It Kowowoyo’on do Pomogunan Sompoori
Niintalang
sid di Yohanes
(Wahyu)
Popela’an
Iti nopo Kitab Wahyu diti, tinulis di Yohanes, it iso mantad dit opod om duwo it rasul. Itit Kitab Wahyu diti, pinotulisan di Yohanes dit tongo hal dit amu no oleed dot ajadi, it niintalang di Yesus Kristus sid doo (Why 1:1). It nokito di Yohanes, tongo kowowoyo’on dit ugu-ko wayang tu mi’o’oput nopo.
Itit buuk diti, ogumu ot rujukan sid boros dit tongo nabi sid Kitab Leed, om ogumu ot gambaran dit kabaabayu dit gambaran sid Kitab Leed, om ogumu ot numbur dit ki-tarati. Kiikiro, it numbur turu, asasarok mimbulay tu lambang dit kosompurna’an keenong kalangkapan.
It pasal 2 om 3, tongo amaran do Kinoringan baagi dit turu ot jemaat sid Asia dit iseeso zaman di Yohanes, nga ki-guna-i baagi daton.
Sid tongo pasal sumusuut (4–22), monuturan i Yohanes dit nokito yo ontok-ko it koowian do zaman, ino-no it tongo kowowoyo’on dit ajadi sompôori. Tiya dit koowian do zaman, it amu po korikot kembagu i Tuhan Yesus, ogumu po ot kasansara’an dot ajadi (Why 6–18), om ogumu ot Kristian dot mangan patayo (Why 6:9-11). Om rumikot i Anti-Kristus dot mamalid dit tongo tulun (Why 13), om it tuup di Anti-Kristus nga mongumpug po dit tongo bansa do mamarang di Tuhan Yesus (Why 16:14-21; 19:11-21). Nga kadung korikot kembagu i Tuhan Yesus, akala no yoalo. I Anti-Kristus om it tuup yo, it Nabi Palsu, mangan nôono posubo’o sid tapuy dot morilang 1:0 morilang Malayu: belerang. Ino-no, it polopoton sid kumut tu onuwon dot babang, om it sid pompod do macis kayu. Osilow om owodung ot tawaw. dit moongondob (Why 19:20). Om mangan nôono korooto it Raja do Rogon dot 1,000 toon koleedo (Why 20:1-3), om it tongo tulun dit minangan patayo tu minimoyo di Tuhan Yesus, mangan posiyay, om maya nôono di Tuhan Yesus momorinta diti pomogunan (Why 20:6). Nga katalib po it 1,000 toon, lawanon kembagu di Raja do Rogon i Tuhan Yesus, nga kala’on yalo di Tuhan Yesus om isubo sid tapuy dot morilang dit moongondob (Why 20:7-10). It tongo tulun minatay dit amu minimoyo di Tuhan Yesus nga mangan-i posiyay kembagu, om mangan nôono odilo do Kinoringan om isubo nôono sid tapuy dot morilang dit moongondob (Why 20:11-15). Om tumanus nôono at tawan om iti tana, tu silion do Kinoringan dot wagu. Om mirunggum nôono di Kinoringan om it umat Yo (Why 22).
Kopisuway ot gama dot iso om isot tulun mangaarati diti Kitab Wahyu diti. Ogumu ot tulun mangaarati dot, kikiawi dit tongo kowowoyo’on sid Why 5–22, amu po notuluk nga ajadi-i sompôori. It wookon ot mangaarati, it kinogumuan dit tongo kowowoyo’on dit nokito di Yohanes, amu po notuluk tiya dit zaman di Yohanes, ino-no it abad keeso, nga notuluk ditit maakaa. Waro-i wookon ot mangaarati dot kikiawi dit tongo kowowoyo’on dit nokito di Yohanes, najadi no sid abad keeso, kecuali it korikatan kembagu di Tuhan Yesus sid Why 21–22. Om waro-i ot mangaarati dot it nokito di Yohanes, suriban nôopo om okon-ko kowowoyo’on tâantu ot komoyoon.
Pasal dit korikatan kembagu di Tuhan Yesus, waro tulun mangaarati dot opongo po kikiawi it tongo kasansara’an sitid pomogunan, baru nogi om rumunggum i Tuhan Yesus dit tongo Kristian sid bumi (1Tes 4:16). Nga ka dit pongoorotiyan dit wookon, aawal-awal po, pensawaton no sid surga it tongo Kristian supaya amu aajangan dit tongo kasansara’an dino, om ka dit wookon, katalib dot momorinta i Anti-Kristus dot tolu toon sitanga, baru nogi om pensawaton sid surga it tongo Kristian.
Pasal dit 1,000 toon dot kookorooton i Lusifer (Why 20:1-3 ), kopisuway-i it tongo pandapat dot tulun. Tafsiran 1: Babanar-ko 1,000 toon, om amu po norikot it zaman dino tu ela’an tokow-i dot kakal-i aktif it Iblis. Korikot po kembagu i Tuhan Yesus, baru nogi om momorinta Yalo dot 1,000 toon koleed, dot mongowit do koosayan om koodilan. Tafsiran 2: Suriban keenong simbolik it 1,000 toon, om amu po norikot it zaman dino. Nga sobolum korikot kembagu i Tuhan Yesus, monotos it tongo Kristian paabar dit Tabar Tawasi, sampay otorima dot tulun togumu, sampay oosay nôono babanar it tongo masyarakat dot 1,000 toon koleed, baru nogi om rumikot kembagu i Tuhan Yesus. Tafsiran 3: Suriban keenong simbolik it 1,000 toon, om itit maakaa no diti it zaman dino, mantad dit pinensawatan di Tuhan Yesus sid surga sampay korikot kembagu Yalo. Om itit maakaa no diti it zaman dino. Tu it nisalip i Tuhan Yesus ot nakakala di Lusifer.
Suwang
Pendahuluan: 1
It tongo hal dit dang maakaa: 2–3
Surat dit nosiat do Kinoringan sid turu jemaat: 2–3
It tongo hal dit dang sompôori: 4–22
Sid surga: 4–5
Turu neenan ot siil dit popeelo dot kasansara’an: 6
Kasalamatan dit tongo tulun tiya dit Kasansara’an Tagayo: 7
Turu neenan ot toburi dit mongowit dot suba: 8–9
Maklumat Tambahan: - Sumodia i Yohanes dot monuturan dit tongo kasansara’an sumusuut: 10
- It Duwo Koyuwan ot Sasi Tiya dit Kasansara’an Tagayo
- It Karaja Taraat di Lusifer om i Anti-Kristus tiya dit Kasansara’an Tagayo: 12–13
- Tuturan Tonibak dit Korikatan di Tuhan Yesus om it Tukuman do Kinoringan: 14–15
Tuturan Tanaru dit Korikatan di Tuhan Yesus om it Tukuman do Kinoringan: 16–22
Turu ot mangkuk dit noponu dit rasang do Kinoringan: 16
Tuturan Tanaru dit Tukuman dit Kuta do Babel: 17–18
Tuturan Tanaru dit Korikatan kembagu di Tuhan Yesus: 19
It 1,000 toon dit pomorinta’an di Tuhan Yesus: 20
Koompusan: Yerusalem wagu om it sawo dit Tanak do Domba: 21:9–22:21
1Kotimpuunan
1Iti Kitab diti, pinotulisan di Yohanes dit tongo hal dit amu no leed dot ajadi, it niintalang di Yesus Kristus sid doo. It tongo hal diti, niintalang do Kinoringan sid di Yesus Kristus, supaya polombuson Dialo sid tongo turipon Yo. Om sinuu dîiri di Yesus it moleekat Yo rumikot sid di Yohanes dot popeelo dit kikiawi it tongo hal diri. 2Jadi tinuturan dîiri di Yohanes kikiawi it nokito yo, om tuliso yo nogi it tongo tupono do Kinoringan om it tongo hal dit niintalang di Yesus Kristus. 3Oontung no it tulun dit mangabaca dit Kitab diti sid jemaat, om oontung no it tulun dit mokinongow dit nubuat diti, 1:3 nubuat: Tupono do Kinoringan dit nilombus dit tongo nabi. Kaagkum no it tongo ramalan. om mananud dit kikiawi it nokotulis sid Kitab diti, tu it masa dit ponulukan do Kinoringan dit kikiawi diti, amu no oleed.
Salam di Yohanes Kumaa sid Turu ot Jemaat
4Iti surat diti, mantad sid dogon i Yohanes. Iti surat diti, irikot ku sid turu ot jemaat sid negeri dot Asia Tokodok. 1:4 Komoyoon nopo dot Asia Tokodok, iso negeri tokodok, it boogian dot kotonobon dot Turki ong maakaa, okon-ko it reetan po dot benua Asia dat tidino. Tiya diri, it kota dot Efesus ot ibu kota dot Asia Tokodok.
Kososogit konow sid saralom dit kosianan om koosayan do Kinoringan, ino-no:
mantad sid Kinoringan i Tama tokow, it nokosopol, om at maakaa, om sampay misingkoleed,
om mantad sid turu koyuwan ot Tatod Tosusi1:4 turu koyuwan ot Tatod Tosusi: Iso no i Tatod Tosusi, nga turu koyuwan ot nokito di Yohanes tu suriban (simbolik) it numbur 7. Iti nopot numbur turu diti nga lambang dot kosompurna’an, noponu dot kuasa, om noponu dot kopintaran (intangay sid Yes 11:2 sid Bahasa Indonesia; Why 3:1; 4:5; 5:6). dit sisirid tinoguwangon dit oogomon do Kinoringan, 1:4 Kel 3:14; Why 4:5
5om mantad sid di Yesus Kristus, it sasi dit kaarapan. Yalo no ot gulu babanar dot pinosiyan mantad sid minatay, 1:5 gulu babanar dot pinosiyan mantad sid minatay: Harfiah: it minomulasung dot noposiyan mantad sid kapatayan. I Yesus no ot keeso dot noposiyan kembagu mantad sid minatay om miyaw misingkoleed (Kol 1:18), om i Yesus no ot pangajamin dot kikiawi dit mabpamaya Doo nga mangan posiyay kembagu mantad sid kapatayan (1Kor 15:20). om Yalo no ot Ponguasa dit tongo raja sid pomogunan.
Pagka tu amu tokow koyuyuu di Yesus, minanganggur Yalo dot nokotuntug it raa Yo tu palabus daton mantad sid kuasa do duso. 1:5 Yes 55:4; Mzm 89:28 6Om jinadi tokow dîiri di Yesus Kristus dot tongo timam dit maya Dialo momorinta om it mangalayan do Kinoringan, it Tama Yo. Jadi royo’o tokow no it kosunduwo om it kuasa di Yesus Kristus sampay misingkoleed. Amin! 1:6 Kel 19:6; Why 5:10
7Intangay pogi! Rumikot Yalo dot maasako sid kawut. Kikiawi dot tulun, miampay dit tulun dit minamatay om minonuak Doo nga kokito Doo. Kikiawi dit tongo bansa sitid pomogunan, mogkorudu dot kokito Doo. Babanar-ko ajadi ino! Amin! 1:7 Dan 7:13; Mat 24:30; Mrk 13:26; Luk 21:27; 1Tes 4:17; Za 12:10; Yoh 19:34, 37
8“Yoku no ot reetan dot A om Z, komoyoon, it Ponimpuunan om Pomupusan dit nunu nopo,” ka di Tuhan Kinoringan, i Gayo Kuasa, it nokosopol, it waro maakaa, om sampay misingkoleed. 1:8 A om Z Harfiah: Alfa om Omega, ino-no it huruf keeso om it huruf koowian sid abc dot boros dot Yunani.1:8 Why 22:13; Kel 3:14
Minintalang i Kristus sid di Yohanes
9Yoku i Yohanes, it tobpinee duyu, dot miinong-i dikoo dot alanut ot ginawo mamabo dot tongo kasansara’an, tu maya di Yesus, om miinong-i dikoo dot mongindad dit Karajaan do Kinoringan. Niada oku sid pulow dot Patmos, tu ino no ot tukuman dogon dit pinaabar oku dit boros do Kinoringan, om it sinumasi oku ontok-ko i Yesus. 10Waro insan tadlaw, tiya dot hari minggu, binontongon oku tu nokuasa oku dit Tatod do Kinoringan, om nokorongow oku dot bongut dot opûupuod ugu-ko tuni dot toburi, dot mooboros ponong sid tinolikudon ku. 11Ka dit bongut, “Mangay potuliso kikiawi it okitanan nu om pootodo sid turu ot jemaat sid negeri dot Asia: sid Efesus, Smirna, Pergamus, Tiatira, Sardis, Filadelfia, om Laodikia,” ka.
12Om kowili oku ponong sid tinolikudon ku dot mogintong dot isay it minomoros sid dogon diri, nga nokitanan ku nogi ot turu neenan ot pootimpakan dot polita’an dot tamas ot winaal. 13Sid taatanga dit tongo pootimpakan dit polita’an diri, warot okitanan ku dot mad-ko tulun komimiiyo, ino-no it Tanak do Riniba. 1:13 Tanak do Riniba: Tiya dit kakal po sitid pomogunan i Yesus, asarok Yalo mising-reet dot Tanak do Riniba it kondiri Yo. Komoyoon nopo dit reetan dot Tanak do Riniba sid boros dot Ibrani, ‘tulun komimiiyo’. It pongoreetan diri, naanu di Yesus sid Dan 7:13-14, tu pongoreetan baagi dit Raja Maanalamat, tu nokitanan di Daniel i Yesus sid surga dot irad-ko ‘tanak do riniba’, komoyoon, tulun komimiiyo. Om linantik Yalo do Kinoringan dot raja song-pomogunan. Pengkakat Yalo siri, dot ki-jubah dot asayad om anaru sampay kosondot sid takod. Om it kangkab Yo ki-tagkos dot tamas ot winaal. 1:13 Dan 7:13; 10:5 14It tokobuk Yo ugu-ko gapas ot koopurak, om it mato Yo ugu-ko sinikit dot tapuy. 15It takod Yo, osising ugu-ko tambaga dit muusubo sid tapuy, om it bongut Yo, nga ugu-ko ngorok do wasay tagayo. 1:14-15 Dan 7:9; 10:6 1:15 Yeh 1:24; 43:2 16It longon Yo do wanan, ki-kinuyut dot turu neenan ot rombituon. Sid kabang Yo, warot sinumoliwan ot songinan ot sapadang dot ki-tarom miampaping. 1:16 sapadang dot ki-tarom miampaping: Komoyoon, it boros di Kristus tu ki-kuasa Yalo dot mongukum dot tulun (intangay sid Yes 49:2; Ibr 4:12). Om it wuros Yo, ugu-ko it mato dot tadlaw dit tingaadlaw ot kaanawaw.
17Kadung nokito ku iri, tad nokotungub oku no sid tana sid tinoguwangon Yo, dot tad-pom amu oku kogura ugu-ko it tulun dit minatay. Nga minangan oku Dialo kama’o dit palad Yo dit wanan, om pomoros nogi dot, “Kada rumosi! Yoku no ot Nokosopol om Nokempupus, 1:17 Yes 44:6; 48:12; Why 2:8; 22:13 18om Puun do Koposiyon. Intangay pogi, minatay Oku no nga noposiyan Oku kembagu dot miyaw misingkoleed. Yoku ot ki-kuasa monguyut dit kunci dit pomogunan dot tulun minatay, 1:18 pomogunan dot tulun minatay: Komoyoon, sid saralom dot tana, tu pongindadan dit tongo tatod dot tulun minatay dit tukuman do Kinoringan. Kadung-ko ookuman no, isubo nôono sid naraka babanar. om mamasi doalo mantad sid kapatayan. 19Ino nogi, mangay potuliso kikiawi it nokito nu, ino-no it waro maakaa om it ajadi dot sompôori. 20Iti no ot tarati dit raasia dit nokitanan nu diri: Ii-nopo turu neenan it rombituon sid longon Ku dot wanan diri, ino-no, it turu koyuwan it pomimpin dit turu it jemaat, 1:20 pomimpin dit turu it jemaat: Sid bahasa Yunani, sinuu i Yohanes monulis do surat kumaa sid anggelos dit jemaat. It boros dot anggelos sid bahasa dot Yunani dino, duwo ot tarati: utusan om moleekat. Asasarok dot apakay it boros diti dot tulun komimiiyo ot komoyoon. Jadi anggapon siti dot sinuu di Tuhan Yesus i Yohanes monulis do surat kumaa sid turu koyuwan ot pomimpin sid jemaat. It turu it jemaat diri, ino-no Efesus, Smirna, Pergamus, Tiatira, Sardis, Filadelfia, om Laodikia. Ino tongo jemaat dino, babanar-ko wujud tiya dit zaman di Yohanes, om yoalo no dino ot pinorikatan utama dit tongo surat diti. Nga waro-i ot tulun mangaarati dot titikid dit kaada’an sid tongo jemaat dino, melambangkan dit kaada’an dit iso om iso ot zaman sid sajara om kowowoyo’on sompôori dit umat Kristian song-pomogunan. Kiikiro, it kaada’an sid Efesus dino, lambang dit kaada’an dit umat Kristian tiya dit zaman di Yohanes, om it kaada’an sid Filadelfia om Laodikia, lambang dit kaada’an dit umat Kristian tiya dit koowian do zaman. om ii-nopo turu neenan it pootimpakan dot polita’an dot tamas ot winaal diri, ino-no, it turu it jemaat,” ka di Tuhan Yesus.
2Surat kumaa sid Jemaat sid Kuta dot Efesus
1Pôomoros no kembagu i Yesus dot ka, “Kenginan Ku dot monulis koh dot surat porikot sid pomimpin 2:1 pomimpin dit jemaat: Sid bahasa Yunani, sinuu i Yohanes monulis do surat kumaa sid anggelos dit jemaat. It boros dot anggelos sid bahasa dot Yunani dino, duwo ot tarati: utusan om moleekat. Asasarok dot apakay it boros diti dot tulun komimiiyo ot komoyoon. Jadi anggapon siti dot sinuu di Tuhan Yesus i Yohanes monulis do surat kumaa sid turu koyuwan ot pomimpin sid jemaat diri. dit jemaat sid kota dot Efesus: Iti no ot tupono dot irikot sid dikoo. Itit tupono diti, mantad sid Dogon it ki-kinuyut dot turu neenan ot rombituon sid longon do wanan, om maapanaw sid pialalatan dit turu neenan ot pootimpakan do polita’an dot tamas ot winaal. 2Nela’an Ku no ot padpasi duyu, om ela’an Ku dot monotos kow gumama om tumaan mamabo dot kasansara’an dot alanut ot ginawo. Ela’an Ku-i dot amu konow kogoos mogintong dit tongo tulun dit ongo-rara’at. Tu noombalan duyu no mongileelo it tongo tulun dit misingko-rarasul, nga moomudut nôopo bala yoalo diri. 3Ela’an Ku dot alanut ot ginawo duyu om ataan kow dot asansara maya Dogon, om amu kow-i oorogo maya Dogon. 4Nga ugu poma dino nga, waro pot songinan ot hal dot amu Ku kenginan sid dikoo: Amu kow no dîiri monoluod Dogon, ugu-ko it kootimpuun duyu mimoyo Dogon. 5Nga ondomo duyu no! Rinumasak no babanar ot toluod duyu. Toobat konow, om guli konow kembagu dit padpasi duyu dit tumimpuun kow nogi mimoyo Dogon. Tu ong amu kow tumoobat om amu kow gumuli sid padpasi duyu dit ugu dit timpuun-i, mongoy Oku sinod dikoo dot mongongoy dit pootimpakan duyu do polita’an mantad sid pineeyanan, komoyoon, tonuson Ku it jemaat duyu. 6Nga waro ot kenginan Ku sid dikoo: Asana kow dit karaja taraat dit winaal dit tongo mabpamaya di Nikolaus, ugu-ko it gama Ku sumana doalo. 7Jadi, ong ki-tolingo kow, rongo’o duyu no it boros dit Tatod do Kinoringan sid tongo jemaat!
Isay nopo ot kadapat tumaan sampay kamanang, paakanon Ku do tuwa dit kayu dit kapasi, it sinumuni sid kabun do Kinoringan,” ka.2:7 kabun do Kinoringan: Okon-ko it Kabun dot Eden po di gûulu sitid pomogunan ot komoyoon, ino-i-nga it kabun dit waro sid Yerusalem wagu dit mantad sid surga (Why 22:1-2).2:7 Kej 2:9; Why 22:2; Yeh 28:13; 31:8 (LXX)
Surat Pakaa sid Jemaat sid Kuta dot Smirna
8Om pôomoros no kembagu i Yesus dot, “Kenginan Ku dot monulis koh do surat porikot sid pomimpin dit jemaat 2:8 pomimpin dit jemaat: Sid bahasa Yunani, sinuu i Yohanes monulis do surat kumaa sid anggelos dit jemaat. It boros dot anggelos sid bahasa dot Yunani dino, duwo ot tarati: utusan om moleekat. Asasarok dot apakay it boros diti dot tulun komimiiyo ot komoyoon. Jadi anggapon siti dot sinuu di Tuhan Yesus i Yohanes monulis do surat kumaa sid turu koyuwan ot pomimpin sid turu ot jemaat diri. sid kota dot Smirna: Iti no ot tupono dot irikot sid dikoo. Iti tupono diti, mantad sid Nokosopol om Nokempupus, it minatay no nga noposiyan kembagu. 2:8 Yes 44:6; 48:12; Why 1:17; 22:13 9Nela’an Ku no ot kosusa’an duyu, om nela’an Ku no dot musikin kow dot tarata, nga sabanar no, akaya kow-i dot koosipan! Nela’an Ku no dot sinimbaalan kow dit tulun dit misingko-ya-Yahudi kabarasan, 2:9 misingko-ya-Yahudi: Ka di Yohanes, “Okon-ko tulun po do Yahudi yoalo,” ka, tu amu yoalo monorima di Tuhan Yesus, om aso koosipan doalo dot ugu-ko it koosipan di Abraham, it taki-lombus doalo (Rm 2:28, 29). dot okon-i-ko Yahudi po, ino-i-nga jemaat dit Raja do Rogon! 10Kada kow no rumosi dit kasansara’an dit aajangan duyu. Rongo’o duyu no! Mangan kow tabpa’ay dit Raja do Rogon, om piipiro dikoo mangan yo jiilo, om asansara kow dot opod tadlaw koleed. 2:10 opod tadlaw: Waro tulun manganggap dot it 10 tadlaw dino, babanar-ko 10 tadlaw no, nga waro-i wookon mangaarati dot it komoyoon nopo dinot numbur dino nga ‘amu oleed’. Nga, nokuro ma ong sampay patayon kow, nga kosotia konow sid Dogon. Tu taakan Ku ikoo dot koposiyon tototog, dot odia duyu dot nakamanang kow. 2:10 koposiyon tototog, dot odia duyu Harfiah: mahkota dit koposiyon. Tiya dit zaman di Yohanes, isay nopo tulun dot kamanang sid sukan, taakan dot mamahkota dot roon do zaitun ot winaal sabagay odia. Jadi sitid ayat diti, it tongo Kristian dit kamanang nga taakan-i dot mahkota dit koposiyon. Tafsiran 1: Suriban nôopo it mamahkota dino; it aanu tokow sabanar no, ino-no it koposiyon tototog. Tafsiran 2: Babanar-ko mahkota ot aanu tokow ong tumaan tokow sid koosipan (intangay sid Yak 1:12; 2Tim 4:8; 1Ptr 5:4; Why 2:10).
11Ong ki-tolingo kow, rongo’o duyu no it boros dit Tatod do Kinoringan sid tongo jemaat! Isay nopo ot kadapat tumaan sampay kamanang, amu kopurimon dit kapatayan keenduwo,” ka.2:11 Why 20:14; 21:8
Surat Pakaa sid Jemaat sid Kuta dot Pergamus
12Om pôomoros no kembagu i Yesus dot, “Kenginan Ku dot monulis koh dot surat porikot sid pomimpin dit jemaat 2:12 pomimpin dit jemaat: Sid bahasa Yunani, sinuu i Yohanes monulis do surat kumaa sid anggelos dit jemaat. It boros dot anggelos sid bahasa dot Yunani dino, duwo ot tarati: utusan om moleekat. Asasarok dot apakay it boros diti dot tulun komimiiyo ot komoyoon. Jadi anggapon siti dot sinuu di Tuhan Yesus i Yohanes monulis do surat kumaa sid turu koyuwan ot pomimpin sid turu ot jemaat diri. sid kota dot Pergamus: Iti no ot tupono dot irikot sid dikoo. Iti tupono diti, mantad sid Dogon, it ki-gayang dot ki-tarom miampaping. 13Nela’an Ku no dot kineeyonon duyu nopo nga sid kinoogomon dit Raja do Rogon momorinta. Babanar-ko osotia kow mimoyo Dogon, om amu duyu nolim dot mabpamaya kow Dogon, nokuro ong intatangan duyu poma yoalo mamatay di Antipas, sid kota duyu, it iiyonon di Raja do Rogon. Tu i Antipas nopo dino, asasarok pasasi sid tongo tulun ontok-ko Yoku. 14Nga waro po ot ponginsala’an Ku dikoo: Waro piipiro koyuwan ot tulun sinod dikoo dot minaya dit tudukan di Bileam. Tu it muula, minonuu yalo di Balak mamalid dit tongo tulun dot Israel. Om kompupuson, minangakan it tongo tulun dot Israel dit dupot dit pinurineetan, om mini’aagay po. 2:14 Bil 22:5, 7; 31:16; Ul 23:4; Bil 25:1-3 15Om waro pot tulun sinod dikoo, dot minaya dit tudukan di Nikolaus. 16Ino nogi, toobat konow! Ong amu kow tumoobat, mongoy Oku sinod dikoo dot mongukum doalo, dot it boros Ku ot pakayon Ku, it ugu-ko sapadang dit sumoliwan mantad sid kabang Ku. 17Ong ki-tolingo kow, rongo’o duyu no it boros dit Tatod do Kinoringan sid tongo jemaat!
Isay nopo ot kadapat tumaan sampay kamanang, taakan Ku dit kaakanan tolosok it reetan dot manna, 2:17 kaakanan tolosok it reetan dot manna: Tiya dit minogidu mantad sid Mesir it 12 suku dot Israel, om miniyon sid balantara dot 40 toon koleed, titikid minsasarap nopo i Kinoringan manaak sid doalo dot kaakanan dit mantad sid surga. It kaakanan diri, reetan dot manna. Sinuu do Kinoringan i Musa paatag dotsangkasa ot manna sid suwang dit Pati dit Pinijonjiyan. Nga leed suleed, it kasa dit pineeyanan dot manna diri, noliong mantad sid Pati dit Pinijonjiyan (1Raj 8:9; 2Taw 5:10), om aso nokotulis sid sajara dot Israel dot nunu ot najadi sid kasa diri. Nga waro dîiri ot nokembulay ot kemaya’an doalo dot ka doalo, iintalang kembagu do Kinoringan sompôori sid doalo it kasa om it manna diri. Nga ong itokow maakaa, it manna dit olosok diri, pembulay dot komoyoon dot itokow diti, babanar-ko umat do Kinoringan, om amu tokow no kopurimon dot witilon dot korikot sid surga. om taakan Ku po yoalo dot pampang topurak, dot potulisan doalo dit ngaran wagu doalo. It tulun no dit ataakan dit pampang topurak diri ot keelo dit ngaran wagu diri,” ka.2:17 Kel 16:14-15; 16:33-34; Yoh 6:48-50; Yes 62:2; 65:15
Surat Pakaa sid Jemaat sid Kuta dot Tiatira
18Om pôomoros no kembagu i Yesus dot, “Kenginan Ku dot monulis koh dot surat porikot sid pomimpin dit jemaat 2:18 pomimpin dit jemaat: Sid bahasa Yunani, sinuu i Yohanes monulis do surat kumaa sid anggelos dit jemaat. It boros dot anggelos sid bahasa dot Yunani dino, duwo ot tarati: utusan om moleekat. Asasarok dot apakay it boros diti dot tulun komimiiyo ot komoyoon. Jadi anggapon siti dot sinuu di Tuhan Yesus i Yohanes monulis do surat kumaa sid turu koyuwan ot pomimpin sid turu ot jemaat diri. sid kota dot Tiatira: Iti no ot tupono dot irikot sid dikoo. Iti tupono diti, mantad sid Tanak do Kinoringan, it ki-mato dot ugu-ko sinikit dot tapuy, om it ki-takod dot ugu-ko tambaga dit muusubo sid tapuy. 19Nela’an Ku no ot padpasi duyu: ii-ka it toluod duyu, ko it gama duyu mimoyo, ko it gama duyu mitutulung, om it kaalanut dit ginawo duyu mamabo dot kasansara’an. Nela’an Ku no dot ogumu ot kowosian dot nongo-gagama duyu maakaa mantad-ko it tinumimpuun kow nogi mimoyo Dogon. 20Nga ugu poma dino nga, waro pot iso ot hal dot amu Ku kenginan sid dikoo: Nisimoyo duyu-i it tongondu dit reetan di Izebel dot mamalid dit tongo turipon Ku. Yalo dino, mangakun dot nabi it kondiri yo, nga monuduk dot miagay om mangakan dit pinurineetan. 2:20 1Raj 16:31; 2Raj 9:22, 30 21Nataakan Ku no yalo dot poluang tumoobat, nga amu yalo tumingkod sumundal. 22Pagka tu ugu dino, mangan Ku yoalo ukumo: Poododopon Ku yalo om it tongo koruang yo miagay sid toodopon, dot asampit sumakit, om popurimonon Ku dot kasansara’an tawagat, kecuali ong soosompi tumoobat yoalo mantad sid tongo duso dit nawaal doalo. 23Om ping-patayan Ku po it tongo mabpamaya doo, supaya ela’an no dot tongo jemaat dot Yoku no ot keelo mogintong do ginawo om pongitungan dot tulun. Mangan Ku ukumo yoalo maya dit nongo-waal doalo. 2:23 Mzm 7:10; Yer 17:10; Mzm 62:13 24Nga ikoo, it tulun wookon sid jemaat dot Tiatira, it amu nakawaya dit tudukan taraat diri, amu kow nokeelo dit reetan doalo dit tudukan taralom dit Raja do Rogon. Boroson Ku no sid dikoo, amu Ku no inwagatan ikoo dot tongo pinonuu’an wookon, 25suway mantad-ko suuon Ku ikoo gumirot kumuyut sid kemaya’an dit waro sid dikoo, sampay mising-korikot Ku kembagu. 26Isay nopo ot kadapat tumaan sampay kamanang, om amu tumingkod mamaal dit pinonuu’an Ku mising-kapatay yo, taakan Ku dot kuasa do momorinta dit tongo bansa sitid pomogunan, 27ugu-ko it kuasa dit nitaak dit Tama Ku sid Dogon.
Ugu-ko basi ot longon ot gama yo momorinta
tu atagas.
Mangan yo babako yoalo
ugu-ko it gama dot tulun mamabak dot runggow dot tana ot winaal. 2:26-27 Mzm 2:8-9 (LXX)
28Om itaak Ku po sid dialo at rombituon dat Minsoguwang, 2:28 Minsoguwang: Inot rombituon do Minsoguwang dino, ino-no it planet dit okitanan tiya dot duruk sumuwab. Nga it sid Kitab, i Kristus no ot komoyoon, tu i Kristus dino, reetan dot Minsoguwang sid Why 22:16. Jadi i Kristus kondiri no ot odia baagi dit tulun dit kamanang. Komoyoon, it tulun dit tumaan sampay kamanang, kokisib nôono dit tompiling di Kristus, it reetan dot Minsoguwang. Om kikiawi dit bubuatan di Tuhan Yesus nga waro nôono sid dialo. Om yalo dino, miyaw nôono misingkoleed om anawaw ugu-ko it Minsoguwang (Dan 12:3).tu odia dot kinamanangan yo. 29Ong ki-tolingo kow, rongo’o duyu no it boros dit Tatod do Kinoringan sid tongo jemaat!” ka.
3Surat kumaa sid Jemaat sid Kuta dot Sardis
1Om pôomoros po kembagu i Yesus dot, “Kenginan Ku dot monulis koh dot surat porikot sid pomimpin dit jemaat 3:1 pomimpin dit jemaat: Sid bahasa Yunani, sinuu i Yohanes monulis do surat kumaa sid anggelos dit jemaat. It boros dot anggelos sid bahasa dot Yunani dino, duwo ot tarati: utusan om moleekat. Asasarok dot apakay it boros diti dot tulun komimiiyo ot komoyoon. Jadi anggapon siti dot sinuu di Tuhan Yesus i Yohanes monulis do surat kumaa sid turu koyuwan ot pomimpin sid turu ot jemaat diri. sid kota dot Sardis: Iti no ot tupono mantad sid Dogon, it waro turu koyuwan ot Tatod Tosusi 3:1 it waro turu koyuwan ot Tatod Tosusi: Iso no i Tatod do Kinoringan, nga iti nopot numbur turu diti nga lambang dot kosompurna’an, noponu dot kuasa, om noponu dot kopintaran (intangay sid Yes 11:2 sid Bahasa Indonesia; Why 3:1; 4:5; 5:6). om it muukuyut dit rombituon dit turu neenan, ino-no it turu ot jemaat. Nela’an Ku no kikiawi it tongo hal dit winaal duyu: Arayow kow dot apatog ot koosipan duyu, nga sabanar no, napatay no it koosipan duyu! 2Okitanan Ku it padpasi duyu sid tinoguwangon di Kinoringan Ku, amu po bâanar owosian Yalo. Jadi, ugu po dino, posik konow om impapagay duyu no it koosipan duyu dit meepapatay no, amu po apatay babanar. 3Ondomo duyu no it tudukan tabanar dit notorima duyu om it minangan duyu imoyo’o mantad dit timpuun-i. Taato duyu no it tudukan diri om toobat konow. Ong amu kow mosik, mongoy Oku sinod dikoo dot mongukum dikoo, dot ugu-ko it maanakaw dit rumikot tu amu duyu ela’an dot seera om pukul songkuro ot rikatan Ku. 3:3 Mat 24:43-44; Luk 12:39-40; Why 16:15 4Nga warot piipiro koyuwan dikoo sinod jemaat dot Sardis dot osusi ot padpasi yo ugu-ko it baju dit amu nomurangan. Yoalo dino, katanud Dogon dot ki-jubah dot opurak, tu andang ugu no dino ot koolukan dot otorima doalo. 5Isay nopo ot kadapat tumaan sampay kamanang, osulungan dot jubah topurak, ugu-ko yoalo, om amu Ku mangan ugaso it ngaran yo sid Buuk do Koposiyon. Okunon Ku yalo sid tinoguwangon dit Tama Ku om sid tinoguwangon dit tongo moleekat Yo, dot Yoku no ot sanganu doo. 3:5 Kel 32:32-33; Mzm 69:29; Why 20:12; Mat 10:32; Luk 12:8
6Jadi, ong ki-tolingo kow, rongo’o duyu no it boros dit Tatod do Kinoringan sid tongo jemaat!” ka.
Surat pakaa sid Jemaat sid Kuta dot Filadelfia
7Pôomoros no kembagu i Yesus dot, “Kenginan Ku dot monulis koh dot surat porikot sid pomimpin dit jemaat 3:7 pomimpin dit jemaat: Sid bahasa Yunani, sinuu i Yohanes monulis do surat kumaa sid anggelos dit jemaat. It boros dot anggelos sid bahasa dot Yunani dino, duwo ot tarati: utusan om moleekat. Asasarok dot apakay it boros diti dot tulun komimiiyo ot komoyoon. Jadi anggapon siti dot sinuu di Tuhan Yesus i Yohanes monulis do surat kumaa sid turu koyuwan ot pomimpin sid turu ot jemaat diri. sid kota dot Filadelfia: Iti no ot tupono dot irikot sid dikoo. Iti tupono diti, mantad sid Dogon, it Osusi, om it Kaarapan. Yoku no ot monguyut dit kunci di raja Daud, tu ki-kuasa Oku sid Karajaan do Kinoringan. Kadung-ko pakayon Ku it kunci diri dot pongogiang do longobon, asot îiso tulun dot kadapat mongolontop dit longobon diri, om kadung-ko pakayon Ku it kunci diri dot pongolontop do longobon, asot îiso tulun dot kadapat mongogiang. 3:7 pongogiang ... pongolontop Tafsiran 1: I Tuhan Yesus no ot manaak doalo do poluang do paabar Dialo sid tongo tulun. Tafsiran 2: Yalo-i ot mongogiang dit longobon dit Karajaan do Surga baagi dit tongo Kristian dit osotia. Sosompi oonong dati miduduwo ot tafsiran diti.3:7 Yes 22:22; Ayb 12:14 8Nela’an Ku no ot padpasi duyu. Om ela’an Ku-i dot okon-ko tulun kow po dit ki-ongo-ngaran, nga winaya duyu-i it tongo pinonuu’an Ku, om amu kow-i minongolim Dogon. Nga intangay pogi! Giniangan Ku ikoo dot poluang dot paabar Dogon sid tongo tulun. Iti poluang diti, amu adapat mongolontop dot isay nopo ot tulun. 9Intangay pogi! Porikoton Ku sid dikoo ot piipiro tulun dit moomudut dot misingko-ya-Yahudi kabarasan, dot okon-i-ko Yahudi, ino-i-nga jemaat dit Raja do Rogon. 3:9 misingko-ya-Yahudi: Ka di Yohanes, “Okon-ko tulun po do Yahudi yoalo,” ka, tu amu yoalo monorima di Tuhan Yesus. Aso koosipan doalo dot ugu-ko it koosipan di Abraham, it taki-lombus doalo (Rm 2:28, 29). Om pongorumaton Ku yoalo dikoo dot sampay tumungub sid tinoguwangon duyu, supaya ela’an no doalo dot aa-Ku koyuuan ikoo. 3:9 Yes 49:23; Yes 60:14; 43:4 10Jadi, pagka tu minaya kow dit pinonuu’an Ku dot alanut o ginawo, piara’on Ku-i ikoo tiya dit kosusa’an dit porikoton Ku sid pootongkop do pomogunan, dot mongumbal dot kikiawi ot tulun. 11Amu Oku no oleed rumikot! Giratay duyu no monguyut it koosipan dit waro sid dikoo, supaya amu kow asaladan dit odia dit kinamanangan duyu. 12Isay nopo ot kadapat tumaan sampay kamanang, jodion Ku dot palayan sid walay di Kinoringan Ku, dot ugu-ko torigi tu amu no kopiinsid-insid mantad siri. Om tulisan Ku nogi it koyuwan doalo dit ngaran di Kinoringan Ku om it ngaran dit Kuta di Kinoringan Ku, ino-no it Kuta Yerusalem Wagu, it mindoo mantad sid surga. Om tulisan Ku po dit ngaran wagu Ku, dot tanda dot Yoku no ot sanganu doalo. 3:12 Why 21:2; Yes 62:2; 65:15
13Ong ki-tolingo kow, rongo’o duyu no it boros dit Tatod do Kinoringan sid tongo jemaat!” ka.
Surat pakaa sid Jemaat sid Kuta dot Laodikia
14Pôomoros no kembagu i Yesus dot, “Kenginan Ku dot monulis koh dot surat porikot sid pomimpin dit jemaat 3:14 pomimpin dit jemaat: Sid bahasa Yunani, sinuu i Yohanes monulis do surat kumaa sid anggelos dit jemaat. It boros dot anggelos sid bahasa dot Yunani dino, duwo ot tarati: utusan om moleekat. Asasarok dot apakay it boros diti dot tulun komimiiyo ot komoyoon. Jadi anggapon siti dot sinuu di Tuhan Yesus i Yohanes monulis do surat kumaa sid turu koyuwan ot pomimpin sid turu ot jemaat diri. sid kota dot Laodikia: Iti no ot tupono dot irikot sid dikoo.
Iti no boros mantad sid Dogon, it reetan dot ‘Amin’. 3:14 Amin: Komoyoon nopo nga ‘mangakun babanar’ keenong ‘polombuson nopo’. It Amin siti diti, pakayon di Yesus dot pongoreetan Yo dit kondiri Yo. Om sid ayat sumusuut, pelo’on-i Dialo it komoyoon dit ngaran diri. Yoku no ot sasi dit kaarapan om babanar. Yoku no ot puun dit nunu nopo ot nurug do Kinoringan. 3:14 ... puun dit nunu nopo ot nurug do Kinoringan: I Yesus nga noko’uup-i dit Tama Yo mongurug diti pomogunan (Kol 1:15-18; Yoh 1:1-4). 3:14 Ams 8:22 15Nela’an Ku no ot padpasi duyu, om nela’an Ku no dot it koosipan duyu, ugu-ko weeg dit atamis nga amu, alasu nga amu. Awasi dara ong kadung amu mimoyo nga amu no mimoyo, om kadung mimoyo nga mimoyo no babanar. 16Nga pagka tu atamis nga amu, alasu nga amu-i, ilabput Ku ikoo mantad sid kabang Ku. 17Tu ka duyu, ‘Yokoy diti, akaya om osusukup, amu okoy insan dot oowian,’ ka duyu. Nga amu duyu gaam ela’an dot araat ot nasip duyu, osian kow, musikin, penlabas om bolow po. 18Ugu po dino, nosiatan Ku ikoo dot, pomoli kow sid Dogon dit tamas dit nososob sid tapuy, supaya kumaya kow sid tinoguwangon do Kinoringan. Pomoli kow dot soosokot topurak, supaya otongkuban it koyuwan duyu dit penlabas, supaya amu kow eekukuman. Pomoli kow po dot tubat do mato supaya kokito kow. 19It tulun dit aa-Ku koyuuan, mangan Ku tiago om mangan Ku tudukay. Ino nogi, puguo duyu no babanar inot ginawo duyu om toobat konow. 3:19 Ams 3:12; Ibr 12:6 20Rongo’o duyu no! Pengkakat Oku sid longobon duyu dot mongoritik. Isay nopo ot korongow dit bongut Ku om giangon it longobon, sumuwang Oku sid walay yo om milang Oku doo mangakan, om yalo nga keelang-i Dogon mangakan. 21Isay nopo ot kadapat tumaan sampay kamanang, pataladon Ku Dogon mogom sid oogomon Ku, ugu-ko Yoku tu nakamanang no, om maatalad Oku di Tama Ku mogom sid oogomon Yo. 3:21 Mat 19:28; Luk 22:30; Ef 2:6
22Jadi, ong ki-tolingo kow, rongo’o duyu no it boros dit Tatod do Kinoringan sid tongo jemaat!” ka.
4Nokitanan di Yohanes i Kinoringan dot Mogom-ogom sid Oogomon Yo sid Surga
1Nakatalib iri, wâaro no kembâagu ot nokitanan ku. Nokokito oku dot iso longobon sid surga dot miigiang, om it bongut dit norongow ku gûulu dit minonoki-boboros dogon dot ugu-ko tuni dot toburi, minomoros kembagu sid dogon dot, “Insawat siti, popeelo Oku dikaw dit tongo hal dit amu no oleed dot ajadi,” ka.
2Om mîilo po tu binontongon oku tu nokuasa oku dit Tatod do Kinoringan, om nokito ku dot warot oogomon sid surga dot warot mogom-ogom siri. 3It mogom-ogom sid oogomon diri, okirow ugu-ko it kookirow dit pampang dot jasper om pampang dot sardis. It oogomon diri, noliputan dot buluntung dot okirow ugu-ko pampang dot zamrud. 4:2-3 Yeh 1:26-28; 10:1 4Sid minsorili dit oogomon diri, waro duwo noopod om apat ot oogomon wookon. Om titikid dit tongo oogomon diri, notikid dot tongo pomimpin dot songogom-ogom siri dot ki-ongo-soosokot dot opurak, om ki-ongo-mahkota dot tamas. 5Mantad sid oogomon diri, warot minimbulay ot kudilap do gonit meed dot tinggorud dot asangat om okuruntud. Om sid tinoguwangon dit oogomon diri, waro turu neenan ot babang dot song-sisiikit. Iri no it turu koyuwan ot Tatod do Kinoringan. 4:5 turu koyuwan ot Tatod do Kinoringan: Iso no i Tatod Tosusi, nga turu koyuwan ot nokito di Yohanes tu suriban (simbolik) it numbur 7. Iti nopot numbur turu diti nga lambang dot kosompurna’an, noponu dot kuasa, om noponu dot kopintaran (intangay sid Yes 11:2 sid Bahasa Indonesia; Why 3:1; 4:5; 5:6).4:5 Kel 19:16; Why 8:5; 11:19; 16:18; Yeh 1:13; Why 1:4; Za 4:2 6Sid tinoguwangon dit oogomon diri, waro ot ugu-ko laut dot sam-ko soromin ot kooniting. Om sid minsorili dit oogomon diri, warot apat koyuwan ot winangun; iso ot winangun sid gibang, iso sid wanan, iso sid tinolikudon, om iso sid tinoguwangon. Titikid dit koyuwan dit tongo winangun diri, notongkop do mato – sid tinoguwangon om sid tinolikudon. 7It wuros dit winangun keeso diri, ugu-ko singa, it koduwo ugu-ko sapi, it wuros dit kotolu ugu-ko wuros dot tulun, it kaapat ugu-ko muutulud ot kondiw. 4:6-7 tongo winangun: Komoyoon, yoalo no mangawakil dit kikiawi it tongo winangun sid riniba: it sapi, lambang dit tongo pangayam; it singa, lambang dit tongo dupot torongit; it kondiw, lambang dit tongo tombolog; om it tulun lambang dit tongo tulun porogi. Komoyoon nopo dot notongkop do mato yoalo: maajaga yoalo tu amu tumingkod sumamba do Kinoringan, om ongo-pipintar babanar yoalo tu ogumu ot okito doalo. 4:6-7 Yeh 1:5-10, 22; 10:14 8Kikiawi dit apat it winangun diri, ki-ongo-kawo dot onom neenan, om ki-ongo-mato sid pootongkop dit koyuwan sampay sid saaw dit tongo kawo. It tongo winangun diri, sodoy-adlaw no minlaalanu dot aso tingkod. Ka dit laalanu doalo,
“Osusi, osusi, osusi i Tuhan Kinoringan,
i Gayo Kuasa,
it nokosopol, it waro maakaa, om it rumikot sompôori,”
ka doalo. 4:8 Yeh 1:18; 10:12; Yes 6:2-3
9Kikiawi dit winangun dit apat koyuwan diri, minlaalanu dot mangarayow, mongorumat om monorimakasi sid Dialo, it mogom-ogom sid oogomon do raja, it Miyaw misingkoleed. Titikid dot minlaalanu it tongo winangun diri, 10momod-tungub no it duwo noopod om apat it pomimpin diri sid tinoguwangon dit Mogom-ogom sid oogomon do raja dot sumamba dit Miyaw misingkoleed. Om niping-wiliw doalo it mahkota yo sid oogomon do raja om pomoros nogi dot,
11“Oh Tuhan Kinoringan, it samba’on ya,
Ikaw no ot aaluk dot royo’on om orumaton,
om Ikaw ot Gayo Kuasa,
tu Ikaw ot minongurug dit nunu nopo,
om kikiawi dit nunu nopo nga waro om miyaw, tu mantad sid kenginan Nu,”
ka doalo.
5It Tanak do Domba no ot Aaluk Momungkaya dit Karatas dit Liningkum
1Iri nogi, nokito ku ot liningkum ot karatas dot kukuyutan dit longon do wanan dit mogom-ogom sid oogomon do raja diri. It karatas diri, noogob dot tulis sid miampaping, om minangan gaamo dot turu neenan ot siil do lilin. 5:1 Yeh 2:9-10; Yes 29:11 2Om nokitanan ku ot iso mantad dit tongo moleekat dit apapag diri dot minongoduat dot opûupuod ot bongut, dot ka, “Isay ot aaluk dot mamabak dit tongo siil diri, om momungkaya dit karatas dit liningkum?” ka doo. 3Nga asot îiso tulun sid surga, sitid pomogunan, om sid saralom do tana 5:3 sid saralom do tana: Siri no ot pomogunan dot namatay ong maya dit Kitab (Luk 16:23; Yes 14:9). dot kadapat momungkaya dit liningkum it karatas, om kapangabaca dit tinulis siri. 4Nunu po nga moolonduy oku dîiri mogiad, tu asot îiso tulun dot aaluk dot momungkaya dit liningkum it karatas, om kapangabaca dit tinulis siri. 5Na minomoros nobo sid dogon it iso mantad dit pomimpin diri, dot ka doo, “Tingkod mogiad! Intangay pogi at tulun dat reetan dot singa dot Yehuda, it koturunan di raja Daud, 5:5 it koturunan di Raja Daud Harfiah: it tolid di Daud. Iri diri, iso ot pongoreetan dot komoyoon nopo nga Mesias dit najanji mantad sid koturunan di raja Daud. Intangay sid Yes 29:18-19; 35:4-6; 42:6-7. Om intangay ot panarangan sid Mrk 10:47. nakamanang no, sampay ki-kuasa dîiri mamabak dit turu it siil om mamalad dit liningkum it karatas,” ka. 5:2-5 mamalad dit liningkum it karatas: It karatas diti, pinotulisan dit kowowoyo’on dit natantu mâantad do Kinoringan dot ajadi sompôori. I Kristus no ot aaluk dot momungkaya dit karatas diri, tu asal owungkaya it karatas diri, ajadi no kikiawi it tinulis siri. I Kristus no ot aaluk monuluk dit notulis siri. 5:5 Kej 49:9; Yes 11:1, 10 6Om nokito ku dîiri pengkakat ot Tuyog do Domba sid somok dit oogomon do Raja, dot nentutukan dit apat koyuwan it winangun 5:6 apat koyuwan it winangun: Komoyoon, yoalo no mangawakil dit kikiawi it tongo winangun sid riniba: it sapi, lambang dit tongo pangayam; it singa, lambang dit tongo dupot torongit; it kondiw, lambang dit tongo tombolog; om it tulun lambang dit tongo tulun porogi. Komoyoon nopo dot turu neenan ot mato doalo: maajaga yoalo tu amu tumingkod sumamba do Kinoringan, om ongo-pipintar babanar yoalo tu ogumu ot okito doalo. Intangay it sid 4:6-7. om it tongo pomimpin. It Tuyog do Domba diri, otutunan dot baabaya pinatay. Om it Tuyog do Domba diri, turu neenan ot sungu, om turu neenan ot mato. 5:6 turu neenan ot sungu: Komoyoon, nosusukup do kuasa. It turu neenan it mato diri, ino no it turu koyuwan ot Tatod do Kinoringan, it sinuu do Kinoringan tumongkop sid pomogunan. 5:6 Yes 53:7; Za 4:10 7Jadi, tinumoronong dîiri it Tuyog do Domba diri dot mangaramit dit karatas dit liningkum diri mantad sid longon dit wanan dit mogom-ogom sid oogomon do Raja. 8Tiya dit kamasa’an no dit Tuyog do Domba mangaramit dit karatas diri, pomod-tungub no sid tinoguwangon Yo it apat koyuwan it winangun om it duwo noopod om apat it pomimpin, dot kikiawi nga song-kukuyut dot kusapi om mangkuk dot tamas. It mangkuk diri, noponu dot kamayan. Om it kamayan nopo diri nga it tongo doa dit tongo umat do Kinoringan. 5:8 Mzm 141:2 9Kikiawi dit apat koyuwan it winangun, om it duwo noopod om apat it pomimpin diri, mininlalanu dot iso ot laalanu wagu, dot pongoorumat doalo dit Tuyog dit Domba. Ka dit laalanu doalo,
“Oh Tuyog do Domba,
Ikaw no ot aaluk mangaramit dit liningkum it karatas diri,
om Ikaw no ot aaluk mamabak dit tongo siil,
tu baabaya minangan Koh patayo dit tongo tulun,
om it raa dit kinapatayan Nu no ot pinongolukat Nu doalo mantad sid titikid it suku, boros, nagara, om bansa, tu pajadi doalo dot umat do Kinoringan. 5:9 Mzm 33:3; 98:1; Yes 42:10
10Jinadi Nu yoalo dot tongo timam dot mangalayan di Kinoringan tokow,
om momorinta nôono yoalo sid pomogunan,”
ka doalo. 5:10 Kel 19:6; Why 1:6
11Om nokokito oku po dot boriribu om bolalaksa ot moleekat dot songingkakat sid minsorili dit oogomon do Raja, om sid minsorili dit apat koyuwan it winangun om sid minsorili dit duwo noopod om apat it tongo pomimpin. Om norongow ku it bongut dit tongo moleekat diri 5:11 Dan 7:10 12dot minlaalanu dot opuod ot bongut. Ka doalo,
“Royo’o tokow no it Tuyog do Domba dit minangan patayo diri,
tu Yalo no ot aaluk dot monorima dit
kuasa, kakaya’an, kopintaran, kokudaratan,
koorumatan, bantug, om raarayow,”
ka doalo.
13Om kikiawi dit tongo winangun sitid pomogunan om sid surga om sid saralom dot tana, om kikiawi it suwang do laut, norongow ku minlaalanu, dot ka doalo,
“It mogom-ogom sid oogomon do Raja,
om it Tanak dot Domba,
ot aaluk dot monorima
dit raarayow om torumat, bantug, om kuasa
sampay misingkoleed,”
ka doalo. 14Simbar nopo it apat koyuwan it winangun, “Amin!” ka, om it tongo pomimpin dit duwo noopod om apat nga minomod-tungub dîiri dot sumamba.
6Minangan Babako dit Tuyog do Domba it Turu Neenan it Siil dit Pinangagaam dit Karatas
1Nakatalib peeri, nokito ku dîiri it Tuyog do Domba dot mamabak dit siil keeso mantad sid turu neenan it tongo siil dit pinangagaam dit karatas diri, om orongow ku no ot iso mantad dit apat koyuwan it winangun diri dot momoros dot ugu-ko tinggorud ot koopuod dit bongut yo, dot ka, “Imbulay no!” ka. 6:1-7 siil: Titikid dot mongidu i Tuhan Yesus keenong Tuyog do Domba dot iso ot siil, palandu Yalo dit kowowoyo’on do riniba sompôori dit natantu mâantad do Kinoringan. It apat koyuwan it tulun dit sinumako do kuda, peristiwa ko tulun dit ijinan do Kinoringan dot mangaraag diti pomogunan, tu gama do Kinoringan mongukum do riniba. It warna di tongo kuda, lambang dot nunu ot ajadi: it opurak, maangala; it aragang, poopiparang; it eetom, witil; it oposi, kapatayan. It tulun dit sinumako dit kuda topurak diri, okon-i-ko i Kristus po, ino-i-nga tulun dit Mising-kiKristus, tu monokiparang om mangala dot tongo pomogunan.2Om pogigintong oku nga, nokito ku ot songinan ot kuda topurak, dot ii-nopot sinumako nga muukuyut dot pana, om nataakan dot mahkota dot dang kinamanangan. Om pamanaw no it nakamanang diri dot mangala po dot wookon ot tongo musu.6:2 Za 1:8; 6:3, 6 3Om mâangay no dit Tuyog do Domba babako it siil koduwo, nga norongow ku it winangun koduwo momoros dot, “Imbulay no!” ka. 4Om pamanaw no ot songinan ot kuda dot arawalak ot kaaragang, om ii-nopot sinumako diri nga tinaakan di Kinoringan do kuasa dot popiparang dit tongo tulun sid pomogunan, sampay minipapatay dîiri it tongo tulun. It sinumako dit kuda diri, tinaakan dot sapadang tagâayo. 6:4 Za 1:8; 6:2
5Om mangay no dit Tuyog do Domba babako it siil kotolu, nga norongow ku it winangun kotolu momoros dot, “Imbulay no!” ka. Om sirot oku nga, okito ku ot kuda dot eetom, dot ii-nopot sinumako siri nga muukuyut dot songinan ot timbangan. 6:5 Za 6:2, 6 6Om mad-ko waro ot bongut dot orongow ku mantad sid tanga dit apat koyuwan it winangun diri, dot ka dit boros, “Pendokodo no ot torogo sampay amaal babanar: Sokilo ot gandum, miinong dot gaji sangadlaw, om tolu kilo ot barli miinong-i dot gaji sangadlaw. Nga, kadaay raago it kabun dot zaitun om it kabun dot anggur!” ka.
7Om mâangay no babako dit Tuyog do Domba it siil kaapat, nga orongow ku it winangun kaapat momoros dot, “Imbulay no!” ka. 8Om pogigintong oku nga, nokito ku ot songinan ot kuda dot oposi. Ii-nopot sinumako nga it reetan dot “Kapatayan”. Om it sid toori doalo diri, muususuut it reetan dot “pomogunan dot tulun minatay”. Nokotorima yoalo dot kuasa dot mamatay dit 1/4 dit tongo tulun sitid pomogunan. It gama doalo mamatay dit tongo tulun, ino-no sid piparangan, witil, masam-masam ot panakit, om dudupot torongit. 6:8 Yeh 14:21 9Nopongo iri, mangay no dit Tuyog do Domba babako it siil kolimo, nga okitanan ku dîiri ot tongo tatod dot tulun minatay sid saaw dit paasamba’an do pangayam. 6:9 sid puun dit paasamba’an do pangayam: It tongo Kristian dit minangan patayo dino, ugu-ko korban baagi di Kinoringan (2Tim 4:6; Flp 2:17). Ong sid Kitab Leed, titikid dot mangaraa, ituntug it raa dit pangayam sid puun dit paasamba’an (Im 4:7; Kel 29:12).It tongo tatod diri, ino-no it tongo tatod dit tulun dit pining-patayan tu pinaabar dit boros do Kinoringan, om it amu tinumingkod sumasi dot i Yesus no ot Tuhan. 10Minonginggagawa yoalo dot opupuod ot bongut, dot ka, “Oh Ponguasa dit osusi om abanar! Kadaay no piolulungay mongukum om sumuli dit tongo tulun sid pomogunan dit minamatay dagay,” ka. 11Titikid dit tongo tatod diri, minangan taakay dot jubah topurak, om mangay nogi suu’o mongindad toruay, misingkosukup dit kogumuo dit koruang dot mangalayan do Kinoringan, om tongo koobpineeyan dot Kristian dot mangan patayo ugu-ko yoalo. 12Om kôokito ku no kembagu tiya dit minamabak it Tuyog do Domba dit siil koonom, babanar-ko ginumuyu it tana dot adarakan ot koologod, om it tadlaw nga tinumuwong dot ugu-ko kumut teetom ot kootuwong, om it wulan nga rinumagang ugu-ko raa. 6:12 Why 11:13; 16:18; Yes 13:10; Yl 2:10, 31; 3:15; Mat 24:29; Mrk 13:24-25; Luk 21:25 13It tongo rombituon, nga minomod-ratu mantad sid tawan, ugu-ko it koowa’an do fig 6:13 koowa’an do fig Malayu: buah tin, buah ara keenong bodhi. Oomis ot tuwa. Nga kopisuway mantad dit nunuk sitid Malaysia om Indonesia. dit amu po otuo, it natantag dot sarup tologod. 14Om tanus ka-i it tawan, dot ugu-ko karatas dit mangan lingkumo, om it tongo nuluw, om it tongo pulow nga nongo-kawaliw mantad sid kinowilion mâantad. 6:13-14 Yes 34:4 6:14 Why 16:20 15Om kikiawi dit tongo raja sid pomogunan, it tongo ponguasa, it tongo panglima do tantara, it tongo tulun takaya, it tongo tulun dit ki-ongo-ngaran sid porinta, om kikiawi dot tulun: Ii-ka it tongo turipon ko it okon-ko turipon, kikiawi nga minomod-losok sid tongo gua om sid pialalatan dit tongo pampang sid nuluw. 6:15 Yes 2:19, 21 16Om inggiyakay nogi doalo it tongo nuluw om it tongo pampang diri dot, “Otungay okoy no oy tongo nuluw, om polosoko okoy no! Supaya amu okoy okito Dialo it mogom-ogom sid oogomon do Raja, om supaya amu okoy oonong dit rasang dit Tuyog do Domba,” ka. 6:16 Hos 10:8; Luk 23:30 17Tu norikot no it tadlaw dit kendorosi babanar, ino-no it tadlaw dit poobusan Doalo dit rasang Doalo, om asot îiso ot keedu mantad sid rasang diri. 6:17 Yl 2:11; Mal 3:2
7144,000 ot Tulun dot Nocoopan do Kinoringan tu Tanda dot Yino ot Sanganu
1Nakatalib iri, nôokokito oku no dot apat koyuwan ot moleekat dot songingkakat sid apat it sunduk do pomogunan. Minangan doalo tabanay it apat it mato dot sarup, supaya amu kotongus sid tindal, sid weeg om sid gowuton. 7:1 Yer 49:36; Dan 7:2; Za 6:5 2Om waro po moleekat wookon dot nokitanan ku dot minimbulay mantad sid kosila’on, dot muukuyut dit coop do Kinoringan, it Miyaw misingkoleed. Minomoros it moleekat diri dot opûupuod ot bongut dot monginloow dit apat koyuwan it moleekat, it tinaakan do Kinoringan do kuasa dot mangaraag dot weeg om tindal. 3Ka doo, “Kada po mangaraag dot weeg om tindal, keenong at gowuton, ong amu ya po ocoopan dit coop do Kinoringan it tongo rabas dit tongo turipon di Kinoringan tokow!” ka. 7:3 Yeh 9:4, 6 4Om waro dîiri ot tulun dot pinoboros sid dogon dit kogumuo dit tongo tulun dit minangan coopay dit coop do Kinoringan. It kogumuo nopo dit tulun dit minangan coopay, it mantad sid opod om duwo it suku dit koturunan di Israel, ino-no, 144,000. 7:4 144,000: Duwo ot pongoorotiyan dit 144,000 diti: Tafsiran 1: Okon-ko suriban: itit 144,000 no ot tulun dot bansa Israel, tu rineet it iso om iso it tongo ngaran dit 12 suku doalo. Piara’on yoalo do Kinoringan tiya dit kasansara’an tagayo, supaya tumoobat yoalo om monorima di Tuhan Yesus. Suway yoalo mantad dit tongo tulun togumu dit noreet sid 7:9, tu it sid 7:9 okon-i-ko mantad sid bansa dot Israel no ino-i-nga mantad sid kikiawi it tongo bansa, om okon-i-ko 144,000 no ino-i-nga amu milod itobon. Tafsiran 2: Secara simbolik keenong suriban: it 144,000 ot tulun diti, kinalangkapan dot kikiawi it umat do Kinoringan mantad sid kikiawi it tongo bansa, it asalamat om piara’on tiya dit kasansara’an tagayo, om miinong yoalo dit tulun togumu sid Why 7:9. Reetan yoalo dot tulun Israel, tu yoalo no ot babanar-no-ko koturunan di Abraham pasal dit koosipan doalo sid di Yesus (Gal 3:29; 6:16; Rm 2:28, 29).5Mantad sid suku di Yehuda, 12,000; mantad sid suku di Ruben, 12,000; mantad sid suku di Gad, 12,000; 6mantad sid suku di Asyer, 12,000; mantad sid suku di Naftali, 12,000; mantad sid suku di Manasye, 12,000; 7mantad sid suku di Simeon, 12,000; mantad sid suku di Lewi, 12,000; mantad sid suku di Isakhar, 12,000; 8mantad sid suku di Zebulon, 12,000; mantad sid suku di Yusuf, 12,000; om mantad sid suku di Benyamin, 12,000.
It Tongo Tulun dit Mantad sid Kikiawi ot Bansa, Amu Milod Itobon ot Koogumu
9Nakatalib iri, wâaro no kembagu ot nokitanan ku. Nokitanan ku ot tulun dot okon-ko mimingkaso ot koogumu, dot sampay amu milod itobon ot koogumu. It tongo tulun diri, mantad sid kikiawi it tongo bansa, suku, nagara om boros, dot songingkakat sid tinoguwangon dit oogomon do Raja om sid tinoguwangon dit Tuyog do Domba. Kikiawi dit tongo tulun diri, ki-ongo-jubah dot opurak, om ki-ongo-kinuyut dot tongo papa dot polod. 7:9 ... ki-ongo-kinuyut dot tongo papa dot polod. Tiya dit sinumuwang i Yesus sid kota dot Yerusalem, sinamung Yalo dit tongo tulun do Yerusalem dot ugu-ko gama manamung do raja, dot minonguyut yoalo dot tongo papa do polod, sambil gumara dot, “Hosana! Ki-barakat Yalo it sinuu di Tuhan Kinoringan rumikot,” ka (Yoh 12:13). Om oobas it tongo tulun dot Israel monguyut dot tongo papa do polod tiya dot Karamayan do Momisulap keenong Pesta Pondok Daun, tu monorimakasi sid Kinoringan baagi dit tasil dit noomot (Im 23:39-44). It tongo tulun dit sid tinoguwangon dit toogomon do Kinoringan diri, ino-no it tongo tulun dit noomot no keenong najadi no dot Kristian (Mat 13:30). It tongo jubah dot opurak doalo, gambaran dit pangantin di Kristus dit nosusian no (Why 19:7-9; Ef 5:25-27).10Om ponginggagawa no it tongo tulun dit ogûugumu diri, dot ka doalo, “I Kinoringan tokow no dit mogom-ogom sid oogomon dot Raja, om it Tuyog do Domba ot minanalamat daton!” ka doalo. 11Kikiawi dit tongo moleekat diri, song-ingkakat sid minsorili dit oogomon do Raja, om it tongo pomimpin, om it apat koyuwan it winangun. Om minomod-tungub dîiri it tongo moleekat dot sumamba sid Kinoringan, 12om meed momoros dot, “Amin, banar! Monorimakasi tokow di Kinoringan. Royo’o tokow no om insawatay tokow no om orumato tokow no Yalo sampay misingkoleed, tu agayo ot kuasa om kosunduwo om kopintaran. Amin!” ka.
13Om iso mantad dit tongo pomimpin diri, minongoduat sid dogon dot, “Isay ka at tongo tulun dat ki-ongo-jubah dot opurak dilo, om siombo ot nontodonon doalo?” ka. 14Simbaro ku nopo, “Taaw, oy Tuan, aa-ku-i ela’an. Ikaw no ot keelo dino,” kangku.
Na boros dialo sid dogon, “Yoalo nopo dilo, tongo tulun dit tinuma’an tiya dit noontok dit kasansara’an tagayo. Pining-pupuan doalo at tongo jubah doalo sid raa dit Tuyog do Domba sampay opupûurak no. 7:14 Dan 12:1; Mat 24:21; Mrk 13:19 15Jadi, sodoy-adlaw nopo yoalo pengkakat ad tinoguwangon dat oogomon do Kinoringan sid Saasambayangon Yo, dot mangalayan Dialo, dot amu miinsid-insid mantad silo. Om Yalo, it mogom-ogom sid ogomon do Raja, miyon ad taatanga doalo dot monirung doalo. 16Amu no kopurimon yoalo dot witilon om tuuwan, om amu no osiddangan yoalo dit linasu dot tadlaw. 7:16 Yes 49:10 17Tu it Tuyog do Domba dit pengkakat sid somok dit oogomon do Raja diri ot momiara doalo, om Yalo no ot potolunung doalo kumaa sid towud do weeg dit kapasi. Om kikiawi it tongo romow sid mato doalo mangan piido do Kinoringan,” ka dialo. 7:17 Mzm 23:1; Yeh 34:23; Mzm 23:2; Yes 49:10; 25:8
8Nidu dit Tuyog do Domba it Siil Koturu dit Pinangagaam dit Karatas
1Nakatalib iri, minangan dîiri babako dit Tuyog do Domba it siil koturu dit pinangagaam dit karatas, nga poyoyongow po dit surga dot satanga jaam koleed. 2Om okitanan ku dîiri ot turu koyuwan ot moleekat 8:2 turu koyuwan ot moleekat: Ong maya dit kemaya’an dit tongo tulun Yahudi, waro turu koyuwan ot kotua do moleekat dot songingkakat sid tinoguwangon do Kinoringan. Duwo mantad dit kotua do moleekat diri, reetan di Gabriel (Luk 1:19) om i Mikhael (Yud 9). Ong maya sid 1Tes 4:16, tiya dot amu no oleed gumuli i Tuhan Yesus sitid pomogunan, mangan uniyo dit tongo kotua do moleekat it toburi do Kinoringan. dot songingkakat sid tinoguwangon di Kinoringan, om titikid doalo diri minangan taakay dot soro-iseso ot toburi. 3Om wâaro no kembagu iso moleekat tinumoronong sid mija dit poonutudan do kamayan. It moleekat diri, ki-kinuyut dot iso ot mangkuk dot tamas ot winaal tu pooiyanan do kamayan. Om tinaakan dîiri yalo dot ogûugumu ot kamayan, tu pongoruang dit tongo doa dit tongo umat, dot isamba sid mija dit tamas ot winaal diri, sid tinoguwangon dit oogomon do Raja. 8:3 Amo 9:1; Kel 30:1, 3 4Om mininsawat dîiri it lisun dit kamayan dit tinutudan diri, miwaya dit tongo doa dit tongo umat, mantad sid mangkuk dit kuukuyutan dit moleekat dit pengkakat sid tinoguwangon dit oogomon do Raja. 5Om minangan dîiri onuwo dit moleekat it mangkuk diri, om suwangay nogi dot popow dot ki-tapuy po mantad sid mija dit poonutudan do kamayan, om pobubuso nogi sid pomogunan, nga asangat om okuruntud nopo ot tinggorud, meed dot kudilap do gonit, om it tana nga ginumuyu dot adarakan ot koologod. 8:5 Im 16:12; Yeh 10:2; Kel 19:16; Why 11:19; 16:18
Onom Mantad dit Turu ot Toburi Mangan Uniyo tu Mongowit dot Suba
6Nakatalib iri, minomod-sodia no it turu koyuwan it moleekat dot monoogi dit toburi.
7Om mangay soogiyo dit moleekat keeso it toburi yo nga, sinumondot ot darun dot ais batu, tapuy om raa; kikiawi dit ais batu, tapuy om it raa diri, nipilay sid pomogunan. 8:7-10 ais batu, tapuy om raa: It kowowoyo’on diti, poondom daton dit tongo suba do Kinoringan sid Mesir. Tu posinggoro di Musa it longon yo kumaa sid tawan, nga turus minangan do Kinoringan posondoto ot tinggorud, darun dot ais om gonit (Kel 9:23). 1/3 no dit pomogunan ot aajangan, tu amu po aawi it tukuman do Kinoringan, supaya waro po poluang dit tongo tulun dot tumoobat. Om koloo iri kikiawi nga nosorob it 1/3 dit pomogunan: Nosorob it 1/3 dit tongo kayu om kikiawi dit tongo sakot totomow. 8:7 Kel 9:23-25; Yeh 38:22
8Om mâangay no soogiyo dit moleekat koduwo it toburi yo nga, okitanan-i ot mad-ko nuluw tagayo dot miisikit dot niada sid laut, om 1/3 dit laut, nosiliw dot raa. 9Om 1/3 dit tongo dudupot sid laut ot nongo-patay, om 1/3 dit tongo talud ot nongo-binasa. 8:8-9 ... laut, nosiliw dot raa. Iti nopo kowowoyo’on diti, poondom daton dit suba keeso sid Mesir, tu nosiliw it tongo bawang dot raa, sampay minatay it tongo sada om amu no eenum it weeg (Kel 7:20-21). It nuluw nopo, lambang dot iso ot kowowoyo’on dit amu tokow ela’an ong nunu ot komoyoon. Kembagu-i, 1/3 no dit pomogunan ot aajangan, tu amu po aawi it tukuman do Kinoringan, supaya waro po poluang dit tongo tulun dot tumoobat.10Om mâangay no soogiyo dit moleekat kotolu it toburi yo, nga pararatu po dot rombituon dot agaayo mantad sid tawan, dot miisikit ugu-ko babang. It tongo bawang om it tongo towud dit nootungan dit rombituon diri, 1/3 ot naraag. 8:10 Yes 14:12 11Ngaran nopo dit rombituon diri nga, “Sapay”. 8:11 Sapay: Harfiah: Apsintus. Apsintus nopo, totonomon topeet dit oonuwon dot tubat. Nga nokuro ong amu poma kawanit nga sid ayat diti, it Apsintus dino, lambang dot kapatayan om karaagan do pomogunan. 1/3 dit kikiawi it tongo weeg nosiliw dot opeet, om oguumu ot tulun dot minatay tu it nokeenum dit weeg topeet diri. 8:11 Yer 9:15
12Om mâangay no soogiyo dit moleekat kaapat it toburi yo, nga 1/3 dit tadlaw, wulan, om tongo rombituon dot asot linawaw. 8:12 It kowowoyo’on diti, poondom daton dit suba dit kopupuson sid Mesir, tu tolu tadlaw koleed dot otuwong siri (Kel 10:21-23). Andang-âandang nga otuwong sobolum orikot it pongukuman do Kinoringan do pomogunan (Yl 2:10, 31; 3:15). Ka di Tuhan Yesus, “Kadung katalib inot tadlaw dot kasansara’an dino, misok it tadlaw, om it wulan nga aso not linawaw, om momod-tatak it tongo rombituon mantad sid tawan, om gumunggun it tongo ponguasa sid tawan.” (Mrk 13:24-25, nanu di Tuhan Yesus mantad sid Yes 13:10).8:12 Yes 13:10; Yeh 32:7; Yl 2:10, 31; 3:15 Jadi komoyoon, minunibak it koleedo dit anawaw dit tadlaw tu walu jaam no dot anawaw, om it koleedo dot ki-linawaw it wulan om rombituon tiya do sodoy nga minunibak-i tu walu jaam no dot ki-linawaw.
13Om yangag oku dot mogigintong sid sawat nga nokokito oku dot songinan ot kondiw dot muutulud, om norongow ku ot boros dit kondiw diri dot maagawa, dot ka, “Asabak! Asabak! Asabak it tongo tulun dit kakal po miyaw sid pomogunan, ong korongow dit tolu po kembagu it toburi dit soogiyon dit tongo moleekat wookon,” ka doo.
91Om soogiyo dit moleekat kolimo it toburi yo, nga nokito ku ot songinan ot rombituon 9:1 rombituon: Anggapon dit tongo tulun do Yahudi dot it tongo rombituon nopo nga moleekat. Ong lumawan it tongo moleekat diri do Kinoringan om aratu sid dosa, jumadi nôono yoalo dot moleekat taraat dot monguup di Lusifer. dot noloo mantad sid tawan om sinumondot sid pomogunan. Nga it rombituon diri, moleekat tara’at. Om warot pinataak sid doo dit kunci dit longobon dit luwang do kapatayan, 9:1 luwang do kapatayan: Luwang dot aso gisom kaaralom sid saralom do tana, om siri no ot poo’uwungan dit tongo tatod dit araat, mising-korikot dit tadlaw dot pongukuman. Kadung-ko ookuman, isubo no sid naraka. It tongo kakapu tosundu diri, mangan polobuso sementara mantad sid jiil. it poo’uwungan dit tongo rogon om tatod tara’at. 2Jadi, om mangay giango dit moleekat tara’at diri it longobon dit luwang do kapatayan, nga waro lisun dot sinumoliwan mantad sid luwang diri dot masam-ko lisun dot puputan dot mogolitutuwu minsawat, sampay notirung it tadlaw om it tawan, daagan dit lisun. 9:2 Kej 19:28 3Nakatalib iri, sinumoliwan no ot tongo kakapu mantad sid lisun diri, om sondot nogi sid tana. It tongo kakapu diri, 9:3 It tongo kakapu diri ... Popoondom daton dit suba kawalu sid Mesir (Kel 10:12-15). It kinaraagan dit tana Israel tiya dit zaman di nabi Yoel, nanggap di nabi Yoel dot kabaabayu dit karaagan dit rumikot tiya dit Tadlaw dit pongukuman do Kinoringan sompôori (Yl 1:15; 2:1, 11). Nga it tongo kakapu dit nokito di Yohanes sid Wahyu diti, rogon dati, nga warot tulun mangaarati dot it tongo kakapu diti, kereta kebal dang piparangan. tinaakan dot pinodos dot ugu-ko dang tompoluluu dot pinodos. 9:3 Kel 10:12-15 4Nga, it tongo kakapu diri, nupagan dot amu pangaraagon dit tongo sakot keenong it tongo kayu, keenong it tongo susumuni dit wookon. Iri no ot minangan porila’o sid doalo, mongodontol dit tongo tulun dit asot coop do Kinoringan sid rabas. 9:4 Yeh 9:4 5Nga inot tongo kakapu dino, okon-i-ko mamatay po dot tulun ot kuasa dot nitaak do Kinoringan, ino-i-nga manansara nôopo dot tulun saralom limo wulan koleed. It koopodos dot opurimanan mantad sid singot dit kakapu dino ugu-ko it koopodos dit singot dot tompoluluu. 6Sid saralom dit limo wulan koleed dino, mogiim it tongo tulun dot kaapatay, nga amu-i yoalo matay. Mokipapatay no dara yoalo, nga minsodu mantad sid doalo it kapatayan. 9:6 Ayb 3:21; Yer 8:3
7It tongo kakapu diri, masam-ko it tongo kuda dit nokosodia no dot owiton sid piparangan. It sid tulu dit tongo kakapu diri warot ugu-ko mahkota dot tamas, om it wuros dit tongo kakapu diri ugu-ko wuros dot tulun. 9:7 Yl 2:4 8It tokobuk doalo nga masam-ko tokobuk dot tongondu, om it nipon doalo masam-ko nipon dot singa. 9:8 Yl 1:6 9It kangkab doalo, ki-ongo-kolid dot basi, om it tuni dit tongo kawo doalo nga mad-ko tuni dit ogumu ot kurita-kuda dit sumurung sid piparangan. 9:9 Yl 2:5 10It tongo kakapu diri, ki-singot sid tikuw dot ugu-ko tompoluluu, om siri no ot kineeyonon dit pinodos dit panansara dot tulun saralom limo wulan koleed. 11Om ii-nopot raja dit momorinta doalo nga it moleekat tara’at dit mangajaga dit longobon dit luwang do kapatayan. Ngaran nopo dit raja diri ong sid boros dot Ibrani “Abadon”; ong sid boros dot Yunani “Apolion”, komoyoon “Moongobinasa”.
12Nakatalib no it pongukuman keeso, nga waro po duwo ot pongukuman dot sumusuut.
13Jadi, nakatalib iri, mangay no dit moleekat koonom soogiyo it doo dot toburi, nga waro bongut dot norongow ku dot sinumoliwan mantad sid apat it sunduk dit mija dit tamas ot winaal, it poonutudan do kamayan, it sid tinoguwangon do Kinoringan. 9:13 Kel 30:1-3 14Boros dit bongut diri kumaa sid moleekat dit koonom, “Polobuso it apat koyuwan it moleekat tara’at dit nokoogot sid somok dit bawang dot Efrat!” ka. 15Na, minangan dîiri dit moleekat koonom polobuso it apat koyuwan it moleekat tara’at diri. It apat koyuwan it moleekat tara’at diri, nokosodia no mâantad dot mamatay dit 1/3 dit tongo tulun sid pomogunan, kadung orikot ot jaam, tadlaw, wulan, om toon dit natantu mâantad. 16Dot kogumuo nopo dit tongo soojar dit ki-kuda diri nga, duwo naatus juta; norongow ku dot ugu dino ot kogumuo doalo. 17Ugu no diti it niintalang sid dogon: It tongo kuda om it tongo minomod-sako dit tongo kuda, ki-ongo-kolid dot ugu-ko sinikit dot tapuy ot kaaragang, om ugu-ko tawan ot kootomow, om ugu-ko morilang ot koosilow. It tulu dit tongo kuda diri, ugu-ko tulu dot singa, om warot tapuy, lisun om morilang 9:17 morilang: Malayu: belerang. Ino-no, it polopoton sid kumut tu onuwon dot babang. Om iri no it sid pompod do macis kayu. Osilow om owodung ot tawaw. dot sumoliwan mantad sid tongo kabang doalo. 181/3 dit kogumuo dit tongo tulun sitid pomogunan, nongo-patay tu daagan dit tolu ot suba diri: It tapuy, lisun om morilang dit sumoliwan mantad sid kabang dit tongo kuda. 19Tu, it kuasa dit tongo kuda diri 9:19 tongo kuda diri: Dang rogon dati, tu suway ot bubuatan mantad dit tongo kuda dit ela’an tokow, nga waro-i ot tulun mangaarati dot iti diti, tulun-i nga tantara. okon-ko sid kabang no ot nokeyonon, ino-i-nga sid tikuw po. It tongo tikuw dit tongo kuda diri, ki-tulu, ugu-ko wulanut. It tongo tikuw no diri ot pakayon dit tongo kuda dot manasaaddot tulun.
20Iri pogi nga, kikiawi dit tongo tulun dit nongoolu matay daagan dit suba diri, amu-i tinumoobat mantad sid sumamba dit tongo ponoko-kinoringan dit minangan doalo ping-waalay. Amu-i mingkoyod yoalo sumamba sid tongo rogon om sid tongo ponoko-kinoringan dit pining-waalan doalo, it mantad sid tamas, pirok, tambaga, pampang om tongo kayu dit okon-ko kokito, korongow, om kapanaw. 9:20 Mzm 115:4-7; 135:15-17; Dan 5:23 21Om tad-pom amu-i tumingkod yoalo mamatay, mamakay dot tolimu, mamaal dot kalaalasu om manakaw.
10Sinuu i Yohanes Mangakan dit Karatas dit Liningkum dot Okôokodok
1Nakatalib iri kikiawi, nôokokito oku no dot songinan ot moleekat wookon dot apapag, dot minindoo mantad sid surga, dot kawut ot soosokot yo, om it tulu yo nopo nga ki-sigar do buluntung. It wuros yo nopo, masam-ko tadlaw ot kaanawaw, om it takod yo nopo nga ugu-ko torigi dot tapuy. 2It longon yo dit wanan, ki-kinuyut dot karatas dot liningkum dot okôokodok, dot nowungkaya mâantad. It takod yo dit wanan, niulok yo sid laut, om it takod yo dit gibang, niulok yo sid tindal. 3Om pomoros nogi yalo dot opûupuod dot ugu-ko gorung do singa. Asal nopongo it moleekat momoros, sinumimbar no it turu ot tinggorud, 10:3 it turu ot tinggorud: Iti no bongut do Kinoringan (Kel 19:16, 19; 20:18; Mzm 29:3-9; Ibr 12:18-19). Nga sid ayat 4 om ela’an tokow nogi dot it tinggorud diri ugu-ko boros dit oorotiyan di Yohanes ot komoyoon. Intangay ot panarangan sid Why 3:1 pasal dit komoyoon dit numbur 7. dot okuruntud nopo momoros ugu-ko tulun. 4Kadung nopongo momoros it turu ot tinggorud, tulison ku no dara it binoros dit tinggorud diri, nga nokorongow oku nogi dot boros mantad sid surga, dot ka, “Paatago-i sinod pongitungan nu it binoros dit inturu it tinggorud diri, kadaay-i potuliso,” ka dit bongut.
5Om nokitanan ku dîiri it moleekat dit nokito ku diri dot posinggor sid tawan dit longon yo dit wanan, 6om pising-sumpa nogi sid ngaran di Kinoringan dit miyaw misingkoleed, it minongurug dit tawan, tana om laut, om kikiawi dit suwang yo, dot ka dit boros yo, “Amu no ingkokon do Kinoringan ot masa! 7Nga, ong orikot ot masa dot ponoogiyan dit moleekat koturu dit toburi yo, momongo no i Kinoringan dit rancangan Yo dit niraasia Yo di gûulu, 10:7 rancangan do Kinoringan dit niraasia Yo di gûulu: Ino-no supaya momorinta i Kristus dot pootongkop do pomogunan (Ef 1:10). Kadung mangan uniyo it toburi koturu, momongo no i Kinoringan dit rancangan Yo dino, om aso no poluang doalo dot tumoobat. it nokoboros Yo mâantad sid tongo turipon Yo, ino-no it tongo nabi,” ka dit moleekat. 10:5-7 Kel 20:11; Ul 32:40; Dan 12:7; Amo 3:7
8Om nôorongow ku no kembagu ot bongut dit minomoros mantad sid surga, dot ka doo, “Pamanaw no, ongoyo it liningkum it karatas dit nowungkaya mâantad sid longon dit moleekat dit mulok-ulok sid laut om sid tindal,” ka.
9Jadi minongoy oku dîiri sid moleekat diri, om pokionuwo ku no it karatas dit okookodok diri. Ka doo sid dogon, “Onuwo neeti, om akano no. 10:9-11 ... karatas ... akano no. Miinong nopo it kinowowoyo’on di Yohanes om i nabi Yehezkiel tu soosompi sinuu mangakan dot buuk dit pinotulisan dit boros do Kinoringan, om soosompi opepeetan sid tiyan nga omimisan sid kabang. Tu andang-ko oomis it boros do Kinoringan baagi dit tulun tabanar (Mzm 119:103), nga opeet babanar it tinulis siri tu awagatan nôono i Yohanes paabar sid tongo tulun dot: Tafsiran 1: Opeet it kasansara’an dit opurimanan dit tongo Kristian dit kakal po sitid pomogunan tiya dino. Tafsiran 2: Opeet ot tukuman do Kinoringan baagi dit tongo tulun dit amu mimoyo. Andang opeet ot opurimanan nu sid tiyan nu, nga oomis ot opurimanan nu sid kabang nu, dot it koo’omis nopo nga ugu-ko koo’omis dot sorot do kawad,” ka. 10Jadi, nanu ku dîiri it karatas tokôokodok diri om akaano ku no. Om kaakan ku nôono iri nga, opurimanan ku sid kabang ku dot mad-ko sorot do kawad ot koo’omis, nga kadung notolon ku, opurimanan ku dîiri dot opeet sid suwang dit tiyan ku. 10:8-10 Yeh 2:8–3:3 11Na, minomoros dîiri yalo sid dogon dot, “Mangay kembagu paabaro it rancangan do Kinoringan sid tongo tulun dit mantad sid ogumu ot nagara, bansa, boros, om sid tongo raja doalo,” ka.
11It Duwo Koyuwan ot Sasi
1Nakatalib iri, waro dîiri ot pinataak sid dogon dot sangkayu ot tumbalang dot masam-ko poonukud ot bubuatan, om suu’o oku nogi do Kinoringan, dot ka dit boros, “Mangay sukudo it Saasambayangon Tagayo, ino-no it Walay do Kinoringan, om it mija dit poonutudan do kamayan sid suwang. Om itobo it tongo tulun dit sumambayang sid Saasambayangon dino. 11:1: Yeh 40:3; Za 2:1-2 2Nga, kadaay no sukudo it natad dit Saasambayangon, tu iri diri, nakataak Ku no sid tongo tulun dit okon-ko Yahudi. 11:2 nakataak Ku no sid ... okon-ko Yahudi: Tafsiran 1: Kowowoyo’on babanar: It Saasambayangon diti, babanar. Di gûulu, waro Saasambayangon Tagayo sid Yerusalem, nga minangan uyaso di tongo soojar do Ruum dit toon 70 Masihi. It Saasambayangon Tagayo dino, mangan-i waalo kembagu sompôori, nga kuasa’on nôono dit tongo tulun dit okon-ko Yahudi dot tolu toon sitanga koleedo, tu mogom siri i Anti-Kristus dot mokisamba (2Tes 2:4). Om otuluk nôono it nubuat di Daniel (Dan 8:13) om i Tuhan Yesus (Luk 21:24). Tafsiran 2: Kowowoyo’on dit sinuriban: It Saasambayangon diti, lambang dit tongo umat do Kinoringan dit ulalakan toruay dit tongo tulun dit amu mimoyo. Mangan doalo kuasa’o om usiba’o it Kuta Tosusi dino saralom apat noopod om duwo wulan koleed. 11:2: Luk 21:24 3Om monuu Oku nôono dot duwo koyuwan ot sasi Ku dot polombus dit boros Ku, dot ki-soosokot dit dang mongupus, 11:3 ki-soosokot dit dang mongupus: It tongo nabi tiya dit zaman dit Kitab Leed, oobas dot ki-soosokot dit dang mongupus tu tanda dot tumoobat, tanda dot minsiba oh ginawo sid tinoguwangon do Kinoringan, tanda dot monosol dit tongo dosa it bansa dot Israel om sâambil mangangat di wookon tumoobat. Sitid ayat diti, tanda dot oruol oh ginawo daagan dit usiba’on it Kota Tosusi. saralom 1,260 tadlaw koleedo,” ka. 4Yoalo duwo koyuwan no dino, it noboros mâantad dit iso nabi kodori, ino-no it ugu-ko duwo nopuun it zaitun, om it duwo neenan it pootimpakan dot lampu dit pengkakat sid tinoguwangon di Tuhan it monguasa dot pomogunan. 11:4 It duwo koyuwan diti: Tafsiran 1: I Musa om i Elia dit mangan posiyay kembagu, tu yoalo no ot nokoombal pembulay do kosunduwo sam keeno. Tafsiran 2: I Henokh om i Elia, tu soosompi amu nokoombal matay tu tad niinsawat-i do Kinoringan sid surga. Tafsiran 3: Tulun suuway dit miyaw sompôori.11:4: Za 4:3, 11-14 5Isay nopo tulun dot eengin momokoruol doalo, sumoliwan ot tapuy mantad sid kabang doalo duwo koyuwan dot monorob dit tongo tulun dit momokoruol doalo. Om ugu no dino ot kapaapatay dit tongo tulun dit eengin momokoruol doalo. 6It duwo koyuwan it sasi Ku diri, taakan Ku do kuasa dot monombol dot tawan 11:6 It kuasa dot monombol dot tawan, ugu-ko i nabi Elia: 1Raj 17:1 kuasa dot posiliw dot weeg jumadi dot raa, ugu-ko i Musa: Kel 7:17-19 ... kuasa dot porikot dot nunu nopo ot kasansara’an sid pomogunan. 1Sam 4:8 supaya amu sumondot ot darun, leed dûuruk dit paabar yoalo dit boros Ku. Taakan Ku yoalo do kuasa dot posiliw dit weeg jumadi dot raa, om taakan Ku po yoalo do kuasa dot porikot dot nunu nopo ot kasansara’an sid pomogunan. Kikiawi dino, adapat doalo mamaal dot sesêera nopo ot kenginan doalo. 7Asal opongo yoalo paabar dit boros Ku, sumoliwan no it Dudupot mantad sid luwang do kapatayan, dot mangalawan doalo, sampay akala om apatay yoalo. 11:7 Dan 7:7, 21; Why 13:5-7; 17:8 8It bangkay doalo diri, nisimoyo-i miiwiliw id talun-alun sid Kuta Tagayo, ino-no it Kuta dit pinosolipan dit Tuhan doalo. It Kuta Tagayo dino, obbuli boroson dot ugu-ko it kota dot Sodom om Mesir kodori tu araat it tongo tulun sori. 11:8 Yes 1:9-10 9Kikiawi dit tongo nagara, suku, boros om bansa, kokito dit bangkay doalo dot tolu tadlaw sitanga koleedo, tu amu mangakun it tongo tulun dot polobongon it bangkay doalo. 10Momod-tomon kikiawi it tongo tulun sitid pomogunan dit napatay it duwo koyuwan it sasi diri, om rinumamay nôono yoalo dot monginsamung dit tadlaw dino: Misusuli yoalo paatod dot odia. Tu miduduwo dit nabi dino, minongowit dot kasansara’an sid tongo tulun sid pomogunan. 11Nakatalib ot tolu tadlaw sitanga, rinumikot no sid doalo it pinuobo dit kapasi mantad sid Kinoringan, om noposiyan dîiri yoalo sampay nokotungag dîiri. Nunu po ong it tongo tulun dit nongo-kokito dit ugu diri, minomod-rosi kikiawi. 11:11 Yeh 37:10 12Om nokorongow dîiri it duwo koyuwan it nabi diri dot bongut dot opupuod mantad sid surga, dot minomoros sid doalo, dot ka, “Insawat kow no siti!” ka. Jadi, mininsawat dîiri yoalo duwo koyuwan sid surga, dot sinumako do kawut, dot intatangan dit tongo musu doalo. 11:12 2Raj 2:11 13Om iri-iri tiya diri, ginumuyu it tana dot adarakan ot koologod, sampay 10% ot walay sid kota diri, naraag, om turu ribu ot tulun dot napatay. Nunu po, nokorosi babanar it tongo tulun dit nongoolu matay, sampay minangarayow yoalo dit kasawato di Kinoringan. Ka doalo, “Oh Tuhan Kinoringan sid surga, babanar-ko agayo ot kuasa Nu!” ka.11:13 Why 6:12; 16:18
14Nakatalib no it pongukuman koduwo, nga intatangan pogi nga amu no oleed sumusuut it pongukuman kotolu.
Toburi Koturu
15Nakatalib iri, minangan dîiri soogiyo dit moleekat koturu it toburi yo, om orongow ku dîiri ot tongo bongut sid surga dot momoros dot opûupuod. Ka doalo, “Maakaa diti, kikiawi dit tongo karajaan sitid pomogunan, najadi no dot Karajaan di Tuhan tokow om i Kristus it Raja Maanalamat dit nopili Yo. Yalo no ot Raja dot momorinta diti pomogunan sampay misingkoleed,” ka. 11:15 Kel 15:18; Dan 2:44; 7:14, 27 16Jadi, kikiawi dit duwo noopod om apat it pomimpin dit minogom sid oogomon dot raja sid tinoguwangon do Kinoringan, minomod-tungub kikiawi dot sumamba sid Kinoringan, 17om meed momoros dot,
“Oh Tuhan Kinoringan i Gayo Kuasa,
it waro maakaa, om it nokosopol mâantad!
Monorimakasi okoy sid Dikaw, tu niimbulay Nu it kuasa Nu dit agayo,
om nokotimpuun Koh no momorinta om najadi Koh no dot Raja!
18Minomod-rasang om minomod-lawan Dikaw kikiawi it tongo bansa,
nga maakaa diti, norikot no ot masa dot sumuli Koh poobus dit rasang Nu sid doalo,
om norikot no ot masa dot mongukum Koh dit tongo tulun minatay.
Iti no ot masa dot koponulian Nu dot awasi sid tongo turipon Nu, sid tongo nabi Nu,
om sid tongo umat Nu dit rumonok Dikaw,
om it tongo tulun dit ki-ongo-pangkat keenong it tongo tulun dit aso pangkat.
Om norikot no ot masa Nu dot mongobinasa Koh dit isay nopo it mongobinasa diti pomogunan!” ka doalo. 11:18 Mzm 2:5; 110:5; 115:13
19Om ginumiang dîiri it Saasambayangon, ino-no it Walay do Kinoringan sid surga, om it Pati dit Pinijonjiyan Yo, it pinosuwangan dit Opod ot Pinonuu’an nga okito-i siri. Om waro dîiri ot gonit dot tumikudilap miwaya dot asangat om okuruntud nopo ot tinggorud, om it tana nga ginumuyu dot adarakan ot koologod, om sondot nogi ot darun dot ais batu dot laalandu ot kaasapow om agayo. 11:19 Why 8:5; 16:18, 21
12It Tongondu om it Naga
1Nakatalib iri, waro dîiri ot tanda dot keeraranan dot okitanan sid tawan: 12:1 tanda ... sid tawan: Tafsiran 1: It tongondu nopo diri, ino-no it bansa dot Israel, om it 12 ot rombituon, ino-no, it 12 it suku dot Israel (Kej 37:9-10). Tu mantad sid bansa dot Israel gima ot nontodonon di Tuhan Yesus, it Tanak do Kinoringan dit momorinta dit kikiawi ot tongo bansa sompôori (Why 12:5). It naga (luoy) nopo nga i Lusifer (Why 12:9). Aragang it naga tu maamatay, om ki-tulu dot turu mipango tu turu ot nagara dot pinakay di Lusifer sid sajara dot mangaraag dara dit bansa dot Israel supaya amu ajadi dot tulun komimiiyo i Tuhan Yesus: Mesir, Asyur, Babel, Medio-Persia, Yunani, Ruum, om it karajaan di Anti-Kristus sompôori. It opod neenan ot sungu, ino-no it tongo raja doalo: i tongo Firaun, i Nebukadnezar, i Alexander (Iskandar) Agung, om it tongo Kaisar (i raja do Ruum), tu nokuasa di Lusifer. Nga nalahir-i i Tuhan Yesus om niinsawat sid surga (Why 12:5) om nakala no i Lusifer. Tafsiran 2: It tongondu dino, ino-no it umat song-pomogunan. Tafsiran 3: I Maria, tidi di Yesus. Songinan ot tongondu dot tadlaw ot soosokot, dot mulok-ulok sid wulan it takod yo, om it tulu yo ki-mahkota dot opod om duwo ot rombituon. 2Potobuuyung yalo monontiyan, om pagka tu norikot no ot masa dot ponusuwan yo, monginggiyak yalo dot orualan.
3Om wâaro no kembagu ot tanda dot keeranan dot okitanan sid tawan: Intangay pogi nga warot songinan ot naga taragang dot agayo, turu mipango ot tulu om opod neenan ot sungu, om neekid dot mahkota tongo-kôodok it tongo tulu yo. 12:3 Dan 7:7 4Mangay yo kodongo dit tikuw yo it 1/3 dit rombituon sid tawan, om popilayo nogi sid pomogunan. Om ingkakat nogi sid tinoguwangon dit tongondu dit monusu, dot mokipoponolon dit Tanak, ong osusuu it tongondu. 12:4 Dan 8:10 5Jadi, om kosusu nôono it tongondu diri nga kusay it Tanak yo, it momorinta om monguasa dit kikiawi it tongo bansa sid pomogunan, dot ugu-ko basi ot longon ot gama Yo momorinta tu atagas. Nga, it Tanak diri minangan solodo mantad sid naga, om owito nogi mogidu sid Kinoringan, om sid oogomon Yo. 12:5 Yes 66:7; Mzm 2:9 6Jadi, minogidu dîiri it tongondu sid balantara, it nosodia mâantad di Kinoringan dot iyonon yo, supaya mangan yalo piara’o siri, saralom 1,260 tadlaw koleed.
7Jadi, minimbulay dîiri ot piparangan sid surga. I Mikhael om it tongo moleekat yo miniu’up dot mangalawan dit naga diri, om it naga nopo nga miniu’up dit tongo moleekat yo dot mangalawan do-Mikhael. 12:7-9 i Mikhael: Iso ot kotua do moleekat dit maangajaga dit bansa dot Israel. Ong maya sid Dan 12:1, itit piparangan di Mikhael ot kotimpuunan dit kasansara’an tagayo. Asal osunsub i Lusifer mantad sid surga, amu yo dîiri adapat posusuy sid Kinoringan it tongo karaatan dit tongo Kristian (Ayb 1:9-11; Za 3:1). Om otuluk nôono it boros di Tuhan Yesus dot, “nokito Ku nogi it Raja do Rogon, ugu-ko gonit dot pokukudilap po rumatu mantad sid sawat gama kaalangkas,” ka (Luk 10:18). Nga pagka tu ela’an-i di Lusifer dot amu no ogumu ot masa yo, monotos nôono yalo manansara dit tongo Kristian (Why 12:12).12:7 Dan 10:13, 21; 12:1; Yud 9 8Nga nakala it naga, om minangan dîiri di Mikhael sunsubo it naga om it tongo moleekat yo mantad sid surga. 9It naga tagayo diri, minangan paada’o sid pomogunan, miwaya dit tongo moleekat yo. It naga dino, ino-no it wulanut dit sid Kabun dot Eden kodori, it reetan dot Raja do Rogon keenong i Lusifer, it paaratu dot tulun sid duso. 12:9 Kej 3:1; Luk 10:18
10Om waro dîiri ot norongow ku ot bongut dot opûupuod mantad sid surga, dot ka,
“Maakaa no diti i Kinoringan manalamat dit tongo umat Yo!
Mangan Yo nôono pakayo momorinta it kuasa Yo dot Raja!
Om it Raja Maanalamat, it nopili do Kinoringan nga pentalang no dit kuasa Yo maakaa sitid pomogunan.
It gûulu, sodoy-adlaw no i Raja do Rogon pinosusuy sid Kinoringan dit tongo kasala’an dit tongo Kristian,
nga amu no obbuli yalo tumoguwang do Kinoringan
tu nosunsub mantad sid surga. 12:10 Ayb 1:9-11; Za 3:1
11It tongo koobpineeyan tokow Kristian ot minangala dit Raja do Rogon diri,
dot it raa dit Tuyog do Domba
om it kososiyan doalo ontok-ko i Yesus ot pinangala doalo,
sampay minanganggur yoalo matay.
12Jadi, uugu po dino, pomod-tomon konow kikiawi it miniyon sid surga!
Nga, ikoo dit miniyon sid tana om sid laut, babanar-ko asansara kow,
tu nakaada no sid riniba it Raja do Rogon,
dot laalandu ot kaarasang dialo,
tu nela’an yo no dot amu no anaru ot masa yo dot mangaraag dara dit rancangan do Kinoringan,”
ka dit bongut.
13Jadi, kadung nopurimanan dit naga dot nakaada no it kondiri yo sid pomogunan, tinumimpuun no yalo mongogusa dit tongondu dit minonusu diri. 14Nga, minangan do Kinoringan taakay it tongondu dot sampasang ot kawo dot kondiw dot alâalaab, supaya kadapat yalo tumulud kumaa sid balantara, sid iiyonon yo. Piara’on yalo siri saralom tolu toon sitanga koleed, supaya amu yalo atabpa’an dit naga.12:14 Dan 7:25; 12:7 15Jadi, pagka tu ugu diri, mangay dit naga lobputay dot weeg it tongondu dot miinong kaagayo dot bawang, tu mongorulun dit tongondu ot tomodon. 16Nga, ginumaang it putana’on dot monulung dit tongondu, om monolon dit weeg dit minangan polobputo dit naga mantad sid kabang yo. 17Nunu po, nakarasang dîiri babanar it naga sid tongondu. Om mangay dîiri parango dit naga it koturunan dit tongondu dit wookon, it maya dit pinonuu’an do Kinoringan, om it sumasi dit tudukan di Yesus. 18Om ingkakat nogi it naga diri sid piras dit laut.
13I Anti-Kristus: Dudupot Mantad sid Laut
1Nakatalib iri, nokitanan ku dîiri ot songinan ot Dudupot 13:1 Dudupot: Iti nopo Dudupot diti, ngaran koduwo di Anti-Kristus. Om ogumu po wookon ot pongoreetan dit Anti-Kristus sid Kitab: 1) it koturunan dit Wulanut (Kej 3:15); 2) i Raja do Karaatan (2Tes 2:4); 3) i Mising-kiKristus keenong Misingko-Raja Maanalamat (Mat 24:24) om; 4) i Anti-Kristus (1Yoh 2:18; 4:3). Kikiawi dit tongo pongoreetan diti, iso not tulun dot kinomoy, ino-no it mangawakil dit Raja do Rogon. I Anti-Kristus nopo, pomimpin dot iso ot persekutuan dot turu ot nagara sompôori (it turu mipango ot tulu) dot yalo no ot kotua dit opod ot raja doalo (it opod neenan ot sungu). It Dudupot dit nokito di Yohanes diri, miinong dit apat neenan it dudupot dit nokito di nabi Daniel (Dan 7:4-6), nga nokopirunggum sid iseeso ot Dudupot: tu i Anti-kristus dino, alangkas om orongit ugu-ko taanansad, mongulok do kikiawi ugu-ko boowang, momorinta sid pootongkop do pomogunan ugu-ko singa. Nga tulun topintar-i yalo. dot minimbulay mantad sid laut, dot ki-sungu dot opod neenan, om ki-tulu dot turu mipango. Titikid dit tongo sungu diri ki-mahkota, om it tulu dit turu mipango nga neekid dot ngaran dit mongusiba do Kinoringan. 13:1 mongusiba do Kinoringan: Komoyoon, tongo ngaran keenong gelaran dit aaluk dot dang Kinoringan nôopo.13:1 Dan 7:3; Why 17:3, 7-12 2It Dudupot dit nokito ku diri, 13:2 Dan 7:4-6 ugu-ko taanansad, nga it takod yo nopo ugu-ko takod dot boowang. Om ii-nopot kabang yo, ugu-ko kabang dot singa. Inot Dudupot dino, minangan dit naga jodio dot wakil yo, dot tinaakan yo do sinundu, oogomon dot momorinta, om kuasa tagayo. 3It tiiso it tulu dit Dudupot diri, otutunan dot baabaya pinatay, tu ki-pilat dot kapatay doo, 13:3 baabaya pinatay, Tafsiran 2: ugu-ko kaapâtay nga it pilat diri, linumingos-i. 13:3 ... baabaya pinatay, ... linumingos-i. Tafsiran 1: Kowowoyo’on babanar: Mising-kiKristus i Dudupot keenong i Anti-Kristus, tu moniruwan di Tuhan Yesus, it minangan patayo nga noposiyan-i kembagu. Tafsiran 2: Kowowoyo’on dot sinuriban (simbolik) dot amu po najadi: It iso mantad dit turu ot nagara dit porinta’on di Anti-Kristus sompôori ot kala’on nga keengkakat-i kembagu. Tafsiran 3: Kowowoyo’on dot sinuriban (simbolik) dot najadi no: Okon-i-ko it tulun po ot kinomoy siti, ino-i-nga iso ot karajaan. It karajaan do Ruum kodori ot nakala tiya dit minisimpatay i Kaisar Nero dit toon 68 Masihi. Nga nokengkakat-i kembagu it karajaan do Ruum tiya dit pinomorinta’an dit tongo Kaisar sumusuut, i Vespasian, i Titus om i Domitian. Jadi, kikiawi dit tulun sid pomogunan, minomod-waya dit Dudupot diri, tu eemaya’an. 4Om kikiawi doalo nga momod-samba dîiri sid naga diri, tu it naga no ot minanaak dot kuasa sid Dudupot diri. Om minomod-samba po yoalo sid Dudupot diri, sampay minomoros dot, “Asot îiso ot keenong dot kuasa dit Dudupot diti! Om asot îiso ot amanang dot mamarang dit Dudupot diti!” ka.
5It Dudupot diri, nisimoyo di Kinoringan dot monginsawat dit kondiri yo om mongusiba do Kinoringan, om nisimoyo dot momorinta saralom apat noopod om duwo wulan koleed. 6Jadi, tinumimpuun no dîiri it Dudupot diri mongusiba do Kinoringan, om mongusiba dit ngaran do Kinoringan. It iiyonon do Kinoringan, om kikiawi dit miniyon sid surga nga nusiba yo-i. 13:5-6 Dan 7:8, 25; 11:36 7Om nisimoyo po do Kinoringan it Dudupot diri dot mamarang mangalawan om mangala dit tongo umat do Kinoringan. Om nisimoyo po dot monguasa dit titikid it suku, nagara, boros, om bansa. 13:7 Dan 7:21 8Jadi, kikiawi dit tulun dit miyon sid pomogunan nga sumamba dîiri sid Dudupot diri, kecuali it tongo tulun dit nongo-kotulis no mâantad it tongo ngaran sid Buuk do Koposiyon, tiya dit amu po noorug iti pomogunan. Om it sanganu dit Buuk do Koposiyon dino, ino-no it Tuyog do Domba dit baabaya pinatay. 13:8 Mzm 69:29
9Jadi, ûugu po dino, isay nopo ot ki-tolingo, pokinongow kow no! 10Tu, isay nopo ot natantu no mâantad do Kinoringan dot rokopon tu Kristian yalo, andang arakop. Om isay nopo ot natantu no mâantad dot patayon tu Kristian yalo, andang mangan patayo. Jadi, itokow umat do Kinoringan, kosotia tokonow mangaarap do Kinoringan, om tumaan tokonow sid kasansara’an dot alanut ot ginawo. 13:10 Yer 15:2; 43:11
It Dudupot Koduwo: it Wakil keenong Nabi di Anti-Kristus
11Nakatalib iri, nôokokito oku no dot songinan ot Dudupot sûuway dot minimbulay mantad sid saralom dot tana. It Dudupot diri, ki-sungu dot duwo neenan, ugu-ko it tuyog do domba. Nga it putitinongus nopo dit Dudupot diri nga ugu-ko putitinongus dit naga tu mamalid. 12It Dudupot koduwo diri, 13:11-15 Dudupot koduwo: Iti nopot Dudupot koduwo diti nga reetan dot Nabi Palsu sid Why 16:13; 19:20; 20:10. Mising-wawasi yalo dot ugu-ko it domba tu otuyu, nga sabanar no yalo dino ugu-ko sorigala torongit tu mamalid dit tongo Kristian (Mat 7:15). Komoyoon nopo dot ki-sungu, ki-kuasa. wakil dit Dudupot keeso. Yalo dino, minamakay dit kuasa tagayo dit Dudupot keeso dot mamajal dit tongo tulun sitid pomogunan dot sumamba sid Dudupot keeso – it Dudupot dit nolingasan no dot pilat dit ogon-ogon poom nakapatay doo. 13It Dudupot koduwo diri, minongimbulay dot tongo kosunduwo dot keeraranan, 13:13 Noboros no mâantad di Tuhan Yesus (Mat 24:23-25) om i rasul Paulus (2Tes 2:9) dot pembulay i Anti-Kristus dot tongo kosunduwo dot pamalid dit tongo tulun. Nga it ayat diti, popeelo dot it tuup yo nga pembulay-i dot tongo kosunduwo. om sampay pinaratu po dot tapuy mantad sid tawan kumaa sid tana, sid tinoguwangon dit kikiawi ot tulun. 14It Dudupot koduwo diri, nisimoyo do Kinoringan mamaal dot tongo kosunduwo dot mangawakil dit Dudupot keeso. Om it kosunduwo no diri ot pamalid dialo dit kikiawi it tulun sitid pomogunan. Minangan dialo suu’o it tongo tulun mamaal dot tiningulun dit Dudupot keeso, it baabaya pinatay dara diri, nga nolingasan no. 15It Dudupot koduwo diri, nisimoyo do Kinoringan dot manaak dot pinuobo sid tiningulun dit Dudupot keeso, sampay kadapat momoros it tiningulun, om mamatay dit kikiawi it tongo tulun dit amu sumamba doo. 13:15 Iti no ot kinomoy di nabi Daniel (Dan 9:27), i Tuhan Yesus (Mat 24:15), om i rasul Paulus (2Tes 2:4) dot sompôori, mogom-ogom i Anti-Kristus keenong it patung dit kondiri yo sid Saasambayangon Tagayo dot mokisamba.16Om kikiawi dot tulun: It asawat ko osiba ot pangkat, akaya ko musikin, turipon ko okon-ko turipon, pinajalan kikiawi dit Dudupot koduwo mokitanda sid longon doalo dit wanan ko sid rabas doalo. 17Jadi, asot îiso tulun dot kadapat momoli ko padagang, kecuali it tulun dit ki-tanda dot ugu diri. It tanda nopo diri, ino-no, ngaran dit Dudupot keenong numbur dit ngaran dit Dudupot diri. 18Jadi, subay-ko warot kopintaran, tu isay nopo ot opintar mangaarati, ela’an yo mangaarati ot komoyoon dit numbur dit Dudupot dino. Tu it numbur dino, ino-no, ngaran dot iso ot tulun; numbur nopo nga 666. 13:18 666: Komoyoon nopo dit numbur 6, amu alangkap, amu osompurna, dang pomogunan, om dang rogon. Nga ong wookon ot pandapat, inot numbur 6 dino, dang tulun do numbur. Om it numbur 3 nopo nga dang Kinoringan do numbur (tu tri-tunggal). Jadi, pagka tu tolu neenan ot 6, komoyoon, tulun ot misingko-Kinoringan.
14It Tuyog do Domba om It Tongo Umat Yo 14:0 It tongo pasal 12–14 diti, ino-no, maklumat tambahan, tu sid pasal 15 baru nogi om lumombus i Yohanes monuturan ontok-ko it turu ot suba dit pomupusan dot ajadi sobolum korikatan kembagu di Tuhan Yesus. It pasal 14 diti, popeelo dot duwo ot hal: 1) Nunu ot ajadi sid tongo tulun dit amu nakaanu dit tanda dit Dudupot keenong Anti-Kristus (14:1-5) om 2) Nunu ot ajadi sid Dudupot om sid tongo tulun dit maya doo (14:6-20).
1Nakatalib iri, wâaro no kembagu ot nokitanan ku. Nokokito oku dot Tuyog do Domba dot pengkakat sid Nuluw dot Sion, 14:1 Nuluw dot Sion Tafsiran 1: It Yerusalem wagu sid pomogunan wagu sompôori, katalib po it korikatan kembagu di Tuhan Yesus (Why 22). Tafsiran 2: It Yerusalem sid surga (Ibr 12:22; Gal 4:26). Tafsiran 3: It Yerusalem sitid pomogunan, dit nokito di Yohanes, sedutan keenong tuturan dot aantas ontok-ko it korikatan kembagu di Tuhan Yesus, tu katalib po it turu ot suba dit pomupusan (Why 15–18), baru nogi om korikot kembagu i Tuhan Yesus (Why 19). miwaya dot 144,000 ot tulun. Titikid dit rabas dit tongo tulun diri, pining-tulisan dit ngaran dit Tuyog do Domba om ngaran dit Tama Yo. 14:1 Yeh 9:4; Why 7:3 2Om nokorongow oku po dot bongut mantad sid tawan dot masam-ko ngorok do wasay, om masam-ko ngontod dot tinggorud. It karanga’an ku dit tuni diri, ugu-ko it tuni dit momongusapi ot tulun. 3It tongo tulun dit 144,000 diri, 14:3 It 144,000 tulun diti, ino-no it tongo tulun dit minangan coopay do Kinoringan sid Why 7:1-8 tu tanda dot piara’on Yo tiya dit kasansara’an tagayo. Tinuma’an yoalo tiya dit kasansara’an dino, om nasalamat no, om sid tinoguwangon do Kinoringan nôono yoalo. Intangay ot panarangan sid Why 7:1-8 isay it 144,000 tulun dino: Waro tulun momoros dot yoalo dino, ngam-ngam 144,000 koyuwan ot tulun dit bansa do Yahudi khas, om warot momoros dot yoalo dino, it kinalangkapan dit umat Kristian dit amu milod itobon mantad sid kikiawi it tongo bansa (Why 7:9-17). mininlaalanu sid tinoguwangon dit oogomon do Raja, om sid tinoguwangon dit apat koyuwan it winangun, om sid tinoguwangon dit tongo pomimpin. It laalanu doalo diri, iso ot laalanu wagu, om asot îiso ot tulun dot keelo lumiyuw, suway mantad-ko it 144,000 it tulun dit minangan lukato do Kinoringan mantad sid pomogunan. 4Osusi yoalo, dot ugu-ko kusay dit amu po insan nokotudu dot tongondu. Osotia yoalo tu maawaya yoalo dit Tuyog do Domba siombo nôopo pakaayan Dialo. Yoalo no it minangan lukato mantad dit kikiawi ot tulun sitid pomogunan. Ugu-ko it ninggiwit do paray14:4 Ugu-ko it ninggiwit do paray ... Sid Kitab leed, waro reetan dot ninggiwit do gandum om sayur dit itaak sid Kinoringan, tu gama monorimakasi. It tanak gulu do pangayam om tanak gulu do tulun nga reetan-i dot ninggiwit. It tanak gulu dit tongo pangayam, garason dot isamba sid Kinoringan, nga it tongo pangayam wookon, pangaganti dit tongo tanak gulu dit tulun Yahudi (Im 23:9-14; Ul 26:1-11). it itaak sid Kinoringan, yoalo nga ugu-i dino tu itaak sid Kinoringan om sid Tuyog do Domba. 5Amu insan yoalo momudut, om asot ponuduan doalo. 14:5 Zef 3:13
Tolu Koyuwan ot Moleekat Popeelo ontok-ko it Pongukuman
6Nakatalib iri, nôokokito oku no dot songinan ot moleekat sûuway dot muutulud sid sawat, dot nokosodia no paabar dit Tabar Tawasi dit ototog sid tongo tulun dit miyon sid pootongkop do pomogunan, ino-no sid kikiawi ot bansa, suku, boros om nagara. 7Maagawa momoros it moleekat diri dot, “Ronok kow no do Kinoringan, om insawatay duyu no Yalo! Tu norikot no ot masa di Kinoringan mongukum dit tongo tulun sitid pomogunan. Pomod-tungub kow no dot sumamba sid Kinoringan it minongurug dot tawan, tana, om kikiawi it tongo towud do weeg!” ka.
8Nakatalib it moleekat keeso, rinumikot no ot moleekat koduwo dot minomoros dot, “Aso nobo! Nooyas no it kota dot Babel, it Kuta Tagayo! It kota dot Babel dino, ugu-ko it sundal dit peenum dit kusay dot liing dot anggur, dot ponintid supaya oolaw dot monokiagay. Tu notintid do Babel kikiawi tongo bansa sampay noolaw tumolikud do Kinoringan,” ka dit moleekat. 14:8 Yes 21:9; Yer 51:8; Why 18:2
9Na, nakatalib it moleekat koduwo, poririkot po kembagu dot moleekat kotolu dot maagawa momoros dot, “Isay nopo ot sumamba sid Dudupot, 14:9 Dudupot: It Anti-kristus, nga reetan-i dot Dudupot. Intangay ot panarangan sid 13:1. Ki-tanda: Intangay sid Why 13:16-18. om sid tiningulun dit Dudupot diri, om ki-tanda dit Dudupot diri sid longon yo dot wanan ko sid rabas, 10andang keenum dit liing dot anggur dit rasang do Kinoringan. It liing dot anggur diti, atandas tu amu neesapan dot weeg, om nokosodia mâantad sid sangkir do Kinoringan. Komoyoon, oontok it tulun dino dit rasang do Kinoringan dot aso not ompunan. Mangan yalo sansara’o sid tapuy om morilang, 14:10 morilang Malayu: belerang. Ino-no, it polopoton sid kumut tu onuwon dot babang, om it sid pompod do macis kayu. Osilow om owodung ot tawaw. dot intatangan dit tongo moleekat tosusi om it Tuyog do Domba. 14:10 Yes 51:17; Kej 19:24; Yeh 38:22 11It lisun dit tapuy dit manansara doalo, mogolitutuwu minsawat dot asot kotingkadan sampay misingkoleed. Kikiawi dit tulun dit sinumamba sid Dudupot om sid tiningulun dit Dudupot, om ki-ongo-tanda dit ngaran dit Dudupot diri, mangan sansara’o dot asot tingkod sodoy-adlaw sampay misingkoleed,” ka dit moleekat. 14:11 Yes 34:10
12Komoyoon, itokow tongo umat do Kinoringan, subay-ko alanut ot ginawo tokow dot maya dit tongo pinonuu’an do Kinoringan meed dot osotia sid di Yesus! 13Om nôokorongow oku no dot bongut mantad sid surga dot minomoros sid dogon, dot ka, “Mangay tuliso: Tumimpuun dat maakaa, oontung no it tulun dit matay daagan dot maya di Tuhan,” ka.
“Oõ, andang babanar ino!” ka dit simbar dit Tatod do Kinoringan, “Tu amu no kaajang yoalo dot kosusa’an. Om it tongo kowosian dit nongo-gagama doalo nga kentalang-i tiya dit pongukuman,” ka.
Omoton it Tulun Tabanar om it Tulun Taraat sid Pomogunan
14Nakatalib iri, wâaro no kembagu ot nokitanan ku. Nokokito oku dot kawut dot opurak, dot sid timpak nopo dit kawut diri nga warot mogom-ogom ot mad-ko Tulun komimiiyo, ino-no it Tanak do Riniba, 14:14 Tanak do Riniba: Ino-no, i Tuhan Yesus. Intangay ot panarangan sid Why 1:13. dot ki-mahkota dot tamas sid timpak dit tulu Yo, om ii-nopot longon Yo nga muukuyut dot sasabit dot laalandu ot kaatarom. 14:14 Dan 7:13 15Om sôoliwan no kembagu ot iso ot moleekat wookon mantad sid Saasambayangon, om pomoros no dot opûupuod sid Tanak do Riniba dit mogom-ogom sid kawut diri, dot ka dit boros, “Potimpuuno no pasabit inot sasabit Nu, tu norikot no ot masa dot mongomot dit omoton sid pomogunan, tu mansak no!” ka. 14:15 Yl 3:13 16Jadi, tinumimpuun dîiri it Tanak do Riniba dit mogom-ogom sid kawut diri dot pasabit dit sasabit Yo sitid pomogunan, om ping-owitay no kikiawi it tongo tulun dit mimoyo Doo, ugu-ko it gama mongomot dot paray.
17Nôokokito oku no kembagu dot sûuway no ot moleekat dot sinumoliwan mantad sid Saasambayangon sid surga, dot yino nga ki-kinuyut-i dot sasabit dot atarom.
18Om wâaro no kembagu ot moleekat sûuway dot sinumoliwan mantad sid somok dit mija dit poonutudan do kamayan. It moleekat no diri ot mangaatur dit tapuy sid mija dit poonutudan do kamayan. Maagawa yalo momoros sid moleekat koduwo, it ki-kinuyut dot sasabit tatarom, dot ka doo, “Posodia’o no inot sasabit nu om mangay no ping-sobitay at tongo tuwa dat anggur ad pomogunan, tu nongo-aansak no!” ka. 19Jadi, tinumimpuun dîiri it moleekat pasabit dit sasabit yo, om ping-umpugay no it tongo tulun taraat sid pomogunan ugu-ko it gama manabit do tuwa dot anggur, om mangay no popilayo sid paamaga’an dot anggur, ino-no sid poo’obusan dit rasang do Kinoringan. 20It tongo tuwa dit anggur diri, mangan nôono dit tongo moleekat ogiko ot gama mamaga sid soliwan dot kota. Om mantad sid paamaga’an dot anggur diri, momirulun ot raa dot ugu-ko bawang, dot tolu naatus kilomito ot kosoduo om duwo mito ot korolomo. 14:20 dot tolu naatus kilomito ot kosoduo om duwo mito ot korolomo Harfiah: 1,600 stadia kosodu om sampay sid kakang (kekang) do kuda ot korolomo. Iso stadia, 185 mito. Nga it numbur 1,600 nga waro-i ot komoyoon. It numbur 1,600, jumlah dit 4 x 4 x 10 x 10. Komoyoon nopo dit 4 x 4, ino-no, pootongkop do pomogunan (it apat it sunduk do pomogunan 20:8), om it apat ot ontodonon dit sarup (7:1), om komoyoon dit 10 x 10 ino-no ‘alangkap’ (5:11 om 20:6). Jadi it tukuman do Kinoringan, alangkap om kotongkop sid pomogunan.14:20 Yes 63:3; Rat 1:15; Why 19:15
15Turu Koyuwan ot Moleekat dit Porikot dot Suba dit Kopupuson
1Jadi, nôokokito oku no sid tawan dot tanda dot keeraranan om kalaalambatan: Warot turu koyuwan ot moleekat dot noponikidan dot turu ot suba dot kopupuson. It turu no it suba dot kopupuson diri ot pomupusan di Kinoringan potuntug dit rasang Yo. 2Nakatalib iri, nôokokito oku no kembagu dot ugu-ko laut dot sam-ko soromin ot kooniting, dot ugu-ko tapuy ot kookirow. Om sid piras dit laut diri, okitanan ku it tongo tulun dit minangala dit Dudupot tu amu sinumamba dit tiningulun yo, om amu mokitanda dit numbur dit ngaran yo. Kikiawi dit tongo tulun diri, song-kukuyut dit kusapi dit nitaak di Kinoringan sid doalo. 3Mining-lalanu yoalo dit laalanu di Musa, it turipon do Kinoringan, om it laalanu dit Tuyog do Domba. Ka dit laalanu doalo,
“Oh Tuhan Kinoringan i Gayo Kuasa,
oosundu om keeraranan it tongo winaal Nu!
Oh Raja dit momorinta dit kikiawi ot bansa,
aadil om oonong kikiawi it winaal Nu! 15:3 Kel 15:1
4Oh Tuhan, kikiawi ot tulun nga rumonok Dikaw om mangarayow dit ngaran Nu,
tu Ikaw no ot osusi.
Kikiawi dot tulun sid pootongkop do pomogunan, sumingkotud dot sumamba Dikaw,
tu kikiawi it tongo bansa nga kokito dit gama Nu dit aadil,” ka doalo. 15:4 Yer 10:7; Mzm 86:9
5Nopongo peeri, nokitanan ku dîiri dot ginumiang it Saasambayangon sid surga, om it Lamin dit Paling Osusi nga okitanan-i sid suwang. 15:5 Kel 38:21 6Om mantad sid Saasambayangon diri, sinumoliwan dîiri it turu koyuwan it moleekat dit noponikidan dot turu ot suba dot kopupuson. Minonong-soosokot yoalo dot jubah dot linen topurak om ongo-kikirow, om it kangkab doalo sinopilangan dot tagkos dot tamas ot winaal. 7Iri nogi, iso mantad dit apat koyuwan it winangun diri, pinataak sid turu koyuwan it moleekat diri dit turu neenan it mangkuk dot tamas dit noponu dit rasang do Kinoringan, i Kinoringan dit miyaw misingkoleed. 8Noponu it Saasambayangon sid surga dot lisun dit tompiling om kokuasa’o do Kinoringan. Asot îiso ot tulun dot kosuwang sid Saasambayangon diri, ong amu po opupusan it turu it suba dit nowit dit turu koyuwan it moleekat diri. 15:8 Kel 40:34; 1Raj 8:10-11; 2Taw 5:13-14; Yes 6:4
16Nituntug sid Pomogunan it Turu Mangkuk it Rasang do Kinoringan
1Nakatalib iri, nôorongow ku no ot bongut dot opûupuod mantad sid Saasambayangon, dot minomoros sid turu koyuwan it moleekat, dot ka dit boros, “Pamanaw no om potuntugo no sid pomogunan it suwang dit turu neenan it mangkuk dit rasang do Kinoringan!” ka.
2Jadi, minamanaw dîiri it moleekat keeso, om potutuntugo no dialo sid pomogunan it suwang dit mangkuk dit kuukuyutan yo diri, nga kikiawi dit tongo tulun dit ki-tanda 16:2 ki-tanda: Intangay sid Why 13:16-18. dit Dudupot om it sinumamba sid tiningulun dit Dudupot diri, 16:2 Dudupot: It Anti-Kristus nga reetan-i dot Dudupot. Intangay ot panarangan sid 13:1. noontok dot kupos 16:2 noontok dot kupos: Ugu-ko it suba koonom do Kinoringan sid Mesir kodori: Kel 9:10. dit adarakan kooruol om momiyot.
3Nopongo iri, potuntugo no dit moleekat koduwo it doo dot mangkuk sid laut, nga sinumiliw dot raa it weeg dit laut, dot ugu-ko rinaat dot tulun minatay, tu eetom ot kaaragang. Om minatay kikiawi it suwang do laut.
4Om mâangay no potuntugo dit moleekat kotolu it doo dot mangkuk sid bawang om sid towud dot weeg, nga nosiliw dot raa it tongo weeg. 16:4 nosiliw dot raa it tongo weeg: Ugu-ko it suba keensan do Kinoringan sid Mesir kodori: Kel 7:17-21; Mzm 78:44 5Om norongow ku dîiri it moleekat dit mangaatur dot weeg dot minomoros sid Kinoringan, ka doo, “Oh Kinoringan, Ikaw no oh Kinoringan dit Banar-ko Osusi. Ikaw no oh Kinoringan dit nokosopol mâantad, om at maakaa, om sampay misingkoleed. It tukuman dit nirikot Nu sitid pomogunan, babanar-ko aadil! 6Tu it tongo tulun dit mangan Nu ukumo, ino-no it minamatay dit tongo umat Nu om tongo nabi Nu. Jadi, pagka tu pinotuntug yoalo dot raa, mangan Nu ukumo dot peenumon dot raa. Andang mionong no beno dit winaal doalo,” ka dit moleekat. 7Om nôokorongow oku no dot bongut mantad sid mija dit poonutudan do kamayan, dot ka dit boros, “Oh Tuhan i Gayo Kuasa, aadil om oonong it gama Nu mongukum!” ka.
8Nopongo iri, potuntugo no dit moleekat kaapat it suwang dit mangkuk yo sid mato dot tadlaw, om taakay nogi di Kinoringan dot kuasa it tadlaw dot mongolonuk dot tulun, ugu-ko tapuy. 9Nongo-lonuk it tongo tulun dit kolosuo dit tadlaw diri, sampay mongindaraat yoalo do Kinoringan, tu i Kinoringan no ot monguasa dit kikiawi it suba diri, nga, amu-i tinumoobat yoalo, om amu-i minangarayow yoalo dit kogoyo’o dit kuasa do Kinoringan.
10Nopongo iri, mangay no potuntugo dit moleekat kolimo it suwang dit doo dot mangkuk sid oogomon dit Dudupot momorinta, nga tinumuwong 16:10 tinumuwong: Ugu-ko it suba kosiyam do Kinoringan sid Mesir kodori: Kel 10:21 it pootongkop dit karajaan dit Dudupot diri. Om ping-iitan dit tongo tulun it dila doalo, daagan dot orualan. 11Om, magkaraatan yoalo dot boboroson sid Kinoringan sid surga, tu sumagayan rumuol it kupos doalo. Nga, kakal-i dot amu-i yoalo tinumingkod mamaal dit tongo gagama’on tara’at.
12Nakatalib iri, mangay no potuntugo dit moleekat koonom it suwang dit doo dot mangkuk sid bawang tosiwang, ino-no sid bawang dot Efrat, nga rinumasak it weeg dit bawang, supaya otupak dit tongo raja mantad sid kosila’on. 16:12 Yes 11:15 13Nopongo peeri, nokokito oku dîiri dot tolu koyuwan ot rogon, dot mad-ko gata ot bubuatan. Titikid dit gata diri, sinumoliwan mantad sid kabang dit naga, mantad sid kabang dit Dudupot, om mantad sid kabang dit Dudupot koduwo, ino-no, it Nabi Palsu dit minongowit dot tabar toowudut. 14Yoalo dino ot tongo rogon dit pembulay dot tongo kosunduwo. Kikiawi dit tolu koyuwan it rogon diri, minongoy sid tongo raja sid pootongkop do pomogunan, dot mongumpug dit tongo raja dot angatan miparang sid Tadlaw di Kinoringan, i Gayo Kuasa dot mongukum dit tongo tulun. 16:12-14 gata: Tongo rogon dit ugu-ko gata ot koosomu om kooguriyok, tu berkempen om paabar dot propaganda om tabar towudut supaya miparang it tongo raja dot lumawan do Kinoringan.
15“Intangay! It gama Ku rumikot, ugu-ko it gama dit maanakaw dit rumikot manakaw. Oontung no it tulun dit maajaga om eelo posodia dit soosokot dit sulungan yo, sampay amu yalo penlabas mamanaw, om amu omomoluan tiya dot okitanan dot tulun!” ka. 16:15 Mat 24:43-44; Luk 12:39-40; Why 3:3
16Nakatalib iri, mangay no umpugo dit tongo rogon it tongo raja sid iso ot iiyonon, it reetan dot Harmagedon sid boros dot Ibrani. 16:16 2Raj 23:29; Za 12:11 16:16-19 Miumpug it tongo bansa dot mamarang do Kinoringan (Mzm 2; Za 14:2) sid Harmagedon. Tafsiran 1: Komoyoon nopo dino, Sokid dot Megiddo. 70 kaki no kasawat it paagaman dit kota dot Megiddo. Kalu ong it napu sid somok dit kota dot Megiddo ot komoyoon, tu siri no ot asasarok dot waro ot piparangan sid sajara dot Israel (Hak 4:15; 5:19; 7; 1Sam 3:8; 2Raj 9:27; 23:29; 2Taw 35:22; Za 12:11). Tafsiran 2: Komoyoon nopo dot Harmagedon nga, Sokid dot Yerusalem. Kala’on di Tuhan it tongo musu Yo sid Harmagedon (Why 19:19-20), tu mindoo Yalo om mingkakat sid Sokid do Zaitun sid Yerusalem, sampay opiduwo it sokid (Za 14:2-7).
17Om mangay nogi potuntugo dit moleekat koturu it suwang dit doo dot mangkuk sid mato do sarup, nga waro dîiri ot norongow ku ot bongut mantad sid oogomon do Raja sid Saasambayangon, dot ka dit boros, “Nopongo no kikiawi!” ka. 18Om waro dîiri ot gonit dot tumikudilap miwaya dot asangat om okuruntud nopo ot tinggorud, om noguyu it tana dot laalandu ot koologod. Mantad dit noorug ot tulun, amu po insan gumuyu iti tana dot ugu diri ot koologod. 16:18 Why 8:5; 11:13, 19 19Daagan dit koologod dit ginumuyu it tana, nopitolu nopo dot nalapak it Kuta Tagayo, 16:19 Nalapak it Kuta Tagayo: Ino-no, Yerusalem (Why 11:7-10). om nongooyas kikiawi it tongo kota dit tongo bansa wookon. Om irad no diri ot gama do Kinoringan mongondom dot poobus dit rasang Yo sid Kuta Tagayo do Babel, dot sam-ko minangan peenumo dit liing dot anggur dit rasang Yo. 16:19 Yes 51:17 20Kikiawi dit tongo pulow nga nongo-tanus, om it tongo nuluw nga aso no daagan dit koologod dit ginumuyu it tana. 16:20 Why 6:14 21Om sondot nogi ot darun dot ais batu mantad sid tawan, dot mongootung dit tongo tulun. Dot it kawagato dit songinan it pampang dot ais dino, 50 kilo. Pagka tu ugu diri ot kaawagat dit tukuman do Kinoringan sid tongo tulun, minongindaraat dîiri do Kinoringan it tongo tulun, pasal dit darun dot ais batu. 16:21 Kel 9:23; Why 11:19
17Ukumon do Kinoringan It Sundal Tagayo, ino-no it Kuta dot Babel
1Nakatalib iri, iso mantad dit turu koyuwan it moleekat dit minonguyut dit turu neenan ot mangkuk diri, minongoy sid dogon, om pomoros nogi dot, “Kayo no, pentongo ku po ikaw dot kukuro ot gama di Kinoringan mongukum dit sundal tagayo. It sundal dino, ino-no it Kuta Tagayo dit niingkakat sid somok dit bawang togumu. 17:1 Yer 51:13 2It tongo raja do pomogunan, monokiagay dit sundal dino, om nongoowukan kikiawi it suwang do pomogunan, tu nokeenum dit liing dot anggur sampay notintid dot monokiagay doo. Komoyoon, minangan dialo angatay sumamba dot suway mantad-ko i Kinoringan,” ka doo.17:2 Yes 23:17; Yer 51:7 17:2 Iti kota diti, reetan dot sundal secara rohani tu monguup di Anti-Kristus, om amu dîiri osotia sid Kinoringan, ugu-ko it tongondu dit sundal tu amu osotia sid sawo yo. It kota dot Yerusalem (Yes 1:21) om it bansa dot Israel (Yer 3:6-10; Yeh 16:15-22; Hos 4:12-13), baya rineetan-i dot sumundal secara rohani tu sinumamba sid tongo ponoko-kinoringan. It kota dot Niniwe, it niyonon dit tulun dit kapir mâantad, nga reetan-i dot sumundal secara rohani, tu tinumoobat tiya dit khotbah di nabi Yunus, nga leed suleed, amu dîiri osotia sid Kinoringan (Nah 3:4). It kota dot Tirus nga tulun kapir-i ot miniyon, nga pagka tu minonulung yoalo di Raja Salomo mamaal dit Saasambayangon Tagayo, aaluk-i dara dot sumamba yoalo do Kinoringan. Nga pagka tu amu yoalo sinumamba do Kinoringan, rineetan dîiri dot sundal it kota diri (Yes 23:13-18).
3Jadi, sinuwangan oku dîiri dit Tatod do Kinoringan, om nowit oku dit moleekat diri sid balantara. Korikot oku siri, nokokito oku dot tongondu dot maasako sid Dudupot taragang, dot notongkop it koyuwan dot ngaran dit mongusiba do Kinoringan. 17:3 mongusiba do Kinoringan: Komoyoon, minamakay dit ngaran om gelaran do Kinoringan. It Dudupot diri, ki-tulu dot turu mipango, om opod neenan ot sungu. 17:3 Why 13:1 4It tongondu diri, ki-soosokot dot ungu om osindak ot warna, om minanampakay dot tamas, pampang tokirow om muntiara. It longon yo dit wanan, muukuyut dot sawan dot tamas, dot noponu dot kogigilatan om keensosomu it gama yo sumundal. 17:4 Yer 51:7 5Sid rabas dit tongondu dino tinulisan dot ngaran dot olosok ot tarati, dot ka, “Babel Tagayo, it tidi dit tongo sundal om it nontodonon dit tongo kalaalasu sitid pomogunan,” ka. 17:3-5 Babel Tagayo: Kopisuway ot pongoorotiyan dot tulun dot nunu song-bandar ot komoyoon. Tafsiran 1: Babel. Okon-ko suriban. It puing dit baya kota dot Babel, waalon-i kembagu sompôori. Tafsiran 2: Ruum. Suriban keenong simbolik. Tu narayow dot nokeeyon sid turu ot sokid (17:9). Ungu om osindak ot warna (17:4) dit tongo jubah dit tongo pomimpin do Ruum tiya dit zaman di Yohanes. Om ogumu ot Kristian dot minangan patayo siri tiya diri (Why 17:6), om it tongo Kaisar, raja do Ruum nga minisingko-kinoringan (17:3). Tafsiran 3: Yerusalem. Suriban keenong simbolik. Tu iti Babel Tagayo diti, reetan dot tidi dit tongo sundal, komoyoon, it paling monotos sumundal secara rohani. It reetan dot sundal secara rohani, aaluk nôopo baagi dit kota dit baya kotutun do Kinoringan nga it amu dîiri osotia sid Dialo. It tongo tulun dot Yerusalem no ot baya kotutun do Kinoringan, dot ii-nopo tongo kota dit tongo bansa wookon nga kapir mâantad. Om it tongondu diti, reetan dit kota tagayo sid Why 17:18, ino no ot pongoreetan di Yohanes baagi dit Yerusalem, it pinosolipan dit Tuhan (Why 11:8). Om sid Babel Tagayo-i ot pinamatayan dit tongo nabi om tulun tosusi (Why 18:24), dot Yerusalem no ot reetan di Tuhan Yesus dot pinamatayan dit tongo nabi om tulun tosusi (Mat 23:35). Tafsiran 4: Sistem pemerintahan dunia. Okon-ko iso bandar khas ot komoyoon, ino-i-nga it sistem pemerintahan global/dunia om sistem kewangan. Tafsiran 5: Kalu ong laba’an mantad dot iso ot komoyoon.6Om okito ku dot mawuk it tongondu diri, tu nokeenum dit raa dit tongo umat. Komoyoon nopo, owowosian yalo sampay amu milod boboson dot mamatay dit tongo Kristian dit sumasi pasal di Yesus.
Nokotigog oku babanar dot eeraranan dit nokito ku it tongondu diri. 7Nga boros dit moleekat diri sid dogon, “Nokuro tu eeraranan koh? Pelo’on ku sid dikaw ot tarati dot olosok ontok-ko at tongondu dilo, om at Dudupot dat sinaka’an yo, at ki-tulu dot turu mipango om ki-sungu dot opod neenan. 8It Dudupot dit nokito nu diri, baabaya miyaw dit gûulu, nga napatay no dîiri maakaa. Amu no oleed om sumoliwan no yalo mantad sid luwang do kapatayan. It tongo tulun sitid pomogunan dit amu nokotulis it ngaran doalo sid Buuk do Koposiyon mantad dit kinoorugan nogi diti pomogunan, kotigog nôono dot kokito dinot Dudupot dino. Tu inot Dudupot dino, baabaya miyaw di gûulu, nga maakaa amu no miyaw, nga mimbulay kembagu. Nga natantu no mâantad dot kosuwang sid kobinasa’an. 17:8 Dan 7:7; Why 11:7; Mzm 69:29
9Sitid hal diti, subay-ko warot kopintaran dot mangaarati. It turu mipango it tulu 17:9 turu mipango ot tulu: Komoyoon nopo dit turu mipango ot tulu, turu ot sokid om turu ot raja sâambil, dot it komoyoon nopo dot sokid sid Kitab, kuasa dot momorinta (Yer 51:25; Yes 2:2). Tafsiran 1: Iso mantad dit raja dot Ruum kodori ot kinomoy siti, nga mad amu bâanar kopingaam it kinowowoyo’on doalo om it kowowoyo’on sid tongo ayat diti. Tafsiran 2: It karajaan di Anti-Kristus sompôori ot komoyoon, tu limo no ot karajaan sobolum di Yohanes, ino-no Mesir, Asyur, Babel, Medio-Persia om Yunani. Om it karajaan do Ruum nga kakal-i waro tiya dit zaman di Yohanes, om it karajaan di Anti-Kristus sompôori mimbulay mantad sid iso dit karajaan dino. Tafsiran 3: Suriban keenong simbolik: It kinalangkapan dit kinorotuan om kinengkakatan kembagu di karajaan do Ruum. diri komoyoon, it turu neenan ot sokid dit nogomon dit tongondu. Om it turu mipango it tulu diri kembagu no, komoyoon, it turu koyuwan ot raja. 10Nga, it limo koyuwan mantad doalo diri, minatay no; it kotiiso nopo, momorinta no maakaa, om it kotiiso amu po nokorikot. Ong korikot yalo diri, oruruay yalo momorinta. 11It Dudupot dit miyaw di gûulu, nga it aso no dat maakaa, iri no ot raja kawalu. Yalo no diri it iso mantad dit turu koyuwan it raja, om natantu no mâantad yalo dot kosuwang sid kobinasa’an. 17:11 kosuwang sid kobinasa’an: 2Tes 2:312Komoyoon nopo dit opod neenan it sungu 17:12-14 opod neenan it sungu: Komoyoon, sompôori, opod ot raja monguup di Anti-Kristus. Warot tulun mangaarati dot ino dino it Persekutuan Eropah, waro wookon momoros dot ino dino opod ot persekutuan miuup, komoyoon, iso sungu, iso persekutuan, nga kukuro-i kukuro nga iti no ot sistem pemerintahan satu dunia it monguup di Anti-Kristus. dit nokitanan nu diri, opod koyuwan it raja dit amu po nokotimpuun momorinta. Nga, posimoyo’on nôono do Kinoringan yoalo dot ki-kuasa dot kumoruang dit Dudupot momorinta dot oruruay. 17:12 Dan 7:24 13Kikiawi dit opod ot raja diri, iseeso ot tomodon, ino-no pataak dit kuasa momorinta om kuasa dit tongo tantara yo sid Dudupot diri. 14It Dudupot om kikiawi dit opod koyuwan it raja diri, miakub dot mamarang dit Tuyog do Domba, nga akala-i yoalo dit Tuyog do Domba om it tongo tulun dit osotia maya Doo, ino-no it tongo tulun dit linoow om pinili Yo. Tu it Tuyog do Domba nopo diri nga Tuan dit kikiawi it tuan, om Raja dit kikiawi it raja,” ka.
15Om pôomoros no kembagu sid dogon it moleekat diri dot, “Komoyoon nopo dit tongo bawang dit nokitanan nu diri, it nogogomon dit sundal: ino-no, tongo nagara, raayat, bansa, om boros. 16It opod it sungu dit nokitanan nu om it Dudupot diri, sumana nôono dit sundal diri. Pinsaladan doalo it tongo tarata dit sundal diri, om labasan po doalo, om ping-akanan doalo it tonsi yo, om pintutudan po doalo dot tapuy. 17Nga iri diri, andang-âandang nga narancang mâantad do Kinoringan. Tu, minangan do Kinoringan suwangay it ginawo doalo dot iso rancangan dit maya dit Doo dot rancangan: Mi’a’akun yoalo pataak dit kuasa yo sid Dudupot diri, supaya kopomorinta it Dudupot, sampay otuluk it nunu nopo it noboros do Kinoringan.
18It tongondu dit nokitanan nu diri, iri no ot Kuta Tagayo, dot ii-nopo raja doo nga momorinta dit tongo raja sid pomogunan,” ka doo.
18Kinooyasan dit Kuta dot Babel
1Nakatalib peeri, nôokokito oku no kembagu dot iso ot moleekat sûuway dot minindoo mantad sid surga. Agayo ot kuasa dialo, tu it tompiling yo, kapanganawaw dit pootongkop do pomogunan. 2Minomoros yalo dot opûupuod ot bongut, dot ka dialo, “Aso nobo! Nooyas no it Kuta Tagayo dot Babel! Aso no ot tulun dot miyon siri. Najadi no dot rumun dot tongo rogon om naawi ot bansa dot koorosi. Om najadi no dot rumun dot naawi ot bansa dot tombolog dit koosomu om it kaasana’an dot tulun. 18:2 Yes 13:21; 21:9; Yer 50:39; 51:8; Why 14:8 3Nongoowukan kikiawi it tongo bansa tu nokeenum dit liing dot anggur dit tiwow yo dit koosomu. It tongo raja do pomogunan nga mangagay-i doo, om it tongo soodagar sitid pomogunan nga minomod-kaya tu daagan dit tiwow dit tongondu dit koosomu om aso gisom,” ka. 18:3 Yes 23:17; Yer 51:7
4Om noorongow ku po it bongut do Kinoringan mantad sid surga, dot ka,
“Pogidu kow no, oy tongo umat Ku! Pogidu kow no mantad sinod kota dot Babel!
Supaya amu kow kawaya mamaal dot tongo duso,
om korundun kow dot kasansara’an ong orikot ot pongukuman dit tongo tulun sid kota dot Babel. 18:4 Yes 48:20; Yer 50:8; 51:6, 45
5Tu, muntun-untun it tongo duso doalo, sampay nokosunggu sid surga,
om aandaman-i do Kinoringan it tongo karaatan doalo diri. 18:5 Kej 18:20-21; Yer 51:9
6Oh tongo moleekat Ku, kukuro nopo ot gama dit tongo tulun dot Babel momokoruol dit tongo umat Ku, ugu no dino ot gama momokoruol dot isuli duyu sid doalo.
Suliay duyu yoalo dot eenduwo it nongo-gama doalo,
suwangay duyu it sawan doalo dot eenduwo ot koobisa dit tinumon dit nitaak doalo sid tongo umat Ku. 18:6 Mzm 137:8; Yer 50:29
7Taakay at Babel dot kasansara’an om korualan do ginawo,
dot kopitimbang dit arayow om it kaasanang dit koposiyon dit nopurimanan yo. Tu, otombirang yalo momoros sid kondiri yo dot,
‘Yoku diti, ratu dit momorinta,
okon-ko janda oku po,
om amu oku koombal mongupus do sawo!’ ka.
8Pasal dit kootombirang diri, insan-îinsan rumikot sid dialo ot kasansara’an dot toruol dot kapatay,
mogkorudu, om witil saralom dot iseeso tadlaw.
Mangan yalo sorobo dot tapuy,
tu i Kinoringan dit mongukum doo diri, ino-no i Kinoringan, i Gayo Kuasa,” ka. 18:7-8 Yes 47:7-9
9It tongo raja do pomogunan dit minangagay doo om nakawaya doo dot momurimon do kasanangan, momogiad om mogkorudu dit okitanan doalo it lisun dit mogolitutuwu mantad sid tapuy dit monorob dit kota dino. 10Mingkakat yoalo sid sodu dit kota diri, tu rumosi yoalo dot kaajang do kasansara’an dot ugu diri. Ka doalo, “Orubat! Orubat! Okon-ko aalang-alang ot koorubat nu oy Kuta dot Babel dit arayow dot agayo om apapag! Tu amu-i kasanjaam i Kinoringan minongukum dikaw, nooyas koh no,” ka. 18:9-10 Yeh 26:16-17
11Pogkoruduan dit tongo soodagar it kota dot Babel tu aso not îiso tulun dot momoli dit tongo daadagangan doalo. 18:11 Yeh 27:31, 36 12Aso not tulun momoli dit tongo tamas, pirok, pampang tokirow, om muntiara doalo. Aso not tulun momoli dit kumut linen, kumut dot ungu, sutara, om it kumut dit osindak; it kayu dot kalaalambatan, it tongo barang dit gading ot winaal, it kayu dot boorogo, it tambaga, basi om marmar. 13Aso not tulun momoli dit kulit do kayu manis, rampa, kamayan, liing dot anggur, tinasak, tapung om gandum; it sapi, domba, kuda om kurita, om it koyuwan om ginawo dot tulun. 18:12-13 Yeh 27:12, 13, 22 14Boros dit tongo soodagar, “Kikiawi dit tongo kasanangan dit kenginan nu manganu om it tongo tarata dit pookiraya’an, natanus no kikiawi, om amu nu no otobus,” ka. 15It tongo soodagar dit minomod-kaya dit dagangan doalo, songingkakat sid sodu tu rumosi dot korundun sid kasansara’an diri. Momogiad om momogkorudu yoalo, 18:15 Yeh 27:31, 36 16dot ka doalo, “Orubat! Orubat! Okon-ko aalang-alang ot koorubat nu oy Kuta dot Babel, it narayow dot agayo om apapag, it oobas monong-soosokot dot kumut linen, kumut dit ungu ot warna, om it kumut dit osindak, kota dit minangan lonjiay dot tamas, pampang tokirow om muntiara! 17Tu, sanjaam no, natanus no kikiawi it kakaya’an dit ugu diri ot koogumu,” ka doalo. It tulun dit mongomudi do kapal, om tongo tulun dit sinumako dit kapal, om it tongo gugumama sid kapal, om it tongo tulun dit sid laut ot ponsoorian, songingkakat kikiawi sid sodu. 18:17 Yes 23:14; Yeh 27:26-30 18Minonginggigiyak yoalo tiya dit nokito doalo it lisun dot tapuy dit mogolitutuwu dot monorob dit kota diri. Ka doalo, “Aso not kota dot keenong dot kogoyo’o dit kota diti!” ka. 18:18 Yeh 27:32 19Pining-sasadan doalo dot tawu it tongo tulu doalo, tanda dot mongupus, meed dot mogiad om mogkorudu dot, “Orubat! Orubat! Okon-ko aalang-alang ot koorubat dit Kuta dot Babel, dit narayow dot agayo om apapag! Kikiawi dit tongo tulun dit ki-kapal sid laut nga minomod-kaya dit tongo barang boorogo dit kota dino! Nga, kikiawi dino, natanus dot sanjaam no koleed,” ka doalo. 18:19 Yeh 27:30-34
20Oy tongo suwang do surga, pomod-tomon konow dit karaagan dit kota do Babel. Om ikoo oy tongo umat, oy tongo rasul, oy tongo nabi, tomon konow, tu nookuman no do Kinoringan it kota diri, mionong dit tongo kasala’an doalo sid dikoo! 18:20 Ul 32:43; Yer 51:48
21Nakatalib iri, warot iso moleekat tapapag dot minangakat dot iso ot pampang tagâayo. It pampang diri, miinong kaagayo do gilingan do gandum. Minangan dit moleekat tapapag paada’o it pampang diri sid laut, om pomoros nogi dot, “Ugu no diti koologod ot gama paada dit kota dot Babel dit narayow diri, om amu no okito po kembagu. 18:21 Yer 51:63-64; Yeh 26:21 22Aso no torongow dit tuni dot kusapi, turali, om toburi, om aso no ot monginlalanu sid kota dot Babel; it tongo eeleelo dot monukang nga amu no asambat siri. It tuni do gilingan nga aso no torongow siri. 18:22 Yeh 26:13; Yes 24:8 23Aso no tokitanan siri dot binaang do lampu, om raaramay dot misasawo nga aso no torongow siri. Andang iri not tukuman, pasal dit tongo soodagar sid kota diri, dit laalandu ot ki-ongo-ngangaran, om pasal dit tolimu dit tulun sid kota dino, tu minamalid dit kikiawi dit tongo bansa sid pootongkop dit pomogunan,” ka dit moleekat. 18:22-23 Yer 7:34; 25:10
24Om it kota dino no ot mananggung-jawap dit kinapamatayan dit tongo nabi om it tongo umat. Okon-ko iri no, ino-i-nga ki-sala po yoalo tu ogumu po wookon ot tulun dot pining-patayan doalo sid pootongkop do pomogunan. 18:24 Yer 51:49; Mat 23:35-37
19Laalanu dot Katamanan dit Suwang do Surga tu Nooyas no it Kuta dot Babel
1Kadung nopongo momoros it moleekat tabasag diri, orongow ku no ot gulaba mantad sid surga, dot ugu-ko bongut dot tulun togumu. Ka dit bongut, “Haleluya! Royo’on no i Kinoringan! Tu Yalo no ot puun do kasalamatan, om Yalo no ot oosundu om ki-kuasa! 2Aadil om oonong it gama Yo mongukum! Nookuman no Dialo it Sundal Tagayo dit minamalid dit tongo tulun sid pomogunan dit poonoki-agay yo. 19:2 sundal ... poonoki-agay: Komoyoon dit sundal dino, okon-ko tongondu po, ino-i-nga it Kuta Tagayo dot Babel (19:3). Komoyoon nopo dot poonoki-agay dino, monokiagay secara rohani, ino-no, monguup di Anti-Kristus, lumawan do Kinoringan, om mogiim do kinoringan wookon, ugu dit tongondu dot sundal dit mogiim dot kusay wookon. Intangay it tongo panarangan sid pasal 17 om 18. Om nosulian no Dialo mamatay it tongo tulun dit minamatay dit tongo turipon Yo,” ka dit bongut. 19:2 Ul 32:43; 2Raj 9:7 3Om gîinumara no kembagu it tongo bongut diri dot kumeenduwo, dot ka, “Haleluya! It lisun dot tapuy dit monorob dit Kuta Tagayo diri, amu tumingkod mogolitutuwu minsawat sampay misingkoleed,” ka. 19:3 Yes 34:10 4It duwo noopod om apat it pomimpin om it apat koyuwan it winangun nga minomod-tungub dot sumamba sid Kinoringan, it mogom-ogom sid oogomon do Raja. Boros doalo, “Amin, Haleluya!” ka.
Poginakanan do Pisasawa’an dit Tuyog do Domba
5Nakatalib iri, nôokorongow oku no dot bongut mantad sid oogomon do Raja, dot ka, “Royo’on no i Kinoringan, oy tongo turipon do Kinoringan dit rumonok Doo, ii-ka it ki-ongo-pangkat ko it tongo tulun dit aso pangkat!” ka. 19:5 Mzm 115:13 6Om wâaro no kembagu ot norongow ku ot bongut mantad sid surga dot ugu-ko bongut dot tulun togumu. It bongut diri, ugu-ko ngorok do wasay om ugu-ko tuni dot tinggorud ot koopuod, dot ka dit boros, “Haleluya! Tu i Tuhan Kinoringan, i Gayo Kuasa, najadi dot Raja dit momorinta diti pomogunan! 19:6 Yeh 1:24; Mzm 93:1; 97:1; 99:1 7Kayow no tumomon om gumara! Royo’o tokow no it kasawato do Kinoringan. Tu norikot no it Tadlaw dit pisasawa’an dit Tuyog do Domba 19:7-9 pisasawa’an dit Tanak do Domba: Suriban iti, komoyoon, miiso om mirunggum nôono babanar i Tuhan Yesus om it umat Yo. Sid Kitab Leed nga waro-i noreet dot i Kinoringan, masam-ko kusay om it umat Israel masam-ko tongondu dit mangan Yo sowo’o (Hos 2:19; Yes 54:5-7). Om sid Kitab Wagu nga reetan-i dot pangantin di Kristus it umat song-pomogunan (Mat 22:2; Ef 5:32). om it tongondu dit sowo’on Yo, ino-no it umat do Kinoringan. Om it tongondu dit sowo’on Yo nga nokosodia no dot mokisawo. 8Om nataakan no do Kinoringan dot jubah dot linen ot winaal, dit opupurak no ot koopulang, dot iposulung,” ka. Komoyoon nopo dit soosokot topupurak no ot koopulang diri, ino-no, it tongo gagama’on tawasi om it tongo bubuatan tawasi dit tongo umat do Kinoringan.
9Jadi minomoros dîiri sid dogon it moleekat, dot ka, “Potuliso neeti: Oontung no it tulun dit noligow mongoy sid poginakanan dit pisasawa’an dit Tuyog do Domba,” ka. Om pôomoros po kembagu yalo dot, “Iti boros diti, babanar om mantad sid Kinoringan,” ka. 19:9 Mat 22:2-3
10Jadi, tinumungub oku dîiri sid tinoguwangon dit moleekat diri dot sumamba dara sid doo, nga ka doo, “Kada no sumamba sid dogon, tu yoku diti nga turipon-i ugu-ko ikaw om it tongo koruang nu dit sumasi dit tudukan di Yesus. Samba no sid Kinoringan!” ka.
Tu komoyoon nopo dot polombus do nubuat, ino-no pasasi ontok-ko i Yesus.
Rumikot i Tuhan Yesus dot Mongobinasa dit tongo Musu Yo
11Nakatalib iri, nokito ku dîiri dot nogiang it surga, om nokito ku ot songinan ot kuda topurak, dot ii-nopo tulun dit sinumako nga reetan di, “It Osotia om it Kaarapan”. Otulid ot gama Yo mongukum, om aadil ot gama Yo mamarang dot mangalawan dit tongo musu Yo. 19:11 Yeh 1:1; Mzm 96:13; Yes 11:4 12Ugu-ko sinikit dot tapuy it mato Yo, om ogumu ot mahkota sid tulu Yo, om waro pot nokotulis ot ngaran sid koyuwan Yo, dot asot îiso ot tulun dot keelo, suway mantad-ko it kondiri Yo. 19:12 Dan 10:6 13It jubah dit sinulungan yo, nasangkayu dot raa. Om ngaran Yo nopo nga, “I Boros do Kinoringan”. 14It tongo tantara do surga 19:14 it tongo tantara do surga: Tafsiran 1: Ino-no, it tongo tulun dit tinuma’an tiya dit noontok dit kasansara’an tagayo diri, tu yoalo no ot taakan dot jubah topurak (Why 19:8). Tafsiran 2: Sid wookon ot Kitab, it tongo moleekat no ot reetan dot tantara do surga (Mat 26:53; Za 14:5). nga minaya dîiri Doo, dot sandad sinumako dot kuda topurak, om ki-ongo-soosokot dot kumut linen ot winaal dot opupurak no ot koopulang. 15Waro ot sapadang tatarom dot sinumoliwan mantad sid kabang Yo, 19:15 sapadang ... sid kabang Yo: Komoyoon, it boros di Kristus, tu ki-kuasa Yalo mongukum dot tulun (intangay sid Yes 49:2; Ibr 4:12). om iri no sapadang diri ot pakayon Yo dot pangala Yo dit tongo bansa. Momorinta om monguasa Yalo dit kikiawi it tongo tulun sid pomogunan, dot ugu-ko basi ot longon ot gama Yo momorinta tu atagas. Mangan Yo poobuso it rasang do Kinoringan i Gayo Kuasa sid tongo musu Yo, dot ugu-ko gama mongogik dot anggur sid paamaga’an. 19:15 Mzm 2:9; Yes 63:3; Yl 3:13; Why 14:20 16Sid jubah Yo, ponong sid poo Yo, ki-tulis dot iso ngaran. Ii-nopo ngaran diri nga: “Raja dit kikiawi it tongo raja, om Tuan dit kikiawi it tongo tuan,” ka.
17Om nokokito oku po dot iso ot moleekat dot pengkakat sid mato dot tadlaw. Minomoros it moleekat diri dot opûupuod ot bongut kumaa sid tongo tombolog dit song-tutulud sid sawat. It tongo tombolog diri, ino-no tombolog dit maangakan do bangkay. Ka dit boros dit moleekat, “Ongoy kow siti, piipupumpung kow sumuung sid poginakanan tagayo do Kinoringan, 18supaya kaakan kow dit tonsi dit tongo bangkay dit tongo raja, bangkay dit tongo panglima do tantara, bangkay dit tongo lalakow, bangkay dit tongo kuda om it tongo sinumako dot kuda, om bangkay dit tongo tulun: ii-ka it turipon ko it okon-ko turipon om bangkay dit tongo tulun dit ki-ongo-pangkat keenong it tongo tulun dit aso pangkat,” ka doo. 19:17-18 Yeh 39:17-20
19Om nokitanan ku dîiri it Dudupot 19:19 Dudupot: Ino-no, it Anti-Kristus keenong it tongo nagara dit porinta’on di Anti-Kristus (Why 13 om it tongo panarangan). dit minimbulay mantad sid laut diri, om it tongo raja mantad sid pootongkop do pomogunan om it tongo soojar doalo, dot mini’u’umpug dot sumurung mangalawan dit sinumako dit kuda topurak om it tongo soojar Yo. 20Nga, natabpa’an dîiri it Dudupot diri om it Nabi Palsu diri. It Nabi Palsu no ot minongowit dot tabar towudut om minongimbulay dot tongo kosunduwo dot keeraranan dot mangawakil dit Dudupot. Om yalo ot minamalid dit tongo tulun supaya mokitanda dit Dudupot, om sumamba sid tiningulun yo. Miduduwo yoalo diri, minangan posubo’o sid morilang 19:20 morilang Malayu: belerang. Ino-no, it polopoton sid kumut tu onuwon dot babang, om it sid pompod do macis kayu. Osilow om owodung ot tawaw. ot tapuy dit moongondob. 19:20 Why 13:1-18 21Om kikiawi dit tongo soojar doalo diri, pinatay dit Tulun dit sinumako dit kuda topurak, dot it sapadang dit sinumoliwan mantad sid kabang Yo ot pinamatay Yo. Om rinumikot dîiri it tongo tombolog dot mangakan dit tonsi doalo sampay nowiyaw.
20Korooton i Raja do Rogon dot Oribu Toon Koleed 20:1-5 Oribu Toon Koleed. Kopisuway-i it tongo pandapat dot tulun. Tafsiran 1: Babanar-ko 1,000 toon, om amu po norikot it zaman dino, tu ela’an tokow-i dot kakal-i aktif i Iblis. Korikot po kembagu i Tuhan Yesus, baru nogi om momorinta Yalo dot 1,000 toon koleed, dot mongowit dot koosayan om koodilan. Tafsiran 2: Suriban keenong simbolik it 1,000 toon, om amu po norikot it zaman dino. Nga sobolum korikot kembagu i Yesus, monotos it tongo Kristian paabar dit Tabar Tawasi, sampay otorima dot tulun togumu, sampay oosay nôono babanar it tongo masyarakat dot 1,000 toonkoleed, baru nogi om korikot kembagu i Tuhan Yesus. Tafsiran 3: Suriban keenong simbolik it 1,000 toon, om itit maakaa no diti it zaman dino, mantad dit pinensawatan di Tuhan Yesus sid surga sampay korikot kembagu Yalo, tu nakala no i Lusifer di Tuhan Yesus sid salip.
1Nakatalib iri, okitanan ku no ot iso ot moleekat dot minindoo mantad sid surga, dot it longon yo ki-kinuyut dot kunci dit longobon dit luwang do kapatayan om songinan ot rantay talansaw. 2-3Tinabpa’an dialo it naga tagayo diri, it wulanut totuo, it reetan dot Raja do Rogon keenong Lusifer, om mangay yo nogi korooto, 20:2-3 Kej 3:1 om mangay yo nogi paada’o sid luwang do kapatayan, om kunsiay yo nogi it longobon dot oribu toon koleedo. Nokunsian yo nopo it longobon diri, mangay yo no gaamo dot lilin ot siil, supaya amu no keedu om amu no kapamalid dit tongo bansa saralom oribu toon koleedo. Aawi po ot oribu toon koleedo, om polobuson nogi toruay.
4Om nokito ku dîiri it tongo oogomon do Raja sid surga, om it tongo tulun dit songogom-ogom sid oogomon diri dot tinaakan dot kuasa dot maya di Yesus momorinta. Om nokito ku po it tongo tatod dit tongo tulun dit pining-tagasan dot tulu, tu it pinaabar yoalo dit boros do Kinoringan om it amu tinumingkod pasasi pasal di Yesus. It tongo tulun diri, amu-i sinumamba sid Dudupot 20:4 Dudupot: Ino-no it Anti-Kristus, nga reetan-i dit Dudupot. Intangay ot panarangan sid 13:1. natanda’an: Intangay sid Why 13:16-18. om sid tiningulun dit Dudupot, om amu natanda’an dit tanda dit Dudupot it rabas keenong it longon doalo. Jadi, noposiyan kembagu yoalo om tinaakan do Kinoringan dot kuasa dot jumadi dot raja tu maya di Kristus dot momorinta, saralom oribu toon koleed. 20:4 Dan 7:9, 22 5Nga, ong it tongo tulun wookon dit minatay, amu po oposiyan ong amu po osingkop ot oribu toon. Iti no ot koposiyan keensan dit tongo tulun minatay. 6Oontung om osusi no it tulun dit kawaya dot mangan posiyay sid koposiyan keensan diri. Tu amu no okuasa yoalo dit kapatayan keenduwo, ino-i-nga ajadi nôono yoalo dot timam dit mangalayan do Kinoringan om i Kristus, om ajadi nôono yoalo dot raja dit katanud di Kristus dot momorinta, saralom oribu toon koleed.
Nakala it Raja do Rogon
7Na, osingkop nopo ot oribu toon koleed, polobuson no dit moleekat it Raja do Rogon mantad sid jiil. 8Om kadung kalabus no it Raja do Rogon diri, mamanaw no tumongkop sid apat it sunduk do pomogunan, om tumimpuun no kembagu mamalid dit tongo bansa dit miyon sori, it reetan dot Gog om Magog. 20:8 Gog om Magog: Ino no ot ngaran dit tongo bansa dit lumawan do Kinoringan sid Yeh 7:2; 38:2, 9, 15. Amu tokow ela’an nunu song-bansa ot komoyoon. Om umpugon nôono dit Raja do Rogon it tongo bansa dino dot poki’uupan yo mamarang. It kogumuo doalo dino, miinong dit togis sid piras do laut. 20:8 Yeh 7:2; 38:2, 9, 15 9Om tinumongkop dîiri yoalo sid pomogunan, om insoriliyay nogi doalo it iiyonon dit tongo umat do Kinoringan om it kota dit amu koyuyuu di Kinoringan. Nga, nituntug do Kinoringan ot tapuy mantad sid tawan dot mananus doalo. 10Jadi, it Raja do Rogon dit minamalid doalo diri, mangan nôono posubo’o sid morilang 20:10 morilang Malayu: belerang. Ino-no, it polopoton sid kumut tu onuwon dot babang, om it sid pompod do macis kayu. Osilow om owodung ot tawaw. ot tapuy dit moongondob, it sid pinaada’an dit Dudupot om it Nabi Palsu. Om sodoy-adlaw mangan yoalo sansara’o dot sampay misingkoleed.
Tukuman do Kopupuson
11Nakatalib peeri, nokitanan ku no ot oogomon do Raja dot opurak om agayo, om i Kinoringan ot mogom-ogom sid oogomon diri. Om it tawan om tana nga turus tinumanus dot amu no okitanan kembagu, tu amu kataan dot otoguwangan Yo. 12Om nôokokito oku no kembagu dot tulun minatay: agayo okodok no ot pangkat, dot songingkakat sid tinoguwangon dit oogomon diri. Om minangan dîiri wungkalado it tongo buuk dit pinotulisan dit kikiawi it nongo-gagama dot tulun. Om waro pot songinan ot buuk sûuway dot minangan wungkalado, it reetan dit Buuk do Koposiyon – ino-no it pinotulisan dit tongo ngaran dot tulun dit kaanu dit koposiyon tototog. Kikiawi dit tulun minatay diri, mangan do Kinoringan rotuay dot tukum dot mionong dit nongo-gagama doalo, maya dit nunu it nokotulis do Kinoringan sid tongo buuk diri. 20:11-12 Dan 7:9-10 13Om minangan pataako dit laut it tongo tulun dit minatay siri dot mangan odilo do Kinoringan. Om minangan pataako dit Kapatayan om it Pomogunan dot tulun minatay it tongo tulun minatay dit waro siri, dot mangan odilo di Kinoringan mionong dit doo om doo dot nagama. 14It Kapatayan om it pomogunan dot tulun minatay nga mangan-i paada’o sid morilang ot tapuy dit moongondob, ino-no sid kapatayan keenduwo. 15Kikiawi dot tulun dit amu nokotulis it ngaran yo sid Buuk do Koposiyon, mangan paada’o sid tapuy dit moongondob ot morilang.
21Tawan Wagu om Tana Wagu
1Nakatalib peeri, nokitanan ku no ot tawan wagu om tana wagu, tu it tawan leed om it tana leed, natanus no, om it laut nga aso no. 21:1 Yes 65:17; 66:22; 2Ptr 3:13 2Om nokito ku dîiri it kota tosusi, ino-no it Yerusalem wagu, dot niindoo do Kinoringan mantad sid surga. It kota tosusi dino, minangan lonjiay, ugu-ko it pangantin dot tongondu dit minangan lonjiay baagi dit kusay dit manansawo doo. 21:2 Yes 52:1; 61:10; Why 3:12 3Om norongow ku dîiri ot bongut dot opûupuod mantad sid oogomon do Raja, dot ka di boros,
“Intangay pogi!
Maakaa diti, waro no ot keeyoyonon do Kinoringan sid taatanga dot tulun,
om tumimpuun dat maakaa,
rumunggum nôono dot tulun i Kinoringan miyon.
Asanganu nôono yoalo do Kinoringan,
om i Kinoringan nga miyon nôono sid doalo,
om Yalo nôono ot Kinoringan dot samba’on doalo. 21:3 Yeh 37:27; Im 26:11, 12
4Om kikiawi it tongo romow sid mato doalo mangan piido do Kinoringan:
Aso no tulun dot matay,
aso no ot mogkorudu,
aso no ot mogiad,
om aso no ot oruol,
tu nunu nopo it oleed no nga natanus no,”
ka dit bongut. 21:4 Yes 25:8; 35:10; 65:19
5Om minomoros dîiri i Kinoringan dit mogom-ogom sid oogomon do Raja, dot ka, “Intangay pogi! Maakaa diti, mangan Ku kikiawi posilio dot wagu it nunu nopo,” ka. Om minomoros po Yalo sid dogon dot, “Mangay tuliso it binoros Ku didîiri, tu kikiawi dit binoros Ku diri, kaarapan om babanar,” ka Doo. 6Om pôomoros po kembagu Yalo sid dogon dot, “Notuluk no kikiawi! Yoku no ot reetan dot A om Z, komoyoon, it Ponimpuunan om Pomupusan dit nunu nopo. Titikid dit tulun dit tuuwan, peenumon Ku dit weeg mantad sid towud dit weeg dit kapasi, dot aso torogo. 21:6 Yes 55:1 7Isay nopo ot kadapat tumaan sampay kamanang, ino no ot kaanu dit kikiawi diti mantad sid Dogon, om Yoku nôono ot Kinoringan yo, om yalo nga tanak Ku nôono. 21:7 2Sam 7:14; Mzm 89:27-28 8Nga, it tongo tulun dit atalow maya Dogon, it moonolikud di Tuhan Yesus, it koosomu ot bubuatan, it maamatay, it moonokiagay, it mooninda’at, it susumamba sid ponoko-kinoringan, om kikiawi dit tongo tulun dit moomudut, posubo’on sid tapuy dot morilang 21:8 morilang Malayu: belerang. Ino-no, it polopoton sid kumut tu onuwon dot babang, om it sid pompod do macis kayu. Osilow om owodung ot tawaw. ot laut dit moongondob. Ino no ot komoyoon dot kapatayan keenduwo,” ka.
Yerusalem Wagu
9Jadi, iso mantad dit turu koyuwan it moleekat dit minonguyut dit turu neenan it mangkuk dit noponu dot turu ot suba diri, tinumoronong sid dogon om pomoros no dot, “Kayo! Peentalang Oku sid dikaw dit pangantin dot tongondu dit mangan sowo’o dit Tuyog do Domba,” ka doo. 10Jadi sinuwangan oku dîiri dit Tatod do Kinoringan, om nowit oku dit moleekat diri sid timpak dot nuluw dit adarakan ot kaasawat. Om pentangay yo nogi dogon it kota tosusi, ino-no it Yerusalem, dot mindoo mantad sid Kinoringan sid surga. 21:10 Yeh 40:2 11Inot kota dino, noompilingan dit tompiling do Kinoringan, dot okirow ugu-ko pampang tokirow dit boorogo babanar, ugu-ko pampang jasper dit oniting ugu-ko soromin. 12It kota dino, ginalang dot tembok dot laalandu ot kaapapag om kaasawat, om warot opod om duwo ot longobon dot jinaga dot opod om duwo ot moleekat: iso longobon, iso moleekat. Titikid dit tongo longobon diri, minangan tulisay dit iso om iso it ngaran dit opod om duwo it suku dot Israel. 13It tembok dit kota diri, apasagi, om titikid dit tembok, tolu ot longobon: It tembok ponong sid kosila’on, tolu ot longobon; it tembok ponong sid utara, tolu ot longobon; it tembok ponong sid salatan, tolu ot longobon; om it tembok ponong sid kotonobon nga tolu-i ot longobon. 21:12-13 Yeh 48:30-35 14It tembok dit kota diri, niogom sid opod om duwo ot soripal dot pampang. Om titikid dit tongo soripal dot pampang diri, minangan tulisay dit ngaran dit opod om duwo it rasul dit Tuyog do Domba: iso it soripal, iso ngaran.
15It moleekat dit minomoros sid dogon diri, ki-kinuyut dot poonukud dot tamas ot winaal, tu ponukud yo dit kota diri, om it tongo longobon, om it tembok dit kota. 21:15 Yeh 40:3 16It kota diri, apasagi mintutuk, dot eeniyo ot kaapasagi. Jadi, minangan dîiri sukudo dit moleekat it kota diri dit susukud yo, nga 12,000 stadia 21:16 12,000 stadia: = 2,220 kilomito = 1,380 batu. Iti numbur 12,000 diti, suriban keenong simbolik dit kinalangkapan dit kikiawi it tongo umat do Kinoringan. ot konoruwo: It kalaabo om it kasawato, miinong dit konoruwo. 17Om mangay nogi dit moleekat sukudo it kosowoto21:17 kosowoto Tafsiran 2: kakapalo dit tembok dit kota diri, nga 144 topong siku 21:17 144 topong siku = 216 kaki = 66 mito. ot kasawato, maya dit sukatan dot dang riniba; miinong-i dit sukatan dit dang moleekat. 18It tembok dit kota diri, pampang dot jasper ot winaal, om it kota nopo nga tamas tatandas ot winaal, dot eengaw ugu-ko soromin. 19It tongo pampang dit soripal dit tembok dit kota diri, oginisan ot bansa dot pampang tokirow: It soripal keeso, pampang dot jasper; it soripal koduwo, pampang dot nilam; it soripal kotolu, pampang dot akik; it soripal kaapat, pampang dot zamrud; 20it soripal kolimo, pampang dot oniks; it soripal koonom, pampang dot sardis; it soripal koturu, pampang dot kuarza tosilow; it soripal kawalu, pampang dot beril; it soripal kosiyam, pampang dot topaz; it soripal koopod, pampang dot kalsedoni; it soripal koopod om iso, pampang dot firus; om it soripal dit koopod om duwo, pampang dot kecubung. 21It opod om duwo it longobon diri, opod om duwo ot muntiara ot winaal, om titikid dit longobon diri, songinan ot muntiara ot winaal, om it tongo talun-alun sid kota diri, atandas dot tamas ot winaal, dot ugu-ko soromin ot koo’ingaw. 21:18-21 Yes 54:11-12
22Asot okitanan ku dot Saasambayangon sid suwang dit kota diri, tu i Kinoringan i Gayo Kuasa no om it Tuyog do Domba ot Saasambayangon Tagayo siri. 23It kota dino, amu no momorolu dot linawaw dot tadlaw om wulan dot panganawaw, tu it tompiling no do Kinoringan ot manganawaw, om it Tuyog do Domba ot ugu-ko lampu. 21:23 Yes 60:19-20 24Kikiawi dot tongo bansa sitid pomogunan, masi nôono sid suwang dit linawaw diri, om ping-owitan nôono dit tongo raja do pomogunan it tongo kakaya’an doalo mongoy sid kota dino. 21:24 Yes 60:3 25It tongo longobon dit kota dino, asadayan dot amu mikolontop, om andang amu mikolontop tu aso no ot sodoy siri. 26Om kikiawi dit tongo bansa nga mongoy siri dot mongowit dit tongo kakaya’an om it tongo odia dit kenraya’an dit pomogunan doalo. 21:25-26 Yes 60:11 27Nga, kikiawi dit tulun dit araat ot bubuatan, ko it tongo tulun dit mamaal dot kamaamalu, om it tulun dit moomudut, amu kosuwang sid kota dino. Tu, it tongo tulûun no dit nokotulis it ngaran yo sid Buuk do Koposiyon dit jaga’on dit Tuyog do Domba ot kosuwang sid kota diri. 21:27 Yes 52:1; Yeh 44:9
22Bawang dit Weeg dit Kapasi
1Na, nopongo nopo it moleekat diri peentong sid dogon dit kota diri, mangay yo no pentangay dogon it bawang dit weeg dit kapasi, dit oniting babanar ugu-ko soromin. It bawang dino, rumulun mantad sid saaw dit oogomon do Kinoringan om it Tuyog do Domba, 22:1 Yeh 47:1; Za 14:8 2om it bawang dino, opiompopingan dit talun-alun tagayo sid kota diri. Sid miampaping dit piras dit bawang diri, waro kayu dit kapasi, dot inggopod om duwo monguwa sontoon, komoyoon, titikid wulan monguwa. Ii-nopo roon dit kayu diri, kolingos dot toruol dot kikiawi ot bansa dot tulun. 22:2 Kej 2:9 3Sid suwang dit kota diri, aso ot nokosuwang siri dot tulun ko it nunu nopo it noontok dot sumpa do Kinoringan. It oogomon do Kinoringan om it Tuyog do Domba, nga siri nôonod suwang dit kota diri. Kikiawi dit tongo turipon Yo siri nga mangalayan nôono Doo dot timam ot tugas, 22:3 Za 14:11 4om kokito nôono dit wuros do Kinoringan. Kotulis nôono sid rabas doalo it ngaran do Kinoringan. 5Sid kota dino, aso not reetan dot sodoy, om amu no momorolu yoalo dot linawaw dot tadlaw ko linawaw dot lampu, tu i Tuhan Kinoringan no ot manganawaw doalo. Om momorinta nôono yoalo dot raja ot tugas, sampay misingkoleed. 22:5 Yes 60:19; Dan 7:18
Minangajanji i Yesus dot Amu no Oleed Yalo Rumikot
6Jadi, minomoros dîiri sid dogon it moleekat diri, dot ka doo, “Kikiawi dit tongo boros sitid Kitab diti, kaarapan om babanar,” ka dit moleekat. Tu i Tuhan Kinoringan ot monuduk sid pongitungan dit tongo nabi. Om Yalo no ot minonuu dit tongo moleekat Yo pentalang sid tongo turipon Yo dit kikiawi it tongo hal dit amu no oleed dot ajadi.
7Boros di Yesus, “Rongo’o duyu no babanar, amu Oku no oleed rumikot,” ka. Oontung no it tulun dit mananud dit tongo nubuat dit noboros sitid Kitab.
8Yoku no i Yohanes, norongow om nokito ku no it kikiawi diti. Kadung norongow om nokito ku kikiawi iri, tungub oku no sid tinoguwangon dit moleekat diri dot sumamba oku dara sid doo. 9Nga, boros dialo sid dogon, “Kada-i sumamba sid dogon! Yoku diti nga mangalayan-i do Kinoringan ugu-ko ikaw om it tongo koobpineeyan nu, ino-no it tongo nabi, om it tongo tulun dit maya dit tongo boros sid Kitab diti. Samba no sid Kinoringan!” ka doo. 10Om pôomoros no kembagu yalo sid dogon dot, “Kadaay polosoko it tongo nubuat dit nitulis sitid Kitab diti, tu kikiawi diti, amu no oleed dot ajadi. 11Ugu po dino, isay nopo ot andang-âandang mamaal dot karaatan, potilombuson nopo mamaal dot karaatan, 22:11 potilombuson nopo mamaal dot karaatan: Asal waro po sâabat oh ginawo dit tulun dot eengin tumoobat, andang torima’on om ompunan po yalo do Kinoringan om potilombuson nopo posusi dit kondiri yo. Nga i wookon it tad-pom monulak di Tuhan Yesus om tad-pom amu eengin tumoobat, na, gaam po potilombuson nopo mamaal dot dosa. om isay nopo ot andang-âandang mamaal do duso, potilombuson nopo mamaal do duso. Nga, isay nopo it andang-âandang mamaal dit kenginan do Kinoringan, potilombuson nopo mamaal dit kenginan do Kinoringan; om isay nopo it andang-âandang osusi no it kondiri, potilombuson nopo posusi dit kondiri yo,” ka dit moleekat. 22:11 Dan 12:10
12Tu boros di Yesus, “Boroson banar Ku no sid dikoo, amu Oku no oleed rumikot mongowit dot gaji, tu ponuli Ku dit titikid it tulun, maya dit nongo-waal doalo. 22:12 Yes 40:10; 62:11; Mzm 28:4; Yer 17:10 13Yoku no it reetan dot A om Z, komoyoon, it Nokosopol om it Nokempupus, it Ponimpuunan om Pomupusan dit nunu nopo,” ka Doo. 22:13 Why 1:8, 17; 2:8; Yes 44:6; 48:12
14Oontung no it tulun dit mobpupu dit jubah yo sampay oborisi, tu kaanu yoalo dot kuasa dot mangakan dit tuwa dit kayu dit kapasi, om kaanu yoalo dot kuasa dot sumuwang sid kota dot maya sid tongo longobon dit kota diri. 22:14 Kej 2:9; 3:22 15Nga, amu kawasa sumuwang sid kota it tongo tulun dit ugu-ko tasu, ino-no, it mooninda’at, it maamaal dot kalaalasu, it maamatay, it susumamba sid ponoko-kinoringan, om kikiawi dit tongo tulun dit eengin dot wudut, it moomudut om it maya do wudut.
16“Yoku diti i Yesus, Yoku no ot minonuu dit tongo moleekat Ku mongoy sid dikoo dot mangaabar sid dikoo dit kikiawi ditit hal diti sid tongo jemaat. Yoku no diti it koturunan di raja Daud, om Yoku no diti it rombituon dit reetan dit Minsoguwang,” 22:16 Minsoguwang: I Yesus minangan perado dot Minsoguwang, ino-no, it rombituon dit okitanan sid tawan tiya dot duruk sumuwab. Komoyoon, asal okitanan sid tawan it Minsoguwang, tumimpuun no ot tadlaw wagu. I Yesus nga irad dino-i, tu asal rumikot Yalo, tumimpuun no ot zaman do Kinoringan. ka Doo. 22:16 Yes 11:1, 10
17Jadi, minomoros dîiri it Tatod do Kinoringan om it pangantin di Yesus, ino-no it tongo umat Yo, dot ka doalo,
“Rikot no!”
ka.
Om isay nopo ot nokorongow dit boros diti, subay-ko yoalo nga momoros-i dot,
“Rikot no!”
ka.
Om isay nopo ot tuuwan,
mongoy dot manganu,
om isay nopo ot eengin
manganu nopo dit weeg dit kapasi,
dot aso torogo! 22:17 Yes 55:1
Pomupusan
18Yoku, i Yohanes, popuondom oku babanar sid isay nopo it nokorongow dit tongo nubuat dit tinulis ku sitid Kitab diti dot, ong warot tulun dot mongoruang dit nunu nopo it noboros sitid Kitab diti, poruangon do Kinoringan sid tulun dino it turu it suba dit noboros ku sitid Kitab diti. 19Om, ong warot tulun dot mananus dit noboros sitid Kitab do nubuat diti, mangan do Kinoringan tonuso it hak yo mangakan dit tuwa dit kayu dit kapasi om it hak yo dot miyon sid kota tosusi. 22:18-19 Ul 4:2; 12:32
20Om i Yesus, dit pinentalang dit kikiawi it boros diti, sinumimbar dot, “Oõ! Amu Oku no oleed diti rumikot!” ka.
Amin! Rikot no oh Tuhan Yesus!
21Kososogit konow sid saralom dit kosianan di Tuhan Yesus! Amin.