Tabar Tawasi
dit Tinulis di
Markus
Popela’an
It minonulis ditit Kitab diti, ino-no i Markus, i reetan-i di Yohanes, om ngaran nopo dit tidi yo nga i Maria, tulun takaya sid Yerusalem (Kis 12:12). I Markus dino, obbuli boroson dot okon-ko rasul po, nga mabpamaya-i di Yesus (Mrk 14:51-52) om yalo ot minongoruang di Paulus om i Barnabas dit keensan nogi yoalo mamanaw. Koruang yalo di rasul Petrus (1Ptr 5:13) om tukang tulis baagi di Petrus. Jadi, obbuli boroson dot, iti Kitab di Markus diti, kososiyan-i di rasul Petrus.
Tomodon nopo di Markus, mangangat dit tongo tulun dit okon-ko Yahudi keenong kapir maya di Yesus. Minangan di Markus patarango it tongo tadat om kinoobasan dit tongo tulun do Yahudi supaya oorotiyan dit tongo tulun dit okon-ko Yahudi (intangay sid 3:17; 5:41; 7:1-4, 11, 34). Ong it Kitab di Matius om it Kitab di Lukas, ogumu ot ayat mantad sid Kitab Leed ot minangan doalo potiko tu gama doalo pentalang sid tongo tulun do Yahudi dot i Yesus no ot Raja Maanalamat it najanji mâantad do Kinoringan. Tu it Kitab Leed no ot pongila’an dit tongo tulun do Yahudi dot waro Raja Maanalamat rumikot. Nga ong iti Kitab di Markus diti, tu tongo tulun dit okon-ko Yahudi ot porikatan, okudik ot ayat mantad sid Kitab Leed ot minangan dialo posuwango. It tongo kosunduwo di Yesus ot bukti baagi dit tulun dit okon-ko Yahudi dot i Yesus nopo nga Tanak do Kinoringan.
Iti Kitab di Markus diti, posondot dot i Yesus, Tanak do Riniba, it monotos mangalayan do Kinoringan om tulun. Ka di Yesus sid Mrk 10:45, “Tu Yoku, Tanak do Riniba, okon-ko mokilayan ot tomodon Ku rumikot, ino-i-nga mangalayan, om pataak diti koposiyon Ku, tu pongolukat dot tulun togumu,” ka. Ogumu ot nongo-gagama di Yesus ot tinulis di Markus om amu ogumu ot khotbah di Yesus ot tinulis dialo, tu gama di Markus posondot dot agayo ot ginawo di Yesus mamaal do kowosian baagi dit tongo tulun, om ki-kuasa i Yesus mamaal do kosunduwo, mongolingos do tulun, om monunsub do rogon, tu Tanak Yalo do Kinoringan.
It pompod dit Kitab di Markus, (16:9-20), aso sid tongo salinan dit paling kuno. Jadi anggapon dit tongo pakar dot ino dino, okon-ko i Markus po ot minonulis.
Suwang
Kotimpuunan: 1:1-13
Minonuduk i Yesus om pembulay do tongo kosunduwo sid negeri dot Galilea, sampay pokipapatayan Yalo dit tongo tulun do Yahudi: 1:14–3:6
Tinumilombus-i i Yesus mamaal do kowosian sid negeri do Galilea: 3:7–6:13
Sid tongo kota sid minsorili dit negeri do Galilea i Yesus monuduk om pembulay do kosunduwo, sampay mangakun it tongo mabpamaya Doo dot Yalo no dino ot Raja Maanalamat: 6:14–8:30
Minamanaw i Yesus mantad sid Galilea kumaa sid Yerusalem, dot mangan patayo siri: 10:1-52
I minggu koowian sid Yerusalem: tongo giginama om ajaran di Yesus sid Yerusalem: 11–13
Natabpa’an i Yesus om pinatay: 14–15
Noposiyan i Yesus: 16:1-8
Minintalang i Yesus sid tulun Yo om niinsawat sid surga: 16:9-20
1I Yohanes Moomodsu
(Mat 3:1-12; Luk 3:1-18; Yoh 1:19-28)
1Iti no ot kotimpuunan dit Tabar Tawasi ontok-ko i Yesus Kristus it Raja Maanalamat, it Tanak do Kinoringan. 2It Tabar Tawasi diti, tinumimpuun ugu-ko it tinulis di nabi Yesaya kodori:
“Boros do Kinoringan sid Raja Maanalamat,
‘Yalo no ot susuuon Ku.
Suuon Ku yalo mogulu Dikaw,
tu pamampangon Ku dot waya’an Nu,’
ka do Kinoringan,”
ka dit Kitab. 1:2: Mal 3:1
3“Warot bongut dot tulun maagawa sid balantara dot,
‘Rontisay duyu no it ralan di Tuhan,
pampangay duyu no it waya’an Yo,’
ka dit bongut,”
ka di Yesaya. 1:3 Yes 40:3 (LXX)
4Irad-ko it nokotulis mâantad, tirad-no diri i Yohanes rinumikot sid balantara. Minomodsu yalo dit tongo tulun om minangaabar dot, “Toobat konow om pokipodsu konow, supaya ompunan do Kinoringan it tongo duso duyu,” ka di Yohanes. 5Adi, minomod-rikot dîiri sid dialo it tongo tulun mantad sid pootongkop dot negeri dot Yudea om kota dot Yerusalem. Minamangakun yoalo dit tongo duso yo om pinodsu dîiri di Yohanes sid bawang dot Yordan.
6Soosokot nopo di Yohanes, wulu dot unta ot winaal, om tagkos yo nopo nga kungkung ot winaal. 1:6 Soosokot nopo di Yohanes, ... Ugu-ko it soosokot di nabi Elia kodori. Kanjapan om sorot dot kawad ot aakanon yo. 1:6 2Raj 1:8
7Pinaabar i Yohanes dot ugu diti: “Katalib oku, waro po ot sumusuut dogon dot lobi po ki-kuasa. Insan mongkub dot mongolus dit kasut yo nga amu oku aaluk. 8Weeg-ko-weeg ot dogon dot pomodsu dikoo, nga it Tatod Tosusi ot Dialo dot pomodsu,” ka di Yohanes.
Kinopomodsuan di Yesus
(Mat 3:13-17; Luk 3:21-22)
9Tiya diri, rinumikot i Yesus mantad sid kota dot Nazaret sid negeri dot Galilea, om pinodsu dîiri Yalo di Yohanes sid bawang dot Yordan. 10Nokosorîibaw 1:10 Nokosorîibaw ... Tafsiran 2: Nokotîindal ... i Yesus mantad sid weeg, nokito no Dialo it tawan dot minitas, 1:10 Yes 64:1 om it Tatod Tosusi ugu-ko burung asang ot tinumubpo sid Dialo. 11Om waro dîiri ot bongut mantad sid surga dot ka, “Ikaw no ot Tanak Ku dot aa-Ku koyuyuuan, om Ikaw no ot potomon do ginawo Ku,” ka. 1:11 Kej 22:2; Mzm 2:7; Yes 42:1; Mat 3:17; 12:18; Mrk 9:7; Luk 3:22
Sinuba i Yesus dit Raja do Rogon
(Mat 4:1-11; Luk 4:1-13)
12Kadung nopodsu i Yesus,binolinsuu no Yalo dit Tatod do Kinoringan mongoy sid balantara. 13Apat noopod tadlaw koleed i Yesus sisirid balantara dot sinuba Yalo dit Raja do Rogon. It tongo dupot torongit nga siri-i, om tongo moleekat ot monulung Doo.
Minomili i Yesus dit Mabpamaya Doo dit Gulu Banar
(Mat 4:12-22; Luk 4:14-15; 5:1-11)
14Nakatalib iri, nojiil i Yohanes Moomodsu. Jadi minongoy dîiri i Yesus sid negeri dot Galilea, tu mangaabar dit Tabar Tawasi mantad sid Kinoringan. 15Ka Dialo, “Norikot no ot masa; amu no oleed dot pengkakat i Kinoringan dit Karajaan Yo. Ino nogi, toobat kow no om imoyo’o duyu no iti Tabar Tawasi diti!” ka. 1:15 Mat 3:2
16Insan tadlaw, minamanaw i Yesus sid piras dit liwotung dit Galilea, nokikito no Dialo it duwo koyuwan it moonginsada, i Simon om it tobpinee yo i Andreas, dot kamasa’an no doalo mongundalo siri. 17Na, ka di Yesus sid doalo, “Waya kow Dogon. Jodion Ku ikoo dot moongundalo dot tulun, supaya ajadi yoalo dot mabpamaya Dogon,” ka. 18Na, turus niogol doalo it tongo tundalo om waya no di Yesus. 19Nokololombus i Yesus mamanaw, nokito no Dialo kembagu ot duwo koyuwan-i miobpinee: i Yakobus om it tobpinee yo i Yohanes, tanak di Zebedeus. Dot kamasa’an no doalo monombir dit tundalo sid suwang dit talud. 20Kadung nokito di Yesus yoalo, mangay Yo no loowo om angatay Yo no jumadi dot mabpamaya Doo. Na, minaya nobo di Yesus i Yakobus om i Yohanes dot niduan-i doalo it tama doalo sid talud, om it tongo tulun dit ginojiyan doalo.
Minonunsub i Yesus dot Rogon sid Saasambayangon
(Luk 4:31-37)
21Jadi, nokorikot dîiri i Yesus om it mabpamaya Doo sid kota dot Kapernaum. Kadung norikot it hari Sabbat, suwang no i Yesus sid saasambayangon dot modtuduk siri. 22Na, it tongo tulun dit minokinongow di Yesus, eeranan babanar dit tudukan di Yesus, tu it gama Yo modtuduk, okon-ko ugu-ko it tongo guru doalo dot Kitab, ino-i-nga togimoyo’on om ki-kuasa Yalo dot monuu. 1:22 Mat 7:28-29
23Tiya dino, warot iso kusay sid saasambayangon doalo dot norosukan do rogon. Inot tulun dino monginggiyak dot, 24“Oh Yesus tulun do Nazaret, kukuoyon okoy Dikaw diti? Mangaraag Koh gaam dagay ot tomodon Nu siti? Nela’an ku no dot isay Koh dino: Ikaw no it Osusi dit mantad sid Kinoringan!” ka.
25Nga tiniag di Yesus it rogon dot, “Kada kogongis sino! Soliwan mantad sinod tulun dino!” ka.
26Adi, mangay po dit rogon uodo it koyuwan dit tulun diri om soliwan nogi dot meed monginggigiyak dot opûupuod.
27Eeraranan kikiawi it tulun siri, sampay miniboboros dot, “Ay, nunu iti? Isot tudukan kaawagu! Togimoyo’on Yalo mooboros, tu intangay pogi nga miboboyo at tongo rogon dat mangan Dialo sunsubo!” ka.
28Amu songkuro koleed om nokotongkop no sid negeri dot Galilea it tabar ontok di Yesus.
Minongolingos i Yesus dit Tulun dit Ki-ongo-Toruol
(Mat 8:14-17; Luk 4:38-41)
29Soliwan nopo yo-Yesus mantad sid saasambayangon, turus linumombus yoalo sid walay di Simon om i Andreas. I Yakobus om i Yohanes nga nakawaya-i doalo. 30Korikot yoalo siri, turus nabaran yoalo dot tulun dot modop-odop it tiwanon di Simon dit tongondu tu tumogom. 31Na, minongoy dîiri i Yesus sid tiwanon di Simon om kuutay Yo no it longon om tungago no, nga turus tinumanus it alasu it koyuwan dit tongondu diri, om minangarawat dîiri yalo dot kaakanan.
32Nôotonob it tadlaw dit minsosodoy diri, ping-owitay no dit tongo tulun sid di Yesus kikiawi dit tulun dit ki-oruol om it norosukan dot rogon. 1:32 Nôotonob it tadlaw dit minsosodoy diri, ... Kadung otonob it tadlaw, opupusan no it hari Sabbat om obbuli no kumaraja. Tiya dot hari Sabbat, amu kawasa mongowit dot tulun sumakit sid di Yesus dot mokilingos.33Kikiawi dit tulun sid kota diri, mini’urudun sid toguwang dit susuwangon dit walay diri. 34Jadi, pining-lingasan dîiri di Yesus it soro-susuway it toruol dit tongo tulun, om pining-sunsuban po Dialo it tongo rogon. Nga, amu mongoo i Yesus dot mumbongut it tongo rogon, tu ela’an-i dit tongo rogon dot isay i Yesus. 1:34 Ela’an di Yesus dot, ong posimoyo’on Doo it tongo rogon momoros pasal dot Kristus it kondiri Yo, kalantung nôono babanar it ngaran Yo. Jadi apagon nôono Yalo momongo dit karaja dit nitaak do Kinoringan sid Doo. Suway mantad dino, amu awasi ong posimoyo’on it tongo rogon patanjag dit Tabar Tawasi pasal di Yesus.
Minonuduk i Yesus sid Negeri dot Galilea
(Luk 4:42-44)
35Otutuwong po dit minsusuwab, linumukan no i Yesus, om soliwan no. Minongoy Yalo sid oyôoyongow sid soliwan dit kota om pintaduwa no siri. 36Nga minangan Yalo iimo di Simon om it tongo mabpamaya Doo dit wookon. 37Kadung nasambat doalo i Yesus, pomoros no yoalo dot, “Mogiim Dikaw it tongo tulun,” ka.
38Nga ka di Yesus, “Polombusay tokow no sid tongo kota dit ongo-sosomok siti, supaya sori nga koponuduk Oku-i, tu ino-not tomodon Ku mongoy siti,” ka.
39Om pamâanaw no Yalo tumongkop dit negeri dot Galilea dot modtuduk sid tongo saasambayangon doalo om monunsub dit tongo rogon. 1:39 Mat 4:23; 9:35
Minongolingos i Yesus dit iso ot Kusay dot Balangon
(Mat 8:1-4; Luk 5:12-16)
40Warot iso ot kukusay dot balangon, 1:40 Balang: It reetan dot balang dino, ogumu ot bansa dot panakit sid kulit dit eelo rumoliw om kaagkum-i it balang (kusta) babanar. Ong maya dit Tukum di Musa, it tulun dit ki-oruol dot ugu dino, subay mangan sunsubo mantad sid jemaat om amu nôono kawasa sumuwang sid Saasambayangon. Om isay nopo tulun dot kotoning doo, eensosomuan. Nga ong i Yesus ot kotoning ko mangama doo, amu-i orolian keenong eensosomuan, tu i Yesus nopo, ki-sinundu dot mongolingos. Jadi sunduy-i om nensosomuan i Yesus, gaam nogi olingasan om opulangan Doo it tulun balangon. Nga sinuu po di Yesus it tulun diri dot mangaraa, tu iri not nisuu di Musa sid Im 14, tu momorisi dit tulun, om gama dot popeelo sid kikiawi ot tulun dot kawasa no yalo rumunggum kembagu dot tulun wookon. Napatay po i Yesus om noposiyan, it raa Yo ot pinangaganti dot pura’an (intangay sid Ibr 9:11-28). tinumoronong sid di Yesus om singkotud nogi dot mokisisian di Yesus. Ka dialo, “Sukur ong kenginan Nu, andang olingasan om opulangan oku-i Dikaw,” ka. 41Jadi, nosianan dîiri i Yesus. Mangay Dialo kama’o it tutulun diri om pomoros no dot, “Eengin Oku-i, olingasan koh nôono dino om opulangan koh nôono!” ka. 42Na, turus natanus it balang dit tutulun diri, om opulang dîiri yalo. 43Maangay no suu’o di Yesus it tutulun diri mamanaw om upana’ay no dot, 44“Okon-ko potuturanon sid disay-isay dot nolingasan Ku ikaw. Ino-i-nga, ongoy sid timamom abaray yalo dot, ‘Nolingasan oku no,’ kanto. Om pentangay inot koyuwan nu. Om pangaraa 1:44 pangaraa: It balang nopo diri, lambang dot duso. Kadung olingos no it toruol diri, subay mangaraa dot mongintamis dit ginawo do Kinoringan (intangay sid Im 14). Napatay nopo i Yesus om noposiyan, it raa Doo ot pinangaganti dit pura’an (intangay sid Im 17:11; Ef 1:7; 1Ptr 1:19; Ibr 9:11-28 it penukadan diti ayat 9:12-14, 22). no dot ugu-ko it nisuu sid Tukum di Musa. Ino no ot pongintutunan dot tulun dot babanar-ko nolingasan om nopulangan koh no,” ka di Yesus. 1:44 Im 14:1-32
45Na, minamanaw dîiri it tutulun diri, nga isay nopo ot asambat yo, mangan yo tuturanay dit kinowowoyo’on yo, sampay amu dîiri kosuwang i Yesus sid tongo kota dot abanta ot gama. 1:45 Sagay amu no kosuwang i Yesus sid tongo kota, adarakan ot koogumu dot tulun dot rumikot sid Doo, sampay insan mangakan nga amu okowii. (Intangay sid Mrk 3:20.) Adi, miniyon dîiri Yalo sid soliwan dit kota, sid toyôoyongow, nga wâaro nopo tulun rumikot sid di Yesus dot soro-susuway ot nontodonon.
2Minongolingos i Yesus dit Napatay it Koyuwan
(Mat 9:1-8; Luk 5:17-26)
1Piipiro tadlaw mantad diri, ginumuli kembagu i Yesus sid kota dot Kapernaum, om nakatanjag dîiri ot tabar dot otoron i Yesus sid walay. 2Na, minomod-rikot dîiri it tulun togumu siri sampay amu nokorumpos sid walay, tu insan it susuwangon nga nososok-i dot tulun. Na, minodtuduk dîiri i Yesus sid tongo tulun dit boros do Kinoringan. 3Kamasa’an dit modtuduk i Yesus, poririkot po sid di Yesus dot piipiro koyuwan ot tulun dot minongowit dot iso ot kusay dot napatay ot koyuwan. It kusay diri, ginaramba dot apat koyuwan ot tulun. 4Nga, amu kensomok yoalo sid di Yesus tu ogumu babanar ot tulun. Boboyo’o nopo doalo, owito it ginaramba diri sid soribaw dit taap tarantay om lungkabo nogi it taap sid tontok di Yesus, 2:4 taap tarantay: Intangay i gambar sid Mat 24:17. om pooluwo nogi doalo it tulun diri, dot niodop-odop sid garamba. 5Kadung nokito di Yesus it kogoyo’o dit koosipan doalo, pomoros no Yalo sid tulun dit napatay ot koyuwan dot, “Oy tanak Ku, noompunan no it tongo duso nu,” ka.
6Na, warot piipiro koyuwan ot guru do Kitab dot songinagaman siri dot song-boboros sid ginawo dot, 7“Osiow Yalo mooboros dot ugu dilo obo! Mongukuwo Yalo do Kinoringan. Isay po wookon ot kadapat mangampun dot duso, sumala-ko i Kinoringan?!” ka.
8Nga, turus nela’an di Yesus sid ginawo Yo 2:8 sid ginawo Yo Harfiah: sid tatod Yo it pongitungan doalo diri, om pomoros no Yalo sid doalo dot, “Nokuro obo tu mongitung kow dot ugu dino? 9Nunu ma ot oruay, momoros sid tulun dit napatay ot koyuwan dot, ‘Noompunan no it duso nu,’ ka, ko, ‘Tungag no, kakato inot garamba nu, om pamanaw no,’ ka? 2:9 Nunu ma ot oruay, ... Komoyoon dati diti, asanang momoros dot “noompunan koh no” ka, tu amu-i okito dot noompunan ko amu. Nga ong momoros dot, “tungag no” ka, apagon, tu okito dot kotungag ko amu.10Beenoy pentongon Ku ikoo dot ki-kuasa Oku, Tanak do Riniba, 2:10 Tanak do Riniba: Asarok i Yesus mising-reet dot Tanak do Riniba it kondiri Yo. Komoyoon nopo dit reetan dot Tanak do Riniba sid boros dot Ibrani, ‘tulun komimiiyo’. It pongoreetan diri, naanu Yo sid Dan 7:13-14, om pongoreetan baagi dit Raja Maanalamat, tu nokitanan di Daniel i Yesus sid surga dot irad-ko ‘tanak dot riniba’, komoyoon, tulun sopiiyo. Om linantik Yalo do Kinoringan dot raja song-pomogunan. Minamakay i Yesus dit pongoreetan diri supaya olosok it komoyoon. Sitid buuk dot Momogun diti, noruangan dot ‘Yoku’ ka, supaya atarang dot it kondiri Yo ot komoyoon di Yesus. mangampun dot duso sitid pomogunan,” ka, om turus pomoros Yalo sid tulun dit napatay ot koyuwan diri dot, 11“Tungag no, mangay kakato inot garamba nu, om uli no sid walay nu!” ka di Yesus.
12Na, turus tinumungag it tutulun diri sid tinoguwangon doalo kikiawi, om kakato yo no it garamba yo, om solîiwan no. Kikiawi dit tongo tulun siri neraranan sampay minangarayow do Kinoringan. Ka doalo, “Aa tokow po îinsan kokito dot ugu keeti!” ka.
Minaya i Matius (Lewi) di Yesus
(Mat 9:9-13; Luk 5:27-32)
13Nakatalib peeri, ginumuli no kembagu i Yesus sid piras dit liwotung dot Galilea, om song-ririkot dîiri sid di Yesus it tongo tulun, om tinudukan dîiri yoalo di Yesus. 14Kamasa’an dit maapanaw i Yesus siri, nabantalan no Dialo ot karani do sukay, reetan di Lewi, tanak di Alfeus, dot mogom-ogom sid tupis dot paamarayan dot sukay. Na, ka di Yesus sid tulun diri, “Kayo, waya no Dogon!” ka. Podingkakat di Lewi om waya no di Yesus.
15Om nangatan dîiri di Lewi yo-Yesus. Nga ogumu ot karani do sukay, 2:15 karani do sukay: It tiya diri, it tongo karani do sukay, nitung dit tongo Yahudi dot araat, tu monulung dit porinta dot Ruum. om tongo tulun wookon dit kiro’on dot ki-duso, dot minilang di Yesus om it mabpamaya Doo moginakan. Tu ogumu no ot tulun dot minaya di Yesus. 16Sino dino, waro piipiro koyuwan ot guru do Kitab om piipiro koyuwan ot tulun mantad sid pati politik om tugama dot Farisi. 2:16 Farisi: Ino nopo Farisi dino, iso denominasi dot tugama do tulun Yahudi dit ataat babanar maya dit Tukum di Musa. Minamaal yoalo dot ogumu ot tongo tukum kondiri dot ‘ponoko-galang sid minsorili dit Tukum do Kinoringan’ supaya amu nôono kabarasan yoalo kapangalanggar dit tukum do Kinoringan. It amu kenginan di Yesus sid doalo, maya yoalo dit tukum dit wiwinaal dot tulun om osodu i ginawo doalo mantad sid Kinoringan (intangay sid Mat 15:7-9). Nokito doalo dot minilang mangakan i Yesus dit tongo karani do sukay om it tongo tulun wookon dit ki-duso. Jadi mangay doalo duato it tongo mabpamaya di Yesus dot, “Nokuro tu milang Yalo mangakan dat tongo karani do sukay om at tongo tulun wookon dat ki-duso?” ka.
17Pagka norongow-i di Yesus it duatan doalo diri, pomoros Yalo sid doalo dot, “Okon-ko it tulun po dit aali-ali ot momorolu dot duktur, ino-i-nga it ki-oruol. Tomodon Ku nopo sitid pomogunan, okon-ko monginloow dit tulun dit manantam dot abanar it kondiri yo, ino-i-nga monginloow Oku dit tulun dit ki-duso supaya tumoobat,” ka.
Duatan Ontok-ko Momuasa
(Mat 9:14-17; Luk 5:33-39)
18Warot insan masa dot minomuasa it tongo mabpamaya di Yohanes Moomodsu om it tongo tulun dit pati politik om tugama dot Farisi. Jadi, tinumoronong dîiri sid di Yesus ot piipiro koyuwan ot tulun om pongoduat no dot, “Nokuro obo tu momuasa it tongo mabpamaya di Yohanes Moomodsu om it tongo mabpamaya dat tongo Farisi, nga at Dikaw dot tongo mabpamaya, amu?” ka.
19Simbaro nopo di Yesus yoalo, “Baa, kiikiro ong waro misasawo. Kopomuasa gaam it tongo linigow dit sinumuung, ong kakal po sid suungan yoalo? Andang amu yoalo kopomuasa ong kakal po muurunggum dit pangantin do kusay! It tongo mabpamaya Dogon nga ugu-i dino, tu ong kakal po muurunggum yoalo Dogon, amu-i kopomuasa.20Nga waro-i ot masa dot rumikot, dot kotongkiyad it pangantin do kusay diri mantad sid doalo. Na, ino no bot masa dino ot momuasa yoalo – tiya dit aso Oku no sino. 2:20 Minangan peerado di Yesus it kondiri Yo dot pangantin dot kusay. Iso tadlaw, kotongkiyad Yalo mantad sid tongo mabpamaya Doo, komoyoon, mangan patayo (intangay sid Yes 53:8). Om minangan peerado di Yesus it tongo mabpamaya Doo dit tongo linigow dit sinumuung (intangay sid Yoh 16:16-20). Sid Kitab Leed, asasarok dot mangan peerado do Kinoringan it kondiri Yo dot sawo (dot kusay). Intangay sid Yes 54:4-5; 62:4-5; Hos 2:16-20.
21Asot îiso ot tulun paampung dot tabas wagu sid soosokot leed. Tu ong pupuan it soosokot diri, kumongkong it kumut wagu dit minangan poompungo diri sampay okinis it pinitombiran, om araladan nôono it ruak dit soosokot leed. 22Om asot iso ot tulun posuwang dot liing dot anggur wagu dit mundaliw nogi sid nombubut do kungkung 2:22 nombubut do kungkung: Intangay it gambar sid Mat 9:17. Titikid dot mangagaras dot dupot, onuwon it kungkung tu waalon dot kasut keenong waalon dot nombubut do peeyanan do liing dot anggur. leed dit orobuk no. Tu ong kaayon dino, oloput dit liing dot anggur it nombubut do kungkung leed, om sompi orubatan dîino miduduwo. Ii-nopot liing dot anggur wagu, subay-ko sid nombubut do kungkung dit wagu po ot posuwangan, tu alanut po!” ka di Yesus. 2:22 nombubut ... leed ... wagu: Komoyoon nopo di Yesus dit kumut leed om it nombubut leed, ino-no it tudukan tradisi dot Yahudi. Ii-nopot kumut wagu om it nombubut wagu, ino-no it tudukan wagu di Yesus. Komoyoon nopo di Yesus, aso guna dot isapan it sistem wagu dit sistem leed; subay-ko kikiawi nga maya dit tudukan di Yesus. Tu it karajaan di Yesus dino, mongowit dot sistem om toturan wagu.
I Yesus ot Sanganu dot Hari Sabbat
(Mat 12:1-8; Luk 6:1-5)
23Waro insan hari Sabbat, nokenralan i Yesus om it tongo mabpamaya Doo sid tumo dot gandum. Na, meed mamanaw it tongo mabpamaya di Yesus, mongotu yoalo dit rawo dit gandum.2:23 gandum: Intangay it gambar sid Mat 12:12:23 Ul 23:25 24Jadi, boros dit tongo tulun dot Farisi sid di Yesus, “Intangay! Nokuro tu gumama yoalo tontok dot hari Sabbat? Dot yang-ko amu kawasa,” ka.
25Simbar nopo i Yesus, “Amu duyu gaam opibaca it minangan di Daud kodori tiya dit osusa po, winitilon po yalo om it tongo koruang yo? 26Sinumuwang i Daud sid Saasambayangon Tagayo, 2:26 Saasambayangon Tagayo: Sabanar no, tiya dit amu po nawaal it Saasambayangon Tagayo sid Yerusalem, keema ot iiyonon dot tulun Israel sumambayang. Intangay it gambar sid Kis 7:43. namot dit i Abiatar ot timam tagayo, dot manganu dit ruti dit nisamba sid Kinoringan, om owito nogi sumoliwan sid tongo kinoruangan yo, om pangaakan no yoalo. Dot iri diri, kalanggar dit Tukum di Musa, tu it tongo timam no ot kawasa mangakan dit ruti diri,” ka di Yesus. Nga pagka tu oporolu yoalo, asot îiso tulun mongiro dot nasala i Daud. 2:25-26 1Sam 21:1-6 2:26 Im 24:9
27Om pôomoros no kembagu i Yesus dot, “Tinantu do Kinoringan ot hari Sabbat tu monulung dot tulun, om okon-ko pajadi dot tulun dot turipon dit hari Sabbat. 28Jadi, Yoku, Tanak do Riniba, ki-kuasa Oku manantu ong nunu ot kawasa dot gama’on tontok dot hari Sabbat,” ka di Yesus.
3It Noruyow it Sampaping it Longon
(Mat 12:9-14; Luk 6:6-11)
1Sîinumuwang no kembagu i Yesus sid saasambayangon. Adi, sino dino, warot iso ot tulun dot noruyow it sampaping it longon. 2Nga waro po wookon ot tulun siri dot mogiim dot ponginsala’an di Yesus. Jadi, kokoliyuon doalo i Yesus dot mongolingos dit tulun diri tontok dot hari Sabbat, tu kiro’on doalo dot karaja iri. 3Na, boros di Yesus sid tulun dit noruyow it sampaping it longon, “Ongoy siti, ingkakat sitid tinoguwangon dot kikiawi ot tulun,” ka. 4Om duato nogi di Yesus it tongo tulun siri dot, “Nunu ot kawasa dot mangan waalo tontok dot hari Sabbat? It awasi ko it araat? Manalamat dot tulun ko mamatay dot tulun?” ka.
Nga song-kadaada it tongo tulun. 5Osusa it ginawo di Yesus dit kookodow dit ginawo doalo, om poodsisirot di Yesus sid doalo dot meed rumasang, om pomoros no sid tulun dit noruyow it longon diri dot, “Palatano inot longon nu!” ka. Na, mangay dit tutulun palatano it longon yo nga turus nolingos. 6Nunu pong it tongo tulun dot Farisi, minomod-soliwan mantad sid saasambayangon, om upakato no doalo it tongo kinoruangan di raja Herodes Antipas dot kukuro ot kapapatayan di Yesus.
Minongolingos i Yesus dot Tulun Togumu
7Nakatalib iri, minogidu i Yesus om it tongo mabpamaya Doo sid piras dit liwotung dot Galilea, om ogumu ot tulun mantad sid negeri dot Galilea dot minaya Doo. Mantad sid negeri dot Yudea, 8mantad sid kota dot Yerusalem, 3:8 Idumea diti, miinong dot Edom sid Kitab Leed om nokeeyon ponong sid salatan dot negeri dot Yudea, sid tupak dit bawang dot Yordan. mantad sid Idumea, mantad sid tupak dot Yordan, om mantad sid kota dot Tirus om Sidon nga ogumu-i ot minaya Dialo tu norongow doalo it nongo-gama di Yesus. 9Pagka ugu keeri ot kogumu dot tulun, ponodia’o di Yesus it tongo mabpamaya Doo dot talud dot soko’on Yo, supaya amu ooyung Yalo dit tongo tulun. 10Tu misosolod it tongo tulun dit ki-toruol dot mokitutudu di Yesus, tu baya nokopongolingos no Yalo dot ogumu ot tulun. 3:9-10 Mrk 4:1; Luk 5:1-3 11Om titikid dot okitanan i Yesus dit tongo tulun dit norosukan do rogon, tad rumuluk-i yoalo sid tinoguwangon di Yesus, om monginggiyak dot, “Ikaw no ot Tanak do Kinoringan!” ka.
12Nga tiniag babanar di Yesus it tongo rogon diri dot poboros dot isay it kondiri Yo. 3:12 Ela’an di Yesus dot, ong posimoyo’on Doo it tongo rogon momoros pasal dot Kristus it kondiri Yo, kalantung nôono babanar it ngaran Yo. Jadi apagon nôono Yalo momongo dit karaja dit nitaak do Kinoringan sid Doo. Suway mantad dino, amu awasi ong posimoyo’on it tongo rogon patanjag dit Tabar Tawasi pasal di Yesus.
Minomili i Yesus dot Opod om Duwo ot Rasul Yo
(Mat 10:1-4; Luk 6:12-16)
13Nakatalib iri, tinumakad dîiri i Yesus sid iso ot sokid, om loowo Yo no it tulun dit kenginan Yo. Jadi, minomod-toronong dîiri it tongo tulun sid di Yesus, 14om pilio no di Yesus mantad sid doalo ot opod om duwo ot tulun dot mabpamaya Doo, [dot rineetan Yo dot rasul], tu susuuon Yo paabar dit Tabar Tawasi. 15Om taakay Yo po dot sinundu monunsub do rogon.
16It opod om duwo it tulun dit pinili di Yesus diri, ino-no: i Simon, it minangan Yo pungaranay dot i Petrus; 17i Yakobus om it tobpinee yo i Yohanes, it tanak di Zebedeus. Iti duwo miobpinee diti, pinungaranan Yo dot i Boanerges, komoyoon, ‘tanak dot tinggorud’. 3:17 tanak dot tinggorud: Komoyoon nopo dot tanak dot tinggorud, nga bersifat dot tinggorud. Kakalu dati ong kopupungaran nopo di Yesus dit duwo miobpinee diti nga mantad sid bubuatan doalo dot orompus.18Sumusuut, i Andreas, i Filipus, i Bartolomeus, i Matius, i Tomas, i Yakobus tanak di Alfeus, i Tadeus, i Simon it Pojuang Kobebasan, 19om i Yudas Iskariot, it pinadagang di Yesus sid musu Yo.
I Yesus om i Beel-Zebul
(Mat 12:22-32; Luk 11:14-23; 12:10)
20Nopongo iri, minuli dîiri i Yesus sid walay dit iyonon Yo. Nga rinumikot no kembagu ot tulun togumu dot mini’umpug siri, sampay insan mangakan nga amu no dîiri kokowii i Yesus om it tongo mabpamaya Doo. 21Jadi, nôorongow po dit sirang di Yesus it ugu keeri, minongoy dîiri yoalo siri dot mongongoy di Yesus, tu ka dit tongo tulun, “Baa, mulaw no Yalo!” ka.
22Om waro ot tongo guru do Kitab dot nokorikot mantad sid Yerusalem om minomoros dot, “Norosukan yalo di Raja do Rogon, it reetan di Beel-Zebul,” 3:22 Beel-Zebul: Ngaran koduwo di Lusifer keenong it Raja do Rogon. ka, om, “Ilot kuasa dat ponunsub Dialo do rogon dilo, mantad sid Raja do Rogon,” ka. 3:22 Mat 9:34; 10:25
23Pagka ugu keeri, mangay loowo di Yesus it tongo tulun om ponuturan no dot piipiro ot suriban. Ka di Yesus, “Kukuro gama dot Raja do Rogon monunsub do rogon? 24It karajaan dit nababaagi om milalawan, amu oleed dot ooyas. 25It sirang dit nababaagi om milawan nga ooyas-i. 26Miinong-i sid karajaan dit tongo rogon. Ong milalawan it tongo rogon dot yino-i om yino, ababaagi nôono it karajaan yo om amu tumotog: Amu-i oleed om atanus no.
27Asot îisot tulun kosuwang sid walay dit tulun tabasag dot ming-anu dit tongo tarata yo, ong okon-ko mangan yo po korooto mâantad it tulun tabasag diri. Ong kooyon dino, adapat nogi dîino dialo ming-anu it tongo tarata diri. 3:27 Sid suriban diti: I Yesus no ot tulun dit minongoroot dit tulun tabasag, om i Beel-Zebul no ot tulun tabasag dit kinoroot Yo. It tarata dit naanu di Yesus, ino-no it tulun. It monunsub i Yesus do rogon diri, iri no gama Yo monolod dot tulun mantad sid palad do rogon.
28Boroson banar Ku no sid dikoo! Kikiawi dit duso dit waalon dot tulun om it monguukuwo do Kinoringan, oompunan-i. 29Nga kadung-ko it tulun dit monguukuwo dit Tatod Tosusi, amu oompunan! Tu notimparanan yalo dot duso dit amu tumanus misingkoleed,” ka di Yesus.3:29 Luk 12:10
30Koboboros nopo di Yesus dot ugu diri, nga it warot tulun minomoros dot, “Ki-rogon Yalo,” ka. 3:28-30 Duso nopo doalo diri nga momoros dot, ii-nopo kuasa di Yesus diri, okon-ko mantad sid Tatod Tosusi po, ino-i-nga mantad sid rogon. Iri no ot paamaba’ag doalo dit Tatod Tosusi. Komoyoon, amu asalamat yoalo tu amu yoalo mimoyo di Yesus.
It Tidi om it Tongo Koobpineeyan di Yesus
(Mat 12:46-50; Luk 8:19-21)
31Nakatalib iri, nokorikot siri it tidi om it tongo koobpineeyan di Yesus. Kamasa’an dit mongindad yoalo sid soliwan, minonuu yoalo dot tulun dot monginloow di Yesus. 32Nga it masa dino, ogumu ot tulun dot songogom-ogom sid minsorili di Yesus. Ka dit tongo tulun, “Oy Guru, silod soliwan it tidi om tongo koobpineeyan nu; mokisasambat yoalo Dikaw,” ka.
33Nga, ka di Yesus, “Isay obo ot tidi Ku om isay ot koobpineeyan Ku?” ka. 34Meed dot mogigintong Yalo sid tongo tulun dit songogom-ogom sid minsorili Yo om meed momoros dot, “Nay, ikoo no ot tidi om koobpineeyan ku! 35Isay nopo ot maya dit kenginan do Kinoringan, yalo no ot tobpinee Ku dot kusay om tobpinee Ku dot tongondu, om tidi Ku,” ka di Yesus.
4Suriban dot Potiyas dot Linsow
(Mat 13:1-9; Luk 8:4-8)
1Waro insan tadlaw, tinumimpuun no kembagu i Yesus modtuduk sid piras dit liwotung dot Galilea. Ogumu ot tulun minomod-rikot om mini’urudun sid di Yesus. Boboyo’o nopo Dialo, sako sid talud dit maalantung sid liwotung diri om ogom-ogom nogi. Na, it kinogumuan dit tulun diri, songingkakat sid piras dit liwotung. 4:1 Luk 5:1-3
2Ogumu ot nituduk di Yesus sid doalo dot sinuriban ot gama. Ka dit gama Dialo modtuduk,
3“Rongo’o duyu no! Warot iso ot tulun moongumo dot pinotiyas do linsow. 4Namot dit pinotiyas yalo dit linsow diri, warot narawus sid lapap do ralan. Jadi, rinumikot nôono ot tombolog dot minoninduk dit tongo linsow diri sampay naawi. 5Waro-i dit linsow diri ot nokowiliw sid kapampangan dit onipis ot tana. It tongo linsow diri, alangkas dara sumuni tu onipis ot tana. 6Nga kadung-ko osidangan dot tadlaw, lumuus it tongo suni, sampay rumuyow no dîino tu amu kasaralom it gamut yo. 7Na, it wookon nopo it tongo linsow diri, nokowiliw sid tanga dot koorugiyan. Nga kadung minakang it tongo koorugiyan diri, notongob no it tongo suni, sampay amu nokoowa. 8Nga waro-i ot nokowiliw sid tana toruwak. It tongo linsow diri, tad-pom awasi ot podsuni sampay minonguwa. It kogumuo dit tuwa diri, waro nong neentolu noopod, waro nong nenggonom noopod, om waro nong neenggatus it tasil dit nitiyas,” ka di Yesus.
9Om pôomoros no kembagu i Yesus dot, “Ong ki-tolingo kow, rongo’o duyu no babanar!” ka.
It Tomodon di Yesus Monuriban
(Mat 13:10-17; Luk 8:9-10)
10Om bubûulun dîiri i Yesus om it opod om duwo it mabpamaya Doo om it tulun wookon dit tinumanud Doo. Jadi minongoduat dîiri yoalo dot nunu ot komoyoon dit suriban Yo diri. 11Na, ka di Yesus, “Nataakan kow do Kinoringan dot pongorootiyan dot mongilo dit raasia ontok-ko it Karajaan do Kinoringan. Nga it tulun dit okon-ko sid tumpug duyu, suribanon nôopo ot gama modtuduk, 12supaya ajadi ugu-ko it boros sid Kitab dot,
‘Mintong-intong poma,
nga amu-i keempuros,
moorongow poma,
nga amu-i kaarati.
Tu ong oorotiyan doalo,
gumuli yoalo sid Kinoringan,
om ompunan do Kinoringan it duso doalo,’ ka dit Kitab,”
ka di Yesus. 4:12 Yes 6:9-10 (LXX)
Pinaarati i Yesus dit Suriban dit Potiyas dot Linsow
(Mat 13:18-23; Luk 8:11-15)
13Om minongoduat dîiri i Yesus sid doalo dot, “Ong amu duyu oorotiyan it komoyoon dit suriban diti, kukuro kow mangaarati dit tongo suriban wookon? 14It moongumo diri, pinotiyas dit boros do Kinoringan. 15It linsow dit nokowiliw sid lapap do ralan diri, ugu-ko it tulun dit nokorongow dit boros do Kinoringan, nga, turus rinumikot it rogon dot monolod dit boros dit nokotiyas sid ginawo doalo. 16It linsow dit nokowiliw sid kapampangan diri, ugu-ko it tulun dit nokorongow dit boros do Kinoringan diri, om turus tinorima doalo dot otomon ot ginawo. 17Nga it boros diri, amu minomugamut sid ginawo doalo, oruruay om tinumanus no. Tu kadung-ko noonong yoalo dot kosusa’an ko kasansara’an pasal dit boros diri, turus tinumolikud yoalo. 18It linsow dit nokotiyas sid koorugiyan diri, ugu-ko it tulun dit nokorongow dit boros do Kinoringan. 19Nga opusow dit koposiyon yo, om apalid sid gama dot mokikakaya, om ogumu po ot kenginan wookon dot manakob dit ginawo doalo, om monongob dit boros diri, sampay amu koponguwa. 20Nga it linsow dit nokowiliw sid tana toruwak diri, ugu-ko it tulun dit nokorongow dit boros do Kinoringan om minonorima dit boros diri sampay minonguwa; dot waro no ong neentolu noopod ot tuwa, waro no ong nenggonom noopod, om waro no ong neenggatus,” ka di Yesus.
It Lampu dit Tinongkuban dot Tin
(Luk 8:16-18)
21Jadi, pôomoros no kembagu i Yesus dot, “Waro gaam ot tulun dot modsubo dot lampu nga tongkuban nogi dot tin, keenong iinsusut nogi sid katil? Dot it lampu nopo diri, andang peyonon sid poo’iyanan do lampu! 4:21 Mat 5:15; Luk 11:33 22Tu, asot îiso ot olosok dot amu kembulay, om asot îiso raasia dot amu kentalang. 4:22 Tu, asot îiso ot olosok dot amu kembulay, ... Olosok it komoyoon dit tongo suriban di Yesus om it gama do Kinoringan momorinta, nga kentalang-i sompôori. 4:22 Mat 10:26; Luk 12:2 23Isay-isay ot ki-tolingo, subay mokinongow,” ka di Yesus.
24Adi, pôomoros no kembagu i Yesus sid doalo dot, “Tukuay-laaday duyu no mongitung it norongow duyu! Nunu nopo ot sukatan dot pakayon duyu, iri no ot sukatan dit pakayon do Kinoringan sid dikoo, gaam-ko alaba’an po mantad dino. 4:24 Mat 7:2; Luk 6:38 25Tu it tulun nopo dit ki-waro no mâantad ot oorotiyan, pulaba’an do Kinoringan manaak. Nga, ong it tulun dit asot oorotiyan yo, it okukudik poma ot waro sid doo nga pupudon po do Kinoringan manganu,” ka. 4:25 Mat 13:12; 25:29; Luk 8:18; 19:26
It Suriban dit Sumuni it Linsow
26Pôomoros po kembagu i Yesus dot, “It kowowoyo’on dit Karajaan do Kinoringan, ugu-ko it tulun dit pinotiyas dot linsow sid tumo yo. 27Orikot ot sodoy, modop yalo. Orikot ot tadlaw, gumama yalo. Na, it linsow diri lumodi, sumuni om sumurut. Nga kinumukuro it linsow diri sumuni, amu dialo noorotiyan. 28Iri-îiri tana diri ot pinosuni dit tongo tanom sampay monguwa: Pupuun po momitubus, momiguwas, om monguwa nogi. 29Kadung-ko mansak no it tuwa diri, omoton no dit sanganu, tu norikot no ot paangamatan,” ka di Yesus. 4:29 Yl 3:13
Suriban dot Linsow do Sansam
(Mat 13:31-32, 34; Luk 13:18-19)
30Ka di Yesus kembagu no, “Baa, monuturan Oku kembagu dot iso ot suriban ki, supaya oorotiyan duyu babanar it kowowoyo’on dit Karajaan do Kinoringan. 31It kowowoyo’on dit Karajaan do Kinoringan, irad-ko it linsow do sansam dit nisasad sid tana. Ino no ot linsow dot okodok mantad-ko it kikiawi it tongo linsow wookon sid pomogunan. 4:31 sansam Harfiah: sawi. Kopisuway it bansa dot sawi sorid Israel om it waro sitid Malaysia. It sawi sid Israel sumawat sampay 3 mito. Andang waro po linsow dot umbuson dot okodok mantad dit linsow do sawi. Nga komoyoon nopo dit suriban diti: it timpuun-i, okodok it Karajaan do Kinoringan, nga leed-suleed, gumayo. 32Nga kadung natanom it linsow diri, sumuni nôono om gumayo, sampay asawat mantad dit kikiawi it wookon it uumbuson. Om momuraan dot osogurut, sampay asaka’an dot tombolog sid tisop dit tongo raan yo,” ka di Yesus.
33Irad keeri no ot gama di Yesus modtuduk dit tongo tulun, dot soro-susuway it suriban Yo, om gisom dit ogoosan doalo mokinongow. 34Amu Yalo mungkabang ong okon-ko suribanon ot gama. Nga ong bubûulun Yalo om it tongo mabpamaya Doo, mangan nogi dîino Dialo sondoto paarati sid doalo it kikiawi it suriban Yo.
Pinotonos i Yesus dit Sarup Tologod
(Mat 8:23-27; Luk 8:22-25)
35Na, mîinsosodoy po dit tadlaw diri, minomoros no i Yesus sid mabpamaya Doo dot, “Kayow, tumupak tokow dat liwotung,” ka Dialo. 36Jadi, sinumako dîiri it tongo mabpamaya di Yesus sid talud dit sinaka’an di Yesus, om layag no yoalo; niduan-i doalo it tongo tulun. Nga waro pot tongo tulun sûuway dot minaya doalo: It tongo tulun diri nga sinumako-i dot talud. 37Na, mogkureelo poom tinumongus ot sarup tologod om gumbang tagayo, sampay ogon-ogon pong otogob it talud tu nosuwangan dot weeg. 38Namot dino, mingoodop i Yesus sid muri dit talud diri, dot minonong-bantal Yalo. Jadi mangay dit tongo mabpamaya Doo posikay Yalo, dot ka doalo, “Oy Guru, posimoyo’on Nu-i gaam dot otogob tokow?” ka.
39Jadi, poodtungag di Yesus om tiago Yo no it sarup om gumbang diri dot, “Tingkod no! Tonos no!” ka. Na, tonôos-i ka dit sarup, om it liwotung nga tad-pom aso no dîiri ot gugûumbang. 40Kadung notonos it sarup om it gumbang, pomoros no i Yesus sid tongo mabpamaya Doo dot, “Nokuro tu laalandu ot kaatalow duyu? Nokuro tu kakal kow-i dot amu mimoyo Dogon?” ka.
41Na, rumosi-i dîiri babanar it tongo mabpamaya di Yesus, om somburutok yoalo miboboros dot, “Isay ka bo Yalo dilo tu, nokuro ong at sarup om at gumbang nga rumonok Dialo?” ka.
5Minonunsub i Yesus dit Rogon mantad sid Tulun dot Gerasa
(Mat 8:28-34; Luk 8:26-39)
1Na, nokorikot dîiri yo-Yesus sid tupak dit liwotung dot Galilea sid daerah dot Gerasa. 2Nôokolintuun i Yesus mantad sid talud, poririkot po dot iso ot tulun mantad sid gua do kaalabangan dot norosukan do rogon, tinumoronong sid di Yesus. 3Inot tulun dino, sisîirid gua dot kaalabangan ot iiyonon, om aso not îisot tulun dot kokiikiro mongoroot dialo, nokuro ong rantay poma. 4Tu asasarok no korooto dot rantay it takod om longon yo, nga oputut-ko-oputut it rantay sid longon yo, om it tadsip dot basi sid takod yo nga otipu yo-i. Iso ot tulun nga aso kopusus doo. 5Sodoy-adlaw nopo yalo milimpanaw sid kalalabangan om sid tongo sokid, dot ponoko-gigiyak om momilat dit kondiri yo dot pampang. 6Kadung notimpan dialo i Yesus seed sodu, turus panangkus yalo sumamung om dunsong no sid tinoguwangon di Yesus. 7-8Jadi, pigugulianan no di Yesus monunsub it rogon dot ka Dialo, “Oy rogon, soliwan mantad sinod tulun dino!” ka. Nga minonginggiyak nogi dot opûupuod dot, “Oy Yesus Tanak do Kinoringan dit Lundu Tasawat! Nunu ot tomodon nu sid dogon? Sid ngaran do Kinoringan, kadaay oku sansara’o!” ka dit rogon.
9Jadi, duato dîiri di Yesus dot, “Isay ot ngaran nu?” ka.
Simbar nopo it rogon, “Yoku diti i ‘Tantara’ 5:9 Tantara B. Yunani: Legion. Legion nopo dino, iso ot posukan dot soojar dot laba’an 6,000 ot koogumu dot tulun. tu ogumu okoy diti,” ka. 10Miguguli it rogon mokisisian di Yesus supaya amu yoalo sunsubon mantad sid daerah diri.
11Sid somok dit kineeyonon diri, sid puun do sokid, warot ogûugumu ot wogok song-susungal. 12Na, minokisisian dîiri it tongo rogon sid di Yesus dot, “Porila’o okoy rumasuk silod tongo wogok dilo,” ka. 13Na, nookunan-i di Yesus it kenginan dit tongo rogon diri. Om solîiwan no it tongo rogon mantad sid tulun diri om suwang no sid tongo wogok. Na, it baanan dit wogok dit amu-âamu duwo ribu ot sinonginanan dot koogumu diri, minigugusa manangkus dot tumuun sid liwotung, sampay nongo-patay dot nolosod.
14Nunu pong it tongo moomiara dit tongo wogok, minomod-tangkus pakaa sid tongo kota om sid kookompungan dit sid mintutuk siri, om potuturano no it hal diri. Om minomod-soliwan dîiri it tongo tulun dot mogintong dit nunu it najadi. 15Minongoy yoalo sid di Yesus, om nokito dîiri doalo it tulun dit baya norosukan dot rinibuan ot rogon, dot mogom-ogom siri: Waro dîiri ot soosokot yo om noolit no it pongitungan yo. Nga, nongo-korosi yoalo. 16It tongo tulun dit nakamato kondiri kikiawi diri, minonuturan dîiri sid tulun togumu nunu ot najadi sid tulun dit baya norosukan do rogon, om sid baanan dit wogok diri. 17Na, pinajalan dîiri dit tongo tulun peedu i Yesus mantad sid daerah doalo.
18Pagka ugu diri, sako dîiri kembagu yo-Yesus sid talud. Na, kamasa’an dit sumako nogi i Yesus sid talud, minomoros it baya norosukan do rogon dot, ka, “Oy Yesus, powoyo’o oku,” ka. 19Nga, sunduy-i om minangan angatay di Yesus, gaam nogi minomoros Yalo dot, “Uli no sid walay nu, sid kampung nu. Abaran it tongo koworisan nu dot songkuro kaagayo dit kotulungan om kosianan di Tuhan sid dikaw,” ka di Yesus. 20Na, minamanaw dîiri it tutulun diri pakaa sid daerah Opod ot Kuta, om tinumimpuun dîiri paabar dit songkuro kaagayo dit kotulungan di Yesus sid doo. Nga neraranan kikiawi it tongo tulun dit nokorongow.
Tanak Tongondu di Yairus om it Tongondu dit Orulut dot Gamba’on
(Mat 9:18-26; Luk 8:40-56)
21Om sako yo-Yesus kembagu sid talud tu tumupak dit liwotung. Kadung nokotupak, ogumu ot tulun dot sinumamung di Yesus om mini’urudun sid minsorili Doo. Tiya dit sid piras po Yalo dit liwotung, 22poririkot po siri dit iso mantad dit tongo kotua do saasambayangon, it reetan di Yairus. Kadung nokito dialo i Yesus, turus tungub yalo sid tinoguwangon di Yesus, 23dot mokitulung babanar. Ka dialo, “Oy, Tuan, 5:23 Tuan: Sid Bahasa Yunani, it Bahasa asli dit Kitab Wagu, iseeso ot boros dang ‘tuan’ om ‘Tuhan’: miduduwo nga kyrios. Jadi, ong warot tulun monginloow di Yesus dot ka, ‘Oy kyrios!’ ka, amu tokow ela’an nunu ot komoyoon dit tulun: ‘Oy tuan!’ ko ‘Oy Tuhan!’ ka. It nopili sitid terjemahan diti: sobolum noposiyan i Yesus, ‘Tuan’ ot napakay, tu amu po nasadar it tongo tulun dot i Yesus, sabanar no, Kinoringan. Katalib dit kinoposiyan di Yesus, baru om nasadar nogi it tongo tulun dot Yalo dino, Kinoringan. Jadi ‘Tuhan’ ot napakay siri. kakapo po dogon it tanak ku dit tongondu tu asampit sumakit om soro-papatayo no. Mokitulung oku Dikaw mangama, supaya olingasan om amu otilombus matay!” ka.
24Na, minaya dîiri i Yesus di Yairus. Ogumu ot tulun dot minomod-waya di Yesus, sampay kopitotobping nopo sid somok di Yesus.
25Jadi, warot iso tongondu siri dot opod om duwo toon no koleedo dot gamba’on. 26Asasarok no yalo miopik-opik dot mokiubat sid soro-susuway ot duktur, om sampay naawi no it tongo barang yo dot paamaray dit tongo duktur, nga tad-pom aso-i ot kolingasan, gaam-ko sumagayan nogi it toruol yo. 27Ogumu no ot norongow yo ot tuturan pasal di Yesus, nga pagka tu koosomu it kondiri yo ong maya dit tugama doalo, iri no-ko sinumoriat yalo sid kinogumuan dit tulun dot minsomok sid di Yesus mantad sid solot, om tuduo yo nogi it ramboy dit jubah di Yesus, tu eengin yalo mokilingos dot moolosok ot gama. 5:27 tuduo yo nogi it ramboy dit jubah di Yesus: Kotitigog babanar dot warot isot tongondu gamba’on dot sumoriat sid tulun togumu, sâampod po ong sampay tumudu dot tulun. Ong maya dit Im 15:25-33, it tongondu dino, anggapon dot osomu baagi dit tugama. It tulun dit kotudu doo keenong otudu doo eensosomuan baagi dit tugama om amu kawasa maya sumambayang (Im 5:3). Nga pagka tu ki-sinundu i Yesus dot mongolingos, amu-i eensosomuan i Yesus, ino-i-nga nolingasan Doo it tongondu dit gamba’on. Ontok-ko it tongo ramboy: It tongo jubah dot tulun Yahudi tiya dit zaman di Yesus, ki-ongo-ramboy, ugu-ko it nisuu di Musa, tu pangandaman dit kikiawi it pinonuu’an sid Tukum di Musa (Bil 15:37-41). 28Tu ka dit pongitungan dit tongondu, “Andang olingasan oku ong kotudu oku po dat jubah di Yesus,” ka.
29Na, kadung nokotudu yalo dit baju di Yesus, turus notontod it gamba’on yalo, om opurimanan yo dîiri it koyuwan yo dot aso no ot toruol. 30Iri-îiri tiya diri, nopurimanan no di Yesus dot warot sinundu dot nokosoliwan mantad sid koyuwan Yo, om turus kinumowili Yalo sid kinogumuan dit tulun om pongoduat no dot, “Isay ot minonudu diti jubah Ku?” ka.
31Nga boros dit mabpamaya Doo, “Okito Nu no at tongo tulun dot kopitotobping nopo sinod toning Nu, om mongoduat Koh po dot, ‘Isay ot tinumudu Dogon?’ kanu,” ka doalo.
32Nga mikokowili i Yesus mogigintong sid minsorili Yo dot mogiim dit tulun dit minonudu Doo. 33It totongondu diri, pagka nela’an yo dot nolingasan no it kondiri yo, turus ongoy yalo sid tinoguwangon di Yesus, om singkotud no dot meed dot song-kikip rumosi, om pawantango yo no sid di Yesus it kinowowoyo’on yo. 34Ka di Yesus sid totongondu diri, “Oy kamanakon, inot koosipan nu ot minongolingos om minanalamat dikaw. Taatagon mamanaw, kaali-ali no!” ka.
35Kamasa’an dit kakal po mooboros i Yesus, poririkot po dot tulun mantad sid walay di Yairus dot minangaabar sid di Yairus dot, “Minatay no it tanak nu dit tongondu. Nunu po kapaangayan nu Dialo sori, mangaalung koh nôopo Dialoy Guru dino?” ka.
36Nga, kadung norongow di Yesus it boros dit tongo tulun diri, pomoros no Yalo sid di Yairus dot, “Kada rumosi, imoyo no Dogon!” ka. 37Om pamâanaw no Yalo pakaa sid walay di Yairus, nga amu minangakun Yalo dot warot maya Doo, kecuali i Petrus, i Yakobus om i Yohanes, it tobpinee di Yakobus. 38Om korikot nôono yoalo sid walay di Yairus om intangay nga, asayow nopo it tongo tulun siri dot momogiad om mogkorudu dot opuod. 39Sinumuwang dîiri i Yesus om pomoros no dot, “Nunu kat nikeead duyu om nikokorudu duyu? Okon-ko minatay peenot tanak dino; nokoodop nôopo!” ka.
40Nga nirarakan nogi doalo i Yesus. Na, mangay di Yesus sunsubo posoliwan it tongo tulun, om angatay Yo no it tidi om it tama dit tanak diri, om it tolu koyuwan it koruang Yo, dot sumuwang sid lamin dit pinaadadapan dit tanak diri. 41Om kuutay Yo no it longon dit tanak diri om pomoros no dot, “Talita kum!” ka, komoyoon, “Oy tatanak, momoros Oku sid dikaw, posik no!” ka. 42Na, popupuyakat po dit tatanak tumungag om pipapanaw no. Opod om duwo toon no ot tumur yo. Neraranan it tongo tulun siri. 43Nga nupagan babanar di Yesus yoalo dot amu potuturan dit hal diri sid isay nopo. Om pomoros nogi Yalo dot, “Paakano duyu at tanak,” ka.
6Amu Tinorima i Yesus sid Nazaret
(Mat 13:53-58; Luk 4:16-30)
1Minamanaw dîiri i Yesus mantad siri, om pakaayay Yo no sid kota dit kinogoyo’on Yo dot miniwawaya dit tongo mabpamaya Doo. 2Tiya dit hari Sabbat, tinumimpuun no Yalo modtuduk sid saasambayangon, om eeraranan it tongo tulun siri dit nokorongow dit tudukan di Yesus, om song-boboros dot, “Mantad siongo nôono kabarasan ot kinoomitan Dialo dat kikiawi dilo? Yang-ko tutulun-i Yalo siti om misingkelelo kabarasan monuduk daton! Amu aaluk tobo dot ki-kosunduwo Yalo dot ugu dilo! 3Tukang walay no Yalo dilo bo, tanak di Maria, tobpinee di Yakobus, i Yoses, i Yudas om i Simon. It tongo koobpineeyan Yo dit tongondu nga miyon-iyon-i siti,” ka doalo. Na, iri no ot amu kinoponorima’an doalo di Yesus.
4Na, boros di Yesus sid doalo, “Ong nabi, siombo nopo orumaton, kecuali sid kampung yo kondiri, sid koworisan yo kondiri om sid sirang yo kondiri,” ka. 6:4 Yoh 4:44
5Amu kadapat i Yesus pembulay dit kosunduwo Yo siri. Gisom minangama Yalo dit piipiro koyuwan it tulun dit ki-oruol, dot nolingasan Yo. 6Eeraranan i Yesus dit tongo tulun Nazaret dit amu mimoyo. Na, minamanaw dîiri i Yesus sid tongo kampung dit sid minsorili siri dot modtuduk.
Minonuu i Yesus dit Opod om Duwo it Mabpamaya Doo
(Mat 10:5-15; Luk 9:1-6)
7Suway-ko tâadlaw, linoow di Yesus it opod om duwo it tongo rasul diri, om suu’o Yo nogi mamanaw dot soro-duduwo koyuwan. Minangan Dialo taakay yoalo dot kuasa monunsub dot rogon, 8om nupagan po Dialo dot, “Kada kow mongowit dot nunu nopo ot kosukupan sid pamana’an duyu, suway mantad-ko tungkat. Kada kow mongolutu, mononjuli, keenong posisip dot siin sid tagkos. 9Monong-kasut konow, nga kada kow mongowit dot pogintuuwan,” ka. 10Om pomoros po i Yesus dot, “Om asal nokeeyon kow sid iso ot walay, sisiri kow-i, kada konow miwawaliw sid walay wookon sampay orikot ot lombusan duyu mantad sid pomogunan dino. 11Nga, ong warot kineeyonon dot amu monorima dikoo ko amu mokinongow dikoo, iduay duyu it kineeyonon diri, om pugago duyu it rogis sid takod duyu. Ino nopo dino, tanda nogi dot yoalo-i-yoalo nôono ot mananggung dit suba yo tu minonulak yoalo dikoo!” 6:11 ... pugago duyu it rogis sid takod. Koobasan dit tongo tulun Yahudi tiya dino, asal mogidu yoalo mantad sid daerah dot tulun dot okon-ko Yahudi, mangan doalo pugago it rogis sid kasut om lukap om sid tongo soosokot doalo. It ugu keeri ot gama doalo diri, anggapon doalo dot koosomu it tulun dit okon-ko Yahudi om it tana doalo. Sam keeri no ot nisuu di Yesus sid tongo mabpamaya Doo dot waalon sid tongo tulun Yahudi dit amu monorima dit boros do Kinoringan. Irad po dino, nokentalang no dit tongo mabpamaya di Yesus dot it tongo tulun dit okodow ot tulu diri, anggapon do Kinoringan dot koosomu. Om iri no tanda dot ukumon yoalo do Kinoringan ong amu tumoobat. Intangay sid Kis 18:6. ka dit tupag di Yesus.6:8-11 Luk 10:4-11 6:11 Kis 13:51
12Jadi, minamanaw dîiri it opod om duwo it mabpamaya di Yesus, dot mangaabar sid tongo tulun, dot subay-ko tumoobat, 13om pining-sunsuban po doalo it tongo rogon, om pining-lingasan doalo it toruol dit tongo tulun, dot nisuan dot tinasak. 6:13 Yak 5:14
Kapaapatay di Yohanes Moomodsu
(Mat 14:1-12; Luk 9:7-9)
14I raja Herodes Antipas nga nokorongow-i dot tabar pasal di Yesus, tu nokotongkop no it ngaran di Yesus sid siongo nopo. Om warot tulun song-boboros dot, “Noposiyan bala i Yohanes Moomodsu bo! Sagay pogi-om ki-kuasa-i Yalo mongimbulay dot tongo kosunduwo,” ka.
15Nga waro po momoros dot, “Yalo dilo, i nabi Elia,” ka. Om waro-i ot momoros dot, “Nabi yalo dilo, miinong dit tongo nabi kodori,” ka. 6:14-15 Mat 16:14; Mrk 8:28; Luk 9:19; Mal 3:1; 4:5
16Nga, kadung norongow di Raja Herodes iri, pomoros no yalo dot, “Okon-i, i Yohanes Moomodsu yalo dilo, it nipatagas ku it liow yo dit gûulu, nga noposiyan kembagu!” ka.
17-18Sagay ugu diri ot boros di raja Herodes, tu sobolum iri, sinolod di Raja Herodes i Herodias, it sawo di Filipus it tobpinee yo. Om asasarok i Yohanes moniag di raja Herodes dot, “Amu koh kawasa manansawo dat sawo dat tobpinee nu!” ka. Jadi, iri no ot koponunuu dialo dot tulun manabpo di Yohanes Moomodsu, om pokorotay nogi sid jiil, tu pasal di Herodias. 6:17-18 Im 18:16; 20:21; Luk 3:19-20
19Ino-not sabap dot poki’uurian di Herodias i Yohanes, sampay pokipapatayan yo. Nga, amu adapat di Herodias, 20tu i Yohanes nopo diri nga, kaaranakan di Raja Herodes, tu ela’an yo gima dot i Yohanes nopo diri nga tulun tabanar om osusi. Jadi, likupan di raja Herodes i Yohanes, tu monikid dot orongow yo it boros di Yohanes, nokuro ma ong opidsalangan yalo nga, kakal-i dot eengin yalo mokinongow di Yohanes.
21Nga koompupuson, waro-i ot pinawaya’an di Herodias monguri di Yohanes. Tu insan tadlaw, minoginakan i raja Herodes tu monginsamung yalo dit hari jadi yo. Linigow yo kikiawi it tongo ki-kuasa sid porinta, it tongo panglima dit tantara, om it ki-ongo-ngangaran sid negeri dot Galilea. 22Na, namot dino, sinumuwang it bujang di Herodias dit tongondu dot minanari. Jadi, otomon i raja Herodes om it tongo linigow yo. Kadung nopongo manari it bubujang diri, minomoros no i raja Herodes sid dialo dot, “Poboroso sid dogon nunu ot kenginan nu, tumboyo’on teekaw-i,” ka. 23Om pising-sumpa no i raja Herodes sid bubujang diri dot, “Misingsumpa oku sid dikaw dot, nunu nopot pokionuwon nu, taakan teekaw-i, nokuro ong opintanga poma itit pomogunan tit porinta’on ku!” ka doo. 6:23 Asasakak it poomoros di raja Herodes siti, tu aso kuasa yo pataak dit pomogunan dit porinta’on yo. Tu it pomogunan dino, najaja dit karajaan do Ruum.
24Adi, soliwan no it bubujang diri dot mongoduat dit tidi yo, “Iyay, nunu ma ot awasi dot pokionuwon ku?” ka. Na, simbar nopo it tidi yo, “Pokionuwo kaatoy it tulu di Yohanes Moomodsu,” ka.
25Jadi, turus poguliay dit bubujang diri sid di raja Herodes dot alalangkas no om pomoros no dot, “Pokionuwon ku dikaw maakaa diti it tulu di Yohanes Moomodsu dot isako sid talam!” ka. 6:25 isako sid talam: It kenginan dit tongondu, subay isako it tulu sid talam supaya okitanan dot babanar-ko minangan patayo i Yohanes.
26Om korongow di raja Herodes it pinokianu diri, turus linumudus babanar yalo. Nga, pagka tu nakalandu no it sumpa yo sid tinoguwangon dit tongo linigow yo, aso no ot tinganan yo mingkok dit pinokianu diri. 27Na, minonuu dîiri i raja Herodes dot iso ot soojar yo dot managas dit liow di Yohanes Moomodsu. Pamâanaw no it soojar diri pakaa sid jiil, om mâangay yo no tagaso it tulu di Yohanes. 28Kadung natagas it liow di Yohanes Moomodsu, mangay no posoko’o dit soojar sid talam, om owito no, om pataako no sid bubujang diri. Asal naramit dit bubujang it tulu di Yohanes diri, polombuso yo no pataak sid tidi yo.
29Adi, korongow dit mabpamaya di Yohanes it ugu diri, ongoyo doalo it bangkay di Yohanes om polobongo no.
Pinaakan i Yesus dot Limo Noribu ot Tulun
(Mat 14:13-21; Luk 9:10-17; Yoh 6:1-14)
30Jadi, nongo-kooli it tongo rasul dit sinuu di Yesus, tuturano no doalo kikiawi it nongo-gama om it nongo-kotuduk doalo. 31Ogumu dîiri ot tulun dot miowowoli rumikot siri, sampay mangakan nga amu dîiri kokowii yoalo. Na, ka di Yesus, “Mongoy tokow po sid toyôoyongow supaya kopodtungangis kow toruay,” ka. 32Adi, minongoy dîiri yoalo sid toyôoyongow dot bubûulun, dot sinumako dot talud.
33Nga, namot dit minamanaw yoalo, ogumu ot tulun nokokito, om nela’an dot siombo ot pakaayan doalo. Na, minomod-tangkus dîiri it tongo tulun mantad sid tongo kota diri, dot minaya sid tindal. Nga nokopogulu nogi yoalo rumikot sid rikoton di Yesus om it mabpamaya Doo. 34Tumindal nogi i Yesus mantad sid talud, nokito Yo no ot tulun dot landu koogumu. Adi, nosianan dîiri Yalo dit tongo tulun diri, tu yoalo diri, ugu-ko it tongo domba dit aso moomiara. Na, tinumimpuun dîiri Yalo modtuduk doalo dot ogumu ot tudukan. 6:34 Bil 27:17; 1Raj 22:17; 2Taw 18:16; Yeh 34:5; Za 10:2; Mat 9:36
35Korikot it minsosodoy, tinumoronong no sid di Yesus it tongo mabpamaya Doo, om pomoros no dot, “Tuan, sumosodoy neeti. Iti nopot siti diti, osodu dot kaawalayan. 36Gaam pong suuon po yoalo mias, supaya kokosup momoli dot kaakanan sid tongo kaawawalayan om sid kookompungan dit sid minsorili siti,” ka doalo.
37Nga simbar nopo i Yesus, “Ikoo nobo ot paakan doalo!” ka.
Adi, ka dit tongo mabpamaya di Yesus, “Adi oy Tuan, kotobus okoy gaam dot ruti dot mikunama dat kogumuo dat tongo tulun dilo? Dot amu mogidu dot duwo naatus ot siin pirok dot pomoli dot kaakanan doalo,” 6:37 siin pirok: Sakaping ot siin pirok, mionong dot gaji dot sangadlaw gumama baagi dit tulun sopiiyo (intangay sid Mat 20:2). 200 ot siin pirok, mionong dot gaji dot walu wulan gumama. ka.
38Nga boros di Yesus sid doalo, “Intangay duyu po ka ong piro kaping no ot ruti dot nolutu duyu,” ka.
Kadung nentangan doalo, pomoros no yoalo dot, “Limo kaping no ot ruti om duwo neenan ot sada,” ka.
39Na, sinuu dîiri di Yesus it mabpamaya Doo poogom-ogom dit tongo tulun sid sakot dot otomow, dot monumpuk-monumpuk ot gama. 40Jadi minomongogom nobo dîiri it tongo tulun diri dot monumpuk-monumpuk, dot waro ot aatus, om waro nong limo noopod koyuwan. 41Nopongo peeri, romito no di Yesus it limo kaping it ruti om it duwo neenan it sada, om tingaa no sid tawan dot monorimakasi sid Kinoringan. Om mangay Yo nogi kokokibo it ruti diri, om pataako no sid mabpamaya Doo, tu nipatayad sid tongo tulun. It sada dit duwo neenan diri nga titinayad Yo-i sid kikiawi it tulun. 42Na, minangakan dîiri it tongo tulun diri sampay nowiya’an. 43Nopongo nopo mangakan, mangay no umpugo dit tongo mabpamaya di Yesus it nongoolu it ruti om it sada dit nongo-kakakib diri, nga opod om duwo pot raga dot noponu. 44It kusay nogi ot minangakan, warot limo noribu ot tulun.
Minamanaw i Yesus sid Soribaw dot Weeg
(Mat 14:22-33; Yoh 6:15-21)
45Nopongo peeri, agaray no di Yesus it mabpamaya Doo sumako sid talud dot mogulu sid kampung dot Betsaida, sid tupak dit liwotung. Namot diri, pinooli i Yesus dit tongo tulun. 46Kadung nakapanaw muli it tongo tulun diri, takad no Yalo sid sokid dot mintaduwa.
47Korikot dit sodoy, nokolintanga no dit liwotung it talud dit mabpamaya di Yesus, dot iseeso po i Yesus sid tindal. 48Na, nokito di Yesus dot kapapaya’an babanar dit mabpamaya Doo mongogoo dit talud, tu ologod it sarup dit osomungan doalo. Jadi, duruk sumuwab po diri, minamanaw no Yalo sid soribaw dit weeg tu kiikiro’on Yo dot kumosup doalo. 6:48 ... tu kiikiro’on Yo dot kumosup doalo. Tafsiran 2: ... tu kiro’on Yo dot tumalib doalo. Ong it komoyoon dot tumalib, waro kaitan dit tongo ayat wookon dot Kitab, ino-no it sid Kel 33:19; 22; 34:6; Ayb 9:8-11.
49Om kokito doalo i Yesus dot maapanaw sid soribaw dit weeg, turus ponginggiyak yoalo, tu panantaman doalo ong namatay i Yesus. 50Tu kikiawi doalo diri nga nokokito di Yesus om notigagang babanar.
Nga turus pomoros i Yesus sid doalo dot, “Patatapo duyu no inot ginawo duyu. Yoku iti. Kada kow rumosi!” ka. 51Om sako no i Yesus sid talud doalo. It sarup nga tinumonos dîiri.
Tad-pom neraranan babanar yoalo, 52tu kakal po dot amu osondot doalo mangaarati it kosunduwo di Yesus dit pinogumu Yalo dit limo kaping it ruti, tu okodow it ginawo doalo.
Minongolingos i Yesus dit Tongo Tulun Sumakit sid Genesaret
(Mat 14:34-36)
53Korikot yo-Yesus sid tupak, tindal no yoalo sid kampung dot Genesaret, om poogoto no doalo it talud siri. 54Sumoliwan nogi yoalo mantad sid talud, turus notutunan dit tongo tulun dot i Yesus bala’ay iri. 55Jadi, minomod-tangkus dîiri yoalo tumongkop dit pomogunan diri, dot pinopeelo dot nokoguli no i Yesus. Na, miniombuyung dîiri yoalo mangagaramba dit tongo tulun dit ki-oruol, dot mongowit sid siombo nopo ot karanga’an doalo dot siri i Yesus. 56Siombo nopo ot pakaayan di Yesus, sid tongo kota ka, ko sid tongo kampung ka, ko sid walay dit sid mintutuk, mangan doalo powilio it tongo tulun dit ki-oruol sid pomitalaban dit awaya’an di Yesus. Om mokisisian di Yesus dot mogot pong kotudu po yoalo dit ramboy dit baju di Yesus. Nga ombo it tulun dit nongo-kotudu di Yesus nongo-lingasan kikiawi.
7Puadatan dit Tongo Komoleengan
(Mat 15:1-9)
1Insan tadlaw, waro tongo tulun nokorikot mantad sid Yerusalem, dot sinumambat di Yesus. Yoalo dino, mantad sid pati politik om tugama dot Farisi, om piipiro koyuwan ot guru do Kitab. 2Jadi, nokito doalo mangakan it piipiro koyuwan it mabpamaya di Yesus, dot amu minomoog do palad. Dot ong maya dit tukum dit tugama doalo, koosomu it palad doalo diri. 3Tu, ii-nopot tongo tulun dot Farisi, om it tongo tulun Yahudi dit wookon, amu mangakan ong amu no kopomoog po dot palad maya dit tadat dit komoleengan doalo. 4Om ong kooli yoalo mantad sid talob, amu mangakan yoalo ong amu no kopodsu po maya dit tadat dit tongo komoleengan doalo. 7:4 amu mangakan yoalo ong amu no kopodsu po: pongoorotiyan 2: It kaakanan dit dinagang sid pasar, amu akanon doalo ong amu po owoogan, maya dit tadat dit tongo komoleengan doalo. Om ogumu pot tadat wookon dot tonudon doalo, ugu-ko it gama momoog dit tongo sangkir, tongo lonjong, tongo sili, om tongo oogomon mangakan. 7:2-4 ... kopomoog po dot palad maya dit tadat dit komoleengan doalo. It tomodon dit momoog diri, okon-ko mongugas dit koosomu ko murong, ino-i-nga maya dit upacara dang tugama. Ong maya dit Tukum di Musa, warot pipirot hal dot keensosomu dot tulun sid tinoguwangon do Kinoringan ong mangan tuduo (Im 11–15). Ong kotudu dino, subay momoog dot longon keenong momorisi dot koyuwan. Nga aso sid Tukum di Musa dot subay-ko momoog do longon sobolum mangakan. Nga it tadat dit tulun Farisi diri, awagat mantad dit Tukum di Musa. Tu oobas yoalo modsu ong koo’uli mantad sid talob tu it nokopirunggum kabarasan dit tulun dit okon-ko Yahudi, ot kiro’on doalo dot koosomu. Dot yang-ko it babanar-no-ko kenginan do Kinoringan, it ginawo ot woogan (intangay it ayat 7:19-23 om it panarangan sid 7:15).
5Jadi, dinuat dîiri dit tongo Farisi om it tongo guru do Kitab i Yesus dot, “Nokuro at tongo mabpamaya Dikaw dilo, tu amu mutun dit tadat dit komoleengan tokow? Tad mangakan-i yoalo dot osomu at palad doalo,” ka. 7:2-5 Mat 15:2, 10-20; 23:25-26; Mrk 7:14-23; Luk 11:38-41
6Simbar nopo i Yesus, “Noonong no babanar it boros dit tinulis di nabi Yesaya pasal dikoo, oy tongo misingko-wawasi! Tu warot nokotulis sid Kitab dot, ‘ka do Kinoringan,
“Iti bansa diti, it kabang no doalo ot mongorumat Dogon,
ong it ginawo, osodu mantad sid Dogon.
7Porosuma nôopo yoalo sumamba Dogon,
tu ginontian doalo it tudukan Ku dit pinonuu’an dit wiwinaal dot tulun!” ka do Kinoringan,’
ka di Yesaya. 7:6-7 Yes 29:13 (LXX)
8Pinogkikidian duyu it pinonuu’an do Kinoringan, om nutun duyu nogi it tadat dot tulun,” ka di Yesus.
9Om pôomoros no kembagu Yalo dot, “Eelo kow babanar peempipit dit pinonuu’an do Kinoringan, supaya ootun duyu it tadat duyu! 10Tu ka dit Tukum di Musa, ‘Orumato no it tidi om it tama nu,’ ka, om, ‘Isay nopo ot mongusiba dit tidi ko tama yo, andang-ko ukumon dot patayon,’ ka. 7:10 Kel 20:12; 21:17; Im 20:9; Ul 5:16 11Nga, ong it dikoo dot tudukan, ugu diti: ‘Ong warot tulun momoros sid tidi ko tama yo dot, “O Iyay, o Ama, nunu nopo it kiikiro’on ku pataak sid dikoo, amu ku-i kalandu pataak, tu nakajanji oku no dot itaak ku sid Kinoringan,” ka.’ 7:11 Ong maya dit toturan dit tongo tulun dit pati politik om tugama dot Farisi, obbuli-i mangajanji dot manaak sid Kinoringan dot amu poma turus manaak. Asal nokoboros dot “najanji ku no sid Kinoringan,” ka, amu no oporolu it tulun diri monulung dit moleeng yo, tu it siin keenong barang dit ponulung diri najanji no dot itaak sid Kinoringan kabarasan. It toturan dino mangalanggar dit Tukum dit “orumato no it tidi om it tama nu,” ka (intangay sid Ams 28:24 om 1Tim 5:4). 12Jadi, isimoyo duyu-i it tulun diri dot amu manaak dit tidi ko it tama yo. 13Inot ugu dino ot gama duyu dino, mananus kow dit pinonuu’an do Kinoringan, tu maya kow po dit tadat dit notungkusan duyu. Om ogumu pot tudukan wookon dot gama’on duyu dot miinong dino,” ka di Yesus.
It Keensosomu dot Tulun
(Mat 15:10-20)
14Om pumpungo nogi kembagu di Yesus it tulun togumu om pomoros no sid doalo dot, “Kikiawi dikoo, rongo’o duyu no iti boros Ku om orotiyo duyu no! 15Okon-ko it isuwang po sid kabang dot tulun ot keensosomu doo sid tinoguwangon do Kinoringan. Ino-i-nga it sumoliwan mantad sid tulun ot keensosomu doo. 16[Ong eengin kow mangaarati, rongo’o duyu no babanar,” ka di Yesus.]
17Nokeedu nopo yo-Yesus mantad sid kinogumuan dit tulun, tu sinumuwang sid walay, pinokiilo no dit tongo mabpamaya Doo it tarati dit suriban Yo diri. 18Nga ka di Yesus, “Eeniyo kow-i bala doalo dot amu kaarati! Amu duyu gaam oorotiyan, dot nunu nopo ot isuwang sid kabang dot tulun, amu-i keensosomu doo? 19Tu it kosuwang dino, okon-ko sid ginawo ot kosuwangon, ino-i-nga sid tiyan, om sumoliwan nogi sid teteeyon,” ka di Yesus. Jadi, iri diri, minanantu i Yesus dot kikiawi it kaakanan nga kawasa-i dot mangan akano. 7:19 Kis 10:12-15
20Om iri po boros di Yesus, “It sumoliwan mantad sid tulun, ino-not keensosomu doo. 21Tu mantad sid ginawo ot imbulayon dit pongitungan dot araat, sundal, manakaw, mamatay, 22monokiagay, moginokupan, mamaal dot araat, mangakal, om gilatan, sumolon, monimbaal, asawat ot ginawo, om it boborokon. 23Kikiawi it araat dino, mimbulay mantad sid ginawo dot tulun, om ino-not keensosomu dot tulun,” ka di Yesus.
Koosipan dit Tongondu dit Bansa dot Fenisia
(Mat 15:21-28)
24Jadi, minamanaw dîiri i Yesus mantad siri, om pakaayay no sid daerah dot Tirus. Sinumuwang Yalo sid iso ot walay, tu amu eengin Yalo dot ela’an dot tulun dot siri Yalo, nga aso tinganan Dialo lumosok. 25Na, warot iso ot tongondu siri dot norosukan do rogon it tanak yo dit tongondu. Norongow yo dot siri i Yesus, sinumambat dîiri yalo om singkotud no sid tinoguwangon di Yesus dot mokitulung. 26Inot tongondu dino, okon-ko tulun po dot Yahudi, ino-i-nga tulun mantad sid daerah dot Fenisia, sid negeri dot Siria. Minokitulung yalo di Yesus dot monunsub dit rogon dit sinumarung sid tanak yo. 27Nga ka di Yesus, “Okon-ko tulun koh po dot Yahudi. Jadi, ong monulung Oku dikaw, miinong-i dot posumad Oku dit kaakanan dit tongo tanganak sid tongo duku. 7:27 Anggapon dit tongo tulun Yahudi dot it doalo dot bansa ot awasi mantad-ko it tongo tulun dit okon-ko Yahudi, om kadang-kadang reetan doalo dot tongo tasu it tongo tulun dit okon-ko Yahudi. It gama di Yesus mangabanding dit tongo tulun Yahudi ugu-ko ‘tongo tanganak’ om it tulun nopo dit okon-ko Yahudi nga ugu-ko ‘duku’, gama di Yesus monginwasi dit gama monguukuwo. Om gaam-ko kokusum dati i Yesus ko simbanan Yo it bongut Yo dot posimban dit gama monguukuwo. Tomodon nopo di Yesus dot ugu diri nga, mongumbal Yalo dit koosipan dit tongondu diri, okon-ko monguukuwo. Poguluonon po paakan at tongo tanganak sampay owiyaw,” ka.
28Nga ka dit totongondu, “Banar-i ino, oy Tuan, nga it tongo duku sid saaw dit mija nga sumaaw-i dit puramuk dit karawus dit tongo tanganak!” ka.
29Na, boros di Yesus sid totongondu, “Pagka tu ugu dino ot simbar nu, na, uli no tu nokosoliwan no it rogon dit rinumasuk sid tanak nu diri,” ka.
30Na, minuli dîiri it tongondu diri, om korikot yalo sid walay nga modop-odop it tanak yo sid oodopon, tu nokosoliwan no it rogon dit rinumasuk sid doo.
Minongolingos i Yesus dit Isot Tulun dit Lunggungon po, Bobow po
31Na, pinolombusan dîiri do-Yesus mamanaw mantad sid kota dot Tirus pakaa sid liwotung dot Galilea, dot sid daerah dot Sidon ot winaya’an. Nga, notoliban no doalo it pomogunan dit Opod ot Kuta. 32Sino dino, warot piipiro koyuwan ot tulun dot minongowit dit iso ot tulun dit lunggungon po, bobow po, dot sumambat di Yesus. Mokitulung yoalo di Yesus dot mangama dit tulun diri supaya olingasan. 33Nga, minangan angatay di Yesus it tutulun diri minsodu mantad sid kinogumuan dit tulun, om susuko Yo nogi dit tunturu Yo it miduduwo it luwang dit tolingo dit tulun diri. Om pongodula nogi i Yesus sid tunturu Yo, om tuduo nogi it dila dit tutulun. 34Nopongo peeri, tingaa no i Yesus sid tawan om pomuobo nogi dot olologod, om pomoros no sid tutulun diri dot, “Effata,” ka, komoyoon, “Giang no!” ka.
35Na, turus korongow dîiri it tutulun diri om it dila yo dit okosig nga nolingos dîiri, om kawantang dîiri momoros. 36Tiniag di Yesus it tongo tulun siri supaya amu monuturan sid isay nopo dit hal diri. Nga makin dit notiag di Yesus it tongo tulun, makin dot monuturan nogi babanar yoalo. 37Na, kikiawi dit tongo tulun dit nokorongow dit hal diri, neraranan babanar. Ka doalo, “Awasi babanar inot nawaal Yo! Tu liningasan Dialo it lunggungon sampay korongow, om it bobow nga nokoboros dîiri,” ka. 7:37 Yes 35:5-6
8Pinaakan i Yesus dit Apat Ribu ot Tulun
(Mat 15:32-39)
1Jadi, tiya diri, waro no kembagu ot tulun mini’u’umpug, dot babanar-ko ogumu. Pagka tu asot kaakanan doalo, mangay loowo di Yesus it tongo mabpamaya Doo om pomoros nogi dot, 2“Osianan Oku dat tongo tulun dilo, tu kotoluwan no yoalo maawaya Dogon, om aso no ot kaakanan doalo. 3Ong poolion Ku yoalo dot witilon no mâantad, oruluk yoalo dot olikapan sid pamana’an, tu waro doalo dilo ot osodu ot nontodonon,” ka.
4Nga, simbar nopo it mabpamaya di Yesus, “Iti nopot siti diti osodu dot kaawalayan. Waro gaam ot pongonuwan tokow dot kaakanan dot osukup dot ipaakan dat tongo tulun dilo?” ka.
5Na, ka di Yesus, “Piro kaping no ot ruti dot waro sid dikoo?” ka. “Turu kaping no,” 8:5 kaping no ot ruti: Tolu kaping no ot ruti kowiyaw dot iso ot tulun. ka doalo.
6Na, mangay dîiri suu’o di Yesus it tongo tulun mogom sid tana. Om romito Yo no it turu kaping it ruti om ponorimakasi no sid Kinoringan. Nopongo peeri, kokokibo Yo no om pataako nogi sid mabpamaya Doo, dot nipatayad sid tongo tulun. Jadi, minangan dîiri tatayado dit tongo mabpamaya di Yesus sid tulun togumu. 7Ki-sada po yoalo dot piipiro neenan, dot tongo-kokodok. Na, mîinonorimakasi no i Yesus sid Kinoringan baagi dit sada diri, om patayaday nogi dit tongo mabpamaya Doo. 8Jadi, minamangakan dîiri yoalo sampay nongo-wiyaw. Om mangay dîiri umpugo dit tongo mabpamaya di Yesus it nongoolu it ruti, nga turu pot raga tagayo dot noponu. 9Kasangkat doalo dit minangakan diri, warot apat ribu ot tulun. Nopongo peeri mangakan it tongo tulun, minangan dîiri suu’o di Yesus muli. 10Om yo-Yesus nga sinumako no dîiri sid talud, om oongoy no sid daerah dot Dalmanuta.
It Tongo Tulun Mantad sid Denominasi dot Farisi Minokiintalang dit Kosunduwo di Yesus
(Mat 16:1-4)
11Jadi, minomod-rikot dîiri sid di Yesus ot piipiro koyuwan ot tulun Farisi, om tinumimpuun no dot monoki-gaga di Yesus, dot momurunsut di Yesus ot tomodon. Om pokiintalangon po doalo di Yesus ot kosunduwo, dot tanda dot banar ko amu dot mantad sid Kinoringan it kuasa Dialo. 8:11 Mat 12:38; Luk 11:16 12Kadung norongow di Yesus it boros doalo diri, minongolimoos Yalo tu nokokoos i ginawo Yo, om pomoros nogi dot, “Nokuro mat tongo tulun tidino tu mokiintalang dot tanda do kosunduwo? Boroson banar Ku no sid dikoo, amu Oku pentalang dot nunu nopo song-tanda sid tulun dot ugu-ko ikoo,” ka. 8:12 Mat 12:39; Luk 11:29
13Om iduay no di Yesus yoalo, dot sumako sid talud om laayag no tumupak dit liwotung.
Paangambang do Ruti di Herodes om it Tongo Tulun Mantad sid Denominasi dot Farisi
(Mat 16:5-12)
14Nokooling it tongo mabpamaya di Yesus mongowit do lutu do ruti. Waro-i ot ruti sid talud, nga sangkaping no. 15Adi, ka di Yesus sid doalo, “Tandayay duyu no ot paangambang do ruti dit tongo tulun Farisi, om it paangambang do ruti dit kinoruangan di raja Herodes Antipas,” ka. 8:15 paangambang: Sid suriban dit tongo tulun Yahudi, piinongon doalo dit paangambang om it duso, tu ong mangan peesopo it paangambang sid tapung, kumambang it tapung. It duso nga ugu-i dino, tu rumoliw sid tulun wookon. Intangay sid 1Kor 5:6-8 om Gal 5:9. Jadi komoyoon di Yesus dit paangambang dit tulun Farisi om i Herodes, ino-no it tudukan dit kapalid om it aso kemaya’an. 8:15 Luk 12:1
16Na, miniboboros dîiri yoalo dot ka, “Ugu dilo ot poomoros Dialo dilo tu, at asot lutu tokow dot ruti,” ka.
17Nga, pagka tu ela’an-i di Yesus it pibabarasan doalo, minomoros dîiri Yalo dot, “Nokuro tu miboboros kow dot asot lutu duyu do ruti? Aa duyu po gaam ela’an ko amu duyu po oorotiyan? Okodow gaam inot ginawo duyu? 18Ki-mato kow-i dino om nokuro tu amu kow kokito? Ki-tolingo kow-i dino om nokuro tu amu kow korongow? Aa duyu gaam aandaman 8:18 Yer 5:21; Yeh 12:2; Mrk 4:12 19it kikinakib Ku it limo kaping no it ruti dot nipaakan Ku dit limo ribu it kusay diri? Piro po ka raga dot noponu dit nongoolu it ruti dit noompug duyu?” ka di Yesus. Nga simbar nopo yoalo, “Opod om duwo ot raga,” ka.
20Om poongoduat no kembagu i Yesus dot, “Om it kikinakib Ku it turu kaping it ruti dot titinayad sid apat ribu it tulun, piro ot raga tagayo dot noponu dit nongoolu, it noompug duyu?” ka. Nga, ka doalo, “Turu ot raga,” ka.
21“Jadi, nokuro tu kakal po dot aa duyu oorotiyan?” ka di Yesus.
Pinongkalat i Yesus dot Bolow sid Betsaida
22Jadi, nokorikot dîiri i Yesus om it tongo mabpamaya Doo sid kampung Betsaida. Om waro dîiri ot piipiro koyuwan ot tulun rinumikot sid di Yesus dot minongowit dot iso ot kusay bolow. Mokitulung yoalo di Yesus dot mangama dit tulun diri, supaya olingasan. 23Na, mangay di Yesus kuyutay it longon dit tulun dit bolow diri, om aako Yo no mongowit sumoliwan mantad sid kampung diri, om mangay Yo nogi dula’ay it mato, om kama’o Yo nogi, meed dot mongoduat dot, “Waro no ot okito nu oy?” ka.
24Yinumangag dîiri it tutulun om pomoros no dot, “Oõ. Waro no ot okito ku dot tulun maapawot mamanaw, nga mad-ko puun do kayu,” ka.
25Na, kaama’o no kembagu di Yesus it mato dit tulun diri, om ungkalat kembagu it tutulun, nga keempuros no dîiri babanar yalo, om atatarang no it okito yo. 26Jadi, sinuu dîiri di Yesus it tulun diri muli, om upana’ay nogi dot, “Kada no gumuli kembagu sid kampung Betsaida diri dot mangaabar dit kinowowoyo’on nu, ino-i-nga pitilombus-i muli sid kampung nu,” ka di Yesus.
Kososiyan di Petrus Ontok-ko i Yesus
(Mat 16:13-20; Luk 9:18-21)
27Jadi, linumombus dîiri mamanaw i Yesus om it tongo mabpamaya Doo pakaa sid tongo kampung dit sid minsorili dit kota dot Kaisarea Filipi. Adi, nokopintanga sid ralan, dinuat no di Yesus it tongo mabpamaya Doo dot ka, “Ong maya dot boros dot tulun, isay Oku ma diti?” ka.
28Ka doalo, “Waro-i ot momoros dot, i Yohanes Moomodsu Koh, waro no momoros ong i nabi Elia kodoori Koh ot noposiyan kembagu, om waro po momoros dot Ikaw nopo dino iso mantad dit tongo nabi mûula dot noposiyan kembagu,” ka. 8:28 Mrk 6:14-15; Luk 9:7-8; Mal 3:1; 4:5
29Nga, ka di Yesus, “Baa, ong ikoo, isay Oku diti?” ka. 8:29 Yoh 6:68-69
Om simbar i Petrus, “Ikaw nobo dino i Kristus it Raja Maanalamat,” ka.
30Na, minangan dîiri tiago di Yesus it tongo mabpamaya Doo, supaya amu monuturan sid isay nopo dot Yino no i Raja Maanalamat.
It Pinopela’an Keensan dit Kasansara’an om it Kapatayan di Yesus
(Mat 16:21-28; Luk 9:22-27)
31Jadi tinumimpuun no dîiri i Yesus monuduk dit tongo mabpamaya Doo, dot ka Doo, “Yoku, Tanak do Riniba, natantu mâantad do Kinoringan dot ogumu ot kasansara’an, om amu torima’on dit tongo pomimpin dot tulun Yahudi, om it tongo timam dot ki-pangkat om it tongo guru do Kitab. Mangan Oku patayo, nga tolu tadlaw no, 8:31 tolu tadlaw no: Tarati, keetob it tadlaw dit kinapatayan. Nga ong itokow ot mongitob, koduwa’an nogi. oposiyan Oku kembagu,” ka. 32Atarang babanar ot gama di Yesus momoros dit hal diri. Nga angatay di Petrus i Yesus dot minsodu, om rasango nogi dot, “Kada momoros dot ugu keeri!” ka. 33Nga tinolikudan nogi di Yesus i Petrus dot meed sinumirot Yalo sid tongo mabpamaya Doo, om pomoros nogi sid di Petrus dot, “Pogidu, oy Raja do Rogon! Ino pongitungan nu dino dang tulun, okon-ko dang Kinoringan dot pongitungan!” ka.
34Na, linoow dîiri di Yesus it tongo tulun togumu om it tongo mabpamaya Doo, om pomoros nogi Yalo sid doalo dot, “Isay nopo ot eengin jumadi dot mabpamaya Dogon, subay-ko tumingkod mogiim dit kenginan yo kondiri, om subay-ko tumurub Dogon dot mad-ko mamanaw kumaa sid posolipan yo kondiri. Tu kapatay-kowiyaw nga maya nopo Dogon. 8:34 Mat 10:38; Luk 14:27 35Tu isay nopo ot mokipapasi, amu kaanu dit koposiyon tototog. Nga isay nopo ot amu rumosi matay tu maya Dogon om it Tabar Tawasi, yino no ot kaanu dit koposiyon tototog. 8:35 Mat 10:39; Luk 17:33; Yoh 12:25 36Nunu ma guna dot kasanganu ditit song-pomogunan, ong oliangan no dit koposiyon tototog? 37Tu nunu ot pangaganti yo dit koposiyon tototog diri? Andang aso.38It tongo tulun tidino, ongo-rara’at om amu osotia sid Kinoringan. Jadi, ong keeyon kow sid taatanga doalo, kada kow no komomoluan mangakun Dogon om itit tudukan Ku. Tu isay nopo ot omomoluan mangakun Dogon, Yoku, Tanak do Riniba nga omomoluan-i mangakun dialo ong rumikot Oku kembagu. Tiya dino, okitanan sid Dogo it tompiling di Tama Ku, om tonudon Oku dit tongo moleekat tosusi Yo,” ka di Yesus. 8:38 Mat 10:33
91Om pôomoros no kembagu i Yesus sid doalo dot, “Boroson banar Ku no sid dikoo, warot pipirot tulun dit songingkakat siti diti dot amu matay, ong amu yo po okitanan it kuasa do Kinoringan momorinta sitid pomogunan,” ka. 9:1 amu matay, ong amu yo po okitanan ... pomogunan: Seera ot kinokitanan dit tongo rasul dit kuasa do Kinoringan momorinta sitid pomogunan? Sid 9:2-7 i Petrus, i Yakobus om i Yohanes, nokokito di Yesus dot ki-tompiling sid nuluw tasawat, dot iri diri, miinong ot kaada’an dit korikatan Yo kembagu.
Nompilingan i Yesus sid Nuluw
(Mat 17:1-13; Luk 9:28-36)
2Jadi, onom tadlaw mantad diri, nangatan no di Yesus, i Petrus, i Yakobus om i Yohanes tumakad sid nuluw tasawat, dot bubûulun yoalo. Kadung nokorikot sid nuluw, minundaliw no it wuros di Yesus sid tinoguwangon doalo: 3Okirow ot koopurak dit soosokot Yo. Asot iso ot tulun sitid pomogunan dot kadapat mobpupu dot kumut dot ugu keeri ot koopurak. 4Om mîilom po tu nokitanan doalo i nabi Elia om i nabi Musa dot monoki-boboros di Yesus. 5Adi, boros di Petrus sid di Yesus, “Guru, songkuro kaawasi dot siti tokow. Gaam po mamaal okoy dot tolu ot sulap: iso ot Dikaw, iso ot di nabi Musa om iso ot di nabi Elia,” ka. 6Nga, sabanar-no, amu ela’an di Petrus ong nunu ot boroson yo, tu nokorosi babanar yoalo.
7Om poririkot po dot kawut, dot tinumangkub sid doalo, om waro dîiri ot bongut dot minomoros mantad sid kawut diri dot, “Iti no ot Tanak Ku dot aa-Ku koyuyuuan. Pokinongow kow no Dialo!” ka. 9:2-7 2Ptr 1:17-18 9:7 Mat 3:17; Mrk 1:11; Luk 3:22 8Om pogigintong yoalo sid minsorili doalo nga, milo po om insan iso pot tulun nga aso no siri, suway mantad di Yesus.
9Kamasa’an dit rumuuk yoalo mantad sid nuluw, nupagan babanar di Yesus yoalo dot, “Kada kow no monuturan sid isay nopo dit nunu it nokito duyu diri, ong amu po oposiyan Oku, Tanak do Riniba, mantad sid kapatayan,” ka.
10Kinuyutan doalo it niupag di Yesus diri, nga miduduat yoalo ong nunu ot komoyoon dit boros di Yesus dit “oposiyan mantad sid kapatayan” ka. 11Om dinuat dîiri doalo i Yesus dot, “Nokuro tu opiboboros dit tongo guru do Kitab diri dot, ‘I nabi Elia ot kopogulu rumikot mantad dit Raja Maanalamat,’ ka?” ka doalo.
12Simbar nopo i Yesus, “Andang i nabi Elia ot gulu rumikot, tu mangatag om monodia dit nunu nopo. 9:11-12 Mal 3:1; 4:5-6; Mat 11:14 Nga waro pot nokotulis sid Kitab dot, Yoku, Tanak do Riniba, ogumu ot kasansara’an om usiba’on po dot tulun. 13Nga, momoros Oku no sid dikoo: Nokorikot no it nabi dit ugu-ko i nabi Elia diri, 9:13 it nabi dit ugu-ko i nabi Elia diri: It nabi dit komoyoon di Yesus diri, ino-no i Yohanes Moomodsu (intangay sid Mal 3:1; 4:5; Mat 17:12-13; Mrk 6:14-29). nga minangan dit tongo tulun sansara’o dot, minaya dit kenginan kondiri, om kopionong dit nunu it nokotulis sid Kitab ontok-ko Yalo,” ka di Yesus. 9:13 1Raj 19:2, 10; Mrk 6:27-29
Minonunsub i Yesus dit Rogon dit Rinumasuk sid Tanak
(Mat 17:14-21; Luk 9:37-43a)
14Nokoguli nopo yo-Yesus sid mabpamaya di Yesus dit wookon, okito no doalo dot ogumu ot tulun dot minurudun sid mabpamaya diri, om warot piipiro koyuwan ot tongo guru do Kitab dot monoki-daawa doalo. 15Nga, kadung nokito dit tongo tulun i Yesus, neraranan yoalo kikiawi, om turus minomod-tangkus dot sumamung di Yesus. 16Om minongoduat dîiri i Yesus dot, “Nunu ot pinidaawa’an duyu diri?” ka.
17Simbar it iso mantad dit tulun togumu diri dot, “Oy Guru, nowit ku sid Dikaw itit tanak ku dot kusay diti, tu norosukan do rogon, sampay nobobow. 18Om titikid rumikot at rogon dot mangasow dat tanak ku, kalapos yalo sid tana; momiputa at kabang yo, momungarit at nipon yo om kumosig at koyuwan yo. Nokopokitulung oku no dinot tongo mabpamaya Dikaw monunsub dat rogon ad tanak ku, nga amu alawanan doalo,” ka doo.
19Simbar nopo i Yesus, “Ades, dikoo, oy tongo tulun kow! Asot koosipan duyu! Songkuro Oku po koleed maatanud dikoo dot sumabar dikoo? Owito siti ino tanak!” ka. 20Adi, nowit dîiri doalo it tanak diri sid di Yesus. Nga, kadung nokito dit rogon i Yesus, turus guguko it koyuwan dit tanak diri, sampay nokodumpaw sid tana, om pibuburuwido nogi, dot momiputa it kabang.
21Adi, ka di Yesus sid tama dit tanak diri, “Songkuro no koleed yalo dot ugu diti?” ka.
Simbar nopo it tama dit tanak, “Mantad po dit okodok po yalo! 22Asasarok no at rogon dot mokipapamatay dinot tanak ku, dot waro nong isubo sid tapuy om waro nong ituop sid weeg. Sianay okoy no om tulungay okoy no, ong adapat Nu po,” ka doo.
23Simbaro nopo di Yesus, “Nunu kanu? ‘Ong adapat Nu po,’ kanu oy? Asot amu adapat ong mimoyo Dogon!” ka di Yesus.
24Na, turus minonginggiyak it tama dit tanak diri dot, “Tuan, mimoyo oku-i, nga orukung itit koosipan ku. Tulungay oku no supaya lobi po mimoyo oku!” ka.
25Kadung nokito di Yesus dot murubuy it tulun togumu dot rumikot sid Doo, mangay no Dialo inggarakay it rogon diri dot, “Oy rogon dot mongobobow om mongolunggung dot tulun, sunsubon teekaw dot mogidu mantad sitid tanak diti, om kada no gugumuli po kembagu sumuwang!” ka.
26Na, ponginggiyak po it rogon, om uodo nogi it koyuwan dit tanak diri, om soliwan nogi. Nunu pong it tatanak nga, mad-po-ko bangkay ot kokitanan, sampay kikiawi dit tulun nga momoros dot, “Minatay no yalo!” ka. 27Nga, kuyutay di Yesus it longon dit tanak diri, om tungago nogi Dialo. Na, it tatanak nga tinumungag dîiri.
28Na, sinumuwang dîiri yo-Yesus sid walay dit iiyonon Yo. Namot dit bubûulun yoalo siri, dinuat i Yesus dit tongo mabpamaya Doo dot, “Nokuro tu amu ya yokoy adapat monunsub it rogon diri?” ka.
29Simbar nopo i Yesus, “It rogon dit ugu diri, asot tinganan monunsub, sumala-ko pintaduwa’an,” ka.
Pinopeelo Kembagu i Yesus dit Kapatayan Yo
(Mat 17:22-23; Luk 9:43-45)
30Jadi, minamanaw dîiri i Yesus om it tongo mabpamaya Doo mantad siri, dot sid negeri dot Galilea ot waya’an. Nga, amu eengin i Yesus dot ela’an dot tulun dot siombo Yalo, 31tu kamasa’an no Dialo monuduk dit tongo mabpamaya Doo. Ka di Yesus sid tongo mabpamaya Doo, “Yoku, Tanak do Riniba, pataakon sid kuasa do tulun. Mangan Oku patayo, nga, tolu tadlaw 9:31 tolu tadlaw: Komoyoon, keetob it tadlaw dit kinapatayan. Nga ong itokow ot mongitob, koduwa’an nogi. mantad dit kapatayan Ku, oposiyan Oku kembagu,” ka di Yesus.
32Amu oorotiyan doalo ot komoyoon dit boros di Yesus, nga amu no dîiri kosoromo yoalo mongoduat di Yesus.
Isay ot Apangkat Banar?
(Mat 18:1-5; Luk 9:46-48)
33Nokorikot dîiri i Yesus om it tongo mabpamaya Doo sid kota dot Kapernaum. Kadung nokendakod yoalo sid walay, dinuat no Dialo it tongo mabpamaya Doo dot, “Nunu ot pinisiwalan duyu sid tanga dit ralan didîiri diri?” ka.
34Nga madaada yoalo, tu kamasa’an dit maapanaw yoalo, minisiwal yoalo dot, isay doalo ot asawat ot pangkat. 9:34 Luk 22:24
35Na, minogom 9:35 minogom: Ong it tongo Yahudi kodori, kadung monuduk, mogom. dîiri i Yesus, om loowo nogi it opod om duwo it tongo mabpamaya Doo om pomoros nogi dot, “Isay nopo ot eengin dot asawat babanar ot pangkat, subay-ko minsiba banar mantad dit kikiawi, om jumadi dot turipon dot kikiawi ot tulun,” ka. 9:35 Mat 20:26-27; 23:11; Mrk 10:43-44; Luk 22:26
36Om panganday no i Yesus dot iso ot tanganak dot okodok po, om pengkokoto Yo nogi sid taatanga doalo. Mangay di Yesus gopuso it tanganak diri, om pomoros nogi sid doalo dot, 37“Om isay nopo ot manamung ditit tanak diti keenong isay nopo it aso pangkat, tu mangawakil Dogon, ino no ot manamung Dogon. Om isay nopot manamung Dogon, okon-ko Yoku no ot sinamung yo diri, ino-i-nga i Kinoringan dit minonuu Dogon sitid pomogunan,” ka di Yesus. 9:37 Mat 10:40; Luk 10:16; Yoh 13:20
Tulun dit Amu Lumawan Daton, Monguup Daton
(Luk 9:49-50)
38Jadi minomoros dîiri i Yohanes sid di Yesus dot, “Oy Guru, nokokito okoy dot iso ot tulun dot minonunsub do rogon dot minongoreet dit ngaran Nu. Nga tiniag ya yalo, tu okon-ko koruang tokow po,” ka.
39Nga ka di Yesus, “Kadaay-i dikoo tiago yalo, tu asot iso ot tulun dot mamaal dot kosunduwo dot mongoreet dot ngaran Ku, om mitilombus-i mongindaraat Dogon. 40Tu isay nopo ot amu lumawan daton, monguup daton. 9:40 Mat 12:30; Luk 11:23 41Nga boroson banar Ku no sid dikoo, isay nopot peenum dikoo dot sanggalas poma ot weeg tu mabpamaya kow di Kristus, andang-ko sulian do Kinoringan dot awasi,” ka di Yesus. 9:41 Mat 10:42
It Tongo Hal dit Mamalid dot Tulun
(Mat 18:6-9; Luk 17:1-2)
42Om pôomoros no kembagu i Yesus dot, “Ong warot tulun dot kasabap dot aratu sid duso it iso mantad dit tongo tanganak dit ongo-kôodok diti dit mimoyo Dogon,9:42 tanganak tongo-kôodok: Komoyoon, babanar-ko tanganak tongo-kôodok, nga kaagkum-i dati it tongo tulun dit osiba ot pangkat keenong aso kuasa.awagat ot ukuman do Kinoringan sid tulun dino. Aga’an nogi ong oginitan dot pampang tagayo it liow dit tulun dino, om yada nogi sid laut. 43Ong inot longon nu sampâaping ot mamalid dikaw, pudungo nogi! Tu, gaam po ot sampaping po ot longon nu dot sumuwang sid koposiyon tototog, mantad dot waro miduduwo ot longon nu, nga yada koh-i sid naraka, sid tapuy dit aso ot kopisakan. 9:43 Mat 5:30 44[Tu, sino dino, amu milod patayon ot giyuk, om it tapuy nga aso ot kopisakan.]
45Om, ong inot takod nu sâampaping ot mamalid dikaw, pudungo nogi! Tu gaam po ot sampaping po ot takod nu, dot sumuwang sid koposiyon tototog, mantad dot waro miduduwo ot takod nu, nga isubo koh-i sid naraka. 46[Tu, sino dino, amu milod patayon ot giyuk, om it tapuy nga aso ot kopisakan.] 47Ong inot mato nu sampâaping ot mamalid dikaw, gaam po mangay kondulo! Tu gaam po ot sampaping no ot mato nu, dot sumuwang koh sid Karajaan do Kinoringan, mantad dot sino miduduwo ot mato nu, nga isubo koh-i sid naraka. 9:47 Mat 5:29 48Tu, sino dino, amu milod patayon ot giyuk, om it tapuy nga aso ot kopisakan. 9:48 Yes 66:24
49Kikiawi dot tulun kaajang dot kosusa’an tu susian. It kosusa’an dino ugu-ko tapuy om tasin, tu paada dit karaatan. 50Awasi ot tasin, nga ong malo no, kukuoyon poosin kembagu? Andang amu no adapat. Jadi, osin kow no babanar supaya babanar-ko apakay kow dot tulun kiawi ugu-ko it tasin tu apakay dot tulun, om piwawasi kow no!” ka di Yesus. 9:50 Mat 5:13; Luk 14:34-35
10Tudukan di Yesus Pasal dot Miada
(Mat 19:1-12; Luk 16:18)
1Jadi, minamanaw dîiri yo-Yesus mantad sirid kota dot Kapernaum, om pakaayay no sid negeri dot Yudea om sid daerah dit sid tupak dit bawang dot Yordan. Na, siri nga, minomod-rikot no kembagu ot tulun togumu om pi’umpug no yoalo sid di Yesus. Irad-ko it koobasan di Yesus, tinudukan dîiri Dialo kembagu yoalo. 2Na, tinumoronong dîiri sid di Yesus ot piipiro koyuwan ot tulun mantad sid pati politik om tugama dot Farisi tu momurunsut di Yesus ot tomodon. Ka doalo, “Kawasa gaam ot kusay paada dit sawo yo?” ka.
3Nga, simbaro nopo di Yesus yoalo, “Nunu ot nisuu di Musa sid dikoo?” ka.
4Ka doalo, “Mangakun-i i Musa dot paada dot sawo it kusay, asal pom mamaal dot surat dot kopiada’an,” ka. 10:4 Ul 24:1-4; Mat 5:31
5Na, simbaro nopo di Yesus kembagu yoalo, “Kotutulis nopo di Musa dot undang-undang dot ugu dino, nga daagan dinot kookodow dino ginawo duyu. 6Tu ki-boros sid Kitab, it kinotimpuunan-i do Kinoringan mongurug ditit pomogunan om tulun dot, ‘kusay om tongondu ot nurug Yo,’ ka. 10:6 Kej 1:27; 5:2 7‘Ino no ot sabap dot tumongkiyad it tanak kusay dot tidi om tama tu miiso dit sawo yo, 8om ajadi yoalo miduduwo dot iso no ot koyuwan,’ ka. Jadi, okon no-ko duwo koyuwan po yoalo, ino-i-nga iso po dîino. 10:7-8 Kej 2:24 9Ugu po dino, nunu nopo ot piniiso do Kinoringan, amu kawasa pitongkiyadon dot tulun!” ka di Yesus.
10Jadi, kadung nokooli yoalo sid walay, pongoduat no it tongo mabpamaya Doo pasal dit hal diri. 11Nga, boros di Yesus sid doalo, “Isay nopo ot paada dit sawo yo, om manansawo kembagu dot tongondu sûuway, ki-sala yalo sid sawo gulu yo dot kaagayan. 12It tongondu nga ugu-i dino: Ong monokiada dot sawo, om mokisawo kembagu dot kusay sûuway, nga ki-sala-i dot kaagayan sid sawo gulu yo,” ka di Yesus. 10:11-12 Mat 5:32; 1Kor 7:10-11
Minamarakat i Yesus dit Tongo Tanganak
(Mat 19:13-15; Luk 18:15-17)
13Na, waro dîiri ot tongo tulun dot minongowit dot tongo tanganak sid di Yesus, supaya akama om abarakatan di Yesus. Nga rinasang dit tongo mabpamaya di Yesus it tongo tulun. 14Nga, kadung nokito di Yesus it ugu diri, rinumasang Yalo, om pomoros no sid tongo mabpamaya Doo dot, “Simoyo’o duyu-i at tongo tanganak mongoy sid Dogon! Kadaay duyu-i tiago, tu it tulun no dit ugu dino ot ajadi dot raayat dit Karajaan do Kinoringan. 15Boroson banar Ku no sid dikoo! Isay nopo ot amu mokiporinta do Kinoringan dot ugu-ko it tanganak dit okodok po, amu kosuwang sid Karajaan do Kinoringan,” ka di Yesus. 10:15 Mat 18:3 16Om mâangay no gopuso di Yesus it tongo tanganak diri, om ping-kama’ay nogi Dialo dot mamarakat.
It Tulun Takaya
(Mat 19:16-30; Luk 18:18-30)
17Kamasa’an dit linumombus i Yesus mamanaw, warot iso ot tulun dot ginumusa di Yesus, om singkotud no sid tinoguwangon di Yesus dot mongorumat, dot meed mongoduat dot, “Oh Guru dot awasi, nunu ot aaluk dot mangan ku, supaya kaanu oku dit koposiyon tototog?” ka.
18Simbar nopo i Yesus, “Nokuro tu reetan Oku dikaw dot awasi? Asot îiso ot tulun dot awasi, suway mantad di Kinoringan. 19Andang nela’an nu no kiawi it tongo pinonuu’an do Kinoringan dit, ‘Okon-ko mamatay dot tulun, okon-ko monokiagay, okon-ko manakaw, okon-ko sumasi dot wudut, okon-ko monipu, om orumato no it tidi om it tama nu,’ ka dit Kitab,” ka di Yesus. 10:19 Kel 20:12-16; Ul 5:16-20
20Nga, ka dit tutulun sid di Yesus, “Oy Guru, kikiawi dinot niupag dino nawaal ku no mantad dit tanganak oku po,” ka.
21Nga, siratay di Yesus it tulun diri dot osianan, om pomoros nogi dot, “Iso pot naalayan nu. Padagango it nunu nopo it tarata nu, om pataako nogi it torogo sid tongo tulun dit musikin, supaya kasanganu koh dit tarata sid surga. Awaal nu ot ugu dino, ongoy nogi siti, waya Dogon,” ka di Yesus. 22Nga, kadung norongow dit tutulun it boros di Yesus diri, turus linumunguy yalo, om pogidu no mantad siri dot osusa it ginawo yo, tu yalo dino, landu ot kaakaya.
23Na, pogigintong i Yesus sid mabpamaya Doo dit sid minsorili Yo, om pomoros nogi dot, “Babanar-ko apagon ot tulun takaya jumadi dot raayat sid Karajaan do Kinoringan!” ka.
24Om korongow dit tongo mabpamaya Doo it boros Yo diri nga, nongo-kotongong yoalo. 10:24-26 Sagay nongo-kotongong it tongo mabpamaya di Yesus, tu mimoyo it tongo tulun Yahudi dot, asal akaya ot tulun, iri no ot tanda dot osomok yoalo sid Kinoringan, tu nabarakatan. Jadi mimoyo yoalo dot it tulun takaya diri asasanang sumuwang sid surga. Ong it unta: waro gambar dot unta sid Mat 19:24. Nga, minomoros kembagu i Yesus dot, “Oy tongo tanak Ku, andang apagon jumadi dot raayat sid Karajaan do Kinoringan! 25Asanang nogi ot songinan ot unta sumuwang sid luwang do darum, mantad-ko it tulun takaya ot sumuwang sid Karajaan do Kinoringan,” ka di Yesus.
26Nga, makin nogi dot nokotigog it mabpamaya di Yesus, sampay miniboboros yoalo dot, “Aay, ong tulun takaya nga apagon-i dot asalamat, sâampod po ong tulun sopiiyo. Komoyoon, aso nobo ot asalamat!” ka.
27Sirot i Yesus sid doalo om pomoros nogi dot, “Iti hal dot kasalamatan diti, amu adapat ong tulun, nga adapat nopo ong Kinoringan. Tu, asot amu adapat ong Kinoringan: Kikiawi nga adapat nopo,” ka.
28Nga, boros di Petrus sid di Yesus, “Baa ong yokoy diti, tu niduan ya kikiawi it nunu nopo tu minaya Dikaw? Kukuro okoy nôono,” ka.
29Simbar nopo i Yesus, “Boroson banar Ku no sid dikoo: Isay nopo it minogidu mantad sid walay yo, ko mantad sid tongo koobpineeyan yo dot kusay, ko mantad sid tongo koobpineeyan yo dot tongondu, ko mantad sid tidi yo, ko mantad sid tongo tanak yo, ko mantad sid tongo kabun yo, tu minaya Dogon, om paabar dit Tabar Tawasi, 30maakaa diti, kotorima yalo dot eenggatus it tongo walay yo, om it tongo koobpineeyan yo dit kusay, om it tongo koobpineeyan yo dit tongondu, om it tidi yo, om it tongo tanak, om it tongo kabun, dot nokuro ong asansara poma. Om sid zaman dot rumikot nga, kotorima-i yalo dit koposiyon tototog. 31Nga ogumu ot tulun dot asawat ot pangkat maakaa diti nga osiba nogi, om it osiba dat maakaa nga apangkat nogi,” ka di Yesus. 10:31 Mat 20:16; Luk 13:30
Kumeentolu di Yesus Popeelo dit Kapatayan Yo
(Mat 20:17-19; Luk 18:31-34)
32Om linumombus dîiri i Yesus om it mabpamaya Doo mongoy sid kota dot Yerusalem, dot i Yesus ot sid gulu. Nunu po, eeraranan it tongo mabpamaya Doo, om it tongo tulun dit minaya Doo sid toori nga momod-rosi. Adi, nangatan dîiri kembagu di Yesus it opod om duwo it mabpamaya Doo dot minsodu, om timpuun no Yalo momoros sid doalo dit nunu ot ajadi sid kondiri Yo. 33Ka di Yesus, “Iti diti, mongoy tokow sid Yerusalem. Sori no ot padagangan Dogon, Tanak do Riniba, sid tongo timam dot ki-pangkat om sid tongo guru do Kitab. Ukumon Oku dot patayon, om itaak nogi sid tongo tulun dit okon-ko Yahudi. 34Mangan Oku pising-bakakay, mangan dula’ay, mangan loposo om patayon nogi. Nga tolu tadlaw no, 10:34 tolu tadlaw no: Komoyoon, keetob it tadlaw dit kinapatayan. Nga ong itokow ot mongitob, koduwa’an nogi. oposiyan Oku kembagu,” ka di Yesus.
It Pinokianu di Yakobus om i Yohanes
(Mat 20:20-28)
35Jadi, tinumoronong dîiri sid di Yesus i Yakobus om i Yohanes, it tongo tanak di Zebedeus, om pomoros nogi dot, “Oy Guru, waro dara’ay ot pokisisianon ya sid Dikaw dot itumboyo Nu sid dagay,” ka.
36Simbar nopo i Yesus, “Nunu ot kenginan duyu dot mangan Ku sid dikoo?” ka.
37Ka doalo, “Ong kajadi Koh dot Raja sompôori, taakan okoy dot pangkat dot kopiampaping Dikaw mogom sid wanan om sid gibang Nu, dot kokisib dit tompiling Nu,” ka. 38Nga ka di Yesus, “Aa-duyu ela’an inot pokionuwon duyu dino. Kogoos kow gaam monorima dit kasansara’an dit aajangan Ku, 10:38 monorima dit kasansara’an ... Ku: Harfiah: monginum sid sawan dit inumon Ku. om koturub Dogon dot eendoso?” ka. 10:38 Luk 12:50
39“Kogoos,” ka doalo.
Nga, boros di Yesus sid doalo, “Andang kaajang kow-i dot kasansara’an dot ugu-ko it aajangan Ku, om opodsu kow-i dit kasansara’an dit ipodsu sid Dogon. 40Nga, pasal dit mogom ponong sid wanan om ponong sid gibang Ku, okon-ko Yoku po ot ki-kuasa dot manantu. It tama Ku ot manantu, dot isay om isay ot tulun dot poogomon sid oogomon dino,” ka.
41Na, kadung norongow dit tongo mabpamaya di Yesus dit opod koyuwan it ugu keeri, rinumasang no yoalo di Yakobus om i Yohanes. 42Nga, linoow dîiri di Yesus it kikiawi it mabpamaya Doo om pomoros nogi dot, “Ela’an duyu kon dot, it reetan dot tongo kotua dit tongo bansa wookon, mongulok-ulok dit tongo raayat yo, om it tongo pomimpin doalo, nga monguripon doalo. 43Nga kada kow no do-yikoo dot ugu dino. Ino-i-nga, isay nopo dikoo ot mokipapangkat, subay-ko jumadi dot turipon duyu. 10:42-43 Luk 22:25-26 44Om isay nopo dikoo ot mokisasawat, subay-ko mokiuripon dit kikiawi ot tulun. 10:43-44 Mat 23:11; Mrk 9:35; Luk 22:26 45Tu Yoku, Tanak do Riniba, okon-ko mokilayan ot tinomod Ku rumikot, ino-i-nga mangalayan, om pataak ditit koposiyon Ku, tu pongolukat dot tulun togumu,” ka di Yesus.
Minongolingos i Yesus di Bartimeus dit Bolow
(Mat 20:29-34; Luk 18:35-43)
46Jadi, nokorikot no dîiri yo-Yesus sid kota dot Yerikho. Nga, namot dit sumoliwan no yoalo mantad sid kota diri, ogumu ot tulun dot ponoko-tatanud doalo. Warot iso ot kusay bolow mogom-ogom sid tisan do talun-alun tu mokisadaka. I Bartimeus ot ngaran, komoyoon, tanak di Timeus. 47Kadung norongow di Bartimeus dot i Yesus, it tulun dot Nazaret ot tumalib, ponginloow no yalo dot opupuod dot, “Oy Yesus koturunan di Raja Daud, sisianay oku no!” ka. 10:47 koturunan di raja Daud: Sagay rineetan dit tulun bolow i Yesus dot koturunan di raja Daud, tu okon-ko gisom gama mangakun dot koturunan di raja Daud i Yesus, ino-i-nga sâambil mangakun dot i Yesus dino, Raja Maanalamat it najanji do Kinoringan. Tu kikiawi dot tulun Yahudi nga mongoreet-i di Raja Maanalamat dino dot “koturunan di raja Daud” (2Sam 7:12-16). Om mangaarap it tongo tulun Yahudi di Raja Maanalamat dot mongolingos dit tongo tulun bolow om lunggungon om momorinta dit tongo tulun ugu-ko i raja Daud kodori (Mzm 89:3-37; Yes 29:18-19; 35:5-6; Yer 23:5-6; Yeh 34:23-24).
48Nga, tiniag yalo dit tulun togumu, om sinuu yalo dot madaada. Nga, nipuod yo nogi babanar it poonginloow yo dot, “Oy koturunan di Raja Daud, sisianay oku no!” ka.
49Jadi, miningkoyod dîiri i Yesus, om pomoros no dot, “Loowo yalo,” ka.
Na, linoow dîiri doalo it tulun dit bolow diri, dot ka, “Patatapo neeno ginawo nu! Ingkakat no, loowon koh di Yesus!” ka.
50Nga, tad potobilango-i dit tulun dit bolow it kurilib yo, om turus ingkakat om toronong no sid di Yesus.
51“Nunu ot kenginan nu dot mangan Ku sid dikaw?” ka di Yesus.
Simbar it bobolow, “Oy Guru, eengin oku dot kokito oku,” ka.
52Na, ka di Yesus sid bobolow, “Pamanaw no, tu inot koosipan nu ot minongolingos om minanalamat dikaw,” ka.
Nga, turus nokokito yalo om tinumanud dîiri di Yesus sid pamana’an.
11Sinumuwang i Yesus sid Yerusalem
(Mat 21:1-11; Luk 19:28-40; Yoh 12:12-19)
1Jadi, moosomok no yo-Yesus sid kota dot Yerusalem, tu nokorikot no yoalo sid kampung Betfage om Betania sid Sokid dot Zaitun. Na, minonuu no i Yesus dot duwo koyuwan it mabpamaya Doo dot mogulu mamanaw. 2Boros di Yesus sid doalo, “Ongoy kow ad kampung dat otoguwangan duyu. Kadung korikot kow silo, kasambat kow dot tuyog do kaladay dot mogot-ogot, it amu po insan saka’ay dot tulun. Mangan duyu uyaday it kaladay diri, om owiton duyu siti. 3Ong warot tulun mongoduat dikoo dot, ‘Kuoyon duyu dino?’ ka, boroson duyu dot, ‘Waro koguna’an di Tuan, nga amu-i oleed om pogulion no,’ kanto dikoo,” ka di Yesus.
4Jadi, minamanaw dîiri it duwo koyuwan it mabpamaya di Yesus diri, om nakasambat dîiri dot songinan ot tuyog do kaladay dot mogot-ogot sid susuwangon dot walay sid lisang do ralan, om turus nuyad doalo it polian.
5Nga, warot piipiro koyuwan ot tulun dot songingkakat siri dot minongoduat doalo dot, “Kukuoyon duyu dino tuyog do kaladay dino tu uyadan duyu?” ka.
6Na, minangan nobo doalo simbaro ugu-ko it noboros mâantad di Yesus, om it tongo tulun nga nisimoyo-i dîiri yoalo mangagayat dit tuyog dit kaladay. 7Jadi minangan dîiri doalo owito it tuyog dit kaladay diri sid di Yesus. Maay po doalo lopikay dot jubah it solot dit tuyog dit kaladay diri, om pasaka’ay nogi di Yesus. 8Ogumu ot tulun dot pinalapik dit tongo jubah doalo sid ralan; wookon no ong minongolopu dot tongo papa sid pooyuyuw do ralan om polopiko nogi, dot mangalanji dit ralan. 9It tongo tulun dit minamanaw sid gulu om sid toori di Yesus, ginumara dot, ka doalo,
“Hosana! Royo’on no i Kinoringan!
Ki-barakat Yalo it sinuu di Tuhan Kinoringan rumikot. 11:9 Mzm 118:25-27
10om ki-barakat it karajaan Yo dit rumikot,
ugu-ko it karajaan dit taki-lombus tokow,
i raja Daud.
Royo’o no i Kinoringan dit sid surga dit paling asawat!”
ka doalo.
11Kadung nokorikot sid Yerusalem, suwang no Yalo sid Saasambayangon Tagayo, om meed dot mogigintong sid minsorili Yo. Nga, pagka tu sosodôoy no it tadlaw, na sinumoliwan dîiri Yalo, om pakaayay no sid kampung Betania, tu modop siri, dot minitatanud dit opod om duwo it mabpamaya Doo.
Minonumpa i Yesus dit Puun dot Fig
(Mat 21:18-19)
12Korikot dit susuwab, kamasa’an dit maapanaw i Yesus om it tongo mabpamaya Doo mantad sid kampung Betania, witilon i Yesus. 13Na, osodûu po, okito no Dialo ot fig 11:13 Fig: Intangay it gambar sid Mat 21:19. It fig diti, oomis ot tuwa, induwo monguwa sontoon. Ong sid Malayu buah tin ko buah bodhi. (Kopisuway dit reetan dot nunuk keenong ara sitid Malaysia.) Koobasan sid Kitab, asal warot suriban dot puun do fig, it nagara Israel ot komoyoon. dot osogurut ot roon. Jadi, toronong i Yesus sid puun, tu mogintong dot ki-tuwa ko aso. Om korikot Yalo sid puun dit fig nga, asee ot nokito Dialo dot tuwa, roon no ko roon, tu andang-âandang nga okon-ko poonguwa’an dot fig. 11:13 ... andang-âandang nga okon-ko poonguwa’an dot fig. Nokuro tu mogiim i Yesus dot tuwa do fig dot okon-ko musim dot ponguwa’an? Sabanar no, okon-ko mangakan dot tuwa it tomodon di Yesus, ino-i-nga pawaya’an-i bâanar di Yesus dot gama monuriban. Sid Kitab Leed, it suriban dit puun do fig diri, ino-no it tulun dot Israel om ii-nopot tuwa do fig ino-no it bubuatan doalo. (Intangay sid Yer 8:13; 24:1-10; Hos 9:10; 9:16-17.) Ka do Kinoringan sid Mi 7:1, mogiim Yalo dot tuwa do fig dot ampo norikot it musim, nga asot nasambat Yo; komoyoon, mogiim i Kinoringan dot tulun tabanar sid Israel nga karaatan nogi ot nasambat Dialo, sampay ukumon yoalo do Kinoringan. Na, sid buuk di Markus, minoniruwan i Yesus dit boros dit Tama Yo diri. It tomodon di Yesus monumpa dit puun do fig diri, gama popeelo dot uyason it Saasambayangon Tagayo ugu-ko it puun do fig, tu ogumu ot aktiviti sid Saasambayangon Tagayo nga asot tasil tawasi dit tugama doalo.14Na, boros di Yesus sid fig diri, “Mantad ditit maakaa,, amu koh no aakanan do tuwa sampay misingkoleed!” ka.
It tongo mabpamaya Doo nga nokorongow-i dit nunu it binoros Yo diri.
Minomorisi i Yesus dit Saasambayangon Tagayo
(Mat 21:12-17; Luk 19:45-48; Yoh 2:13-22)
15Na, nokorikot dîiri i Yesus om it tongo mabpamaya Doo sid kota dot Yerusalem. Kadung nokorikot siri, sinumuwang no Yalo sid natad dit Saasambayangon Tagayo om ping-sunsubay no Dialo it tongo tulun dit padagang om momoli siri. Om ping-tuwaday no Dialo it tongo mija dit tongo moonukar dot siin 11:15-17 Kiro’on dit tulun Yahudi dot haram it siin dot Ruum tu ki-gambar di Kaisar (intangay sid Mrk 12:16). It tongo moonukar dot siin diri mangaganti dot siin dot Ruum kumaa sid siin dit asot gambar tu iri ot pakayon dot pamaray dot sukay sid Saasambayangon Tagayo. It koguna’an dit tongo burung asang dit padagangon sid natad dit Saasambayangon Tagayo diri, garason dot ponogit om pangaraa (intangay sid Im 5:7; 12:6; 14:22; 15:14, 29). Tu ong osodu ot nontodonon dit tulun dit korikot siri, tad siri-i ot pomoliyan. Nga minangan sunsubo di Yesus it tongo moonukar do siin om it tongo paadagang, tu siniliw doalo it natad dit Saasambayangon Tagayo dot talob tagayo. Sagay reetan di Yesus it natad diri dot lolosokon dot maangarampas tu mokiuntung babanar it tongo paadagang.It sid Yer 7:11-15 dati ot aandaman di Yesus tiya dit minomoros diti. om it tongo oogomon dit tongo paadagang dot burung asang. 16Amu mangakun Yalo dot isay nopot tulun dot mongowit dot tongo barang dot maya sid natad dot Saasambayangon Tagayo. 17Jadi, tinudukan dîiri di Yesus it tongo tulun dit siri. Ka dialo, “Ki-boros i Kinoringan sid Kitab dot, ‘Iti walay Ku diti, reetan dot walay dot poomintaduwa’an dit kikiawi it bansa!’ ka, nga, jinadi duyu nogi dot ‘lolosokon dot maangarampas!’” ka di Yesus. 11:17 Yes 56:7; Yer 7:11
18Na, kadung norongow dit tongo timam dot ki-pangkat om it tongo guru do Kitab it boros di Yesus diri, pogiim no yoalo dot takal dot mamatay di Yesus. Tu rumosi yoalo di Yesus, tu kikiawi dit tongo tulun nga otintid dit tudukan Dialo.
19Korikot it minsosodoy, sinumoliwan no i Yesus om it tongo mabpamaya Doo mantad sid kota diri.
Tudukan di Yesus Ontok-ko Mintaduwa
(Mat 21:20-22)
20Korikot it minsasarap dit susuwab, tinumalib i Yesus om it mabpamaya Doo sid puun do fig diri, nokito doalo it fig diri dot noruyow sampay sid tongo gamut. 21Jadi, turus naandaman di Petrus dot sinumpa’an bala di Yesus it fig diri. Adi, ka dialo sid di Yesus, “Oy Guru, intangay po ka at fig dat sinumpa’an Nu, noruyow no!” ka.
22Simbar nopo i Yesus, “Imoyo no sid Kinoringan. 23Boroson banar Ku no dikoo, isay nopot momoros sitid nuluw diti dot, ‘Kakat no om waliw no silod laut!’ ka, asal ong amu mipiduwo ot ginawo yo, om mimoyo dot it binoros yo dino nga ajadi, babanar-ko ajadi ino sid doo. 11:23 Mat 17:20; 1Kor 13:2 24Ugu po dino, ondomo duyu no dot, kadung mintaduwa kow om mokianu kow dot nunu nopo, imoyo kow no dot nataakan kow no, tu nunu nopo ot pokionuwon duyu, tumboyo’on kow-i.
25Ong pengkakat kow no dot mintaduwa, om waro pot nakaatag sid ginawo duyu dot amu asanang sid isay nopo, ompunay po mâantad it kasala’an dit tulun diri, supaya ikaw nga oompunan-i dit Tama nu sid surga. 26[Nga, ong amu kow mangampun dit kasala’an dot tulun, it Tama duyu sid surga nga amu-i mangampun dit kasala’an duyu,” ka di Yesus.] 11:25-26 Mat 5:23-24; 6:14-15
Duatan Ontok-ko it Kuasa di Yesus
(Mat 21:23-27; Luk 20:1-8)
27Jadi ginumuli dîiri kembagu i Yesus om it tongo mabpamaya Doo sid kota dot Yerusalem. Kamasa’an dit mipapanaw i Yesus sid natad dit Saasambayangon Tagayo, tinumoronong no sid Dialo it tongo timam dot ki-pangkat, it tongo guru do Kitab om it tongo pomimpin dot tulun Yahudi, 28om pongoduat no yoalo dot, “Nunu ot hak Nu monunsub dit tongo tulun dit padagang siti koniab? Isay ot minonuu Dikaw mamaal dot ugu diri?” ka doalo. 29Simbar nopo i Yesus, “Baa, duaton Ku pekoo mogulu. Osimbar duyu po, om boroson Ku nogi sid dikoo dot, isay ot minonuu Dogon mamaal diti kikiawi diti. 30Isay ot minonuu di Yohanes dot momodsu dit tongo tulun? Kinoringan ko tulun? Simbaro Oku dikoo!” ka di Yesus.
31Na, miniupakat dîiri yoalo dot, “Ay, ong boroson tokow dot, ‘i Kinoringan,’ ka, simbaron tokow Dialo dot, ‘Baa, ong kaa dino, nokuro tu amu kow minimoyo di Yohanes?’ ka nôono. 32Nga, ong boroson tokow dot, ‘tulun,’ ka, osusa tokow,” ka doalo. Tu rumosi yoalo dit tongo tulun, tu kikiawi dit tongo tulun nga mimoyo dot nabi i Yohanes. 33Na, simbar nopo yoalo, “Aa ya ela’an,” ka.
Jadi, ka di Yesus, “Baa, ong ugu dino, Yoku nga aa-ku-i poboroson sid dikoo dot isay ot minonuu Dogon mamaal diri koniab,” ka.
12Suriban Ontok-ko it Mooniwa dot Kabun dot Anggur
(Mat 21:33-46; Luk 20:9-19)
1Jadi, tinumimpuun dîiri i Yesus monuriban sid tongo timam dot ki-pangkat, sid tongo guru do Kitab, om sid tongo pomimpin dot tulun Yahudi. Ka Dialo, “Warot iso ot tulun dot minomukabun dot anggur, dot minangan dialo galango it mintutuk, om waalay nogi dialo dot paamaga’an dot tuwa dot anggur, om waalay po dialo dot paananggaman. Nopongo peeri, posiwa’ay no dialo dot tulun, om oongoy no yalo sid pomogunan sûuway. 12:1 Yes 5:1-2 12:1 Intangay it gambar dit kabun dot anggur sid Mat 21:33.2Kadung norikot it masa dit pongupuan dit tuwa dit anggur, ponuu no yalo dot iso ot turipon dot mongoy sid minomoniwa dit kabun yo, dot mongongoy dit doo dot baagi. 3Nga, kadung nokito dit minomoniwa it turipon diri, mangay no doalo tabpa’ay, om bobogo nogi, om sunsubo no muli dot aso towit. 4Jadi, pôonuu no kembagu it sanganu diri dit turipon yo sûuway dot mongongoy dit doo dot baagi, nga minangan dit minomoniwa umpoko it tulu dit turipon diri sampay nopilatan, om sunsubo nogi pooli, dot minangan po usiba’o. 5Na, mîinonuu no kembagu it sanganu dit kabun diri dit turipon yo sûuway dot mongoy sori, nga pinatay nogi dit minomoniwa. Masam keeri no ot gama doalo sid wookon it tongo turipon dit sinuu dit sanganu dit kabun dot anggur mongoy sori: Bobogon nong patayon no. 6Jadi, maakaa diti, iso pot amu yo nosuu, ino-no it iso no it tanak yo dit amu koyuyuu. Boboyo’o nopo dîiri, suu’o yo-i it tanak yo diri mongoy sid minomoniwa dit kabun yo. Tu ka dit pongitungan yo, ‘Andang ronokon doalo itit tanak ku diti,’ ka. 7Om kokito dit tongo minomoniwa dit kabun it tanak diri dot rumikot nga, turus miniboboros yoalo dot, ‘Oodi no at monungkus diti kabun. Patayo tokow yalo, supaya asanganu tokow itit tungkusan yo!’ ka. 8Na, kadung nokorikot it tanak dit sanganu dit kabun diri, tabpa’ay no doalo om patâayo no. Minangan doalo paada’o it bangkay dit tanak diri sid soliwan dit kabun,” ka di Yesus.
9“Baa,” ka di Yesus, “Kuoyon nôono dit sanganu dit kabun it minomoniwa diri, ong kooli yalo? Andang kumondiri yalo mongoy siri om pimpatayan yo nogi it minomoniwa diri, om iposiwa yo nogi dot tulun wookon it kabun anggur yo. 10Amu duyu gaam opibasa itit ayat diti sid Kitab dot,
‘It pampang dit niada dit tongo tukang do walay,
iri nogi ot ajadi dot ponolipar do walay dot paling ki-guna.
11Iri no ot winaal di Tuhan Kinoringan,
it keeran-eran baagi daton!’
ka dit Kitab,” ka di Yesus. 12:10-11 Mzm 118:22-23
12Jadi, pokitatabpa’an dîiri dit tongo timam om it tongo guru do Kitab om it tongo pomimpin dot tulun Yahudi i Yesus, tu ela’an doalo dot yoalo no ot paantakan di Yesus dit mooniwa dot kabun sid suriban Yo. Nga rumosi yoalo dit tulun togumu. Jadi, niduan dîiri doalo i Yesus. 12:1-12 It komoyoon dit suriban diti: ii-nopot sanganu dot kabun dot anggur, ino-no i Kinoringan. It minomoniwa, ino-no it tongo tulun dot Israel, it keeso no banar, ino-no it tongo pomimpin dit amu maya dit kenginan do Kinoringan. It tuwa dot anggur, ino-no it padpasi dit kenginan do Kinoringan. It tongo turipon dit sanganu dit kabun, ino-no it tongo nabi. It tanak dit sanganu dit kabun, ino-no i Yesus (it kopupuson no dot sinuu do Kinoringan). It tukuman kumaa sid tongo minomoniwa, ino-no it tukuman do Kinoringan kumaa sid tulun Israel. Om it tongo minomoniwa kaawagu diri, ino-no it tongo tulun dit okon-ko Yahudi, it mimoyo dit boros do Kinoringan om maya dit kenginan do Kinoringan. Itit suriban diti, popoondom dati dit tongo tulun Yahudi dot it kabun dot anggur dino, it noreetan sid Yes 5:1-7 it Israel ot porikatan.
Manaak dot Sukay ko Amu?
(Mat 22:15-22; Luk 20:20-26)
13Om ponuu no yoalo dot piipiro koyuwan ot tulun dot Farisi om piipiro koyuwan ot kinoruangan di raja Herodes Antipas dot momurunsut di Yesus dot pipirot duatan. 14Jadi, minongoy dîiri sid di Yesus it tongo tulun diri, om pomoros no dot, “Oy Guru, ela’an ya dot otulid Koh koolun, om amu Koh momoduli dit pandapat dot tulun, tu amu Koh momingig dot tulun. Ino-i-nga babanar-ko monuduk Koh sid dagay dit nunu it kenginan do Kinoringan. Jadi, aaluk ko amu dot manaak do sukay sid di Kaisar, it raja do Ruum om it karajaan yo? Om, subay manaak tokow gaam?” ka.
15Nga ela’an-i di Yesus dot misingko-wawasi yoalo. Jadi, mangay simbaro di Yesus dot, “Nokuro tu momurunsut kow Dogon? Peentongo Oku ka dikoo dot sangkaping ot siin pirok,” 12:15 sangkaping ot siin pirok. Ino no it siin dit ponukay sid di Kaisar. ka.
16Na, panganu no yoalo dot sangkaping ot siin pirok, om pataako no sid di Yesus. Kadung naramit di Yesus it siin diri, pongoduat no Yalo dot, “Disay dot gambar om ngaran sitid siin diti?” ka.
“Di Kaisar,” ka doalo.
17“Na, ong ugu dino,” ka di Yesus, “nunu nopo it dang Kaisar, pataakon nobo sid Kaisar, om nunu nopo it dang Kinoringan, pataakon no sid Kinoringan,” ka.
Om, korongow doalo it simbar di Yesus nga, neraranan yoalo tu, amu-i noburunsutan i Yesus.
It Koposiyan dot Tulun Minatay
(Mat 22:23-33; Luk 20:27-40)
18Om waro dîiri ot piipiro koyuwan ot tulun dot mantad sid pati politik om tugama do Saduki dot tinumoronong sid di Yesus. Yoalo dino, amu mimoyo dot oposiyan kembagu ot tulun minatay. Minising-ko-pongongoduat yoalo dot, 12:18 Kis 23:8 19“Oy Guru, ugu diti it Tukum dit tinulis di Musa baagi daton, ‘Ong warot iso ot kusay dot minatay dot asot tanak sid sawo yo, it tobpinee yo ot monguli dit baya sawo yo diri, 12:19 monguli di baya sawo yo: Baagi dit tongo tulun tiya dit zaman dit Kitab Leed, oponting babanar dot ki-tanak dot kusay sid titikid ot sirang, supaya it ngaran om it tongo tarata dit sirang doalo adapat potungkus sid tongo sumolusuk. Ong warot isot kusay dot manansawo, om matay dot aso pot tanak, it tongondu dit baya sawo yo diri, subay mangan ulio dit tobpinee dit kusay keenong it waris yo dit osomok doo. Jadi, it tanak kusay keeso doalo diri, mangan po-bin’o sid kusay dit napatay, om anggapon dot it tanak diri ino-no tanak dit kusay dit napatay. Intangay sid Ul 25:5-6 om waro isot suntu sid Kej 38. tu ong ki-tanak, ki-koturunan nôono it minatay,’ ka di Musa. 12:19 Ul 25:5
20Warot kusay dot turu koyuwan songobpinee. Panansawo it kotua’an nga, aso pot tanak, minatay no yalo. 21Jadi, mangay ulio dit tobpinee koduwo it baya sawo dit tobpinee yo dit minatay diri, nga yalo nga aso pot tanak, minatay no. Jadi, ulio no dit tobpinee kotolu 22sampay it koturu nga, kiawi doalo nga nongo-patay-i dot asot tanak. Kopupuson, it tongondu nga minatay-i. 23Jadi, ong oposiyan kembagu kabarasan sompôori, baa ka, isay botoy nôono kabarasan doalo diri ot sawo banar dit tongondu? Tu kikiawi dit turu koyuwan it kusay diri nga nakapanansawo dit tongondu dino,” ka doalo.
24Simbar nopo i Yesus, “Andang napalid kow dino, tu amu kow kaarati dot Kitab keenong it kuasa do Kinoringan! 25Tu ong oposiyan kembagu it tulun minatay, aso no ot misasawo, tu ugu-ko it tongo moleekat sid surga tu amu misasawo. 26Om, ontok dit minatay it tulun om posiyan kembagu do Kinoringan, amu duyu gaam opibaca sid Kitab di Musa it tuturan dit gurungut dit miisikit diri? Siri no ot pinamarasan do Kinoringan sid di Musa dot, ‘Yoku no diti ot Kinoringan dit sasamba’on di Abraham, i Ishak om i Yakub,’ ka. 12:26 Kel 3:6 27Mitotolu dino, kakal-i miyaw maakaa, tu i Kinoringan diri okon-ko Kinoringan po dot tulun minatay, ino-i-nga Kinoringan dot tulun miyaw! 12:27 ... Kinoringan dot tulun miyaw. Napatay no i Abraham, i Ishak om i Yakub tiya dit minomoros i Kinoringan dot, ‘Yoku no diti oh Kinoringan dit sasamba’on di Abraham, i Ishak om i Yakub,’ ka. Minomoros Yalo dot, sasamba’on ka, okon-ko sinamba ka, tu komoyoon, minatay poma it koyuwan, nga kakal-i miyaw it tatod doalo om kakal-i dot aso putut sumamba do Kinoringan. Jadi, iri no bukti di Tuhan Yesus dot oposiyan-i kembagu sompôori ot tulun minatay. Adi, babanar-ko napalid kow dino!” ka di Yesus.
Lundu dot Pinonuu’an
(Mat 22:34-40; Luk 10:25-28)
28Nga warot iso ot guru do Kitab dot nokorongow dit pinigaga’an di Yesus om it tongo tulun dot Saduki. Ela’an dialo dot koonong banar it simbar di Yesus. Jadi tinumoronong dîiri yalo sid di Yesus dot mongoduat. Ka dialo, “Sid kikiawi it pinonuu’an do Kinoringan, nunu ot lundu dot pinonuu’an?” ka.
29Ka di Yesus, “Iti no ot lundu dot pinonuu’an: ‘Rongo’o duyu no, oy bansa dot Israel! Iso no ot Tuhan, aso wookon, ino-no i Tuhan Kinoringan tokow! 30Toluodo no i Tuhan it Kinoringan nu, dot eeseeso ot ginawo nu, eeseeso ot pongitungan nu om eeseeso ot kudarat nu!’ ka dit Kitab. 12:29-30 Ul 6:4-5 31It pinonuu’an koduwo ino-no: ‘Toluodo no it tulun wookon dot ugu-ko it poonoluod nu dit kondiri nu!’ ka dit Kitab. Aso no ot pinonuu’an wookon dot katalib dit miduduwo it pinonuu’an diti,” ka di Yesus. 12:31 Im 19:18
32Na, ka dit guru do Kitab sid di Yesus, “Banar ino, oy Guru! Andang oonong-i inot boros Nu dino dot iso no ot Tuhan Kinoringan, aso no ot wookon. 12:32 Ul 4:35 33Subay-ko monoluod tokow do Kinoringan dot eeseeso ot ginawo, eeseeso ot pongitungan, om eeseeso ot kudarat. Om subay-ko monoluod tokow dot tulun wookon ugu-ko it poonoluod tokow dit kondiri tokow. Inot miduduwo dinot pinonuu’an dino, awasi mantad dit kikiawi it tongo gagarason om it sorobon dot isamba sid Kinoringan, om it wookon it tongo isamba,” ka doo. 12:33 Hos 6:6
34Na, pagka tu okitanan di Yesus dot awasi babanar ot gama dit guru do Kitab sumimbar, minomoros dîiri Yalo sid guru do Kitab diri dot, “Ikaw dino, amu no oleed om ajadi koh dot raayat dit Karajaan do Kinoringan,” ka.
Nakaa po diri iri, aso no dîiri ot tulun kosoromo momurunsut di Yesus. 12:28-34 Luk 10:25-28
I Raja Maanalamat om i raja Daud
(Mat 22:41-46; Luk 20:41-44)
35Kamasa’an dit monuduk i Yesus sid Saasambayangon Tagayo, pinoduat Yalo dot iso ot tokod, “Nunu ot koboboros dit tongo guru do Kitab dot, ‘Ii-nopot Raja Maanalamat diri nga, koturunan di raja Daud,’ ka? 36Dot i Daud kondiri ot minomoros, dot notudukan dit Tatod Tosusi, ka dialo,
‘Minomoros i Tuhan Kinoringan sid Tuhan ku dot,
“Ogom ponong sid wanan Ku,
sampay kala’on Ku Dikaw it tongo musu Nu,”
ka di Tuhan Kinoringan,’ ka di raja Daud. 12:36 Mzm 110:1 12:36 ... sampay kala’on Ku Dikaw it tongo musu Nu. Harfiah: ... iwiliw Ku it tongo musu Nu sid uulokon Nu.
37Jadi, ong i raja Daud kondîiri nga monong-Tuhan-i di Raja Maanalamat, nokuro tu mîilom koturunan di raja Daud i Raja Maanalamat?” ka di Yesus.
It tongo tulun dit laalandu ot koogumu sid Saasambayangon Tagayo diri, babanar-ko eengin mokinongow dit tudukan di Yesus.
Poniagan Supaya Amu Tumiruwan dit Tongo Guru do Kitab
(Mat 23:1-36; Luk 20:45-47)
38Sid tudukan di Yesus, minomoros Yalo dot, “Tandayay duyu no supaya amu kow kotiruwan dit tongo guru do Kitab. Eengin yoalo milimpanaw siti-silo dot ki-jubah tu mokirayow. Om kumoorumaton ong asambat dot tulun sid tongo talob. 39Eengin babanar yoalo mogom sid oogomon dot apangkat sid tongo saasambayangon om sid oogomon dot orumaton sid tongo poginakanan. 40Sunduy dot mintaduwa yoalo dot anâanaru, sunduy dot popoyow-i yoalo dit tongo janda om pinsaladan doalo it tongo walay. Andang awagat ot tukuman dot otorima doalo sompôori!” ka di Yesus.
Parsamba’an dit Janda
(Luk 21:1-4)
41Waro insan masa, minogom i Yesus sid toning dit pati dot parsamba’an sid Saasambayangon Tagayo, tu mogintong Yalo dit tongo tulun dit posuwang dot siin sid pati diri. Kogumuay dit tongo-kakaya it tulun, posuwang dot ongo-gugumu ot siin. 42Jadi warot iso ot janda dot musikin om napatayan do sawo dot minongoy siri dot pinosuwang sid pati diri dot duwo kaping no ot siin tambaga dot okodok babanar ot torogo. 43Na, kadung nokito di Yesus iri, loowo no Dialo it tongo mabpamaya Doo om pomoros no Yalo dot, “Boroson banar Ku no sid dikoo, ogumu nogi ot parsamba’an dot nisuwang dat janda dat musikin silod pati, mantad-ko at wookon at tongo tulun. 44Tu kikiawi dat nitaak doalo, mantad kiawi sid laba dit kakaya’an doalo. Nga ong at janda dilo, pipinupud yo no pataak it waro sid doo, sampay nawi-awi it koposiyon yo,” ka di Yesus.
13Uyason it Saasambayangon Tagayo
(Mat 24:1-2; Luk 21:5-6)
1Kamasa’an dit sinumoliwan yo-Yesus mantad sid Saasambayangon Tagayo, minomoros it iso mantad dit tongo mabpamaya Doo dot, “Oy Guru, intangay po, kongo-papapag dat tongo pampang om kongo-lalanji dat tongo bongunan!” ka.
2Simbar nopo i Yesus, “Okito nu at tongo bongunan dat ongo-papapag dilo, kon-i? Nga sompôori, aso no ot iso ot kopititimpak dat tongo pampang dilo, tu uyason kikiawi,” ka.
Kotimpuunan dot Kosusa’an om Kasansara’an
(Mat 24:3-14; Luk 21:7-19)
3Jadi, minongoy dîiri i Yesus sid Sokid dot Zaitun, om ogom no Yalo dot tinumoguwang ponong sid Saasambayangon Tagayo. Adi, tinumoronong dîiri i Petrus, i Yakobus, i Yohanes om i Andreas sid di Yesus dot bubûulun yoalo, om pomoros nogi dot, 4“Poboroso po sid dagay, seera ot kotulukan dit tongo bibinoros Nu diri, om nunu ot pongintutunan dot orikot inot masa dino?” ka doalo.
5Na, ka di Yesus sid doalo, “Tandayay duyu no, supaya amu kow otipu dot tulun! 6Tu ogumu ot tulun rumikot dot misingko-Raja Maanalamat om momoros dot, ‘Yoku no it Raja Maanalamat!’ ka, dot monipu dot tulun togumu.
7Ong korongow kow dot tabar dot miparang om puabaran dot aa-no leed miparang, kada kow no rumosi. Tu inot tongo hal dino, andang-âandang nga ajadi, nga ino dino, okon-po-ko koowian do zaman. 8Tu milalawan it tongo bansa om mipaparang it tongo nagara. Om siti-silo nopo ot warot gumuyu ot tana, om monong-witil. Nga kikiawi dino, kotimpuunan nogi dot kosusa’an, ugu-ko it tongondu dit monong-koruol dot tiyan dit monusu. Tu makin leed nga makin sumagayan it toruol sampay osusu.
9Nga tandayay duyu no inot kondiri duyu, tu tabpa’an kow om torikon kow sid tukum. Ping-babagan kow sid tongo saasambayangon. Angatan kow doalo tumoguwang dit tongo gobinor om tongo raja tu mabpamaya kow gima Dogon. Om tiya no dino ot poluang duyu paabar dit Tabar Tawasi sid doalo. 13:9 Mat 10:17-18 10Om andang-âandang nga natantu no mâantad dot subay-ko yabar po mogulu it Tabar Tawasi sid kikiawi ot bansa. 11Jadi, ong atabpa’an kow om atarik kow sid piukuman, kada kow no gumagaw dot nunu ot isimbar duyu, ko kukuro ot gama momoros. Ino-i-nga ong orikot ino masa dino, nunu nopo ot iimbulay sid pongitungan duyu, poboroson nopo. Tu it boros dit boroson duyu dino, okon-ko dikoo po kondiri dot boros, ino-i-nga boros mantad sid Tatod Tosusi. 13:9, 11 Luk 12:11-12
12Tiya dino, it tobpinee kondiri ot pataak dit tobpinee yo dot ipapatay. It tama nga ugu keeri-i ot gama yo sid tanak, it tongo tanak lumawan dot moleeng om ipookum doalo it moleeng yo dot ipapatay. 13Kikiawi ot tulun asana dikoo, tu mabpamaya kow Dogon. Nga isay nopo ot tumaan sampay kopupuson, asalamat,” ka di Yesus. 13:11-13 Mat 10:19-22
Kasansara’an Tagayo
(Mat 24:15-28; Luk 21:20-24)
14Om pôomoros no kembagu i Yesus dot, “Okitanan duyu sompôori it ‘Patung dit Monginsosomu dit Saasambayangon Tagayo om Mongowit dot Karaagan’. 13:14 ... it ‘Patung dit Monginsosomu dit Saasambayangon Tagayo om Mongowit dot Karaagan’. Piipiro naatus toon sobolum Tuhan Yesus, pinolombus i nabi Daniel dit boros do Kinoringan. Ka dialo, warot iso ot tulun rumikot dot pengkakat dit “Mangaraag om Monginsosomu dit Saasambayangon Tagayo” sid Yerusalem (Dan 9:27; 11:31; 12:11). It boros di Daniel notuluk-i tu, it toon 168 Sebelum Masihi, pinengkakat i Antiokus Epifanus dot iso ot patung dit ponoko-kinoringan Zeus sid Saasambayangon Tagayo sid Yerusalem. Jadi nensosomuan dîiri it Saasambayangon Tagayo, nga ki-boros i Yesus dot eensosomuan po kembagu sompôori it Saasambayangon Tagayo sid Yerusalem. Pengkakat dati i Anti-Kristus dit patung yo kondiri siri keenong yalo kondiri ot mogom siri tu mokisamba dot tulun (2Tes 2:3-10; 1Yoh 2:18, 22). It patung dino mingkakat sid Saasambayangon Tagayo, dot iri diri okon-ko koolukan dot ingkokoton yo. Na, kadung okito neeri, subay-ko mogidu talangkas 13:14 subay-ko mogidu talangkas: Sagay suuon di Yesus mogidu it tongo tulun dit sid Yudea, tu mangan patayo ong amu sumamba dit patung di Anti-kristus. Nga i patung diri, okon-ko patung babanar, tu ki-pinuobo om keelo momoros (Why 13:14, 15). sid koonuluwan it tongo tulun dit sid negeri dot Yudea. (Kumaa sid tongo pambaca: Subay orotiyon banar it komoyoon diti.) 13:14 Dan 9:27; 11:31; 12:11; 2Tes 2:3-4 15It tongo tulun dit ngangaam sid kaki lima, 13:15 kaki lima Harfiah: taap tarantay. It koguna’an nopo dit taap tarantay ong sid Israel ugu-ko soliw ong siti, podtungongisan. Intangay it gambar sid Mat 24:17. aso no masa doalo sumuwang sid walay dot manganu dit tongo kosukupan yo. 16Masam keeno-i it tongo tulun dit nakapayig sid tumo, kada no muli po sid walay dot mongongoy dit baju takapal yo. 13:15-16 Luk 17:31 17Tiya dino, eendoso babanar it tongo tongondu dit monontiyan om it ki-anak dot sumusu po, tu apagon mogidu talangkas! 18Pintaduwa kow no, supaya amu keeya dot gompus inot pogiduan duyu tu ong tiya dot gompus apagon mogidu. 19Boroson Ku dot ugu dino tu, tiya dino, waro ot kasansara’an dot amu po insan-îinsan kabambaray dot tulun mantad dit koo’urug do Kinoringan diti pomogunan sampay tidino. Om it kasansara’an dot ugu keeno, amu no mimbulay kembagu. 13:19 Dan 12:1; Why 7:14 20Kiikiro ong amu pokibakon di Tuhan it koleedan dot kasansara’an dino, andang matay kikiawi ot tulun. Nga ikibak-i di Tuhan it koleedan dino, tu manalamat Yalo dit tongo umat dit nopili Yo.
21Jadi, kiikiro ong warot tulun dot momoros sid dikoo dot, ‘Intangay pogi, siti no i Kristus it Raja Maanalamat!’ ka, keenong ‘Intangay ka, oodi no Yalo!’ ka, kada konow mimoyo. 22Tu warot mimbulay dot misingko-Raja Maanalamat om misingko-nanabi. Pembulay yoalo dot tongo tanda do kosunduwo om keeranan dot mamalid dot tulun, 13:22 2Tes 2:9; Why 13:13, 14 sampay it tongo umat dit nopili do Kinoringan nga ogon-ogon poong apalid. 23Jadi, tandayay duyu no, tu kikiawi diti, nokoboros Ku no mâantad sid dikoo,” ka di Yesus.
Korikatan Kembagu dit Tanak do Riniba
(Mat 24:29-31; Luk 21:25-28)
24Mîinomoros no kembagu i Yesus dot, “Kadung katalib inot tadlaw dot kasansara’an dino,
misok it tadlaw,
om it wulan nga aso no ot linawaw, 13:24 Yes 13:10; Yeh 32:7; Yl 2:10, 31; 3:15; Why 6:12
25om momod-tatak it tongo rombituon mantad sid tawan,
om gumunggun it tongo ponguasa sid tawan. 13:25 Yes 34:4; Yl 2:10; Why 6:13
26Tiya dino, okitanan nogi nôono dot rumikot Oku, Tanak do Riniba, dot maasako sid kawut, dot agayo ot kuasa om tompiling. 13:26 Dan 7:13; Why 1:7 27Om suuon Ku nogi nôono it tongo moleekat Ku mongoy sid kosila’on om kotonobon do pomogunan, dot momumpung dit tongo umat dit nopili Ku, mantad sid pootongkop do pomogunan,” ka di Yesus. 13:27 1Tes 4:16
Suriban Ontok-ko it Puun dot Fig
(Mat 24:32-35; Luk 21:29-33)
28Om pôomoros no kembagu i Yesus dot, “Palajaray duyu no ot komoyoon ditit suriban ontok-ko it puun do fig. 13:28 Fig: Intangay it gambar sid Mat 21:19. It fig diti, oomis ot tuwa, induwo monguwa sontoon. Ong sid Malayu buah tin ko buah bodhi. (Kopisuway dit reetan dot nunuk keenong ara sitid Malaysia.) Koobasan sid Kitab, asal warot suriban dot puun do fig, it nagara Israel ot komoyoon. Koobasan sid Kitab, asal warot suriban dot puun do fig, it nagara Israel ot komoyoon. (Intangay sid Mrk 11:13-14, 20-23). Kadung-ko mutolid om momuroon kembagu it fig, komoyoon, noolit no it nagara dot Israel keenong it ibu kota Yerusalem. Jadi amu no oleed om rumikot no kembagu i Yesus. Tu kadung-ko tumimpuun no mutolid om momuroon iri, ela’an duyu no dot ong sid pomogunan tokow, oruay no ot musim talasu. 29Irad keeno-no ong orikot no it tongo tanda dit noboros Ku diri, ela’an duyu no dot oduul no ot korikatan Ku. 30Boroson banar Ku no sid dikoo! Amu po aawi matay it tongo tulun dit miyaw tiya dino, ong amu po ajadi inot kikiawi dino. 13:30 Amu po aawi matay it tongo tulun dit miyaw tiya dino, ong amu po ajadi inot kikiawi dino. Andang amu matay it tulun dit miyaw tiya dit mooboros po i Yesus sobolum dit nooyas dit tantara do Ruum it kota Yerusalem dit toon 70 Masihi. Nga sompôori, ajadi kembagu ino, tu sobolum korikot kembagu i Tuhan Yesus, amu matay it tulun dit miyaw tiya dit noolit no it nagara Israel, keenong kota dot Yerusalem.31Tumanus po at tawan om at tana, nga ong it boros Ku, amu tumanus misingkoleed,” ka di Yesus.
Jaga Kow No!
(Mat 24:36-44)
32Om pôomoros no kembagu i Yesus dot, “Ugu poma dino nga, asot îiso tulun keelo dot seera om pukul songkuro. Okon-ko boroson it tongo moleekat no sid surga, it Tanak poma do Kinoringan nga amu-i keelo; it Tama no ot keelo. 13:32 Mat 24:36 33Jadi, ugu po dino, sodia kow no om jaga kow no dot mongindad dit korikatan Ku, tu amu duyu ela’an dot seera ot korikatan Ku kembagu. 34It kowowoyo’on dino, miinong dit iso ot tulun dit pinoogol dit walay yo dot minonompogunan. Om it tâantad yo mamanaw, minangan yo taakay it tongo turipon yo dot kuasa dot mongurus dit walay yo namot dit sid kopoyigon yalo, dot nikidan dialo dot doo om doo dot gama’on. Om nupana’an po dialo it maangajaga dit susuwangon, supaya amu lumatang mangajaga. 13:34 Luk 12:36-38 35Ino nogi, jaga kow no, tu aa-duyu ela’an seera ot korikatan Ku kembagu, sam-ko it tongo turipon no diri tu amu-i ela’an doalo seera ot koolian kembagu dit sanganu dit walay; minsosodoy ka ko, tanga sodoy ka ko, minsusuwab ka ko, sumilaw ot tadlaw. 36Jadi, subay-ko song-jajaga kow-i mâantad tu, ong taatad korikot Oku, amu kow no okosupan dot momongodop. 37Nunu nopo it nongo-boros Ku sid dikoo diti, okon-ko sid dikoo no ot pabarasan Ku, ino-i-nga sid kikiawi ot tulun: Jaga kow no!” ka di Yesus.
14Tupakat Mamatay di Yesus
(Mat 26:1-5; Luk 22:1-2; Yoh 11:45-53)
1Duwo tadlaw po om orikot no it Tadlaw Tagayo dot Paskah om it Karamayan do Ruti dit Aso Paangambang. 14:1 it Tadlaw Tagayo dot Paskah om it Karamayan do Ruti dit Aso Paangambang: Intangay ot panarangan sid ayat 12. Jadi, minogiim dîiri dot takal it tongo timam dot ki-pangkat om it tongo guru do Kitab dot pawaya’an dot manabpo om mamatay di Yesus dot moolosok ot gama. 14:1 Kel 12:1-27 2Nga ka doalo, “Kadaay tokow no peeya’o dot Tadlaw Tagayo dot Paskah, supaya amu tokow urutan dot tulun,” ka.
Minangan Inasakay do Minyak Wangi i Yesus sid Betania
(Mat 26:6-13; Yoh 12:1-8)
3Nopongo peeri, minongoy no yo-Yesus sid kampung Betania, sid walay di Simon, it baabaya binalangon. 14:3 Binalangon: Balang nopo dino, ngaran dot piipiro bansa dot gorigit sid kulit dit rumoliw. Na, kamasa’an no do-Yesus mangakan, milo om poririkot po dot totongondu dot minongowit dot sangkasa tokodok ot minyak wangi dot boorogo, tu natandas dot sakot nard ot winaal. Mangay dialo pungoso it liow dit kasa om potuntugo no it minyak wangi sid tulu di Yesus, tu mongorumat Dialo. 14:3 Luk 7:37-38 4Nga warot piipiro koyuwan ot tulun siri dot minomod-rasang, om miboboros dot, “Nokuro tu rubaton ilot minyak wangi dilo? 5Tu ong idagang ilo, laba’an tolu naatus ot siin pirok 14:5 siin pirok: Sakaping ot siin pirok, mionong dot gaji dot sangadlaw gumama baagi dit tulun sopiiyo sid zaman diri (intangay sid Mat 20:2). 300 ot siin pirok, miinong dot gaji dot sontoon gumama. dot torogo, om itaak nogi dîino dara it siin sid tongo tulun musikin!” ka doalo, om rasango nogi doalo it totongondu.
6Nga ka di Yesus, “Posimoyo’o duyu-i yalo! Nokuro tu monusa kow dialo? Dot awasi-i ot minangan yo sid Dogon. 7Somojuwa nga, it tongo tulun musikin andang-âandang nga siisiti nod dikoo, nga Yoku diti okon-ko sisitid dikoo. Jadi, seera nopo ong eengin kow monulung doalo, nga adapat duyu-i. Nga ong Yoku diti okon-ko misingkoleed Oku dot muurunggum dikoo, om okon-ko misingkoleed dot kadapat kow mongoorumat Dogon, sam-ko at ginama dat tongondu dilo. 14:7 Kel 15:11 8Iti nopot tongondu diti, minangagama yalo dit ombo it adapat yo mangagama. Tinuntugan Oku mâantad dialo dot minyak wangi dot aa-Ku po matay, tu sumodia dit gama polobong Dogon. 14:8 ... tu sumodia dit gama polobong Dogon. Koobasan dit tongo tulun Yahudi, mangan isuay dot minyak wangi om tongo rampa it bangkay, dit tantad polobong (ugu-ko sid Mrk 16:1). Nga amu dati nela’an di Maria dot amu no oleed matay i Yesus. Minangan doo inasakay it tulu di Yesus dot minyak wangi tu monoluod yalo di Yesus, om kakalu dati ong eengin yalo mongoorumat di Yesus, om monorimakasi, tu i Yesus gima ot nakapasi dit tobpinee doo, i Lazarus dit minatay (Yoh 11:38-44; 12:1-8).9Boroson banar Ku no sid dikoo: Siombo nopo ot pangaabaran dit Tabar Tawasi sid pootongkop do pomogunan, otuturan-i itit gama ditit tongondu diti, tu mongoondom doo,” ka di Yesus.
Minangakun i Yudas dot Padagang di Yesus
(Mat 26:14-16; Luk 22:3-6)
10Jadi, pamâanaw no Yudas Iskariot, it iso mantad dit opod om duwo it mabpamaya di Yesus, dot minongoy sid tongo timam dot ki-pangkat tu padagang di Yesus ot tomodon. 11Om korongow dit tongo timam it tomodon di Yudas nga, ongo-totomon yoalo, sampay minangajanji dot manaak dot siin sid di Yudas tu minonulung doalo. Na, minogiim dîiri Yudas dot poluang dot pataak di Yesus sid tongo pomimpin dot Yahudi.
Poginakanan do Paskah dot Yahudi
(Mat 26:17-25; Luk 22:7-14, 21-23; Yoh 13:21-30)
12Na, norikot dîiri it tadlaw keeso dit Karamayan do Ruti dit Aso Paangambang, ino-no it tadlaw dit pangagarasan dot domba dot isadaka dang Paskah. Om minongoduat dîiri it tongo mabpamaya di Yesus dot, “Siombo ka oy Guru ot kenginan Nu dot ponodia’an ya Dikaw dot Poginakanan do Paskah?” 14:12 Ii-nopot Poginakanan do Paskah om it Karamayan do Ruti dit Asot Paangambang diri, duwo paraya’an dot kopisuway nga kopiiya. Tu ii-nopot Poginakanan do Paskah diri, nokeeya dit tadlaw keeso dit Karamayan do Ruti dit Asot Paangambang. Iseeso tomodon dit duwo paraya’an diri tu soosompi mongoondom dit kinolobusan dit tulun dot Israel mantad sid kinooripanan sid Mesir. Sominggu koleed yoalo mangakan dot ruti dot aso paangambang, tu minagaago yoalo mogidu mantad sid Mesir. Om it Poginakanan do Paskah dino, tonsi dot tuyog do domba ot minangan rapa’o tu pangaandaman dit amu yoalo nokoturub dit pongukuman do Kinoringan dit bansa dot Mesir. Tu ii-nopot tukuman diri, patayon kikiawi it tongo tanak dot kotua’an it miyon sid Mesir. Nemuunan mâantad do Kinoringan it bansa dot Israel dot pangagarason dot tuyog do domba dot eekid it sirang, om igigil it raa dit domba dino sid tongo lobokon om tongo miampaping dit longobon doalo, supaya aalayan yoalo dit moleekat dit mamatay dit tongo tanak dot kotua’an. Inot kaalayan dino ot reetan dot paskah sid boros dot Ibrani (intangay sid Kel 12:1-39). Ong tokow tongo Kristian, i Yesus no ot “Tuyog do Domba dot dang Paskah tokow” it “nagaras no”, supaya apasi tokow (1Kor 5:7; Yoh 1:29, 36), tu nokopiiya it kinapatayan di Yesus om it Poginakanan do Paskah dot Yahudi. ka.
13Na, sinuu dîiri di Yesus it duwo koyuwan it mabpamaya Doo, om upana’ay Yo nogi dot, “Ongoy kow no sid kota; kasambat kow sori dot iso ot kusay muusuun dot mantaya dot ki-suwang do weeg. Maya kow dialo 14sid walay dit suwangon yo, om boroson duyu it sanganu dit walay diri dot, ‘Mongoduat i Guru dot, siombo ot iyonon Ku om it tongo mabpamaya Dogon dot moginakan dot Paskah? ka di Guru,’ kanto dikoo. 15Potudukon-i dialo sid dikoo ot iyonon tagayo sid sawat dot noosay no mâantad, om alangkap no dot kosukupan. Sino no ot ponodia’an duyu dot poginakanan tokow,” ka di Yesus.
16Jadi, ginumayad dîiri it duwo koyuwan it mabpamaya di Yesus dot mongoy sid kota. Korikot yoalo sori, babanar-i kikiawi it kinomoy di Yesus. Na, sinodia dîiri doalo it kaakanan dot Paskah siri.
17Kadung norikot it sodoy, minongoy no i Yesus om it opod om duwo it mabpamaya Doo. 18Namot dit songogom-ogom yoalo mangakan, minomoros dîiri i Yesus dot, “Boroson banar Ku no sid dikoo, iso mantad dikoo it tilang Ku mangakan biano ot pataak Dogon sid musu Ku,” ka. 14:18 Mzm 41:10
19Om korongow dit mabpamaya di Yesus iri nga, minomod-lunguy yoalo om song-duduat nopo di Yesus dot, “Okon-ko yoku pot komoyoon Nu, kon, oy Tuan?” ka.
20Nga ka di Yesus, “Inot tulun dino, iso mantad dikoo opod om duwo, it tilang Ku potutu dot ruti sid mangkuk dot kuah. 21Andang matay Oku-i, Tanak do Riniba, sam-ko it nokotulis sid Kitab. Nga asabak it tulun dit pataak Dogon sid musu Ku! Songkuro koo’untung dit tulun dino ong amu nosusu yalo!” ka di Yesus.
Poginakanan di Tuhan Yesus
(Mat 26:26-30; Luk 22:14-20; 1Kor 11:23-25)
22Kamasa’an dit mangakan i Yesus om it tongo mabpamaya Doo, panganu i Yesus dot songinan ot ruti om ponorimakasi no sid Kinoringan, om kokokibo no it ruti diri om potikido nogi sid mabpamaya Doo, om meed momoros dot, “Onuwo neeti, iti no it koyuwan Ku,” ka.
23Nopongo peeri, ôonuwo no Dialo it sawan dit ki-suwang dot liing dot anggur, om ponorimakasi no Yalo sid Kinoringan, om pataako no sid tongo mabpamaya Doo. Kikiawi doalo nga miniowowoli monginum sid sawan dit niyuyuw diri. 24Boros di Yesus sid doalo, “Iti no ot raa Ku, it ituntug baagi dit tulun togumu. It raa dit kapatayan Ku no ot togot dit Pijonjiyan Wagu do Kinoringan.14:24 Kel 24:8; Yer 31:31-34 25Boroson banar Ku no dikoo, amu Oku no keenum kembagu dot liing dot anggur, sampay orikot it tadlaw dit ponginuman Ku kembagu sid Karajaan do Kinoringan,” ka di Yesus.
26Jadi, nokopinlalanu po yoalo dot mangarayow do Kinoringan, minamanaw no yoalo kumaa sid Sokid dot Zaitun.
Pinokeelo i Yesus dot Mongolim Doo i Petrus
(Mat 26:31-35; Luk 22:31-34; Yoh 13:36-38)
27Om pomoros no i Yesus sid mabpamaya Doo dot, “Momogidu kow om iduan Oku dikoo, tu nokotulis no mâantad sid Kitab dot, ‘ “Patayon Ku it moomiara dot domba, sampay eeas-ias nôono it tongo domba,” ka do Kinoringan,’ ka dit Kitab. 14:27 Za 13:7 28Nga kadung-ko oposiyan Oku kembagu, mogulu Oku dikoo mongoy sid negeri dot Galilea,” ka di Yesus. 14:28 Mat 28:16
29Simbar nopo i Petrus, “Mogidu poma yoalo kikiawi nga, amu oku-i yoku,” ka.
30Nga boros di Yesus sid di Petrus, “Boroson banar Ku no sid dikaw, iti sodoy beenoy diti, aa-po koponginduwo ot tandaa mongingkukuuk, intolu koh no mongolim dot amu koh kotutun Dogon kabarasan,” ka.
31Nga, ingko-papatong di Petrus sumimbar dot, “Korundun oku poma dikaw matay nga, amu ku-i olimon Ikaw!” ka.
Kikiawi dit tongo mabpamaya di Yesus dit wookon nga, minomoros-i dot ugu diri.
Mintaduwa i Yesus sid Getsemani
(Mat 26:36-46; Luk 22:39-46)
32Nakatalib iri, minongoy dîiri i Yesus om it mabpamaya Doo sid kabun dot reetan dot Getsemani. Kadung nokorikot siri, minomoros no i Yesus sid mabpamaya Doo dot, “Ogom kow po siti, mintaduwa Oku po,” ka.
33Angâatay no di Yesus i Petrus, i Yakobus om i Yohanes, om minogilunguy om sinumusa dîiri Yalo babanar. 34Ka di Yesus sid doalo, “Olunguy banar iti ginawo Ku, mad-ko tiipatay Oku no. Jadi, sisiti kow po om jaga kow no,” ka.
35Om ôongoy no i Yesus sid sosodu, om tungub no Yalo sid tana dot mintaduwa, dot ong adapat no dara, kaalay sid Dialo it kasansara’an diri. 36Ka dit pintaduwa Dialo, “Oh Abba, oh Ama! Asot iso ot amu Nu adapat. Paalayo no sid Dogon itit kasansara’an diti.14:36 Paalayo sid Dogon itit kasansara’an diti. Harfiah: Paalayo sid Dogon itit sawan diti. Ong sid Kitab Leed, opirereet ot sawan dit noponu di rasang do Kinoringan. Sid di Yesus ot kinoontokon dit rasang do Kinoringan supaya amu koontok sid daton. Intangay sid Yer 25:15-17; Yes 51:17; Why 14:10; 16:19; 18:6. Nga okon-ko maya dit Dogon do kenginan, ino-i-nga maya dit Dikaw do kenginan,” ka.
37Nopongo nopo mintaduwa, poguliay no di Yesus sid tolu koyuwan it mabpamaya Doo, nga nabantalan nogi Dialo dot momongodop yoalo. Na, boros di Yesus sid di Petrus, “Ades oy Simon, modop koh bala? Amu koh gaam kogoos jumaga dot tongo sajaam koleed?” ka. 38Om pôomoros no i Yesus sid doalo kikiawi dot, “Jaga kow no om pintaduwa kow no, supaya amu kow akala dot pensuba’an! Tu, awasi poma it kenginan duyu mamaal nga, amu kow kapapag, tu koyuwan do riniba, orukung,” ka.
39Om, îinsodu no kembagu i Yesus mantad sid tongo mabpamaya Doo, om pîintaduwa no kembagu dot iri-i iri ot binoros. 40Om koguli kembagu i Yesus sid mabpamaya Doo, nga nôokito Yo no kembagu dot momongodop yoalo tu tiodopon babanar. Om posikay di Yesus yoalo nga, aa-no ela’an doalo ong nunu pot iboros doalo sid di Yesus.
41Jadi, gîinumuli no kembagu i Yesus sid doalo dit kumeentolu Dialo mintaduwa, om pomoros no dot, “Ay, kakal kow-i bala modop om modtungangis! Miuma neeno! Intangay duyu pogi, norikot no ot masa dot itaak Oku, Tanak do Riniba, sid tongo tulun ki-duso. 42Tungag konow, kayonow sumamung dat tulun dat pataak Dogon sid musu Ku, tu alo no yalo!” ka di Yesus.
Tinabpa’an i Yesus
(Mat 26:47-56; Luk 22:47-53; Yoh 18:3-12)
43Namot dit mooboros po i Yesus, nokorikot no Yudas, it iso mantad dit opod om duwo dit mabpamaya di Yesus, dot ooyud nopo ot koruang yo, dot ki-ongo-sapadang om ki-ongo-bobobog, tu sinuu dit tongo timam dot ki-pangkat, om tongo guru do Kitab om tongo pomimpin dot tulun Yahudi. 44Om waro mâantad ot pongintutunan dot niboros di Yudas sid doalo, dot ka, “It tulun dit mangan ku singudo, ino no ot tulun dino. Mangan duyu Yalo tabpa’ay om owiton duyu, om jaga’on no banar!” ka.
45Kadung nokorikot i Yudas, turus toronong yalo sid di Yesus om pomoros no dot, “Oh Guru!” ka, dot meed moningud di Yesus. 46Om mangay no i Yesus tabpa’ay dit tongo tulun dit minaya di Yudas. 47Nga, iso mantad dit mabpamaya di Yesus dit songingkakat siri, minomundus dot sapadang om titibaso it turipon dit timam tagayo nga gisom nopungos it sampâaping it tolingo. 48Ka di Yesus sid doalo, “Nokuro tu mîilom minongoy kow siti dot ki-ongo-sapadang om ki-ongo-bobobog kow dot manabpo Dogon? Panantaman duyu gaam dot tulun taraat Oku diti?! 49Dot yang-ko titikid tadlaw Oku nopo sid natad dit Saasambayangon Tagayo dot modtuduk dit tongo tulun om, amu Oku-i titinabpa’an dikoo. Nga, andang-âandang nga ugu no dino ot koolukan, supaya otuluk no it nokotulis sid Kitab,” ka di Yesus. 14:49 Luk 19:47; 21:37
50Na, minomogidu dîiri it tongo mabpamaya di Yesus.
51Jadi, warot iso ot bujang dot kusay dot minonong-kurilib no dot kumut banar, dot minaya di Yesus. Pagka nasamit yalo dit soojar, 52tad mangay-i dialo powilio it kurilib yo, om panangkus no mogidu dot penlabas. 14:52 It pangarang ditit Injil diti dati ot komoyoon dot bujang dot kusay dit penlabas diri.
Sid Tinoguwangon i Yesus dit Maakama dot Tugama
(Mat 26:57-68; Luk 22:54-55, 63-71; Yoh 18:13-14, 19-24)
53Om mâangay no dîiri doalo owito i Yesus sid walay dit timam tagayo. Om miniu’umpug dîiri siri it kikiawi it timam dot ki-pangkat, it tongo pomimpin dot tulun Yahudi om it tongo guru do Kitab. 54Dot mususuut-i i Petrus di Yesus sid sosodu, sampay nokosuwang sid natad dit walay dit timam tagayo. Om ogom-ogom no yalo sid somok dit tapuy dot magamut, dot ginumawul dit tongo maangajaga.
55Jadi, monotos no it tongo timam dot ki-pangkat om kikiawi dit Tumpug dit Maakama dot Tugama diri mogiim dot duwo koyuwan ot sasi dot monondos di Yesus, supaya apatay doalo i Yesus. Nga asot okito doalo, 56tu ogumu-i dara ot sumasi dot monimbaal di Yesus, nga amu kopi’oonong it kososiyan doalo.
57Om ingkakat no ot piipiro koyuwan ot sasi dot monimbaal di Yesus dot ugu diti: 58“Norongow ya ot boros Dialo dot, ‘Uyason Ku itit Saasambayangon Tagayo dit winaal dot tulun, om sid tadlaw kotolu pengkokoton Ku no kembagu dot okon-ko tulun ot mamaal,’ ka Dialo,” ka doalo. 14:58 Yoh 2:19 59Nga, ugu poma diri it kososiyan doalo, nga amu-i kopionong dit kososiyan dit wookon.
60Kadung norongow dit timam tagayo it tondos diri, ingkakat no yalo sid taatanga, om pomoros no yalo sid di Yesus dot, “Amu nu gaam norongow at tondos doalo sid Dikaw dilo? Nokuro tu amu Nu simbaron?” ka.
61Nga minadaada-i i Yesus, song-linsow nga asot boros Dialo. Jadi dîinuat no kembagu dit timam tagayo i Yesus dot, “Ikaw no ka i Kristus i Raja Maanalamat, it najanji do Kinoringan, it Tanak do Kinoringan dit Roroyo’on?” ka.
62Simbar nopo i Yesus, “Oõ, Yoku no beeti! Okitanan duyu-i sompôori dot mogom-ogom Oku, Tanak do Riniba, ponong sid wanan do Kinoringan i Gayo Kuasa, 14:62 Mzm 110:1 om rumikot Oku dot maasako sid kawut dot tawan!” ka. 14:62 Tanak do Riniba: Intangay ot panarangan sid Mrk 2:10. It boros di Yesus diri, nanu mantad sid Mzm 110:1 om Dan 7:13. Nela’an dit tongo pomimpin Yahudi dot it duwo ayat dot Kitab diri ontok-ko i Kristus, it Raja Maanalamat. Ki-boros i Daniel dot warot nokito dialo dot iso ot tulun dot maasako sid kawut om linantik do Kinoringan jumadi dot raja dot song-pomogunan misingkoleed. Komoyoon, waya’an di Yesus popeelo dot Yino no ot Raja Maanalamat.14:62 Dan 7:13
63Na, kadung norongow dit timam tagayo it boros di Yesus diri, mangay dialo ruako it soosokot yo dot gama dot kooruol do ginawo,14:63 mangay dialo ruako it soosokot yo: Tadat nopo dot tulun Yahudi, subay mangan ruako it soosokot yo ong warot tulun monguukuwo do Kinoringan, gama dot araatan dit tongo boros dino. Nga okôokodok-i ot mangan ruako tu pangadatan nôopo (intangay sid 2Raj 18:37; 19:1). om pomoros nogi dot, “Aa tokow no oporolu dot sasi! 64Norongow duyu neeri, kon, dot monguukuwo Yalo do Kinoringan! Jadi, nunu no ot kopuguan duyu?” ka dit timam. 14:64 Im 24:16
Na, kikiawi doalo nga minanganu dot kopuguan dot andang aaluk dot patayon i Yesus tu minonguukuwo do Kinoringan kabarasan.
65Om tinumimpuun dîiri ot piipiro koyuwan ot tulun dot mongodula di Yesus, om tombolo po doalo it mato di Yesus, om suntuko nogi, om duato nogi dot, “Ong babanar-ko nabi Koh, sotoko isay ot minonuntuk Dikaw?” ka. Dot nokuro ong it tongo maangajaga-i nga minonuntuk-i di Yesus.
Minongolim i Petrus dot Kotutun di Yesus
(Mat 26:69-75; Luk 22:56-62; Yoh 18:15-18, 25-27)
66Namot dit kakal po i Petrus sid natad dit poomiukuman, nokorikot no siri ot iso ot turipon dot tongondu dit timam tagayo. 67Kadung-ko nokito doo i Petrus dot magamut sid somok dit tapuy, mangay doo siratay i Petrus, om duato nogi dot, “Okon-ko ikaw nga koruang-i gaam di Yesus, it tulun dit Nazaret diri?” ka.
68Nga, minongolim i Petrus, “Aa-ku-i otutunan Yalo dino, om aa-ku-i ela’an inot komoyoon nu dino,” ka di Petrus. Om oongoy no yalo sid lalawangon dit natad. Om minongingkukuuk dîiri ot tandaa.
69Jadi, nôokito no kembagu dit turipon dit tongondu i Petrus siri, om minomoros dîiri it totongondu sid tongo tulun dit songingkakat siri dot, “At tulun dilo nga koruang-i doalo!” ka. 70Nga minongolim kembagu i Petrus.
Dot amu songkuro koleed mantad diri, it tongo tulun dit songingkakat siri nga minomoros-i sid di Petrus dot, “Andang banar no dot ikaw nga koruang-i doalo, tu ikaw nga tulun-i dot Galilea!” ka.
71Nga, tinumimpuun dîiri i Petrus mising-sumpa dot, “Ukumon oku do Kinoringan ong momudut oku no! Aa-ku otutunan inot tulun dinot komoyoon duyu dino!” ka. 72Om minongingkukuuk dîiri it tandaa dot keenduwo.
Na, naandaman dîiri di Petrus it boros di Yesus sid doo dot, “Aa-po koponginduwo ot tandaa mongingkukuuk, intolu koh no mongolim dot amu koh kotutun Dogon kabarasan,” ka di Yesus. Na, turus nokeead i Petrus dot moolonduy.
15Sid Tinoguwangon dit Gobinor Pontius Pilatus i Yesus
(Mat 27:1-2, 11-14; Luk 23:1-5; Yoh 18:28-38)
1Jadi, ososopung po dit susuwab, miniutig-utig no it tongo timam dot ki-pangkat, it tongo pomimpin dot tulun Yahudi om it tongo guru do Kitab, om kikiawi it tumpug dot Maakama dot Tugama dot mii’upakat. Korooto po doalo i Yesus, om owito nogi mamanaw dot itaak sid Gobinor Pilatus. 15:1 Gobinor Pilatus: I Pilatus dino, gobinor sid negeri dot Yudea (intangay sid Luk 3:1).2Jadi, dinuat dîiri di Pilatus i Yesus dot, “Raja Koh gaam dot tulun Yahudi?” ka. Simbar nopo i Yesus, “Noboros nu neeno,” ka.
3Na, ogumu dîiri ot panandasan dit tongo timam dot ki-pangkat sid di Yesus, nga madaada-i i Yesus. 4Duato no kembagu di Pilatus i Yesus dot, “Nokuro tu amu Nu simbaron yoalo? Rongo’o pogi, songkuro koogumu dat tondos doalo sid Dikaw!” ka.
5Nga, madaada-i i Yesus, sampay neraranan i Pilatus.
Nookuman i Yesus dot Patayon
(Mat 27:15-26; Luk 23:13-25; Yoh 18:39–19:16)
6It koobasan di Pilatus, titikid dot Tadlaw Tagayo dot Paskah, posoliwan yalo dot iso ot tulun dit nojiil, maya dit pokionuwon dit tulun togumu. 7Jadi, it tiya diri, warot iso ot tulun dot nojiil, reetan di Barabas. Jiniil yalo om it tongo kinoruangan yo tu linumawan dot porinta om minamatay dot tulun. 8Jadi mini’umpug dîiri sid di Pilatus it tulun togumu, tu pokionuwon doalo dot posoliwanon di Pilatus ot iso ot tulun mantad sid jiil, ugu-ko it koobasan yo.
9Nga, ka di Pilatus dot minongoduat doalo, “Eengin kow gaam dot isoliwan ku dikoo at raja duyu tulun Yahudi?” ka. 10Tu andang nela’an-i di Pilatus dot katataak nopo dit tongo timam dot ki-pangkat di Yesus sid doo, nga daagan dot dumangki.
11Nga, minangan dit tongo timam dot ki-pangkat wuyokuto it tulun togumu, supaya pokisoliwanon doalo di Pilatus i Barabas, okon-ko i Yesus.
12Na, mîinomoros no kembagu i Pilatus sid doalo dot, “Ong kaa dino, kuoyon ku nôono bo at tulun dat reetan duyu dot raja dot Yahudi?” ka.
13Nga ginumara yoalo dot, “Posolipon Yalo dino!” ka.
14Nga, ka di Pilatus sid doalo, “Nunu song-karaatan ot nawaal Yo?” ka.
Nga, ingko-pupuod nogi doalo gumara dot, “Posolipon Yalo!” ka.
15Na, pagka tu eengin i Pilatus pasanang dit ginawo dit tulun togumu, nisoliwan yo dîiri i Barabas. Om ponuu nogi yalo dot tulun dot mangalapos di Yesus dot lalapos dot ki-rugi, 15:15 lalapos dot ki-rugi: It koobasan dot Ruum, kadung warot tulun dot ookuman do loposon, mamakay yoalo do lalapos dot ki-rugi dot basi ko tulang. Yogot it tulun diri sid kayu om loposon nogi it solot. Kikiawi it tulun dit nookuman dot mangan patayo, subay loposon po mogulu. Nga warot tulun matay daagan dot laalapos. om pataako nogi sid tongo soojar dot posolipon.
Pinising-Dakagan dit Tongo Soojar i Yesus
(Mat 27:27-31; Yoh 19:2-3)
16Om mâangay no owito dit tongo soojar i Yesus sid iyonon doalo it sid natad di Gobinor Pilatus, om loowo nogi doalo it kikiawi it posukan dot mi’u’umpug siri. 17Sinulungan doalo i Yesus dot jubah dot ungu ot warna irad-ko dang raja, om pongogolung nogi dot ponoko-mahkuta dot ki-rugi, om pasantako nogi sid tulu di Yesus. 18Nopongo peeri, mangay nogi doalo baabakako i Yesus dot mongorumat kabarasan, dot ka, “Tabi Tuan, Raja dot tulun Yahudi!” ka. 15:17-18 It jubah dot ungu ot warna om it ponoko-mahkuta dino, pongintutunan dot kokuasa’an dot raja. I jubah dit warna ungu, jubah dot dang raja. 19Pining-babagan doalo it tulu di Yesus dot tumbalang, om ping-dula’ay nogi, om singkotud nogi dot sumamba kabarasan sid tinoguwangon di Yesus. 20Nobobos nopo yoalo mamaabakak di Yesus, oluso no doalo it jubah dit ungu ot warna diri om sulungay nogi doalo kembagu dit soosokot mâantad di Yesus. Om, owito no doalo i Yesus sumoliwan, tu posolipon nôono.
Nisalip i Yesus
(Mat 27:32-44; Luk 23:26-43; Yoh 19:17-27)
21Korikot sid tanga do ralan, mangay doalo pajalo ot iso ot tulun dot manaan dit salip di Yesus. It tulun diri, mantad nogi sid kampung, om miimaamantok dot mongoy sid kota. I Simon ot ngaran yo, mantad sid kota dot Kirene, tama di Aleksander om i Rufus. 15:21 Rm 16:13 22Minangan doalo owito i Yesus sid iso ot kineeyonon it reetan dot Golgota, komoyoon, “Kuango”. 23Korikot siri, minangan doalo peenumo i Yesus dot liing dot anggur, it nogowulan dot tubat pananang mur, nga, amu-i minonginum i Yesus.
24Om minangan dîiri dit tongo soojar posolipo i Yesus, om pisasatakay nogi it soosokot di Yesus, tu manantu dot isay om isay ot kaanu. 15:24 Mzm 22:19 25It masa dit pinosolipan di Yesus diri, pukul sombilan nogi dot minsasarap. 26Sid sawat dit tulu di Yesus, warot nisokot ot papan dot pinotulisan dit kinopongukuman di Yesus, “Iti no ot raja dot tulun dot Yahudi,” ka. 27Waro pot duwo koyuwan ot tulun taraat dot nisalip dit tongo soojar; iso ot ponong sid wanan om iso ot ponong sid gibang di Yesus. 28[Inot masam keeno dino, notuluk no it nokotulis sid Kitab dot, “Kiro’on dot tongo tulun dot Yalo nopo nga tulun taraat,” ka.] 15:28 Yes 53:12
29It tongo tulun dit mitinalib siri, song-pipingog nopo monguukuwo di Yesus, om momoros dot, “Baa! Ikaw neeri it mokipoponguyas dit Saasambayangon Tagayo, om tolu tadlaw pengkokoton Nu no kembagu kabarasan!15:29 Mzm 22:8; 109:25; Mrk 14:58; Yoh 2:19 30Umbal ka mindoo mantad sinod salip, om salamato inot kondiri Nu!” ka doalo.
31It tongo timam dot ki-pangkat om it tongo guru do Kitab nga mamaabakak-i di Yesus. Miboboros yoalo dot, “Ong tulun wookon minangan Dialo salamato, nga Yino kondiri amu Yo-i adapat manalamat! 32Ong babanar-ko Raja Maanalamat Yalo, it raja dot Israel, om intatangan tokow Yalo mindoo mantad ad salip, baru nogi om mimoyo tokow!” ka doalo.
It duwo koyuwan it tulun taraat dit nakasalip sid miampaping di Yesus, nga mongukuwo-i di Yesus.
Minatay i Yesus
(Mat 27:45-56; Luk 23:44-49; Yoh 19:28-30)
33Koorikot po dit tingaadlaw, tinumuwong no it pootongkop dit pomogunan siri, sampay pukul tiga dot minsosodoy. 34Adi, koorikot po it pukul tiga dit minsosodoy, nokoobus no i Yesus momoros dot opûupuod, dot ka Doo, “Eloy, Eloy, lama sabaktani?” ka, komoyoon, “Oh Kinoringan Ku, oh Kinoringan Ku, nokuro tu niduan Oku Dikaw?” ka. 15:34 Mzm 22:2
35Om korongow dit piipiro koyuwan it tulun dit songingkakat siri it monginloow i Yesus, turus pomoros yoalo dot, “Rongo’o duyu pogi, monginloow Yalo di nabi Elia!” ka. 36Na, magaago-i manangkus manganu dot span it iso ot tulun, om poroloko nogi sid liing dot anggur toonsom, 15:36 liing dot anggur toonsom: Ino-no ot omura ot liing dot anggur tu minonsom tu nokotongus, om ogumu ot weeg nakagawul. Iri no ot inumon dit tongo turipon om it tongo soojar. Sirid pinosolipan, waro dati ot liing dot linutu dit tongo soojar. om posuluwo nogi sid pompod do tumbalang, om posuwuo nogi sid di Yesus dot peenum, om meed momoros dot, “Posimoyo’on-i Yalo! Intangay tokow po dot rumikot i nabi Elia dot pendoo Dialo mantad silod salip, ko kukuro,” ka. 15:36 Mzm 69:22
37Na, ponginggiyak po i Yesus dot opûupuod, om pomukat nogi.
38Om it tabir takapal sid Saasambayangon Tagayo, it ponobon dot tulun tumoguwang do Kinoringan, nopiduwo kuminis mantad sid sawat sampay sid suriba. 15:38 Intangay it gambar dit tabir dino sid Luk 23:45.15:38 Kel 26:31-33; Ibr 10:19-2039Om kokito dit kotua do posukan dit tantara do Ruum it pengkakat sid toguwang dit salip diri, dot ugu diri ot paadpatay di Yesus, minomoros dîiri yalo dot, “Ay! Banar-i bala’ay dot Tanak Yalo do Kinoringan!” ka dialo.
40Inot sino dino waro-i ot kootongonduan dot mintong-intong mantad sid sosodu. Yoalo dino, i Salome, i Maria it tulun dot Magdala, om i Maria it tidi dit duwo miobpinee i Yakobus Tomulok om i Yoses, om wookon po. 41Yoalo no it tongo tongondu dit minaya om minonulung di Yesus tiya dit sid negeri dot Galilea Yalo. Om ogumu pot tongo tongondu wookon siri, it nakawaya di Yesus mongoy sid kota dot Yerusalem. 15:40-41: Luk 8:2-3
Linobong i Yesus
(Mat 27:57-61; Luk 23:50-56; Yoh 19:38-42)
42-43Miiminsosodoy no it tadlaw dit nokorikot siri i Yusuf, it tulun dot Arimatea. Yalo dino mantad sid Tumpug dit Maakama dot Tugama om orumaton dot tulun. Om yalo dino, oleed no miintong dot orikot it pomorinta’an do Kinoringan. Na, pagka tu sosodoy no it tadlaw, om tadlaw nogi dot poodsodia’an dot hari Sabbat, 15:42-43 tadlaw nogi dot poodsodia’an dot hari Sabbat: Komoyoon, hari lima. Ong it tongo Yahudi ot mongitung, it sodoy ot kotimpuunan dot tadlaw. Kadung otonob no it tadlaw dit tadlaw kolimo, tumimpuun no it hari Sabbat om amu no kawasa gumama. Iri no ot sabap dot magaago no yoalo polobong di Yesus. sinumoromo-i yalo sumambat di Pilatus dot mokirila moongoy dit bangkay di Yesus. 44Nga, eeraranan i Pilatus dit norongow yo dot nowukatan no i Yesus. Jadi, linoow yo dîiri it kotua do posukan do tantara om duato yo nogi dot, “Babanar gaam dot nowukatan no i Yesus?” ka. 45Kadung norongow di Pilatus it boros dit kotua do posukan, rinila’an yo dîiri i Yusuf manganu dit bangkay di Yesus. 46Na, minomoli no dîiri yo-Yusuf dot kumut linen, om pendoo’o no it bangkay di Yesus mantad sid salip, om rilitay nogi dit kumut diri. Nopongo peeri, posuwâango no it bangkay di Yesus sid lobong dit winokuran ot dalamas, om buruwido nogi it pampang tagâayo dot pinonombol dit susuwangon dit lobong. 47Dot intatangan di Maria tulun dot Magdala, om i Maria it tidi di Yoses, it pinaadadapan dit bangkay di Yesus.
16Kinoposiyan di Yesus
(Mat 28:1-8; Luk 24:1-12; Yoh 20:1-10)
1Kadung nakatalib no it hari Sabbat, pitatanud no i Maria tulun dot Magdala, i Maria it tidi di Yakobus, om i Salome dot mangadagang dot pangangod dit bangkay di Yesus. 2Om ososopung po dit hari minggu, namot dit sumilaw nogi it tadlaw, minongoy no yoalo sid lobong. 3Na, kamasa’an dit maapanaw yoalo, miboboros yoalo dot, “Isay nôono ot monulung daton momuruwid dit pampang dit pinonombol dit susuwangon dit lobong?” ka. 4Tu it pampang dino, adarakan ot kaagayo. Om korikot yoalo, om intangay, nga noburuwid neet pampang. 5Om suwang yoalo sid suwang dit lobong, nga nabantalan nogi doalo ot kusay dot omulok po dot ki-jubah dot opurak, dot mogom-ogom ponong sid wanan doalo. Nunu po nga, nongo-kotigog babanar yoalo.
6Nga, ka dit kukusay dit omulok po, “Kada kow-i rumosi! Ela’an ku-i dot, mogiim kow di Yesus it tulun dit Nazaret dit nisalip diri, nga aso no siti Yalo tu noposiyan no! Intangay duyu pogi, siti no it baya pinaadadapan dit bangkay Yo diri. 7Nga, pamanaw kow no, om abaray duyu no i Petrus om it tongo mabpamaya Doo dit wookon dot, ‘Minogulu dikoo i Yesus sid negeri dot Galilea. Sori no ot kasambatan duyu Dialo, ugu-ko it noboros Yo mâantad sid dikoo,’ kanto dikoo,” ka dit kukusay dit omulok po. 16:7 Mat 26:32; Mrk 14:28
8Jadi, kadung norongow doalo iri, magaago-i yoalo sumoliwan mantad sid lobong dot minomod-tangkus tu, nokotigog om notigagang, sampay amu yoalo nokoboros dot nunûunu sid isay nopo, tu rumosi. 16:8 Siti no ot koompusan dit Kitab di Markus. Nga pagka tu opurimanan dot tulun dot mad-ko amu po noompus it tuturan diti, warot tulun wookon kodori dot minongompus dit Kitab di Markus dot duwo ot koompusan dit kopisuway. It koompusan tonibak, ugu diti ot boros: Jadi, naantas-i dit tongo tongondu polombus it kikiawi it tupono diri sid do Petrus. Om sinuu dîiri di Yesus it tongo mabpamaya Doo dot paabar dit Tabar Tosusi, mantad sid kosila’on sampay sid kotonobon. Inot Tabar Tosusi dino, ototog om manaak dot kasalamatan misingkoleed. Amin.
Minintalang i Yesus 16:9 It ayat 16:9-20 diti, okon-ko i Markus kondiri ot minonulis, tu aso sid salinan dit Kitab di Markus dit gulu no babanar. Warot piipiro ot ayat siti dot nanu dot tulun mantad sid tongo Kitab wookon, om nirunggum nogi sitid Markus, dot jinadi dot pongompusan dit Kitab diti.
[[9It minsasarap dit hari minggu, noposiyan i Yesus mantad sid kapatayan. Pogulu po Yalo mintalang sid di Maria tulun dot Magdala, it sinunsuban di Yesus dot turu ot rogon. 10Na, minangaabar dîiri i Maria sid tongo mabpamaya di Yesus, it kakal po mogiad dot monginupus. 11Tinuturanan di Maria it mabpamaya di Yesus dot neemot yo i Yesus dot noposiyan. Nga amu yoalo mimoyo. 16:9-11 Mat 28:9-10; Yoh 20:11-18
12Jadi, mîinintalang no i Yesus sid duwo koyuwan it mabpamaya Doo, dot sûuway no ot kokitanan. Namot diri, sid pamana’an yoalo miduduwo mantad sid Yerusalem pakaa sid kampung. 13Jadi pinogulian dîiri doalo sid tongo mabpamaya wookon dot mangaabar, nga amu-i mimoyo it tongo mabpamaya. 16:12-13 Luk 24:13-35
14Boboyo’o nopo dîiri, intalang i Yesus sid opod om iso it mabpamaya Doo, kamasa’an dit mamangakan yoalo. Rinasang di Yesus yoalo tu asot koosipan om okodow babanar it ginawo doalo, tu amu mimoyo yoalo dit tabar dit tongo tulun dit nakamato kondiri dot noposiyan Yalo.
15Om, minomoros dîiri i Yesus sid doalo dot, “Pamanaw kow no tumongkop do pomogunan om paabaro duyu no it Tabar Tawasi sid kikiawi ot tulun. 16:15: Kis 1:8 16Isay nopot mimoyo om opodsu, ino no ot salamaton do Kinoringan. Nga isay nopot amu mimoyo, ukumon do Kinoringan. 17Itit tongo tanda do kosunduwo diti, maawaya dit tongo tulun dit nongo-keemoyo: Koponunsub yoalo do rogon dot mongoreet dit ngaran Ku; om kopomoros yoalo dit tongo boros dit amu ela’an mâantad doalo. 18Otinduk poma dot wulanut, amu-i apadasan, keenong keenum poma dot rasun, nga amu-i awanit yoalo. Ong mangama yoalo dit tulun dit ki-oruol, olingasan it tulun dit ki-oruol diri,” ka di Yesus. 16:14-18 Mat 28:16-20; Luk 24:36-49; Yoh 20:19-23; Kis 1:3-8; Kis 2:4; Kis 5:16; Kis 28:5, 8
Niinsawat i Yesus sid Surga
(Luk 24:50-53; Kis 1:9-11)
19Kadung nopongo i Tuhan Yesus momoros sid mabpamaya Doo, niinsawat no do Kinoringan Yalo sid surga, om minogom dîiri Yalo ponong sid wanan do Kinoringan. 20Na, minamanaw dîiri it tongo mabpamaya di Yesus dot paabar dit Tabar Tawasi sid siombo nopo. Om i Tuhan nga minuup-i doalo gumama, dot mongimbulay dit tongo kosunduwo tu mongobukti dot it Tabar dit yabar doalo diri, babanar.]]