringan anggapo dot tulun tabanar yalo?2Ong pasal nogi dara dit nongo-wawaal di Abraham ot sabap dot nanggap yalo do Kinoringan dot tulun tabanar, andang warot pawaya’an dialo mokirayow. Nga amu-i kopokirayow yalo sid tinoguwangon do Kinoringan. 3Tu waro nokotulis sid Kitab dot, “Na, minimoyo nobo i Abraham sid Kinoringan, om minangan anggapo do Kinoringan dot tulun tabanar yalo pasal dit koosipan yo,” ka. 4:3 Kej 15:6; Gal 3:6; Yak 2:23 4It tulun dit gumama, andang-âandang nga mangan gojiyay, om it gaji yo diri, amu anggapon dot nitaak bâanar, tu it gaji diri, andang-âandang nga doo dot hak. 5Nga nunu nopot waalon tokow nga aso-i ot hak tokow jumadi dot tulun tabanar sid tinoguwangon do Kinoringan. Ino-i-nga subay-ko mangaarap do Kinoringan, tu it tulun do ki-duso poma nga anggapon-i Dialo dot tulun tabanar, syukur ong mimoyo yalo. 6I raja Daud nga nokoboros-i dot, oontung it tulun dit anggapon do Kinoringan dot tulun tabanar dot okon-ko pasal dit awasi ot nongo-wawaal yo.
7Ka di raja Daud,
“Oontung no it tulun dit noompunan no do Kinoringan it tongo kasala’an yo,
it amu no nondom do Kinoringan it duso yo.
8Oontung no it tulun dit amu no nitung di Tuhan it tongo duso yo,” ka. 4:7-8 Mzm 32:1-2
9Itit boros dot ‘oontung’ diti, isay ot kinomoy, it tulun dit ki-sunat nôopo gaam? Andang amu! Ino-i-nga, it boros dit ‘oontung’ ka diri, kikiawi dit tulun dit ki-sunat om it aso sunat ot porikatan. Tu noboros ku no dot, it koosipan di Abraham ot sabap dot nanggap yalo do Kinoringan dot tulun tabanar. 10It seera ot kinojodiyan dot nanggap do Kinoringan dot tulun tabanar i Abraham? Tiya dit amu po nosunatan yalo ko tiya dit nosunatan no? Tiya dit amu po nosunatan nobo. 11Nanggap do Kinoringan dot tulun tabanar i Abraham, om sinunatan dîiri i Abraham tu tanda om pongintutunan dot najadi yalo dot tulun tabanar pasal dit koosipan yo. Ugu diri no ot kajajadi di Abraham dot taki-lombus dit kikiawi ot tulun dit mimoyo, nokuro ong aso poma sunat doalo, supaya yoalo nga anggapon-i do Kinoringan dot tulun tabanar. 4:11 Kej 17:10 12Om i Abraham diri, najadi-i sâambil dot taki-lombus dit tongo tulun dit ki-sunat, ino-no it tulun Yahudi dit okon-ko gisom ki-sunat, ino-i-nga ki-koosipan po, tu tinumiruwan yoalo di Abraham. Tu tiya dit amu po nosunatan i Abraham, minimoyo no mâantad do Kinoringan.
It Koosipan Tokow ot Kaanu-anu Tokow dit Nijanji do Kinoringan
13Minangajanji i Kinoringan sid di Abraham om sid tongo koturunan yo dot, itaak Yo iti pomogunan sid doalo. Nga, it minangajanji i Kinoringan dot ugu diri, okon-ko pasal po dot ataat i Abraham sid Tukum di Musa, ino-i-nga pasal dit koosipan yo. Om it koosipan no di Abraham diri ot sabap dot nanggap do Kinoringan dot tulun tabanar yalo. 4:13 Kej 17:4-6; 22:17-18; Gal 3:29 14Tu, kiikiro ong it tulun nôopo dit maya dit Tukum di Musa ot kotorima dit nijanji do Kinoringan, aso guguna dot ki-koosipan tokow, om it janji do Kinoringan diri, porosuma nôopo. 4:14 Gal 3:18 15Tu it Tukum di Musa diri, ososodu po ot kopongowit dit barakat dit nijanji diri, gaam nogi nga porikot nôopo dit rasang do Kinoringan tu it mangalanggar tokow dit Tukum diri. Nga ong aso dit Tukum di Musa, tulun dot kapangalanggar dit Tukum nga aso-i.
16Sagay sid tulun dit ki-koosipan nôopo ot pinongojonjiyan do Kinoringan, supaya adapat Yo pataak bâanar dot aso torogo. Ugu po dino, oogot it janji do Kinoringan baagi kikiawi dit koturunan di Abraham: baagi dit tongo Kristian do Yahudi dit maya dit Tukum di Musa, om baagi dit tongo bansa wookon, syukur ong mimoyo yoalo ugu-ko i aki Abraham kodori. Tu ong sid hal do koosipan, i Abraham no ot taki-lombus tokow kikiawi. 4:16 Gal 3:7 17Tu waro nokotulis sid Kitab dot, minomoros i Kinoringan sid di Abraham, dot ka, “Jodion Ku ikaw dot taki-lombus dot ogumu ot bansa,” ka. Om najadi dîiri i Abraham dot taki-lombus tokow sid tinoguwangon do Kinoringan, tu minimoyo yalo do Kinoringan. Tu i Kinoringan nopo dino, Kinoringan dit mamasi dit tongo tulun minatay om it momoros pasal dit tongo hal dit aso po, dot mad-ko waro no. 4:17 Kej 17:5
18Nokuro ong aso no ot paadakan yo dot mangaarap, tinumatap nopo i Abraham sid pangaarapan om sid kemaya’an yo dot ki-tanak yalo sompôori. Om najadi dîiri i Abraham dot taki-lombus dot ogumu ot bansa, mionong dit binoros do Kinoringan sid dialo, dit ka, “It koturunan nu sompôori, miinong koogumu dat tongo rombituon ad tawan,” ka. 4:18 Kej 15:5 19Tiya dit moosomok no dot aatus toon ot tumur di Abraham, amu-i rinumukung it koosipan dialo, nokuro ong nela’an yo poma dot mad-ko napatay no it koyuwan yo, om it sawo yo i Sara nga baday. 20Nga aso rigog dit ginawo yo dot aa tumanon do Kinoringan it janji Yo. Gaam-ko minatog nogi it koosipan yo sampay mangarâayow nopo yalo do Kinoringan, 4:20 Kej 17:17 21tu ataatantu ot kaayakin dialo dot ki-kuasa i Kinoringan monuman dit nijanji Yo. 22Pagka minimoyo i Abraham sid Kinoringan, nanggap do Kinoringan dot tulun tabanar yalo. 23It tongo boros dit, “nanggap do Kinoringan dot tulun tabanar yalo,” ka diri, okon-ko gisom i Abraham no ot porikatan, 24ino-i-nga itokow kikiawi. Tu anggapon tokow-i do Kinoringan dot tulun tabanar tokow ong mimoyo tokow sid Kinoringan, it minamasi di Yesus i Tuhan tokow, mantad sid kapatayan. 25Nitaak do Kinoringan i Yesus dot patayon sid salip pasal dit tongo duso tokow. Nakatalib iri, minangan nôono posiyay kembagu do Kinoringan, supaya anggapon do Kinoringan dot tulun tabanar tokow. 4:25 Yes 53:4-5
5Tasil dot Koposiyon dit Nokopiusay no do Kinoringan
1Ugu po dino, itokow dit naanggap no do Kinoringan dot tulun tabanar, tu ki-koosipan tokow, nokopiusay tokow no do Kinoringan, dot i Tuhan tokow Yesus Kristus ot bantaran. 2I Yesus no ot minongiwang daton do waya’an dot momurimon dit kosianan do Kinoringan, tu pasal dit mimoyo tokow di Yesus. Jadi, maakaa diti, otomon tokow no sid saralom dit kosianan diti, tu ki-arapan tokow no dot kokisib tokow sid tompiling do Kinoringan. 3Nga, okon-ko inôo-no ot katamanan tokow, 5:3 otomon tokow po Tafsiran 2: kayow no tumomon. ino-i-nga otomon tokow po tu kaajang tokow dot kosusa’an, tu ela’an tokow dot it kosusa’an dino, palanut do ginawo daton. 4Tu, ong alanut oh ginawo tokow, ataan tokow tiya dit oontok tokow dot pensuba’an om owosian nôono daton i Kinoringan; ong owosian daton i Kinoringan, ki-arapan tokow dot kokisib tokow sid tompiling do Kinoringan. 5Ong ki-arapan tokow dot ugu dino, amu tokow no orualan do ginawo, tu opurimanan tokow sid ginawo tokow dot itokow diti, amu koyuu do Kinoringan. It Tatod Tosusi no dit nitaak Yo sid daton ot pinopurimon daton.
6Tu, tiya dit amu tokow kadapat lumabus mantad sid karaatan, minatay i Kristus dot mongoontok daton tulun taraat, sid tiya dit natantu mâantad do Kinoringan. 7Nga, okon-ko asanang mogiim ot tulun dit manganggur dot matay baagi dot tulun tabanar. Waro poma dati ot tulun dot ugu dino nga it tulun nôopo dit awasi ot ginawo ot mangan yo antakay. 8Nga, nokentalang no do Kinoringan it kogoyo’o dit toluod Yo sid daton, tu tiya dit kakal tokow po ki-duso, minanganggur i Kristus matay dot mongoontok daton. 9Jadi pagka tu naanggap no do Kinoringan dot tulun tabanar tokow pasal dit raa di Kristus dit nokotuntug baagi daton, ingko-mamakin dot salamaton tokow-i di Kristus mantad sid rasang do Kinoringan. 10Tiya dit kakal tokow po mimusu do Kinoringan di gûulu, minangan tokow no poosayo do Kinoringan sid Doo, dot it kinapatayan dit Tanak Yo ot pinawaya’an. Jadi, pagka maakaa, tu nokopiusay tokow no do Kinoringan, ingko-mamakin po dot mangan tokow-i salamato dit koposiyon wagu dit Tanak Yo. 11Nga okon-ko gisom dot asalamat tokow nôopo, ino-i-nga otomon tokow po tu maakaa diti, nokopiusay tokow no do Kinoringan, dot i Tuhan tokow i Yesus Kristus ot bantaran.
Tasil dit Winaal di Adam om Tasil dit Winaal di Kristus
12Kawawaro nopo do duso sitid pomogunan, daagan dot iso not tulun, ino-no i Adam. Om kawawaro nopo do kapatayan sitid pomogunan nga daagan do duso. Ino not sabap dot matay kikiawi ot tulun tu kikiawi dot tulun nga nakawaal dot duso. 5:12 Kej 3:6 13Tiya dit aso po nokembulay dit Tukum di Musa, waro no mâantad ot duso sitid pomogunan. Nga, it tongo duso diri, amu po kiniro do Kinoringan tu aso po gima dit Tukum di Musa. 14Nga, ugu poma dino nga, tumimpuun sid zaman di Adam sampay sid zaman di Musa, tatap no dot matay ot tulun asal orikot ot sukud. Tu nokuro ong aso tiag do Kinoringan dit linanggar doalo, ugu-ko it tiag do Kinoringan dit linanggar di Adam, nga kakal-i dot matay. Tu i Adam nopo diri nga ugu-ko gambaran di Yesus Kristus dit rumikot sompôori, tu kikiawi dot tulun nga kopurimon dit tasil dit winaal di Adam om i Yesus Kristus.
15Nga, it tuwa dit kosianan do Kinoringan om it tuwa dit duso di Adam, osodu ot pialatan. Tu, agayo ot tasil dit duso dit iso no tulun, tu ogumu ot tulun dot matay, nga ingko-mamakin po dot agayo ot tasil dit iso it tulun, ino-no i Yesus Kristus, tu ogumu ot tulun dot tinaakan do Kinoringan dit kosianan Yo. 16It kosianan dit nitaak bâanar do Kinoringan, agayo babanar mantad-ko it iso ot duso dit nawaal di Adam diri. Tu tasil nopo dit iso no duso dot nawaal di Adam, kikiawi ot tulun nga ookuman. Nga tasil nopo dit kosianan do Kinoringan, ogumu ot duso dot tulun dit noompunan om ogumu ot tulun dot nanggap do Kinoringan dot tulun tabanar. 17Daagan dit duso dit iso not tulun, ino-no i Adam, mogkuasa dîiri ot kapatayan sid titikid ot tulun. Nga, it winaal dit kotiiso it tulun diri, ino-no i Yesus Kristus, nga ingko-gagayo po tu ogumu ot tulun dot nanggap do Kinoringan dot tulun tabanar, om tinaakan bâanar dit koposiyon tototog, om kawaya di Kristus monguasa.
18Jadi, kikiawi dot tulun nga ookuman-i, tu pasal dit kasala’an dit iso not tulun, om ugu dino-i dot kikiawi ot tulun nga obbuli dot anggapon do Kinoringan dot tulun tabanar om mangan taakay dot koposiyon, tu pasal dit kataato sid Kinoringan dit iso tulun. 19Om tirad-i dino kembagu dot, iso not tulun dot amu ataat sid Kinoringan, nga kikiawi dot tulun nga najadi dot tulun dot ki-duso, om iso not tulun dot ataat sid Kinoringan nga kikiawi dot tulun nga obbuli dot anggapon do Kinoringan dot tulun tabanar. 20Nisusuut do Kinoringan pataak it Tukum di Musa, supaya ela’an dit tongo tulun songkuro kaawagat dit tongo kasala’an doalo. Nga, makin ogumu ot duso dot tulun, makin agayo it kosianan do Kinoringan sampay maalabay. 21Jadi, komoyoon, it gûulu, it duso diri, andang monguasa daton, sampay kikiawi daton nga okuasa dot kapatayan. Nga, maakaa diti, it kosianan do Kinoringan nôono ot monguasa daton, tu nanggap do Kinoringan dot tulun tabanar tokow, dot i Yesus Kristus, i Tuhan tokow ot bantaran. Jadi, pagka ugu dino, kaanu tokow nôono dit koposiyon tototog dit amu tumanus.
6Nakawaya Tokow di Kristus sid Kinapatayan om sid Kinoposiyan Yo
1Jadi, waro dati ot tulun mongoduat dot, “Ong kaa dino, tumilombus tokow nopo gaam mamaal dot duso, supaya makin gumayo it kosianan do Kinoringan dot otorima tokow?” ka. 2Andang amu! Tu itokow diti, obbuli boroson dot napatay tokow no baagi dit duso, komoyoon, amu tokow no okuasa do duso. Jadi, amu tokow no obbuli tumilombus mamaal dot duso! 3Amu duyu gaam ela’an dot tiya dit pinodsu tokow, minangan tokow peeso’o di Kristus Yesus? Komoyoon, nokoompot tokow sid kinapatayan Yo. 4Jadi, pagka tu nokoompot tokow sid kinapatayan di Kristus tiya dit pinodsu tokow, komoyoon obbuli boroson dot nokorundun tokow di Kristus sid lobong. Jadi, ugu-ko i Kristus tu pinosiyan dit kuasa dit Tama mantad sid kapatayan, itokow nga kaa-i dino tu oposiyan-i sid koposiyon wagu. 6:4 Kol 2:12
5Jadi, ong ugu dino tu nokeeso tokow no di Kristus dit nokoompot tokow dit kinapatayan Yo, komoyoon, sid koposiyan Yo nga kawaya tokow-i Doo. 6Ela’an tokow no dot it bubuatan tokow di gûulu, nokoompot sid kinapatayan di Kristus sid salip, supaya atanus it bubuatan tokow dit ooduya mamaal do duso. Jadi, ugu po dino, itokow diti, okon-no-ko turipon po dot duso. 7Tu, ong napatay no it tulun, aso no hak dit duso dot monguasa dialo. 8Jadi ong nokorundun tokow no di Kristus sid kinapatayan Yo, keemoyo tokow dot kawaya tokow-i Doo sid koposiyon wagu. 9Tu ela’an tokow no, dot pagka tu noposiyan no i Kristus mantad sid kapatayan, amu no Yalo matay kembagu, om amu no okuasa dot kapatayan. 10Tu it kinapatayan di Kristus diri, insan daas no, om nakala Yo no it duso, om sampay misingkoleed nga amu no matay Yalo. Om it koposiyon Yo maakaa diti, koposiyon dot misingkoleed, baagi dot koorumatan do Kinoringan. 11Jadi, itokow nga ugu-i dino tu, subay itungon tokow dot iti kondiri tokow diti, napatay no baagi dit duso. Om iti koposiyon tokow diti nga subay itungon tokow dot, baagi dot koorumatan do Kinoringan, tu nokeeso tokow no gima di Kristus Yesus. 12Ugu po dino, kadaay duyu no pokuasa’ay dot duso inot koyuwan duyu dit oobingpatay, supaya amu kow kawaya dit kenginan taraat duyu. 13Kadaay duyu no pataako sid kuasa do duso inot tongo pakakas dot koyuwan duyu dot toriyap yo mamaal dot karaatan. Tu it gûulu, ikoo dino ugu-ko it tongo tulun dit napatay no, nga maakaa diti, noposiyan kow no do Kinoringan. Jadi, ugu po dino, pataako duyu no inot kondiri duyu sid Kinoringan, dot toriyap Yo mamaal dit awasi. 14Amu tokow no okuasa do duso, tu amu tokow dîiri naagatan dit Tukum di Musa, it amu koponingkod daton mamaal do duso. Ino-i-nga naagatan tokow no dit kosianan do Kinoringan.
Turipon dit Kenginan do Kinoringan
15Waro dati ot tulun momoros dot, “Pagka tu amu tokow no naagatan dit Tukum di Musa, ino-i-nga naagatan tokow no dit kosianan do Kinoringan, obbuli tokow gaam mamaal dot duso?” ka. Andang amu! 16Amu duyu gaam ela’an dot, ong mokiuripon kow dot isay nopo ot tulun, dot tumaat kow sid tulun diri, ajadi kow nôono dot turipon yo? Komoyoon, ong tumaat kow sid duso, ikoo dino, turipon dot duso, om tuwa nopo nga kapatayan. Nga, ong tumaat kow sid Kinoringan, anggapon kow do Kinoringan dot tulun tabanar. 17Torimakasi sid Kinoringan! Tu ugu poma diri tu nooripon kow dot duso di gûulu, nga maakaa, naawi-awi no ginawo duyu tumaat dit tudukan tabanar dit pokiuripanan dikoo. 18Nakalabus kow no do Kinoringan mantad sid kuasa do duso, iri nogi najadi kow no dot turipon do Kinoringan dot mamaal dit kenginan Yo. 19Pagka tu apagon kow babanar mangaarati, manganu oku dot isot suntu, ontok-ko turipon. I gûulu, neensan-insan duyu pataak ino kondiri duyu dot jumadi dot turipon dot karaatan om koosomu dit makin sumagayan ot kaara’at. Jadi, iti maakaa diti nga ugu-i dino tu subay pensasanon duyu pataak inot kondiri duyu dot jumadi dot turipon dit kenginan do Kinoringan, supaya makin dot osusi kow.
20Tu tiya dit kakal kow po nooripon dot duso, amu kow oporolu mamaal dit kenginan do Kinoringan. 21Waro gaam ot tasil tawasi dot notorima duyu mantad sid kikiawi it nongo-wawaal duyu di gûulu? Kikiawi dit nongo-waal duyu diri, mangamamalu nôopo dikoo dat maakaa, om mongowit nôopo dikoo sid kapatayan! 22Nga maakaa diti, kadung-ko nakalabus kow no do Kinoringan mantad sid kuasa do duso, om najadi kow no dot turipon do Kinoringan, kaanu kow nôono dot tasil tawasi. It tasil tawasi dit aanu duyu diri, ino-no, it koposiyon duyu, osusi nôono. Om ino dino, mongowit dikoo sid koposiyon tototog. 23Tu gaji nopo dot mamaal dot duso, ino-no kapatayan misingkoleed. Nga ong nokeeso tokow di Kristus Yesus, it Tuhan tokow, taakan tokow bâanar do Kinoringan dit koposiyon tototog.
7Nakalabus Tokow No Mantad sid Tukum di Musa
1Oy tongo koobpineeyan ku, oorotiyan duyu-i nunu ot komoyoon ku diti, tu ikoo kiawi nga kaarati dit Tukum. Tiya no dit kakal po miyaw ot tulun dot aagatan yalo dit Tukum. 2Iso ot suntu, it tongondu dit ki-sawo no. It tongondu diri, tiya no dit miyaw po it sawo yo ot aagatan yino dit Tukum sid sawo yo. Nga ong minatay no it sawo yo diri, nokeedu no it tongondu diri mantad sid Tukum dit nokoogot doo sid sawo yo. 3Ong ki-kusay it tongondu diri tiya dit kakal po miyaw it sawo yo, inot tongondu dino, reetan dot monokiagay. Nga ong minatay no it sawo yo, ong maya dit Tukum, obebas no yalo. Om, ong mokisawo yalo dot kusay wookon, okon-no-ko reetan po dot monokiagay. 4Oy tongo koobpineeyan ku, itokow nga ugu-i dino, tu it gûulu, naagatan tokow dit Tukum di Musa. Nga nakawaya tokow sid kinapatayan di Kristus, sampay napatay tokow no baagi dit Tukum di Musa, komoyoon, amu kow dîiri naagatan. Om maakaa diti, nasanganu tokow no di Kristus, it noposiyan mantad sid kapatayan, supaya koponguwa it koposiyon tokow baagi do Kinoringan. 5Tiya dit kakal po maya dit kenginan kondiri it padpasi tokow, waro ot tongo hal dit nitiag dit Tukum di Musa. Nga makin nela’an tokow it Tukum di Musa, makin ginumumu nogi ot kenginan taraat ot minimbulay mantad sid kondiri tokow. It tongo kenginan diri, mongowit daton sid kapatayan. 6Nga maakaa, nilabus tokow no do Kinoringan mantad sid kuasa dit Tukum di Musa. Komoyoon, itokow diti, obbuli boroson dot napatay no baagi dit Tukum di Musa, om amu tokow no adapat monguasa dit Tukum. Jadi ugu po dino, maakaa diti, amu tokow no mangalayan do Kinoringan dot maya dit gama leed dit tongo oturan dit tinulis sid Tukum di Musa, ino-i-nga maya dit gama wagu di Tatod Tosusi.
It Tukum di Musa ot Popeelo dot Nunu Inot Duso Dino
7Waro dati ot tulun momoros dot, “Araat gaam it Tukum di Musa diri?” ka. Andang amu! Nga, it Tukum di Musa no ot kinela’an ku babanar dot nunu inot duso dino. Kiikiro, ong aso noboros sid Tukum di Musa dot, “Kada no sumolon,” ka, amu ku oorotiyan nunu ot komoyoon dot sumolon. 7:7 Kel 20:17; Ul 5:21 8Nga it Tukum di Musa diri, nasalaguna dit duso dot pembulay dit tongo kenginan taraat sid ginawo ku. Dot yang-ko, ong aso dit Tukum di Musa, it duso diri, tad-pom asot kuasa. 9I gûulu, tiya dit amu oku po nokotutun dit Tukum di Musa, babanar-ko obebas it koposiyon ku. Nga kadung-ko notudukan oku dit Tukum, ologod dîiri it kenginan taraat dot minimbulay sid ginawo ku, 10om oorotiyan ku dîiri dot aaluk dot mangan oku patayo. Komoyoon, it Tukum dit nitaak do Kinoringan sid dogon tu manaak dara dot koposiyon, iri nogi ot nakasabap dot norotuan oku dot tukuman dot patayon. 11Tu, it Tukum no diri ot winaya’an dit duso dot mangaakal om mamatay dogon. 7:11 Kej 3:13
12Jadi, it Tukum di Musa diri om titikid dit tongo pinonuu’an dit waro siri, osusi, abanar om awasi. 13Na, komoyoon gaam diti, it awasi diri ot kapatay dogon? Tad-pom okon! Ino-i-nga, it duso no diri ot kasabap dot matay oku. Tu it awasi diri ot pakayon dit duso dot mamatay dogon. Pagka tu ugu dino, ela’an nôono dot tulun dot songkuro karaat dit reetan dot duso dino.
Milawan sid Ginawo dot Tulun it Duwo ot Kenginan
14Ela’an tokow-i dot it Tukum nopo di Musa diri, mantad sid Tatod Tosusi it osundu, nga yoku diti gisom tulun do riniba, om najadi dot turipon dot duso. 15Sabanar no, aa-ku oorotiyan nunu ot opiwa’al ku. Tu, it kenginan ku mamaal, amu ku nogi awaal, nga ong it kaasana’an ku, awaal ku nogi. 7:15 Gal 5:17 16Jadi, ong mamaal oku dit amu ku kenginan mamaal, komoyoon, mangakun oku dot it Tukum di Musa dino, awasi. 17Ong kaa dino, okon-ko yoku po ot mamaal dit tongo hal diri, ino-i-nga it duso dit mogkuasa dogon. 18Ela’an ku-i dot asot awasi sid kondiri ku, ino-no sid koyuwan ku. Tu andang waro nogi dara ot kenginan ku mamaal dit awasi, nga aa-ku kadapat mamaal dit awasi dino. 19Okon-ko it awasi ot awaal ku, dot yang-ko iri no kenginan ku mamaal, nga it araat nogi ot awaal ku, dot iri not amu ku kenginan mamaal. 20Komoyoon, ong mamaal oku dit tongo hal dit amu kenginan ku mamaal, ino dino, okon-no-ko yoku po ot mamaal, ino-i-nga it kuasa do duso dit waro sid kondiri ku ot mamaal.
21Jadi, iri no ko iri tu it awasi dara ot kenginan ku mamaal, nga it araat nogi ot awaal ku. 22Ong ginawo ku po dara, owosian oku dit Tukum do Kinoringan. 23Nga ong sid koyuwan ku, opurimanan ku dot, warot kuasa wookon dit lumawan dit Tukum dit ela’an ku dot awasi. It kuasa no diri ot momorinta dogon sampay napajalan oku mamaal dot duso. 24Yoku nobo diti ot tulun dot osian no babanar! Isay nôono ot palabus dogon mantad sitid koyuwan ku dit mongowit dogon sid kapatayan? 25Torimakasi sid Kinoringan tu sinalamat oku Doo, dot i Tuhan tokow Yesus Kristus ot pinanalamat Yo! Jadi, ugu diti no ot kowowoyo’on ku: Mangalayan oku do Kinoringan dot mamakay dit ginawo ku, nga it koyuwan ku mangalayan dot duso.
8Koposiyon dit Kawaya dit Kenginan dit Tatod do Kinoringan
1Ugu po dino, maakaa, aso not tukuman baagi dit tulun dit nokeeso no di Kristus Yesus. 2Pagka tu nokeeso tokow no di Kristus Yesus, nilabus tokow no dit kuasa di Tatod do Kinoringan mantad sid kuasa do duso om kapatayan, om tinaakan tokow no dot koposiyon tataatantu. 3It Tukum di Musa, amu kadapat palabus dot tulun mantad sid duso, tu amu kalawan dit kenginan taraat do tulun. Nga ombo ot amu adapat mamaal dit Tukum di Musa, nadapat-i do Kinoringan. Sinuu do Kinoringan it Tanak Yo sitid pomogunan, dot manganu do koyuwan dit ugu-ko it koyuwan do tulun komimiiyo do ki-duso supaya oontok it koyuwan di Yesus dit tukuman baagi do duso, tu ino not gama do Kinoringan mananus dit kuasa do duso. 4Ugu dino ot gama do Kinoringan, supaya abanar it koposiyon tokow, ugu-ko it suntutan dit Tukum Yo. Tu itokow diti, okon-no-ko maya po dit kenginan dot dang tulun komimiiyo, ino-i-nga maya nôono dit kenginan di Tatod Tosusi. 5It tulun dit maya dit kenginan dit dang tulun komimiiyo, mongîitung nopo dit kenginan yo kondiri. Nga, it tulun dit maya dit kenginan dit Tatod do Kinoringan, mongîitung nopo dit kenginan dit Tatod do Kinoringan. 6Ong okuasa it pongitungan tokow dit kenginan tokow kondiri, kaanu tokow dit kapatayan misingkoleed. Nga ong mookitarayan dit Tatod do Kinoringan it pongitungan tokow, kaanu tokow dit koposiyon misingkoleed om it koosayan. 7It tulun dit maya dit kenginan yo kondiri, najadi dot musu do Kinoringan. Tu it tulun dit ugu dino, amu maya dit Tukum do Kinoringan, om babanar-ko aso tinganan dot maya yalo dit Tukum do Kinoringan. 8It tongo tulun dit maya dit kenginan doalo kondiri, amu kadapat pasanang di ginawo do Kinoringan. 9Nga ikoo, amu konow mokikuasa dit kenginan duyu kondiri, ino-i-nga mokitarayan kow no dit Tatod do Kinoringan, ong babanar-ko nokeeyon no sinod dikoo it Tatod do Kinoringan. Nga it tulun dit aso dit Tatod di Kristus, inot tulun dino, okon-ko i Kristus po ot sanganu doo. 10Nga ong nokeeyon no i Kristus sid daton, matay poma iti koyuwan tokow sompôori, nga posiyan tokow-i di Tatod Tosusi, 8:10 posiyan tokow-i di Tatod Tosusi Tafsiran 2: oposiyan-i it tatod tokow tu naanggap no do Kinoringan dot tulun tabanar tokow. 11Tu, it Tatod do Kinoringan ot minamasi di Kristus mantad sid kapatayan. Jadi, ong nokeeyon no sid ginawo tokow it Tatod do Kinoringan dino, it koyuwan tokow dit oobing-patay nga mangan-i Dialo posiyay dit Tatod Yo ong matay tokow sompôori. 8:11 1Kor 3:16
12Jadi, oy tongo koobpineeyan ku, itokow diti, agayo ot tanggung-jawap tokow. Nga it tanggung-jawap dino, okon-ko tanggung-jawap dot maya dit kenginan taraat dit kondiri. 13Tu ong maya tokow dit kenginan taraat tokow, andang matay tokow. Nga ong mokitarayan tokow dit Tatod do Kinoringan dot mamatay dit kikiawi it kenginan taraat tokow kondiri, andang apasi tokow. 14Kikiawi dit tulun dit mookitarayan dit Tatod do Kinoringan, tongo tanak do Kinoringan. 15Tu it Tatod Tosusi dit nitaak do Kinoringan sid daton, okon-ko pajadi daton dot turipon sampay moorôosi tokow nopo. Ino-i-nga it Tatod Tosusi diri, pajadi daton dot tongo tanak do Kinoringan, 8:15 pajadi daton dot tongo tanak do Kinoringan: Warot piipiro salinan dot aso frasa diti. sampay osiow tokow nôono monginloow do Kinoringan dot, “Oh Abba, oh Ama!” ka. 8:15 Oh Abba! Ino dino, paanangama di Yesus sid Kinoringan tiya dit mintaduwa Yalo sid kabun dot Getsemani (intangay Mrk 14:36). Om inot pongoreetan dino, mantad sid bahasa Aram.8:15 Mrk 14:36; Gal 4:6 16It Tatod do Kinoringan kondiri ot maya dit tatod tokow sumasi dot, itokow diti, tongo tanak do Kinoringan. 17Pagka tu tongo tanak tokow no do Kinoringan, komoyoon, tongo waris tokow no do Kinoringan. Jadi, pagka tu tongo waris tokow no do Kinoringan, koompit tokow nôono di Kristus monungkus dit nijanji do Kinoringan baagi dit tongo tanak Yo. Om, ong asansara tokow ugu-ko it kaasansara di Kristus, kokisib tokow nôono sid tompiling Yo. 8:15-17 Gal 4:5-7
Ki-Arapan Tokow dot Kokisib sid Tompiling do Kinoringan
18Ayakin oku dot, it tongo kasansara’an dit aajangan tokow sitid zaman maakaa diti, amu po kokukukûuro dit kaagayo dit kaawasi dit itaak om iintalang do Kinoringan sid daton sompôori. 19Tu iti maakaa diti, kikiawi dit winangun sitid pomogunan, miintông no dot orikot ot masa dot pentalangan do Kinoringan dot isay om isay ot tongo tanak Yo. 20Tu kodori, pootongkop do pomogunan miampay dit suwang yo, minangan sumpa’ay do Kinoringan, sampay aso no guna, dot okon-ko dang pomogunan kondiri dot kenginan, ino-i-nga dang Kinoringan dot koputusan. Nga, ugu poma dino nga ki-arapan tokow-i 8:20 Kej 3:17-19 21dot, sompôori, mangan Yo polobuso iti pomogunan mantad sid kuasa dit minangaraag, om kopurimon iti pomogunan dit kobebasan dit waro sid tongo tanak do Kinoringan, om kawaya nôono doalo dot kokisib sid tompiling do Kinoringan.
22Ela’an tokow no dot sampay maakaa nga pootongkop diti pomogunan, asansara om mogodoy kikiawi, dot ugu-ko it tongondu dit monusu. 23Nga okon-ko gisom it suwang no do pomogunan ot mogodoy, ino-i-nga itokow poma nga monotos-i mogodoy, nokuro ong nokotorima tokow no dit Tatod do Kinoringan dot ponogulu dit tongo barakat dit aanu tokow sompôori. Nga mogodoy tokow maakaa tu lumangâad tokow no mongindad dot orikot ot poomum i Kinoringan dot itokow diti, tongo tanak Yo, ino-no it tadlaw dit panaakan Yo daton dot koyuwan wagu. 8:23 2Kor 5:2-4 24Om iri not arapon tokow mantad dit kinasalamatan tokow. Nga it kobebasan dit ararapon tokow dino, amu tokow po okitanan. Tu aso tulun mangarap dot manganu dit tongo hal dit, sabanar-no, naanu no. 25Nga, pagka tu ayakin tokow dot otorima tokow-i it ararapon tokow dit amu tokow po nokito, na, alanut nôono ot ginawo tokow mongindad. 26Om monulung-i daton i Tatod do Kinoringan sid saralom do tongo kokurangan tokow. Tu amu tokow ela’an dot nunu ot aaluk dot boroson tokow sid doa tokow. Nga it Tatod do Kinoringan kondiri ot mokianu sid Kinoringan baagi daton, dot mongomu ot gama Yo, tu amu milod pawala’on sid boros dot tulun. 27Jadi, pagka tu ela’an-i do Kinoringan it suwang dit ginawo dot tulun, it tomodon dit Tatod Tosusi nga ela’an-i Doo. Tu it Tatod Tosusi dino, mokianu sid Kinoringan dot mongoontok dit tongo umat do Kinoringan, dot mionong dit kenginan do Kinoringan.
28Jadi, ela’an tokow nôono dot nunu nopo ot aajangan tokow nga oturon-i do Kinoringan ot kowowoyo’on tokow, supaya mongowit do kowosian baagi daton tongo tulun dit amu mongoyuu Doo. Tu itokow nopo, noloow do Kinoringan tu ino-no kenginan om tomodon Yo mâantad. 29Itokow tongo tulun dit nopili do Kinoringan mantad di gûulu, natantu no mâantad do Kinoringan dot keeyeeyo dit Tanak Yo, mantad dit timpuun-i. Ugu dino ot gama do Kinoringan supaya, i Yesus Kristus it Tanak Yo, ajadi nôono dot tobpinee gulu dot ogumu ot songobpinee. 30Tu it tongo tulun dit natantu no mâantad do Kinoringan mantad dit timpuun-i, iri no ot linoow Yo. It tongo tulun dit linoow do Kinoringan, iri no ot nanggap Yo dot tulun tabanar. Om it tongo tulun dit nanggap do Kinoringan dot tulun tabanar, iri no ot taakan Yo dot hak dot kokisib sid tompiling Yo.
Aso ot Kadapat Mangawang Daton Mantad sid Toluod do Kinoringan
31Oguli ku po it boros ku didîiri diri, pagka tu sid tumpug tokow no i Kinoringan, waro po gaam ot kadapat mangala daton? 32Nisimoyo-i do Kinoringan it Tanak Yo momurimon dot kasansara’an. Gaam nogi nga minangan Yo pataako it Tanak Yo dot ipapatay baagi daton. Jadi, pagka tu ugu dino, andang taakan tokow-i Dialo dot nunu nopo. 33Waro po gaam ot kadapat pasala daton tongo umat dit nopili do Kinoringan? Andang aso no! Tu, i Kinoringan kondiri ot minanganggap dot aso sala tokow. 34Om isay po ot kadapat monginsala daton? Andang aso no! Tu i Kristus no ot monginsuup daton. Napatay Yalo dot mongoontok daton, om noposiyan kembagu, om mogom-ogom dîiri Yalo ponong sid wanan do Kinoringan, dot monginsuup daton. 35Nunu po ka song-kowowoyo’on ot kadapat mangawang dit toluod di Kristus kumaa sid daton? Andang aso! Tu, kaajang tokow poma dot kosusa’an, ko kasansara’an, ko monong-witil, ko musikin tokow sampay amu kotobus do soosokot, ko kaajang tokow dot bahaya ko patayon tokow dot tulun, kikiawi dino, asot îiso ot kadapat mangawang dit toluod di Kristus kumaa sid daton. 36Tu waro nokotulis sid Kitab, dot ka,
“Pagka tu mimoyo okoy Dikaw, suwab-suwab nopo dot pokipapatayan okoy dot tulun.
Om ugu-ko it domba dot garason ot panganggapan dot tulun dagay,” ka. 8:36 Mzm 44:23
37Ugu poma dino ot aajangan tokow nga, laba-ko kamanang tokow-i, tu it poonoluod di Yesus daton ot pamanang daton. 38Tu ayakin oku dot, ii-ka kapatayan ko koposiyon, ii-ka moleekat ko it pomimpin do rogon, ii-ka it kowowoyo’on dat maakaa ko it kowowoyo’on dot sompôori, 39ko it tongo rogon dit monguasa sid tawan ko sid saralom do tana, nga asot îiso ot kadapat mangawang dit toluod do Kinoringan dit opurimanan tokow, tu nokeeso tokow no di Kristus Yesus it Tuhan tokow!
9Osusa i Ginawo di Paulus tu Ogumu ot Tulun Yahudi (Israel) dot Amu Mimoyo di Yesus
1Iti boroson ku sumusuut diti, babanar: Amu oku momudut, tu nasanganu oku no di Kristus. Opurimanan ku sid ginawo ku dot amu oku momudut, tu i Tatod Tosusi ot sasi ku, 2dot, babanar-ko osusa iti ginawo ku om asasarok oku mogilunguy, tu ogumu ot tulun dit bansa ku Yahudi dot amu mimoyo di Yesus. 3Manganggur oku-i dot oontok oku dot subado Kinoringan om kotongkiyad oku mantad sid di Kristus, ong ugu dino ot gama dot kadapat monulung dit tongo koobpineeyan ku dit iseeso dogon ot bansa, 4ino-no it tongo tulun dot Israel. Yoalo dino, jinadi do Kinoringan dot tanak Yo kondiri, om yoalo not pentalangan do Kinoringan dit tompiling Yo. Yoalo no ot pinotungkusan dit tongo pinijonjiyan do Kinoringan, om yoalo no ot pinataakan do Kinoringan dit Tukum di Musa. Om yoalo no ot tinudukan do Kinoringan dot okukuro ot gama dot sumamba sid Doo dot oonong, om yoalo no ot kotungkus dit tongo janji do Kinoringan. 9:4 Kel 9:4 5Yoalo no ot koturunan dit taki-lombus tokow i Abraham, i Ishak om i Yakub, om i Kristus nga koturunan-i doalo tiya dit nosiliw Yalo dot tulun komimiiyo. Yalo no ot Kinoringan dit monguasa dit kikiawi om Yalo no ot aaluk dot royo’on sampay misingkoleed! Amin.
I Kinoringan ot Manantu dot Isay ot Pilion Yo
6Waro sambaagi dit tongo tulun dot Israel dit amu mimoyo di Yesus. Nga okon-ko komoyoon ku po dot amu nôono kalandu it janji do Kinoringan sid bansa dot Israel. Tu, okon-ko kikiawi po dit bansa dot Israel nga umat dit nopili do Kinoringan. 7Om kaa nogi nga okon-ko kikiawi po dit tongo koturunan di Abraham nga anggapon dot koturunan babanar di Abraham. Tu, noboros do Kinoringan sid di Abraham, dot ka, “It koturunan no di Ishak ot kiro’on dot koturunan nu,” ka. 9:7 Kej 21:12 8Komoyoon, okon-ko kikiawi dit koturunan di Abraham 9:8 okon-ko kikiawi dit koturunan di Abraham: Suway mantad-ko it koturunan di Abraham sid di Ishak, aso no wookon ot kaagkum sid koturunan di Abraham ot kotorima dit janji do Kinoringan (intangay sid Gal 4:22-23). ot najadi dot tanak do Kinoringan, ino-i-nga gisom it tanak dit naanak pasal dit janji do Kinoringan, ot kiro’on dot tanak do Kinoringan. 9Tu ka dit janji do Kinoringan sid di Abraham, “Toon dot rumikot, it musim ugu-ko itit maakaa diti, gumuli Oku siti. Om inot tiya dino, ki-anak no dot kusay at sawo nu, i Sara,” ka. 9:9 Kej 18:10
10Suway mantad dino, i Ribka, minonusu dot duwo koyuwan ot tanak kusay dot miniapid dot iseeso tama, ino-no i Ishak, it taki-lombus tokow. 11-12Om tiya dit amu po nokosino it tongo ragang diri, om amu po nakapamaal dot awasi keenong araat, nokoboros mâantad i Kinoringan sid di Ribka, dot ka,
“It tanak gulu, ajadi dot turipon dit tanak toori,”
ka. 9:11-12 Kej 25:23
Minomoros i Kinoringan dot ugu diri, tu patarang Yalo dot andang polonduon Yo-i it rancangan Yo dit natantu Yo mâantad. Tu it gama do Kinoringan momili dot tulun, okon-ko pasal dit nongo-wawaal po dot tulun, ino-i-nga pasal dit kenginan Yo kondiri. 13Om waro nokotulis sid Kitab dot,
“I Yakub amu Ku koyuyuu, nga i Esau kaasana’an Ku,”
ka. 9:13 Mal 1:2-3
14Nga, waro dati ot tulun momoros dot, “Ong ugu dino, amu aadil i Kinoringan,” ka. Amu banar ino! 15Tu boros do Kinoringan sid di Musa, “Sianan Ku it tulun dit kenginan Ku monian, om wowosion Ku it tulun dit kenginan Ku mangawawasi,” ka. 9:15 Kel 33:19 16Jadi, pilion ko âamu do Kinoringan ot tulun, ino dino, okon-ko pasal po dit nunu it nawaal dot tulun ko kenginan dot tulun, ino-i-nga mantad sid kosianan do Kinoringan. 17Tu, waro nokotulis sid Kitab dot minomoros i Kinoringan sid raja do Mesir, dot ka, “Minangan Ku ikaw jodio do raja, nga mangan Ku pokodo’o inot ginawo nu supaya lumawan koh Dogon. Nga ukumon teekaw, supaya kentalang Ku it kuasa Ku, om eensawatan nôono ot ngaran Ku sid pootongkop do pomogunan,” ka. 9:17 Kel 9:16 (LXX) 18Jadi, komoyoon, sianan do Kinoringan it tulun dit kenginan Yo monian, om pokodo’on Yo oh ginawo dit tulun dit kenginan Yo pokodow ot ginawo.
Rasang om Kosianan do Kinoringan
19Mongoduat kow dati dogon, dot, “Ong ugu dino, nokuro tu insala’on po do Kinoringan ot tulun? Isay ot kadapat lumawan dot kenginan do Kinoringan?” ka. 20Oy obpinee, isay koh ka dino tu sampay ugu dino ot koosiow nu lumawan do Kinoringan? Kadapat gaam it runggow mongoduat sid minamaal doo dot, “Nokuro tu winaal oku dikaw dot ugu diti?” ka. 9:20 Yes 29:16; 45:9 21Andang ki-hak it maamaal do runggow diri mamaal dit dokuton yo dot ombo ot kenginan yo mamaal. Kiikiro, ki-hak yalo mamaal dit song-bulugu no ot dokuton dot duwo neenan ot kawaalan: It kotiiso nopo waalon yo dot runggow dot poo’iyanan do weeg, om it koduwo nopo waalon yo dot poonumadan do tasu. 22I Kinoringan nga ugu-i dino, tu ki-hak Yalo do mamaal ombo kenginan Yo. Eengin dara i Kinoringan pentalang dot kaasana’an Dialo ot duso om eengin dara Yalo pembulay dit kuasa Yo, nga nikodos nogi Dialo ot ginawo Yo kumaa sid tulun dit rasangon Yo dara, ino-no it tongo tulun dit nokosodia no mâantad dot mangan binasa’o. 23Nikodos Dialo ot ginawo Yo tu eengin Yalo pentalang dit kosianan Yo dit aso gisom kumaa sid tulun dit sianan Yo, it nokosodia mâantad dot mangan pokisibo sid tompiling Yo sid surga. 24Na, itokow no beno ot sianan Yo! Itokow diti, linoow do Kinoringan, dot okon-ko gisom mantad sid bansa no dot Israel, ino-i-nga mantad sid tongo bansa wookon po. 25Tu nokoboros i Kinoringan sid Kitab di Nabi Hosea, dot ka,
“It tongo tulun dit okon-ko umat Ku mâantad,
reetan Ku dot ‘Umat Ku’,
om it tongo tulun dit amu Ku tinoluod,
reetan Ku nôono dot ‘Kaakawan Ku’,” ka. 9:25 Hos 2:22
26“It sid pomogunan dit baabaya noboros do Kinoringan dot, ‘Ikoo dino okon-ko tongo umat Ku,’ ka,
boroson nôono do Kinoringan dot, ‘Ikoo no ot tongo tanak di Kinoringan dit miyaw,’ ka,” ka. 9:26 Hos 1:10
27Nga ontok-ko it tongo tulun dot Israel diri, kaa diti ot boros di nabi Yesaya, dot apatong ot bongut yo, “Nokuro ong ugu poma dat togis ad laut ot koogumu dot tulun dot Israel, nga okukudik-i ot salamaton do Kinoringan. 28Tu amu mialung-alung i Tuhan mongukum dit kikiawi ot tulun sitid pomogunan,” ka. 9:27-28 Yes 10:22-23 (LXX) 29Om baabaya nokoboros gûulu i nabi Yesaya, dot ka, “Kiikiro no ong amu tokow nagalan di Tuhan i Gayo Kuasa dot koturunan, andang-ko najadi tokow no dot ugu-ko it tongo tulun sid Kuta dot Sodom om Gomora,” ka. 9:29 Yes 1:9 (LXX)
Amu Mimoyo it Tulun dot Yahudi (Israel) dit Tabar Tawasi
30Na, komoyoon ya nopo, ugu diti: It tongo tulun dit okon-ko Yahudi, it amu minonotos jumadi dot tulun tabanar sid tinoguwangon do Kinoringan, maakaa diti, naanggap no yoalo do Kinoringan dot tulun tabanar tu pasal dit mimoyo yoalo di Kristus. 31Dot yang-ko, ong it tongo tulun dot Israel, minonotos poma yoalo tumaat sid Tukum di Musa supaya ajadi dot tulun tabanar sid tinoguwangon do Kinoringan, nga amu-i kadapat yoalo jumadi dot tulun tabanar. 32Nga waro dati ot tulun mongoduat dot, “Nokuro tu amu kadapat yoalo jumadi dot tulun tabanar?” ka. Sabap nopo, it poonotos kondiri ot arapon doalo jumadi dot tulun tabanar; okon-ko it koosipan po. Komoyoon, kaasana’an doalo i Kristus dit ugu-ko pampang do koosoduwon dot tulun. 33Tu, ontok-ko it pampang do koosoduwon diri, waro mâantad ot nokotulis sid Kitab dot, ka do Kinoringan,
“Rongo’o duyu no! Powiliw Oku sid kota dot Sion 9:33 kota dot Sion: pongoreetan wookon: kota dot Yerusalem dot songinan ot pampang do koosoduwon dot tulun,
inot pampang dino, pampang dot kootobpo’on dot tulun.
Nga isay nopo ot mimoyo Doo,
amu pokooson,” ka. 9:33 Yes 28:16 (LXX)
101Oy tongo koobpineeyan ku, miintông oku no, om mintaduwa oku, supaya salamaton do Kinoringan it bansa ku. 2Tu, ela’an ku dot monotos babanar yoalo mogiim dit kenginan do Kinoringan, nga amu yoalo kotolunung dit ralan dit nosodia mâantad do Kinoringan. 3Amu doalo oorotiyan it gama do Kinoringan pajadi dot tulun tabanar, tu eengin yoalo maya dit doalo kondiri do gama jumadi dot tulun tabanar. Jadi, amu minaya yoalo dit gama do Kinoringan pajadi dot tulun tabanar. 4Tu i Kristus no ot pinonulukan om pinogisaman dit Tukum di Musa. Jadi, pagka ugu dino, it tulun dit mimoyo di Kristus, ajadi dot tulun tabanar sid tinoguwangon do Kinoringan.
Salamaton Kikiawi ot Tulun dit Mimoyo di Kristus
5Ong maya dit tinulis di Musa sid Tukum yo, “It tulun no dit tumaat dit kikiawi it pinonuu’an dit Tukum diti,” ot ajadi dot tulun tabanar sid tinoguwangon do Kinoringan om, “miyaw nôono misingkoleed,” ka. 10:5 Im 18:5 6Nga kembagu, waro-i ot boros sid Kitab dot it koosipan no ot ralan dot jumadi dot tulun tabanar sid tinoguwangon do Kinoringan. Ka di Kitab, “Kada momoros sid kondiri nu dot, ‘Kukuoyon jumadi dot tulun tabanar dot subay-ko kumondiri gaam mindakod sid surga?!’ kanu dati,” ka do Kitab. Komoyoon, amu poma mongongoy di Kristus dot pokisalamatan. 7Om ka kembagu do Kitab, “Kada no momoros dot, ‘Kukuoyon jumadi dot tulun tabanar dot subay-ko kumondiri mindoo gaam sid pomogunan dot tulun minatay?’ kanu,” ka do Kitab. Komoyoon, amu pôoma mamasi di Kristus mantad sid kapatayan. 8Nga, okon-ko kaa dino! Tu ka dit Kitab, “It tupono do Kinoringan diri, osomok no sid dikoo, om opiboboros duyu no sinod kabang duyu, om kosuwang no sinod ginawo duyu,” ka. Ino no ot tupono dot ilombus ya, it tupono dot, subay-ko mimoyo kow sid di Kristus. 10:6-8 Ul 30:12-14 9Ong koongkabang kow mangakun sid tinoguwangon dot tulun dot, “I Yesus dino Tuhan,” ka, om babanar-ko mimoyo kow sid ginawo duyu dot pinosiyan do Kinoringan i Yesus mantad sid kapatayan, mangan kow salamato do Kinoringan. 10Tu, ong babanar-ko aawi-awi ot ginawo tokow mimoyo di Kristus, andang anggapon do Kinoringan dot tulun tabanar tokow. Om, ong koongkabang tokow mangakun dot i Kristus dino, Tuhan, andang salamaton tokow do Kinoringan. 11Tu waro nokotulis sid Kitab dot, “Isay nopo ot mimoyo Doo, amu pokooson,” ka. 10:11 Yes 28:16 (LXX) 12Tu, ii-kat tulun dot Yahudi ko it okon-ko Yahudi, aso no pibida’an. Tu, i Tuhan diri, Tuhan dot kikiawi ot tulun. Om Yalo no ot potuntug dot barakat sid kikiawi ot tulun dit monginloow Doo do mokitulung. 13Tu, waro nokotulis sid Kitab dot, “Isay nopo ot monginloow di Tuhan dot mokitulung, mangan Yo salamato,” ka. 10:13 Yl 2:32
Asot Alasan di Tongo Tulun do Yahudi (Israel) dot Amu Mimoyo di Kristus
14Nga kukuoyon dot tulun monginloow di Tuhan ong amu po nokeemoyo? Kukuoyon dot tulun mimoyo ong amu po nokorongow dit tabar ontok-ko i Tuhan? Om nunu ot kororongow dot tulun dit tabar ontok-ko i Tuhan, ong asot tulun paabar sid doalo? 15Om kukuoyon dot tulun paabar dit tabar ontok-ko i Tuhan ong okon-ko suuon do Kinoringan? Tu waro nokotulis sid Kitab dot ugu diti, “Songkuro kaawasi 10:15 songkuro kaawasi Tafsiran 2: babanar-ko oonong ot masa. Komoyoon nopo dati di Paulus, aso not alasan dot amu mimoyo di Kristus tu waro no tulun paabar di Kristus sid doalo. dot warot tongo tulun rumikot paabar dot Tabar Tawasi!” ka. 10:15 Yes 52:7 16Nga okon-ko kikiawi dot tulun nga nokotorima dit Tabar Tawasi dino. Tu, i nabi Yesaya kondiri nga minomoros dot, “Oh Tuhan, siongo ma dot waro tulun mimoyo dit tabar dit yabar ya?” ka. 10:16 Yes 53:1 (LXX) 17Jadi, komoyoon, it kemaya’an dot tulun mimbulay mantad sid nunu it norongow doalo, dot it kororongow nopo dino nga mantad sid tulun dit pinaabar di Kristus sid doalo.
18Nga kukuro ong it tongo tulun dot Israel? Amu po gaam nokorongow yoalo dit Tabar dino? Andang nokorongow no yoalo dino, tu waro nokotulis sid Kitab dot,
“Nokotongkop sid pomogunan it bongut doalo,
om it tongo boros doalo, nokorikot sampay sid pompod do pomogunan,” ka. 10:18 Mzm 19:5 (LXX)
19Nga môongoduat oku no kembagu sid dikoo, amu gaam oorotiyan dit bansa dot Israel it Tabar diri? Andang oorotiyan-i! Tu keeso no babanar, noboros di Musa dot ka, “Ugu diti ot boros do Kinoringan:
‘Pongiwoguwon Ku ikoo dit tongo bansa wookon,
tu posuwangon Ku sid umat Ku it tongo bansa wookon,
it reetan duyu dot aso guna,
om pasana’on Ku ikoo sid bansa dit asot ororotîiyan,
tu torima’on Ku-i,’ ka do Kinoringan,” ka. 10:19 Ul 32:21
20Nakatalib iri, osisiow po i Yesaya momoros dot ka, “Ugu diti ot boros do Kinoringan,
‘It tongo bansa wookon dit amu minogiim Dogon,
nakasambat no Dogon.
Om nokentalang Oku dîiri
sid bansa dit amu minongoduat pasal Dogon,’ ka do Kinoringan,”
ka. 10:20 Yes 65:1 (LXX) 21Nga ontok-ko it tulun dot Israel, ki-boros i nabi Yesaya dot, “Ugu diti ot boros do Kinoringan, ‘Asasadayan Oku potunuy dit palad Ku dot manaak do kasalamatan sid umat dit amu ataat Dogon, om it lumawan Dogon,’ ka do Kinoringan,” ka di nabi Yesaya. 10:21 Yes 65:2 (LXX)
11Waro-i ot Tulun dot Israel (Yahudi) dit Asalamat nga Okûukudik
1Mongoduat oku sid dikoo dot, “Niada gaam do Kinoringan it bansa dot Israel dit nasanganu Yo no?” ka. Tad-pom amu! Tu yoku kondiri nga tulun-i dot Israel, koturunan di Abraham, om suku di Benyamin. 11:1 Flp 3:5 2Amu-i niada do Kinoringan it umat Yo dit nopili Yo mantad dit timpuun-i. Iso suntu: it tuturan do Kitab ontok-ko i nabi Elia, dit minangaabar yalo sid Kinoringan ontok-ko it karaatan dit tongo tulun dot Israel. Ka dialo, 3“Oh Tuhan, minangan doalo patayo it tongo nabi Nu, om it tongo pootimpakan dit pangaraa Nu nga pining-raagan doalo. Iso oku po ot noolu dot osotia sid Dikaw, nga yoku nga pokipapatayan po doalo,” ka. 11:3 1Raj 19:10, 14 4Nga, nunu ka dit simbar do Kinoringan sid di nabi Elia? Ka do Kinoringan, “Okon-ko iso koh po ot osotia sid Dogon. Waro po turu ribu ot tulun Ku dot noolu Ku mamatay. Yoalo dino, amu insan sumingkotud sumamba sid ponoko-kinoringan dit reetan di Baal,” ka. 11:4 1Raj 19:18 5Iti maakaa diti nga ugu-i dino, tu it kinogumuan do tulun Israel amu mimoyo di Yesus nga waro-i tokudik ot tulun Israel dot pinili do Kinoringan, tu mantad sid kosianan Yo. 6It kinopomilian do Kinoringan doalo dino, okon-ko pasal po dit nongo-wawaal doalo, ino-i-nga mantad sid kosianan do Kinoringan. Tu ong pasal dit nongo-wawaal doalo ot kinopomilian, komoyoon, it kosianan do Kinoringan diri, okon-ko babanar-po-ko kosianan.
7Jadi kukuro no? It bansa dot Israel eengin dara jumadi dot tulun tabanar sid tinoguwangon do Kinoringan, nga amu nadapat. Okukudik-i ot tulun Israel dot najadi dino, tu it tulun no dit pinili do Kinoringan. Om ii-nopot tulun Israel wookon, minangan pokodo’o it ginawo, 8ugu-ko it nokotulis sid Kitab, dot ka,
“Minangan do Kinoringan poolongo modop it ginawo doalo,
om minangan do Kinoringan bolowo it mato doalo,
om minangan do Kinoringan silio it tolingo doalo dot amu korongow,
sampay no dot maakaa,”
ka. 11:8 Ul 29:4; Yes 29:10 9I raja Daud nga nokoboros-i dot,
“Aaluk dara dot it tongo kakaya’an dit nitaak Nu sid doalo,
potolikud doalo mantad sid Dikaw,
sampay jumadi dot burunsut baagi doalo.
Om aaluk dara dot it tongo barakat dit nitaak Nu sid doalo,
jumadi do pampang dot kosoduwon om monunsuli doalo!
10Aaluk dara dot sumowut ot mato doalo, sampay amu kokito,
om aaluk dara dot sampay tumongkud ot solot doalo, daagan dot kosusa’an,”
ka. 11:9-10 Mzm 69:23-24 (LXX)
11Môongoduat oku no kembagu dot, “Pagka tu nakasadu it tongo tulun dot Israel, amu nôono gaam kotungag yoalo dot mimoyo di Kristus?” Kotungag-i! Nga pagka tu amu yoalo minonorima di Kristus, it kasalamatan dit aanu doalo dara, kataak nôono sid bansa wookon, supaya eensosolon it tongo tulun dot Israel. 12Pagka tu nasala it tongo tulun dot Israel, it tongo bansa wookon sitid pomogunan, kaanu nôono dot barakat mantad sid Kinoringan, dot song-lalabay nopo ot koogumu. Om pagka tu nagagal yoalo, kaanu dîiri do barakat it tongo bansa wookon sitid pomogunan. Jadi, komoyoon, asal ong kikiawi dot tulun Israel nga kawaya dot asalamat, ingko-mamakin po dot ogumu ot barakat dot aanu dit tongo bansa wookon sitid pomogunan.
Kasalamatan dit Tongo Bansa Wookon dit Okon-ko Israel (Yahudi)
13Itit boroson ku sumusuut diti, porikoton ku sid dikoo, tongo tulun dit okon-ko Yahudi. Otomon oku babanar dot najadi oku dot rasul duyu. 14Arapon ku dot, kapangangat oku dot ogumu ot tulun dit okon-ko Yahudi supaya ajadi dot umat do Kinoringan, om arapon ku dot mongiwogu nôono dikoo it bansa ku Yahudi, om ino not ralan ku manalamat dit piipiro koyuwan mantad doalo. 15Tu, pagka tu tinolikudan do Kinoringan it tongo tulun Israel keenong Yahudi, komoyoon waro dîiri poluang dit tongo bansa wookon monokiusay do Kinoringan. Jadi, kadung torima’on kembagu sompôori do Kinoringan it bansa dot Israel, babanar-ko iso ot hal dot keeraranan, tu ugu-ko noposiyan kembagu it bansa dot Israel.
16It tongo tulun dot Israel, ugu-ko it ninggiwit dit ruti paun dit nitaak sid Kinoringan. Asal ong itaak sid Kinoringan ot songinan mantad dit ruti paun diri, kikiawi dit tongo ruti paun diri nga kawaya-i dot kataak sid Kinoringan. It tongo tulun dot Israel nga kaa-i dino, tu pagka tu nanggap do Kinoringan i Abraham, i Ishak om i Yakub dot tulun tabanar, komoyoon, insan tadlaw, it tongo koturunan doalo nga kawaya-i dot otorima om anggapon do Kinoringan dot tulun tabanar.
It bansa dot Israel diri, ugu-ko it puun do kayu tu asal nitaak sid Kinoringan it tongo gamut, komoyoon, it tongo raan dit kayu dino nga kawaya-i dot kataak sid Kinoringan. 17It tongo tulun dot Israel, ugu-ko puun do zaitun dit tinanom do Kinoringan. Nga waro piipiro ot raan dot minangan do Kinoringan giiyo mantad sid puun om pogontio nogi it raan dit zaitun dit sinumuni sid gowuton, supaya it tongo raan dit minangan pogontio diri, keelang dit koposiyon mantad sid puun dit zaitun dit tinanom do Kinoringan. 18Ugu po dino, oy tongo tulun dit okon-ko Yahudi, pagka tu baya zaitun kow do gowuton, kadaay duyu itungo dot ikoo ot awasi mantad-ko it tongo tulun dot Yahudi dit ugu-ko nogii mantad sid puun diri. Ondomo duyu no dot ikoo dino, gisom minompit dit koposiyon sid puun dit nogiiyan do raan, komoyoon, okon-i-ko ikoo po ot manaak do koposiyon sid gamut, ino-i-nga i gamut nôono ot manaak do koposiyon sid dikoo.
19Nga momoros kow dati dot, “O nga, minangan pogi giiyo it tongo raan diri, supaya kosokot okoy,” ka. 20Babanar-i ino! Nga, oporolu dot ondomon duyu dot, minangan pogi yoalo giiyo diri tu amu minimoyo. Ikoo nopo, minimoyo kow. Ino nogi, okon-ko pogoyo’on duyu ot tulu duyu, gaam nogi, ronok kow no! 21Tu, ong insan-ko it tongo raan no mâantad nga amu-i orubatan i Kinoringan dot ogii, sâampod po ong ikoo tu gisom pinangaganti nôopo. 22Ugu po dino, orotiyo tokow no babanar it kosianan do Kinoringan om it koodilo Yo mongukum dot kikiawi ot tulun. Atagas i Kinoringan mongukum dit tongo tulun dot Yahudi dit amu mimoyo, nga agayo ot kosianan Yo kumaa sid dikoo, asal poom tumatap kow mangarap di kosianan Yo. Nga ong ikoo nga amu-i mimoyo ugu-ko it tongo tulun dot Yahudi, andang-ko ikoo nga mangan-i giiyo do Kinoringan, ugu-ko it gama Yo sid tongo tulun dot Yahudi. 23Nga ong tumoobat it tongo tulun dot Yahudi, om gumuli kembagu sid Kinoringan, andang posokoton-i kembagu do Kinoringan sid guwas. 24Jadi, oy tongo koobpineeyan, ong insan ikoo no tu gisom dot ugu-ko raan dot zaitun dit sinumuni sid gowuton nga nanu kow-i do Kinoringan om nisokot sid guwas dot zaitun dit tinanom Yo, ingko-mamakin po ong it tongo tulun dot Yahudi tu andang-âandang nga raan mâantad dit guwas diri, andang mangan-i posokoto kembagu do Kinoringan sid guwas yo mâantad.
Kosianan do Kinoringan Baagi dit Tulun Israel (Yahudi) om it Okon-ko Israel
25Oy tongo koobpineeyan! Supaya amu duyu anggapon dot eelo inot kondiri duyu, eengin oku popeelo sid dikoo ditit raasia diti: Minangan dit sambaagi it tulun dot Israel pokodo’o it ginawo doalo toruay, sampay osingkop it kogumuan dit tongo bansa wookon dot mimoyo di Kristus. 26Jadi ugu no diri ot gama do Kinoringan manalamat dit pootongkop ot bansa dot Israel. Tu waro nokotulis sid Kitab dot, ka do Kinoringan,
“Rumikot i Maanalamat mantad sid Sion,
dot mangampun dit gama lumawan Dogon dit tongo koturunan di Yakub,” ka. 11:26 Yes 59:20-21 (LXX)
27Tu, ka do Kinoringan,
“Iti no ot Pijonjiyan Ya doalo:
Tonuson Ku it tongo duso doalo,” ka. 11:27 Yer 31:33-34
28Nga najadi dîiri dot musu do Kinoringan it tongo tulun dot Yahudi, tu amu yoalo mimoyo dit Tabar Tawasi. Dot iri diri, iso ot koontungan baagi dit tulun dit okon-ko bansa do Yahudi. Nga it bansa dot Yahudi, kakal po dot amu koyuu do Kinoringan, tu yoalo nopo nga bansa dit andang-âandang nga pinili do Kinoringan tu pasal dit taki-lombus doalo. 29Asal momili i Kinoringan dot tulun keenong manaak do barakat, amu no godongon Dialo kembagu. 30Tu kiikiro, ikoo oy tongo tulun dit okon-ko Yahudi, amu kow ataat sid Kinoringan di gûulu, nga maakaa nokotorima konow dit kosianan do Kinoringan tu pasal dit tongo tulun dot Yahudi dit amu tinumaat sid Kinoringan. 31It tongo tulun dot Yahudi nga ugu-i dino, tu maakaa diti, amu ataat yoalo, nga sompôori, kotimpus-i yoalo dikoo dot kotorima dit kosianan do Kinoringan. 32Tu kikiawi dot tulun nga minangan do Kinoringan jodio dot amu ataat, dot ugu-ko jiniil sid amu kataato, supaya adapat Yo pentalang it kosianan Yo sid kikiawi dot tulun.
Raarayow Kumaa sid Kinoringan
33Ooh, babanar-ko agayo it kakaya’o do barakat do Kinoringan, om it kopintaran om it pongila’an Yo! Babanar-ko tad-pom amu adapat monolop it tongo koputusan Yo, om amu adapat monolidik it tongo ralan Yo! 11:33 Yes 55:8
34Tu waro nokotulis sid Kitab dot,
“Waro gaam ot tulun dot kadapat mongilo dit pongitungan do Tuhan?
Keenong, waro gaam ot tulun dot kadapat mongonosiat di Tuhan? 11:34 Yes 40:13 (LXX)
35Waro gaam ot tulun nokoombal manaak dot nunu nopo sid Tuhan,
dot sampay subay-ko mangan di Tuhan gontiay?”
ka. 11:35 Ayb 41:11
36Tu, kikiawi dit nunu nopo diri, i Tuhan ot minongurug, i Tuhan ot mangaatur, om baagi dot koorumatan di Tuhan. Royo’o tokow no i Tuhan sampay misingkoleed! Amin. 11:36 1Kor 8:6
12Padpasi dit Kawaya dit Kenginan do Kinoringan
1Oy tongo koobpineeyan ku! Pagka tu agayo babanar ot kosianan do Kinoringan kumaa sid daton, pokionuwon ku sid dikoo dot pasamba’o duyu no sid Kinoringan it koyuwan duyu, dot jodion duyu dot parsamba’an dot miyaw, osusi om koonong sid kenginan do Kinoringan. Tu, ugu no dino ot gama sumamba sid Kinoringan dot aaluk om oonong. 2Kada kow no maya dit koobasan dit tongo tulun sitid pomogunan, ino-i-nga penwoguway duyu no do Kinoringan it gama duyu mongitung supaya osimbanan it bubuatan duyu. Tu ong kaa dino, ela’an duyu nôono posodiri it kenginan do Kinoringan, ino-no, it awasi, it potomon do Kinoringan, om it osompurna.
3Pagka tu tinaakan oku do Kinoringan ditit tugas om sinundu ku dot rasul, eengin oku momoros sid titikid dikoo dot: Kadaay duyu itungo ino kondiri duyu dot asawat mantad-ko it babanar no, ino-i-nga subay-ko oonong ot gama duyu mongojomula, maya dit kaagayo dit sinundu di nitaak do Kinoringan sid dikoo. 4Iti koyuwan tokow diti, ogumu ot pakakas. Om titikid dit tongo pakakas sitid koyuwan tokow diti, soro-susuway ot koguna’an. 5Itokow nga ugu-i dino, tu ogumu tokow poma nga najadi tokow dot iso no ot koyuwan, tu nokopiiso tokow no di Kristus. Om titikid daton diti, ugu-ko it tongo pakakas sid koyuwan, tu nokooput tokow sid tulun wookon. 12:4-5 1Kor 12:12 6Tu, titikid daton diti, tinaakan do Kinoringan dot soro-susuway ot sinundu. Ugu po dino, pakayo tokow no it sinundu dino. Kiikiro ong tinaakan tokow dot sinundu dot polombus do nubuat, polombuso tokow no it nubuat dino, maya dit kogoyo’o dit koosipan tokow. 7Ong sinundu dot moonulung dot tulun ot nitaak sid daton, subay-ko monulung tokow dot tulun. Ong moonuduk ot sinundu dot nitaak sid daton, subay monuduk tokow dot tulun. 8Ong moongonosiat dot tulun ot sinundu dot nitaak sid daton, subay mongonosiat tokow dot tulun. Isay nopo ot ki-sinundu manaak do siin ko barang, subay-ko awasi ot ginawo manaak. Isay nopo ot tinaakan dot sinundu dot jumadi dot kotua, subay-ko abagos. Om isay nopo ot tinaakan dot sinundu dot moonian dot tulun, subay otomon ot ginawo dot monian. 12:6-8 1Kor 12:4-11 9Monoluod tokow no dot tulun wookon dot okon-ko wawaalon ot gama monoluod. Om subay asana dot karaatan, om it awasi ot kuyutan. 10Mitotoluod tokow no dot ugu-ko songobpinee tokow sid di Kristus. Mi’ompopogulu tokow no dot miorumat. 11Kada tokow no maalan gumama dot dang Tuhan, ino-i-nga posinggalapo tokow no it ginawo tokow dot mangalayan do Tuhan. 12Tumomon tokow no tu waro tarapan tokow, polonuto tokow no ot ginawo tiya dot oontok tokow dot kasansara’an, om kabagos tokow no mintaduwa dot aso gisom. 13Tulungay tokow no it tongo koobpineeyan dit oporolu dot tulungan, om poodopo tokow no sid walay tokow it tongo koobpineeyan dit amu tokow poma otutunan.
14Barakatay tokow no it tulun dit momokoruol daton, om kadaay tokow no intulusay yoalo. 12:14 Mat 5:44; Luk 6:28 15Maya tokow no tumomon dit tongo tulun dit otomon, om maya tokow no mogiad dit tongo tulun dit mogiad. 16Mitotooyung tokow no do pongitungan. Kada tokow no mising-gagayo dot tulu, om kadaay tokow usiba’o it tulun dit musikin keenong it tugas dit paling osiba. Om kadaay tokow itungo dot itokow no ot eelo mantad-ko it tulun wookon! 12:16 Ams 3:7 17Ong warot tulun mamaal dot araat sid daton, kadaay tokow suliay yalo dot karaatan. Ombo it awasi sid pogintangan dot tulun kiawi, ino no ot waalon tokow. 18Ong adadapat tokow po dara, totoso tokow no monokiusay dot kikiawi ot tulun. 19Oy tongo koobpineeyan ku dit aa-ku koyuyuu, kada tokow no sumuli, ombo-ko i Kinoringan ot monunsuli. Tu waro nokotulis sid Kitab, dot ka, “It hal dot sumuli dino, Dogon dot hak. Yoku ot monunsuli,” ka di Tuhan. 12:19 Ul 32:35 20Ugu po dino, kada tokow no sumuli, ino-i-nga gama’o tokow no ot ugu-ko it nokotulis sid Kitab, dit ka, “Ong witilon it musu nu, mangay paakano. Ong tuuwan yalo, mangay peenumo. Tu ong ugu dino ot gama tokow sid dialo, omomoluan yalo, sampay rumagang it wuros dialo,” ka. 12:20 Ams 25:21-22 (LXX) 21Kada tokow no kumala dot karaatan, ino-i-nga kala’o tokow no it karaatan dino dot mamaal tokow dot kowosian.
13Subay-ko Tumaat Tokow sid Porinta
1Titikid dot tulun, subay-ko tumaat sid porinta, tu asot porinta dot okon-ko Kinoringan ot minanaak do kuasa. Om kikiawi dit tongo porinta dit waro diri, i Kinoringan ot minanantu. 2Komoyoon, isay nopo ot lumawan dot porinta, lumawan dit nunu it tinantu do Kinoringan, om it tulun dit mamaal dot ugu dino, porikot dot tukuman sid kondiri yo. 3Tu it tulun dit mamaal dot awasi, amu poma rumosi dot porinta. Nga, it tulun dit mamaal dot araat, aaluk rumosi dot porinta. Ong eengin tokow dot amu rumosi dot porinta, kayow no mamaal dit awasi, om royo’on tokow nogi dot porinta. 4Tu it tongo porinta dino, turipon do Kinoringan, it gumama baagi dot kowosian tokow. Nga ong araat it gama’on tokow, rumosi tokow nogi dot porinta, tu it porinta dino, ki-kuasa mangaratu dot tukuman, tu mongoontok do Kinoringan mangaratu dot tukum sid tongo tulun dit mamaal dot araat. 5Ino not sabap dot itokow diti, subay-ko maya do porinta, dot okon-ko pasal nôopo rumosi dit tukuman, 13:5 rumosi dit tukuman: Waro terjemahan dit manamba: do Kinoringan, nga aso boros do Kinoringan sid asli. ino-i-nga pasal po dot ela’an-i sid ginawo tokow dot aaluk dot maya do porinta.
6Om ino no sâambil ot sabap dot subay-ko mamaray tokow do sukay, tu it porinta dino, turipon do Kinoringan om andang-ko iri no ot tugas yo. 7Pataako tokow no it apatut dot pataakon sid titikid ot pomorinta. Mamaray tokow no dot sukay sid aaluk dot barayan dot sukay. Ronoko tokow no it tulun dit aaluk dot ronokon, om orumato tokow no it tulun dit aaluk dot orumaton. 13:6-7 Mat 22:21; Mrk 12:17; Luk 20:25
Subay-ko Mitotoluod Tokow
8Kada tokow no mongutang sid disay nopo, ino-i-nga mitotoluod tokow no dot aso gisom dot ugu-ko tutang dit aso koowian mamayar. Tu isay nopo ot monoluod dit sandad riniba, nakawaya no dit pinonuu’an sid Tukum di Musa. 9Tu ka dit pinonuu’an, “Kada monokiagay, kada mamatay dot tulun, kada manakaw om kada sumolon dit nunu nopo ot dang ulun,” ka. Kikiawi dit tongo pinonuu’an diti, om it tongo pinonuu’an wookon, noompug no sid iso ot pinonuu’an, dit ka, “Ponoluod no dit sandad nu riniba dot ugu-ko it gama nu monoluod dit kondiri nu!” ka. 13:9 Kel 20:13-15, 17; Ul 5:17-19, 21; Im 19:18 10It tulun dit monoluod dot tulun wookon, amu mamaal dot araat sid tulun. Jadi, ugu po dino, it tulun dit monoluod dit sandad riniba, nakawaya no dit kikiawi it pinonuu’an sid Tukum di Musa.
11Sagay oporolu dot kaa tokow dino, tu ela’an tokow dot iti zaman maakaa diti, amu no oleed dot rumikot kembagu i Yesus. Jadi mingaam no dot mosik tokow mantad sid todop tokow, komoyoon, taatandayan tokow it tongo bubuatan tokow. Tu it tinumimpuun tokow nogi mimoyo, oleed po it tadlaw do pamangayan do Kinoringan dot manalamat daton nga maakaa diti, oruay no. 12Maakaa diti, tanga sodoy no, om amu no oleed dot sumuwab. Jadi, ugu po dino, kayow no mingkoyod mamaal dit tongo hal dit dang kotuwangan, om sukupo tokow no dot toriyap dot dang kanawa’an it kondiri tokow! 13Subay-ko ooritib ot bubuatan tokow, ugu-ko tiya dit anawaw po. Kada no maya dit bubuatan dit dang kotuwangan, ino-no: tongo karamayan dit aso gisom om moginum, moonokiagay om mamaal do kalaalasu, moonokigagut om dumangki. 14Ino-i-nga tiruwanay tokow no i Tuhan Yesus Kristus, dot ponoko-baju tokow, om kadaay tokow layano it tongo kenginan tokow kondiri.
14Kadaay Duyu Insala’o it Tongo Koobpineeyan Duyu
1Torima’o duyu no it tulun dit orukung ot koosipan, om kadaay duyu siwalay it pondirian yo ontok-ko it hal dit kopisuway ot pandapat. 2Tu it tulun dit apatog no ot koosipan, ela’an yo dot nunu nopo song-kaakanan nga kawasa-i dot akanon. Nga ong it tulun dit orukung po ot koosipan, it tongo uumbuson no ot doo dot akanon, tu amu kabarasan kawasa mangakan dot tonsi. 14:2 It tongo Yahudi dit noko-Kristian dati ot kinomoy di Paulus dit tulun dit orukung po ot koosipan. Tu minnoko-Kristian poma yoalo, nga kakal po maya dit tongo pinonuu’an sid Kitab Leed dot amu kawasa mangakan do wogok om aa kopiro bansa do dudupot di wookon (Im 11:1-47), om subay-ko oonong ot gama mangagaras. Om apagon momoli sid tongo pasar do Ruum dot nunu nopo song-tonsi dit kawasa akanon ong maya dit pantang dino. Om sid tongo pasar, asasarok dot waro tonsi dit nopurineetan no mâantad (intangay sid 1Kor 8; 10). Jadi gaamon po doalo ot mangakan nôopo do tumbus.3It tulun dit mangakan dot nunu nopo ot kaakanan, kada no mongusiba dit tulun dit amu mangakan do tonsi. Om it tulun dit amu mangakan do tonsi, kada no pakasala dit tulun dit mangakan dot nunu nopo ot kaakanan, tu notorima no do Kinoringan it tulun dino. 4Inot tobpinee nu sandad Kristian nga turipon-i do Kinoringan. Isay koh ka dino, tu sampay eengin koh monginsala dit turipon do Kinoringan? Dot yang-ko asala dot amu ot mangan dit tulun diri nga iri diri, urusan dit Tuan yo. Nga, kukuro poma nga oonong-i it mangan yo, tu i Tuhan ot monulung doo.
5Warot tulun mongitung dot warot sangadlaw ot lobi po osusi mantad-ko it wookon it tadlaw. Nga, it wookon ot tulun mongitung, kikiawi dot tadlaw, eeniyo-i. Jadi, komoyoon, subay-ko titikid dot tulun, ayakin dit pondirian yo. 6Isay nopo ot mongitung dot warot sangadlaw ot lobi po osusi, inot tulun dino, mongorumat di Tuhan ot tomodon yo. Isay nopo ot mangakan dot nunu nopo ot kaakanan, inot tulun dino, mongorumat di Tuhan ot tomodon yo. Tu it tulun dit mangakan dot nunu nopo ot kaakanan nga monorimakasi-i sid Kinoringan baagi dit kaakanan diri. Om isay nopo ot amu mangakan do tonsi, inot tulun dino nga mongorumat-i di Tuhan ot tomodon yo, om monorimakasi-i sid Kinoringan baagi dit kaakanan diri. 14:1-6 Kol 2:16 7Tu asot îiso daton diti ot masi baagi dit kondiri yo, om asot îiso daton diti dot matay baagi dit kondiri yo. 8Tu, iti miyaw tokow diti, koorumatan di Tuhan, om it matay tokow nga, koorumatan-i di Tuhan. Jadi, komoyoon, matay miyaw tokow nga i Tuhan ot sanganu daton. 9Sagay napatay i Kristus om noposiyan kembagu, supaya ajadi Yalo dot Tuhan dit tulun minatay om it tulun dit miyaw. 10Jadi, ugu po dino, baagi dit amu mangakan do tonsi, nokuro tu monginsala kow po dit tobpinee sandad Kristian dit mangakan do tonsi? Baagi dit mangakan do tonsi, nokuro tu mongusiba kow po dit tobpinee duyu dit amu mangakan do tonsi? Dot yang-ko itokow kikiawi diti, kogotuwang sid pongodilan do Kinoringan. 14:10 2Kor 5:10 11Tu, waro nokotulis sid Kitab dot, ka di Tuhan,
“Yoku it Tuhan dit Miyaw, mising-sumpa Oku sid kondiri Ku, dot
kikiawi dot tulun sumingkotud sid tinoguwangon Ku dot sumamba,
om kikiawi dot tulun mangakun dot Yoku diti Kinoringan,” ka. 14:11 Yes 45:23 (LXX)
12Jadi, komoyoon, titikid daton diti, kogotuwang sid Kinoringan dot mangakun dit kikiawi it nawaal tokow.
Kada Paratu sid Duso dit Tobpinee Nu Sandad Kristian
13Jadi, oy tongo koobpineeyan, kada tokow no mi’insala! Ino-i-nga, kuyutay tokow no it boros diti: Kada tokow no mangangat dit tobpinee tokow mamaal dit kaasana’an yo, sampay aratu yalo sid duso! 14Nokeeso oku no do pongitungan di Tuhan Yesus. Jadi, ela’an ku om ayakin oku dot asot îiso ot kaakanan dot amu kawasa dot akanon. Nga ong warot tulun pakaaram do kaakanan, inot kaakanan dino, jumadi nôono aram baagi dit kondiri yo nôopo. 15Jadi, ong kopongoruol koh do ginawo dit sandad nu dot pasal dit mangayas koh sid tinoguwangon dialo dit kaakanan dit aramon dialo, ino dino, amu koh no nokosuwang sid toluod. Kadaay binasa’o it koosipan dit sandad nu dit kaakanan dit ikayas nu, tu yalo dino nga naantakan-i dit kinapatayan di Kristus. 14:15 Harfiah: Kadaay binasa’o it tobpinee nu daagan dit nunu it kaakanan nu. It tongo Kristian kodori, oobas mi’ilang mangakan dot katalib it koboktian, meed dot palaksana dit poginakanan di Tuhan Yesus (perjamuan kudus). Kiikiro ong waro tulun mongowit dot tongo rinapa dit aramon dit tongo tulun do Yahudi, terpaksa milang-i it tongo tulun Yahudi mangakan dit rinapa dino, dot yang-ko iri diri, anggapon doalo do duso. Om mîilo dati om okon-ko gisom araatan it ginawo doalo, ino-i-nga sampay tumolikud nôono yoalo di Kristus. Nga aso nosiat di Paulus dot subay monumboyo nopo dit suu do tongo waris dot tugama suuway.16Kada no dot it pokowosion duyu, pakaraaton dot tulun wookon. 17Tu it karajaan do Kinoringan, okon-ko hal po dot kaakanan om keenuman, ino-i-nga hal dot mamaal dit kenginan do Kinoringan, kopiusayan om katamanan dit nitaak di Tatod Tosusi. 18Tu, isay nopo ot mangalayan di Kristus dot ugu diti ot gama, kasanang do ginawo do Kinoringan, om torima’on dot tulun wookon.
19Jadi, ugu po dino, totoso tokow no mongogusa it tongo hal dit kadapat popiusay daton, om hal dit kadapat mongimpapag dit koosipan dot kikiawi ot tulun. 20Kadaay raago it nawaal do Kinoringan dot gisom it kaakanan dit aramon dot tulun ot sabap. Kikiawi dot kaakanan, kawasa-i dot akanon, nga ki-duso ot tulun ong pasal dit kaakanan diri, kapangaratu yalo dot tulun wookon sid duso. 21Jadi, gaam pong amu koh mangakan dot tonsi keenong monginum do kombos, keenong amu mamaal dit nunu nopo it kasabap dot aratu sid duso it tobpinee nu sandad Kristian. 22Nunu nopo ot imoyo’on nu ontok-ko it hal dino, ombo-ko i Kinoringan om ikaw. Oontung no it tulun dit amu monginsala di kondiri yo sid nunu nopo it eetung yo dot awasi dot mangan yo waalo. 23Nga isay nopo ot waro ririgog sid ginawo yo tiya dit mangakan dit kaakanan diri, ki-sala, tu aso koyokinan dot kawasa. Tu nunu nopo ot waalon ong aso koyokinan dot kawasa, ino dino, duso.
15Okon-ko Kopontingan Kondiri Nôopo ot Iimon, ino-i-nga Kopontingan po dot Tulun Wookon
1Itokow dit apatog no ot kemaya’an ontok-ko it kobebasan dit nitaak di Kristus, subay monulung dit tulun dit miirigog po ontok-ko it kobebasan dino. 15:1 ontok-ko it kobebasan: Sid ayat 15:1-13, lumombus i Paulus momoros pasal dit tongo koobpineeyan dit amu mangakan do tonsi. Intangay sid pasal 14. Om kada tokow no mogiim dot kopontingan tokow kondiri, 2ino-i-nga titikid daton subay mogiim dot kopontingan dit sandad tokow, supaya eempapagan it koosipan doalo. 3Irad dino ot gama tokow, tu i Kristus nga amu-i minogiim dot kopontingan Yo kondiri, ino-i-nga ugu-ko it nokotulis sid Kitab, dit ka Dialo sid Kinoringan, “Kikiawi dit boboroson doalo dit mongindaraat Dikaw, nokoonong sid Dogon,” ka. 15:3 Mzm 69:10 4Nunu nopo ot nokotulis sid Kitab, tinulis tu monuduk daton ot tomodon. Tu, it Kitab dino, mongimpapag daton supaya tumilombus tokow nopo mangaarap sid Kinoringan dot alanut oh ginawo. 5I Kinoringan, it palanut do ginawo tokow om moongimpapag daton. Barakatan ku ikoo supaya popiiso’on Dialo it ginawo om pongitungan duyu, mionong dit kenginan di Kristus Yesus, 6sampay eeseeso ginawo om eeseeso ot bongut duyu mangarayow do Kinoringan, it Tama di Tuhan tokow Yesus Kristus.
It Tulun dot Yahudi ko It Tulun dit Okon-ko Yahudi, Subay Otomon oh Ginawo Mitotorima
7Oy tongo koobpineeyan, pitotorima konow dot otomon oh ginawo, baagi dot koorumatan do Kinoringan, ugu-ko i Kristus tu otomon oh ginawo Yo monorima daton. 8Tu, boroson ku no sid dikoo, najadi i Kristus dot palayan dit tongo tulun dot Yahudi tu pentalang Yalo dot osotia i Kinoringan om monuman dit tongo janji Yo sid tongo taki-lombus tokow, 9om sâambil dot supaya it okon-poma-ko tulun dot Yahudi nga mangarayow-i do Kinoringan, pasal dit kosianan do Kinoringan sid doalo. Tu waro nokotulis sid Kitab, dot ka,
“Kadung keeyon oku sid runggum
dit tongo bansa dit okon-ko Yahudi,
mangarayow oku no Dikaw,
om minlaalanu oku dot laalanu baagi Dikaw,” ka. 15:9 2Sam 22:50; Mzm 18:50
10Om waro po nokotulis dot,
“Oy tongo bansa dit okon-ko Yahudi, waya konow dit tongo umat do Kinoringan tumomon,” ka. 15:10 Ul 32:43
11Om waro po nokotulis dot,
“Oy tongo bansa dit okon-ko Yahudi, royo’o duyu no i Tuhan,
insawatay duyu no it ngaran Yo, oy kikiawi tongo suku bansa!” ka. 15:11 Mzm 117:1
12I nabi Yesaya nga minomoros-i ontok-ko i Yesus dot,
“Warot iso Tulun mantad sid koturunan di Yisay ot rumikot.
Yalo no ot sumurung do momorinta dit tongo bansa dit okon-ko Yahudi,
om Yalo no ot ararapon dit kikiawi it tongo bansa,” ka. 15:12 Yes 11:10 (LXX)
13I Kinoringan no ot pangaarapan tokow. Jadi, barakatan ku ikoo, supaya sokobon kow Doo dit kikiawi it katamanan om koosayan sid saralom dit mimoyo kow sid Doo, supaya eempapagan kow dit Tatod Tosusi, om makin gumayo ot tarapan duyu sid Kinoringan.
Ki-hak i Paulus Monulis dot Surat dot Opodos Sâabat ot Boros
14Oy tongo koobpineeyan ku! Yoku kondiri nga ayakin oku dot ikoo dino tulun tawasi, om ela’an duyu-i dot nunu ot mangan duyu waalo. Om kadapat kow po miinonosiat. 15Nga pagka tu tinaakan oku do Kinoringan dot tugas dot rasul, opodos ot gama ku momoros sid piipiro ot hal sitid surat ku diti, tu eengin oku popoondom dikoo dot, 16linantik oku do Kinoringan jumadi dot palayan di Kristus Yesus, tu polombus dit Tabar Tawasi sid tongo bansa dit okon-ko Yahudi. Ombo it tulun dit mimoyo, pataakon ku nôono sid di Kinoringan, irad dit gama dot timam pasamba do parsamba’an. It parsamba’an ku dino, potomon do ginawo do Kinoringan tu nosusian no di Tatod Tosusi. 17Otomon oku-i dit tasil dit winaal ku baagi do Kinoringan, dot tinulungan oku di Kristus Yesus. 18Nga aso no wookon ot boroson ku, suway mantad dit nongo-waal di Kristus dit minamakay dogon. Tu nadapat ku momimpin it tongo bansa dit okon-ko Yahudi dot tumaat sid Kinoringan, tu minamakay i Kristus dit kakabangon ku om gagama’on ku, 19om ogumu ot tanda do kosunduwo om keeranan dot nipawaal ku di kuasa di Tatod do Kinoringan. Om ugu no diri ot gama ku pinaabar dit Tabar Tawasi ontok-ko i Kristus dot sisiombo nopo, mantad sid kota dot Yerusalem sampay sid negeri dot Ilirikum. 20Tu andang-âandang, paabar dit Tabar Tawasi sid tongo tulun dit amu po insan korongow ontok-ko i Kristus ot tomodon ku. Ugu dino ot mangan ku, supaya amu oku pengkakat dot bongunan sid torigi dit niwansuk dot tulun wookon, komoyoon, aa-ku eengin polombus dit karaja dit notimpuunan no dot tulun wookon. 21Itit ugu keeti diti, mionong dit waro nokotulis sid Kitab dot,
“It tongo tulun dit amu po nokotorima dit Tabar ontok-ko Yalo, kokito Dialo,
om it tongo tulun dit amu po insan korongow dit Tabar diti, kaarati,” ka. 15:21 Yes 52:15 (LXX)
Ki-Rancangan i Paulus dot Magandaa sid Ruum
22It tugas ku diri no ot sabap dot, sampay maakaa, âalung oku nopo magandaa dikoo. 15:22 Rm 1:13 23Nga maakaa diti tu nopongo no ot gama’on ku sitid tongo daerah siti, om pagka tu tinoonan no koleedo dot eengin oku magandaa dikoo, 24ong orikot ot mongoy oku sid Sepanyol, majang oku po sinod dikoo dot sumambat dikoo dot piipiro tadlaw koleed. Opongo tokow po tumomon sid pianda’an dino, lumombus oku nogi sid Sepanyol, om mokitulung oku nogi nôono dara dikoo do tongo babalanja ku lumombus. 25Nga maakaa diti, maapanaw oku nogi kumaa sid kota dot Yerusalem, tu paatod oku dot rukut sid tongo umat do Kinoringan sori. 26It tongo umat sid negeri dot Makedonia om sid negeri dot Akhaya, nokopiupakat no manaak do rukut dot itulung dit tongo umat dit musikin sid kota dot Yerusalem. 15:25-26 1Kor 16:1-4 27It monulung yoalo diri, doalo kondiri dot koputusan dot eengin monulung, nga sabanar no, andang iri no ot aaluk dot gama’on doalo. Tu it tulun dit okon-ko Yahudi, nokotorima do barakat dot koosipan mantad sid tongo tulun dot Yahudi. Irad po dino, aaluk-i dot manaak yoalo dot tongo kosukupan dot dang pomogunan kumaa sid tongo tulun dot Yahudi. 15:27 1Kor 9:11 28Opongo ku po pataak it tongo rukut doalo sid Yerusalem, om mongoy oku nogi sid Sepanyol. Nga, ong mongoy oku sid Sepanyol, majang oku sinod kota duyu dot magandaa dikoo. 29Ayakin oku dot, ong korikot oku sinod dikoo, adapat ku peelang ikoo dit tongo barakat dit naanu ku mantad sid di Kristus. 30Oy koobpineeyan, pagka tu nokopiiso tokow no di Kristus i Tuhan tokow, om pagka tu pinitotoluod tokow dit Tatod do Kinoringan, pokionuwon ku babanar sid dikoo dot totoson oku dikoo monguup mintaduwa sid Kinoringan baagi dit kondiri ku. 31Pintaduwa’ay oku dikoo supaya amu oku pokorualan dit tongo Yahudi dit amu mimoyo di Yesus sid negeri dot Yudea, om supaya otomon it tongo umat sid Yerusalem monorima diti rukut dit yatod ku sid doalo. 32Ugu po dino, ong syukur kenginan do Kinoringan, kadapat oku-i mongoy sinod dikoo dot otomon oh ginawo, om kopodtungangis oku nôono sinod dikoo. 33Barakatan ku ikoo dot, i Kinoringan, it puun do koosayan, maawaya dikoo kikiawi! Amin.
16Kirim Salam i Paulus sid Tongo Tulun sid Ruum
1Eengin oku pentutun dikoo dit tobpinee tokow dot tongondu i Febe, iso ot diaken 16:1 diaken: Jawatan sid jemaat. Intangay sid Kis 7. It ponotua, dang rohani ot tugas; it diaken, dang jasmani ot tugas. sid jemaat sid kota dot Kengkrea. 2Insomungo duyu no yalo sid saralom dit piisa’an tokow di Tuhan, dot ugu-ko it gama dot umat Kristian mi’insamung, om tulungay duyu no yalo sid nunu nopo ot poroluon yo. Tu yalo kondiri nga ogumu no ot kotulungan yo sid tulun: Yoku nga notulungan-i doo.
3Kirim salam sid di Priskila 16:3 Priskila Harfiah: Priska. Ino no poonginloowan. om sid di Akwila, it tuup ku gumama baagi di Kristus Yesus. 16:3 Kis 18:2 4Yoalo no ot sabat po om minatay dot monguup dogon. Agayo ot poonorimakasi ku sid doalo. Nga okon-ko gisom yoku no ot monorimakasi sid doalo, ino-i-nga kikiawi dit tongo jemaat dit okon-ko Yahudi nga monorimakasi-i sid doalo. 5Kirim salam sid jemaat dit mii’umpug sid walay doalo, om sid di Epenetus, it aa-ku koyuyuu. Yalo no it tulun sid negeri dot Asia Tokodok ot nokopogulu mimoyo sid di Kristus. 6Kirim salam sid di Maria, it minonotos gumama baagi dikoo. 7Kirim salam sid di Andronikus om sid di Yunia, it iseeso dogon ot bansa, om it baya nokorundun dogon sid jiil. Yoalo dino, rasul dit rooroyo’on dot tulun, om yoalo no dino ot gulu mantad dogon dot mimoyo sid di Kristus.
8Kirim salam sid di Ampliatus, it tobpinee ku dit aa-ku koyuyuu sid saralom di Tuhan. 9Kirim salam sid di Urbanus, it tuup ya gumama baagi di Kristus, om kirim salam sid di Stakhis, it aa-ku koyuyuu. 10Kirim salam sid di Apeles, it nobuktian no it kosotia’an yo sid di Kristus. Kirim salam sid tongo tulun dit muurunggum sid sirang di Aristobulus, 11om sid di Herodion, it iseeso dogon ot bansa. Kirim salam sid tongo koobpineeyan dit mimoyo sid di Tuhan dit muurunggum sid sirang di Narkisus.
12Kirim salam sid di Trifena, om sid di Trifosa, it monotos gumama mangalayan di Tuhan. Kirim salam oku sid di Persis, it tambabaya dit aa-ku koyuyuu; monotos yalo gumama mangalayan di Tuhan. 13Kirim salam sid di Rufus om sid tidi doo, it anggapon ku dot ponoko-tidi ku. I Rufus nopo dino, tulun dit pinili di Tuhan, om it rooroyo’on. 16:13 Mrk 15:21 14Kirim salam sid di Asinkritus, sid di Flegon, sid di Hermes, sid di Patrobas, om sid di Hermas, om sid tongo koobpineeyan dit moomiumpug sid walay doalo. 15Kirim salam sid di Filologus, om sid di Yulia, om sid di Nereus, om it tobpinee yo dit tongondu, om sid di Olimpas om sid kikiawi it tongo umat do Kinoringan dit moomiumpug sid walay doalo.
16Pisasalam kow no dot osuaw ot gama tu tanda dot songobpinee sid di Kristus. Kikiawi dit tongo jemaat di Kristus nga kirim salam-i sid dikoo.
Salam om Tupono di Paulus dot Kopupuson
17Oy tongo koobpineeyan ku! Pokionuwon ku babanar sid dikoo dot tandayay duyu no it tongo tulun dit monguyas dit piisa’an duyu om jumadi dot pampang do koosoduwon dot tulun mimoyo sid Tuhan. Tu it tongo tulun dit ugu dino, monuduk dit tongo hal dit lumawan dit tudukan dit notorima duyu. Insoduay duyu no yoalo. 18It tulun dit ugu dino, okon-ko babanar-po-ko mangalayan di Kristus i Tuhan tokow, ino-i-nga mangalayan dit kenginan kondiri. Ongo-wawasi om ongo-oomis ot boros dot gama doalo monipu dit tulun dit asot elala’an. 19Kikiawi dot tulun nga nokeelo no dit kataato duyu kumuyut sid Tabar Tawasi dino. Ugu po dino, babanar-ko otomon iti ginawo ku pasal dikoo. Nga kenginan ku dot opintar kow mamaal dit awasi, om mising-lowong sid tongo hal dit ongo-rara’at. 20I Kinoringan, it puun do koosayan, amu no oleed om mangan Yo no popiso it kuasa dit Raja do Rogon, dot it takod duyu ot pamapis Yo.
It kowosian di Yesus i Tuhan tokow, maawaya dikoo!
21I Timotius, it tuup ku gumama, om i Lukius, i Yason, i Sosipater, it tongo tambayaya ku dit iseeso dogon ot bansa, kirim salam sid dikoo. 16:21 Kis 16:1
22Sid ngaran di Tuhan, yoku nga kirim salam-i sid dikoo. Yoku diti i Tertius, it tukang tulis dit surat di Paulus diti.
23I Gayus, it pineeyon dogon sid walay yo, om kikiawi it tongo anggota dit jemaat siti nga kirim salam-i sid dikoo. I Erastus, it bendahari sid kota, om it tobpinee tokow i Kuartus, nga kirim salam-i sid dikoo kikiawi. 16:23 Kis 19:29; 1Kor 1:14; 2Tim 4:20 24[It kowosian di Yesus Kristus i Tuhan tokow, maawaya dikoo kikiawi! Amin.]
Doa dot Monorimakasi
25Royo’o tokow no i Kinoringan! Yalo no ot ki-kuasa mongimpapag dit koosipan duyu, mionong dit Tabar Tawasi ontok-ko i Kristus Yesus dit niabar ku sid dikoo. Inot Tabar dino no ot rancangan do Kinoringan, dit niraasia Yo mantad dit kodori po. 26Nga maakaa diti, it rancangan dino, nokentalang no do Kinoringan, dot nipotulis do Kinoringan dit tongo nabi sid Kitab doalo, om nilombus dîiri it rancangan Yo dino sid kikiawi it tongo bansa, supaya mimoyo om tumaat yoalo sid Doo. Tu ino not kenginan di Kinoringan dit miyaw misingkoleed.
27Insawatay tokow no it ngaran do Kinoringan dit iso no om it landu dot opintar. Royo’o tokow no Yalo sampay misingkoleed, pasal dit nagama di Yesus Kristus! Amin.