Tabar Tawasi

dit Tinulis di

Yohanes

Popela’an

It minonulis diti Kitab diti, ino-no i rasul Yohanes, it mabpamaya dit amu koyuuan di Yesus (21:20-24; 13:23; 19:26; 20:2; 21:2-7). Tomodon nopo di Yohanes monulis diti: “supaya mimoyo kow dot i Yesus no ot Raja Maanalamat it najanji do Kinoringan, Tanak do Kinoringan, om supaya kaanu kow dit koposiyon tototog tu nokeemoyo Doo (20:31b).” Turu ot tanda do kosunduwo dit nawaal di Yesus ot tinuturan di Yohanes, tu pentalang dot i Yesus no ot Tanak do Kinoringan (2:1-11; 4:46-54; 5:1-18; 6:6-13; 6:16-21; 9:1-7; 11:1-45). Asasarok i Yesus mising-reet dot Tanak do Kinoringan it kondiri Yo (1:34; 1:49; 3:16-18; 5:23-25; 11:4; 11:27; 20:31).

I Yesus nga Kinoringan-i (Yoh 1:1; 1:18). I Yesus dino, nokosopol mâantad, it amu po noorug iti pomogunan (1:1-2; 8:58; 17:5, 24). Inturu i Yesus mangagalar dit kondiri Yo: ka Dialo, “Yoku no ot Ruti dit Kapasi (6:35),” “Yoku no ot Maanganawaw do Pomogunan (8:12),” “Yoku no diti ot Lalawangon (10:7-10),” “Yoku no ot Moomiara do Domba (10:11-14),” “Yoku no ot Puun do Boros Tabanar, it Maamasi om it Ralan kumaa sid Kinoringan (14:6)”. Dot it boros di Yesus dit, “Yoku no,” ka, gama tolosok dot mangagalar dot Kinoringan Yehowah it kondiri Yo, tu komoyoon nopo dit ngaran di Yehowah dino sid bahasa Ibrani, ‘YOKU NO’ keenong ‘Yoku no I WARO MISINGKOLEED’.

Iti maakaa diti, ogumu ot tulun momoros dot ki-guna kikiawi ot tugama, om kosuruga-i, asal ataat sid tugama dino. Miinong nopo ot kaada’an tiya dit zaman di Tuhan Yesus om iti maakaa, tu ogumu ot tulun dot eengin sumamba sid Kinoringan, nga amu monorima di Tuhan Yesus. Nga inot kemaya’an dino, amu nokoontok, tu ka di Yesus, tu ka di Yesus, “Yoku no ot Ralan kumaa sid Kinoringan, Yoku no ot Puun do Boros Tabanar, om Yoku no it Maamasi. Asot îiso korikot sid di Ama ong okon-ko Yoku ot waya’an,” ka (14:6 ; intangay-i sid 5:23).

Suwang

1. Kotimpuunan: I Yesus no ot Boros do Kinoringan it najadi dot tulun: 1:1-18

2. It kososiyan di Yohanes Moomodsu om it tongo mabpamaya di Yesus: 1:9-51

3. It turu ot tanda do kosunduwo dit pentalang dot i Yesus no ot Raja Maanalamat dit najanji do Kinoringan, om Tanak do Kinoringan:

A. Minangan di Yesus silio do liing dot anggur it weeg: 2:1-11

B. Minongolingos i Yesus dit tanak dit pagaway: 4:46-54

C. Minongolingos i Yesus dit kusay sumakit sid kulam do Betesda: 5:1-18

D. Pinaakan i Yesus dot tulun togumu: 6:6-13

E. Minamanaw i Yesus sid soribaw do weeg: 6:16-21

F. Minongolingos i Yesus dit tulun dit bolow mantad dit koosusu: 9:1-7

G. Minamasi i Yesus di Lazarus: 11:1-45

4. Sid Yerusalem: Minonuduk i Yesus dit tongo mabpamaya Doo sobolum natabpa’an it kondiri Yo.

Minomoog i Yesus dit takod dit tongo mabpamaya Doo: 13

It tugas di Tatod Tosusi om tongo hal wookon: 14–16

Doa di Yesus dot kopupuson: 17

5. Kasansara’an, kapatayan om koposiyan di Yesus: 18–20

6. Koompusan: Minintalang kembagu i Yesus sid Galilea: 21

1

I Yesus no it Reetan di Boros do Kinoringan

1It timpuun-i,

it aa-po noorug iti pomogunan,

waro no mâantad ot reetan di Boros,

om i Boros dino, sisirid Kinoringan,

om inot Boros dino, ino-no i Kinoringan.

2Mantad dit timpuun-i,

sisirid Kinoringan no mâantad inot Boros dino.

3Kikiawi dit nurug do Kinoringan,

nipoorug Yo di Boros.

Kikiawi dit waro diri,

asot iso ot nurug do Kinoringan dot okon-ko nipoorug Doo.

4Inot Boros dino puun do koposiyon,

om inot koposiyon dino, Paanganawaw do riniba.

5Inot Paanganawaw dino, mamabang sid kotuwangan,

om it kotuwangan, amu nokopisok 1:5 amu nokopisok Harfiah: amu nakagampot. Duwo komoyoon sâambil di Yohanes: Tafsiran 1: amu nakamanang it kotuwangan dit Paanganawaw, om Tafsiran 2: It tongo tulun dit kakal-i sid kotuwangan, amu nakaarati dot isay i Tuhan Yesus. dit Paanganawaw.

6Waro isot tulun rinumikot, dot reetan di Yohanes, dot sinuu do Kinoringan. 1:6 Mat 3:1; Mrk 1:4; Luk 3:1-2 7Rinumikot yalo dot pasasi sid tongo tulun ontok-ko it Paanganawaw diri, supaya kikiawi dit tulun dit korongow dit tabar diri, mimoyo dit Paanganawaw. 8It Paanganawaw diri, okon-ko i Yohanes po, nga koririkot nopo di Yohanes, gisom paabar dit Paanganawaw, ino-no:

9it babanar-no-ko Paanganawaw

dit rinumikot sitid pomogunan

dot manganawaw dot titikid ot tulun.

10Siti nod pomogunan i Boros diri,

om iti pomogunan diti, nipoorug do Kinoringan di Boros.

Nga i Boros dino, amu-i otutunan dit tongo tulun sitid pomogunan.

11Rinumikot Yalo sid bansa Yo kondiri,

nga amu Yalo tinorima dit bansa Yo.

12Nga, isay-isay ot minonorima Doo

sampay mimoyo Doo,

taakan Yo yoalo dot hak

dot jumadi dot tongo tanak do Kinoringan.

13Kajajadi nopo doalo dot tanak do Kinoringan,

okon-ko naanak ugu-ko it koobasan dot tulun

keenong naanak dot mantad sid tiwow dot tulun,

keenong mantad sid tiwow do kusay,

ino-i-nga i Kinoringan kondîiri ot pajadi doalo dot tongo tanak Yo.

14Inot Boros dino, sinumiliw dot tulun om rinumunggum daton miyon,

om nokito tokow no it kogoyo’o dit koKinoringano Yo,

it kogoyo’o dit koKinoringano dit notorima Yo mantad sid Tama Yo,

tu iso no Yalo ot Tanak do Kinoringan.

Yalo no ot puun do kosianan om puun do boros tabanar.

15Rinumikot i Yohanes tu sinumasi di Boros. Maagawa yalo momoros, dot ka dialo, “Yalo no ot kinomoy ku diri dit sumusuut dogon rumikot, nga agayo ot kuasa mantad dogon. Tu, aa-ku po nalangus, sino no mâantad Yalo,” ka.

16Nosusukup i Yesus dot kosianan, om aso gisom Dialo mamarakat daton; 17tu it Tukum, nilombus di Musa sid daton, nga ong it kosianan om boros tabanar, mantad sid di Yesus Kristus. 1:17 Kristus: Itit boros dot Kristus diti, mantad sid boros dot Yunani, komoyoon nopo, Minangan Inasakay keenong Linantik. Miinong it komoyoon dit boros dot Ibrani dot Messias, tu Minangan Inasakay keenong Linantik, komoyoon, linantik baagi dot iso ot jawatan. Tiya dit zaman dit Kitab Leed, it tongo raja, nabi, om timam, mangan inasakay ot gama mangalantik. I Yesus, reetan-i dot Kristus keenong Minangan Inasakay, tu it jawatan Dialo, raja, nabi om timam tagayo tokow (Ibr 4–10). 18Aso pot îiso ot tulun dot nokokito do Kinoringan, nga it Tanak do Kinoringan dit iso no, it maakangkab dit Tama Yo nga Kinoringan-i, om Yalo no ot pinentutun do Kinoringan sid daton.

Kososiyan di Yohanes Moomodsu

(Mat 3:1-12; Mrk 1:1-8; Luk 3:1-18)

19Waro insan tadlaw, sinuu dit tongo pomimpin dot Yahudi ot aa kopiro timam om tulun dot Lewi mongoy mantad sid Yerusalem kumaa sid di Yohanes dot mongoduat sid dialo, dot ka, “Isay koh ka dino sabanar no?” ka. Nga kaa diti ot kososiyan di Yohanes: 20Turus tarang i Yohanes sumimbar, dot ka dialo, “Okon-ko i Raja Maanalamat oku po diti, it najanji do Kinoringan,” ka.

21Om pôongoduat no kembagu yoalo dot, “Ong kaa dino, isay koh-i? I nabi Elia koh gaam?” ka. 1:21 nabi Elia: I nabi Elia, gulu di Yohanes Moomodsu. 800 toon ot pialatan dit tumur doalo. Amu minatay i nabi Elia, ino-i-nga tad niinsawat-i sid surga (2Raj 2:11). Minimoyo it tongo tulun do Yahudi dot insan tadlaw, gumuli po yalo kembagu sitid pomogunan dot posodia dit tongo tulun baagi dit korikatan dit Raja Maanalamat (Mal 3:1; 4:5-6).

Nga, “Okon,” ka di Yohanes.

“Ikaw gaam it Nabi Tagayo dit Rumikot nogi?” 1:21: it Nabi Tagayo dit rumikot nogi: Sid Ul 18:15-22 popeelo mâantad i Musa dit tongo tulun Israel, dot sompôori, waro nabi rumikot dot ugu-ko it kondiri yo. Jadi, minongindad dîiri it tongo tulun Israel keenong Yahudi dit Nabi dino. Nga waro-i doalo ot kasadar dot inot nabi dino, ino-no i Raja Maanalamat (Kis 3:20-24; 7:37). ka doalo.

“Okon,” ka di Yohanes. 1:21 Ul 18:15, 18; Mal 3:1; 4:5

22Na, ka dîiri doalo, “Ong kaa dino, poboroso sid dagay dot isay koh dino, supaya ela’an ya no poboros sid tulun dit minonuu dagay. Nunu ot iboros nu, isay sabanar no inot kondiri nu?” ka doalo.

23Simbar nopo i Yohanes, “Yoku no beeti, it kinomoy di nabi Yesaya,

‘it bongut dot tulun dit maagawa sid balantara dot,

“Pampangay duyu no it ralan di Tuhan!” ka dit tulun,’ ka di nabi Yesaya,”

ka di Yohanes. 1:23 Yes 40:3 (LXX)

24Na, it tongo tulun dit sinuu dit tongo pomimpin dot Yahudi diri, warot piipiro doalo ot mantad sid pati politik om tugama dot Farisi. 1:24 Farisi: Ino nopo Farisi dino, iso denominasi dot tugama do tulun Yahudi dit ataat babanar maya dit Tukum di Musa. Minamaal yoalo dot ogumu ot tongo tukum kondiri dot ‘ponoko-galang sid minsorili dit tukum do Kinoringan’ supaya amu nôono kabarasan yoalo kapangalanggar dit tukum do Kinoringan. It amu kenginan di Yesus sid doalo, ino-no maya yoalo dit tukum dit wiwinaal dot tulun om osodu sid Kinoringan it ginawo doalo (intangay sid Mat 15:7-9).25Minongoduat di Yohanes dot, “Ong okon-ko i Raja Maanalamat koh dit najanji do Kinoringan, om okon-ko i nabi Elia keenong it Nabi Tagayo dit Rumikot nogi, nokuro tu momodsu koh dot tulun?” ka doalo. 1:25 Mal 3:1; 4:5-6; Ul 18:15, 18

26Simbar nopo i Yohanes, “Weeg ko weeg ot dogon dot pomodsu, nga warot tulun sid dikoo dot aa-duyu otutunan. 27Sumusuut Yalo dogon rumikot, nga insan-ko mongolus dit kasut Yo nga amu oku aaluk,” ka di Yohanes. 28It kikiawi dino, najadi sid kampung dot Betania, it sid tupak dit bawang dot Yordan, it pinomodsuan di Yohanes Moomodsu dit tongo tulun.

It Tuyog do Domba dit Sinuu do Kinoringan sitid Pomogunan

29Jadi, korikot it susuwab, kokito di Yohanes Moomodsu, dot tumoronong i Yesus sid doo, minomoros dîiri yalo dot, “Intangay duyu, oodi no at Tuyog dot Domba dat sinuu do Kinoringan tu paada dot duso dot tulun! 1:29 Tuyog dot Domba dat sinuu do Kinoringan: Maya dit Tukum di Musa, subay-ko mangagaras it tongo Yahudi dot dupot dot pongugas dit duso doalo (intangay sid Im 1:1-4; 14:12-14; 16:1-34; Bil 6:12-14 om wookon po). Noboros mâantad di nabi Yesaya dot i Yesus ugu-ko domba dit mangan garaso, om mamabo Yalo dit duso do tulun (intangay sid Yes 53:7-10). Sid Kitab di Yohanes diti, it tuyog do domba dit garason sid Poginakanan do Paskah ot nanu dot suriban ontok-ko i Tuhan Yesus om it kasansara’an Yo (intangay sid Kel 12:3-13; Yoh 6:4 om it panarangan siri, om sid Yoh 6:50-58). 30Yalo neet kinomoy ku diri, ‘dit sumusuut dogon rumikot. Nga apangkat Yalo mantad dogon, tu sino no mâantad Yalo dit aa-ku po nalangus,’ kangku diri. 31Yoku kondiri dit timpuun-i nga aa-ku-i ela’an dot isay Yalo dilo sabanar no, nga iti no ot koririkot ku siti diti, tu momodsu oku dot tulun dot weeg, supaya keentutun ku Yalo sid bansa dot Israel,” ka di Yohanes.

32-33Om sinumasi po i Yohanes Moomodsu dot, “It timpuun-i, aa-ku-i ela’an dot isay Yalo dilo sabanar no. Nga i Kinoringan dit minonuu dogon momodsu dot tulun dot weeg ot pinaampangil mâantad sid dogon dot ka, ‘Ong okitanan nu i Tatod Tosusi dot tumubpo om miyon sid iso ot tulun, Yalo no dino ot momodsu dot tulun dot i Tatod Tosusi ot pomodsu Yo,’ ka. Na, nokito ku dîiri i Tatod Tosusi dot tumubpo mantad sid tawan, ugu-ko burung asang, om miniyon sid di Yesus. 34Baa, pagka nokito ku it ugu diri, na sumasi oku nôono dot: Yalo no diti it Tanak do Kinoringan,” ka di Yohanes Moomodsu.

It Mabpamaya di Yesus dit Gulu Banar

35Korikot it susuwab, sîiri no kembagu i Yohanes Moomodsu om duwo mantad dit mabpamaya doo. 36Kadung nokito dialo i Yesus dot tumalib siri, pomoros no yalo dot, “Intangay duyu pogi, oodi no at Tuyog dot Domba dat sinuu do Kinoringan tu paada dot duso dot tulun!” ka. 37Korongow dit duwo koyuwan it mabpamaya di Yohanes Moomodsu it boros di Yohanes diri, minaya dîiri yoalo di Yesus. 38Nga, kowili i Yesus sid toori, om kokito Doo dot maawaya yoalo Doo, mangay Dialo duato yoalo dot, “Nunu ot iimon duyu?” ka. Simbar nopo yoalo, “Oy Rabbi, siombo ot iyonon nu?” ka. Sid boros dot Ibrani, Rabbi komoyoon “Guru”. 39Boros di Yesus, “Kayow, intangay duyu kondiri,” ka. Na minaya dîiri yoalo di Yesus om nokito dîiri doalo it iyonon di Yesus, om sisiri dîiri yoalo sampay otuwong, tu tontok dino, pukul ampat no dot minsosodoy.

40Duwo mikoruang ot nakawaya di Yesus tu nokorongow dit kososiyan di Yohanes. Ngaran nopo dit kotiso nga i Andreas, tobpinee di Simon Petrus. 41Jadi, alalangkas no i Andreas mogiim dit tobpinee yo i Simon, om boroso yo no dot, “Nakasambat okoy no di Messias!” ka. Inot, Messias dino, komoyoon, “Kristus”, ino-no it Raja Maanalamat dit najanji do Kinoringan. 42Om mangay no angatay di Andreas i Simon tumoronong sid di Yesus. Siratay di Yesus i Simon om pomoros nogi dot, “Ikaw dino, i Simon, tanak di Yohanes. Nga mantad maakaa, 1:42 Yohanes: I Yohanes dit komoyoon siti diti, tama di Simon, okon-ko i Yohanes Moomodsu po keenong i Yohanes i minonulis dit Kitab diti, ino-i-nga gisom sangaran yo. reetan koh nôono di Kefas,” ka di Yesus. Kefas komoyoon sid boros dot Yunani, “Petrus”, ino-no “pampang”.

Monginloow i Yesus di Filipus om i Natanael

43Jadi, korikot po dit susuwab, pinutusan no di Yesus dot mongoy sid negeri dot Galilea. Asal nasambat Yo i Filipus, turus mangay Doo angatay, dot ka Doo, “Kayo, waya Dogon!” ka. 44I Filipus dino tulun dot Betsaida, iseeso ot kota dit nontodonon di Andreas om i Petrus. 45Na, sambato di Filipus i Natanael, om boroso yo no dot, “Nakasambat okoy no dit tulun dit kinomoy di Musa sid Kitab yo om it kinomoy dit tongo nabi sid Kitab doalo. Yalo dino i Yesus, tanak di Yusuf, tulun dot Nazaret,” ka di Filipus.

46Nga, ka di Natanael, “Siongo ma dot warot awasi dot rumikot mantad sid Nazaret?” ka. Simbar i Filipus, “Baa, miwaya kito pogi, om intangan nu nogi,” ka.

47Kadung nokito di Yesus dot tumoronong i Natanael sid Doo, pomoros no Yalo sid di Natanael dot ka, “Iti no ot tulun Israel babanar, it amu moomudut!” ka. 1:47 Ong maya dot tradisi, i Natanael nopo diti nga i Bartolomeus (intangay it daftar do rasul sid Kis 1:13). tulun Israel babanar, it amu moomudut: Kodori, minangan do Kinoringan simbanay it ngaran di Yakub jumadi Israel. Tu komoyoon nopo dot Yakub, ‘maangakal’ keenong ‘moomudut’. I Natanael nopo dino, koturunan dot Israel om ojujur koolun (intangay sid Kej 27:35-36; 32:28).

48Boros di Natanael sid di Yesus, “Nunu ot kotututun Nu dogon?” ka.

Ka di Yesus, “It aa-koh po naangatan di Filipus, nokito Ku no mâantad ikaw sid saaw dit puun do fig,” 1:48 Intangay it gambar do fig sid Mat 21:19. ka.

49Na, ka dîiri di Natanael sid di Yesus, “Oy Guru, Tanak Koh do Kinoringan, raja dot bansa Israel!” ka.

50Boros di Yesus sid di Natanael, “Noboros Ku nôopo sid dikaw dot, ‘Nokito Ku ikaw sid saaw dit puun do fig’ kangKu om, turus mimoyo koh. Nga, agayo po mantad dino ot hal dot okito duyu sompôori!” ka di Yesus. 51Om pôomoros no kembagu i Yesus sid di Natanael dot, “Boroson banar Ku no sid dikaw: Sompoori, kokito koh nôono dot ogiang ot tawan, om it tongo moleekat do Kinoringan, nga mindoo mindakod sid Dogon, Tanak do Riniba,” ka. 1:51 Kej 28:12-17

2

Raaramay do Pisasawa’an sid Kana

1Koorikot po dit kotolu tadlaw, waro no ot minisasawo sid kota Kana sid negeri dot Galilea, om it tidi di Yesus nga siri-i; 2i Yesus om it tongo mabpamaya Doo nga noligow-i sirid pisasawa’an diri.

3Leed suleed, naawi dîiri it liing dot anggur. Kadung naawi it liing dot anggur, minomoros no it tidi di Yesus sid di Yesus dot, “Noowian yoalo dot liing dot anggur,” ka.

4Simbaro nopo di Yesus it tidi Yo, “Kadaay Oku suu’o. Amu po norikot ot masa Ku,” ka. 5Nga, boros dit tidi di Yesus sid tongo maana’as, “Tonudo duyu nopo nunu-nunu ot boroson di Yesus sid dikoo,” ka.

6It siri, warot onom neenan ot mantaya dot poo’iyanan do weeg, tu pongonuwan dot weeg dot poomoogan dit tongo tulun Yahudi maya dit tadat om tugama doalo. 2:6 ... poomoogan dit tongo tulun Yahudi maya dit tadat om tugama doalo. Kikiawi dit kosunduwo dit niimbulay di Yesus, pobukti dot Yalo no ot Raja Maanalamat. It sid kampung Kana diti, minangan di Yesus sukupo it tongo linigow do liing dot anggur sampay ki-laba. Iri diri, monuluk i Yesus dit boros dit tongo nabi kodori dot iti nopo zaman di Raja Maanalamat diti nga zaman dot barakat, katamanan om karamayan (Yer 31:12 om Amo 9:13-14). Ii-nopo weeg dot poomoogan nga lambang dit tongo pinonuu’an om tadat leed dit tugama Yahudi. It tongo pinonuu’an om tadat leed dino, nogontian no di Yesus dot lobi po awasi (Yoh 3:25; 1:16-17). Inot tongo mantaya dino, pampang ot winaal, om titikid dit mantaya diri, atus lito ot weeg. 7Jadi boros di Yesus sid tongo maana’as, “Pinsuwangay duyu dot weeg inot tongo mantaya dino,” ka. Na pining-suwangan dîiri doalo dot weeg it tongo mantaya diri sampay nongo-ponu. 8Nopongo peeri, pomoros no i Yesus sid doalo dot, “Ponook kow tokûudik, om potiimay duyu dat maangatur do raaramay,” ka.

Jadi, ponook no yoalo dot okûudik, om pataako no sid maangatur do raaramay. 9Om tiimay dit maangatur do raaramay it weeg diri, nga nosiliw no dot liing dot anggur. Nga eeran yalo dot mantad siombo it liing dot anggur diri. It tongo maana’as no ot nokeelo, tu yoalo ot minonook dit weeg diri. Kadung notiiman dit maangatur it liing dot anggur diri, turus toronong yalo sid pangantin kusay, 10om pomoros no dot, “It koobasan dot tulun momuun dot liing dot anggur, poguluonon po pataas it iinumon dit awasi, aawûuk no it tongo linigow om taason nogi it inumon dit araraat. Nga ikaw nopo, niatag nu it liing dit paling awasi, om tidino, baru nogi om itaas nu,” ka dit maangatur dit raaramay.

11It winaal di Yesus sid kota Kana sid negeri dot Galilea, ino-no tanda do kosunduwo keeso dit winaal Yo. Nokotimpuun no Yalo pentalang dit koKinoringano Yo, om nokeemoyo dîiri it tongo mabpamaya Doo.

12Nopongo peeri, minongoy no i Yesus sid kota Kapernaum, dot it tidi Yo, it tongo koobpineeyan Yo, om it tongo mabpamaya Doo ot koruang Yo. Miniyon yoalo siri dot piipiro tadlaw koleedo. 2:12 Mat 4:13

Monunsub i Yesus dit Tongo Paadagang Mantad sid Saasambayangon Tagayo

(Mat 21:12-13; Mrk 11:15-17; Luk 19:45-46)

13It moosomok no it Tadlaw Tagayo dot Paskah dot tulun Yahudi, minongoy no i Yesus sid kota Yerusalem. 2:13 Kel 12:1-27 14Om kosuwang i Yesus sid natad dit Saasambayangon Tagayo, nga nokikito Yo no it tongo paadagang dot sapi, domba, burung asang om it tongo moonukar dot siin, dot songogom-ogom siri. 2:14-17 Kiro’on dit tulun Yahudi dot haram it siin dot Ruum tu ki-gambar di Kaisar (intangay sid Mrk 12:16). It tongo moonukar dot siin diri, paganti dot siin dot Ruum kumaa sid siin dit aso gambar, tu iri ot pakayon dot pamaray dot sukay sid Saasambayangon Tagayo. It koguna’an dit tongo sapi, domba om burung asang dit padagangon sid natad dit Saasambayangon Tagayo diri, garason dot ponogit om pangaraa (intangay sid Im 5:7; 12:6; 14:22; 15:14, 29). Tu ong osodu ot nontodonon dit tulun dit korikot siri, tad siri-i ot pomoliyan. Nga minangan sunsubo di Yesus it tongo moonukar do siin om it tongo paadagang, tu siniliw doalo it natad dit Saasambayangon Tagayo dot poomitalaban. 15Panganu Yalo dot tali om waalo Yo nogi dot lalapos, om ping-sunsubay Yo nogi kikiawi it tulun siri, miwaya dit tongo domba om it tongo sapi doalo mantad sid natad dit Saasambayangon, om niping-tiyas po Dialo sid tana it tongo siin dit tongo moonukar dot siin, om mangay Yo nogi ping-tuwaday it tongo mija doalo. 16Boros Doo sid tongo paadagang dot burung asang, “Owito duyu kiawi iti sumoliwan siti. Kadaay duyu jodio dot poomidagangan itit walay dit Tama Ku!” ka. 17Na, naandadaman no dit tongo mabpamaya Doo it boros dit nokotulis sid Kitab dot, “Mad moogolok it ginawo Ku daagan dot aa-Ku mongoyuu dit walay Nu!” ka dit boros. 2:17 Mzm 69:10

18Nga, sinumiwal di Yesus it tongo pomimpin dot Yahudi, ka doalo, “Umbal ka pembulay dot kosunduwo dot ipeentong Nu dagay, pongintutunan ya dot babanar-ko ki-hak Koh mamaal dot ugu diti,” ka.

19Simbar nopo i Yesus, “Mangay duyu pogi uyaso itit Saasambayangon Tagayo diti, nga tolu tadlaw no keengkakat Ku kembagu,” ka. 2:19 Mat 26:61; 27:40; Mrk 14:58; 15:29

20Nga, ka dit tongo pomimpin dot Yahudi sid di Yesus, “Apat noopod om onom toon koleed ot tulun mamaal ditit Saasambayangon diti om nopongo nogi, om tolu tadlaw Koh-no gaam do-yikaw mamaal kembagu?” ka.

21Dot it komoyoon nopo di Yesus dot Saasambayangon, nga it koyuwan Yo kondiri. 22Sagay pogi-om, noposiyan no kembagu i Yesus om naandaman nogi dit tongo mabpamaya Doo, dot it hal diri, baabaya noboros di Yesus, om minimoyo nogi dîiri yoalo dit boros sid Kitab om it tongo bibinoros di Yesus.

Ela’an-i di Yesus Kiawi ot Ginawo dot Tulun

23Namot dit sid kota Yerusalem i Yesus, tontok dot Tadlaw Tagayo dot Paskah, ogumu ot tulun dot nokeemoyo sid di Yesus, tu nokokito yoalo dit tongo tanda do kosunduwo dit nawaal di Yesus. 24Nga, i Yesus kondîiri, amu-i aarap doalo, tu otolop Dialo kikiawi it pugiginawo dot tulun. 25Aso poma ot tulun popeelo sid Doo ontok dot isay nopo, tu ela’an Doo-i nunu ot sid suwang dit ginawo dot tulun.

3

I Yesus om i Nikodemus

1Warot iso ot tulun mantad sid pati politik om tugama dot Farisi, reetan di Nikodemus; pomimpin yalo dot tugama Yahudi. 2Isot sodoy, minongoy yalo sid di Yesus om pomoros no dot, “Oy Guru, ela’an ya no dot Ikaw dino, sinuu do Kinoringan siti dot monuduk dagay. Tu asot iso ot tulun dot kopongimbulay dot tongo tanda do kosunduwo ugu-ko it winaal Nu diri, ong okon-ko wowoyo’on do Kinoringan,” ka. 3Simbar nopo i Yesus, “Boroson banar Ku no sid dikaw, asot iso ot tulun dot kokito dit Karajaan do Kinoringan, ong amu po aanak kembagu,” ka. 3:3 aanak kembagu Tafsiran 2: aanak mantad sid sawat / aanak mantad sid surga . Iti dati miduduwo ot komoyoon di Yohanes.

4Nga, boros di Nikodemus sid di Yesus, “Katuk obo! Aanak po gaam kembagu ot tulun ong lumeeng no? Kadapat gaam yalo sumuwang kembagu sid paaganakan dit tidi yo, om lumangus nogi kembagu?” ka.

5Simbar nopo i Yesus, “Boroson banar Ku no sid dikaw, ong amu aanak ot tulun mantad sid weeg om mantad sid Tatod Tosusi, amu ajadi dot raayat sid Karajaan do Kinoringan. 3:5, 7 aanak ... mantad sid weeg om mantad sid Tatod Tosusi: Komoyoon, osusian di Tatod Tosusi. Sid Kitab Leed, noboros mâantad do Kinoringan sid tulun dot Israel, dot sompôori, susian Yo yoalo do weeg om suwangan Yo yoalo di Tatod Yo (Yeh 36:25-27; Yes 44:3; Yl 2:28-29). Aso po pembaptisan dang Kristian tiya dit minokiboboros i Nikodemus di Yesus, nga ong itokow ot mangabaca dit boros di Yesus pasal dit weeg dino, oorotiyan tokow-i dot it pembaptisan dang Kristian ot komoyoon, tu nosusian tokow no om tinaakan tokow po dot Tatod Tosusi (Ef 5:25-26; Tit 3:5 om 1Ptr 3:21).6Tu it aanak mantad sid tulun do riniba, tulun-i do riniba, om it aanak mantad sid Tatod Tosusi, suwangan di Tatod Tosusi. 7Kada keeranan, tu momoros Oku sid dikaw, dot subay-ko aanak kow kembagu! 8It Tatod Tosusi, irad-ko it sarup, tu tumongus sid siombo nopo it kenginan yo, om amu tokow ela’an dot mantad siombo om kumaa siombo, nga orongow tokow-i it tuni yo. It tulun dit aanak mantad sid Tatod Tosusi nga kaa-i dino,” ka di Yesus.

9Na, simbar di Nikodemus sid di Yesus, “Nunu ot ko-kaa-kaa dino?” ka.

10Ka di Yesus, “Yang-ko guru koh do Kitab dot arayow sid Israel om, aa-nu gaam oorotiyan ino? 11Boroson banar Ku no sid dikaw, ombo it ela’an ya, boroson ya, om ombo it nokito ya, pososiyon ya. Nga, aa-duyu torima’on it kososiyan ya. 12Ong monuturan Oku sid dikoo ontok-ko it hal dit aanak kembagu – tu hal dit ajadi sitid pomogunan – nga aa-kow-i mimoyo, sâampod po ong monuturan Oku sid dikoo dit hal dit dang surga om mimoyo kow no. 13Tu asot iso ot tulun dot nokeensawat sid surga, suway mantad Dogon, Tanak do Riniba, dit minindoo mantad sid surga. 14Kodori, sinuu do Kinoringan i Musa mamaal dot wulanut dot tambaga. Om minangan di Musa porilito sid kayu, om pensawato yo nogi. Jadi it tongo tulun dit ne’itan do wulanut topodos, nolingasan om amu minatay. Yoku Tanak do Riniba nga ugu-i dino, tu mangan Oku pensawato sâabat mantad sid tana,3:14 Bil 21:9 15supaya isay nopot tulun dot mimoyo Dogon, Tanak do Riniba, kaanu dit koposiyon tototog,” ka di Yesus.

16Babanar-ko amu koyuu do Kinoringan it tongo tulun sitid pomogunan, sampay nitaak Yo it Tanak Yo dit iso no dot ipapatay, supaya titikid it tulun dit mimoyo dit Tanak dino, amu obinasa, ino-i-nga kaanu dit koposiyon tototog. 17Tu it kinoponuuan do Kinoringan dit Tanak Yo sitid pomogunan, okon-ko mongukum dot tulun ot tomodon, ino-i-nga manalamat dot tulun.

18Isay nopo ot mimoyo dit Tanak do Kinoringan, amu-i ookuman. Nga, isay nopot amu mimoyo, nookuman no mâantad, tu amu yalo minimoyo dit Tanak do Kinoringan dit iso no. 19Sagay ukumon ot tulun: Nokorikot no it Paanganawaw sitid pomogunan, nga it otuwong pot kenginan babanar dot tulun mantad-ko it anawaw, tu araat it tongo gagama’on doalo. 20Isay nopot araat ot gagama’on, asana dit anawaw; amu yalo mongoy sid tanawaw, tu mookoy-i dot kabanta it gagama’on yo dit araat. 21Nga, isay nopot mamaal dit awasi, mongoy sid tanawaw, supaya kentalang it gagama’on yo dit koonong dit kenginan do Kinoringan.

Kososiyan di Yohanes Moomodsu Ontok di Yesus

22Nopongo peeri, minongoy no i Yesus om it tongo mabpamaya Doo sid negeri dot Yudea; miniyon yoalo siri torûuay, om minomodsu dot tulun. 23Nga, tiya dino, i Yohanes Moomodsu nga momodsu-i, sid tongo towud dot weeg sid Ainon, sid somok dit kota Salim, tu ogumu ot weeg siri. Om it tongo tulun nga minomod-rikot siri dot mokipodsu, 24tu namot diri, amu po nojiil i Yohanes Moomodsu. 3:24 Mat 14:3; Mrk 6:17; Luk 3:19-20

25Na, minimbulay dîiri ot pigaga’an dit tongo mabpamaya di Yohanes om iso ot tulun Yahudi ontok-ko it gama momoog maya dit tadat om tugama dot Yahudi. 3:25 ... gama momoog maya dit tadat om tugama dot Yahudi. Ogumu ot toturan do Yahudi pasal dit gama modsu om momoog do pinggan, supaya oborisi om osusi sid tinoguwangon do Kinoringan. Nga iti diti, pigaga’an dati pasal dit pembaptisan di Yohanes om i Yesus. 26Minomod-toronong yoalo sid di Yohanes om pomoros nogi dot, “Oy Guru, it tulun dit nakawaya dikaw sid tupak dit bawang dot Yordan diri, it nisasi nu sid dagay, nga momodsu-i dot tulun, om kikiawi dat tongo tulun nga mongoy ad Dialo!” ka.

27Simbar nopo i Yohanes, “Awasi no beno tu itokow tulun, aso nununu ot aanu tokow ong okon-ko nitaak do Kinoringan. 28Ikoo kondiri ot nakasasi dot noboros Ku no mâantad dot, ‘Okon-ko i Raja Maanalamat oku po, nga sinuu oku mogulu Dialo,’ kangku diri. 3:28 Yoh 1:20 29Sanganu nopo dit pangantin do tongondu, ino-no it pangantin do kusay, okon-ko it pangapit po. Tu, ii-nopot pangapit diri, gisom mootoning, om tumomon ong orongow dialo it bongut dit pangantin do kusay tumomon. Yoku nga sam-keeno-i, tu tidino otomon oku babanar. 30Yalo no ot aaluk dot gumayo ot ngaran, om yoku aaluk dot kumodok ot ngaran,” ka di Yohanes.

I Yesus no ot Rumikot Mantad sid Surga

31Yalo dit rumikot mantad sid sawat, ino-no it asawat mantad dit kikiawi. Nga, it tulun dit mantad sid pomogunan, dang pomogunan no, om it boboroson yo nga dang riniba. Nga, it rumikot mantad sid surga, asawat mantad dit kikiawi. 32Miguguli poma Yalo pasasi dit nunu it nokito om it norongow Yo sid surga, nga asot iso ot tulun dot monorima dit kososiyan Yo. 3:32 Yoh 3:11-13 33Isay nopot tulun dot mimoyo dit kososiyan Yo diri, mangakun dot babanar it boros do Kinoringan. 34Yalo it sinuu do Kinoringan, polombus dit tongo boros do Kinoringan, tu naawi-awi no pataak sid Dialo it Tatod do Kinoringan. 35Monoluod it Tama dit Tanak Yo, om kikiawi dit nunu nopo, nipokuasa no Dialo. 3:35 Mat 11:27; Luk 10:22 36Isay nopot mimoyo sid Tanak dino, kaanu dit koposiyon tototog, nga isay nopot amu tumaat dit Tanak dino, asot koposiyon; gaam-ko kopurimon po yalo dit rasang do Kinoringan sampay misingkoleed.

4

I Yesus om it Tongondu dot Samaria

1Insan tadlaw, norongow dit tongo tulun Farisi dot ogumu ot tulun dot minokipodsu di Yesus om najadi dîiri dot mabpamaya Doo. Jadi ogumu nogi it di Yesus do mabpamaya mantad dit mabpamaya di Yohanes Moomodsu. 2Dot sabanar no, okon-ko i Yesus kondiri pot minomodsu, ino-i-nga it tongo mabpamaya Doo. 3Kadung nela’an di Tuhan Yesus dot norongow dit tongo tulun do Farisi dot irad diri, minogidu dîiri Yalo mantad sid negeri dot Yudea om pinogulian Dialo kembagu sid negeri dot Galilea. 4Dot inot pamana’an Yo dino, kawaya sid daerah dot Samaria.

5Adi, nokorikot dîiri i Yesus sid iso ot kota sid Samaria it reetan dot Sikhar, sid somok dit tana dit nitaak di Yakub kodori sid tanak yo i Yusuf. 4:5 Kej 33:19; Yos 24:32 6It sino dino, warot talaga dit nukadan di Yakub. Na, pagka tu nooyanan babanar i Yesus mamanaw, minogom po dîiri Yalo sid tobon dit talaga diri dot modtungangis. Dot inot masa dino, waro no ot pukul dua belas dot tingaadlaw.

7Na, waro dîiri iso ot tongondu dot Samaria rinumikot dot managow siri. Boros di Yesus sid tongondu diri, “Peenumo Oku po kaa,” ka. 8Tu nakapanaw no sid kota it tongo mabpamaya di Yesus, momoli dot kaakanan. 9Simbar nopo it tongondu dit Samaria diri sid di Yesus, “Yang-ko tulun Koh dot Yahudi om mokiinum Koh dogon oy, dot tulun Samaria oku yoku?” ka. Tu, ii-nopot tongo tulun dot Yahudi, amu eengin monoki-gawul dit tongo tulun dot Samaria. 4:9 Tu, ii-nopot tongo tulun dot Yahudi, amu eengin monoki-gawul dit tongo tulun dot Samaria. Tongo tulun nopo dot Samaria, Yahudi campuran. It toon 722 Sobolum Masihi, nakala dit tongo tulun dot Asyur it tongo tulun dot Israel sid daerah dot Samaria. Kogumuan dit tongo tulun dot Israel, nosunsub mantad sid tana doalo om nowit sid Asyur, nga waro-i ot niogol sid Samaria sid Israel. Minisasawo dîiri dit tongo tulun dot Asyur om it tongo tulun dot Israel, om koturunan nopo doalo, tulun dot Samaria (2Raj 17:24). Tiya diri, kaasana’an dit tulun Yahudi tulen it tongo tulun dot Samaria, tu sumamba poma yoalo do Kinoringan, nga kakal po ogumu ot dang kapir. 4:9 Ezr 4:1-5; Neh 4:1-2

10Ka di Yesus sid totongondu, “Ong ela’an nu nogi it odia dit itaak do Kinoringan, om isay it mokiinum dikaw, andang-ko ikaw kondîiri ot mokiinum sid Dogon, om taakan Teekaw dot weeg dot kapasi,” ka di Yesus. 11Simbaro dit totongondu i Yesus dot, “Asot sosook Nu, oy Tuan, 4:11 Tuan: Sid Bahasa Yunani, it Bahasa asli dit Kitab Wagu, iseeso ot boros dang ‘tuan’ om ‘Tuhan’: miduduwo nga kyrios. Jadi, ong warot tulun monginloow di Yesus dot, ‘Oy kyrios!’ ka, amu tokow ela’an nunu ot komoyoon dit tulun: ‘Oy tuan!’ ko ‘Oy Tuhan!’ It nopili sitid terjemahan diti: sobolum noposiyan i Yesus, ‘Tuan’ ot napakay, tu amu po nasadar dit tongo tulun dot Kinoringan bala i Yesus diri sabanar no. Katalib dit kinoposiyan di Yesus om nasadar nogi dit tongo tulun dot Yalo dino, Kinoringan. Jadi ‘Tuhan’ ot napakay siri. om aralom itit talaga diti. Mantad siombot pongonuwan Nu dot weeg dot kapasi? 12Panantaman Nu gaam ong katalib Koh po dit taki-lombus ya, i Yakub, it pinataak ditit talaga diti sid dagay, dot yalo kondiri om it tongo tanak yo, om it tongo pangayam yo nga iti not weeg ditit talaga diti ot nakapasi doalo?” ka dit totongondu.

13Nga, ka di Yesus sid totongondu diri, “Isay-isay ot monginum ditit weeg diti, tuuwan po kembagu, 14nga isay-isay ot monginum dit weeg dit itaak Ku sid doo, amu no tuuwan sampay misingkoleed. Gaam-ko inot weeg dinot itaak Ku doo dino, jumadi dot towud dit moosopuk sid kondiri yo, it manaak dot koposiyon tototog,” ka di Yesus.

15Boros dit totongondu sid di Yesus, “Oy Tuan, taakay oku dinot weeg dino, supaya amu oku nôono tuuwan, om aa-ku nôono osusa managow sitid talaga diti,” ka.

16Nga, ka di Yesus, “Pamanaw no, ongoyo it sawo nu, om guli nogi siti kembagu,” ka. 17Simbar nopo it totongondu, “Asot sawo ku diti,” ka.

Na, ka di Yesus sid totongondu, “Noonong nu no beno dot, ‘Asot sawo ku diti,’ kanu, 18tu inlimo koh no sowo’o, om at kusay dat ponoki-runggum nu maakaa dino, okon-ko sawo nu po. Babanar inot boros nu dino,” ka di Yesus.

19Na, ka dit totongondu, “Ay! Nabi Koh toõ bala dino, oy Tuan. 20It tongo taki ya kodori tulun dot Samaria, ad nuluw dilo ot Saasambayangon, nga ikoo tongo tulun do Yahudi, ‘Subay-ko sid Yerusalem ot Saasambayangon sid Kinoringan,’ ka duyu,” ka di tongondu.

21Na, boros di Yesus sid totongondu diri, “Oy kinan, imoyo no Dogon dot, warot rumikot ot masa dot okon-no-ko silod nuluw po dilo keenong sid Yerusalem ot Saasambayangon sid di Ama. 22Tu, ikoo nopo oy bansa dot Samaria, andang sumamba kow-i do Kinoringan nga amu duyu otutunan Yalo, nga yokoy nopo tulun Yahudi, sumamba okoy sid Kinoringan dot otutunan ya-i Yalo, tu mantad sid tulun Yahudi it kasalamatan. 23Nga, rumikot-i ot masa, om maakaa no dino ot masa, dot it tongo tulun dit babanar-ko sumamba sid Tama, sumamba nôono Dialo dot opugu ot ginawo doalo om maya dit tudukan tabanar, tu it tongo tulun dit ugu diri no ot paadsamba ot kenginan dit Tama. 24Tu i Kinoringan dino osundu, om isay nopot sumamba Dialo, subay-ko sumamba Dialo dot opugu ot ginawo om maya dit tudukan tabanar ontok-ko Kinoringan,” ka di Yesus. 4:24 ... subay-ko sumamba Dialo dot opugu ot ginawo om maya dit tudukan tabanar ontok-ko Kinoringan. Kalu ong tomodon nopo di Yesus siti nga potumbongon dit tongo tulun Yahudi. Tu ii-nopo tongo tulun Yahudi, sumamba poma do Kinoringan, nga sid soribaw no. Om potumbongon po i Yesus dit tongo tulun Samaria, tu ii-nopo tongo tulun Samaria, amu songkuro kotumbongon ot gama sumamba do Kinoringan, tu amu po nokeelo dit tudukan tabanar ontok-ko i Kinoringan (ayat 4:22). Miduduwo ot bansa, subay-ko sumamba do Kinoringan dot oonong ot gama, ino-no, opugu ot ginawo om maya dit nunu nopo it niintalang di Yesus ontok-ko i Kinoringan.

25Na, boros dit totongondu sid di Yesus, “Ela’an ku-i dot rumikot it Raja Maanalamat, it reetan di Kristus. Kadung korikot Yalo, patarang no Yalo sid dagay dit nunu nopo,” ka.

26Boros di Yesus sid totongondu, “Yoku no beeti, itit monoki-boboros dikaw diti maakaa diti,” ka.

27Dot it tiya dino, nongo-koguli no siri it tongo mabpamaya di Yesus. Eeraranan babanar yoalo dit nokito dot monoki-boboros i Yesus dot tongondu. Nga, asot îiso doalo ot nokembongut mongoduat dot, “Nunu ot tomodon Nu?” ka, keenong, “Nokuro tu monoki-boboros Koh dinot tongondu dino?” ka.

28Jadi, mangay nopo poogolo dit totongondu it mantaya yo, om ongoy no sid kota om pimbarasay no it tongo tulun siri dot, 29“Kayow, intangay tokow po! Waro silot tulun dot minomoros sid dogon dit kikiawi it nongo-wawaal ku. Yalo no dati it Raja Maanalamat dit najanji do Kinoringan diri,” ka dit totongondu. 30Jadi, minomod-soliwan no it tongo tulun mantad sid kota, om ongoy no sid di Yesus.

31Tiya dit nokeedu it tongondu, nangatan no i Yesus dit tongo mabpamaya Doo dot mangakan, dot ka doalo, “Oy Guru, mangakan tokow,” ka.

32Nga, ka di Yesus, “Warot kaakanan sid Dogon, it aa-duyu ela’an,” ka.

33Jadi, miniboboros dîiri it mabpamaya di Yesus dot, “Waro gaam ot tulun dot minongowit dot kaakanan sid Dialo?” ka.

34Nga, ka di Yesus sid doalo, “It kaakanan Ku, ino-no, mamaal dit kenginan di Ama, it minonuu Dogon siti dot momongo dit gama’on dit nipawaal Dogon. 35Momoros kow mari dot, ‘Apat wulan pom orikot nogi it musim mongomot,’ ka duyu. Nga, momoros Oku no sid dikoo, pogigintong kow pogi ad minsorili duyu, nga mansak no at gandum sid tongo tumo, om miuma no dot omoton. 4:35 mansak no at gandum: Okon-ko it gandum banar po ot komoyoon di Yesus, ino-i-nga sinuriban di Yesus ot gama yo momoros pasal dit tongo tulun dot Samaria. Tu yoalo diri, ugu-ko it gandum dit mansak no om miuma no dot omoton (injilon), tu mionong no ot masa baagi doalo dot mimoyo di Tuhan Yesus.36It tongo tulun dit momongomot, nokotimpuun no gumaji. It omoton nopo doalo ino-no it tulun dit salamaton, supaya kaanu dit koposiyon tototog. Jadi it maananom om it moongomot nga, soosompi otomon-i nôono. 37Ong sid hal diti, babanar-i it paanambarasan, dit ka, ‘It tîiso mananom, om it wookon mongomot,’ ka. 38Jadi, monuu Oku dikoo mongomot sid tumo dit okon-ko ikoo ot minonotos gumama; tulun sûuway ot minonotos gumama siri, om ikoo ot mongupu dit tasil dit ginama’an doalo,” ka di Yesus.

39Om ogumu dîiri ot tulun Samaria sid kota diri dot nokeemoyo di Yesus, pasal dit kososiyan dit totongondu dot, “Binoros Doo sid dogon kikiawi it nongo-wawaal ku,” ka dit totongondu. 40Jadi, kadung nokorikot it tongo tulun Samaria sid di Yesus, pinokianu no doalo sid di Yesus dot miyon i Yesus sid doalo; om miniyon dîiri Yalo sid doalo dot duwo tadlaw koleed.

41Om ogumu po babanar ot tulun dot minimoyo di Yesus, tu nokorongow dit tudukan Dialo. 42Boros dit tongo tulun sid tongondu diri, “Maakaa diti, mimoyo okoy no, nga okon-ko it tuturan nu po sid dagay ot nakasabap, ino-i-nga yokoy kondîiri ot nokorongow Doo om nela’an ya dîiri dot babanar-ko Yalo no ot Maanalamat do pomogunan,” ka.

Mongolingos i Yesus dit Toruol dit Tanak do Pagaway

43Nakatalib ot duwo tadlaw dot sirid Sikhar i Yesus, linumombus no Yalo sid negeri dot Galilea. 44It gûulu, i Yesus kondiri ot minomoros dot, “Amu orumaton ot nabi sid kampung yo kondiri,” ka. 4:44 Mat 13:57; Mrk 6:4; Luk 4:24 45Nga, nokorikot pogi i Yesus sid Galilea, sinamung-i Yalo dit tongo tulun siri dot osuaw ot gama, tu baya nokokito yoalo dit kikiawi it nawaal di Yesus sid Yerusalem tontok dit Tadlaw Tagayo dot Paskah, tu yoalo nga nokoongoy-i sid Paskah diri. 4:45 Yoh 2:23

46Om gîinumuli no kembagu i Yesus sid Kana sid negeri dot Galilea, sid baya pinonilian Yo dit weeg jumadi dot liing dot anggur. Om sino dino, warot iso ot pagaway istana mantad sid kota Kapernaum dot sumakit it tanak yo dit kusay. 4:46 Yoh 2:1-11 47Kadung norongow dialo dot nokoguli i Yesus sid negeri dot Galilea mantad sid negeri do Yudea, sinumamung no yalo di Yesus, om pokisisian no yalo di Yesus dot maya dialo sid Kapernaum dot mongolingos dit toruol dit tanak yo, tu it tanak yo dino, soro-kapatayo no. 48Nga, boros di Yesus sid pagaway diri om sid tongo tulun wookon, “Nokuro tu subay kokito kow dit tongo tanda do kosunduwo om it tongo keeraranan, om mimoyo kow nogi?!” ka.

49Nga, ka dit pagaway diri sid di Yesus, “Oy Tuan, kayo po sori sobolum matay it tanak ku,” ka.

50Na, boros di Yesus sid dialo, “Pamanaw no, nolingasan no it tanak nu,” ka. Minimoyo-i it pagaway dit boros di Yesus, pamâanaw no yalo. 51Namot dit maapanaw yalo, nosomungan no dialo it tongo turipon yo dot minangaabar sid dialo dot nolingasan no it tanak yo.

52Om mangay dialo duato it tongo turipon yo dot pukul songkuro ot tinimpuunon lumingos dit toruol dit tanak yo nga, “It pukul satu dit minsosodoy koniab, linumuub no it alasu it koyuwan yo,” ka dit tongo turipon doo. 53Na, naandadaman no dit tatama dot masa no diri ot pinamarasan di Yesus dot, “Nolingasan no it tanak nu,” ka. Na, minimoyo dîiri di Yesus it tatama diri, om it kikiawi it sirang yo.

54Iti no it koduwo it tanda do kosunduwo dit nawaal di Yesus sid negeri do Galilea, dit nokoguli Yalo siri mantad sid negeri do Yudea.

5

Minongolingos i Yesus dot Toruol dot Tulun sid Kulam dot Betesda

1Nakatalib peeri, minongoy no i Yesus sid kota Yerusalem, tu norikot no it iso ot tadlaw tagayo dot tugama dot Yahudi. 2Sinod Yerusalem dino, sid somok dit lalawangon dit kota it reetan dot “Lalawangon dot Domba”, warot iso ot kulam dot, ong sid boros dot Ibrani, reetan dot Betesda, it nentutukan dot limo ot tombiring. 3Sid tongo tombiring dino, ogumu ot tulun song-wiwiliw dot amu kabaru: Waro nong bolow, kimay om kakung. [Yoalo kikiawi dino, mongindad dot gumimpung it weeg dit kulam, 4tu waro masa dot mindoo sid kulam it moleekat do Tuhan, tu mongogimpung dit weeg dit kulam. Jadi, isay nopot kopogulu tumuop sid kulam, namot dit ogimpung it weeg diri, olingasan dit nunu nopo it toruol yo.] 5Jadi, warot iso tulun siri, dot tolu noopod om walu toon no koleed dot amu kabaru. 6Nokito di Yesus it tutulun diri miiwiliw siri, om nela’an Dialo dot oleed no it tulun diri dot amu kabaru. Jadi, mangay duato di Yesus dot, “Eengin koh dot olingasan, oy?” ka di Yesus.

7Simbar nopo it tutulun, “Oy Tuan, aso bot tulun dot potuop dogon silod kulam dat ogimpung no at weeg. Om, asadang oku no dot mokitutuop ad kulam, nga ooguluwanan oku no dat wookon at tulun,” ka.

8Na, ka di Yesus sid tutulun, “Tungag no, onuwo neenot tikam nu om pamanaw no,” ka. 9Na, turus nolingasan it tutulun. Mangay yo no onuwo it tikam yo om pamanaw no.

Nga, inot tadlaw dino, hari Sabbat. 10Jadi, minomoros it tongo pomimpin dot Yahudi sid tulun dit nolingasan diri dot, “Biano diti, tadlaw dot pongingkayadan; amu koh kawasa mongoriwot dinot tikam nu,” ka. 5:10 Neh 13:19; Yer 17:21

11Nga, simbaro nopo dit tutulun it tongo pomimpin dot Yahudi, “It tulun dit minongolingos dogon ot minonuu dogon dot, ‘Onuwo neenot tikam nu, om pamanaw no,’ ka Dialo,” ka dit tutulun.

12“Isay inot tulun dot minonuu dikaw dot, ‘Onuwo neenot tikam nu, om pamanaw no,’ ka dino?” ka dit tongo pomimpin dot Yahudi.

13Nga, amu otutunan dit tutulun dot isay it minongolingos dit toruol yo, tu nokopinsosoriat no i Yesus sid kinogumuan dit tulun siri.

14Adi, kaasambat no di Yesus it tutulun diri sid suwang dit Saasambayangon Tagayo, na, minangan dîiri boroso di Yesus dot, “Pagka tu nolingasan koh no dino, kada po nôono mamaal dot duso, supaya aa-koh kaajang dit lobi po ara’at!” ka.

15Na, pamâanaw no it tutulun diri, om ponutûuran no sid tongo pomimpin dot Yahudi, dot i Yesus bala it minongolingos doo diri.

16Iri no ot pupuun dot tinumimpuun dîiri yoalo monusa di Yesus, tu it minongolingos i Yesus dit toruol dit tongo tulun tontok dot hari Sabbat.

17Nga, boros di Yesus sid doalo, “Aso tingkod di Tama Ku gumama, jadi, Yoku nga gumama-i,” ka.

18Jadi, iri no ot pupuun dot monotos-i dîiri babanar it tongo pomimpin dot Yahudi mogiim dot takal dot kapapatayan di Yesus, tu okon-ko gisom minangaranggal Yalo dit hari Sabbat, nga minomoros po Yalo dot Tama Yo i Kinoringan, dot inot ugu keeno dino, popiinong Yalo dit kondiri Yo om i Kinoringan.

Kuasa di Yesus Mantad sid Kinoringan it Tama

19Om pomoros no i Yesus sid tongo tulun dit moongindara’at Doo dot, “Boroson banar Ku no sid dikoo, Yoku, Tanak, amu Oku kadapat mamaal dit kenginan Ku kondîiri. Nunu nopo ot gagama’on di Tama Ku dot nokito Ku, ino no ot adapat Ku mamaal. Tu nunu nopo it mangan dit Tama Ku, ino-not mangan Ku, Tanak Yo. 20Pagka monoluod Dogon it Tama Ku, peentotongon Oku Doo dit kikiawi it gama’on Yo. Gaam-gaam nogi, ituduk po Dialo sid Dogon sompôori it tongo gagama’on Yo dit lobi po agayo, sampay eeraranan kow. 21Tu ugu-ko it gama dit Tama Ku mamasi dit tulun minatay, om manaak doalo dot koposiyon tototog, ugu no dino ot gama Ku, Tanak, manaak do koposiyon tototog dit isay nopot kenginan Ku. 22Tu, ii-nopot Tama, amu mongukum dot isay nopo, ino-i-nga nitaak Yo kikiawi sid Dogon, Tanak Yo, it kuasa mongukum, 23supaya Yoku it Tanak, orumaton dot tulun, ugu-ko it poongorumat doalo dit Tama Ku. Isay nopot amu mongorumat Dogon, it Tanak, komoyoon, it Tama Ku dit minonuu Dogon, nga amu-i orumaton dialo.

24Boroson banar Ku no sid dikoo: Isay nopot mokinongow dit boros Ku, om mimoyo do Kinoringan, it minonuu Dogon, kaanu dit koposiyon tototog. Amu no ookuman yalo, tu nokeedu no mantad sid kapatayan om nakawaliw no sid koposiyon tototog. 25Boroson banar Ku no sid dikoo, andang rumikot ot masa, om maakaa no dino ot masa, dot it tongo tulun dit napatay no, nga korongow-i dit bongut Ku, Tanak do Kinoringan, om yoalo dit mokinongow dit boros Ku dino, oposiyan. 26Tu masam-ko it Tama Ku no tu puun do koposiyon, Yoku it Tanak Yo nga jinadi Yo-i dot puun do koposiyon. 27Om nakataak Yo no it kuasa mongukum sid Dogon, Tanak Yo, tu Tanak Oku do Riniba gima. 28Kada kow keeraranan ditit ugu keeti, tu rumikot-i ot masa dot kikiawi dit tulun minatay, nga korongow-i dit bongut Ku, Tanak do Riniba, 29om yoalo dit awasi it nongo-gagama, oposiyan mantad sid kapatayan om kaanu dit koposiyon tototog. Nga, yoalo dit araat it nongo-gagama, oposiyan dot mangan ukumo. 5:29 Dan 12:2 30Amu Ku adapat mamaal dot nunu nopo mantad sid kenginan Ku kondîiri; tu mongukum Oku dot tulun mionong dit nisuu di Ama, om it gama Ku mongukum dino aadil, tu okon-ko maya Oku dit kenginan Ku kondiri, ino-i-nga maya Oku dit kenginan di Ama it minonuu Dogon,” ka di Yesus.

Tongo Kososiyan dot i Yesus sinuu do Kinoringan

31Om pôomoros no kembagu i Yesus dot, “Ong Yoku kondiri ot sumasi ontok dit kondiri Ku, it kososiyan Ku diri, amu obbuli osiyon. 5:31 kososiyan ... osiyon: Ong maya dit Tukum di Musa, subay-ko waro duwo ot sasi, baru nogi om osiyon. (Ul 17:6; 19:15; Mat 18:16).32Nga, waro sûuway ot sumasi ontok-ko Yoku, ino-no Yama, om ela’an Ku dot banar-i it kososiyan Yo diri ontok-ko Yoku. 33Nokoponuu kow no dot tulun mongoy sid di Yohanes Moomodsu, om babanar-i it kososiyan yo ontok-ko Yoku. 5:33 Yoh 1:19-27; 3:27-30 34Koboboros Ku nopo diti, okon-ko pasal dot momorolu Oku dit kososiyan dot riniba, ino-i-nga supaya asalamat kow. 35I Yohanes Moomodsu diri, ugu-ko it lampu dit miisikit om ki-linawaw, dot owosian kow toruay dit linawaw yo diri, ino-no it tudukan yo.

36Nga, warot kososiyan Ku dot agayo mantad dit kososiyan di Yohanes Moomodsu, ino-no, kikiawi dit gagama’on dit nitaak di Ama sid Dogon dot ipopongo Dogon. Inot tongo gagama’on no dino ot manaak dot kososiyan ontok-ko Yoku, dot Yama ot minonuu Dogon. 37Yama dit minonuu Dogon, nga nakasasi-i ontok-ko Yoku. Aa-kow po insan korongow dit bongut Yo, keenong nokokito dit wuros Yo, 5:37 Mat 3:17; Mrk 1:11; Luk 3:22 38om it boros Yo asot kotoo sid ginawo duyu, tu amu kow mimoyo Dogon it sinuu Yo sitid pomogunan. 39Monotos kow mangkaji do Kitab, tu panantaman duyu ong it gama duyu monotos mangkaji dot Kitab dino, kaanu kow dit koposiyon tototog. Dot sabanar no, ino poma Kitab, sumasi-i ontok-ko Yoku, 40nga aa-kow-i eengin mongoy sid Dogon dot manganu dit koposiyon tototog.

41Amu Oku oporolu dit torumat mantad sid riniba. 42Nga, otutunan Ku ikoo om ela’an Ku inot ginawo duyu, dot asot toluod duyu sid Kinoringan. 43Rinumikot Oku sid ngaran dit Tama Ku, nga aa-Ku tinorima dikoo. Nga ong tulun wookon ot rumikot sid ngaran yo kondiri, torima’on duyu-i. 44Kukuro kow mimoyo Dogon, ong kumorumaton kow no dit sandad duyu riniba, om amu kow tumotos mogiim dit torumat mantad sid Kinoringan it iso no? 45Kada kow manantam dot insala’on Ku ikoo sid tinoguwangon di Ama, tu it monginsala dikoo, ino-no i nabi Musa kodori, it pinangaarapan duyu. 46Tu, kiikiro ong mimoyo kow di nabi Musa, tantu no dot Yoku nga imoyo’on duyu-i, tu Yoku not kinomoy dit tinulis yo diri. 5:46 Kej 3:15; 49:10; Ul 18:15 47Nga ong amu kow mimoyo dit tinulis di nabi Musa diri, kukuro kow mimoyo dit Dogon do boros?” ka di Yesus.

6

Paakan i Yesus dit Limo Ribu ot Tulun

(Mat 14:13-21; Mrk 6:30-44; Luk 9:10-17)

1Nopongo peeri, tinumupak no i Yesus dit liwotung dot Galilea, it reetan-i dot liwotung dot Tiberias. 2Om korikot Yalo siri nga, ooyud nopot tulun dot minaya Dialo, tu nongo-kokito dit tongo tanda do kosunduwo dit nawaal Dialo sid tongo tulun dit ki-oruol. 3Na tinumakad dîiri i Yesus om it tongo mabpamaya Doo sid sokid om oogom no yoalo siri. 4Tiya dino, oruay no it Tadlaw Tagayo dot Paskah dot Yahudi. 6:4 it Tadlaw Tagayo dot Paskah dot Yahudi dino, pangaandaman dit kinolobusan dit bansa dot Israel mantad sid kinooripanan sid negara dot Mesir. It tiya diri, nukum do Kinoringan it bansa dot Mesir dot patayon it tongo tanak keeso doalo do kusay. Nga, it bansa dot Israel, nemuunan mâantad dot pangagarason dot tuyog do domba dot eekid it sirang. Tu it raa dit domba diri, pongogigil dit tongo lobokon om sid gibang-wanan dit longobon doalo, supaya aalayan yoalo dit moleekat dit maamatay dit tongo tanak keeso do kusay dit nunu nopo song-bansa. Inot kaalayan dino ot reetan dot paskah (pesaħ) sid boros dot Ibrani. It tonsi dit domba dino, akanon, om waro po ruti dit aso paangambang ot akanon doalo dot sominggu koleed, tu it minagaago yoalo mogidu (intangay sid Kel 12:1-39). Sampay maakaa, titikid toon yoalo mangagaras dot tuyog do domba dot akanon sid Poginakanan do Paskah. Sid Yoh 1:29, 36 i Yesus no ot ugu-ko it Tuyog do Domba do Kinoringan, om sid 1Kor 5:7 it Tuyog do Domba dot dang Paskah tokow it nagaras no, supaya apasi tokow, tu nokeeya it kinapatayan di Yesus dit Tadlaw Tagayo dot Paskah dot Yahudi diri (Yoh 19:14, 31, 42).5Om minogigintong Yalo sid minsorili, nga nokito Dialo it tongo tulun dot ooyud nopo tumoronong sid doalo. Jadi boros di Yesus sid di Filipus, “Siombot pomoliyan tokow dot kaakanan, supaya kaakan kikiawi at tongo tulun dilo?” ka. 6Binoros-i bâanar di Yesus ot sam-keeri tu mongumbal Yalo di Filipus, tu ela’an Yo no mâantad nunu ot mangan Yo waalo. 6:6 Ul 8:2-3 7Simbaro nopo di Filipus i Yesus, “Orogo poma dot duwo naatus ot siin pirok 6:7 siin pirok: Sakaping ot siin pirok, ino no ot gaji dot sangadlaw gumama (intangay sid Mat 20:2). dot pomoli dot ruti, nga amu-i kooma, nokuro ong soro-kukudikan poma yoalo,” ka di Filipus.

8Jadi, iso mantad dit mabpamaya di Yesus, i Andreas ot ngaran, tobpinee di Simon Petrus, minomoros sid di Yesus dot, 9“Warot tanganak siti dot ki-lutu dot limo kaping ot ruti, dot barli ot winaal om duwo neenan ot sada. Nga nunu ot daaran dino dot ugu keelo ot koogumu dot tulun?” ka.

10Na boros di Yesus sid mabpamaya Doo, “Poogogomo duyu at tongo tulun,” ka. Dot inot sino dino, ogumu ot sakot. Na minogom dîiri it tongo tulun sid sakot, dot it kookusayan nôopo nga, amu-âamu korikot dot limo ribu koogumu. 11Jadi, mangay no romito di Yesus it ruti diri, om ponorimakasi no sid Kinoringan, om tatayado nogi sid tongo tulun dit songogom-ogom siri. It tongo sada nga kaa-i diri ot gama di Yesus, dot songkuro nopo koogumu ot kenginan doalo. 12Nongo-wiyaw po it tongo tulun, pomoros no i Yesus sid mabpamaya Doo dot, “Umpugo duyu at ruti dat nongoolu dilo, supaya asot kaada,” ka. 13Om mangay dîiri doalo umpugo nga, opod om duwo pot raga dot noponu dit nongoolu dit tongo tulun mangakan it limo kaping no it ruti dot barli.

14Om kokito dit tongo tulun it tanda do kosunduwo dit winaal di Yesus, ka doalo, “Babanar-ko Yalo no bala it Nabi dit rumikot sitid pomogunan,” ka. 6:14 it Nabi: Intangay sid Yoh 1:21 om it panarangan siri. It tongo tulun do Yahudi, minongindad dot iso ot Nabi dit ugu-ko i Nabi Musa (Ul 18:15-19). Kodori, tiya dit sid balantara it tongo taki-lombus doalo, tinaakan yoalo di Musa dot ruti mantad sid tawan/surga dot osundu ot gama (Kel 16:4; Yoh 6:31). Jadi, pagka tu i Yesus nga minanaak-i do ruti sid doalo dot osundu ot gama, otutunan dati doalo dot i Yesus no it Nabi dit indadan doalo. Kalu ong minangaarap dîiri yoalo dot polobuson yoalo di Yesus mantad sid porinta do Ruum, ugu-ko it tongo taki-lombus doalo tu nilabus mantad sid nooripon sid Mesir.15Nga, pagka tu nela’an di Yesus dot pokitatabpa’an Yalo dit tongo tulun siri tu pajadi dot raja, boboyo’o nopo Dialo, ongoy Yalo sid sokid, dot iseeso.

Minamanaw i Yesus sid Soribaw dot Weeg

(Mat 14:22-33; Mrk 6:45-52)

16Na, pagka tu sumodoy no dîiri it tadlaw, ongoy no it tongo mabpamaya di Yesus sid liwotung, om saako no sid talud, 17tu tumupak kumaa sid kota Kapernaum. Dot otuwong no it tadlaw nga amu-po-amu tinumoronong i Yesus sid doalo, 18dot ii-nopot liwotung dino nga ologod ot gumbang, tu ologod ot sarup. 19Korikot dit waro no dati ot duwo tolu batu koosodu ot kinogoo’on doalo, okito no doalo i Yesus dot maapanaw sid soribaw dit weeg, dot minsomok sid talud doalo. Nga, minomod-rosi yoalo. 20Nga, boros di Yesus sid doalo, “Yoku iti, kada kow-i rumosi!” ka. 21Na, asasanang no it ginawo doalo, om nisako dîiri doalo i Yesus sid talud, nga oruruay om nokosondul no yoalo sid tisan dit rikoton doalo.

Ogumu ot Tulun Minogiim di Yesus

22Korikot dit susuwab, okito dit tulun togumu it kakal po sid tupak dit liwotung diri, dot aso sûuway ot talud siri sumala mantad dit talud dit iso no om siri mâantad. Om nela’an doalo dot bubûulun-i it tongo mabpamaya di Yesus tumupak dot sinumako dot talud, om amu-i nakawaya i Yesus. 23Nga, amu oleed mantad diri, waro no ot nokorikot ot piipiro neenan ot talud wookon mantad sid kota Tiberias dot sinumondul sid somok dit baya pinangakanan doalo dit ruti dit minonorimakasi i Tuhan Yesus. 24Nga, kadung nokito dit tongo tulun dot aso siri i Yesus om it tongo mabpamaya Doo, pomod-sako no yoalo dit tongo talud om pakaayay no doalo sid kota Kapernaum, tu mogiim di Yesus.

I Yesus no ot Ruti dot Kapasi

25Jadi, it tongo tulun dit niakan di Yesus diri, nokorikot dîiri sid tupak dit liwotung, sid Kapernaum. Kadung nasambat doalo i Yesus siri, mangay no duato doalo dot, “Oy Guru, seera Koh korikot siti?” ka. 26Nga, simbar i Yesus, “Boroson banar Ku no sid dikoo, inot ke’iiman duyu Dogon dino, okon-ko it nokokito kow po dit tongo tanda do kosunduwo, ino-i-nga it nongo-kaakan kow dit ruti, sampay nongo-wiyaw kow. 27Karaja kow no dot okon-ko mogiim dit kaakanan dit eelo rumaag, ino-i-nga mogiim dit kaakanan dit otiru om it manaak dot koposiyon tototog. Om inot kaakanan dino, Yoku, Tanak do Riniba ot pataak sid dikoo; tu Yoku no ot na-sah mâantad do Kinoringan it Tama,” ka.

28Na, ka dîiri doalo sid di Yesus, “Nunu ka ot aaluk dot mangan ya, supaya kawaya dit kenginan do Kinoringan it gama’on ya?” ka.

29Simbaro nopo di Yesus yoalo, “Iti no ot gama’on dit kenginan do Kinoringan, imoyo kow no Dogon, it sinuu do Kinoringan,” ka.

30Na, boros doalo sid di Yesus, “Ong kaa dino, nunu obo song-tanda dot kosunduwo ot waalon Nu? Dot, ong okito ya, mimoyo okoy nôono. Nunu obo ot adapat Nu mamaal? 31Tu, ong i Musa kodori, pinaakan dot manna sid tongo taki-lombus ya, 6:31 manna: Ino no ot pongoreetan dit ruti mantad sid tawan keenong ruti mantad sid surga (Kel 16:4). Intangay ot panarangan sid ayat 14. sid balantara, ugu-ko it nokotulis sid Kitab dot, ‘Tinaakan Yo yoalo dot ruti mantad sid surga,’ ka dit Kitab,” ka doalo. 6:31 Kel 16:4, 15, 31; Mzm 78:24

32Nga, ka di Yesus sid doalo, “Boroson banar Ku no sid dikoo, okon-ko i Musa kodori po ot minanaak sid taki-lombus dikoo dit ruti mantad sid surga, ino-i-nga it Tama Ku. Om iti maakaa nga Yalo-i ot manaak sid dikoo dit ruti mantad sid surga, it ruti babanar. 33Tu it ruti dit mantad sid Kinoringan, ino-no It Minindoo mantad sid surga, om it manaak dot koposiyon sid tulun sitid pomogunan,” ka di Yesus.

34Na, ka dîiri doalo sid di Yesus, “Oh Tuan, taakay okoy dinot ruti dino titikid suwab,” ka.

35Boros di Yesus sid doalo, “Yoku no ot Ruti dot Kapasi; isay nopot mongoy sid Dogon, amu no witilon, om isay nopot mimoyo Dogon, amu no tuuwan. 36Nga, nokoboros Oku mâantad sid dikoo diri dot: Okitanan Oku poma dikoo, nga amu kow-i mimoyo Dogon. 37Kikiawi dit tulun dit niarap di Ama sid Dogon, rumikot sid Dogon, om isay nopot mongoy sid Dogon, aa-Ku tolikudan. 38Tu minindoo Oku mantad sid surga, okon-ko mamaal dit kenginan Ku kondiri, ino-i-nga mamaal dit kenginan Doo, it minonuu Dogon sitid pomogunan. 39Om iti no it kenginan dit minonuu Dogon sitid pomogunan, supaya kikiawi dit tulun dit niarap Yo sid Dogon, asot oliong, ino-i-nga supaya posiyan Ku yoalo dot orikot it tadlaw dot kopupuson ditit zaman diti. 40Tu it kenginan dit Tama Ku: supaya titikid dit tulun dit mogintong sid Dogon, Tanak Yo, om minimoyo Dogon, kaanu dit koposiyon tototog, om supaya posiyan Ku yoalo dot orikot it tadlaw dot kopupuson ditit zaman diti,” ka di Yesus.

41Na, song-sosood nopo it tulun Yahudi sid di Yesus, tu it nokoboros Yalo dot, “Yoku neet ruti dit minindoo mantad sid surga,” ka. 42Ka doalo, “I Yesus tobo Yalo dilo, it tanak di Yusuf. Otutunan tokow-i it tama om tidi Yo. Kuoyon Dialo momoros dot, ‘Minindoo Oku mantad sid surga,’ ka?!” ka doalo.

43Simbar nopo i Yesus sid doalo, “Kada kow song-sosood. 44Asot îisot tulun korikot sid Dogon, ong okon-ko nangatan yalo di Ama it minonuu Dogon, om mangan Ku nôono posiyay yalo dot orikot it tadlaw dot kopupuson ditit zaman diti. 45Warot nokotulis sid Kitab dit tongo nabi dot, ‘Kikiawi doalo mangan tudukay do Kinoringan,’ ka. Om titikid dit tulun dit nokorongow om nokotorima dit tudukan di Ama, rumikot sid Dogon. 6:45 Yes 54:13 46Okon-ko komoyoon dot warot nokokito di Ama, tu Yoku no it mantad sid Kinoringan ot nokokito di Ama. 47Boroson banar Ku no sid dikoo, isay nopot mimoyo Dogon, kaanu dit koposiyon tototog. 48Yoku no ot Ruti dot Kapasi. 49It taki-lombus duyu diri, nakaakan dit manna sid balantara, nga napatay-i. 50Nga ong it ruti dit minindoo mantad sid surga: Isay nopot mangakan diti, amu matay yalo. 51Yoku no it Ruti dit Kapasi, it minindoo mantad sid surga. Isay nopo ot mangakan dit ruti diti, apasi misingkoleed, om it ruti dit nitaak Ku diri, ino-no it tonsi Ku, it itaak Ku dot pamasi dit tongo tulun sitid pomogunan,” ka di Yesus.

52Jadi minigagaga dîiri it tongo tulun Yahudi, ka doalo, “Kuoyon Dialo pataak dat tonsi Yo dot ipaakan daton?” ka.

53Nga, boros di Yesus sid doalo, “Boroson banar Ku no sid dikoo, ong amu kow mangakan dit tonsi Ku, om monginum dit raa Ku, Tanak do Riniba, okon-ko miyaw kow po babanar. 54Tu isay nopot mangakan dit tonsi Ku om monginum dit raa Ku, ki-koposiyon dot ototog, om mangan Ku nôono posiyay yalo dot orikot it tadlaw dot kopupuson ditit zaman diti. 55Tu it tonsi Ku no ot babanar-no-ko kaakanan om it raa Ku no ot babanar-no-ko iinumon. 56Isay nopot mangakan dit tonsi Ku om monginum dit raa Ku, nokeeso Dogon dot atatap, om Yoku nga nokeeso-i dialo dot atatap. 57Yama no ot puun do koposiyon. Yama no ot minonuu Dogon sitid pomogunan, om apasi Oku tu nokeeso Oku di Ama. Masam keeno-i it isay nopo it mangakan dit tonsi Ku, apasi tu nokeeso no Dogon. 6:57 Yoh 5:21, 26 58Yoku no ot ruti dit minindoo mantad sid surga. Om itit ruti diti, okon-ko ugu-ko it ruti po dit nakan dit tongo taki-lombus duyu, tu minatay-i yoalo. Nga isay nopot mangakan ditit ruti diti, misingkoleed dot apasi yalo,” ka di Yesus.

59Kikiawi diti, binoros di Yesus tiya dit minonuduk Yalo sid saasambayangon, sid kota dot Kapernaum.

Ogumu ot Mabpamaya di Yesus dot Minogidu Mantad sid Dialo

60Kadung norongow dit tongo mabpamaya di Yesus it ugu diri, ogumu doalo ot song-boboros dot, “Adarakan itit tudukan diti. Maalan oku mokinongow!” ka.

61Nga, ela’an-i di Yesus sid saralom dit ginawo Yo dot song-sosood nopo it tongo mabpamaya Doo tu it masam keeri it boros Yo. Na, boros di Yesus sid doalo, “Nokukuwa’an kow gaam dit boros Ku diri? 62Sampod ong okitanan duyu dot minsawat Oku, Tanak do Riniba, gumuli sid nontodonon Ku? 63I Tatod Tosusi no ot manaak do koposiyon; it tulun do riniba, andang-âandang amu kadapat manaak do koposiyon. Kikiawi dit binoros Ku didîiri diri, mantad sid Tatod Tosusi, om manaak do koposiyon tototog. 6:63 Tafsiran 2: I Tatod Tosusi no ot manaak do koposiyon, okon-ko iti tonsi po babanar diti bango do koyuwan Ku. Harfiah: It Tatod no ot manaak dot koposiyon; tad-pom aso guguna dot tonsi. 64Nga, waro-i dikoo ot amu mimoyo,” ka di Yesus. Tu mantad dit timpuun-i nga nela’an no mâantad di Yesus dot, isay om isay ot amu mimoyo Doo om isay it padagang Doo sid musu Yo. 65Om pôomoros no kembagu i Yesus dot, “Sagay pogi-om binoros Ku sid dikoo dot, ‘Asot îiso ot tulun dot kadapat mongoy sid Dogon, ong okon-ko Yama ot mangangat,’ kangKu,” ka di Yesus. 66Na, mantad diri, ogumu dîiri ot minomogidu dit tongo mabpamaya di Yesus, om aa-no dîiri minaya Dialo.

67Jadi, boros di Yesus sid opod om duwo it mabpamaya Doo, “Ikoo nga mogidu kow-i gaam mantad sid Dogon?” ka.

68Simbar nopo i Simon Petrus, “Oh Tuhan, sid disay pot rikoton ya? It tongo boros Nu diri, manaak dot koposiyon tototog. 69Om mimoyo okoy om ela’an ya dot Ikaw no it Osusi dit sinuu do Kinoringan!” ka di Petrus. 6:68-69 Mat 16:16; Mrk 8:29; Luk 9:20 6:69 Mrk 1:24; Luk 4:34

70Simbaro nopo di Yesus yoalo, “Kikiawi dikoo opod om duwo koyuwan, okon-ko Yoku gaam ot minomili? Nga, iso mantad dikoo ot rogon!” ka. 71Komoyoon nopo di Yesus diri, i Yudas, it tanak di Simon Iskariot; tu iri poma tu nokosuwang yalo sid opod om duwo it mabpamaya di Yesus nga amu no oleed mantad diri, nidagang-i dialo i Yesus sid musu di Yesus.

7

Amu Minimoyo di Yesus It Tongo Tobpinee Yo

1Nopongo peeri, minamanaw no i Yesus tumongkop sid negeri dot Galilea; amu eengin Yalo milimpanaw sid negeri dot Yudea, tu pokipapatayan Yalo dit tongo pomimpin dot Yahudi siri. 2Tontok dino, oruay no it Karamayan dot tugama dot Yahudi, it dang Sulap. 7:2 Inot Karamayan dot tugama dot Yahudi dot Momisulap, keenong Pesta Pondok Daun, ontok dot bulan 9 ko 10. Ino no ot kaamatan dot Yahudi dit tongo koowa’an doalo dot anggur om zaitun. Sominggu koleed yoalo rumamay sid kota dot Yerusalem sid negeri dot Yudea, dot miyon sid tongo sulap dot raan om roon ot winaal, tu pangaandaman dit pinamana’an dit tongo taki-lombus doalo sid balantara. Waro pot upacara dot managow (intangay sid 7:37-39) om upacara dot monong-lampu (intangay sid 8:12), it nanu di Yesus dot posuntuan dit kondiri Yo. 7:2 Im 23:33-44; Ul 16:13-15 3Boros dit tongo koobpineeyan di Yesus sid di Yesus, “Pogidu mantad siti, ongoy sid negeri dot Yudea, supaya okito dit mabpamaya Dikaw it tongo kosunduwo dit waalon Nu. 4Tu asot îisot tulun dot moolosok mamaal dot totongo ong eengin-i dot ki-ngangaran. Kadung mamaal Koh dot masam keeno, subay ela’an sid pootongkop do pomogunan,” ka doalo. 5Tu, ii-pomat tongo koobpineeyan di Yesus nga, amu-i mimoyo Dialo.

6Nga, ka di Yesus sid doalo, “Amu po norikot ot Dogon do masa, nga ong ikoo, sesêera nopo nga obbuli kow mamanaw. 7Amu kow do-yikoo kaasana’an dot tulun sitid pomogunan, nga kaasana’an Oku Yoku, tu pakaraat Oku nopo dit tongo gagama’on doalo. 8Oongoy kow-i do-yikoo bâanar silod raaramay, amu Oku po Yoku mongoy tu, amu po norikot banar ot masa Ku,” ka di Yesus. 9Ugu no diri ot simbar di Yesus sid tongo koobpineeyan Yo, om minogol dîiri Yalo sid Galilea.

10Nga, nakapaanaw it tongo koobpineeyan Yo sid raaramay diri, susuut no Yalo mamanaw dot moolosok ot gama. 11Dot minangan Yalo iimo dit tongo pomimpin dot Yahudi sid raaramay diri, ka doalo, “Siombo ma Yalo diri bo?” ka. 12Om ogumu dit tongo tulun ot mibuburung ontok di Yesus, dot ka dit wookon, “Tulun tawasi Yalo,” ka. Nga ka dit wookon, “Amu! Maamalid Yalo dot tulun togumu!” ka. 13Nga, asot îisot tulun dot abanta momoros ontok di Yesus, tu rumosi dit tongo pomimpin dot Yahudi.

Minonuduk i Yesus sid Karamayan dot Momisulap

14Na, tiya dit kamasa’an no dit Karamayan do Sulap, suwang no i Yesus sid Saasambayangon Tagayo, om timpuun no monuduk siri. 15Nga, eeraranan it tongo tulun Yahudi sampay song-boboros dot, “Nunu mat kelêelo dat tulun dilo dot Kitab dot ugu dilot kaaralom, dot okon-ko nokosikul Yalo?” ka.

16Simbaro nopo di Yesus, “Itit ituduk Ku diti, okon-ko Dogon kondiri dot tudukan, ino-i-nga dang Kinoringan, it minonuu Dogon. 17Isay nopot eengin maya dit kenginan do Kinoringan, ela’an-i dialo mantad siombo itit tudukan Ku diti: mantad sid Kinoringan, ko mantad sid Dogon kondiri. 18Ii-nopot tulun dit monuduk dit doo kondiri dot tudukan, mogiim nôopo dit kenraya’an yo kondiri. Nga, ii-nopot tulun dit mogiim dot kenraya’an baagi dit minonuu doo, inot tulun dino kaarapan om amu moomudut. 19Nataakan kow no di Musa dit Tukum yo, nga aa duyu-i winaya. Jadi, nokuro tu pokipapatayan Oku dikoo?” ka di Yesus.

20Simbar nopo it tulun togumu, “Ki-rogon Koh gaam dino! Isay ka ot mokipapamatay Dikaw?” ka.

21Simbaro nopo di Yesus yoalo, “Iso nogi ot tulun dot nolingasan Ku 7:21 Iso nogi ot tulun dot nolingasan Ku: t Harfiah: Iso no ot hal dot nawaal Ku. It komoyoon diti, it minongolingos i Yesus dit toruol dot tulun sid kulam dot Betesda tiya dit hari Sabbat, it tadlaw dot pongintaranan dot Yahudi (intangay sid 5:1-18).tontok dot hari Sabbat om, osusuwayan konow. 22Ikoo kondiri nga kumaraja-i tontok dot hari Sabbat. Tu ong waro tanak kusay dit ngangaam sominggu ot tumur tontok dot hari Sabbat, mangan duyu-i sunatay, tu maya dit toturan dot sunat dit nitaak di Musa sid dikoo. Dot sabanar no, inot sunat dino, okon-ko mantad po sid di Musa, ino-i-nga mantad sid taki-lombus tokow kodori sobolum po i Musa. 7:22 Kej 17:10; Im 12:3 23Jadi ong monunat kow dot tulun tontok dot hari Sabbat, tu mookoy-i dot kapangalanggar dit Tadat om Tukum di Musa, nokuro tu rumasang kow Dogon dat mongolingos Oku dot sangkayu ot koyuwan om ginawo dot tulun tontok dot hari Sabbat? 7:23 Yoh 5:9 24Kada mongukum dot tulun maya dit nunu it okito sid soribaw, ino-i-nga subay-ko aadil ot gama mongukum,” ka di Yesus.

Babanar Gaam dot i Yesus Dino it Raja Maanalamat dit Sinuu do Kinoringan?

25Nakatalib iri, waro dîiri ot piipiro koyuwan ot tulun mantad sid Yerusalem dot minomoros dot, “Okon-ko Yalo no ka it iimon doalo diri dot pokipapatayan doalo? 26Intaay pogi nga, abanta Yalo mooboros ad kinogumuan dat tulun nga, asee boboros dat tongo pomimpin! Notontuan no dati dit tongo pomimpin tokow, dot ilot tulun dilo, i Raja Maanalamat dit najanji do Kinoringan? 27Dot ong babanar-no-ko i Raja Maanalamat it najanji do Kinoringan ot rumikot, iso ot tulun nga asot keelo dot siombo ot nontodonon, nga ong itit tulun diti, ela’an tokow-i ot nontodonon yo,” ka doalo.

28Na, tiya dit monuduk i Yesus sid Saasambayangon Tagayo, minomoros Yalo dot opûupuod dot, “Andang otutunan Oku-i dikoo, om ela’an duyu-i ot nontodonon Ku. Nga okon-ko mantad po sid kenginan Ku kondiri ot koririkot Ku siti diti, ino-i-nga i Kinoringan dit kaarapan ot minonuu Dogon. Nga aa duyu otutunan Yalo. 29Nga ong Yoku, otutunan Ku-i Yalo, tu mantad Oku sid Dialo, om Yalo no ot minonuu Dogon,” ka di Yesus.

30Jadi, mantad diri, pokitatabpa’an no doalo i Yesus, nga asot îisot tulun dot kobulun monudu Doo, tu amu po norikot it masa dit natantu do Kinoringan baagi Dialo. 31Nga, pagka tu ogumu no dit tongo tulun siri ot nokeemoyo di Yesus, minomoros dîiri it tongo tulun diri dot, “Ong korikot i Raja Maanalamat it najanji do Kinoringan, ogumu po gaam ot Doo dot tanda do kosunduwo dot adapat Yo pembulay mantad-ko it nawaal tit tulun diti?” ka.

32Jadi, kadung norongow dit tongo tulun Farisi dot i Yesus ot pibabarasan dit tongo tulun, ponuu no yoalo om it tongo timam dot ki-pangkat dot piipiro koyuwan ot pulis dot Saasambayangon Tagayo dot manabpo di Yesus. 33Nga boros di Yesus, “Aa-Ku no oleed diti dot muurunggum dikoo, tu muli Oku nôono sid minonuu Dogon. 34Iimon Oku poma dikoo, nga amu Oku no asambat dikoo, tu amu kow korikot sid iiyonon Ku,” ka.

35Na miniboboros dîiri it tongo tulun Yahudi dot, “Siombo ot pakaayan Dialo tu sampay amu tokow asambat Yalo? Mongoy gaam Yalo sid tongo tulun do Yahudi dit miyon-iyon sid suuway ot pomogunan dot monuduk dit tongo tulun dit okon-ko Yahudi? 36Nunu ot komoyoon Dialo dot, ‘Iimon Oku poma dikoo nga amu Oku-i asambat dikoo, om amu kow korikot sid rikoton Ku,’ ka Dialo?” ka doalo.

Towud dot Weeg dot Kapasi

37Jadi, korikot it komuncak no dit Karamayan dot Sulap diri, ino-no it tadlaw dit pomupusan dit karamayan, miningkakat no i Yesus sid Saasambayangon Tagayo om pomoros no dot maagawa dot ka, “Isay nopot tulun dot tuuwan, mongoy sid Dogon dot monginum. 7:37 Im 23:36; Yes 55:1 38Isay nopo ot mimoyo Dogon, ugu-ko it nokotulis sid Kitab, monomput ot towud dot weeg dot kapasi mantad sid ginawo yo,” ka di Yesus. 7:38 Neh 8–9; 9:20; Yes 58:11; Yeh 47:1; Za 14:8; Kel 17:6; Bil 20:8; Yoh 4:13-14 39Komoyoon nopo di Yesus diti, ino-no, it Tatod do Kinoringan dit amu no oleed dot otorima dit tulun dit mimoyo di Yesus. Tu, it tiya diri, amu po nakataak do Kinoringan it Tatod Yo, tu amu po nokentalang it koKinoringano di Yesus sid kapatayan, koposiyan om kensawatan Yo.

Miniontibal it Pongitungan dit Tongo Tulun Ontok di Yesus

40Jadi, kadung norongow dit tulun togumu it bibinoros di Yesus diri, waro dîiri ot piipiro koyuwan doalo ot minomoros dot, “Yalo no bala it Nabi Tagayo dit rumikot nogi diri,” 7:40 Nabi Tagayo dit rumikot nogi: Intangay ot panarangan sid 1:21. Komoyoon nopo diti nga, it Nabi dit ugu-ko i nabi Musa (intangay Ul 18:15-19), ino-no i Raja Maanalamat. ka doalo.

41Om ka dit wookon, “Iti no it Raja Maanalamat,” ka. Nga, boros dit wookon, “Amu, katuk ma ong sid Galilea no ot ontodonon di Raja Maanalamat! 42Tu, warot boros sid Kitab dot i Raja Maanalamat nopo diri nga mantad sid koturunan di raja Daud om mantad sid Betlehem, it kampung di raja Daud,” ka dit wookon it tongo tulun. 7:42 2Sam 7:12; Mi 5:1 43Jadi miontibal dîiri it pongitungan dit tongo tulun ontok di Yesus. 44Om waro dîiri dit tongo tulun ot mokipapanabpo di Yesus, nga asot îiso ot tulun dot kosoromo monudu Dialo.

Amu Minimoyo di Yesus it Tongo Pomimpin dot Yahudi

45Na, nokoguli dîiri sid tongo timam dot ki-pangkat om sid tongo tulun Farisi it tongo pulis dot Saasambayangon Tagayo dit sinuu manabpo di Yesus. Om dinuat dîiri yoalo dit tongo timam om it tongo tulun Farisi dot, “Nokuro tu amu duyu nowit i Yesus siti?” ka.

46Simbar nopo it tongo pulis dot Saasambayangon Tagayo, “Ay bo, aso po nokoombal ot tulun momoros ugu-ko at bibinoros Dialo dilo!” ka doalo. 47Simbaro nopo dit tongo Farisi, “Ikoo nga napalid kow no gaam Dialo? 48Aso pot îiso dot pomimpin tokow keenong tongo tulun tokow dot Farisi ot mimoyo Dialo. 49Nga at tongo tulun togumu dat mimoyo Dialo dilo, amu kotutun dit Tukum di Musa! Aaluk dot oontok yoalo do subado Kinoringan!” ka doalo.

50Nga boros di Nikodemus, tulun do Farisi, it nokoombal mongoy sid di Yesus, 7:50 Yoh 3:1-2 51“Ong maya dit Tukum tokow, amu obbuli mongukum dot tulun, ong amu po orongow om eensosok mâantad yalo dot nunu ot nawaal yo,” ka.

52Jadi simbar nopo yoalo, “Ikaw nga tulun koh-i gaam dot Galilea? Kilala’o pogi sid Kitab, nga ela’an nu nogi dot asot nabi dot mimbulay mantad sid Galilea!” ka doalo.

8

It Tongondu dit Nokosupan Monokiagay 7:53–8:11 It tuturan diti (Yoh 7:53–8:11), okon-ko i Yohanes pot minonulis, om aso sid tongo salinan dit Kitab di Yohanes dit paling gulu. Nga ong sid salinan kodori dit sumusuut, waro-i ditit tuturan diti, tu babanar-i.

[[1Nakatalib iri, minomonguli dîiri it tongo tulun sid doo om doo dot walay. Nga, i Yesus nopo pinakaayan Dialo sid Sokid dot Zaitun. 2Ososopung po dit susuwab, minongoy no kembagu i Yesus sid Saasambayangon Tagayo, om kikiawi dit tongo tulun nga minomod-toronong sid Dialo. Jadi minogom dîiri Yalo, om tinumimpuun no monuduk dit tongo tulun. 3Na, tiya diri, minangan dit tongo guru do Kitab om it tongo tulun dot Farisi owito sid di Yesus iso ot tongondu dit nokosupan monokiagay. It tongondu diri, minangan pengkakato sid tanga. 4Boros doalo sid di Yesus, “Oy Guru, itit tongondu diti, nokosupan tiya dit minonokiagay. 5Jadi, it suu di Musa sid Tukum yo, it tongondu dit ugu dino, mangan dumpa’ay dot pampang sampay apatay. Nga, nunu ot Dikaw dot pongitungan?” ka doalo. 8:5 Im 20:10; Ul 22:22-24 6Minomoros yoalo dot ugu keeri tu momurunsut di Yesus ot tomodon, supaya warot pawaya’an doalo monginsala Dialo. Nga, minongkub i Yesus sid tana om ponulis nogi sid tana, dot it tunturu Yo ot pinonulis.

7Jadi, pagka tu amu tumingkod yoalo mongoduat di Yesus, miningkakat dîiri i Yesus om pomoros no dot, “Isay dikoo ot aso duso, ino-not mogulu mongodumpaw dat tongondu dot pampang,” ka. 8Nopongo iri, miinongkub no kembagu i Yesus om poonulis no kembagu sid tana. 9Nga, kadung norongow doalo it boros di Yesus diri, soro-iseeso doalo ot mogidu mantad siri, dot it tongo momoleeng pot minogulu, sampay i Yesus po om it tongondu ot nokoogol siri. 10Jadi, miningkakat dîiri i Yesus om pomoros no sid totongondu dot, “Oy anakon, siombo no yoalo? Iiso nga aso gaam ot minongukum dikaw?” ka.

11Simbar nopo it totongondu, “Aso-i bo gima, oy Tuan,” ka.

Na, ka di Yesus sid totongondu diri, “Yoku nga amu Oku-i mongukum dikaw. Pamanaw no, om kada no mamaal kembagu dot duso, ki,” ka di Yesus.]]

I Yesus no ot Paanganawaw do Pomogunan

12Jadi pôomoros no kembagu i Yesus sid tulun togumu dot, “Yoku no diti ot Paanganawaw do pomogunan. Isay nopot maya Dogon, amu no mamanaw sid kotuwangan, ino-i-nga kaanu dit Paanganawaw dit kapasi misingkoleed,” ka. 8:12 Mat 5:14; Yoh 9:5 13Nga boros dit tongo tulun Farisi sid di Yesus, “Amu obbuli osiyon inot boroson Nu dino, tu Ikaw-i Ikaw ot mising-saasasi dinot kondiri Nu,” ka. 8:13 Yoh 5:31-32

14Simbar nopo i Yesus, “Nokuro mang Yoku-i Yoku ot pasasi ditit kondiri Ku nga, aasi-i itit kososiyan Ku tu ela’an Ku dot mantad Oku siombo, om siombo ot rikoton Ku. Nga ong ikoo, aa duyu ela’an dot mantad Oku siombo, om siombo ot rikoton Ku. 15Mongukum kow dot tulun dot maya dit dang riniba dot koobasan, nga ong Yoku, asot isot mangan Ku ukumo. 16Nga, mongukum Oku poma, nga babanar-i it tukuman Ku, tu okon-ko iseeso Oku mongukum, ino-i-nga mitabang Okoy di Ama it minonuu Dogon sitid pomogunan. 17Sid Tukum duyu warot nokotulis dot, ‘Subay duwo koyuwan ot sasi dot miinong ot kososiyan, om osiyon nogi,’ ka. 8:17 Ul 19:15 18Jadi, it pinasasi dit kondiri Ku, warot duwo koyuwan, ino-no Yoku om Yama, it minonuu Dogon siti,” ka di Yesus.

19Nga, ka dit tongo tulun, “Siombo ka it Tama Nu?” ka. Simbar nopo i Yesus, “Ii-kat Yoku keenong it Tama Ku, okon-ko otutunan duyu po. Tu ong otutunan Oku nogi dikoo, andang otutunan duyu-i Yama Ku,” ka.

20Kikiawi dit tongo boros diri, binoros di Yesus sid somok dit poosuwangan dot siin dot parsamba’an tiya dit monuduk Yalo sid Saasambayangon Tagayo. Om, asot îisot tulun dot minanabpo di Yesus, tu amu po norikot ot masa dot panabpa’an Dialo.

Okon-ko Mantad Sitid Pomogunan i Yesus

21Jadi pôomoros no kembagu i Yesus sid tulun togumu dot, “Amu no oleed om eduan Ku no ikoo, om iimon Oku dikoo, nga matay kow dot kakal kow po ki-duso. Amu kow korikot sid rikoton Ku,” ka.

22Nga ka dit tongo tulun Yahudi, “Mising-patay gaam Yalo dilo, tu momoros dot, ‘Amu kow korikot sid rikoton Ku?’ ka Doo,” ka doalo.

23Nga, boros di Yesus sid doalo, “Ikoo dino, mantad kow sid siba, nga Yoku diti, mantad sid sawat. Ikoo nopo mantad sitid pomogunan, Yoku diti, okon-ko mantad sitid pomogunan. 24Iri no ot koboboros Ku sid dikoo dot matay kow dot kakal kow po ki-duso. Andang matay kow dot kakal kow po ki-duso ong amu kow mimoyo dot YOKU no i WARO MISINGKOLEED,” 8:24 YOKU no i WARO MISINGKOLEED: Komoyoon di Yesus, mangakun Yalo dot Yino no i Kinoringan. Tu sid Kitab di nabi Yesaya (Yes 41:4; 43:10-13, 25; 46:4; 48:12) iti no ngaran do Kinoringan, i WARO MISINGKOLEED. Tiya dit minintalang i Kinoringan sid di Musa, niintutun do Kinoringan it kondiri Yo, dot ngaran Yo nopo nga i Yehowah. Komoyoon nopo dit ngaran di Yehowah sid boros dot Ibrani nga i WARO MISINGKOLEED (intangay sid Kel 3:14 om sid Yoh 8:28, 58). Jadi, iso no i Kinoringan Yehowah, tu it Tama nga Kinoringan Yehowah-i, i Yesus nga Kinoringan Yehowah-i, om i Tatod Tosusi nga Kinoringan Yehowah-i. Nga kakal-i kopisuway it Tama om it Tanak om it Tatod Tosusi, nga andang amu tokow oorotiyan it hal dino. ka di Yesus.

25Na, boros doalo sid di Yesus, “Isay Koh ka dino babanar no?” ka. Simbar nopo i Yesus, “Yoku no diti it komoyoon Ku dikoo mantad po dit timpuun-i. 8:25 Tafsiran 2: Simbar nopo i Yesus, “Nunu pot tarati dot boroson Ku sid dikoo?” Harfiah: Ka di Yesus, “Nunu peet boboroson ku dikoo mantad dit timpuun-i?” 26Ogumu po dara ot hal dot boroson Ku dot pembulay dit tongo kasala’an duyu. Nga, it boroson Ku diti, okon-ko mantad sid Dogon kondiri po, ino-i-nga mantad sid Doo, it kaarapan, it minonuu Dogon sitid pomogunan. Om nunu nopo it norongow Ku mantad sid Dialo, iri no ot ilombus Ku sid tongo tulun sitid pomogunan,” ka di Yesus. 8:26 Yoh 8:15-16

27Nga, amu oorotiyan doalo dot it komoyoon di Yesus dino, ontok dit Tama Yo. 8:27 Yoh 5:16-30 28Jadi minomoros dîiri i Yesus sid doalo dot, “Asal ong iinsawat 8:28 iinsawat: Komoyoon nopo di Yesus, asal mangan dit tongo soojar pensawato i Yesus sid kayu do salip, oorotiyan nôono dot i Yesus nga i Kinoringan Yehowah-i. Tolu ot komoyoon di Yesus sâambil: 1) mangan pensawato sid salip, 2) mangan pensawato sid surga (3:14; 12:32-33) om 3) kentalang it kosunduwo Yo (7:39; 12:16, 23; 13:31-32; 17:1, 5; intangay sid Yes 52:13). duyu no Oku, Tanak do Riniba, ela’an duyu no dot YOKU no i WARO MISINGKOLEED, om ela’an duyu po dot asot awawaal Ku mantad sid kondiri Ku, ino-i-nga maya Oku nopo dit nituduk di Ama. 8:28 Yoh 3:14; 5:30 29Om Yama dit minonuu Dogon siti, maawaya Dogon. Amu Oku pesoso’on Doo, tu mamaal Oku nôopo dit kenginan Yo,” ka di Yesus.

30Na, kadung noboros di Yesus iri, ogumu no ot tulun dot nokeemoyo di Yesus.

It Tudukan Tabanar no ot Pobebas Dikoo

31Jadi, boros di Yesus sid tongo Yahudi dit nokeemoyo Doo, “Ong ototog kow maya dit boros Ku, babanar-ko mabpamaya Dogon ikoo, 32om ela’an duyu nôono it tudukan tabanar ontok-ko i Kinoringan. Om it tudukan tabanar no dino ot pobebas dikoo,” ka di Yesus. 33Simbar nopo yoalo, “Yokoy diti koturunan di Abraham kodori; amu okoy insan kooripon dot bansa wookon. Jadi, nunu ot paadakan Nu momoros dot, ‘Obebas kow no dino,’ ka Nu?” ka doalo. 8:33 Mat 3:9; Luk 3:8

34Boros di Yesus sid doalo, “Boroson banar Ku no sid dikoo, titikid dit tulun dit kawaal dot duso, turipon dot duso. 35Ong kakal kopow ooripon dot duso, okon-ko tanak kopow do Kinoringan. Tu turipon nopo, amu kosuwang sid sirang di tuan yo, nga ong tanak, andang sampay leed dot kosuwang sid sirang dit tama yo. 36Jadi, ong ibebas kow no dit Tanak do Kinoringan, babanar-ko obebas kow no. 37Ela’an Ku-i dot ikoo dino, koturunan di Abraham, nga pokipapatayan Oku-i dikoo, tu amu kow eengin dit tudukan Ku. 38Ombo it nokito Ku sid di Ama, ino-not polombuson Ku. Jadi, ikoo nga ugu-i dino, tu ombo it norongow duyu mantad sid tama duyu, ino-not waalon duyu,” ka di Yesus.

39Simbar nopo yoalo, “I Abraham ot tama ya,” ka.

Nga, boros di Yesus, “Ong babanar-ko tanak kow di Abraham, it gama’on di Abraham ot tiruwanan duyu. 40Nga inot gama’on duyu dino, okon-ko it gagama’on po di Abraham, tu pokipapatayan Oku nogi dikoo, dot Yoku no ot minomoros sid dikoo dit tudukan tabanar dit norongow Ku mantad sid Kinoringan! 41Inot gagama’on duyu dino, gagama’on dit tama duyu,” ka di Yesus.

Simbar nopo yoalo, “Yokoy diti, okon-ko tanak dot aso tama. Iso no ot Tama ya diti, i Kinoringan,” ka.

42Boros di Yesus sid doalo, “Ong babanar-ko Kinoringan ot Tama duyu, andang monoluod kow-i Dogon, tu Yoku diti, mantad sid Kinoringan. Makin po, okon-ko mantad sid kenginan Ku kondiri ot koririkot Ku siti diti, ino-i-nga i Kinoringan ot minonuu Dogon siti. 43Nokuro tu aa duyu oorotiyan itit komoyoon Ku? Sabap nopo, amu kow eengin mokinongow dat tudukan Ku. 44Tu tama duyu nopo nga it Raja do Rogon, om it kenginan dit tama duyu ot kenginan duyu mamaal. Andang-âandang itit Raja do Rogon diti, maamatay dot tulun mantad dit timpuun-i. Om amu insan yalo momoros dit babanar, tu aso totongoh ot babanar sid dialo. Kadung potongus yalo dot wudut, andang-âandang ino, tu ino-no doo do bubuatan. Tu yalo nopo dino, moomudut. Om yalo no ot nimpuunon dit kikiawi it wudut. 45Nga, Yoku, babanar-i ot boroson Ku, nga amu kow-i mimoyo Dogon. 46Isay dikoo ot kadapat pentalang dot ki-duso Oku? Andang aso. Ong babanar-i ot boroson Ku, nokuro tu amu kow mimoyo Dogon? 47It tulun dit mantad sid Kinoringan, mokinongow dit boros do Kinoringan. Nga, sagay amu kow mokinongow, ikoo dino, okon-ko mantad po sid Kinoringan,” ka di Yesus.

Gulu i Yesus Mantad-ko i Abraham

48Jadi, simbaro nopo dit tongo Yahudi i Yesus, “Babanar no bala’ay it boros ya didîiri dot Ikaw dino tulun dot Samaria, 8:48 tulun dot Samaria: Kaasana’an dit tongo tulun dot Yahudi. Intangay ot panarangan sid Yoh 4:9. om norosukan do rogon,” ka.

49Simbar nopo i Yesus, “Okon-ko norosukan Oku po dot rogon. Mongorumat Oku di Ama, nga usiba’on Oku nogi dikoo. 50Okon-ko mokiorumaton Oku po, tu warot iso ot eengin dot oorumat Oku, om Yalo no ot moongukum. 51Boroson banar Ku no sid dikoo, isay nopo ot ototog maya dat boros Ku, amu matay misingkoleed,” ka di Yesus.

52Jadi boros dit tongo Yahudi sid di Yesus, “Na, nela’an ya nogi dîino dot babanar-ko norosukan Koh dot rogon! Tu napatay no i Abraham om it tongo nabi kodori nga nongo-patay no, nga, ‘Isay nopo ot ototog maya dat boros Ku, amu matay misingkoleed,’ ka Nu. 53Jadi, pagka tu i Abraham nga napatay no, om it tongo nabi nga nongo-patay no, isay po ot peenangan Nu dinot kondiri Nu?” ka doalo.

54Simbar nopo i Yesus, “Ong mokiorumaton Oku, sâabat nga asot tatarati dinot torumat Ku. It mongorumat Dogon, ino-no it Tama Ku, it reetan duyu dot, ‘Kinoringan ya,’ ka duyu. 55Dot aa-kow-i bala kotutun Dialo, nga kotutun Oku Yoku Doo. Jadi, ong momoros Oku dot amu Oku kotutun Doo, oowudut Oku ugu-ko ikoo. Nga kotutun Oku Doo, om tumaat Oku dit boros Yo. 56Otomon it taki-lombus duyu, i Abraham, dot kokito dit tadlaw dit korikatan Ku. Nokito no dialo om aasag yalo,” ka di Yesus. 8:56 ... i Abraham, dot kokito dit tadlaw dit korikatan Ku. Warot tulun mangaarati dot nokitanan di Abraham i Yesus mantad sid surga. Waro-i tulun dit mangaarati dot, tiya dit miyaw po i Abraham, nokitanan dialo i Yesus sid penglihatan. Waro-i ot mangaarati dot, nokitanan di Abraham i Yesus dot sinuriban ot gama, sid kinowowoyo’on di Ishak, it tanak di Abraham (Kej 17:17; 22:8).

57Jadi boros dit tongo Yahudi sid di Yesus, “Amu po kolimo noopod toon ot tumur Nu om nokokito Koh no gaam di Abraham?” ka.

58Simbar nopo i Yesus, “Boroson banar Ku no sid dikoo, aa-po nokosino i Abraham, siti OKU no mâantad,” ka. 8:58 siti OKU no mâantad: Intangay ot panarangan sid 8:24.

59Jadi minanganu dîiri it tongo Yahudi dot pampang dot pongodumpaw di Yesus, nga mininsosoriat i Yesus om pogidu no mantad sid Saasambayangon Tagayo.

9

Minongolingos i Yesus dit Tulun dot Bolow

1Tiya dit sid pamana’an i Yesus, nokikito Yo no ot iso ot tulun dot bolow mantad dit koosûusu. 2Jadi, minongoduat dîiri di Yesus it tongo mabpamaya Doo dot, “Oy Guru, disay dot duso ilo, dang tulun dilo ko dang moleeng yo, tu bolow yalo mantad dit koosûusu?” ka.

3Simbar nopo i Yesus, “Okon-i-ko pasal po dit duso dat tulun dilo keenong pasal dit duso dit moleeng yo, ino-i-nga najadi dot ugu dilo, supaya okitanan dot tulun it kuasa do Kinoringan. 4Tiya dot anawaw po, subay-ko mamaal tokow dit tongo gagama’on dit dang Kinoringan, it minonuu Dogon siti. Tu ong otuwong no, aso no ot tulun dot kadapat gumama. 5Tiya dot siti Oku po tid pomogunan, Yoku no ot Paanganawaw diti pomogunan,” ka di Yesus. 9:5 Mat 5:14; Yoh 8:12; 1:4-9

6Kadung nokoboros po i Yesus dot ugu diri, pongodula no Yalo sid tana om peesopo Yo no it dula Yo sid tana, om peesuo Yo no it butak diri sid mato dit tulun bolow, 7om pomoros no i Yesus sid tutulun diri dot, “Pamanaw no om ponginlâagup no silod kulam dat Siloam,” ka. Sid boros dot Ibrani, komoyoon nopo dot “Siloam”, “sinuu”. 9:7 Siloam: It boros dot Ibrani dot Siloh om Siloah miinong ot tarati dit Siloam tu komoyoon nopo nga sinuu. I Yesus, sinuu do Kinoringan (Yoh 3:34; 5:30; 7:29; 8:42). Sid Yes 8:6, minonulak it tongo tulun dot Israel dit weeg mantad sid Siloah; sitid Kitab di Yohanes, minonulak yoalo di Yesus it Sinuu do Kinoringan. Sid Kej 49:10, polombus i Yakub do nubuat dot, sompôori, rumikot it Siloh, dot it Raja Maanalamat ot komoyoon. Tiya dit Karamayan dot Momisulap, keenong Pesta Pondok Daun, waro ot upacara dot managow do weeg mantad sid Siloam, dot it weeg dino, lambang dit tongo barakat dit zaman dit Raja Maanalamat sompôori. Na pamâanaw no it tutulun om ponginlaagup no, om ûuli no dîiri dot kokito no it mato yo.

8Nga, kikiawi dit tongo tambaloy yo om it tongo tulun dit nokokito dialo dot mookisadaka, minomoros dot, “Okon-ko yalo no ka bo it mookisadaka diri?” ka. 9Om, boros dit wookon it tulun siri, “Yalo no beeri,” ka. Nga, waro-i ot minomoros dot, “Okon, keeyeeyo nôopo yalo dilo!” ka. Nga, boros dit tutulun diri, “Yoku no beeri,” ka.

10Ka dit tongo tulun, “Nunu ot kolilingos dino mato nu tu mîilo om kokito koh dîiri?” ka. 11Simbar nopo it tutulun, “It tulun dit reetan di Yesus diri, minamaal do butak om peesuo nogi sitid mato ku, om pomoros nogi sid dogon dot, ‘Ongoy silod kulam dat Siloam, om ponginlagup no,’ ka Doo. Na minamanaw oku dîiri, om ponginlagup oku nôono, nga turus nokokito oku,” ka dit tutulun.

12Jadi, minongoduat dîiri kembagu it tongo tulun dot, “Siombo inot tulun dino?” ka doalo, nga, “Taaw, aa-ku ela’an,” ka dit tutulun.

Minonginsosok It Tongo Farisi dit Kolilingos dit Bolow

13Na, minangan dîiri doalo angatay it tutulun dit baya bolow diri sid tongo tulun mantad sid pati politik om tugama dot Farisi. 14Tu it tadlaw dit pinamaalan di Yesus dot butak, om pinongolingasan dit mato dit tulun dit bolow diri, tadlaw dot hari Sabbat. 15Iri no ot sabap dot it tongo tulun Farisi nga minongoduat-i dit tutulun dot kukuro ot kolilingos dit mato yo. Simbar nopo yalo, “Nisuan Doo itit mato ku dot butak, om ponginlogupo oku nogi, nga nokokito oku dîiri,” ka.

16Jadi, boros dit piipiro koyuwan it tulun Farisi, “Aso banar dot mantad sid Kinoringan it tulun dit minamaal dot ugu diti, tu amu Yalo mongutun dot hari Sabbat,” ka doalo.

Nga, ka dit wookon it tulun, “Kumukuro ka it tulun dit ki-duso dot mamaal dot tanda do kosunduwo dot ugu dino?” ka doalo. Jadi mini’o’ontibal dîiri it pongitungan doalo.

17Na, dinuat no kembagu dit tongo Farisi it tulun dit baya bolow diri dot, “Ong ikaw, nunu ot pongitungan nu ontok Dialo, tu dikaw dot mato ot liningos Yo?” ka doalo. Boros dit tutulun, “Nabi Yalo,” ka.

18Nga amu mimoyo it tongo pomimpin dot Yahudi dot bolow it tulun dino di muula, om kokito dîiri maakaa. Jadi, pagka ugu diri, linoow dîiri doalo it moleeng dit tutulun diri, 19om duato nogi dot, “Babanar gaam dot tanak duyu yalo dilo? Om bolow gaam yalo mantad dit koosusu? Nunu ot kolilingos dat mato dialo?” ka.

20Simbar nopo it moleeng, “Oõ, andang tanak dagay iti, om bolow no mâantad yalo dit koosûusu. 21Nga amu ya ela’an nunu ot kolilingos dat mato dialo maakaa, om amu ya-i ela’an isay ot minongolingos. Duato yalo kondiri, tu nosukod no yalo dilo, keelo no yalo momoros kondiri,” ka dit moleeng. 22Sagay ugu diri ot poomoros dit moleeng dit baya bolow diri, tu rumosi yoalo dit tongo pomimpin dot Yahudi, tu nokopiakun no mâantad yoalo dot, isay nopo ot momoros dot, “I Yesus dino i Raja Maanalamat dit najanji do Kinoringan,” ka, sunsubon mantad sid Saasambayangon. 23Ino-not pupuun dot minomoros it moleeng diri dot, “Yalo dilo, nosukod no, duato yalo,” ka.

24Jadi linoow dîiri kembagu dit tongo pomimpin dot Yahudi it tulun dit baya bolow diri, om duato nogi kembagu dot, “Poboroso it babanar sid tinoguwangon do Kinoringan, tu ela’an ya dot it tulun dit minongolingos dinot mato nu dino, ki-duso,” ka.

25Simbar nopo it tutulun dit baya bolow, “Ki-duso ko aso Yalo, aa-ku ela’an. Iso no ot ela’an ku, bolow oku di gûulu, nga kokito oku dîiri maakaa,” ka.

26Jadi dîinuat no kembagu doalo it tutulun diri dot, “Kinukuro koh Dialo? Om kukuro ot gama Dialo mongolingos dikaw?” ka.

27Simbaro nopo dit tutulun, “Nokotuturan ku no sid dikoo iri, nga amu kow-i minongonining. Nokuro ka tu monginsosok kow po? Eengin kow gaam jumadi dot mabpamaya Doo?” ka.

28Nga rinumasang babanar yoalo sid tutulun, sampay minomoros dot, “Ikaw nobo ot mabpamaya Doo; yokoy diti, mabpamaya di Musa kodori. 29Tu nela’an ya dot nokoboros i Kinoringan sid nabi Musa, nga ontok dinot tulun dino, aa-ya ela’an dot siombo ot nontodonon Yo,” ka doalo.

30Simbar nopo it tutulun dit baya bolow, “Oloyow gima ino dot aa duyu ela’an ot nontodonon Dialo dot yang-ko Yalo no ot minongolingos tit mato ku! 31Ela’an tokow no dot amu oniningon do Kinoringan it tulun dit ki-duso, nga oniningon-i do Kinoringan it tulun dit rumonok Doo om mamaal dit kenginan Yo. 32Mantad dit kodori sampay maakaa, aso pot opirongow dot tulun dot warot kopongolingos dot tulun bolow mantad dit koosûusu. 33Ong okon-ko mantad sid Kinoringan inot tulun dino, andang amu Yalo kapamaal dot nunu nopo,” ka dit tulun dit baabaya bolow.

34Nga minangan doalo simbaro it tulun dit baabaya bolow diri dot, “Nunu kanu? Sid tiyan koh po dit tidi nu, ki-duso koh no mâantad om, mangajar koh dagay gaam?” ka doalo, om sunsubo no doalo posoliwan mantad sid saasambayangon it tulun dit baabaya bolow diri.

Bolow it Mato do Ginawo

35Nga, norongow-i di Yesus dot sinunsub dit tongo pomimpin dot Yahudi it baabaya bolow diri mantad sid saasambayangon. Jadi, minangan dîiri sambato di Yesus it tutulun diri, om boroso no di Yesus dot, “Mimoyo koh gaam dit Tanak do Riniba?” ka. 36Simbar nopo it tutulun, “Oy Tuan, isay Yalo dino, supaya mimoyo oku Doo?” ka.

37Boros di Yesus sid tutulun diri, “Okon-ko gisom nokito nu Yalo dino, nga gaam-ko Yalo no ot ponoki-boboros nu maakaa,” ka.

38Boros dit tutulun dit baya bolow diri, “Mimoyo oku oy Tuan!” ka, om tungub no yalo sumamba sid tinoguwangon di Yesus.

39Boros di Yesus, “Nokorikot Oku sitid pomogunan diti, tu mongukum, supaya it tulun dit amu kokito nga kokito nôono, om it tulun dit kokito nga ajadi dot bolow,” ka.

40Kadung norongow dit piipiro koyuwan it tulun dit Farisi dit waro siri it boros di Yesus diri, minomoros no yoalo dot, “Bolow okoy gaam diti?” ka doalo.

41Simbar nopo i Yesus, “Ong bolow kow, aso duso duyu, nga pagka tu minomoros kow dot, ‘Kokito okoy,’ ka dikoo, andang kakal-i dot ki-duso kow dino,” ka.

10

Suriban Ontok dit Moomiara dot Domba

1Om pôomoros no kembagu i Yesus dot, “Boroson banar Ku no sid dikoo: It tulun dit sumuwang sid kandang dot domba, dot amu maya sid lalawangon, ino-i-nga mindakod sid galang, inot tulun dino maanakaw om maangarampas. 2Nga, it tulun dit sumuwang sid kandang dot maya sid lalawangon, yalo no dino it moomiara dot domba. 3Yalo no ot mangan giangay dit maangajaga dit lalawangon, om orongow dit tongo domba it bongut yo, om ping-loowan dialo it tongo ngaran dit domba dot maya dit doo om doo dot ngaran, om uyungon nogi dialo sumoliwan mantad sid kandang. 4Ooyung po dialo sumoliwan it kikiawi it doo dot domba diri, sumogulu no yalo mamanaw, nga sumusuut nôono doo it tongo domba diri, tu otutunan dit tongo domba it bongut dit moomiara doo. 5Nga ong it tulun sûuway dit amu otutunan dit tongo domba, amu-i maya yoalo, ino-i-nga gaam-ko momogidu nogi mantad sid tulun dino, tu amu otutunan doalo it bongut dit tulun sûuway,” ka di Yesus.

6Iri no ot binoros di Yesus sid suriban Yo, nga amu-i oorotiyan dit tongo tulun ong nunu ot komoyoon di Yesus dot monuriban dot ugu diri sid doalo.

I Yesus ot Moomiara do Domba dot Awasi ot Gama Momiara

7Jadi, pôomoros no kembagu i Yesus dot, “Boroson banar Ku no sid dikoo, Yoku no diti ot Lalawangon baagi dit tongo domba diri. 8Kikiawi dit tulun dit minogulu Dogon rumikot diri, maanakaw om maangarampas, om amu minangan kinongo’o dit tongo domba it bongut doalo. 9Yoku no diti ot Lalawangon; isay nopot sumuwang dot maya sid Dogon, asalamat, om sumuwang sumoliwan yalo sid kandang, sampay kasambat dot sakot dot orombung. 10Ong it maanakaw, rumikot nôopo dot manakaw, mamatay om mangaraag ot tomodon. Nga ong Yoku, rinumikot Oku supaya apasi yoalo, om supaya ososogit it koposiyon doalo.

11Yoku ot Moomiara dot Awasi ot poomiara. Ii-nopot Moomiara dot awasi, manganggur matay tu manalamat dit tongo domba Yo. 12Nga, ong it tulun dit ginojiyan, it okon-ko Moomiara om okon-ko sanganu dit tongo domba diri, kadung kokito yalo dot sorigala dot rumikot, iduan dialo mogidu it tongo domba, sampay tabpa’an nôono om iason nôono dit sorigala it tongo domba. 13Mogidu yalo, dot amu momoduli dit tongo domba, tu it gaji no ot suuton dialo.

14Yoku no ot Moomiara dot Awasi ot poomiara, om otutunan Ku it Dogon dot domba om kotutun Dogon it tongo domba Ku, 15ugu-ko Yama tu kotutun Dogon, om Yoku nga kotutun-i di Ama. Om itaak Ku it koposiyon Ku dot pongontok Ku dit tongo domba Ku. 10:15 Mat 11:27; Luk 10:22

16Ki-dumba Oku po dot wookon dot okon-ko sitid kandang diti; yoalo nga subay-ko mangan Ku-i uyungo, om yoalo nga mokinongow-i dit bongut Ku, om kikiawi dit domba dino, ajadi dot iso no ot baanan, om iso no ot Moomiara. 10:16 Ki-dumba Oku po dot wookon ... Ino-no it tongo tulun dit okon-ko Yahudi, it nopili mâantad do Kinoringan, nga it amu po nokeemoyo di Yesus tiya diri. Asal mimoyo yoalo di Yesus, yoalo om it tongo Kristian do Yahudi jumadi nôono dot iso ot jemaat song-pomogunan. Yoh 11:51-52; 12:32; Mat 28:19; Rm 1:16; Ef 3:6.

17Amu Oku koyuyuu di Ama, tu itaak Ku it koposiyon Ku, supaya aanu Ku kembagu it koposiyon Ku dino. 18Asot îisot tulun dit kadapat mamatay Dogon ong okon-ko kenginan Ku, ino-i-nga Yoku kondiri ot manganggur matay. Ki-kuasa Oku pataak om ki-kuasa Oku manganu kembagu dinot koposiyon Ku. Iti no ot nisuu Dogon di Ama,” ka di Yesus.

19Jadi minimbulay dîiri kembagu ot piontibalan dit pongitungan dit tongo Yahudi pasal dinot boros dino. Ogumu doalo ot song-boboros dot, 20“Norosukan Yalo dot rogon! Mulaw Yalo! Nokuro tu mokinongow kow Dialo?!” ka.

21Nga, ka dit wookon, “Okon-ko poonomboros po dot tulun dot norosukan do rogon ilo! Kopongolingos gaam dot bolow ot rogon?” ka.

Amu Tinorima dit Tongo Yahudi i Yesus

22Jadi, amu oleed mantad diri, norikot no ot masa dot Karamayan do Pangaandaman dit Pinongorosmian dit Saasambayangon Tagayo 10:22 It Karamayan ... dit Pinongorosmian dit Saasambayangon Tagayo dino, reetan dot Hanuka sid boros dot Ibrani. Walu tadlaw koleed dot rumamay. It karamayan dino, pangaandaman dit tongo tulun dot Yahudi dit sajara doalo. Tu it toon 167 S.M., waro ot raja dit minongomusu dit tulun Yahudi, i Antiokhus Epifanus oh ngaran. Tad sinumuwang-i yalo sid Saasambayangon Tagayo dino, om pangagaras no do wogok siri dot itaak sid di Zeus, it ponoko-kinoringan yo. Jadi nensosomuan dîiri it Saasambayangon Tagayo om amu no obbuli dot apakay baagi do Kinoringan. Nga boboyo’o nopo di Yudas Makabius, maay dialo sunsubo it tongo musu doalo mantad sid Yerusalem, om maay nogi dialo borisiay it Saasambayangon Tagayo sampay apakay dîiri kembagu. sid kota dot Yerusalem. Ino dino, neya’an no ot musim tosogit. 23Minipapanaw i Yesus sid Podtungongisan di Salomo, sid Saasambayangon Tagayo. 24Jadi, mini’u’umpug dîiri it tongo Yahudi dot minintutuk sid di Yesus, om pomoros no dot, “Songkuro Koh po koleed dot mongogoliwong dagay? Ong Ikaw no it Raja Maanalamat dit najanji do Kinoringan, pawala’o no sid dagay,” ka doalo.

25Simbaro nopo di Yesus, “Noboros Ku no sid dikoo iri, nga amu kow-i mimoyo. It tongo kosunduwo dit pining-gama’an Ku sid ngaran dit Tama Ku ot pongintutunan duyu dot isay Oku, 26nga amu kow-i mimoyo, tu okon-ko tongo domba Ku po ikoo. 27Tu ii-nopot tongo domba Ku, mokinongow dit bongut Ku. Otutunan Ku yoalo, om tumanud yoalo Dogon. 28Taakan Ku yoalo dot koposiyon tototog, om amu yoalo obinasa misingkoleed. Tu asot îiso ot koponolod doalo mantad sid longon Ku. 29It Tama Ku dit pinaarap doalo sid Dogon, asawat mantad dit kikiawi, om îiso nga asot koponolod doalo mantad sid longon di Ama. 30Tu, Yoku om Yama, iso-i,” ka di Yesus.

31Jadi paanganu no kembagu dot pampang it tongo Yahudi dot pongodumpaw di Yesus. 32Nga boros di Yesus sid doalo, “Ogumu no ot nawaal Ku dot gagama’on tawasi sid tinoguwangon duyu it nisuu di Ama. Jadi, siombo tîiso dit nawaal Ku diri ot kopongodumpa’an duyu Dogon dot pampang?” ka.

33Na, simbar nopo it tongo Yahudi, “Okon-ko it gagama’on Nu po dit awasi ot kopongodumpa’an ya Dikaw dot pampang, ino-i-nga it gama Nu monguukuwo do Kinoringan! Tu ririniba Koh-i om, penongon Nu do Kinoringan inot kondiri Nu!” ka. 10:33 Im 24:16

34Na, boros di Yesus sid doalo, “Andang-âandang waro nokotulis sid Kitab duyu dot, ‘Ka do Kinoringan, “Ikoo nopo dino nga kinoringan,” ka,’ ka dit Kitab. 10:34 Mzm 82:6 35Jadi, ela’an tokow no dot nunu it nokotulis sid Kitab, amu sumimban. 10:35 ... apakay misingkoleed. Terjemahan wookon: ... amu tumanus. Malayu: ... tidak pernah luput. / ... tidak lenyap. / ... tidak dimansuhkan. Jadi, ong i Kinoringan kondiri nga minomoros-i dot, it tongo tulun dit minonorima dit boros Yo, nga kinoringan-i, 10:35 Itit petikan diti, nanu di Yesus mantad sid Mzm 82:6. Sid konteks asli dit Mzm 82, it tongo kinoringan nopo nga tongo ponguasa tosundu keenong moleekat tara’at. Pagka tu amu aadil yoalo monguasa do riniba, ukumon yoalo do Kinoringan: matay nôono yoalo masam-ko riniba. Nga tiya dit zaman di Yesus, suway dîiri ot gama mangaarati dit Mzm 82 diti, tu sinuriban ot gama mangaarati. Ong maya dit suriban dino, it tongo kinoringan dino, tulun dot Israel kodori dit minonorima dit Tukum di Musa. It Boros do Kinoringan, manaak do koposiyon tototog. Jadi, ong tinumaat nogi it tulun dot Israel sid Tukum di Musa, ajadi dara yoalo do kinoringan kabarasan, tu amu no matay. Nga pagka tu tad sinumamba-i yoalo sid patung do sapi (Kel 32), minatay-i yoalo, ka dit suriban. Jadi, pagka tu ino no ot pongoorotiyan dit koobasan dit tongo tampon di Yesus, inot ayat no dino ot pinakay di Yesus tu posondot dot tolu ot hal: 1) Tulun poma do riniba nga amu-i oloyow dot reetan do kinoringan, sampod po ong i Yesus ot reetan do Kinoringan om oloyow no, tu babanar-ko Kinoringan Yalo. 2) Amu mising-reet i Yesus dot Kinoringan it kondiri Yo. Nga i Kinoringan ot mongoreet Dialo do Kinoringan Yalo. 3) Subay-ko tumaat sid boros di Yesus, tu it boros di Yesus, kapasi dot tulun.36nokuro tu boroson Oku dikoo dot monguukuwo Oku do Kinoringan dit nokoboros Oku dot, ‘Tanak Oku do Kinoringan,’ kangKu, dot yang-ko pinili Oku di Ama om sinuu Oku Doo sitid pomogunan? 37Ong amu Ku nogi waalon it nisuu di Ama, kadaay Oku no dikoo imoyo’o. 38Nga andang-âandang mamaal Oku-i dit nisuu Ama Dogon. Jadi, amu kow poma mimoyo Dogon, nga mogot ong mimoyo kow po dit tongo kosunduwo dit nawaal Ku, supaya ela’an om oorotiyan duyu dot Yoku om Yama nga iso-i,” ka di Yesus.

39Jadi tâabpa’ay no kembagu doalo i Yesus, nga nokeedu-i i Yesus mantad sid longon doalo.

40Na, pinogulian dîiri kembagu di Yesus sid tupak dit bawang dot Yordan, it pinomodsuan di Yohanes Moomodsu dit gûulu, om miniyon dîiri siri. 10:40 Yoh 1:28 41Ogumu ot tulun dot rinumikot sid di Yesus om song-boboros dot, “Amu nokopongimbulay i Yohanes Moomodsu dot tanda do kosunduwo, nga kikiawi dit noboros dialo ontok-ko itit tulun diti, banar,” ka doalo. 42Om ogumu dîiri ot tulun siri dot nokeemoyo sid di Yesus.

11

Minatay i Lazarus it Tambabaya di Yesus

1Warot iso ot kusay dot sumakit, i Lazarus oh ngaran, tulun dot Betania, sid negeri do Yudea, it kampung di Maria om it tobpinee yo i Marta. 11:1 Luk 10:38-39 2I Maria nopo dino, it tongondu dit mongisu dit takod di Tuhan Yesus dot minyak wangi dot mur om piidon nogi dit tokobuk yo. I Lazarus dit sumakit dino, tobpinee di Maria dot kusay. 11:2 Yoh 12:3 3Na, minongupono dîiri it duwo miobpinee it tongondu diri sid di Yesus dot, “Oy Tuan, it tobpinee ya dit aa Nu koyuyuu diri, sumakit,” ka.

4Kadung norongow di Yesus it tupono diri, pomoros no Yalo dot, “Itit toruol diti amu koowit matay, ino-i-nga pentalang dit kogoyo’o do Kinoringan, tu mantad sinod toruol dino, okitanan it koKinoringano dit Tanak do Kinoringan,” ka.

5Andang-âandang nga amu koyuu di Yesus i Marta, i Maria om i Lazarus. 6Nga, norongow poma di Yesus dot sumakit i Lazarus, nga sisîiri-i Yalo sid kineeyonon Doo dot koduwa’an. 7Na, nakatalib peeri, minomoros no i Yesus sid tongo mabpamaya Doo dot, “Gumuli tokow kembagu sid negeri dot Yudea,” ka.

8Nga boros dit tongo mabpamaya di Yesus, “Ay Guru, oruay peeri dot pinokidudumpa’an Koh dit tongo tulun dot Yahudi dot pampang; nokuro tu mokiôongoy Koh po sori kembagu?” ka.

9Simbar nopo i Yesus, “Okon-ko opod om duwo jaam no gaam ot anawaw saralom sangadlaw? Isay nopot mamanaw tiya dot tadlaw, amu kasadu it takod yo, tu anawaw po iti pomogunan. 10Nga, ong mamanaw ot tulun tiya dot sodoy, kasadu it takod yo, tu aso sid doo it Paanganawaw,” ka di Yesus. 11:10 Paanganawaw: Sid ayat 9, minomoros i Yesus ontok-ko it kondiri Yo: Gaam po lumombus Yalo gumama mamaal dot kowosian, nokuro ong sid bahaya poma, tu amu po norikot it masa dit kapatayan Yo. Sid ayat 10, popeelo mâantad i Yesus dit tongo mabpamaya Doo dot sompôori, tumongkiyad it kondiri Yo (it Paanganawaw), mantad sid doalo.11Ugu no diri ot boros di Yesus. Om pôomoros no Yalo kembagu sid doalo dot, “It tambabaya tokow i Lazarus nokoodop no, nga mongoy tokow po sori, posikay Ku po yalo,” ka.

12Nga boros dit tongo mabpamaya Doo, “Nokuro tu posikan Nu oy Tuan? Awasi nogi bo ong nokoodop i Lazarus, olingasan nôono yalo dino,” ka.

13Dot komoyoon nopo di Yesus diri, minatay no i Lazarus, nga panantaman doalo ong babanar-ko modop-i bâanar i Lazarus ot komoyoon di Yesus. 14Pagka ugu diri, na niwantang dîiri di Yesus poboros dot, “Minatay no i Lazarus; 15nga otomon Oku dot okon-ko sori Oku tiya diri dot mongolingos dialo, supaya koliyuw kow mimoyo. Kayow no, mongoy tokow sorid dialo,” ka.

16Jadi, minomoros i Tomas it reetan di Apid, sid sandad mabpamaya di Yesus dot, “Kayow maya, rumundun tokow Dialo matay,” ka.

Noposiyan i Lazarus

17Om korikot yo-Yesus sid kampung Betania, nga apat tadlaw no 11:17 apat tadlaw: tolu tadlaw ong daton do gama mongitob. bala ot kinalabangan di Lazarus diri. 18It kampung dot Betania dino, osomok sid kota Yerusalem, kiikiro tolu kilomito no ot kosoduo. 19Ogumu ot tulun Yahudi dot minongoy sid di Marta om i Maria tu monginsasamod doalo dit napatayan dot tobpinee kusay.

20Kadung norongow di Marta dot nokorikot i Yesus, sinumamung no yalo di Yesus. Nga minogol-i i Maria sid walay. 21Jadi boros di Marta sid di Yesus, “Oh Tuan, ong siti Koh no dara tiya diri, andang amu-i matay it tobpinee ku. 22Nga, maakaa poma diti nga ela’an ku dot nunu nopot pokionuwon Nu sid Kinoringan, taakan Koh-i Doo,” ka di Marta.

23Boros di Yesus sid di Marta, “Oposiyan-i it tobpinee nu diri,” ka.

24Nga, simbaro di Marta i Yesus, “Ela’an ku-i dot oposiyan kembagu yalo, nga orikot po ot tadlaw kopupusan diti zaman diti, tu kawaya yalo dit tongo tulun minatay dit wookon dot oposiyan,” ka.

25Simbaro nopo di Yesus i Marta, “Yoku no diti ot Maamasi om it Maanaak do koposiyon. Isay nopot mimoyo Dogon, napatay poma nga oposiyan-i kembagu. 26Om titikid dit tulun dit miyaw om mimoyo Dogon, amu matay misingkoleed. Mimoyo koh-i ka dino?” ka di Yesus.

27Boros di Marta, “Oh Tuan, mimoyo oku-i dot Ikaw no Raja Maanalamat, it Tanak do Kinoringan dit rumikot sitid pomogunan,” ka.

28Jadi, kadung noboros di Marta ot ugu diri, uli no yalo sid walay om loowo yo no it tobpinee yo i Maria, om buburungay yo no dot, “Siti no i Guru, linoow koh Dialo,” ka. 29Na, kadung norongow di Maria iri, magaago-i yalo mingkakat om ongoy no sid di Yesus. 30Nga tiya dino, amu po nokorikot i Yesus sid kampung, tu kakal po Yalo sid kinopisomungan Yo di Marta. 31Jadi, it tongo tulun Yahudi diri kakal po sid walay di Maria, tu monginsasamod di Maria. Nga kokitanay nopo doalo dot magaago i Maria mingkakat dot sumoliwan, panantaman doalo ong mongoy i Maria sid lobong dot mogkorudu siri. Na minomod-waya dîiri yoalo di Maria, tu mongoruang dialo.

32Asal nokorikot i Maria sid ningkokoton di Yesus, om nokito doo i Yesus, tungub no yalo sid tinoguwangon di Yesus, om pomoros no dot, “O Tuan, ong siti Koh no dara dit tiya diri, andang amu-i matay it tobpinee ku,” ka.

33Om kokito di Yesus dot mogiad i Maria, om it tongo Yahudi dit minaya di Maria nga minomogiad-i, sinumakob dîiri it ginawo di Yesus om ooruan babanar sampay minomoros dot, 34“Siongo ot pinalabangan duyu di Lazarus?” ka. Simbar it tongo tulun, “Kayow oy Tuan, intangay tokow!” ka.

35Nga nokeead i Yesus. 36Jadi, ka dit tongo tulun Yahudi, “Intangay duyu pogi, amu Doo koyuu babanar i Lazarus,” ka.

37Nga warot piipiro koyuwan dit tulun siri ot minomoros dot, “Adapat Dialo mongolingos ot mato dot tulun bolow om, nokuro tu amu liningasan Dialo i Lazarus supaya amu matay?” ka.

38Na, nooruan no babanar i Yesus sampay minongoy dîiri Yalo sid lobong. Inot lobong dino, gua dit minangan tombolo dot pampang.

39Boros di Yesus, “Iduo duyu ilot pampang,” ka. Nga simbar nopo i Marta, it tobpinee dit minatay diri, “Oy Tuan, owutong neelo, tu kaapatan no ot kinalabangan,” ka.

40Nga ka di Yesus sid di Marta, “Noboros Ku no mâantad sid dikaw iri dot, ‘Ong mimoyo koh, kokito koh dot songkuro kaagayo dit kuasa do Kinoringan!’ kangKu diri,” ka di Yesus. 41Na, minangan dîiri doalo iduo it pampang diri. Kadung needu it pampang, tingaa no i Yesus sid sawat om pomoros no dot, “Oh Ama, monorimakasi Oku sid Dikaw, tu tinumboyo Oku Dikaw. 42Ela’an Ku dot aso tingkod Nu monumboyo dit pokionuwon Ku, nga tinomod Ku momoros dot ugu diti, baagi dot kowosian dot kikiawi ot tulun dat songingkakat sitid mintutuk Ku. Tu eengin Oku dot mimoyo yoalo dot Ikaw no ot minonuu Dogon sitid pomogunan,ka. 43Kadung nopongo Yalo momoros dot ugu diri, ponginloow no Yalo dot opûupuod dot, “Oh Lazarus! Soliwan no!!” ka. 44Jadi sinumoliwan dîiri it tulun dit baya minatay diri mantad sid lobong, dot kakal-i nolopot dot kumut it longon om it takod yo, om it wuros yo nga kakal po nengkulupan dot kumut. Na boros di Yesus sid tongo tulun siri, “Iduo duyu at kumut dat pinongolopot dialo, om posimoyo’o duyu-i yalo mamanaw,” ka.

Miniupakat it Tongo Pomimpin dot Mamatay di Yesus

(Mat 26:1-5; Mrk 14:1-2; Luk 22:1-2)

45Ogumu ot tulun do Yahudi dit nokoongoy sid di Maria tiya diri, om nakamato kondîiri dot pinosiyan di Yesus i Lazarus. Om nokeemoyo dîiri yoalo sid di Yesus. 46Nga warot piipiro koyuwan doalo ot minongoy sid tongo tulun dit pati politik om tugama dot Farisi, dot minonuturan sid doalo dot pinosiyan di Yesus i Lazarus. 47Kadung norongow dit tongo timam dot ki-pangkat om it tongo tulun dot Farisi it tabar diri, pinumpung no doalo it tongo ahli wookon dit Maakama dot Tugama, om pomoros no yoalo dot, “Kukuoyon tokow at tulun dilo? Tu ogumu no banar ot tongo tanda do kosunduwo dot nawaal Dialo! 48Ong posimoyo’on tokow-i Yalo dat ugu dilo, mimoyo Dialo kikiawi at tongo tulun. Om koompupuson, rumikot nôono it tongo soojar dot Ruum, dot monguyas dit Saasambayangon Tagayo tokow om it tongo bansa tokow,” ka doalo.

49Nga iso mantad doalo it reetan di Kayafas, it timam tagayo dit toon diri, minomoros dot, “Asot elala’an duyu! 50Amu duyu gaam eetung dot awasi nogi ong iso no ot tulun matay dot mongontok dit tongo tulun tokow, mantad-ko kikiawi dit bansa tokow nga atanus?” ka. 51Sabanar no, it boros di Kayafas diri, okon-ko mantad po sid pongitungan yo kondiri, nga pagka tu timam tagayo yalo dit toon diri, tad nokoboros-i yalo do nubuat dot amu no oleed matay i Yesus dot mongontok dit bansa dot Israel, 52om okon-ko gisom mongontok no dit bansa dot Israel, ino-i-nga mongumpug om popi’iso dit tongo tulun sid pootongkop do pomogunan dit jumadi sompôori dot tanak do Kinoringan.

53Jadi, mantad no dit tadlaw diri dot mini’u’upakat it tongo pomimpin dot Yahudi dot mamatay di Yesus. 54Jadi, pagka ugu diri, amu no dîiri miminintalang po i Yesus sid pialalatan dit tongo tulun Yahudi; minogidu Yalo mantad siri om minongoy Yalo sid iso ot kota dit osomok sid balantara, it reetan dot Efraim. Siri no ot niyonon Dialo om it tongo mabpamaya Doo.

55Na, it tiya diri, moosomok no it Tadlaw Tagayo dot Paskah dot Yahudi, om ogumu ot tulun Yahudi mantad sid kookompungan dot minongoy sid kota Yerusalem, tu maya dit upacara do ponusian dot amu po orikot it Paskah. 56Nga aso ot ososolumato doalo di Yesus, jadi miniboboros dîiri yoalo tiya dit songingkakat yoalo sid natad dit Saasambayangon Tagayo dot, “Okukuro ot dikoo dot pomurimanan? Amu gaam mongoy Yalo sitid Paskah diti?” ka. 57Dot nokoponuu no mâantad it tongo timam dot ki-pangkat om it tongo tulun Farisi dot, isay nopot keelo dot siombo i Yesus, subay-ko mangan paabaro sid doalo, supaya adapat doalo manabpo i Yesus.

12

Minangan Inasakay do Minyak Wangi i Yesus sid Betania

(Mat 26:6-13; Mrk 14:3-9)

1Onom tadlaw po om orikot nogi it Tadlaw Tagayo dot Paskah, nokorikot no i Yesus sid kampung Betania it kampung di Lazarus, it pinosiyan kembagu di Yesus mantad sid minatay. 2Inot sino dino, minamaal it tongo tulun dot poginakanan do monginsamung di Yesus. I Marta ot maangayas dot kaakanan. I Lazarus om it tongo linigow, minadang di Yesus mangakan. 3Na, panganu i Maria dot satanga lito ot minyak wangi dot amaal om atandas, dot sakot nard ot winaal, om penasako yo nogi sid takod di Yesus, om piido yo nogi dit tokobuk yo. Dot noponu it walay dit ka’angod dit tawaw dit minyak dino. 12:3 Luk 7:37-38 4Nga, ka di Yudas Iskariot, it iso mantad dit mabpamaya di Yesus, it amu no oleed dot padagang di Yesus sid musu Yo, 5“Nokuro tu aa nidagang inot minyak wangi dino dot orogo tolu naatus ot siin pirok, 12:5 siin pirok: Sakaping ot siin pirok, ino no ot gaji dot sangadlaw gumama (intangay sid Mat 20:2). om itaak nogi dîino dara it siin sid tongo tulun musikin?” ka. 6It koboboros di Yudas dot ugu dino, okon-ko oopupuan po yalo dit tongo tulun musikin, nga it maanakaw nôono yalo. Tu yalo no ot moonguyut dit siin doalo song-koruang, om asasarok no yalo manganu dit siin mantad sid pa’atagan. 7Nga boros di Yesus, “Posimoyo’o-i i Maria mamaal dot ugu dino, tu ilot gama yo dilo, monogulu dit tadlaw dit pangalabangan Dogon. 8Tu it tongo tulun musikin, andang-âandang nga siisiti nod dikoo, nga Yoku diti, okon-ko misingkoleed dot sisitid dikoo,” ka di Yesus. 12:8 Ul 15:11

Tupakat Mamatay di Lazarus

9Kadung norongow dit kinogumuan dot tulun Yahudi dot sid kampung Betania i Yesus, minongoy no yoalo sori dot okon-ko gisom mogintong di Yesus, ino-i-nga mokipopogintong sâambil di Lazarus dit minatay no nga noposiyan-i kembagu di Yesus. 10Iri no ot pupuun dot i Lazarus nga pokipapatayan-i dit tongo timam dot ki-pangkat, 11tu yalo no ot pupuun dot ogumu ot tulun Yahudi dot minogidu mantad sid doalo, om minimoyo di Yesus.

Sinumuwang i Yesus sid Yerusalem

(Mat 21:1-11; Mrk 11:1-11; Luk 19:28-40)

12Korikot it susuwab, norongow dit tongo tulun dit minongoy sid Tadlaw Tagayo dot Paskah, dot maapanaw no i Yesus pakaa sid kota Yerusalem. 13Jadi, minamanganu yoalo dot papa, 12:13 papa: It tongo papa do kurma dino, lambang kabangsaan doalo, om lambang po dot kemerdekaan om kamanangan. It Hosana dino, nanu mantad sid Mzm 113, it koobasan doalo minlaalanu tiya dit poginakanan do Paskah. Komoyoon nopo dot Hosana, ‘Salamato okoy no’, tu gama doalo miintong dit Raja Maanalamat dit najanji do Kinoringan. Manantam dati it tongo tulun ong tomodon nopo di Yesus nga manalamat doalo mantad sid tongo penjaja do Ruum. om pomod-soliwan nogi dot sumamung di Yesus, meed dot momod-gara dot,

“Hosana! Royo’on no i Kinoringan!

Ki-barakat Yalo it sinuu di Tuhan Kinoringan rumikot,

it Raja dit bansa dot Israel!”

ka. 12:13 Mzm 118:25-27

14Na, panganu i Yesus dot songinan ot tuyog do kaladay, om saka’ay Yo no, ugu-ko it nokotulis sid Kitab dot,

15“Kada rumosi,

oy tongo tulun dot Sion! 12:15 It Sion diti, ngaran wookon baagi dot Yerusalem. It tongo kaladay nopo, aaluk dot dang tulun komimiiyo, tu gandaran dit tongo barang tawagat. Alambat dot waro raja sumako sid kaladay, tu oobas yoalo sumako sid kuda ko sid kereta kuda dot dang mipaparang. Komoyoon nopo dit sinumako i Yesus sid kaladay, osiba ot ginawo Yo om minongowit do kopiusayan.

Intangay pogi, rumikot no at raja duyu,

maasako Yalo ad tuyog do kaladay,”

ka dit Kitab. 12:15 Za 9:9

16It timpuun-i amu oorotiyan dit mabpamaya di Yesus dot it kinowowoyo’on diri, kinotulukan do nubuat. Nga nokeensawat no i Yesus sid surga, om naandaman nogi dîiri doalo dot iri diri, nokotulis no mâantad bala sid Kitab dot i Yesus ot kinomoy.

17It tongo tulun dit nakamato kondiri di Yesus monginloow di Lazarus sumoliwan mantad sid lobong dot mamasi dialo, minomod-sasi kikiawi dit hal diri. 18Jadi, iri no ot pupuun dot minomod-samung di Yesus it tongo tulun togumu sid Yerusalem, tu norongow doalo dot i Yesus no ot pinembulay dit tanda do kosunduwo diri. 19Na, miniboboros dîiri it tongo tulun dot Farisi dot, “Intangay duyu ma! Porosuma nôopo it poonotos tokow; taad-pom song-pomogunan nopo ot minaya Dialo!” ka.

Niim i Yesus dit Tongo Tulun dot Yunani om Pokeelo i Yesus dit Kapatayan Yo

20It tongo tulun dit minongoy sumambayang sid Yerusalem tiya dit Tadlaw Tagayo dot Paskah diri, waro-i ot piipiro koyuwan ot tulun dot Yunani. 21Minongoy yoalo sid di Filipus, it tulun dot kota Betsaida sid negeri dot Galilea. Boros doalo sid di Filipus, “Oy Tuan, eengin okoy sumambat di Yesus,” ka. 22Na, minongoy dîiri i Filipus sid di Andreas dot minomoros, om piwâaya no yoalo sid di Yesus dot mangaabar.

23Nga boros di Yesus sid doalo, “Norikot no ot masa dot pensawatan Dogon, Tanak do Riniba. 24Boroson banar Ku no sid dikoo: It pinarangan dot gandum, ong amu polobongon patanom sid tana om ong amu apatay, iri no-ko iri tu kakal-i song-linsow. Nga ong apatay it linsow dino, koponguwa dot asapow. 25Isay nopo ot amu mongoyuu dit koposiyon dot dang pomogunan, oliangan dit koposiyon tototog. Nga isay nopo ot monolikud dit koposiyon dot dang pomogunan, iri no ot kaanu dit koposiyon tototog. 12:25 Mat 10:39; 16:25; Mrk 8:35; Luk 9:24; 17:33 26Isay nopo ot eengin mangalayan Dogon, subay maya Dogon, supaya siombo Oku nopo, yalo nga sino-i. It tulun dit mangalayan Dogon, orumaton dit Tama Ku.

27Maakaa diti, banar-ko osusa iti ginawo Ku, nga nunu po ot aaluk dot boroson Ku? Aaluk gaam ong momoros Oku dot, ‘Oh Ama, peeduo Oku mantad sitid kasansara’an diti,’ ka? Andang amu aaluk, tu iti no ot koongoy-ongoy Ku sitid pomogunan, tu momurimon dot kasansara’an. 28Pentalango no it koKinoringano Nu supaya enrayow it ngaran Nu, oy Ama!” ka di Yesus. Om orongow dîiri ot bongut mantad sid tawan dot, “Nokentalang Ku no it koKinoringano Ku, om pentalangon Ku po kembagu!” ka.

29Nga, ka dit tongo tulun dit songingkakat siri, it nongo-korongow dit bongut diri, “Tinggorud ilo,” ka. Nga ka dit wookon it tulun, “Okon-i, warot moleekat dot monoki-boboros Dialo!” ka.

30Simbar nopo i Yesus, “It bongut dit orongow diri, okon-ko Yoku po ot minangan porongo’o, ino-i-nga ikoo. 31Tu maakaa diti, norikot no ot masa dot pongukuman do pomogunan, om maakaa no diti ot masa dot ponunsuban dit ponguasa do pomogunan, ino-no it Raja do Rogon. 12:31 ... ponguasa do pomogunan, ino-no it Raja do Rogon. Intangay sid Luk 4:5-7. Mantad dit kinorotuan di Adam om i Hawa sid duso sid kabun Eden, it Raja do Rogon no ot raja diti pomogunan, tu imoyo’on do riniba mantad-ko i Kinoringan. Nga, najanji no mâantad do Kinoringan it korikatan dit Koturunan di Hawa, it mangala dit Raja do Rogon, nokuro ong sansara’on poma it tanak dino dit Raja do Rogon (intangay sid Kej 3:15). It tanak di Hawa dino, ino-no i Yesus. Nakala Doo it Raja do Rogon sid kinapatayan om sid kinoposiyan Yo. Intangay sid Yoh 14:30; 16:11, 33.12:31 Mat 4:8-9; Luk 4:5-7; 2Kor 4:4; Ef 2:2 32Kadung iinsawat Oku no sid salip mantad sitid tana, tagayaton Ku no kikiawi it tulun dot porikot sid Dogon,” ka di Yesus. 33Minomoros Yalo dot ugu diri tu pokeelo Yalo dot okukuro ot gama Dialo matay.

34Na, boros dit tongo tulun sid di Yesus, “Norongow ya sid Kitab dit Tukum dot, it Raja Maanalamat dino, miyaw misingkoleed. Jadi nunu ot koboboros Nu dot, ‘Subay iinsawat it Tanak do Riniba,’ ka Nu? Isay keenot Tanak do Riniba dino?” ka doalo. 12:34 Mzm 110:4; Yes 9:6; Yeh 37:25; Dan 7:14

35Boros di Yesus sid doalo, “Amu no oleed muurunggum dikoo it Paanganawaw. Jadi, pamanaw kow no tiya dit kakal po anawaw, supaya amu kow otuwangan. Tu it tulun dit mamanaw sid kotuwangan, amu yo ela’an dot siombo ot pamana’an yo. 36Yoku not Paanganawaw. Imoyo kow no Dogon, tiya dot kakal Oku po sid dikoo, supaya ajadi kow dot tulun tanawaw masam-ko Yoku,” ka di Yesus. 12:36 Mat 5:14

Noboros po di Yesus ot ugu diri, minogidu no Yalo om linumosok no mantad sid doalo.

Noboros Mâantad di Nabi Yesaya dot Amu Mimoyo di Yesus it Tongo Tulun Yahudi

37Ugu poma diri ot koogumu dot tanda do kosunduwo dot nawaal di Yesus sid tinoguwangon doalo, nga amu-i mimoyo yoalo di Yesus, 38supaya otuman it noboros di nabi Yesaya kodori dot,

“Oh Tuhan Kinoringan, tad-pom aso tulun mimoyo diti tabar ya diti!

Minangan Nu yoalo intalangay dit kuasa dit longon Nu, nga amu yoalo eemaya’an.”

ka di nabi Yesaya. 12:38 Yes 53:1 (LXX)

39Sagay amu mimoyo yoalo, tu ki-boros po i nabi Yesaya dot,

40“Binolow do Kinoringan ot mato doalo,

om nikodow do Kinoringan ot ginawo doalo,

supaya amu kokito it mato doalo,

om amu kaarati it ginawo doalo.

Ka do Kinoringan,

‘Sagay kinaa Ku dino,

supaya amu gumuli yoalo sid Dogon,

sampay lingasan Ku nôono yoalo,’ ka do Kinoringan,

ka di nabi Yesaya. 12:40 Yes 6:10 (LXX)

41Sagay minomoros i nabi Yesaya dot ugu diri, tu nokito yo no mâantad i Yesus dot ki-tompiling sid surga.

42Ugu poma diri nga, ogumu-i dit tongo pomimpin dot Yahudi ot minimoyo di Yesus. Nga amu yoalo kobulun pawala, tu rumosi yoalo dot mangan sunsubo dit tongo tulun Farisi mantad sid saasambayangon. 12:42 Yoh 9:22 43Tu eengin yoalo dot royo’on do tulun mantad dit royo’on do Kinoringan.

It Boros di Yesus ot Mongukum

44Jadi, boros di Yesus dot opupuod, “Isay nopo ot mimoyo Dogon, okon-ko Yoku po ot mangan yo imoyo’o diri, ino-i-nga Yalo it minonuu Dogon sitid pomogunan, 45om isay nopo ot nokokito Dogon, nokokito no dit minonuu Dogon. 46Nokorikot Oku sitid pomogunan dot Maanganawaw dit tongo tulun, supaya titikid dit tulun dit mimoyo Dogon, amu keeyon sid kotuwangan. 47Isay nopot tulun dot nokorongow diti boros Ku, nga amu minaya, aa-Ku-i mangan ukumo yalo. Tu okon-ko mongukum dot tulun ot tinomod Ku sitid pomogunan, ino-i-nga manalamat dot tulun. 48Isay nopot amu monorima Dogon om amu monorima dit boros Ku, waro-i ot mongukum doo. Tu it boros dit binoros Ku ot mongukum doo sid tadlaw dot koowian diti zaman diti. 49Tu, iti boboroson Ku diti, okon-ko mantad po sid kenginan Ku kondiri, ino-i-nga mantad sid di Ama, it minonuu Dogon sitid pomogunan. Yalo no ot minonuu Dogon dit nunu nopo ot apatut dot boroson Ku, om nunu nopo ot apatut dot ilombus Ku. 50Om ela’an Ku dot inot pinonuu’an Yo dino, kapasi misingkoleed. Jadi ombo ot nisuu Dogon di Ama, iri no ot ilombus Ku momoros,” ka di Yesus.

13

Minomoog i Yesus dit Takod dit Tongo Rasul Yo

1Na, iri diri, sangadlaw pom orikot no it Tadlaw Tagayo dot Paskah. Nela’an no di Yesus dot norikot no ot masa Yo dot tumongkiyad mantad sitid pomogunan om muli no sid Tama Yo. Andang amu koyuuan Dialo it tongo tulun sitid pomogunan dit mabpamaya Doo, om sampay kopupuson nga amu-i koyuuan Doo.

2It sodoy diri, minoginakan i Yesus om it tongo mabpamaya Doo. I Yudas, it tanak di Simon Iskariot, nobuburungan mâantad di Raja do Rogon do padagang di Yesus sid musu Yo. 3Nela’an-i di Yesus dot nunu nopo sitid pomogunan, nipokuasa Doo dit Tama Yo, om nela’an-i Dialo dot rinumikot Yalo mantad sid Kinoringan om muli kembagu sid Kinoringan. 4Adi, ingkakat no i Yesus, om oluso Yo no it jubah Yo, om panganu no dot tuala, om poongkoso nogi sid tawak Yo. 5Nopongo iri, ponunguw Yalo dot weeg sid sanggan, om mangay no Dialo woogay it takod dit tongo mabpamaya Doo, dot it tuala dit minangan Yo poongkoso sid tawak Yo ot pinomiid Yo. 6Om, nokorikot dîiri Yalo sid di Simon Petrus. Ka di Petrus sid Dialo, “Tuan, Ikaw nogi gaam ot momoog diti takod ku?” ka. 7Simbaro nopo di Yesus, “Maakaa diti, amu nu oorotiyan itit mangan Ku, nga oorotiyan nu-i sompôori,” ka. 8Nga, ka di Petrus sid di Yesus, “Kadaay no oy Tuan, kadaay-i woogay itit takod ku,” ka. Nga, simbar i Yesus, “Ong amu Ku owoogan ikaw, okon-no-ko mabpamaya koh po Dogon,” ka. 9Na, boros di Simon Petrus sid di Yesus, “Ong kaa dino oy Tuan, okon-ko iti takod ku no ot mangan Nu woogay, ino-i-nga iti pot longon om tulu ku,” ka.

10Simbaro nopo di Yesus i Petrus, “Ii-nopot tulun dit nokopodsu no mâantad, opulang no kikiawi it koyuwan yo; it takod yo nôopo ot oporolu dot woogan. 13:10 it takod ... woogan: Ii-nopot tulun dit nokotoobat no om nokotorima no di Yesus, irad-ko it tulun dit nokopodsu no, tu kikiawi dit tongo duso leed, noogas no dit raa di Yesus. Nga titikid tadlaw, kawaal yalo kembagu do duso. Jadi, subay mokiampun kembagu sid Kinoringan baagi dit duso dit kaawa’al, irad-ko it tulun dit momoog dit takod yo. Opulang kow no dara nga okon-ko kikiawi po dikoo ot opulang,” ka. 11Tu nela’an no di Yesus dot isay ot padagang Doo sid musu Yo, jadi, ino-not kinabarasan Yo dot, “Okon-ko kikiawi po dikoo ot opulang,” ka.

12Nopongo po Yalo momoog dit tongo takod doalo, sinulungan Yo no kembagu it jubah Yo, om ogom no kembagu Yalo sid nogomon Yo. Om pomoros no Yalo sid doalo dot, “Oorotiyan duyu-i gaam it winaal Ku sid dikoo diri? 13Reetan Oku dikoo dot Guru om Tuan, om andang banar-i it poonginloowan duyu Dogon dino, tu andang Yoku no ot Guru om Tuan. 14Jadi, pagka insan-ko Yoku no tu Tuan om Guru duyu, nga minomoog-i dit tongo takod duyu, ikoo nga aaluk-i dot miwowoog dot takod. 15Tu, nataakan Ku no ikoo dot suntu, supaya sumuntu kow dit gama Ku sid dikoo. 13:12-15 Luk 22:27 16Boroson banar Ku no sid dikoo: It turipon, amu kaalib kaasawat dit tuan yo, om it susuuon nga amu kaalib kaagayo dit minonuu doo. 13:16 Mat 10:24; Luk 6:40; Yoh 15:20 17Jadi oontung kow ong okon-ko gisom ela’an duyu no, ino-i-nga pagama’on duyu po.

18Itit boros Ku diti, okon-ko ikoo po kikiawi ot komoyoon Ku diti. Nga minsan-ko ugu dino, pinili Ku-i ikoo kikiawi, supaya kalandu it boros sid Kitab dot ka, ‘It tambabaya Ku dit oobas milang Dogon mangakan, yalo nogi ot mongomusu Dogon,’ ka dit Kitab. 13:18 Mzm 41:10 19Boroson Ku mâantad sid dikoo maakaa dot amu po ajadi, supaya ong ajadi ino, mimoyo kow nôono dot, Yoku it reetan dit I WARO MISINGKOLEED. 13:19 I WARO MISINGKOLEED: Intangay ot panarangan sid 8:24.20Boroson banar Ku no sid dikoo: Isay nopo ot manamung dit tulun dit sinuu Ku, komoyoon, manamung Dogon; om isay nopo ot manamung Dogon, komoyoon, manamung di Ama it minonuu Dogon sitid pomogunan,” ka di Yesus. 13:20 Mat 10:40; Mrk 9:37; Luk 9:48; 10:16

Turus Tarang i Yesus Popeelo dot Isay ot Pataak Dialo sid Musu Yo

(Mat 26:20-25; Mrk 14:17-21; Luk 22:21-23)

21Kadung nokoboros i Yesus dot ugu diri, sinumusa no i ginawo Yo, sampay turus tarang dîiri Yalo momoros dot, “Boroson banar Ku no sid dikoo: Iso mantad dikoo ot pataak Dogon sid musu Ku,” ka.

22Jadi minisisirot dîiri it tongo mabpamaya di Yesus dot osusuwayan, tu amu ela’an doalo ong isay ot komoyoon di Yesus. 23Iso mantad dit mabpamaya di Yesus, it amu koyuuan di Yesus, ponong sid wanan di Yesus ot nogomon. 24Sidatay di Simon Petrus it mabpamaya diri dot ipoduat yo i Yesus ong isay ot komoyoon.

25Na, minuyung dîiri it mabpamaya diri sid di Yesus dot minongoduat dot, “Isay ot komoyoon Nu, oy Tuan?” ka.

26Simbar nopo i Yesus, “Potutuo Ku peeti ruti ad mangkuk; it tulun dit pataakan Ku diti ruti, ino-not tulun dino,” ka. Kadung noboros di Yesus ot ugu diri, panganu no Yalo dot ruti om potutuo no sid mangkuk, om pataako no sid di Yudas, it tanak di Simon Iskariot. 27Om romito di Yudas it ruti diri, nga turus sinumarung sid dialo it Raja do Rogon. Na boros di Yesus sid di Yudas, “Langkasay mamaal dit kiikiro’on nu mamaal!” ka. 28Nga asot îiso ot tulun sid songilangan doalo mangakan ot kaarati dot nokuro tu minomoros i Yesus dot ugu diri sid di Yudas. 29Pagka tu i Yudas ot moonguyut dit siin dit paatagon doalo, panantaman dit wookon it tongo mabpamaya ong sinuu di Yesus i Yudas dot momoli dot tongo kosukupan dot dang Paskah diri, keenong manaak sid tongo tulun musikin.

30Nga, kadung naramit di Yudas it ruti, soliwan no yalo. Dot inot tiya dino, sodoy no.

Suu Kaawagu

31Kadung nakapanaw i Yudas, pomoros no i Yesus dot, “Yoku Tanak do Riniba, beenoy, kentalang no it kogoyo’o dit koKinoringano Ku, om it kogoyo’o do Kinoringan nga kentalang-i sid kowowoyo’on Ku. 32Kadung kentalang it kogoyo’o do Kinoringan sid kowowoyo’on Ku, it kogoyo’o dit koKinoringano Ku nga iintalang-i do Kinoringan. Om amu no oleed, kalandu iri. 33Oy tongo tanak Ku, oruay Oku no muurunggum dikoo. Iimon Oku poma dikoo nga, iso-i ot boroson Ku sid dikoo, ugu-ko it noboros Ku mâantad sid tongo pomimpin dot Yahudi dot, ‘Amu kow korikot sid rikoton Ku,’ kangKu. 13:33 Yoh 7:33-34

34Jadi maakaa diti, waro ot suu Ku dot kaawagu sid dikoo, ino-no: Pitotoluod kow no. Ugu-ko it gama Ku monoluod dikoo, ugu no dino ot gama duyu miitotoluod. 13:34 Yoh 15:12, 17; 1Yoh 3:23; 2Yoh 1:5 35Ong miitotoluod kow, kikiawi ot tulun nga keelo nôono dot mabpamaya Dogon ikoo,” ka di Yesus.

Pinopeelo Mâantad i Yesus dot Mongolim Doo i Petrus

(Mat 26:31-35; Mrk 14:27-31; Luk 22:31-34)

36Minongoduat i Simon Petrus di Yesus dot, “Oh Tuan, siombot pakaayan Nu?” ka. Simbar nopo i Yesus, “Amu koh po kawaya maakaa dino sid ongoyon Ku dino. Sompoori om kawaya koh nogi,” ka.

37Na, ka di Petrus sid di Yesus, “Oh Tuan, nokuro tu amu oku kawaya Dikaw maakaa? Dot manganggur oku dot rumundun Dikaw matay!” ka.

38Nga, simbar nopo i Yesus, “Babanar gaam dot manganggur koh rumundun Dogon matay? Boroson banar Ku no sid dikaw, amu po kopongingkukuuk ot tandaa, intolu koh no mongolim dot amu koh kotutun Dogon kabarasan!” ka.

14

I Yesus no ot Ralan Kumaa sid Kinoringan

1Boros di Yesus sid doalo, “Kada kow no tumangkangaw. Imoyo kow no sid Kinoringan om imoyo kow po sid Dogon. 2Ogumu ot keeyoyonon sid walay dit Tama Ku. Amu Oku momoros dot ugu dino sid dikoo ong amu babanar ino. Tu gumayad Oku no diti dot monodia dot iyonon duyu. 3Asal koongoy Oku sori om osodia’an Ku ikoo dot iyonon, gumuli Oku no kembagu siti dot mongongoy dikoo, supaya siombo Oku nopo nga sino kow. 4Om otolunungan duyu-i it ralan sid ongoyon Ku dino,” ka.

5Nga, ka di Tomas sid di Yesus, “Oh Tuan, amu ya ela’an dot siombo ot ongoyon Nu; jadi, nunu ot kelêelo ya do ralan kumaa sino?” ka.

6Simbar i Yesus, “Yoku no ot Ralan kumaa sid Kinoringan, Yoku no ot Puun do Boros Tabanar om Yoku no it Maamasi. Asot îiso korikot sid di Ama ong okon-ko Yoku ot waya’an. 7Ong otutunan Oku dikoo, komoyoon, Yama nga otutunan duyu-i. Maakaa diti, otutunan duyu no Yalo, tu nokitanan duyu no Yalo,” ka di Yesus.

8Jadi, boros di Filipus sid di Yesus, “Oh Tuan, pentalango Yama sid dagay, supaya puas hati okoy,” ka.

9Nga, boros di Yesus, “Ugu no diri ot koleed Ku muurungum dikoo om amu Oku po otutunan dikaw oy, Filipus? Isay nopot nokokito Dogon, komoyoon, nokokito no di Ama. Nokuro tu momoros koh po dot, ‘Pentalango po sid dagay Yama,’ ka nu? 10Amu koh gaam mimoyo dot Yoku om Yama nga iso-i? Nunu nopot boroson Ku om gama’on Ku, okon-ko Dogon kondiri po dot boros om gama’on, ino-i-nga di Ama, it nokeeso Dogon. 11Imoyo kow no Dogon, dot Yoku om Yama nga iso-i. Keenong, ong aa-kow mimoyo dit boros Ku, momogot po ong mimoyo kow dit nongo-wawaal Ku. 12Boroson banar Ku no sid dikoo, it tulun dit mimoyo Dogon, kapamaal dit nunu it winaal Ku, gaam-ko agayo po mantad dit nawaal Ku ot awaal yo, tu gumayad Oku no diti sid di Ama. 13Om nunu nopo ot pokionuwon duyu sid ngaran Ku, itumboyo Ku-i, supaya enrayow it Tama mantad sid gagama’on Ku, it Tanak. 14Nunu nopo ot pokionuwon duyu Dogon sid ngaran Ku, tumboyo’on Ku-i ikoo,” ka di Yesus.

Janji dit Korikatan dit Tatod do Kinoringan

15Om pôomoros no kembagu i Yesus dot, “Ong monoluod kow Dogon, maya kow dit tongo pinonuu’an Ku. 16Mokianu Oku sid di Ama dot taakan kow Dialo dot sûuway ot Moonulung dikoo, it maamaya dikoo misingkoleed, 17ino-no it Tatod do Kinoringan, it Moonuduk dit babanar ontok-ko Kinoringan. Amu otorima dit tongo tulun sitid pomogunan it Tatod do Kinoringan, tu amu nokito doalo, om amu otutunan doalo. Nga, otutunan duyu no do-yikoo Yalo, tu maawaya Yalo dikoo om miyon-iyon sid ginawo dikoo. 18Amu Ku iduan ikoo ugu-ko tasi-asi, tu gumuli Oku-i kembagu sid dikoo. 19Oruay no om amu Oku no okito dit tongo tulun sitid pomogunan. Nga, ikoo, kokito kow-i Dogon, tu apasi Oku-i kembagu, om ikoo nga apasi-i kembagu. 20Orikot po ot tadlaw dino om ela’an duyu nogi dot Yoku om Yama nga iso-i, om ikoo nga nokeeso kow no Dogon, om Yoku nga nokeeso Oku no dikoo.

21Isay nopot tulun dit monorima om maya dit tongo pinonuu’an Ku, ino-not monoluod Dogon. Om isay nopo ot monoluod Dogon, ino-not toluodon di Ama, om Yoku nga monoluod-i dit tulun dino, om mintalang Oku nôono sid doo,” ka di Yesus.

22Jadi, boros di Yudas, it okon-ko i Yudas Iskariot, “Tuan, nokuro tu sid dagay no ot intalangon Nu, om okon-ko sid tongo tulun sitid pomogunan?” ka.

23Ka di Yesus, “It tulun dit monoluod Dogon, maya dit boros Ku om toluodon yalo di Ama. Om mongoy Okoy nôono di Ama sid tulun dino, dot miyon sid ginawo doo. 24Ii-nopot tulun dit amu monoluod Dogon, amu maya dit boros Ku. It boros dit norongow duyu diri, okon-ko mantad sid Dogon po, ino-i-nga mantad sid di Ama, it minonuu Dogon sitid pomogunan.

25Kikiawi diti, iboros Ku sid dikoo, tiya ditit kakal Oku po muurunggum dikoo. 26Nga kadung rumikot i Tatod Tosusi, oorotiyan duyu nôono. Yalo no it Moonulung dit suuon di Ama sitid pomogunan tu mangawakil Dogon, om Yalo no ot monuduk dikoo kikiawi om popoondom dikoo dit kikiawi it bibinoros Ku sid dikoo.

27Yogol Ku sid dikoo ot koosayan, dot it koosayan Ku kondiri ot itaak Ku sid dikoo, it okon-ko ugu-ko it koobasan dit tongo tulun sitid pomogunan momoros. Kada kow-i sumusa, om kada kow no tumangkangaw. 28Norongow duyu no it boros Ku sid dikoo didîiri diri dot, gumayad Oku nôono, nga gumuli Oku-i kembagu sid dikoo. Kiikiro ong babanar-ko monoluod kow Dogon, koolukan no dara, tumomon kow tu mongoy Oku sid di Ama, tu Yama nopo nga kaalib Dogon. 14:28 Yoh 14:2-3 29Jadi, amu po ajadi, boroson Ku no mâantad sid dikoo, supaya ong ajadi no, mimoyo kow nôono. 30Amu Ku no pogumuon po ot boroson Ku sid dikoo, tu lumaga no at raja diti pomogunan, ino-no at Raja do Rogon. 14:30 at raja diti pomogunan, ino-no at Raja do Rogon: Intangay ot panarangan sid 12:31. Nga, sâabat poma nga amu koponguasa yalo Dogon. 14:30 Nga, sâabat poma nga amu koponguasa yalo Dogon. Harfiah: Yalo, aso totongoh sid saralom Ku. Komoyoon, aso totongoh pengaruh dit rogon sid saralom dit kondiri di Yesus. / Aso waya’an di rogon mangasow di Yesus. / Amu kadapat yalo mongunguro sid saralom di Yesus.31Nga, waalon Ku kikiawi it nisuu di Ama sid Dogon, supaya ela’an no dot tulun sitid pomogunan, dot monoluod Oku di Ama.

Ingkakat kow no, mogidu tokow no mantad siti,” ka di Yesus.

15

I Yesus no ot Puun dot Anggur dit Babanar

1Jadi pôomoros no kembagu i Yesus dot, “Yoku no ot Puun dot Anggur dit babanar, om Yama no it moomiara dit anggur dino. 2Titikid dit raan Ku dit amu monguwa, mangan Yo tataso, om titikid dit raan dit monguwa, mangan Yo tutuay, supaya sumapow ot tuwa. 3Ikoo nga irad-ko it raan dit notutuan no mâantad tu needu no it araat, tu notudukan kow no dit boros Ku. 4Tatap kow no miiso sid Dogon, om Yoku nga tumatap-i miiso sid dikoo. It raan dot anggur dit amu kosokot sid puun dot anggur, amu koponguwa kondiri; ikoo nga ugu-i dino, amu kow koponguwa ong okon-ko kosokot kow sid Dogon.

5Yoku no diti it Puun dot Anggur, om ikoo no it tongo raan yo. Isay nopo ot atatap miso sid Dogon, om Yoku nga miso sid doo, asapow ot tuwa, tu ong okon-ko Yoku, amu kow kapamaal dot nunu nopo. 6Isay nopo ot amu atatap miso sid Dogon, mangan iduo, ugu-ko it raan dit aso guna tu mangan tataso om lumonot nôono. It tongo raan diri, umpugon dot mangan towuno om tutudan nogi. 7Ong atatap kow miso sid Dogon, om it tongo boros Ku nga atatap dot kotoo sid ginawo duyu, pokianu kow nopo sid di Ama dit nunu nopo it kenginan duyu, nga ataakan kow-i. 8Ong asapow ot tuwa duyu, enrayow Yama, om ino no ot pongintutunan dot babanar-ko mabpamaya Dogon ikoo. 9Ugu-ko Yama dit monoluod Dogon, Yoku nga monoluod-i dikoo. Ugu po dino, katatap konow miso sid Dogon, supaya kopurimon kow dit toluod Ku. 10Ong maya kow dit tongo pinonuu’an Ku, tantu atatap kow kopurimon dit toluod Ku, ugu-ko Yoku tu atatap Oku kopurimon dit toluod Yo, tu nakawaya Oku no dit tongo pinonuu’an di Ama.

11Kikiawi diti, boroson Ku sid dikoo, supaya opurimanan duyu it katamanan do ginawo Ku, om supaya osukup ot kootomon duyu. 12Iti no ot ponuuan Ku: Pitotoluod kow no ugu-ko it gama Ku monoluod dikoo. 15:12 Yoh 13:34; 15:17; 1Yoh 3:23; 2Yoh 1:5 13It tulun dit paling otoluod dit tambabaya yo, ino-no it tulun dit manganggur matay dot mongontok dit tongo tambabaya yo. 14Ong mamaal kow dit nunu it nisuu Ku dikoo, ikoo no ot tambabaya Ku. 15Okon no-ko turipon po ot poongoreetan Ku dikoo, tu ong turipon, amu yalo keelo dit nunu it waalon dit tuan doo, ino-i-nga tambabaya dîino ot poongoreetan Ku dikoo, tu nokolombus Ku no sid dikoo it kikiawi it nororongow Ku mantad sid di Ama. 16Okon-ko ikoo ot minomili Dogon, ino-i-nga Yoku ot minomili dikoo, om Yoku ot minangalantik dikoo, supaya tumongkop kow do pomogunan om supaya monguwa kow dit tuwa dit otiru. Ong ugu dino, taakan kow di Ama dit nunu nopo it pokionuwon duyu sid Doo sid ngaran Ku. 17Om iti no ot suu Ku sid dikoo: Pitotoluod kow no,” ka di Yesus.

Kasana’an dit Tongo Tulun sitid Pomogunan i Yesus om it Tongo Mabpamaya Doo

18Om pôomoros no kembagu i Yesus dot, “Ong kaasana’an kow dot tongo tulun sitid pomogunan, ondomo duyu no dot Yoku ot nokopogulu no dot kaasana’an doalo. 19Ong iseeso nogi ot pongitungan duyu dit tongo tulun sitid pomogunan, andang toluodon kow-i doalo, tu tambabaya kow doalo gima. Nga, suway kow mantad-ko yoalo, tu Yoku ot minomili dikoo. Jadi, ino no ot pupuun dot kaasana’an kow dit tongo tulun sitid pomogunan. 20Ondomo duyu no it boros Ku diri dot, ‘It turipon, amu kaalib kaasawat dit tuan yo,’ kangKu. Ong sinansara Oku doalo, andang ikoo nga sansara’on-i doalo. Ong maya yoalo dit boros Ku, tantu no dot it boros duyu nga woyo’on-i doalo. 15:20 Mat 10:24; Luk 6:40; Yoh 13:16 21Nga araat ot pangataakan doalo dikoo tu mabpamaya Dogon gima ikoo, om amu doalo otutunan Yama dit minonuu Dogon sitid pomogunan. 22Kiikiro ong amu Oku nogi nokorikot sitid pomogunan dot minonuduk doalo, aso sala doalo. Nga, maakaa diti, aso no ot tinganan doalo mongolim dot ki-sala yoalo! 23Isay nopot sumana Dogon, komoyoon sumana-i di Ama. 24Kiikiro ong amu Oku nogi minamaal dit tongo kosunduwo sid doalo, it amu po insan kawaal dit tulun wookon, andang aso-i sala doalo. Nga maakaa diti, nokito no doalo it tongo kosunduwo dit nawaal Ku, nga sumana-i yoalo Dogon om Yama. 25Nga, aaluk no dot ugu diti ot najadi, supaya otuluk it nokotulis sid Kitab dit Tukum doalo dot, ‘Sumana yoalo Dogon dot aso pupuun,’ ka. 15:25 Mzm 35:19; 69:5

26Nga suuon Ku it Moonulung mantad sid di Ama dot mongoy sid dikoo. Yalo no it Tatod do Kinoringan dit Moonuduk dit babanar ontok-ko i Kinoringan. Ong korikot Yalo, sumasi Yalo Dogon. 27Om ikoo dino, aaluk-i dot sumasi Dogon, tu ikoo dino, nakawaya no Dogon mantad dit timpuun-i,” ka.

16

1“Poboroson Ku sid dikoo kikiawi iti, supaya amu kow kumoos om monolikud Dogon. 2Sunsubon kow mantad sid tongo saasambayangon, om waro ot masa dot rumikot dot pokipapatayan kow do tulun, dot iri diri, kiro’on doalo dot gama mongorumat do Kinoringan. 3Mamaal yoalo dot ugu dino, tu Yama po do Yoku nga amu otutunan doalo. 4Nga, poboroson Ku kikiawi iti sid dikoo, supaya ong orikot inot masa dino, aandaman duyu nôono dot noboros Ku no mâantad sid dikoo,” ka di Yesus.

Gagama’on dit Tatod do Kinoringan

Om pôomoros no kembagu i Yesus dot, “Inot tongo kasansara’an dino, amu Ku po niboros sid dikoo dit leleed diri, tu it leleed diri, muurunggum Oku po sid dikoo. 5Nga, maakaa diti, muli Oku no sid di Ama, it minonuu Dogon sitid pomogunan. Om asot îiso dikoo ot mongoduat dot mongoy Oku siombo. 6Jadi, maakaa diti, mogilunguy kow tu it noboros Ku sid dikoo dot, ‘Muli Oku sid di Ama,’ kangKu. 7Nga, babanar-i it binoros Ku sid dikoo diri, tu koontungan duyu-i dot kooli Oku sid di Ama. Tu ong amu Oku kooli, amu korikot sid dikoo it Tatod Tosusi, it Moonulung. Nga ong kooli Oku, suuon Ku Yalo sid dikoo. 8Ong korikot Yalo, pasadaron Dialo it tongo tulun sitid pomogunan dot ki-duso yoalo, om pasadaron po Dialo dot Isay ot abanar, om pasadaron po ontok-ko it tukuman do Kinoringan. 9Keeso, pasadaron Dialo dot ki-duso yoalo, tu amu mimoyo Dogon; 10koduwo, pasadaron Dialo dot Yoku no ot abanar om yoalo ot nasala, tu muli Oku nôono sid di Ama, om amu Oku no okito dikoo; 11om kotolu, pasadaron Yo po dot nokotimpuun no i Kinoringan mongukum, tu nookuman no it ponguasa diti pomogunan, ino-no i Raja do Rogon. 16:11 it ponguasa diti pomogunan, ino-no it Raja do Rogon: Intangay ot panarangan sid 12:31.

12Ogumu po dara ot kenginan Ku momoros sid dikoo, nga amu kow po koowit maakaa. 13Nga, ong korikot it Tatod do Kinoringan, it Moonuduk dit babanar, mangan kow Dialo tudukay dot mangaarati dit kikiawi it tudukan dit babanar. Tu i Tatod do Kinoringan, amu momoros dit mantad sid Dialo kondiri do pongitungan, ino-i-nga ombo it norongow Yo sid Dogon, ino no ot boroson Yo; om pelo’on kow po Dialo dit nunu ot ajadi sompôori. 14Mangan Oku Dialo orumato, tu nunu nopo it ilombus Yo paabar sid dikoo, mantad sid Dogon ot kinaranga’an Yo. 15Nunu nopo ot waro sid di Ama, sid Dogon nga waro-i. Ino not koboboros Ku dot, ‘Nunu nopo it ilombus dit Tatod Tosusi paabar sid dikoo, mantad sid Dogon ot kinaranga’an Yo,’ kangKu diri,” ka di Yesus.

Ruol do Ginawo Jumadi dot Katamanan

16Om pôomoros no kembagu i Yesus dot, “Oruay no om amu Oku no okito dikoo, nga oruay-i om okito Oku no kembagu dikoo,” ka.

17Kadung norongow dit tongo mabpamaya di Yesus it boros di Yesus diri, waro no doalo ot song-boboros dot, “Nunu ot komoyoon Dialo dilo sid daton dot, ‘Oruay no om amu Oku no okito dikoo, nga oruay-i om okito Oku no dikoo kembagu,’ ka? Om nunu no ot komoyoon Dialo dot, ‘Muli Oku nôono sid di Ama,’ ka?” ka doalo. 18Om miduduat po yoalo dot, “Nunu ot komoyoon Yo dot, ‘Oruay no’ ka? Amu tokow ela’an ong nunu ot komoyoon Doo dino,” ka.

19Ela’an-i di Yesus dot mokipopongoduat yoalo Doo. Jadi, ka di Yesus, “Nunu keeno piduduatan duyu dino? Miduduat kow gaam dit boros Ku dit, ‘Oruay no om amu Oku no okito dikoo, nga oruay-i om okito Oku no kembagu dikoo?’ ka. 20Boroson banar Ku no sid dikoo: Momod-tomon it tongo tulun sitid pomogunan, nga mogiad om mogkorudu kow do-yikoo. Oruol it ginawo duyu, nga it kooruol dit ginawo duyu dino, jumadi dot katamanan. 21It tongondu dit amu no oleed monusu, tumangkangaw it ginawo yo, tu norikot no it masa dit kasansara’an yo. Nga, alangus po it tanak, oolingan yo no it kasansara’an yo, tu otomon yalo dit waro no ot tulun dot nokosino sitid pomogunan. 22Ikoo dat maakaa diti nga ugu-i dino: Tumangkangaw babanar ino ginawo duyu, nga okito Oku po dikoo kembagu, om otomon nogi inot ginawo duyu, om asot îiso ot tulun dot koponolod dinot katamanan duyu dino.

23Sinod tadlaw dino, amu kow no mongoduat dot nununu sid Dogon. Boroson banar Ku no sid dikoo, nunu nopo ot pokionuwon duyu sid di Ama sid ngaran Ku, taakan kow-i Dialo. 24Sampay maakaa nga amu kow po nokopokianu dot nununu dot sid ngaran Ku. Pokianu kow no, om taakan kow nogi, supaya osukup it kootomon duyu,” ka di Yesus.

Nakala di Yesus it Kuasa dot Araat sitid Pomogunan

25Om pôomoros no kembagu i Yesus dot, “Kikiawi diti boros Ku sid dikoo, sinuriban Ku momoros. Nga, warot masa dot rumikot dot amu Ku no suribanon momoros sid dikoo, ino-i-nga onsiyon Ku nôono momoros sid dikoo ontok di Ama. 26Tiya dino, mokianu kow sid di Ama sid ngaran Ku. Okon-ko boroson Ku dot mongontok Oku dikoo mokianu sid di Ama, 27tu Yama kondiri nga monoluod dikoo, tu minonoluod kow gima Dogon om minimoyo kow dot sid Kinoringan ot nontodonon Ku. 28Sid di Ama ot nontodonon Ku, om nokorikot Oku no sitid pomogunan. Nga maakaa diti, iduan Ku nôono iti pomogunan, tu muli Oku no sid di Ama,” ka di Yesus.

29Jadi, boros dit tongo mabpamaya di Yesus, “Ay oo bala. Banar-i, onsiyon Nu no dîiri momoros, amu Nu no suribanon. 30Tu amu okoy po nokopongoduat, nosimbar Nu no it kiikiro’on ya mongoduat. Pagka ugu dino, mimoyo okoy no dot Ikaw dino mantad sid Kinoringan,” ka doalo.

31Simbar nopo i Yesus, “Mimoyo kow no gaam maakaa? 32Ondomo duyu no dot rumikot no ot masa, om maakaa no dino ot masa, dot mi’ias kow muli sid dikoo om dikoo dot walay, dot mâangan Oku-i dikoo iduay iseeso. Nga, okon-ko iseeso Oku diti, tu Yama ot maawaya Dogon. 33Iboros Ku sid dikoo kikiawi iti, supaya oosay kow tu nokeeso Dogon. Mangan kow sansara’o sitid pomogunan, nga, patatapo duyu no ot ginawo duyu, tu nakala Ku no it kuasa dot araat sitid pomogunan,” ka di Yesus.

17

Minomintaduwa i Yesus dit Tongo Mabpamaya Doo

1Noboros po di Yesus ot ugu diri, tinumingaa no Yalo sid tawan om pomoros no dot, “Oh Ama, maakaa diti, norikot no ot masa; pentalango no it koKinoringano Ku, Tanak Nu, 17:1 pentalango no it koKinoringano Ku, Tanak Nu: Mokianu i Yesus supaya eemot sid kapatayan, koposiyan om kensawatan Yo dot Kinoringan it kondiri Yo (intangay sid 7:39; 8:28). supaya Yoku, Tanak Nu nga pentalang-i dit kogoyo’o dit koKinoringano Nu. 2Tu nipokuasa Nu no Dogon kikiawi ot tulun, supaya manaak Oku dot koposiyon tototog sid kikiawi it tulun dit nipokuasa Nu Dogon, Tanak Nu. 3Iti no ot komoyoon dit koposiyon tototog: Kotutun ot tulun Dikaw dot iso Koh no ot babanar-ko Kinoringan, om kotutun po Dogon, Yesus Kristus, it sinuu Nu sitid pomogunan. 4Nokentalang Ku no it kogoyo’o dit koKinoringano Nu sitid pomogunan, dot pinongo Ku it gama’on dit nipawaal Nu Dogon. 5Oh Ama, ulito kembagu maakaa it kogoyo’o dit koKinoringano Ku, ugu-ko it kogoyo’o dit koKinoringano Ku it waro mâantad dit kakal Oku po sid Dikaw, tiya dit amu po noorug iti pomogunan. 17:5 Yoh 1:14

6Nokentutun Ku no Ikaw sid kikiawi it tulun dit niarap Nu Dogon mantad sitid pomogunan diti. Yoalo dino, Ikaw no mâantad ot sanganu om nakapananud no yoalo dit boros Nu. 7Om maakaa diti, nela’an no doalo dot kikiawi dit nitaak Nu sid Dogon, mantad kiawi sid Dikaw. 8Tu kikiawi dit niupono Nu sid Dogon diri, nokolombus Ku no sid doalo om notorima no doalo. Nela’an no doalo dot babanar-ko sid Dikaw ot nontodonon Ku, om mimoyo-i yoalo dot Ikaw no ot minonuu Dogon sitid pomogunan.

9Yoalo no ot pintaduwa’an Ku; okon-ko it tongo tulun po sitid pomogunan ot pintaduwa’an Ku, ino-i-nga it kikiawi it tulun dit niarap Nu sid Dogon, tu yoalo dino, Ikaw ot sanganu. 10Kikiawi dit Dogon dot sanganu, Ikaw nga sanganu-i, om it Dikaw dot sanganu, Yoku nga kasanganu-i. Sid mabpamaya Dogon no ot kinentalangon dit kogoyo’o dit koKinoringano Ku. 11Maakaa diti, muli Oku no sid Dikaw oy Ama. Okon-no-ko sitid pomogunan Oku po nôono; nga kakal-i sitid pomogunan yoalo. Oh Ama dit osusi! Piara’o no yoalo dit kuasa dit ngaran Nu, it ngaran Nu dit nitaak Nu sid Dogon. Piara’o no yoalo supaya mi’iso yoalo ugu-ko Yoku om Ikaw tu iso-i. 12It tiya dit muurunggum Oku po doalo, piniara Ku yoalo dit kuasa dit ngaran Nu dit nitaak Nu sid Dogon. Jinaga Ku yoalo dot aso ot noliong. Iso no ot noliong, ino-no it tulun dit natantu no mâantad dot obinasa misingkoleed, supaya otuluk it boros sid Kitab. 17:12 Mzm 41:10; Yoh 13:18 13Maakaa diti, muli Oku sid Dikaw. Boroson Ku kiawi iti tiya dot kakal Oku po sitid pomogunan, supaya aawi-awi dot kotompik sid doalo it katamanan Ku. 14Nokolombus Ku no sid doalo it boros Nu, nga kaasana’an dîiri yoalo dit tongo tulun sid pomogunan, tu okon-no-ko iseeso po ot pongitungan doalo om it tongo tulun sitid pomogunan, sam-ko Yoku no tu okon-ko iseeso po ot pongitungan Ku om it pongitungan dit tongo tulun sitid pomogunan. 15It pokionuwon Ku sid Dikaw, okon-ko supaya onuwon Nu yoalo mantad sitid pomogunan, ino-i-nga supaya jaga’on Nu yoalo mantad sid tongo rogon. 16Okon-no-ko iseeso po ot pongitungan doalo om it tongo tulun sitid pomogunan, ugu-ko Yoku tu okon-ko iseeso ot pongitungan Ku om it tongo tulun sitid pomogunan. 17It boros Nu ot babanar. Susio om sodia’o no yoalo baagi dit tugas doalo, dot it boros tabanar Nu ot ponusi. 18Suuon Ku yoalo tumongkop diti pomogunan, ugu-ko it gama Nu monuu Dogon rumikot sitid pomogunan. 19Itaak Ku it koyuwan Ku dit osusi sid Dikaw dot isamba Ku dot pongontok doalo, supaya yoalo nga osusi-i om osodia baagi dit tugas doalo, dot it boros tabanar Nu ot ponusi.

20Itit pintaduwa Ku diti, okon-ko it tongo mabpamaya Dogon no ot paanangan Ku, ino-i-nga ii-pot tongo tulun wookon dit mimoyo Dogon sompôori, tu korongow dit tabar dit ilombus doalo. 21Om mintaduwa Oku po supaya kikiawi doalo nga kopiiso, ugu-ko Ikaw om Yoku tu iso-i, om supaya miiso yoalo sid Dito. Jadi, mimoyo nôono it tongo tulun sid pomogunan dot Ikaw no ot minonuu Dogon sitid pomogunan. 22Nakataak Ku no sid doalo it kosunduwo dit nitaak Nu sid Dogon, supaya kopiiso yoalo, ugu-ko Ikito tu iso-i: 23Yoku om yoalo nokopiiso, ugu-ko Ikaw om Yoku nga iso-i, supaya ataatantu dot kopiiso yoalo. Om ela’an nôono dot tongo tulun sid pomogunan dot Ikaw ot minonuu Dogon sitid pomogunan, om ela’an nôono dit tongo tulun dot monoluod Koh doalo ugu-ko it poonoluod Nu Dogon.

24Oh Ama, niarap Nu yoalo sid Dogon. Kenginan Ku dot maawaya yoalo Dogon siombo Oku nopo. Om kokito nôono yoalo dit kogoyo’o dit koKinoringano Ku dit nitaak Nu sid Dogon, tu minonoluod Koh Dogon mantad dit amu po noorug iti pomogunan. 25Oh Ama dit aadil, andang amu kotutun Dikaw it tongo tulun sitid pomogunan, nga Yoku, kotutun Oku-i Dikaw. Om yoalo dit niarap Nu sid Dogon, nga nokeelo no dot Ikaw no ot minonuu Dogon sitid pomogunan. 26Om nokentutun Ku no yoalo Dikaw, om tumilombus Oku-i pentutun, supaya otoluod yoalo sid tulun ugu-ko Yoku tu toluodon Nu-i, om atatap Oku nôono miyon sid ginawo doalo,” ka dit pintaduwa di Yesus.

18

Tinabpa’an i Yesus

(Mat 26:47-56; Mrk 14:43-50; Luk 22:47-53)

1Kadung nopongo i Yesus mintaduwa, soliwan no Yalo om it tongo mabpamaya Doo mantad siri, om pakaayay no sid tupak dit bawang dot Kidron. Inot sino dino waro kabun, om sinumuwang dîiri siri i Yesus om it tongo mabpamaya Doo. 2Nga, i Yudas dit pinadagang di Yesus sid tongo musu Yo, kotolunung-i dit kabun dino, tu asasarok i Yesus om it tongo mabpamaya Doo mi’u’umpug siri. 3Jadi, ongoy no i Yudas sid kabun diri, dot minangangat dot ooyud nopo ot soojar do Ruum. Om waro po piipiro koyuwan ot pulis dit Saasambayangon Tagayo dot sinuu dit tongo timam dot ki-pangkat om it tongo Farisi. Yoalo diri, nosukup dot toriyap, lampu, om babang. 4Nga, nela’an no di Yesus mâantad dot nunu ot ajadi sid Doo. Jadi, toronong Yalo sid doalo, om pongoduat no dot, “Isay ot iimon duyu?” ka.

5“I Yesus it tulun dot Nazaret,” ka doalo.

Boros di Yesus, “Yoku no beeti,” ka. 18:5 Yoku no beeti: Titinomod di Yesus dot duwo ot komoyoon diti. Keeso, pentutun nôopo bâanar i Yesus dit kondiri Yo, om koduwo, mangakun sâambil dot Kinoringan it kondiri Yo, tu ong sid boros dot Yunani, “Yoku no beeti,” keenong “Yoku no I WARO,” ino-no ngaran do Kinoringan (intangay ot panarangan sid 8:24, 28; 13:19).

Dot i Yudas dit pinadagang di Yesus diri, pengkakat sid toning doalo. 6Asal noboros di Yesus dot, “Yoku no beeti,” ka, nongo-kosunsurut yoalo om nongo-aba nogi sid tana. 7Na, pôongoduat no kembagu i Yesus dot, “Isay ot iimon duyu?” ka.

“I Yesus it tulun dot Nazaret,” ka doalo.

8Simbar nopo i Yesus, “Noboros Ku no sid dikoo iri dot, ‘Yoku no beeti,’ kangKu. Jadi ong babanar-ko Yoku no ot iimon duyu, simoyo’o-i at tongo mabpamaya Dogon mamanaw,” ka. 9Ugu diri ot pôomoros di Yesus, supaya otuluk it boros di Yesus mâantad dot, “It tongo tulun dit niarap Nu sid Dogon, asot îiso ot obinasa,” ka Doo diri. 18:9 Yoh 17:12; 6:39

10Jadi i Simon Petrus diri tu nokopongowit dot sapadang, wunduso nopo dialo it sapadang yo om tibaso no it iso it turipon dit timam tagayo, it reetan di Malkus, nga gisom nopungos it tolingo dit wanan. 11Nga boros di Yesus sid di Petrus, “Posorungo kembagu inot sapadang nu dino! Tu andang-âandang nga natantu no mâantad di Ama dot kaajang Oku dot kasansara’an,” ka. 18:11 ... natantu no mâantad di Ama dot kaajang Oku dot kasansara’an. Harfiah: ... amu Oku gaam monginum dit sawan dit kasansara’an it nitaak di Ama? 18:11 Mat 26:39; Mrk 14:36; Luk 22:42

12Na, minangan dîiri tabpa’ay i Yesus dit tongo soojar do Ruum om it panglima doalo om it tongo pulis dit sinuu dit tongo tulun Yahudi, om agatay nogi doalo it longon di Yesus. 13Om owito nogi doalo i Yesus sid di Hanas, it tiwanon di Kayafas, it timam tagayo dit toon diri. 14I Kayafas no ot minonuduk sid tongo pomimpin dot Yahudi dot, “Awasi nogi ong iso no ot tulun matay dot mongontok dit tongo tulun tokow, mantad-ko kikiawi dit bansa tokow nga atanus,” ka. 18:14 Yoh 11:47-52

Keensan di Petrus Mongolim di Yesus

(Mat 26:69-70; Mrk 14:66-68; Luk 22:55-57)

15I Simon Petrus om iso po ot mabpamaya di Yesus, sinumusuut di Yesus sid toori. It mabpamaya di Yesus dit tiiso diri, otutunan-i dit timam tagayo; jadi, minaya dîiri yalo di Yesus sumuwang sid natad dit walay dit timam tagayo. 16Nga, minogol-i i Petrus sid soliwan dit natad, sid somok dit lalawangon. Na, soliwan kembagu it tiiso it mabpamaya di Yesus, it otutunan dit timam tagayo. Om sambat no yalo dit tongondu dit maangajaga dit lalawangon, tu mokirila dot mangangat di Petrus sumuwang, om angatay no dialo i Petrus sumuwang. 17Jadi boros dit tongondu dit maangajaga dit lalawangon sid di Petrus, “Okon-ko ikaw nga mabpamaya-i dat tulun dilo oy?” ka.

“Okon-i,” ka di Petrus.

18Pagka tu osogit it sodoy diri, nakapangarakit no dot polopow dot pogomutan dit tongo turipon om it tongo pulis dot Saasambayangon Tagayo, om siri no yoalo dot songingkakat magamut. I Petrus nga miningkakat-i sid runggum doalo dot magamut.

Minonginsosok di Yesus it Timam Tagayo

(Mat 26:59-66; Mrk 14:55-64; Luk 22:66-71)

19Daapun nopo di Yesus, siri nod suwang dit walay, dot insosokon di Hanas, it timam tagayo. 18:19 ... di Hanas it timam tagayo. Sid ayat 18:13 om 18:24 atarang no dot i Kayafas ot timam tagayo dit toon diri, om i Hanas nopo nga tiwanon doo. Ugu poma dino nga, reetan di Yohanes i Hanas dot timam tagayo siti, tu i Hanas dino, timam tagayo dit gûulu. I Hanas, linantik kondiri dit tongo Yahudi, nga minangan yalo potingkodo dit karajaan do Ruum. It nakaganti doo ino-no, it tongo tanak yo om it tongo nokotokin doo. Dot it ponginsasakan nopo diri nga ontok-ko it tongo mabpamaya di Yesus om it tudukan di Yesus. 20Simbaro nopo di Yesus it timam tagayo, “Amu Oku insan monuduk dot moolosok ot gama. Tu koobasan Ku monuduk sid tinoguwangon dit tulun togumu: sid tongo saasambayangon om sid natad dit Saasambayangon Tagayo, tu siri no ot poomiumpugan dit kikiawi it tongo Yahudi. 21Jadi, nokuro tu duaton Oku dikaw? Ping-duatay nobo it tongo tulun dit nokorongow dit tongo tudukan Ku, tu ela’an-i doalo it tongo bibinoros Ku diri,” ka di Yesus.

22Nompus karawa i Yesus momoros, mangay no Yalo lopiso dit iso it pulis dit Saasambayangon Tagayo dit pengkakat siri, om pomoros nogi it pulis diri dot, “Irad dino gaam ot poonimbar Nu dinot timam tagayo?” ka.

23Simbaro nopo di Yesus it tutulun diri, “Ong nasala it binoros Ku diri, poboroso nunu ot kasala’an. Nga, ong babanar it boros Ku diri, nokuro tu linapis Oku dikaw?” ka.

24Na, minangan dîiri di Hanas paataday i Yesus sid di Kayafas, dot kakal po agaagatan.

Kumeenduwo om Kumeentolu di Petrus Mongolim di Yesus

(Mat 26:71-75; Mrk 14:69-72; Luk 22:58-62)

25Kakal po pengkakat i Simon Petrus dot magamut siri. Jadi, boros dit tongo tulun sid di Petrus, “Okon-ko ikaw nga mabpamaya-i gaam dat tulun dilo?” ka. Nga, “Okon,” ka di Petrus.

26Jadi boros dit iso it turipon dit timam tagayo, it koworisan dit naansapan di Petrus do tolingo, “Okon-ko ikaw no gaam it nokito ku dot tinumanud Doo sid kabun diri?” ka. 27Nga minongolim kembagu i Petrus, om turus dot minongingkukuuk ot tandaa.

Sid Tinoguwangon di Gobinor Pilatus i Yesus

(Mat 27:1-2, 11-14; Mrk 15:1-5; Luk 23:1-5)

28Jadi, ososopung po dit susuwab, nowit no doalo i Yesus mantad sid di Kayafas pakaa sid istana di Gobinor Pilatus. Nga, it tongo pomimpin dot Yahudi, amu sinumuwang siri. Tu ong sumuwang yoalo sid walay dot tulun dit okon-ko Yahudi, na, kiro’on doalo dot eensosomuan nôono it kondiri yo maya dit tugama doalo, om amu nôono kawasa yoalo milang mangakan dit kaakanan dang Paskah. 29Na, sinumoliwan dîiri i Pilatus dot sumamung doalo, om pongoduat nogi sid doalo dot, “Nunu ot kapangadaawa’an duyu ditit tulun diti?” ka.

30Simbaro nopo doalo, “Ong okon-ko tulun taraat Yalo, amu ya-i owiton sid dikaw,” ka.

31Na boros di Pilatus sid doalo, “Owito duyu Yalo om salasayo duyu-i dot maya dit Tukum duyu kondiri,” ka.

Nga, boros dit tongo pomimpin dot Yahudi, “Aso kuasa ya yokoy mamatay dot tulun,” ka. 32Najadi ot ugu keeti diti, supaya otuluk nunu it noboros mâantad di Yesus ontok dit kowowoyo’on Doo matay. 18:32 ... dit kowowoyo’on Doo matay. Ino no it boros di Yesus dit, “iinsawat Oku,” ka, komoyoon nopo diri, iinsawat mantad sid tana tu posolipon (Yoh 12:32-34). Dot ii-no it tongo Ruum tiya diri ot pasalip dot tulun ong ookuman dot patayon. Ong it tongo Yahudi tiya diri, dumpa’an dot pampang ot tulun sampay apatay, komoyoon, amu mangan pensawato it tulun. 18:32 Yoh 3:14; 8:28; 12:32-33

33Jadi, sinumuwang dîiri kembagu i Pilatus sid istana, om mangay no loowo dialo i Yesus, om mangay nogi duato dot, “Raja Koh gaam dot tulun Yahudi?” ka.

34Simbar nopo i Yesus, “Inot duatan nu dino, mantad sinod ginawo nu kondiri ko warot tulun wookon ot minomoros sid dikaw pasal Dogon?” ka.

35Ka di Pilatus, “Tulun oku gaam dot Yahudi? It bansa Nu kondiri om it tongo timam do ki-pangkat ot pinataak Dikaw sid dogon. Nunu ot minangan Nu waalo?” ka.

36Simbar nopo i Yesus, “Okon-ko dang pomogunan po iti pomorinta’an Ku. Tu ong dang pomogunan nogi iti pomorinta’an Ku, andang lumawan itit tongo tulun Ku diti, supaya amu Oku kataak sid tongo pomimpin dot Yahudi. Nga it pomorinta’an Ku okon-ko dang pomogunan,” ka.

37Jadi, boros di Pilatus kembagu sid di Yesus, “Ong kaa dino, raja Koh gaam?” ka.

Simbar i Yesus, “Noonong no beno boros nu dino, oy Tuan. Tu ino no ot tomodon dot sinusu Oku, om ino-not koririkot Ku sitid pomogunan diti, supaya sumasi Oku dit nunu it babanar; titikid dit tulun dit eengin dit babanar, mokinongow dit boros Ku,” ka.

38Nga, ka di Pilatus sid di Yesus, “Hmm! Isay ma kaarati nunu inot reetan dot babanar dino?” ka.

Norotuan i Yesus dot Tukum dot Patayon

(Mat 27:15-31; Mrk 15:6-20; Luk 23:13-25)

Kadung nokoboros po i Pilatus dot ugu diri, sinumoliwan no kembagu yalo mantad sid istana, om toronong no sid tongo pomimpin dot Yahudi, om pomoros no sid doalo dot, “Asot totongoh ot kasala’an dot okitanan ku sid Dialo. 39Nga ong maya dit koobasan duyu, tiya dot Tadlaw Tagayo dot Paskah, posoliwan oku dot iso ot tulun duyu dit nojiil. Jadi, eengin kow gaam dot isoliwan ku dikoo at raja duyu tulun Yahudi?” ka di Pilatus. 40Nga, minomod-gara nogi yoalo dot, “Amu! Okon-ko Yalo! I Barabas nôono ot isoliwan!” ka. Dot i Barabas nopo dino, linumawan dot porinta sampay nakapamatay dot tulun.

19

1Jadi, sinumuwang dîiri i Pilatus om ponuu no yalo dot soojar dot mangalapos di Yesus, dot lalapos dot ki-rugi. 19:1 lalapos dot ki-rugi: It koobasan dot Ruum, kadung ookuman it tulun dot loposon, mangan no loposo dot mamakay dot lalapos dot ki-rugi, dot basi ko tulang. It lalapos diri, winaal mantad sid kulit dot dupot om minangan nogi sakatay do rugi do basi ko tulang. Yogot it tulun diri sid kayu om loposon nogi it solot. Kikiawi it tulun dit nookuman dot mangan patayo, subay loposon po mogulu. Nga warot tulun matay daagan dot laalapos. 2Om pongogolung nogi it tongo soojar dot raan dot ki-rugi dot ponoko-mahkuta, om pasantako nogi sid tulu di Yesus, om kurilibay nogi doalo i Yesus dot jubah dot ungu ot warna, irad-ko jubah do raja,3om misosowoli tumoronong sid di Yesus meed momoros dot, “Tabi Tuan, Raja dot Yahudi!” ka, om lopiso nogi doalo it wuros di Yesus. 19:2-3 It jubah dot ungu ot warna dino, dang raja tiya dit zaman diri, tu it tongo raja no om ahli parlimen ot kotobus dino.

4Om sôoliwan no kembagu i Pilatus, om pomoros nogi sid kinogumuan dit tulun dot, “Intangay duyu pogi! Owiton ku Yalo sumoliwan, supaya ela’an duyu dot asot totongoh ot kasala’an dot okito ku sid Dialo dot aaluk dot ukumon,” ka. 5Om sinumoliwan dîiri i Yesus dot ki-mahkota dot ki-rugi om ki-jubah dot ungu ot warna. Na boros di Pilatus sid tongo tulun, “Intangay duyu nôono pogi itit tulun diti!” ka. 19:5 Za 6:12-13

6Om kokitanay dit tongo timam do ki-pangkat om it tongo pulis dot Saasambayangon Tagayo i Yesus, nga ginumara yoalo dot ka, “Posolipo Yalo! Posolipo Yalo!” ka. Nga boros di Pilatus sid doalo, “Owito duyu Yalo om kondirio duyu pasalip, tu ong yoku, tad-pom asot okitanan ku ot kasala’an Dialo,” ka. 7Simbaro nopo yalo dit tongo pomimpin dot Yahudi, “Waro no mâantad ot kaanangan sid Tukum dagay, aaluk dot ukumon Yalo dot patayon, tu mangakun Yalo dot Tanak do Kinoringan,” ka. 19:7 Waro no mâantad ot kaanangan sid Tukum: Ka dit Tukum dino, isay nopo tulun dit mongusiba do Kinoringan, subay-ko mangan patayo (Im 24:16). 19:7 Im 24:16; Yoh 5:18

8Om korongow di Pilatus it boros doalo diri nga, sinumagayan dîiri yalo rumosi. 9Jadi, sûuwang no kembagu i Pilatus sid istana, om mangay no dialo duato i Yesus dot, “Siombo ka bo ot nontodonon Nu dino?” ka.

Nga, amu sinumimbar i Yesus. 10Na, boros di Pilatus sid di Yesus, “Amu Koh no gaam eengin monoki-boboros dogon? Amu Nu gaam ela’an dot yoku diti, ki-kuasa oku palabus Dikaw keenong pasalip Dikaw?” ka. 11Simbar nopo i Yesus, “Ong okon-i-ko Kinoringan ot minanaak dikaw dot kuasa, aso kuasa nu mongukum Dogon. Ûugu po dino, it tulun dit pinataak Dogon sid dikaw ot lobi po agayo ot duso mantad dikaw,” ka.

12Kadung norongow di Pilatus it boros di Yesus diri, minonotos no yalo mogiim dot takal dot kololobusan di Yesus, nga minomod-gara it tongo tulun Yahudi dot, “Ong ilabus nu Yalo dino, okon-no-ko tambabaya koh po di Kaisar it Agung do Ruum. Tu titikid dit tulun dit mangakun dot raja it kondiri yo, lumawan di Kaisar,” ka.

13Norongow nopo di Pilatus it tongo boros diri, posoliwanay no dialo i Yesus, om ogom no yalo sid oogomon dit poomiukuman. It toogomon diri nga sid pantas dit reetan dot “Mozik ot Pantas”, ong sid boros dot Ibrani, Gabbata.

14Namot dino, moosomok no dot pukul dua belas dot tingaadlaw, om inot tadlaw dino, Hari Lima, om susuwab, Paskah no. Jadi, boros di Pilatus sid tongo tulun Yahudi, “Iti no it raja duyu!” ka.

15Nga, ginumara yoalo dot, “Patayon Yalo! Patayon Yalo! Posolipon Yalo!” ka.

Boros di Pilatus sid doalo, “Apatut gaam dot posolipon ku itit raja duyu?” ka.

Simbar nopo it tongo timam dot ki-pangkat, “Aso raja ya dot suway mantad di Kaisar!” ka.

16Jadi, koompupuson, tinumboyo dîiri di Pilatus it kenginan doalo, om minangan yo dîiri pataako i Yesus sid tongo soojar dot mangan posolipo.

Nisalip i Yesus

(Mat 27:32-44; Mrk 15:21-32; Luk 23:26-43)

Na, mâangay no owito dit tongo soojar i Yesus mamanaw. 17Minamanaw dîiri i Yesus dot maasa’an dit kayu dit posolipan dit kondiri Yo, tu mongoy nôono sid iso ot tampat dit reetan dot Kuango. Ong boros dot Ibrani, reetan dot Golgota. 18Sino no ot pinosolipan doalo di Yesus, om waro po duwo koyuwan ot tulun sûuway dot nokeeya di Yesus pasalip, dot nokopiampaping di Yesus, om i Yesus ot sid taatanga. 19Om ponuu po i Pilatus monulis dot panarangan sid papan om niposokot nogi sid salip di Yesus, dot iri no ot tinulis, “I Yesus tulun dot Nazaret, Raja dot tulun Yahudi,” 19:19 I Yesus tulun dot Nazaret, Raja dot tulun Yahudi: Ino-no it INRI sid sawat dit tulu di Yesus, it okito sid tongo gambar. It INRI dino, boros dot Latin, ino-no it boros di Pilatus om it porinta dot Ruum sid song-pomogunan dit zaman diri. It “I” ino-no “IESUS”, tarati “i Yesus”; it “N” ino-no “NAZARENUS”, tarati “it tulun dot Nazaret”; it “R” ino-no “REX”, tarati “it Raja”; om it “I” ino-no “IUDAEORUM”, tarati, “dot Yahudi”. ka. 20Ogumu ot tongo tulun Yahudi dot mangabaca dit tulisan diri, tu it pinosolipan di Yesus diri, osomok sid kota, om it gama monulis nga, boros dot Ibrani, boros dot Latin om boros dot Yunani. 19:20 boros dot Ibrani, boros dot Latin om boros dot Yunani: It boros dot Ibrani dino, boros dot Yahudi dit tiya diri; it boros dot Latin dino, boros dit porinta dot Ruum; om it boros dot Yunani dino, bahasa pangantar sid pootongkop dit tongo pomogunan it porinta’on dot Ruum dit tiya diri. 21Jadi boros dit tongo timam dot ki-pangkat sid di Pilatus, “Okon-ko ‘Raja dot tulun Yahudi’ ot ipotulis, ka, ino-i-nga ‘Minomoros itit tulun diti dot, “Yoku no ot Raja dot Tulun Yahudi,” ka,’ ka dot ipotulis,” ka dit tongo timam dot ki-pangkat. 22Nga, simbaro nopo di Pilatus, “Nunu nopo ong notulis ku no, amu ku no simbanan!” ka.

23Kadung nopongo it tongo soojar dot pasalip di Yesus, onuwo no doalo it soosokot di Yesus om pitatayado no doalo, dot piniapat manayad; neekid it tongo soojar. Om onuwo po doalo it jubah di Yesus, dot it jubah dino, aso ot pitombiran, tu sinangkayu mangawol mantad sid sawat sampay sid siba. 24Jadi, miniboboros dîiri it tongo soojar diri dot, “Kadaay tokow-i kiniso iti jubah diti, ino-i-nga pisasatakay tokow dot manantu dot isay ot kaanu,” ka. Ugu diti pogi iti, supaya otuluk it nokotulis sid Kitab dot,

“Pinitatayad doalo it soosokot Ku,

om pinisasatakan doalo it jubah Ku,”

ka. Na, ugu no diri ot winaal dit tongo soojar. 19:24 Mzm 22:19

25It tidi di Yesus om it tobpinee tongondu dit tidi di Yesus, om i Maria it sawo di Klopas, om i Maria it tulun dot Magdala, songingkakat sid somok dit salip di Yesus. 26Kadung nokito di Yesus it tidi Yo om it songinan it mabpamaya Doo dit amu Yo koyuyuu, minomoros no Yalo sid tidi Yo dot, “Iyay, iti no it tanak nu!” ka.

27Om pomoros no i Yesus sid songinan it mabpamaya Doo diri dot, “Iiti no ot tidi nu,” ka. Na mantad diri, minangan dîiri dialo peeyono sid walay yo it tidi di Yesus.

Kinapatayan di Yesus

(Mat 27:45-56; Mrk 15:33-41; Luk 23:44-49)

28Nopongo peeri, pagka tu nela’an no di Yesus dot kikiawi nga nopongo no, minomoros dîiri Yalo dot, “Tuuwan Oku!” ka, supaya otuluk it nokotulis sid Kitab. 19:28 Mzm 22:16

29Jadi, siri, warot runggow dot noponu dot liing dot anggur toonsom. Na, mangay doalo poroloko it span sid liing diri, om posokoto nogi sid pompod dot sangkayu ot hisop, om posuwuo nogi sid kabang di Yesus. 19:29 Mzm 69:22 30Kadung nosiyop di Yesus it liing diri, minomoros no Yalo dot, “Nopongo no!” ka, om potutuku po Dialo dot momukat.

Sinuak it Tobik di Yesus

31Na, inot tadlaw dino, hari Lima. Om amu kenginan dit tongo pomimpin do Yahudi dot warot bangkay dot tulun dot miiginit sid salip tontok dot hari Sabbat, om odurunan po dot inot hari Sabbat dino nga tadlaw tagayo. Na, pagka ugu dino, minongoy dîiri it tongo pomimpin dot Yahudi sid di Pilatus, om pokirila no yoalo di Pilatus dot monipu dit tongo takod dit tulun dit nakasalip diri supaya alangkas matay, om rawaton nogi nôono pendoo mantad sid salip it tongo bangkay. 19:31 monipu dit tongo takod ... salip: It koobasan dot tulun Ruum, posimoyo’on-i doalo dot miiginit it tongo bangkay dit tulun taraat sid salip sampay apasa. Nga ong maya dit Tukum di Musa, amu obbuli miiginit ot bangkay dot tulun sampay osuwaban (Ul 21:22-23; Yos 8:29). Ong posolipon ot tulun, oleed banar om matay nogi, tu aso pilat dot agayo. Jadi it tomodon nopo dot monipu dit tulang dit tulun dit minangan posolipo, supaya amu kosintor momuobo. Nga, i Yesus nopo, soro-kapatayo no mâantad, tu neendoso po mangalapos dot lalapos dot ki-rugi sid piukuman di Pilatus, om posolipo nogi, na minatay talangkas.32Jadi, minomod-rikot dîiri it tongo soojar siri om pintipuay no doalo it tongo takod dit duwo koyuwan it tulun sûuway, it nokeeya di Yesus pasalip. 33Om korikatay doalo i Yesus, nga nokito doalo dot minatay no mâantad, jadi amu no tinipu doalo it takod di Yesus. 34Nga, mangay dit songinan it soojar suako dot tandus it tobik di Yesus, nga turus linumabput ot raa om weeg. 19:34 linumabput ot raa om weeg: Komoyoon nopo dati dit raa om weeg: rina’at. Iti diti pongintutunan dot minatay no banar i Yesus, tu nosompipi no it oniting ot weeg om it raa Yo.

35Iti kososiyan diti, tinulis dit tulun dit nakamato kondiri dit kinowowoyo’on diti. Tomodon nopo dialo sumasi diti, supaya ikoo nga mimoyo-i. Om ela’an dialo dot kaarapan it kososiyan yo dino om ela’an yo do babanar it boroson yo. 36Najadi dot ugu diti, supaya otuluk it boros sid Kitab dot, “Asot îiso dit tulang Yo ot otipu,” ka. 19:36 Kel 12:46; Bil 9:12; Mzm 34:21 37Om waro po ot boros sid Kitab dot, “Sumirot nogi nôono yoalo sid Tulun dit sinuak doalo,” ka. 19:37 Za 12:10; Why 1:7

Linobong i Yesus

(Mat 27:57-61; Mrk 15:42-47; Luk 23:50-56)

38Nakatalib peeri, pokirila no i Yusuf sid di Pilatus dot mangarawat dit bangkay di Yesus. I Yusuf nopo diri, tulun mantad sid kota dot Arimatea om andang mabpamaya-i di Yesus, nga moolosok yalo tu rumosi dit tongo pomimpin dot Yahudi. Minangan-i porila’o di Pilatus i Yusuf, om minongoy dîiri i Yusuf mangarawat dit bangkay di Yesus. 39I Nikodemus nga minongoy-i siri, minongowit dot dodok dot mur om gaharu dot nokopigawul mâantad tu pangangod, dot kiikiro tolu noopod om tolu kilo ot kawagato. Yalo dino, baabaya minongoy sid di Yesus tiya dot sodoy, tiya dit miyaw po i Yesus. 19:39 Yoh 3:1-2 40Jadi, mangay no doalo duwo koyuwan rawato it bangkay di Yesus, om mangay nogi doalo lopoto dot kumut linen, meed dot monuntug dit paangangod, maya dit tadat dot Yahudi mongolobong. 41Na, it sid somok dit pinosolipan di Yesus diri waro iso ot kabun, om sid kabun dino warot lobong dit koowokuray ot dalamas om amu po opisuwangan dot bangkay. 42Na, pagka tu tumonob no ot tadlaw, om sumuwang no dot hari Sabbat, om it lobong diri nga osomok siri, minangan dîiri doalo polobongo it bangkay di Yesus siri.

20

Aso no sid Lobong i Yesus

(Mat 28:1-8; Mrk 16:1-8; Luk 24:1-12)

1Ososopung po banar dit hari Minggu, minongoy no i Maria it tulun do Magdala sid lobong. Om korikot yalo sid lobong, nga nabantalan yo nogi dot noburuwid no mantad sid lobong it pampang dit pinonombol dit susuwangon. 2Jadi, id pananangkus yalo mogiim di Simon Petrus om it kotiiso it mabpamaya di Yesus it amu koyuyuu di Yesus, dot ka dialo, “Naanu no dot tulun it bangkay di Tuan mantad sid lobong, om amu ya ela’an dot siombo ot pineeyanan doalo!” ka.

3Na, minamanaw dîiri i Petrus om it kotiiso it mabpamaya di Yesus dot kumaa sid lobong. 4Dot miduduwo doalo nga minanangkus, nga it mabpamaya di Yesus dit kotiiso, alangkas mantad di Petrus, sampay nokopogulu rumikot sid lobong. 5Kadung nokorikot, liingo no dialo mogintong it lobong nga, nokito dialo dot miiwiliw-i siri it kumut dit pinongolopot dit bangkay, nga amu sinumuwang yalo sid suwang dit lobong. 6Om korikot i Simon Petrus dit nokotoori, turus sinumuwang yalo sid suwang dit lobong. Na, nokito di Simon Petrus it kumut dit pinongolopot dit bangkay dot miiwiliw siri. 7Nga ii-nopot kumut dit pinongombubut dit tulu di Yesus, amu-i nokotimpak sid pinongolopot dit koyuwan, ino-i-nga nokototongkiyad om kakal-i moolopot. 8Om suwang it kotiiso it mabpamaya di Yesus, it nokopogulu rumikot sid lobong, om kokito dialo nga minimoyo yalo dot noposiyan i Yesus. 9Tu it leleed diri, amu po oorotiyan doalo it boros sid Kitab dot, natantu no mâantad dot oposiyan i Yesus mantad sid kapatayan. 10Om minuli dîiri sid walay it duwo koyuwan it mabpamaya di Yesus diri.

Minintalang i Yesus sid di Maria it Tulun do Magdala

(Mat 28:9-10; Mrk 16:9-11)

11Nga, i Maria diri, ginumuli sid lobong. Kadung nokorikot yalo siri, ingkakat no yalo sid susuwangon dit lobong, meed dot mogiad. Om sambil mogiad, mogigintong yalo sid suwang dit lobong, 12nga nokikito yo no ot duwo koyuwan ot moleekat dot sompi ki-soosokot dot opurak, dot it tiiso, mogom-ogom ponong sid tulu, om it koduwo, mogom-ogom ponong sid takod dit baya pinadadapan dit bangkay di Yesus. 13Na, ka dit tongo moleekat, “Inan, nokuro tu mogiad koh?” ka. Simbar nopo i Maria, “Nanu dot tulun it bangkay di Tuan ku, om aa-ku ela’an siombo ot pineeyanan doalo Doo,” ka.

14Noboros po di Maria ot ugu diri, om kowili yalo sid solot nga, pengkakat i Yesus siri, nga amu otutunan di Maria dot i Yesus peeri. 15Jadi, boros di Yesus sid di Maria, “Inan, nokuro tu mogiad koh? Isay ot iimon nu?” ka.

Nga panantaman di Maria ong it moonginduwas dot kabun it tulun diri, mangay doo simbaro dot, “Oy Tuan, ong ikaw ot minanayang Doo, poboroso sid dogon dot siombo ot pineeyanan nu, tu mangan ku ongoyo Yalo,” ka.

16Nga, boros di Yesus sid di Maria, “Maria!” ka.

Na, kowili i Maria sid di Yesus, om pomoros no sid boros dot Ibrani dot, “Oy Rabuni!” ka, komoyoon nopo, “Oy Guru”.

17Nga, boros di Yesus sid di Maria, “Powilio Oku po, tu amu Oku po nokeensawat sid di Ama. Nga pamanaw no, om abaray it tongo mabpamaya Dogon dot, ‘Minsawat Oku nôono sid di Ama it Tama duyu-i, sid Kinoringan Ku i Kinoringan duyu-i,’ kanto,” ka. 18Na, minamanaw dîiri i Maria it tulun do Magdala, om abaray yo no it tongo mabpamaya di Yesus dot, “Nokito ku i Tuhan!” ka, om nilombus yo po it boros di Yesus.

Minintalang i Yesus sid Tongo Mabpamaya Doo

(Mat 28:16-20; Mrk 16:14-18; Luk 24:36-49)

19Podsosodoy dit tadlaw dit hari Minggu diri, miniumpug no it tongo mabpamaya di Yesus sid iso ot walay, dot pining-kunsian kiawi it tongo longobon, tu rumosi yoalo dit tongo pomimpin dot Yahudi. Na, tiya diri, poririkot po di Yesus dot mîilom pengkakat sid taatanga doalo, om minomoros sid doalo dot, “Koosayan kumaa sid dikoo,” ka. 20Kadung nokoboros po Yalo dot ugu diri, pentangay Yo no doalo it miduduwo it palad Yo om it tobik Yo. Na ongo-totomon dîiri yoalo tu nokito no doalo i Tuhan. 21Na, pôomoros no kembagu i Yesus sid doalo dot, “Koosayan kumaa sid dikoo! Ugu-ko Yama dit minonuu Dogon sitid pomogunan, Yoku nga ugu-i dino dot monuu dikoo sid tongo tulun sitid pomogunan,” ka.20:21 Mat 28:19, 2022Noboros Yo po ot ugu diri, soogiyo Yo no yoalo om pomoros no sid doalo dot, “Torima’o duyu no it Tatod Tosusi. 23Ong mangampun kow dot duso dot tulun, Kinoringan nga mangampun-i dit duso doalo. Ong amu duyu ompunon it duso dot tulun, i Kinoringan nga amu-i mangampun dit duso dit tulun dino,” ka di Yesus. 20:23 Mat 16:19; 18:18

Minintalang i Yesus sid di Tomas

24Nga i Tomas, it reetan di Apid, it iso mantad dit opod om duwo it mabpamaya di Yesus, aso sirid doalo tiya dit rinumikot i Yesus. 25Na, nabaran dîiri dit mabpamaya wookon di Yesus i Tomas diri dot, “Nokitanan ya i Tuhan,” ka. Nga boros di Tomas sid doalo, “Ong amu ku po okito it luwang dit baya pinansangan sid palad Yo om osusuk ku ditit tunturu ku it luwang dino, om amu ku osusuk diti palad ku it luwang sid tobik Yo, andang sâabat poma nga amu oku mimoyo,” ka. 26Jadi, norikot it hari Minggu kembagu, miniumpug no kembagu it tongo mabpamaya di Yesus sid walay diri, om i Tomas nga siri-i. Na, pining-kunsian kiawi it tongo longobon, nga poririkot po di Yesus dot mîilom pengkakat sid taatanga doalo om minomoros dot, “Koosayan kumaa sid dikoo!” ka. 27Om pomoros nogi i Yesus sid di Tomas dot, “Na, intangay nôono iti palad Ku, om susuko dinot tunturu nu. Potunuyo inot palad nu, om posusuko sitid tobik Ku. Okon-no-ko amu po mimoyo, ino-i-nga imoyo no!” ka.

28Jadi boros di Tomas sid di Yesus, “Ikaw no Tuhan ku, Ikaw no Kinoringan ku,” ka.

29Boros di Yesus sid di Tomas, “Iti tu nokitanan Oku no Dikaw, mimoyo koh nôono gaam owo? Oontung it tongo tulun dit amu poma kokito Dogon, nga mimoyo-i,” ka.

Tomodon dit Kitab diti

30Ogumu po ot tongo tanda do kosunduwo dot nawaal di Yesus sid tinoguwangon dit mabpamaya Doo, it amu nokotulis sitid Kitab diti. 31Nga kikiawi dit ki-waro siti, minangan potuliso, supaya mimoyo kow dot i Yesus no ot Raja Maanalamat it najanji do Kinoringan, om Tanak po do Kinoringan, om supaya kaanu kow dit koposiyon tototog tu nokeemoyo Doo.

21

Minintalang i Yesus sid Rasul Yo sid Piras dot Liwotung

1Amu songkuro koleed mantad diri, minintalang no kembagu i Yesus sid mabpamaya Doo sid liwotung dot Tiberias, dot ugu diti it gama Yo mintalang: 2Waro insan tadlaw, mini’umpug i Simon Petrus, i Tomas it reetan di Apid, i Natanael it tulun dot Kana sid Galilea, om it tongo tanak di Zebedeus, om duwo koyuwan ot mabpamaya wookon di Yesus. 3Boros di Simon Petrus sid doalo, “Mongundalo oku po dot sada,” ka.

Nga, boros dit tongo mabpamaya wookon di Yesus sid di Petrus, “Maya okoy dikaw,” ka doalo. Na, saako no yoalo sid talud. Nga it sodoy diri asot naanu-anu doalo. 21:3 Luk 5:5 4Ososopung po dit susuwab, siri no i Yesus pengkakat sid piras dit liwotung, nga amu otutunan dit mabpamaya di Yesus dot i Yesus po it siri. 5Boros di Yesus sid doalo, “Oy tongo koobpineeyan, ki-sada kow-i oy?” ka.

“Aso!” ka doalo.

6Na, boros di Yesus sid doalo, “Poondolo’o duyu ino tundalo duyu ponong ad wanan dat talud, kaanu kow nôono dino dot sada,” ka. Om poondolo’o doalo it tundalo nga amu dîiri okikiro doalo mongodong tu adarakan ot koogumu dot sada dot nokosulung sid tundalo. 21:6 Luk 5:6

7Jadi, minomoros dîiri sid di Petrus it mabpamaya di Yesus dit amu koyuyuuan di Yesus dot, “I Tuhan ilo!” ka. Kadung norongow di Simon Petrus dot i Tuhan bala’ay iri, sulungay no dialo it baju yo – tu asot babaju dialo – om tuun no yalo sid weeg dot mongoy sid di Yesus. 8Nga, it tongo mabpamaya wookon di Yesus, song-sasako-i dit talud kumaa sid tindal, meed dot mongogodong dit tundalo dit noponu do sada, tu amu-i songkuro koosodu yoalo mantad sid piras, kiikiro aatus mito no. 9Om korikot yoalo sid tindal nga nabantalan no doalo ot tapuy do polopow dot muutunu ot sada om ruti paun siri. 10Boros di Yesus sid doalo, “Pongowit kow siti dot piipiro neenan ot sada dit kaa’anu duyu,” ka.

11Jadi, sako i Simon Petrus sid talud om gayato no dialo potindal it tundalo dit noponu dot sada dot ongo-gagayo; 153 ot sinonginanan. Nga, nokuro ong ugu poma diri ot koogumuo dit sada, nga amu-i nokinis it tundalo. 12Boros di Yesus sid doalo, “Ongoy kow siti, mongintalasu tokow,” ka. Nga asot îiso dit mabpamaya di Yesus ot kosoromo mongoduat dot, “Isay Koh ka dino?” ka, tu notutunan no doalo dot i Tuhan bala’ay iri. 13Jadi, tinumoronong dîiri i Yesus sid doalo, om panganu no dit ruti paun, om pataako no sid doalo, om it sada nga ugu diri-i ot gama di Yesus.

14Iti no ot keentolu di Yesus mintalang sid tongo mabpamaya Doo, mantad dit noposiyan Yalo mantad sid minatay.

Niguli di Yesus Kembagu it Tugas di Petrus

15Kadung nopongo yoalo mongintalasu, duato no di Yesus i Simon Petrus dot, “Oh Simon, tanak di Yohanes, 21:15 tanak di Yohanes: Intangay ot panarangan sid 1:42. inot poonoluod nu Dogon dino, agayo mantad dat poonoluod doalo Dogon oy?” ka. 21:15 ... inot poonoluod nu Dogon dino, agayo mantad dat poonoluod doalo Dogon oy? Tafsiran 2: ... inot poonoluod nu Dogon dino, agayo gaam mantad dat koo’ingin nu dat karaja nu? Tafsiran 3: ... inot poonoluod nu Dogon dino, agayo gaam mantad dat poonoluod nu dat tongo kinoruangan nu?

Simbar i Petrus dot, “Banar oy Tuhan, Ikaw no ot keelo dot monoluod oku Dikaw,” ka.

Boros di Yesus sid di Petrus, “Sumadan no ot tongo tanak dit domba Ku,” ka.

16Jadi, mîinongoduat no kembagu i Yesus sid di Petrus dot kumeenduwo dot, “Oh Simon, tanak di Yohanes, monoluod koh-i gaam Dogon?” ka.

Simbar i Petrus dot, “Banar oy Tuhan, Ikaw no ot keelo dot monoluod oku Dikaw,” ka.

Na, boros di Yesus sid di Petrus, “Piara’on no ot tongo domba Ku,” ka.

17Dîinuat no kembagu di Yesus i Petrus dot kumeentolu dot, “Oh Simon, tanak di Yohanes, monoluod koh-i gaam Dogon?” ka.

Nga, sumusa dîiri it ginawo di Petrus, tu intolu yalo duato di Yesus dot, “Monoluod koh-i gaam Dogon?” ka. Minomoros dîiri yalo sid di Yesus dot, “Oh Tuhan, nunu nopo nga ela’an Nu-i. Ela’an Nu dot monoluod oku Dikaw,” ka.

Jadi boros di Yesus sid dialo, “Sumadan no it tongo domba Ku. 18Boroson banar Ku no sid dikaw, ong it omulok koh po, ikaw kondiri ot poogot dot tagkos, om suka hati nu-i mamanaw dot siombo nopo ot kenginan nu. Nga ong lumeeng koh sompôori, itunuy nu inot longon nu dot mangan agatay dot tulun, om owiton koh doalo mamanaw sid amu nu kenginan mongoy,” ka di Yesus. 19Koboboros nopo di Yesus dot ugu diri, patarang i Yesus dit kowowoyo’on di Petrus matay sompôori, tu ino dino, gama monginsawat di ngaran do Kinoringan. 21:19 kowowoyo’on di Petrus matay: Ongo 30 toon kinotoliban dit miniboboros di Yesus om i Petrus, natabpa’an i Petrus tu Kristian yalo, om norotuan dot tukum dot mangan patayo sid Ruum. Jadi ong maya dit boros dit tongo Kristian kodori, tiya dit toon 64-65 Masihi, minokituntuwad i Petrus pasalip, tu opurimanan di Petrus dot amu aaluk it kondiri Yo dot pengkokoton pasalip ugu-ko i Yesus. Noboros po di Yesus ot ugu diri, minomoros no Yalo sid di Petrus dot, “Waya no Dogon,” ka.

I Yesus om it Mabpamaya dit Amu Yo Koyuuan

20Om kowili i Petrus nga nokito yo dot mususuut doalo it mabpamaya di Yesus it amu koyuyuuan di Yesus. Iri no it mabpamaya di Yesus dit minogom sid toning di Yesus tiya dit minoginakan yoalo gûulu, om it minongoduat sid di Yesus dot, “Oh Tuhan, isay ot padagang Dikaw?” ka. 21:20 Yoh 13:25 21Jadi, kadung nokito di Petrus it mabpamaya di Yesus diri, pongoduat no yalo sid di Yesus dot, “Ong yalo, oy Tuhan, pokukuoyon?” ka.

22Simbar nopo i Yesus, “Ong kenginan Ku dot sampay koguli Oku nga kakal-i miyaw yalo, nunu ot wawaya sid dikaw? Gaam nogi, waya no Dogon!” ka.

23Na, iri diri, nokotongkop dîiri ot tabar sid tongo koobpineeyan togumu, dot amu matay kabarasan it mabpamaya di Yesus diri. Dot ong mangan no, aso-i ot boros di Yesus dot amu matay yalo, ino-i-nga, “Ong kenginan Ku dot sampay koguli Oku nga kakal-i miyaw yalo, nunu ot wawaya sid dikaw?” ka dot boros di Yesus.

24Yalo no it mabpamaya di Yesus dit nakasasi dit kikiawi diti, om yalo no ot minonulis dit kikiawi diri. Ela’an tokow no dot it kososiyan yo dino, babanar.

25Ogumu po wookon ot nongo-waal di Yesus, nga ong tulison kikiawi dot soro-iseeso, amu dati korumpos sitid pomogunan ot tongo buuk dot otulisan.