Surat di Paulus
Kumaa sid Jemaat dot
Efesus
Popela’an
Iti nopo surat di Paulus diti, tinulis dialo kumaa sid tulun Kristian sid kota dot Efesus, tiya dit sid jiil yalo, tu, paabar yalo dit Tabar Tawasi ontok-ko i Tuhan Yesus Kristus. Ino nopot Efesus dino, iso ot kota sid Asia Tokodok, it bogian dot kotonobon dot Turki ong maakaa. Duwo toon laba’an i Paulus monuduk siri (Kis 19:8-10; 20:31). It tulun sid Efesus di gûulu, kapir po om kakal po nokuasa dit tongo rogon om ponoko-kinoringan doalo. Nga kadung notudukan yoalo di Paulus, minogidu no yoalo mantad sid kuasa do rogon (Kis 19:11-20). Jadi, pagka tu baya nokuasa yoalo dit tongo rogon, nanu dîiri di Paulus dot tema utama sid surat diti: it kuasa do Kinoringan, aso katalib dot kaagayo (Ef 1:19-21; 3:16, 20) om, “It lawanon tokow, okon-i-ko sandad tulun po, ino-i-nga tongo rogon (Ef 6:12).” Awasi ot kodudukan tokow tulun Kristian, tu tinaakan tokow di Kristus dit kikiawi it tongo barakat tosundu dit waro sid surga (1:3). Om tinaakan tokow dit Tatod Tosusi Yo sabagay ponogulu.
Suwang
Salam do kotimpuunan: 1:1-2
A. It rancangan do Kinoringan baagi dit umat Yo: 1:3–3:21
a. Kikiawi dit tongo barakat tosundu dit waro sid surga, nitaak sid daton tu nokeeso tokow no di Kristus: 1:3-23
b. Tinaakan tokow do koposiyon wagu, om minangan di Kristus popiiso’o it tongo tulun do Yahudi om it tongo tulun dit okon-ko Yahudi: 2:1–3:13
c. Doa di Paulus: supaya oorotiyan tokow songkuro kaagayo dit amu poongoyuu di Kristus daton: 3:14-21
B. It koposiyon wagu dot tulun Kristian: 4:1–6:20
a. It Kopiisa’an dot Jemaat Song-pomogunan om it Soro-susuway ot Sinundu: 4:1-16
b. Paada’o tokow no it bubuatan leed, ugu-ko it gama paada dit soosokot leed: 4:17–5:21
c. It bubuatan dit aaluk baagi sompusasawo, baagi tongo tanak om moleeng, om baagi turipon om tuan: 5:22–6:9
d. Toriyap miparang mantad sid Kinoringan tu lumawan do rogon: 6:10-20
Salam do Kopupuson: 6:21-24
1Salam do Kotimpuunan
1Iti surat diti mantad sid dogon i Paulus, it najadi do rasul di Kristus Yesus tu kinenginan do Kinoringan. Iti surat diti, irikot ku sid tongo umat sid Efesus, it mimoyo di Yesus Kristus. 1:1 Kis 18:19-21; 19:1 2Kososogit konow sid saralom dit kosianan om koosayan do Kinoringan it Tama tokow om i Tuhan Yesus Kristus.
Tinaakan Tokow di Kristus dit Kikiawi it Tongo Barakat Tosundu dit Waro sid Surga
3Royo’o tokow no i Kinoringan, i Tama di Tuhan tokow Yesus Kristus, tu Yalo no ot minanaak daton dit kikiawi it tongo barakat tosundu dit waro sid surga, 1:3 sid surga Harfiah: sid tongo tawan. It pongitungan dit tongo tulun Yahudi om Yunani kodori, miinong-i dit pongitungan dit tongo Momogun kodori, tu turu mitingkat kabarasan ot tawan. Ii-nopo tingkat koturu diri kabarasan, iiyonon do Kinoringan. Om ii-nopo onom mitingkat diri kabarasan, iiyonon dit tongo rogon om moleekat (intangay sid Ef 6:12). Aso poongoreetan dot surga sid boros do Yunani: surga nga reetan-i dot tawan. tu nokeeso tokow no di Kristus. 4Amu po noorug iti pomogunan, nopili tokow no mâantad do Kinoringan dot mangan peeso’o sid di Kristus, supaya osusi om aso karaatan tokow sid tinoguwangon Yo. Pagka tu otoluod i Kinoringan, 5kinenginan Yo om tinantu Yo mantad dit timpuun po, dot itokow diti, jodion Yo dot tanak Yo, dot i Yesus Kristus ot bantaran. Sagay winaal Dialo ot tirad diri, 6supaya royo’on tokow Yalo, tu agayo banar om aso gisom dit kosianan Yo dit nitaak Yo sid daton, dot it Tanak Yo dit amu Yo koyuyuuan ot bantaran. 7Tu it raa dit kinapatayan di Kristus ot pinongolukat daton mantad sid tongo duso tokow. Komoyoon, noompunan no do Kinoringan it duso tokow tu okon-ko aalang-alang kaagayo 1:7 Kol 1:14 8om koogumu dit kosianan Yo sid daton. Om minangan tokow po Doo taakay dot soro-susuway ot kopintaro om pongoorotiyan, 9tu pongilo dit rancangan do Kinoringan dit niraasia Yo di gûulu, it niintalang Yo maakaa. It rancangan dino, kinenginan Yo om tinantu Yo mâantad dot i Kristus ot papanaw. 10Om it rancangan Yo dino, pongoyon Yo-i sid masa dit natantu Yo no mâantad. Jadi, it rancangan Yo dino, ino-no, popiiso dit nunu nopo it nurug Yo, ii-ka it sid surga, keenong it sid pomogunan, dot i Kristus ot kotua.
11Andang gama’on do Kinoringan it nunu nopo maya dit kenginan Yo. Tu, mantad dit timpuun po, nopili tokow no mâantad Doo, tu eengin Yalo dot ajadi tokow dot umat Yo, dot it piisa’an tokow di Kristus ot pawaya’an. 12It tomodon do Kinoringan momili dagay, supaya yokoy, tulun Yahudi, it gulu dot mangarap di Kristus, kadapat okoy mangangat dit tongo tulun wookon dot mangarayow dit kasawato dit ngaran do Kinoringan! 13Ikoo dit okon-ko tulun dot Yahudi, nga minimoyo-i tiya dit nokorongow kow dit tudukan tabanar, ino-no it Tabar Tawasi, it kasalamat dikoo. Pagka nokeeso kow no di Kristus, tinaakan kow dîiri do Kinoringan dit Tatod Tosusi Yo, dit najanji Yo mâantad, tu pinananda dot ikoo dino, i Kinoringan no ot sanganu. 1:13 Kis 15:6-7 14Om i Tatod Tosusi no ot ponogulu dit tongo barakat wookon it najanji mâantad do Kinoringan sid tongo umat Yo. Inot tongo barakat dino, aanu tokow dot orikot ot pamangayan dit panalamatan Yo daton. Jadi aaluk no babanar dot royo’on om insawatan tokow i Kinoringan.
Mintaduwa i Paulus Supaya it Tongo Kristian sid Efesus Kaarati dit Pangkat di Kristus
15Mantad dit norongow ku it tabar ontok-ko it koosipan duyu sid Tuhan Yesus om it toluod duyu sid kikiawi it tongo umat, 16aso putut ku monorimakasi sid Kinoringan baagi dikoo. Om titikid ong mintaduwa oku, owîiton ku nopo ikoo sid doa ku. 17Mokisisian oku sid Kinoringan di Tuhan tokow Yesus Kristus, it Tama dit landu koosundu, supaya taakan kow Dialo dit Tatod Tosusi Yo. It Tatod dino, popintar dikoo om pentalang do Kinoringan sid dikoo, sampay kotutun kow nôono babanar do Kinoringan. 18Om mintaduwa oku po sid Kinoringan supaya koongkalat it mato dit ginawo duyu, om oorotiyan duyu nôono dot nunu song-tarapan it sid suwang dit kinoponginloowan Yo dikoo. Om supaya ela’an duyu songkuro kaagayo dit barakat dit najanji do Kinoringan kumaa sid umat Yo. 19Mintaduwa oku po supaya ela’an duyu dot songkuro kaagayo dit kuasa Yo baagi daton it tulun dit mimoyo. It kuasa dino, miinong kaagayo dit kosunduwo Yo 20dit pinakay Yo mamasi di Kristus mantad sid kapatayan. Om it kosunduwo no diri ot pinakay Yo poogom di Kristus ponong sid wanan Yo sid surga dot momorinta. 1:20 surga Harfiah: Tongo tawan. Intangay ot panarangan sid Ef 1:3.1:20 Mzm 110:1
21It sino dino, i Kristus no ot asawat mantad-ko it kikiawi it tongo rogon dit monguasa om momorinta, om apangkat mantad dit nunu nopo ot apangkat sitid zaman diti om sid zaman dit rumikot. 22Kikiawi dit nunu nopo, nipokuasa no do Kinoringan di Kristus, om pinangkat po do Kinoringan i Kristus dot ugu-ko tulu dit jemaat song-pomogunan, tu monguasa dit nunu nopo. 1:22 Mzm 8:7 23It jemaat dot song-pomogunan diti, it ugu-ko koyuwan di Kristus, sukupon om imponuan di Kristus dit kuasa Yo. Om kikiawi dit nunu nopo om siombo nopo nga sukupon om imponuan di Kristus dit kuasa Yo. 1:22-23 Kol 1:18
2It Kowosian do Kinoringan ot Manalamat Daton
1Ikoo dino, ugu-ko minatay kow no di gûulu, daagan dit tongo karaatan om duso duyu. 2It tiya diri, minaya kow dit koobasan dot dang pomogunan. Komoyoon, minaya kow dit Raja do Rogon, it monguasa sid tawan, om it monguasa dit tongo ginawo om pongitungan dat tongo tulun tidîino, it aa mimoyo di Kristus.3Sabanar no, itokow kikiawi nga ugu-i doalo di gûulu, tu minaya tokow dit kenginan taraat tokow kondiri, dot it tiwow om it pongitungan taraat ot potuudan. Komoyoon, miinong tokow-i doalo tu kaarasangan-i do Kinoringan.
4Nga, pagka tu landu ot koobing-sianan do Kinoringan sid daton om babanar-ko monoluod Yalo daton, 5nokuro ong obbuli boroson dot minatay tokow no daagan dit duso tokow, nga minangan tokow-i Doo posiyay kembagu dot nakawaya tokow no di Kristus masi. Jadi, it kogoyo’o dit kosianan do Kinoringan ot minanalamat daton. 2:1-5 Kol 2:13 6Pagka tu nokeeso tokow no di Kristus Yesus, nakawaya tokow nôono Doo dot pinosiyan do Kinoringan, om nakawaya tokow nôono Dialo momorinta sid surga. 2:6: surga Harfiah: Tongo tawan. Intangay ot panarangan sid Ef 1:3.2:6 Mat 19:28; Luk 22:30; Why 3:21
7Sagay ugu diri ot gama do Kinoringan, supaya sid tongo zaman dot rumikot, kokito kikiawi ot tulun dot aso katalib dit kaagayo dit kosianan do Kinoringan. It kosianan do Kinoringan dino, kembulay sid gama di Kristus Yesus monoluod daton. 8Okon-ko nunu po kinapanalamatan do Kinoringan dikoo, ino-i-nga it kosianan do Kinoringan kumaa sid dikoo tu mimoyo kow di Yesus. It kasalamatan dino, nitaak bâanar do Kinoringan. Jadi, okon-ko momoros kow dot, “Sinalamat oku do Kinoringan tu ongo-wawâasi nopo ot mangan ku,” ka. 9Tu it kasalamatan tokow diri okon-ko mantad po sid kinapanatan tokow, supaya asot tulun dot kopokirayow. 10Tu itokow nopo diti, nurug do Kinoringan om najadi tokow no dot tulun wagu tu nokeeso tokow no di Kristus Yesus, supaya mamaal tokow dit tongo gagama’on tawasi, it nosodia mâantad do Kinoringan.
I Kristus ot Popiiso dit Tongo Bansa
11Ikoo oy tongo koobpineeyan ku dit okon-ko Yahudi! Ondomo duyu no, dot it gûulu diri, boroson kow dit tongo tulun Yahudi dot, “aso sunat duyu,” ka, tu okon-ko tulun kow po dot Yahudi om amu kow nokosuwang sid pinijonjiyan do Kinoringan. Om yoalo nopo tu tulun dot Yahudi, reetan doalo dot “ki-sunat” it kondiri yo. Babanar-i-ko ki-sunat-i dara yoalo, nga it sunat doalo diri, sid koyuwan no, tu tulun ot minonunat. 12It tiya diri, osodu kow po sid di Kristus, om amu kow po nokosuwang sid bansa dot Israel, it tongo umat dit nopili do Kinoringan. Om amu kow po koompit sid pinijonjiyan do Kinoringan sid tongo umat Yo keenong sid janji Yo dot monuu dit Raja Maanalamat. Komoyoon, it koposiyon duyu sitid pomogunan di gûulu, aso tarapan om aso Kinoringan.
13Nga ong at maakaa dino, pagka tu nokeeso kow no di Kristus Yesus, ikoo dit osodu gûulu mantad sid Kinoringan, niinsomok kow dit raa dit kinapatayan di Kristus. 14Tu i Kristus kondiri ot pinopiusay dagay om ikoo, ino-no it tulun dot Yahudi om it tulun dit okon-ko Yahudi, supaya kopiiso tokow om ajadi tokow dot iso no bansa. Minangan Dialo uyaso it tobon dit popitongkiyad daton, ino-no it mitodok ot wulu. Nitaak Yo it koyuwan Yo dot ipapatay sid salip, 15tu pananus dit Tukum di Musa om it nunu nopo song-tadat om it tongo pinonuu’an dit nokotulis siri, supaya miduduwo dit bansa diri, ajadi dot iso no ot bansa dot wagu. Tu it Tukum di Musa no ot puun dot mitodok ot wulu dit duwo it bansa diri. Iri no gama di Kristus popiusay dit duwo it bansa diri. 16It kinapatayan no di Kristus sid salip diri ot pinananus dit pimusuan, tu popiiso dit duwo it bansa diri, supaya ajadi dot ugu-ko iso not koyuwan, om popiusay doalo om i Kinoringan. 2:16 Kol 1:20 17Jadi, rinumikot i Kristus tu paabar dit Tabar dot kopiusayan kumaa sid dikoo, tulun dit okon-ko Yahudi, it osodu sid Kinoringan gûulu om kumaa sid dagay tulun Yahudi, it osomok sid Kinoringan. 2:17 Yes 57:19 18Tu, pagka nokeeso tokow no di Kristus, kikiawi daton, ii-ka tulun Yahudi ko it okon-ko Yahudi, kadapat tokow nôono minsomok sid Kinoringan it Tama, dot iso no it Tatod Tosusi ot waya’an.
19Jadi ugu po dino, ikoo dit okon poma-ko Yahudi, okon-no-ko tulun kow po dot suuway ot bansa ko tulun dit gisom nokotungkap, ino-i-nga najadi kow no dot umat do Kinoringan, raayat sid Karajaan Yo, om sirang do Kinoringan. 20Itokow diti ugu-ko iso walay, dot ii-nopo torigi nga it tudukan dit tongo rasul om tongo nabi, 2:20 nabi Tafsiran 2: poolombus do nubuat. Kiikiro ong “nabi” yoalo, komoyoon, yoalo dino, it tongo nabi sid Pinijonjiyan Leed (Perjanjian Lama) dit iseeso ot pangkat dit tongo rasul sid Pinijonjiyan Wagu. Nga kiikiro ong “poolombus do nubuat” yoalo, komoyoon, yoalo dino, tulun dit sid Pinijonjiyan Wagu (Perjanjian Baru) dit numbur duwa dot rasul ot pangkat. dot i Kristus no ot soripal ko pinaagaman. 21Sid di Kristus no ot koogomon dit walay diri, dot makin gumayo om oolud ot gama mamaal, sampay ajadi nôono dot iso walay tosusi dit andang-âandang nga dang Tuhan. 22Pagka tu nokeeso tokow no di Kristus, nunu nopo ot bansa tokow, itokow no ot ajadi dot pakakas dot pamaal dit walay dit iyonon do Kinoringan, tu sino no it Tatod Tosusi miyon.
3Paabar i Paulus dit Raasia do Kinoringan sid Tongo Tulun dit Okon-ko Yahudi
1Yoku diti, i Paulus, nojiil tu sinuu okoy di Kristus Yesus mangalayan dikoo, tulun dit okon-ko Yahudi. 2Andang norongow duyu no it kosianan do Kinoringan kumaa sid dogon, tu tinaakan oku Doo dot tugas dot moonuduk dikoo. 3Minangan do Kinoringan pembulayo sid dogon it raasia Yo, ugu-ko it nokotulis ku silod sawat dot onibak ot gama. 4Kadung abaca duyu iri, siri ot kela’an duyu dit pongoorotiyan ku dit raasia ontok-ko i Kristus. 3:3-4 Ef 1:9-10 5It gûulu, amu niilo sid tongo tulun it raasia diri, nga maakaa diti, minangan pembulayo dit Tatod Tosusi do Kinoringan kumaa sid tongo rasul om sid tongo nabi 3:5 nabi: It poolombus do nubuat dit komoyoon siti diti, amu miinong dit tongo nabi kodori, ino-i-nga it anggota biasa dit keelo monorima om polombus do nubuat do Kinoringan. Sid bahasa asli, iseeso ot poongoreetan dot “nabi” om “poolombus do nubuat,” nga kopisuway ot pangkat om gama’on doalo sid Pinijonjiyan Leed (Perjanjian Lama) om sid Pinijonjiyan Wagu (Perjanjian Baru). Yo dit osusi. 6It raasia diri, ino-no: It tulun dit okon-poma-ko Yahudi nga koompit-i dit tongo tulun Yahudi dit tongo barakat mantad sid Kinoringan, tu mimoyo yoalo dit Tabar Tawasi. Om it duwo bansa diri, najadi no dot pakakas sid iso koyuwan, om kaanu dit nijanji do Kinoringan tu nokeeso no di Yesus Kristus. 3:4-6 Kol 1:26-27
7Mantad sid kosianan do Kinoringan, tinaakan oku Doo do tugas dot paabar dit Tabar Tawasi diri, dot it kuasa Yo ot pokudarat dogon. 8Kikiawi dot umat do Kinoringan, yoku no ot landu koosiba. Nga, yoku ot nisusuuldo Kinoringan manaak dot tugas dot paabar dit Tabar Tawasi kumaa sid tulun dit okon-ko Yahudi ontok-ko it barakat mantad sid di Kristus. It kogoyo’o dit barakat Yo dino, amu otolop dot tulun mongitung. 9Om sinuu oku po do Kinoringan dot patarang sid kikiawi ot tulun dot okukuro gama do Kinoringan papanaw dit rancangan Yo dit niraasia Yo diri. Tu mantad po di kodori, it rancangan dino, niraasia do Kinoringan, it Minongurug dot Pomogunan. 10Tomodon nopo do Kinoringan, supaya maakaa diti, eemot dit tongo rogon dit momorinta om monguasa sid tawan 3:10 tawan Harfiah: Tongo tawan. Intangay ot panarangan sid Ef 1:3; 6:12.dot songkuro karalom dit kopintaran do Kinoringan dit masam ragi, dot sid jemaat song-pomogunan ot kokitanan.
11Iri no ot rancangan do Kinoringan, mantad dit amu po noorug iti pomogunan, it nipanaw di Kristus Yesus i Tuhan tokow. 12Pagka mimoyo tokow di Kristus om nokeeso tokow no Doo, obebas tokow no minsomok do Kinoringan, dot oponu ot koyokinan. 13Ino nogi, pokionuwon ku sid dikoo, dot amu apalo ot ginawo duyu, dot nokorongow kow dit kasansara’an ku baagi dikoo. Tu iti kasansara’an ku diti, koontungan duyu.
Doa di Paulus
14Eetung ku it rancangan tagayo do Kinoringan diri, sumingkotud oku sumamba sid Kinoringan, it Tama tokow. 15Yino no ot ponoko-Tama dit kikiawi it tongo bansa dit tongo moleekat dit miyon sid surga om tongo bansa dot tulun sitid pomogunan. 16Mintaduwa oku sid Kinoringan, it amu milod owion ot kuasa, supaya impapagan dit Tatod Yo it ginawo duyu. 17Om mokisisian oku sid Kinoringan supaya miyon i Kristus sid ginawo duyu pasal mimoyo kow Doo, dot it toluod di Kristus ot pamatog dit koosipan duyu, sampay ikoo nga mitotoluod nôono. 18Ong kaa dino, kawaya kow dit kikiawi it tongo umat tosusi, dot kadapat kow mangaarati dit kosiwango, konoruwo, kasawato om korolomo dit amu poongoyuu di Kristus dikoo, 19it amu otolop babanar dot tulun mangaarati. Nga pintaduwa’an ku ikoo supaya otolop duyu babanar mangaarati it amu poongoyuu di Kristus dikoo, sampay aawi-awi sid dikoo it kobubuatano do Kinoringan.
20Royo’o tokow no i Kinoringan, tu ki-kuasa Yalo mamaal dot ogumu mantad dit pokionuwon om it itungon tokow, dot kopionong dit kuasa Yo dit gumama sid daton. 21Pitutungkusay tokow no monginsawat i Kinoringan sid jemaat, dot i Kristus Yesus ot pawaya’an. Royo’o tokow no Yalo sampay misingkoleed. Amin.
4Kopiisa’an dot Umat Song-pomogunan om Sinundu dot Soro-susuway
1Ela’an duyu-i dot kojijiil ku nopo diti, nga daagan dot mangalayan di Tuhan. Jadi pokionuwon ku babanar sid dikoo dot atago duyu no it bubuatan duyu, supaya it bubuatan duyu dino, mionong dit kinoponginloowan do Kinoringan dikoo. 2Posiba’o duyu no ot ginawo duyu, dot osulimod om alanut. Pembulayo duyu it toluod duyu, dot amu kow mitotoyow. 4:2 Kol 3:12-13 3Totoso duyu no babanar miusay, supaya opiara duyu it kopiisa’an dit nitaak di Tatod Tosusi. 4Tu itokow nopo diti, najadi dot irad-ko iso not koyuwan, dot ki-Tatod Tosusi dot iso no. Ugu keeno no it kinoponginloowan dikoo, supaya eeniyo kow dot kasanganu dit tarapan dit iso no diri. 5Iso no ot Tuhan, iso no ot koosipan, om iso no i Yesus ot kinopomodsuan daton. 6Om itokow diti, iso no Kinoringan om iso no ot Tama tokow kikiawi. Yalo no ot momorinta daton kikiawi, kumaraja sid daton kikiawi, om miyon sid daton kikiawi.
7Nga, titikid daton nokotorima no dit doo om doo dot sinundu, 4:7 sinundu Malayu: karunia roh atau bakat rohani maya dit sukatan dit itaak di Kristus. 8Ino no ot sabap dot noboros sid Kitab ontok-ko i Kristus dot,
“Tiya dit nakamanang Yalo sid piparangan, mininsawat Yalo sid asawat babanar,
nowit Dialo it tongo tulun dit natabpa’an Yo;
om pining-taakan Yo it tongo tulun Yo sitid riniba dot soro-susuway ot odia,”
ka. 4:8 Mzm 68:19
9Na, pagka noboros dot, “Mininsawat Yalo” ka, komoyoon nopo nga minindoo po Yalo mogulu sid saralom dot tana om mininsawat nogi kembagu. 10Yalo dit minindoo diri, Yalo nobo it mininsawat sid asawat babanar mantad-ko at tongo tawan, supaya oponu dit kuasa Yo iti pomogunan. 11Jadi, i Kristus no diri ot minanaak sid tongo tulun dit doo om doo dot sinundu. Waro nong rasul, waro nong nabi, waro nong pa’abar dit Tabar Tawasi, om waro nong tongo gambala om tongo guru. 12Sagay kinaa do Kinoringan iri, supaya osukup it umat Yo kumaraja sid palayanan, baagi dot keengkakatan dot jemaat, ino-no it koyuwan di Kristus. 13Ugu po dino, subay-ko totoson tokow pengkakat ot jemaat, sampay kopiiso tokow sid koosipan, om kopiiso ot pongoorotiyan ontok-ko it Tanak do Kinoringan, sampay osukod tokow nôono sid koosipan, om sampay aawi-awi sid daton it kobuatano do Kinoringan dit ugu-ko it waro sid di Kristus.
14Jadi, itokow diti, okon-no-ko ugu-ko tanganak po, dit ugu-ko osoogi dot sarup tu miboboyo dot popiwowowoson dit titikid it tudukan dot tulun dit otuakal om moomudut. 15Ino-i-nga, subay-ko iintalang tokow it tudukan tabanar, dot mitotoluod ot gama, om sumurut it bubuatan tokow dit awasi, supaya koogu tokow dit bubuatan di Kristus, it ponoko-tulu tokow. 16Tu i Kristus no ot kinopioputan dit tongo anggota jemaat, ugu-ko it tulu sid iso ot koyuwan, tu iri no ot kinopioputan dit tongo tuat om piukakaban om kikiawi dit pakakas sid koyuwan. Jadi kaa po dino, ong titikid dit pakakas dot koyuwan diri nga eelo papanaw dit doo om doo dot tugas, dot oonong ot padgama, komoyoon, sumurut om gumayo nôono it koyuwan diri tu mitotoluod. 4:16 Kol 2:19
Koposiyon Kaawagu dit Tulun dit Nokeeso no di Kristus
17Kaa po dino, apatong ot gama ku momoros sid dikoo, dot isasi ku i Tuhan: Kada kow no dot ugu-ko it tulun kapir, it aso paadakan dit pongitungan. 18Tu yoalo diri, asot oororotîiyan. Osodu yoalo mantad sid koposiyon dit nitaak do Kinoringan, tu tad-pom asot pongila’an doalo ontok-ko i Kinoringan, tu okodow it ginawo doalo. 19Amu no kopurimon yoalo dot eekukuman, sampay aso gisom monumboyo dit tiwow dit koosomu om mamaal dit nunu nopo it kalaalasu.
20Nga, okon-ko ugu keeri poobo it noomitan duyu sid di Kristus. 21Tu, andang baya nokorongow kow no pasal di Kristus. Om notudukan kow no dit tudukan tabanar, ontok-ko it padpasi di Yesus. 22Ino nogi, paada’o duyu no it bubuatan leed om it koposiyon leed duyu, ugu-ko it gama paada dit soosokot leed. Tu it bubuatan leed duyu diri, mangaraag dikoo, tu okuasa kow dit kenginan taraat duyu dit kapalid. 4:22 Kol 3:9 23Ino nogi, subay-ko inwoguwan it ginawo om pongitungan duyu dit Tatod do Kinoringan. 24Om subay-ko ugu-ko it gama mamakay dot baju wagu, ot gama duyu jumadi dot tulun wagu, it nurug do Kinoringan dot niinsu’uw dit bubuatan Yo. Komoyoon, ikoo dino, ajadi nôono dot tulun dit babanar-ko osusi om monotos mamaal dit kenginan do Kinoringan. 4:24 Kej 1:26; Kol 3:10
25Pagka ugu dino, kada kow no miwuwudut. Pomoros kow no dot babanar sid tulun wookon, tu kikiawi daton diti pakakas dit koyuwan di Kristus. 4:25 Za 8:16 26Om kadung rumasang kow, kada sampay dot aratu kow sid duso, om it rasang duyu dino, kadaay duyu no owito modop, 4:26 Mzm 4:5 (LXX) 27supaya amu tokow kapanaak di rogon dot iyonon sid ginawo tokow. 28It tulun dit maanakaw, tumingkod no manakaw. Gaam po monotos gumama kondiri, supaya waro balanja yo om koponulung po dit tulun wookon dit osompitan.
29Ong momoros kow, okon-ko momoros kow dot koosomu, ko it koruol do ginawo dot tulun. Ino-i-nga, pomoros kow no dit boros dit awasi, it keenwasi do ginawo dot tulun mionong dit koporoluan, supaya it boros duyu diri, ajadi dot barakat sid tulun dit mokinongow. 30Om, kadaay duyu pokorualay do ginawo it Tatod Tosusi do Kinoringan, tu Yalo no ot pinananda do Kinoringan dikoo, dot nasanganu kow Doo, mising-korikot dit tadlaw dot panalamatan om pongolukatan dikoo. 31Tonuso duyu kikiawi it ruol do ginawo, it tigiranan, it rumasang, it migaga, om it simbaal. Om tingkaday no kikiawi it pugiginawo dit eengin mamaal dot araat sid tulun. 32Powosio duyu no ot ginawo om pisisianan kow no, om pi’a’ampun kow no do kasala’an, dot ugu-ko it gama do Kinoringan mangampun dit kasala’an duyu tu nokeeso kow no di Kristus. 4:32 Kol 3:13; Mat 18:21-35
5Masi sid Anawaw
1Pagka ikoo dino, tu tongo tanganak kow no do Kinoringan, dit amu Yo koyuuan, tiruwan kow no do Kinoringan. 2Pentalango duyu no it bubuatan duyu dot otoluod kow, ugu-ko i Kristus tu pinentalang dit toluod Yo sid daton. Minanganggur Yalo matay baagi daton, dot jinumadi dot pangaraa dit orongolis, om kasanang di ginawo do Kinoringan. 5:2 Kel 29:18; Mzm 40:7
3Pagka umat tosusi kow no do Kinoringan, amu no apatut po dot oreetan sinod dikoo it kalaalasu, kobuatano dit koosomu ko it mooginokupan. 4It boboroson dit ogilat, it aso guna, om it koosomu, amu no aaluk dot oboros duyu po. Daapun-i ot aaluk, ino-no monorimakasi kow sid Kinoringan. 5Jadi, ondomo duyu no babanar dot: Asot îiso ot tulun dit maamaal do kalaalasu, maamaal dot koosomu, it mooginokupan ot ajadi dot raayat sid Karajaan di Kristus om i Kinoringan. Tu it mooginokupan, aso bîida dot sumamba dot ponoko-kinoringan. 6Kada kow no mokipalid dit wudut dot tulun dit momoros dot, “Okon-ko koduso peeri,” ka. Tu it tongo bubuatan taraat diri, kaarasangan do Kinoringan sid tongo tulun dit amu maya dit boros Yo. 7Jadi, okon-ko kumoruang kow dit tulun dit ugu keeno.
8It gûulu, ugu-ko sid kotuwangan ot koposiyon duyu. Nga, pagka tu nokeeso kow no di Tuhan, sid kanawa’an dîiri ot koposiyon duyu. Jadi, it bubuatan duyu, subay-ko ugu-ko it tulun dit masi sid tanawaw. 5:8 Kol 1:12-13 9Tu it koposiyon sid tanawaw, pembulay dit gagama’on tawasi, aadil om otulid. 10Totoso duyu no mongilo it kenginan di Tuhan. 11Okon-no-ko maya kow po dit gagama’on dit aso guna, ino-no it gagama’on dit tulun dit kakal po sid kotuwangan. Gaam nogi, mangay duyu pentalango ot karaatan dit gagama’on doalo dit aso guna diri. 12Tu, it gagama’on doalo dit olosok diri, oreetan nôopo nga kamaamalu no babanar. 13Nga sesêera ong mangan duyu pentalango sid tanawaw it ginama doalo sid kotuwangan diri, andang-ko ela’an no dot iri diri, araat. 14Tu ong sid tanawaw, okitanan kikiawi. Sagay pogi-om naanu dot sasambatan dot,
“Posik kow no, oy nongo-koodop,
om tungag kow no mantad sid kapatayan!
Om inawa’an kow nôono dit linawaw di Kristus,”
ka.
15Ino nogi, tandayay duyu no babanar inot bubuatan duyu. Kada kow kolowong, ino-i-nga, kopintar kow no. 16Om tandayay duyu no mamakay it kosiwatan dit waro sid dikoo, tu itit tiidino, ongo-ra’at ot gama’on dot tulun. 5:16 Kol 4:5 17Kada kow kolowong, ino-i-nga orotiyo duyu no babanar it kenginan di Tuhan. 18Okon-ko magawuk kow, tu karaag dot koposiyon duyu. Ino-i-nga pokikuasa kow no dit Tatod Tosusi. 19Sid gama duyu mipupuransang, lolonuwo duyu no it tongo Mazmur, it tongo laalanu dot mangarayow do Kinoringan om it tongo laalanu dit nituduk di Tatod Tosusi. Pinlalanu kow no om pangarayow kow no do Tuhan dot aawi-awi ot ginawo. 20Ponorimakasi kow no sid Tuhan i Tama dot aso gisom, baagi dit nunu nopo, sid ngaran di Tuhan tokow Yesus Kristus. 5:19-20 Kol 3:16-17
Sompusasawo
21Pi’insiba kow no do ginawo, dot rumonok di Kristus.
22Ikoo oy tongo tongondu dit ki-sawo no! Taat kow no sid sawo duyu, ugu-ko it gama duyu tumaat sid Tuhan. 5:22 Kol 3:18; 1Ptr 3:1 23Tu it kusay no ot kotua dit sawo yo, ugu-ko i Kristus tu kotua dit jemaat song-pomogunan. Om Yalo no ot Maanalamat dit jemaat diri, ino-no it ugu-ko it koyuwan Yo. 24Jadi, kukuro nopo ot gama dit jemaat song-pomogunan diri tumaat sid di Kristus, subay-ko it tongondu nga ugu keeno-i ot gama tumaat sid sawo yo, sid nunu nopo ot hal.
25Ikoo oy tongo kusay dit ki-sawo no! Toluodo duyu no it sawo duyu, ugu-ko it poonoluod di Kristus dit jemaat song-pomogunan, tu minanganggur Yalo matay baagi dit jemaat diri. 5:25 Kol 3:19; 1Ptr 3:7 26Sagay ugu diri ot gama di Kristus, tu monusi Yalo dit jemaat Yo, dot it pinomodsuan om it Boros Yo ot ponusi, 5:26-27 it pinomodsuan: Sid gama dit tongo tulun Yahudi misasawo, podsuon po do weeg it pangantin dot tongondu om panampakayon nogi dit baju pangantin. Om owiton nogi tumoguwang sid pangantin do kusay. Itokow umat di Kristus nga pinodsu-i (binaptis-i), supaya asanganu tokow Doo, ugu-ko it pangantin dot tongondu dit sowo’on. It baju dit aso murong, ino-no it bubuatan tosusi dit tongo umat do Kinoringan (intangay sid Why 19:7-8).5:26 Ef 1:13; Tit 3:5; Yoh 13:10; 15:3 27supaya keeyon Yo it jemaat diri sid tinoguwangon Yo, ugu-ko it pangantin dot tongondu dit alanji, amu ojunggut, om aso murong, ino-i-nga osusi om sâabat poma nga aso karaatan.
28It kusay nga ugu keeno-i, tu subay-ko monoluod dit sawo yo, ugu-ko it poonoluod yo no dit koyuwan yo kondiri: Tu isay nopo kusay dot monoluod dit sawo yo, komoyoon, monoluod-i dit kondiri yo. 29Tu, aso po tulun nokoombal dot asana dit koyuwan yo kondiri. Ino-i-nga pakanon om piara’on yo it koyuwan yo, ugu-ko it gama di Kristus mangajaga dit jemaat, 30tu tokow diti, pakakas dit koyuwan di Kristus. 31“Ino no ot sabap dot, it tanak kusay, tumongkiyad dot tidi om tama, tu miiso dit sawo yo, om ajadi yoalo miduduwo dot iso no ot koyuwan,” ka dit Kitab. 5:31 Kej 2:24 32It ayat diti, warot komoyoon dot olosok, nga ong dogon do pongoorotiyan, ino-no, it kopiisa’an di Kristus om it jemaat. 33Nga, waro-i ot kopianangan sid dikoo, ino-no, titikid dit kusay, subay-ko monoluod dit sawo yo, dot ugu-ko it poonoluod yo no dit kondiri yo. Om titikid dit tongondu, subay-ko mongorumat dit sawo yo.
6Tanak om Moleeng
1Ikoo oy tongo tanak kow, tonudo duyu no it tudukan dit moleeng duyu, tu ino no ot aaluk do mangan duyu tu nokeeso kow no di Tuhan. 6:1 Kol 3:20 2Ino-no, “Orumato no it tidi om tama nu,” ka. Iri no ot pinonuu’an keeso do Kinoringan dit tinonudan Yo do janji dot, 3“supaya ososogit om otoguy kow sitid pomogunan,” ka. 6:2-3 Kel 20:12; Ul 5:16
4Om ikoo oy tongo tama kow, okon-ko pokorualan duyu do ginawo it tongo tanak duyu. Ino-i nga, suruto duyu no yoalo dit tudukan om tiag di Tuhan. 6:4 Kol 3:21
Turipon om Tuan
5Ikoo oy tongo turipon kow, taato duyu no it tuan duyu sitid pomogunan dot rumonok om mongorumat kow dialo. Puguo duyu no ot ginawo duyu kumaraja dot nunu nopo, ugu-ko it gama duyu maya dit nisuu di Kristus. 6Nga, okon-ko tiya no dit intatangan kow dit tuan duyu, tu kumoroyo’on kow nôopo dialo. Ino-i-nga, owiwio duyu no maya dit kenginan do Kinoringan, tu ikoo dino, turipon di Kristus. 7Gama’o duyu it karaja duyu dot otomon ot ginawo duyu, tu sabanar no, mad-ko i Tuhan ot layanon duyu dino, okon-ko gisom tulun no. 8Ondomo duyu no, dot titikid ot tulun, ii-ka it turipon ko it okon-ko turipon, kotorima-i dit isuli di Tuhan baagi dit ongo-wawasi it ginama yo. 6:5-8 Kol 3:22-25
9Ikoo oy tongo tuan kow! Wosio duyu no ot pangataakan duyu dot turipon duyu. Okon-ko mangan duyu poronoko yoalo. Ondomo duyu no dot, ikoo om it turipon duyu, iso-i ot Tuan, ino-no i Tuhan sid surga it amu momingig dot tulun. 6:9 Ul 10:17; Kol 3:25; 4:1
Toriyap Miparang Mantad sid Kinoringan
10Pomupusan dot boroson ku sid dikoo, patog kow no sid Tuhan, dot it kuasa tagayo di Tuhan ot kapatagan duyu, tu nokeeso kow no Doo. 11Om mangay duyu no pakayo it toriyap miparang mantad sid Kinoringan, supaya kadapat kow lumawan dit takal-akalan do rogon. 12Tu it lawanon tokow okon-i-ko sandad tulun po, ino-i-nga tongo rogon om it tongo pomimpin doalo dit momorinta om monguasa sid tawan, 6:12 tawan Harfiah: tongo tawan. I minilalapis it onom ot tawan it iiyonon dit tongo-susundu om rogon ot ot komoyoon. Intangay ot panarangan sid Ef 1:3. it monguasa ditit zaman taraat, om it tongo mogkuasa do kotuwangan.
13Ino nogi, mangay duyu pakayo it dang Kinoringan dot toriyap miparang, supaya ong orikot it tadlaw taraat diri, kadapat kow lumawan dit musu duyu, dot kakal kow-i pengkakat sampay opongo miparang. 14Jadi, sintor kow no mingkakat! Ii-nopo ponoko-tagkos duyu, ino-no it tudukan tabanar, om ii-nopo ponoko-kolid do kangkab duyu, ino-no it gama mamaal dit kenginan do Kinoringan. 6:14 Yes 11:5; 59:17 15Ponong-kasut kow no dit ginawo dit neeso babanar paabar dit Tabar Tawasi, dot popeelo sid tongo tulun dot itokow om i Kinoringan, kadapat-i miusay.6:15 Yes 52:7 16Kadaay duyu latangay mamakay it koosipan, dot ponoko-kolid sid longon duyu. Tu it koosipan duyu diri ot kopisok dit ramok do rogon dit ki-tapuy. 17Om torima’o duyu no it kasalamatan mantad sid Kinoringan, dot ugu-ko ponoko-tupi duyu dot basi, om ponong-sapadang kow no dit sapadang dit nitaak di Tatod Tosusi, ino-no it boros do Kinoringan. 6:17 Yes 59:17 18Gama’o duyu kikiawi ino, meed dot mintaduwa om mokitulung do Kinoringan. Pintaduwa kow no dot maya dit ituduk di Tatod Tosusi. Om jaga kow no om kada kow kumala. It umat do Kinoringan nga pintaduwa’ay duyu-i dot aso putut. 19Om yoku nga pintaduwa’ay duyu-i, supaya tudukan oku do Kinoringan dot nunu ot boroson ku, om supaya sumiow oku paabar dit Tabar Tawasi dino, dit baya niraasia. 20Jadi, iti poma diti, tu sitid jiil oku, nga yoku diti, nosuu oku do Kinoringan paabar dit Tabar Tawasi. Ugu po dino, pintaduwa’ay oku no dikoo, supaya osiow oku paabar dit Tabar Tawasi dino, dot mionong dit tugas ku.
Salam do Kopupuson
21I Tikhikus, it tobpinee tokow dit aa tokow koyuyuu, it palayan dot osotia sid gagama’on di Tuhan, ot popeelo dikoo dot nunu nopo pasal dogon, supaya ela’an duyu ot koomamanon ku om gama’on ku. 6:21 Kis 20:4; 2Tim 4:12 22Ino no ot kinoponuuan ku dialo sinod dikoo, tu popeelo dikoo dot koomamanon ya, om papatog dit ginawo duyu. 6:21-22 Kol 4:7-8
23Oy tongo koobpineeyan, barakatan ku ikoo, supaya taakan kow do Kinoringan i Tama om i Tuhan Yesus Kristus do koosayan, om toluod dit miampay do koosipan. 24Kumaa sid dikoo kikiawi it monoluod di Tuhan tokow i Yesus Kristus dot aso kopupusan, kososogit kow no sid saralom dit kosianan Doo.