Kinowowoyo’on dit tongo
Rasul
Popela’an
Iti nopo Kinowowoyo’on dit tongo Rasul diti nga sombungan mantad sid Tabar Tawasi dit tinulis di Lukas. It ayat kunci sitid Kitab diti, ino-no it boros di Tuhan Yesus sid tongo rasul Yo sobolum niinsawat Yalo sid surga: “Kadung-ko mindoo i Tatod Tosusi sid dikoo, osuwangan konow, om ajadi kow nôono dot sasi Ku sid Yerusalem, sid pootongkop dit negeri dot Yudea om Samaria, om sid pootongkop do pomogunan.” Jadi, tomodon nopo di Lukas monulis dit Kitab diti nga monuturan dot kukuro ot gama di Tatod Tosusi momimpin dit tongo rasul paabar dit Tabar Tawasi ontok-ko i Yesus, dot tinumimpuun sid Yerusalem, om tinumongkop nogi sid negeri dot Yudea (pasal 1–7), baru nogi om sid Samaria (pasal 8), om sid pootongkop do pomogunan (pasal 9–28).
It gama’on di Tatod Tosusi sid koposiyon dot tulun Kristian ot katara babanar sid Kinowowoyo’on dit tongo Rasul, sampay waro ot momoros dot oonong pong it tajuk nopo dit buuk diti nga Ginama di Tatod Tosusi. Sid kikiawi oh kinowowoyo’on sid Kitab diti, i Tatod Tosusi no ot manarayan om monulung dit tongo tulun Kristian om it tongo pomimpin doalo. It tongo khotbah dit tinulis di Lukas sid Kitab diti, it nituduk dit tongo tulun Kristian tiya diri, jumadi dot suntu baagi daton.
Tomodon saambil di Lukas monulis diti Kitab diti, manaak do koyokinan sid tongo tulun dot ii-nopot tugama do Kristian diti, monuman dit arapan dit tulun do Yahudi dot rumikot it Raja Maanalamat dot pembulay do zaman wagu. Okito sid kikiawi it kinowowoyo’on dit tinulis sid Kitab diti dot agayo it kuasa dit Tabar Tawasi diri sid koposiyon dot tulun Kristian, sampay apatog babanar yoalo pengkâakat om sumintor dot iseeso ot ginawo.
Suwang:
1. Gama sumodia dot Paabar dit Tabar Tawasi: 1:1-26
a. Ponuuan om janji di Yesus dit toori no: 1:1-14
b. Pongogontian di Yudas: 1:15-26
2. Ponginjilan sid Yerusalem: 2:1–8:1
3. Ponginjilan sid Yudea om Samaria: 8:4–12:25
4. Ponginjilan di Paulus sid tongo pomogunan wookon: 13:1–28:31
a. Pinabpana’an keensan di Paulus do paabar dit Tabar Tawasi: 13:1–14:28
b. Miting sid Yerusalem: 15:1-35
c. Pinabpana’an keenduwo di Paulus do paabar dit Tabar Tawasi: 15:36–18:22
d. Pinabpana’an keentolu di Paulus do paabar dot Tabar Tawasi: 18:23–21:16
e. Taanon i Paulus sid Yerusalem, Kaisarea om Ruum: 21:17–28:31
1I Tatod Tosusi dit Najanji
1Oy Teofilus, sitid buuk koduwo diti, tulison ku dikaw kukuro gama di Yesus linumombus dit gagama’on Yo. Tu ii sid buuk keeso diri nga, notulisan ku nekaw dit kikiawi it miminangan di Yesus om it nituduk Yo, mantad dit kinotimpuunan Yo nogi gumama, 1:1 Luk 1:1-42sampay norikot it tadlaw dit kineensawatan Yo sid surga. It amu po nokeensawat, naangatan Yalo di Tatod Tosusi 1:2 It pongoreetan di Tatod Tosusi diti ong Malayu, i Roh Kudus ko Roh Allah. Iseeso it komoyoon di Tatod Tosusi, Tatod do Kinoringan (4:18), Tatod di Tuhan (Kis 5:9), om Tatod di Yesus (Kis 16:7). dot mongupag dit tongo rasul dit nopili Yo mâantad. 3Kadung-ko nakatalib po it kinasansara’an om kinapatayan di Yesus, asasarok Yalo mintalang sid tongo rasul Yo sid saralom dot apat noopod tadlaw koleedo. Om tiya diri, ogumu ot gama Dialo pentalang sid doalo dot babanar-ko noposiyan kembagu Yalo, sampay amu no milod olimon. Om minonuduk Yalo ontok-ko it Karajaan do Kinoringan. 4Waro insan tadlaw, kamasa’an dot noompug yoalo mangakan, pongupag no i Yesus sid doalo dot, “Kada kow po mogidu mantad sitid Yerusalem. Induday duyu po dot ataakan kow do Tatod Tosusi, it najanji di Ama, irad-ko it noboros Ku mâantad sid dikoo. 1:4Luk 24:495Tu ong i Yohanes, weeg-ko-weeg ot poomodsu yo nga, amu no oleed dot i Tatod Tosusi nôono ot pomodsu dikoo,” ka di Yesus. 1:5 Komoyoon nopo dot i Tatod Tosusi nôono ot pomodsu dikoo nga, suwangan dot Tatod Tosusi antawa noponuan di kuasa di Tatod Tosusi.1:5 Mat 3:11; Mrk 1:8; Luk 3:16; Yoh 1:33
Niinsawat i Yesus sid Surga
(Luk 24:47-52)
6Jadi, insan tadlaw, nongoompug yoalo, pongoduat no it tongo rasul di Yesus dot, “Tuhan, tidino no gaam dot jumadi Koh dot raja dot Israel om mangala dit tongo nagara wookon supaya it Israel nôono ot momorinta, ugu-ko it zaman di raja Daud?” ka. 7Simbaro nopo di Yesus, “I Tama Ku kondiri ot minanantu dit tadlaw om masa dino. Jadi, amu poma ela’an duyu, tu iti diti, hak di Tama Ku,” ka. 8“Ino nogi, iti no ot oporolu babanar dot ondomon duyu: Kadung-ko mindoo i Tatod Tosusi sid dikoo, osuwangan konow, om ajadi kow nôono dot sasi Ku sid Yerusalem, sid pootongkop dit negeri dot Yudea om Samaria, om sid pootongkop do pomogunan,” ka. 1:8 Mat 28:19; Mrk 16:15; Luk 24:47-489Nawala po di Yesus dot ugu dino, niinsawat no Yalo do Kinoringan, dot intatangan doalo, sampay notirung Yalo dit kawut. 1:9 Mrk 16:19; Luk 24:50-51
10Tiya dit kakal po song-titingaa yoalo sid tawan tu mogintong di Yesus dit minsawat, milo om waro duwo koyuwan ot tulun dot ki-baju topurak dot miningkakat sid toning doalo. 11Boros dit duwo koyuwan, “Oy tongo tulun do Galilea, aso-i ot tarati duyu songingkakat siti dot tumingaa ad tawan. Tu i Yesus diri, nokitanan duyu no dot mininsawat, nga koguli po Yalo kembagu sitid pomogunan, dot masam keet nokitanan duyu no didîiri ot gama,” ka.
Ginontian i Yudas
12Jadi, minomonguli dîiri it tongo rasul sid kota do Yerusalem mantad sid sokid do Zaitun, dot kiikiro sitanga batu kosodu ot pialatan. 13Kadung nokorikot yoalo sid Yerusalem, turus indakod yoalo, om suwang no sid lamin dit iiyonon doalo. It tongo rasul dit otoron siri, ino-no i Petrus, i Yohanes, i Yakobus, i Andreas, i Filipus, i Tomas, i Bartolomeus, i Matius, i Yakobus tanak di Alfeus, i Simon mantad sid pati do Patriot, om i Yudas tanak di Yakobus. 1:13 Mat 10:2-4; Mrk 3:16-19; Luk 6:14-1614Asasarok yoalo miumpug siri dot mintaduwa, dot miwawaya dit tongo tobpinee di Yesus dit kusay, i Maria it tidi di Yesus, om it tongo tongondu po suuway.
15Insan tadlaw, warot ongo-aatus duwo noopod oh tulun dit nokeemoyo di Yesus dot noompug. Ingkakat no i Petrus om pomoros no sid doalo dot, 16-17“Oy tongo tobpinee, kodori po, waro boros di Tatod Tosusi ontok-ko i Yudas it tinulis di raja Daud, dot amu mimîilo dot amu kalandu. I Yudas dino nga koruang tokow-i om nopili dot jumadi do rasul. Nga, pinotuduk yalo dit iiyonon di Yesus sid tulun dit eengin manabpo Dialo.” 18Daapun nopo dit siin dit nitaak dot gaji dit karaatan di Yudas diri, niboli do tana, om siri nod tana diri ot kinapatayon yo. Tu naratu yalo siri om nalayak it tiyan yo, om it tongo tinee yo nga minogoromiyas nopo sid tana. 19Nokorongow kikiawi it tulun dit miyon-iyon sid Yerusalem dit kapaapatay dialo, jadi minangan no pungaranay it tana dino sid pongoreetan doalo dot ‘Hakel-Dama’, tarati nopo nga ‘Tana do Raa’. 1:18-19 Ayat 1:18-19 nopo, panarangan di duktur Lukas. It kolombusan dit boros di Petrus, nisuwang sid ayat 1:20.1:18-19 Mat 27:3-820“Iti no ot kinomoy ku, it nokotulis sid Kitab Mazmur dot, ‘Gaam pong iduan it iyonon yo, om asot iso tulun miyon siri,’ ka. Om waro po, ‘Gaam pong waro tulun suuway dot sumowoli dit jawatan yo,’ ka dit Kitab. 1:20 Mzm 69:26; 109:821Ugu po dino, subay mogiim tokow dot pangaganti di Yudas. Ii pangaganti nopo dino, subay-ko it baya nakatanud daton tiya dit maawaya tokow di Tuhan Yesus, 22mantad dit kinopomodsuan di Yohanes di Yesus sampay it kineensawatan Yo sid surga. Tu it tulun dit opili, subay-ko jumadi dot sasi dit kinoposiyan kembagu di Yesus,” ka di Petrus. 1:22 Mat 3:16; Mrk 1:9; 16:19; Luk 3:21; 24:51
23Dadi, posoluno no doalo ot duwo ot tulun, i Yusuf Yustus it reetan di Barsabas om i Matias. 24Pintaduwa no it tongo rasul dot ka, “Oh Tuhan, Ikaw ot keelo dit kikiawi ginawo dot tulun. Potuduko no sid dagay isay doalo diti ot nopili Nu 25sumowoli dit jawatan do rasul, tu i Yudas nokotongkiyad no mantad sid dagay tu niada sid kasansara’an,” ka. 26Nopongo po mintaduwa, pisabut no yoalo duwo koyuwan, nga i Matias ot noonong. Jadi, asal nopili i Matias, minangan no porunggumo sid tumpug dit opod om iso it rasul di Yesus.
2Minindoo i Tatod Tosusi
1Jadi, kadung norikot it tadlaw do kaamatan, it reetan dot Pentakosta, nopumpung kikiawi it tongo mabpamaya2:1 Miinong-i ot komoyoon do mabpamaya om Kristian, nga gisom nopo dot amu po minisingreet yoalo dot Kristian i kondiri yo tiya dit abad keeso. Gisom no dot it tongo tulun wookon ot mongoreet doalo dot Kristian tiya dino (intangay sid 11:26 om 26:28). diri sid iso ot walay. 2:1 Im 23:15-21; Ul 16:9-112Miilom waro ot tuni mantad sid sawat ugu-ko sarup tologod dot tinumongkop sid suwang dit walay dit piniumpugan doalo. 3Om waro dîiri ot minimbulay sid doalo dot ugu-ko sinikit do tapuy dot minias masam-ko dila kokitanan, dot tumimpak sid tulu dit iso om iso it tulun siri. 4Om kikiawi dit tulun siri nga nosuwangan dîiri dot Tatod Tosusi, om tad nokopisusuway-i dîiri it poomoros doalo tu nokosuut dit nitaak di Tatod Tosusi.
5Tiya dino, ogumu ot tulun dot Yahudi 2:5 Miinong i komoyoon do tulun dot Yahudi om tulun dot Israel. I ngaran dot Yahudi, ngaran di bansa doalo. Israel dino, ngaran di nagara doalo. Nga tiya diri aso no nagara doalo tâantu tu najaja yoalo do karajaan do Ruum. dot miniyon sid Yerusalem, dot kopisusuway ot pomogunan dot nontodonon. It tongo tulun diri, ongo-tataat sid Kinoringan. 6Kadung-ko norongow doalo it tuni dit ugu-ko sarup diri, piumpug no yoalo siri. Nongo-goliwangan yoalo tu nokorongow dit tongo mabpamaya di Yesus momoros dit bahasa dit iso om iso ot bansa dit tulun siri. 7Kikiawi doalo eeraranan babanar sampay waro nokoboros dot, “Ayayayayay, kikiawi dat tongo tulun dat momoros nga tulun do Galilea, kon-i oy? 8Nga nokuro tu titikid it tulun siti nga korongow doalo momoros dit poomoros tokow kondiri? 9Tokow diti, tulun mantad sid Partia, Media, Elam, Mesopotamia, Yudea, Kapadokia, Pontus, Asia Tokodok, 2:9 Komoyoon nopo dot Asia Tokodok, iso negeri tokodok, it bogian dot kotonobon dot Turki ong maakaa, okon-ko it reetan po dot benua Asia dat tidino. 10Frigia, Pamfilia, Mesir, tongo daerah do Libia it osomok sid kota do Kirene; om it tongo tulun dit magandaa mantad sid kota do Ruum, 11ii-ka tulun do Yahudi ko bansa suuway dit sinumuwang dit tugama dot Yahudi. Om waro po tulun mantad sid pulow do Kreta om daerah dot Arab. Ugu poma dino nga orongow tokow-i yoalo momoros dot poomoros tokow kondiri, dot monuturan dit kosunduwo tagayo dit ginama do Kinoringan,” ka. 12Eeranan yoalo om ongo-goliwangan. Nunu po dîino bala’ay iri, piduduat no yoalo dot, “Nunu ot tarati diti?” ka. 13Nga waro-i ot monorulu doalo dot ka, “Songawuk-awuk toobo yoalo dilo!” ka.
Khotbah di Petrus
14Ingkakat nopo i Petrus om it opod om iso it rasul di wookon, om pomoros no sid tulun togumu dot opûupuod. Ka dialo, “Oy tongo koobpineeyan do Yahudi om kikiawi it tulun sitid Yerusalem, rongo’o duyu no babanar, tu papaarati oku dikoo dit najadi diti,” ka. 15“Kada kow manantam dot oowukan okoy diti. Isay ma ot tulun ponong sitid daton dot mawuk dot pukul sombilan nogi do minsasarap? 16Nga, iti nopo diti, noboros mâantad do Kinoringan sid Kitab di Nabi Yoel dot ka,
17‘Mawi-awi itit zaman diti,
porikoton Ku i Tatod Tosusi Ku
sid kikiawi ot tulun.
It tongo tanak duyu
– tongondu-kusay –
polombus nôono do nubuat.
Om it tongo tulun tomulok,
kokito nôono dit intalang Ku doalo;
it tongo moleeng duyu,
keenipi nôono dit itaak Ku doalo.
18Ii-poma turipon Ku, tongondu-kusay
nga rikatan Ku-i di Tatod Ku.
Tiya dino, polombus yoalo do nubuat.
19Om pembulay Oku po dot keeranan sid siba sitid tana:
raa, tapuy, om lisun, ugu-ko kawut.
Ong sid sawat sorid tawan, pembulay Oku po dot kosunduwo:
20tumuwong at tadlaw,
om rumagang at wulan ugu-ko raa,
dot amu po orikot it tadlaw tagayo om keeranan babanar,
it korikatan di Tuhan mongukum.
21Isay nopo ot monginloow di Tuhan dot mokisalamat tiya dino
nga mangan salamato,’
ka do Kinoringan,” ka di Petrus. 2:21 Yl 2:28-32
22Om pôomoros no kembagu i Petrus dot, “Oy tongo tulun dot Israel! Rongo’o duyu no iti boros ku. I Yesus, tulun do Nazaret diri, sinuu do Kinoringan. Gama do Kinoringan pentalang dot sinuu Yo i Yesus, pinakay Dialo i Yesus dot pembulay dot tongo kosunduwo om keeranan sid pialatan dikoo, sam-ko it nela’an duyu mâantad. 23Nga i Yesus dino, nipapatay duyu, tu minangan duyu pataako sid tongo tulun taraat dot nipasalip. Dot iri diri, nela’an mâantad do Kinoringan om andang-âandang mionong dit tomodon Yo. 2:23 Mat 27:35; Mrk 15:24; Luk 23:33; Yoh 19:1824Nga pinosiyan kembagu do Kinoringan Yalo mantad sid pinatayan, peedu mantad sid kasansara’an dit kapatayan, tu amu mimîilo dot amu keedu Yalo mantad sid kapatayan.2:24 Mat 28:5-6; Mrk 16:6; Luk 24:525Tu it tinulis di raja Daud, sabanar no, boros di Tuhan Yesus, dot ka,
‘Intatangan Ku 2:25 Ku: Sid ayat 2:25-28, it gama mamakay dot huruf tagayo, maya dit gama di Petrus memetik dit Mzm 16, tu ong maya dit komoyoon di Petrus, okon-ko i raja Daud kondiri ot monoki-boboros do Kinoringan, ino-i-nga it Tanak do Kinoringan ot monoki-boboros do Kinoringan i Tama. Ikaw oh Tuhan Kinoringan
dot sisîirid tinoguwangon Ku.
Aa-Ku sumusa
tu momiara Koh Dogon.
26Ugu po dino,
asanang iti ginawo Ku
om it kabang Ku, pembulay dit katamanan Ku,
om nunu po dîino,
asot ikorosi diti koyuwan Ku.
27Tu amu Nu posimoyo’on
dot sisirid pomogunan dot tulun minatay it Tatod Ku,
om amu Nu posimoyo’on
dot masa it koyuwan Ku,
tu Yoku ot tulun tosusi Nu.
28Monuduk Koh Dogon
dit ralan rumikot sid koposiyon,
om otomon Oku babanar
sid tinoguwangon Nu,’
ka di raja Daud. 2:28 Mzm 16:8-11
29Oy tongo tobpinee ku, osiow oku momoros sid dikoo ontok-ko it taki-lombus tokow i raja Daud, dot Yalo dino, minatay om nokolobong no, om sisiri po sid suwang dit lobong it koyuwan yo tidino. 30Nga yalo dino, nabi-i, om nela’an yo-i dot minising-sumpa i Kinoringan mangajanji dot iso mantad dit koturunan yo, ajadi do raja dot momorinta sid Israel, sam-ko it kondiri yo. 2:30 Mzm 132:11; 2Sam 7:12-1331Om nela’an-i dialo mâantad dot posiyan kembagu do Kinoringan i Raja Maanalamat. Jadi, minonulis yalo ontok-ko it kinoposiyan di Raja Maanalamat dot amu nisimoyo Yalo sid pomogunan dot tulun minatay, om it koyuwan Yo nga amu-i napasa. 32Na, i Yesus no ot Raja Maanalamat dino, om pinosiyan kembagu Yalo do Kinoringan, om nakasasi okoy kikiawi dino. 33Kadung-ko nokeensawat Yalo, niogom-ogom no ponong sid wanan do Kinoringan, om tinaakan Yalo do kuasa dot polombus dit Tatod Tosusi mantad sid Tama Yo kumaa sid riniba, ugu-ko it najanji mâantad. Na, iri no ot neemot om norongow duyu siti: I Tatod Tosusi ot rinumikot sid dagay. 34Okon-ko i raja Daud kondiri ot minangan pensawato sid surga; ino-i-nga i Yesus. Tu waro tinulis di raja Daud dot,
‘Minomoros i Tuhan Kinoringan sid Tuhan ku,
“Ogom ponong sid wanan Ku,
om waya Dogon momorinta,
35sampay kala’on Ku Dikaw it tongo musu Nu,”
ka do Kinoringan,’ ka dit tinulis. 2:34-35 Mzm 110:1
36Jadi, oy tongo tulun do Israel, orotiyo duyu no babanar dot i Yesus dit minangan duyu posolipo diri, Yalo nogi ot jinadi do Kinoringan do Tuhan om Raja Maanalamat,” ka di Petrus.
37Kadung norongow dit tongo tulun it boros di Petrus, oruol babanar it ginawo doalo sampay warot minomoros sid di Petrus om sid tongo rasul wookon dot, “Oy tongo tobpinee, kumukuro okoy nôono diti?” ka. 38Boros di Petrus, “Toobat konow kikiawi om pokipodsu konow sid ngaran di Yesus Kristus, 2:38 Komoyoon nopo dit sid ngaran di Yesus Kristus siti om sid 10:48 nga reeton i ngaran di Yesus Kristus dit tulun dit momodsu, om it tulun dit podsuon nga monginloow-i di Yesus sabagay Tuhan yo dot mokisalamat (intangay sid 22:16). supaya oompunan kow dit tongo duso duyu. Ong ugu kow dino, ataakan kow bâanar dot Tatod Tosusi. 39Tu ugu no dino it najanji do Kinoringan sid dikoo om sid tongo tanak duyu, om sid kikiawi it tongo tulun sid pomogunan tosodu, om isay nopo it loowon do Kinoringan, i Tuhan tokow,” ka di Petrus. 40Om anaru po pinolombusan di Petrus dot monuu doalo dot ka, “Pokisalamat kow supaya keedu kow mantad dit suli do Kinoringan sid tongo tulun taraat,” ka. 41It tadlaw diri, tolu noribu ot tulun dot minimoyo dit boros di Petrus om minokipodsu, om nokoruang sid tumpug doalo.
Koposiyon dit Tongo Tulun Kristian
42Om asasarok yoalo mokituduk dit tudukan dit tongo rasul, om mikokoruang, om mangakan sid poginakanan di Tuhan Yesus, 2:42 Komoyoon nopo dot poginakanan di Tuhan Yesus diti, perjamuan kudus keenong ekaristi ong Malayu (intangay sid 1Kor 11:23-26). Kadung-ko waro poginakanan di Tuhan Yesus, miandam no yoalo mangakan. om mintaduwa. 43Om minamakay i Kinoringan dit tongo rasul dot pembulay dot ogumu ot kosunduwo om keeranan sampay song-totoongong kikiawi it tongo tulun. 44Om moomiumpug kikiawi it tongo tulun dit nokeemoyo, om nunu nopo it yino ot sanganu nga pinakay dot dang koporoluan kikiawi. 2:44 Kis 4:32-3545Waro tongo tulun dot niping-dagang it tongo tana om it tongo tarata yo, om taatayado nogi it torogo sid isay nopo ot oporolu. 46Suwab-suwab nopo yoalo miumpug sid natad dit Saasambayangon Tagayo, om miilang mangakan sid tongo walay yo dot ongo-totomon om iseeso oh ginawo. 47Om mamangarayow po yoalo do Kinoringan, om kikiawi dit tulun wookon sid Yerusalem nga owowosian doalo. Om suwab-suwab nopo gumumu it tongo tulun dit nasalamat di Tuhan.
3Minongolingos i Petrus dot Tulun Kakung
1Insan tadlaw, minongoy i Petrus om i Yohanes sid Saasambayangon Tagayo tiya dit sambayang ponong minsosodoy, ino-no pukul tiga. 2Sino dino, warot iso kusay dot amu keengkakat, tu kakung it takod yo mantad dit koosûusu. Mogom-ogom yalo sid soliwan dit tembok dit Saasambayangon Tagayo, sid toning dit susuwangon, it reetan dot, ‘Susuwangon Talanji.’ Dot suwab-suwab nga owiton it tutulun diri sino tu pokisadaka’on sid tongo tulun dit sumuwang sid natad dit Saasambayangon Tagayo. 3Kadung nokito dit tutulun i Petrus om i Yohanes dot sumuwang sid natad dit Saasambayangon Tagayo, pokisadaka no yalo dot siin. 4Ralangay no doalo it tutulun dino, om pomoros nogi i Petrus dot, “Intangay okoy no,” ka. 5Om rolong no it tutulun tu panantaman yo ong ataakan do siin. 6Nga, ka di Petrus, “Asot sisiin ku diti, nga taakan teekaw-i dit waro sid dogon. Sid ngaran di Yesus Kristus 3:6 Komoyoon nopo dit sid ngaran di Yesus Kristus siti nga gumama yoalo sabagay wakil di Yesus om mamakay dit kuasa Yo, tu nataakan dot hak dot ugu dino. tulun do Nazaret, pamanaw no!” ka. 7Om kuutay nogi di Petrus it longon dit wanan dit tulun dit kakung diri dot monulung pengkakat. Nga turus dot apatog it takod om tampangil dit tutulun diri. 8Tad laguy-i yalo mingkakat om timpuun no mamanaw dot siti-silo nopo pakaayan, sampay minaya yalo di Petrus om i Yohanes sumuwang sid natad dit Saasambayangon Tagayo dot ponoko-laguy-laguy nopo mamanaw sambil mangarayow do Kinoringan. 9Kikiawi dit tulun siri nga nokokito dit tutulun dot mamanaw sambil mangarayow do Kinoringan. 10Om notutunan doalo dot it tutulun bala’ay diri, it mookisadaka om it mod-pongogom sid toning dit Susuwangon Talanji dit tembok dit Saasambayangon Tagayo. Adi, song-totongong yoalo tu adarakan dot neeranan dit najadi sid dialo.
Minanganu do Kasampatan i Petrus Paabar dit Tabar Tawasi
11Om it tutulun dino nga maawaya dîiri di Petrus om i Yohanes. Nakalaga yoalo tolu koyuwan sid podtungongisan sid natad dit Saasambayangon Tagayo, it reetan dot ‘Podtungongisan di Raja Salomo’. 3:11 Inot podtungongisan di Raja Salomo dino, nokeeyon sid natad dit Saasambayangon Tagayo dot nokopitongkiyad. Waro tongo torigi tagayo dot pampang ot winaal, om kayu it taap. Ogumu ot tongo tulun dot minanangkus lumaga dot mongorudun doalo tu nadarakan dot neeranan. 12Kadung nokitanan di Petrus it tongo tulun dit irad keeri, pomoros no yalo dot, “Oy tongo tulun dot Israel, nokuro tu eeranan kow dat tulun dilo om nokuro tu rumolong kow dagay? Tantaman duyu gaam ong dagay kondiri do kuasa keenong it kataato ya sid Kinoringan ot kapapanaw dat tulun dilo? Okon-i! 13Ino-i-nga masam keeti: I Kinoringan dit sasamba’on di Abraham, Ishak, Yakub om ii-po tongo taki-lombus tokow wookon ot pinasawat dit ngaran om pangkat di Yesus it turipon Yo. 3:13 turipon Yo: Reetan di Petrus i Yesus dot turipon do Kinoringan, maya dit nubuat di nabi Yesaya kodori (Yes 52:13–53:12). It turipon dit sid nubuat di nabi Yesaya diri, ino-no it Raja Maanalamat dit najanji do Kinoringan, tu osiba ot ginawo om oobing-waya dit kenginan do Kinoringan, om mangan sansara’o dot tulun tu mongontok dit duso tokow. Nga ong ikoo, okon-i-ko ugu keeno, ino-i-nga, nitaak duyu Yalo sid porinta supaya patayon. Polobuson-i dara’ay di Pontius Pilatus Yalo, nga pinogos duyu. 3:13 Kel 3:1514It Osusi om Abanar, tinulak duyu nogi, nga it maamatay dot tulun, pinokilabus duyu. 3:14 Mat 27:15-23; Mrk 15:6-14; Luk 23:13-23; Yoh 19:12-1515Pinatay dikoo i Yesus dot yang-ko Puun do Koposiyon, nga pinosiyan-i do Kinoringan kembagu Yalo mantad sid pinatayan. Yokoy no diti ot tongo sasi dit kinowowoyo’on dino. 16It kuasa no di Yesus ot minongolingos dit tulun diti it okitanan om otutunan duyu, tu minimoyo okoy sid ngaran di Yesus. Nokitanan duyu dot nokengkakat yalo sid tinoguwangon duyu dot nolingasan no babanar, tu pinemoyo i Yesus dagay dit kondiri Yo.
17Nga ela’an ku-i, oy tongo tobpinee, dot it miminangan duyu om it tongo pomimpin duyu sid di Yesus, amu duyu nela’an dot isay i Yesus diri babanar no. 18Nga ino no ot gama do Kinoringan monuluk dit boros Yo dit tinulis dit kikiawi it tongo nabi kodori, dot i Raja Maanalamat dit sinuu Yo, andang-âandang sansara’on sampay matay. 19Jadi, toobat konow om guli konow sid Kinoringan, supaya eedu it tongo duso duyu, 20om opurimanan duyu nôono it kowosian mantad sid Tuhan Kinoringan. Om suuon kembagu do Tuhan Kinoringan i Raja Maanalamat dit natantu Yo mâantad dot lumaga sid dikoo, ino-no i Yesus. 21I Yesus dino, sosorid surga, sampay orikot it masa do Kinoringan monginwagu dit kikiawi it nunu nopo, masam-ko it najanji Dialo sid tinulis dit tongo nabi tosusi Yo di mûula. 22Sagay sinuu kow tumoobat, tu ka dit tinulis di Musa, ‘Monuu i Tuhan Kinoringan duyu dot iso ot Nabi mantad sid bansa tokow kondiri mongoy sid daton, om sam-ko yoku no Yalo dilo. Jadi, ikoo dino, subay-ko mimoyo dit kikiawi it boros dit Nabi dino sid dikoo. 3:22 Ul 18:15, 1823Om isay nopo it tulun dit amu mimoyo dit boros dit Nabi dino, mangan sunsubo mantad sid umat do Kinoringan om patayon nogi,’ ka. 3:23 Ul 18:1924Kikiawi dit tongo nabi, mantad di Samuel sampay it nokosusuut, minomoros ontok-ko it zaman tidino. 25Tokow no diti ot porikatan dit boros dit tongo nabi. Om tokow no diti ot kotorima kikiawi dit tongo barakat dit nijanji do Kinoringan sid tongo taki-lombus tokow. Tu, ka Dialo sid di Abraham, ‘It Koturunan 3:25 Koturunan: Minangan tuliso dot huruf tagayo tu i Tuhan Yesus no ot komoyoon di Petrus siti. It tongo koturunan nopo di Abraham nga bansa dot Israel. It bansa dot Israel ot pawaya’an do Kinoringan mamarakat dit wookon it bansa. Nga i Tuhan Yesus nopo, iso mantad dit koturunan di Abraham dit babanar-ko najadi dot pawaya’an do Kinoringan mamarakat daton, tongo bansa wookon (Gal 3:16). nu ot pawaya’an Ku dot barakat kumaa sid kikiawi dit bansa sitid pomogunan,’ ka. 3:25 Kej 22:1826It Koturunan dino, ino-no i Tuhan Yesus. Yalo no it turipon dit sinuu do Kinoringan, om itokow no tulun do Yahudi ot pinorikatan Yo mogulu supaya abarakatan tokow, syukur ong titikid daton nga tumoobat mantad sid karaatan tokow,” ka di Petrus.
4Noowit sid Maakama dot Tugama i Petrus om i Yohanes
1Kamasa’an di Petrus om i Yohanes mooboros sid tongo tulun, mogkureelo-poom rinikot yoalo dit tongo timam om it kotua do pulis dit Saasambayangon Tagayo om it tongo pomimpin dot tulun Yahudi mantad sid pati politik om tugama do Saduki. 4:1 pati politik om tugama dot Saduki: Ino nopo Saduki dino, iso ot denominasi dot tugama dot tulun Yahudi it koturunan dot tongo timam. It lontikon dot jumadi dot timam tagayo, subay mantad sid koturunan doalo. Yoalo ot mangajaga dit Saasambayangon Tagayo, om yoalo ot ogumu sid maakama dot tugama. It limo no Kitab di Musa ot woyo’on doalo, om kiro’on doalo dot boros do Kinoringan. Amu yoalo mimoyo dit tongo tukum dot tulun dit mantad sid denominasi do Farisi. Om amu yoalo mimoyo dot oposiyan kembagu it tulun minatay, om amu mimoyo dot waro tongo moleekat, tongo rogon ko tongo tatod (intangay-i sid Kis 23:8). 2Minomod-rasang it tongo tulun diri tu asana yoalo dot monuduk om paabar i Petrus om i Yohanes sid tongo tulun dot oposiyan kembagu ot tulun minatay, tu noposiyan kembagu i Yesus. 3Na, miduduwo doalo nga minangan tabpa’ay om jiilo nogi sampay nosuwaban tu sosodoy neeri. 4Nga ogumu ot nokeemoyo dit nokorongow dit tabar dit niabar doalo sampay nosingkop dîiri dot limo noribu ot kookusayan nôopo, amu po kawaya mongitob it kootongonduan.
5Susuwab diri, piumpug no it tongo pomimpin om tongo kotua do Yahudi, om it tongo guru dit Tukum di Musa sirid Yerusalem. 6Iri no ot siri, i Hanas it timam tagayo, i Kayafas, i Yohanes, i Aleksander om it tongo waris yo wookon. 7Na, pengkokoto po doalo i Petrus om i Yohanes sid tinoguwangon yo, om insosoko nogi doalo dot ka, “Nunu song-kuasa om disay do ngaran ot pinakay duyu?” ka.
8Turus nosuwangan i Petrus dit Tatod Tosusi, 4:8 nosuwangan ... dit Tatod Tosusi keenong penuh dengan Roh Kudus, komoyoon, tinaakan do kuasa tertentu, om koobasan, oruay it kuasa diri. Ong siti, ki-sosorugon yalo, komoyoon eelo mooboros om kosonsod babanar sid pongitungan do tulun. om simbar no yalo dot, “Oy tongo pomimpin om kotua do tulun dot Yahudi! 9Nokuro tu daawa’on okoy dikoo beenoy, dot awasi ot minangan ya sid iso ot tulun do kakung? Om mokiilo kow gaam ong kinumukuro dot nolingasan yalo? 10Ila’ay duyu no ki, oy tongo pomimpin kow om kikiawi dikoo tongo tulun dot Israel, dot it kuasa dit ngaran di Yesus Kristus tulun do Nazaret ot pinongolingos diti tulun diti, sampay pengkakat yalo maakaa sid tinoguwangon duyu dot aali-ali. I Yesus dino, minangan duyu posolipo sampay minatay, nga pinosiyan kembagu do Kinoringan. 11Om Yalo no ot niirad do ‘pampang’ sid suriban sid Kitab dot ka, ‘I pampang dit niada duyu, oy tongo tukang do walay, najadi do ponolipar do walay dit paling ki-guna,’ ka. 4:11 Mzm 118:2212Jadi, Yalo no ot kadapat manalamat dot tulun, aso no suuway. Tu sid pootongkop do pomogunan, asot îiso ngaran dot nitaak do Kinoringan sid tulun dot pokisalamatan, sumala-ko i Yesus,” ka di Petrus.
13Kadung-ko nokito dit tongo pomimpin i Petrus om i Yohanes dot osiow mooboros, turus dot neeranan yoalo, tu nela’an dot tulun bâanar om okon-ko ki-sikul yoalo dino, om notutunan doalo dot yoalo dino, baya tutumanud di Yesus. 14Na, aso no pinosunduran po do totongoh dîiri, tu pengkakat sid tinoguwangon doalo it tulun dit nolingasan, dot mootoning di Petrus om i Yohanes. 15Jadi, minangan dîiri doalo suu’o peedu i Petrus om i Yohanes mantad sid piukuman, om piupakat nogi it tongo pomimpin. 16Boros doalo, “Kukuoyon tokow nôono at tulun dilo? Tu kikiawi dot tulun sitid Yerusalem, nga nokeelo no dit kosunduwo tagayo dit nagama doalo diri. Amu tokow kukuoyon mongolim. 17Nga, kaa po dino, tiagon tokow yoalo momoros kembagu sid isay nopo ontok-ko i Yesus, supaya amu katanjag sid tongo tulun wookon,” ka.
18Om posuwango no doalo kembagu i Petrus om i Yohanes, om tiago nogi doalo dot tad-pom amu pomoroson ontok-ko i Yesus keenong monuduk sabagay guru dot mamakay dit ngaran di Yesus. 19Nga simbar nopo i Petrus om i Yohanes, “Itungo duyu po kondiri, nunu ot abanar sid tinoguwangon do Kinoringan, i dikoo dot isuu ot woyo’on ko it dang Kinoringan; 20tu amu ya kukuoyon moningkod momoros it namato ya om it norongow ya kondiri,” ka. 21Ka dîiri dit tongo pomimpin, “Ong aa-koh maya dit boros ya, sulian kow sompôori,” ka. Om minangan dîiri yoalo polobuso, tu amu yoalo kokiikiro monginsala om mangalapos keenong pojiil doalo, tu kikiawi dit tongo tulun mangarayow do Kinoringan dot nolingasan it tulun kakung diri. 22Sagay mangarayow babanar yoalo; agayo babanar it kosunduwo dit nokitanan doalo tu, oleed no dot kakung it takod dialo, mantad dit okodok po yalo sampay norikot ot laba’an apat noopod toon ot tumur yo.
Mintaduwa dot Mokisiow it Tongo Mabpamaya
23Kadung nakalabus i Petrus om i Yohanes, ginumuli no kembagu yoalo sid tongo kinoruangan yo om tinuturan dîiri doalo it kikiawi it boros dit tongo timam do ki-pangkat om it pomimpin do Yahudi. 24Kadung norongow dit tongo kinoruangan doalo, pintaduwa no yoalo kikiawi dot iseeso ot ginawo sid Kinoringan. Waro ot minomoros dot, “Oh Tuhan dit ki-kuasa, Ikaw no minongurug dat tawan om tana om at laut om kikiawi ot suwang. 4:24 Kel 20:11; Neh 9:6; Mzm 146:625It taki-lombus ya i raja Daud, it turipon Nu ot napakay Nu polombus dit boros di Tatod Tosusi Nu dot,
‘Alawangan oku dit tongo bansa
tu lumawan do Kinoringan,
Aso tataraati dit tongo nagara
misosorikat sumaap do Kinoringan!
26Momod-sodia it tongo raja do pomogunan
sumurung miparang,
om it tongo pomorinta mi’u’upakat
dot miakub mamarang di TUHAN
om it Raja dit nopili di TUHAN,’
ka di raja Daud. 4:26 Mzm 2:1-2
27Babanar-i, miniupakat i raja Herodes Antipas4:27 I raja Herodes Antipas nopo diti, tanak di raja Herodes Agung. om i Gobinor Pontius Pilatus dot sumambat dit tongo tulun dot Israel om it tongo tulun dit bansa wookon sitid kota diti. Miniupakat yoalo dot mangalawan di Yesus it turipon Nu dit osusi, it jinadi Nu dot Raja Maanalamat. 4:27 Mat 27:1-2; Mrk 15:1; Luk 23:1, 7-11; Yoh 18:28-2928Dot, ii-nopo nagama doalo diri, natantu Nu no mâantad, maya dit kenginan om kuasa Nu. 29Na, beenoy oh Tuhan, norongow Nu no kukuro it gama doalo momoronok dagay; adi, posiowo okoy no, it tongo turipon Nu, supaya amu okoy rumosi paabar dit Tabar Nu. 30Taakay okoy dit kuasa Nu mongolingos dot tulun. Om tulungay okoy supaya kadapat okoy mamaal dot kosunduwo om keeranan mantad sid kuasa dit ngaran di Yesus, it turipon Nu dit osusi,” ka. 31Nopongo po yoalo mintaduwa, ginumuyu no it niyonon doalo miumpug. Om kikiawi doalo nga nosuwangan dit Tatod Tosusi, om osiow dîiri mooboros paabar dit Tabar Tawasi mantad sid Kinoringan.
Iseeso ot Ginawo dit Tongo Mabpamaya
32It tumpug do kikiawi it nokeemoyo, iseeso ot ginawo. Asot îiso ot mongitung dot it tongo tarata yo, yino no ot sanganu. Ino-i-nga pakayon dot dang koporoluan do kikiawi. 4:32 Kis 2:44-4533Babanar-ko ki-kuasa it gama dit tongo rasul pasasi dot noposiyan kembagu i Tuhan Yesus. Om barakatan babanar it tulun dit ki-kemaya’an sid di Yesus. 34Om aso not îiso poma doalo ot osompitan tu kadang-kadang padagang it tongo tulun dit tana keenong walay yo – isay ot ki-waro – 35om itaak po it kinadagangan sid tongo rasul, om taatayadon nogi it siin sid tongo tulun dit osompitan.
36Waro iso tulun it reetan di Yusuf. Pagka tu môonginsasamod yalo do tulun, minangan dîiri yalo pungaranay dit tongo rasul dot i ‘Barnabas’ ka, tu iri no ot komoyoon di ngaran diri. Yalo dino, koturunan do Lewi, om mantad sid pulow do Siprus. 37Yalo nga ugu diri-i tu, minangan dialo padagango it sakaping it tana yo, om pataako nogi sid tongo rasul it siin dit torogo dit tana diri.
5Wudut di Ananias om Safira
1Na, waro po iso kusay reetan di Ananias om i sawo yo i Safira, pinadagang-i do sakaping ot tana yo. 2It sambaagi niatag doalo om it sambaagi nitaak sid tongo rasul, nga it gama dialo manaak, mad-ko iri no ot torogo dit tana doalo. Om nopiupakatan no doalo mâantad sompusasawo it gama dino. 3Na, pomoros no i Petrus dot, “Oy Ananias, nokuro tu posimoyo’on nu-i inot rogon monguasa dino ginawo nu, sampay nokopomudut koh di Tatod Tosusi, dot nanu nu it sambaagi it torogo dit tana nu? 4It amu po nakadagang nu it tana, ikaw mâantad ot sanganu. Om it nakadagang no it tana, ikaw-i-ikaw ot sanganu dit torogo. Jadi, nokuro tu ugu dino ot neetung dino ginawo nu? Okon-ko gisom it sandad tulun ot winudutan nu, ino-i-nga i Kinoringan po,” ka. 5Korongow po dialo iri, tad noruluk-i dot minatay. Kikiawi dit tongo tulun dit nokorongow dit ugu diri, minomod-rosi babanar. 6Na, minangan dîiri tongkubay dit tongo kusay tomulok do kumut it bangkay di Ananias, om owito nogi mongolobong.
7Kiikiro, waro tolu jaam mantad diri, nokorikot no it sawo di Ananias dot amu yo nela’an nunu ot najadi. 8Boros di Petrus, “Babanar gaam dot iti-iti no it torogo dit tana dit nidagang duyu?” ka. “Babanar, ino-no ot torogo,” ka dit sawo di Ananias. 9Pôomoros no kembagu i Petrus dot, “Nokuro tu miniupakat kow dit sawo nu mongumbal di Tatod di Tuhan, ong sumuli ko nunu? Rongo’o no! Alo naat kuroos dat tongo tulun rumikot ad longobon dot muli mantad sid minongolobong dit sawo nu; ikaw peeno ot lobongon doalo,” ka. 10Turus noruluk i Safira do minatay sid tinoguwangon di Petrus. Sumuwang nogi it tongo tulun dit minongolobong dit bangkay di Ananias, nabantalan nogi it bangkay di Safira. Na, owito doalo sumoliwan it bangkay diri om poolobongo no doalo kembagu sid toning dit pinalabangan dit sawo yo. 11Nunu pong it tongo anggota dit jemaat om isay nopo wookon it nokorongow dit ugu diri, minomod-rosi babanar.
Ogumu ot Kosunduwo dot Niimbulay dit Tongo Rasul
12Tiya dino, ogumu ot kosunduwo om keeranan dot niimbulay dit tongo rasul sid tongo tulun. It tongo tulun dit nokeemoyo, asasarok miumpug sid podtungongisan sid natad dit Saasambayangon Tagayo, it reetan dot ‘Podtungongisan di Raja Salomo.’ 13It tulun wookon, amu kobulun sumuwang sid piumpugan dit tongo tulun dit nokeemoyo di Yesus, nga kakal-i dot royo’on babanar doalo. 14Masam keeri poma nga makin leed, makin ogumu ot tulun mimoyo di Tuhan dot tongondu-kusay nopo, om koruang sid tumpug doalo. 15Ogumu oh kosunduwo do ginama dit tongo rasul, sampay ogumu it tulun dit ki-oruol ot noowit do tulun om poododopon sid tilam keenong balad sid disan do talun-alun i wawaya’an di Petrus, tu taatayon poom amu poma akama, nga mogot poong oonong po dit sangay di Petrus tiya dit tumalib yalo siri. 16Om ooyud nopo it tongo tulun mantad sid tongo kota dit sid minsorili dit Yerusalem, dot mongowit sid tongo rasul dit tongo tulun dit ki-oruol om it sinansara do rogon. Om nolingasan kikiawi yoalo.
Sinansara it Tongo Rasul
17Na, dumangki no dîiri babanar it timam tagayo om it kinoruangan yo, ino-no it tongo tulun mantad sid pati politik om tugama do Saduki. Boboyo’o nopo doalo, 18ping-tabpa’ay no it tongo rasul om mangay nogi jiilo sid jiil. 19Nga, it sodoy diri, rinumikot ot iso ot moleekat di Tuhan dot mongogiang dit tongo longobon dit jiil, om owito nogi sumoliwan it tongo rasul. Boros dit moleekat sid tongo rasul, 20“Ongoy kow sid natad dit Saasambayangon Tagayo, abaray duyu it tongo tulun sori dit kikiawi dit tabar ontok-ko it koposiyon tototog mantad sid di Yesus,” ka. 21Na, tonudo no dit tongo rasul it tupono dit moleekat diri. Ososopung po, suwang no yoalo sid natad dit Saasambayangon Tagayo, om timpuun nogi monuduk siri. Na, ii-nopo timam tagayo om it kinoruangan yo diri, minongoy sid Maakama dot Tugama, om loowo yo nogi kikiawi it tongo pomimpin dot Israel tu miupakat siri. Om ponuu nogi yoalo dit tongo pulis yo mongongoy dit tongo rasul sid suwang dit jiil. 22Korikot it pulis sid jiil, om intangay po nga aso no bala’ay siri it tongo rasul. Boboyo’o nopo, pogulianay-i doalo kembagu om pelô’o no doalo it timam tagayo, dot ka, 23“Korikot okoy sid jiil nga nokitanan ya dot kakal-i dot nongo-kunsian it tongo longobon dit jiil, om it tongo maangajaga nga songingkakat-i sid longobon. Om giango ya dîiri it longobon, nga îiso nga aso no tulun sid suwang,” ka. 24Om korongow dit kotua do pulis dit Saasambayangon Tagayo om it tongo timam dit ki-pangkat, nga neraranan yoalo kikiawi, om song-duduat dîiri sid ginawo dot, “Kinumukuro sumoliwan it tongo tulun diri?” ka. 25Om mîilo po om poririkot po dot iso tulun dot ka, “Nay, it duwo koyuwan it tulun dit minangan duyu jiilo diri, sori no yoalo sid natad dit Saasambayangon Tagayo maakaa dot monuduk dit tongo tulun sori,” ka. 26Kadung norongow dit kotua do pulis dit Saasambayangon Tagayo ot ugu diri, pitatanud no yoalo dit tongo tulun yo dot mongoy manabpo dit duwo koyuwan it rasul. Nga aa-i ososongit ot gama doalo tu rumosi yoalo dot pilayon dit tongo tulun dot pampang.
27Nowit dîiri doalo it tongo rasul sumuwang sid Maakama dot Tugama, om mangay nogi ingguloto dit timam tagayo. 28Boros dialo, “Notiag ya no babanar ikoo diri dot amu okoy mangakun dot monuduk kow ontok-ko it tulun diri. Nga maakaa diti, nitongkop duyu nogi potuduk sitid Yerusalem it tudukan dino! Amu po dino, tondoson okoy po dikoo dot yokoy kabarasan ot nakasabap dot minatay it tulun diri,” ka. 5:28 Mat 27:2529Simbar nopo i Petrus dot minangawakil dit kikiawi it tongo rasul, “I Kinoringan ot ronokon ya, om okon-ko tulun! 30I Kinoringan no dit sasamba’on dit taki-lombus tokow ot minamasi kembagu di Yesus – it tulun dit nipapatay duyu, dot nipapansang sid kayu do salip. 31Om nensawatan Yalo do Kinoringan om niogom-ogom dîiri ponong sid wanan dit kondiri Yo, dot jumadi do Pomimpin om Maanalamat, supaya ki-waro poluang dit tulun dot Israel dot tumoobat om supaya oompunan it tongo duso tokow. 32Yokoy no diti ot sasi dit kikiawi dino; yokoy om i Tatod Tosusi dit nitaak do Kinoringan sid tongo tulun dit ataat sid Doo,” ka.
33Om korongow doalo it boros di Petrus dit ugu diri, nga minomod-rasang dîiri babanar yoalo, sampay tipamatâay no dit tongo rasul. 34Nga warot isot anggota dit Maakama dot Tugama, dot anggota-i dit tongo Farisi, 5:34 Farisi: Ino nopo Farisi dino, iso denominasi dot tugama dot tulun Yahudi dit ataat babanar maya dit Tukum di Musa. Minamaal yoalo dot ogumu ot tongo tukum kondiri dot ‘ponoko-galang sid minsorili dit Tukum do Kinoringan’ supaya amu nôono kabarasan yoalo kapangalanggar dit Tukum do Kinoringan. It amu kenginan di Yesus sid doalo, ino-no, maya yoalo dit tukum dit wiwinaal dot tulun om osodu i ginawo doalo mantad sid Kinoringan (intangay sid Mat 15:7-9). ngaran yo nopo nga i Gamaliel; yalo dino, guru dot tugama, it orumaton babanar dot kikiawi ot tulun. Ingkakat nopo yalo sid piumpugan diri, om ponuu no dot tulun mongowit dit tongo rasul sumoliwan toruay. 35Om pomoros no yalo dot ka, “Oy tongo tobpinee ku tulun dot Israel, itungo duyu no babanar nunu ot maamangan duyu silod tulun dilo. 36Tu it oruay po diti, warot iso tulun dot reetan di Teudas dot misingko-gagayo dot tulu, om minangangat dot apat naatus ot tulun dot mangalawan do porinta, nga kadung-ko pinatay no yalo dit porinta, minitotongkiyad om tinumanus no it mabpamaya doo. 37Nakatalib iri, tiya dit moninsos, waaro no ot reetan di Yudas mantad sid Galilea, dot mangangat dit tongo tulun dot mangalawan do porinta. Iri no tu, yalo nga pinatay-i, om minitotongkiyad-i it mabpamaya doo. 38Jadi, sid hal diti beenoy, iti no ot nosiat ku sid dikoo: Tingkaday duyu no mangasow yoalo om posimoyo’o duyu-i yoalo dilo. Tu ong mantad sid riniba it tomodon om gama’on doalo dino, tumanus-i kikiawi. 39Nga, ong mantad sid Kinoringan, asot tinganan duyu mangala doalo. Gaam keentalang dot mangalawan kow do Kinoringan,” ka di Gamaliel. Om minimoyo dîiri yoalo dit boros di Gamaliel.
40Na, loowo dîiri it tongo rasul om ping-lapasay nogi. 5:40 ping-lapasay: Ii-nopo gama doalo do mangalapos nga mamakay dot piipiro ot tali dot kulit dot sapi ot winaal dit minangan poogoto sid iso ot kayu tokibak do kukuyutan, om sid pompod di tali diri waro ot tulang ko basi. Kadung-ko loposon ot solot dot tulun, alaak nopot kulit. Om pongupag po dot, amu mongoo dot monuduk ontok-ko i Yesus. Nopongo peeri, polobuso nogi yoalo. 41Aji, soliwan dîiri it tongo rasul mantad sid Maakama diri dot ongo-totomon no i ginawo, tu kiro’on do Kinoringan dot aaluk yoalo dot iyoyoko’on baagi di Yesus. 42Na, amu dîiri tumingkod it tongo rasul paabar dit Tabar Tawasi dot i Yesus no ot Raja Maanalamat. Suwab-suwab nopo yoalo monuduk sid walay dot tulun keenong sid natad dit Saasambayangon Tagayo.
6Turu Koyuwan ot Linantik do Diaken Keenong Moonulung
1Na, makin leed makin gumumu dîiri i mabpamaya di Yesus. Tiya dino, warot gagut dit tulun Yahudi dot Yunani ot poomoros om it Ibrani ot poomoros, tu ka dit Yunani ot poomoros, “Amu binoogiyan do kaakanan it dagay do tongondu dit napatayan do sawo,” ka. 2Jadi, umpugo no dit opod om duwo it rasul it kikiawi it mabpamaya om pomoros no dot, “Amu awasi dot tumingkod okoy potuduk dit boros do Kinoringan pasal dot mangaatur dot kaakanan. 3Jadi, tongo tobpinee, gaam pong momili kow dot turu koyuwan ot kusay mantad sinod dikoo, it nela’an duyu dot taatarayanon di Tatod Tosusi 6:3 Komoyoon nopo dit taatarayanon di Tatod Tosusi nga tulun dit maawaya nopo dit boros di Tatod Tosusi dot momurung sid ginawo, keenong it tongo gama wookon do Kinoringan dot momimpin dit tulun yo, sam-ko pembulay do tinipi ko pentalang do ‘penglihatan’. om opintar babanar. Om yoalo no ot lontikon dot gumanti dagay papanaw dinot gama’on dino. 4Tu it dagay do gama’on, gisom no dot mintaduwa om potuduk dit boros di Tuhan,” ka doalo. 5Na, kikiawi dit tongo tulun siri, nowowosian mokinongow dit boros dit tongo rasul. Om ii-nopo pinili diri nga i Stefanus, it babanar-ko ki-kemaya’an om taatarayanon dit Tatod Tosusi. Ii-nopo pinili wookon nga i Filipus, i Prokhorus, i Nikanor, i Timon, i Parmenas om i Nikolaus mantad sid Antiokhia. Yalo dino bansa suuway nga noko-Yahudi no. 6:5 noko-Yahudi: Asal sumuwang sid tugama do Yahudi, komoyoon, sumuwang-i sid bansa do Yahudi saambil. Syarat nopo dot sumuwang sid Yahudi, ino-no, mokipodsu sid tinoguwangon dot aa kopiro sasi, mangaraa sid Saasambayangon Tagayo, om ong kusay, mokisunat po. Om subay-ko maya nôono dit Tukum di Musa.6Kikiawi dit turu koyuwan dino, minangan nôono potoronongo sid tongo rasul om pintaduwa’ay nogi dit tongo rasul om kama’o nogi it tongo tulu doalo gama dot mangalantik. 6:6 It pinongolontikan no diti ot kinotimpuunan dot waro duwo ot jawatan utama sid tongo jemaat doalo: ponotua om diaken. It ponotua diri reetan doalo dot moleeng ko gambala ko moongilala (intangay sid 20:28). It tugas nopo doalo nga mongurus dot tongo hal rohani, irad-ko mingkhotbah om mintaduwa. It tugas dit diaken diri, mongurus dot tongo haljasmani sam-ko kaakanan ko kosiinan. Waro po wookon ot tongo jawatan dot dang hal rohani ugu-ko rasul, poolombus do nubuat, guru om moonginjil (intangay sid Ef 4:11).
7Na, it tabar do Kinoringan nga nokotongkop no dîiri om it tongo mabpamaya di Yesus sid Yerusalem nga ginumumu dîiri babanar. Om it tongo timam nga ogumu-i ot minimoyo om sinumorinda sid di Yesus.
Natabpa’an i Stefanus
8I Stefanus nopo dino, binarakatan babanar om ki-sinundu do Kinoringan om pinentalang yalo dot kosunduwo om keeranan tagayo sid tongo tulun togumu. 9Nga waro-i tongo tulun dot lumawan dialo. Iri nopo nga it tulun mantad sid walay saasambayangon it reetan doalo dot ‘Saasambayangon dot Tulun Nobebas’. 6:9 Reetan yoalo dot Tulun Nobebas tu yoalo kondiri keenong it komoleengan yo, baya turipon dit nakalabus no. Yoalo nopo dino, tulun Yahudi dit mantad sid kota do Kirene om Aleksandria, om mantad sid tongo negeri dot Kilikia om Asia Tokodok. Monoki-gaga yoalo di Stefanus. 10Nga amu yoalo kagaga dit daawa di Stefanus, tu i Tatod Tosusi ot manaak dialo dot kopintaran mooboros. 11Pagka tu ugu diri, sisipay no doalo do siin ot piipiro koyuwan ot tulun do pomoroson dot, “Norongow ya i Stefanus monguukuwo di Musa om i Kinoringan,” ka dit sasi. 12Irad no dino ot gama doalo pasana dit tongo tulun om it tongo pomimpin do Yahudi om it guru do Kitab. Nunu po, minangan dîiri doalo tabpa’ay i Stefanus, om owito nogi sid Maakama dot Tugama. 13Jadi, ingkakat dîiri it tongo sasi dit momudut dot ka, “Iti no tulun diti ot asot tingkod mongusiba dit Saasambayangon Tagayo dit osusi om mongusiba dit Tukum di Musa. 6:13 Tukum di Musa: Intangay ot panarangan sid 13:15.14Tolingo ya kondiri ot nokorongow di Stefanus momoros dot monguyas i Yesus it tulun do Nazaret dit Saasambayangon Tagayo om monimban po dit tadat di Musa, it nokoturun sid daton!” ka. 15Kikiawi dit Tumpug dit Maakama dot Tugama diri nga minomod-rolong kikiawi sid di Stefanus. Nga milo om irad-ko wuros do moleekat dot ki-tompiling ot kokitanan dit wuros di Stefanus.
7Simbar di Stefanus
1Na, duato no dit timam tagayo i Stefanus dot ka, “Babanar gaam ilot panandasan doalo dilo?” ka. 2Simbaro nopo dialo, “Oy tongo tobpinee om tongo taki, rongo’o duyu no! Tiya dit kakal po sid daerah do Mesopotamia it taki-lombus tokow i Abraham, it amu po nakarangkat sid kota dot Haran, minintalang sid doo i Kinoringan dit Landu dot Osusi, 3om minomoros dot ka, ‘Pogidu mantad sinod pomogunan dinot kineeyonon nu, mantad sinod koobpineeyan nu om mantad sinod walay dit tama nu; ongoy sid pomogunan dit ituduk Ku dikaw,’ ka. 7:2-3 Kej 12:1 4Na, rinumangkat dîiri yalo mantad sid Mesopotamia, pomogunan dot tulun Kasdim, tu maliw sid Haran. Kadung minatay it tama yo, sinuu no do Kinoringan maliw sitid pomogunan tokow diti. 7:4 Kej 11:31; 12:45Tiya diri, sakaping poma tana tokodok nga asot nitaak do Kinoringan sid di Abraham sitid pomogunan, dot ipasanganu doo. Nga waro-i ot janji do Kinoringan dot itaak-i sid di Abraham om sid sumolusuk dialo. Tiya dit pinamarasan dino, aso po tanak di Abraham. 7:5 Kej 12:7; 13:15; 15:18; 17:8 6Iri po boros do Kinoringan sid dialo, ‘Miyon it sumolusuk dikaw sabagay tulun magali-ali sid pomogunan do bansa suuway. Ooripon yoalo siri om raraaton dit tulun sid pomogunan diri dot apat naatus toon koleedo. 7Nga ukumon Ku it bansa dit monguripon doalo. Katalib iri, mogidu nogi nôono yoalo mantad sid pomogunan diri om sumamba Dogon sid tana diti,’ ka do Kinoringan. 7:6-7 Kej 15:13-148Kadung noboros dot ugu diri, pangajanji dîiri i Kinoringan dot oogot ot janji, dot tanda nopo dit janji nga sunat. Na, nakaanak po i Abraham, dot i Ishak nogi ot tanak yo. Nosukup nopo dot sominggu ot tumur di Ishak, sunatay no di Abraham. I Ishak nga masam keeno-i sid tanak yo i Yakub. Om i Yakub nga ugu keeri-i ot gama yo sid opod om duwo it tanak yo, it najadi dot taki-lombus dit opod om duwo it suku dot Israel. 7:8 Kej 17:10-14; 21:2-4; 25:26; 29:31–35:18
9It nanakan di Yakub, dinumangki dit tobpinee yo, i Yusuf, sampay nidagang om nooripon sid Mesir. Nga maawaya i Kinoringan dialo, 7:9 Kej 37:11, 28; 39:2, 2110om nilabus po yalo mantad sid nunu nopo i kosusa’an. Tinaakan po yalo do Kinoringan dot kopintaran tiya dit sid tinoguwangon di Firaun, raja do Mesir, supaya owowosian dialo, sampay jinadi di Firaun yalo dot gobinor sid pomogunan dit Mesir om kotua dit istana yo. 7:10 Kej 41:39-4111Na, tiya no diri ot nowitil sid pootongkop do pomogunan dot Mesir om Kanaan sampay nasansara it tongo tulun siri. Tu aso kaakanan dit tongo taki-lombus tokow. 7:11 Kej 42:1-212Kadung norongow di Yakub dot warot gandum sid Mesir, suu’o yo no it tongo tanak yo – ino-no it taki-lombus tokow – mongoy sid Mesir dot momoli do gandum. Iri diri, keensan nogi doalo mongoy sid Mesir. 13Korikot it keenduwo doalo mongoy sid Mesir, niintutun dîiri di Yusuf it kondiri yo sid tongo koobpineeyan yo. Tiya diri om nela’an nogi dîiri di raja do Mesir it koobpineeyan di Yusuf. 7:13 Kej 45:1, 1614Na, pongupono nogi dîiri i Yusuf kumaa sid tama yo, i Yakub, dot powolion yoalo kikiawi songanak-anak om tongo sirang doalo sid Mesir, kasaangkat turu noopod om limo koyuwan. 7:14 Kej 45:9-10, 17-18; 46:2715Waliw dîiri yo-Yakub sid Mesir, om siri no ot kinapatayon yo om it tanak yo, ino-no it tongo taki-lombus tokow. 7:15 Kej 46:1-7; 49:3316Ii-nopo tulang dit tongo bangkay nga nowit kembagu gumuli sid Sikhem, om linobong sid kaalabangan dit dinagang di Abraham mantad sid tanak di Hamor sid kota do Sikhem. 7:16 Kej 23:3-16; 33:19; 50:7-13; Yos 24:32
17It moosomok dit ponumanan do Kinoringan dit janji Yo sid di Abraham dot keeyon it koturunan yo sid Kanaan, ginumumu no babanar it bansa tokow sid Mesir. 18Tutuntu, waro dîiri ot najadi do raja sid Mesir dot amu keelo ontok di Yusuf. 7:18 Kel 1:7-819I raja dino, popooyow po dit bansa tokow om manansara po dit tongo taki-lombus tokow, dot mamajal doalo paada dit ragang po it tanak supaya matay. 7:19 Kel 1:10, 11, 2220Tiya no dino ot nosusu i Musa; yino-no ot tanak tawasi om kenginan do Kinoringan. Tolu nowulan no dot pipiara’on yalo sid walay dit tama yo, 7:20 Kel 2:221om niogol dîiri sid soliwan. Nga nanu di tanak tongondu di raja do Mesir, om piniara yo dot nirad yo dot tanak yo kondiri. 7:21 Kel 2:3-1022Kikiawi dit pongila’an dit bansa do Mesir, minangan potuduko sid dialo, sampay eelo dîiri babanar yalo momoros om papanaw dit gama’on yo.
23Norikot po dot apat noopod toon it tumur yo, tinanud dîiri dialo it kenginan di ginawo yo dot magandaa dit tongo koobpineeyan yo, ino-no it bansa dot Israel. 24Na, tiya dit siri, waro nokito dialo ot iso tulun it bansa yo Israel, dot sansara’on dot tulun do Mesir. Boboyo’o nopo di Musa, maay dialo insuupay it tulun, dot pinatay yo it tulun do Mesir, gama sumuli. 25Tu panantaman di Musa ong oorotiyan-i dit tongo tulun dit bansa yo dot yino-no ot pakayon do Kinoringan do palabus doalo mantad sid kooripanan. Nga amu-i bala’ay noorotiyan doalo. 26Susuwab diri, nakasambat i Musa dot duwo koyuwan ot tulun dot Israel miduntung, nga minangan dialo pitongkiyado. Dot ka dialo, ‘Nokuro tu miduntung kow dot yang-ko miobpinee kow dino?’ ka. 27Nga nituur nogi i Musa sid disan dit minokiduntung dit tambaloy, om pomoros no dot ka, ‘Ika gaam ot pomimpin om takim dagay, tu miitiag koh dagay?’ ka. 28‘Mîilom patayon oku dati dikaw dino, ugu keet gama nu dit tulun Mesir koniab,’ ka dit tulun. 29Korongow po di Musa it boros diri, pogidu no yalo om ongoy no sid pomogunan do Midian, tu rumosi dot patayon do porinta. Miniyon yalo siri sabagay tulun magali-ali, sampay ki-anak yalo dot duwo koyuwan sompi kusay. 7:23-29 Kel 2:11-157:29 Kel 18:3-4
30Nosingkop po dot apat noopod toon, waro no nokito di Musa dot moleekat minintalang sid tanga do gurungut dit miisikit. It kojodian diri, sid balantara sid somok do nuluw reetan dot Sinay. 31Neeranan i Musa dit ugu diri, sampay minongoy yalo minsomok tu mongimpuros. Nga waro norongow yo dot bongut di Tuhan dot ka, 32‘Yoku no diti ot Kinoringan dit sasamba’on di taki-lombus nu, ino-no i Kinoringan di Abraham, i Ishak om i Yakub,’ ka. Na, miikikip dîiri i Musa dot rumosi om amu dîiri kobulun mogintong dit gurungut diri. 33Pomoros no i Tuhan dot, ‘Oluso ino kasut nu, tu iti tana dit kinoolokon nu diti, osusi no, tu siti Oku no. 7:33 Ino tampat dino, tana biasa dit timpuun-i nga i ‘hadirat’ do Kinoringan kondiri ot pinosusi dit tana diri. Komoyoon nopo dot osusi i tana diri nga tinantu dot dang koguna’an do Kinoringan keenong i hadirat Yo.34Mimang-ko neemot Ku no it kasansara’an dit umat Ku, it tongo tulun Israel sid Mesir. Om it todoy doalo nga norongow Ku-i. Jadi, minindoo Oku no tu eengin Oku palabus doalo. Kayo! Suuon Ku ikaw gumuli sorid Mesir,’ ka do Kinoringan. 7:34 Kel 3:10
35Nga tinulak dit tongo tulun dot Israel i Musa diri, dot ka, ‘Ika gaam ot pomimpin om takim dagay?’ ka dit tulun. Dot yang-ko yalo no ot sinuu do Kinoringan jumadi do pomimpin om palabus doalo. Dot it moleekat dit minimbulay mantad sid gurungut dit miisikit diri ot bantaran do Kinoringan monuu dialo. 7:35 Kel 2:1436I Musa no diri ot minongowit dit bansa do Israel mogidu mantad sid Mesir, dot pinembulay dot tongo kosunduwo om keeranan sid Mesir, sid Laut Taragang, om saralom dot apat noopod toon sid balantara. 7:36 Kel 7:3; 14:21; Bil 14:3337Om i Musa-i ot minomoros sid bansa dot Israel dot, ‘Sompoori, monuu i Kinoringan dot iso ot Nabi mantad sid bansa tokow kondiri, om Yalo dino, sam-ko yoku no,’ ka. 7:37 Ul 18:15, 1838Sagay pogi-om minomoros i Musa dot ugu diri, tu tiya dit sid balantara it tongo tulun dot Israel, i Musa no ot bantaran do Kinoringan om tulun. Yalo no pinamarasan dit moleekat sid nuluw dot Sinay. Jadi, asal orongow di Musa it boros dit kapasi mantad sid Kinoringan, polombuson yo no sid taki-lombus tokow. 7:38 Kel 19:1–20:17; Ul 5:1-33
39Minsan-ko ugu keeri, amu-i mimoyo it taki-lombus tokow, om amu kinongo’on doalo i Musa, gaam-ko mokiguguli nogi sid Mesir. 40Tiya dit sid nuluw i Musa, om it tongo tulun Israel nopo nga sid napu, pomoros it tongo tulun Israel sid di Harun dot ka, ‘Waalay okoy do patung dot ponoko-kinoringan tokow, it momimpin daton muli sid Mesir. Tu ong i Musa dino, it minongowit daton mogidu mantad sid Mesir, amu ya ela’an nunu ot naajangan yo,’ ka. 7:40 Kel 32:141Om pangatag dîiri yoalo dot patung dot tamas, ugu-ko tuyog do sapi, dot ponoko-kinoringan yo. Om minanadaka yoalo do tongo pangayam gama dot sumamba dit patung diri, om raaramayon doalo gama dot mongorumat dit nawaal dit longon yo kondiri. 7:41 Kel 32:2-642It ugu diri, tinolikudan do Kinoringan yoalo om nisimoyo-i dot sumamba dit tongo rombituon sid tawan. Tu kopionong babanar-i dit boros do Kinoringan sid Kitab dit tongo nabi, dit ka,
‘“Oy tongo tulun dot Israel!
Yoku gaam ot sinadaka’an duyu do tongo pangayam
tiya dit sid balantara kow
dot apat noopod toon koleedo? Amu!
43Iri no piniowit-owit duyu,
it patung di Molok,
it ponoko-kinoringan do tulun Amon,
om it lambang dit rombituon di Refan,
it ponoko-kinoringan do tulun Mesir.
It winaal duyu kondiri ot samba’on duyu.
Pagka tu ugu dino,
ipoowit Ku ikoo dit musu duyu dot minsodu babanar,
dot katalib po dit kota do Babel,”
ka do Kinoringan,’ ka dit Kitab dit tongo nabi. 7:42-43 Amo 5:25-27
44It tongo taki-lombus tokow, waro Keema do Saasambayangon, it owiwiton doalo sid balantara. It keema diri, winaal di Musa maya dit suu do Kinoringan, dot nipotiruwan it niintalang Dialo sid di Musa.7:44 Kel 25:9, 4045It keema diri, nopisosolusukan sampay sid taki-lombus tokow i Yosua. Om owito nogi dîiri do-Yosua it keema diri sitid pomogunan tokow. Om sinunsub do Kinoringan it tongo bansa dit miniyon siti, sampay nosolod dit tongo taki-lombus tokow itit tana diti. Sisiri dîiri it keema sampay norikot it zaman di Raja Daud. 46Otoluod i Kinoringan di Daud. Jadi, minokirila i Daud dot waalan dialo dot iiyonon tototog i Kinoringan it sasamba’on di Yakub. 7:46 2Sam 7:1-16; 1Taw 17:1-1447Nga it tanak yo, i Raja Salomo ot minamaal dit iiyonon dino, ino-no it Saasambayangon Tagayo tokow. 7:47 1Raj 6:1-38; 2Taw 3:1-1748Nga, i Kinoringan dit Lundu Tasawat, andang amu keeyon sid walay dit winaal dot tulun. Tu waro boros do Kinoringan dit tinulis dit iso nabi dot,
49‘“It tawan no ot togomon Ku,
om iti nopo tana nga poolakan dit takod Ku.
Nunu ma do walay ot atagon duyu Dogon,
dot iyonon Ku mintungangis?
50Dot yang-ko pootongkop do pomogunan nga,
Yoku ot minongurug,”
ka di Tuhan,’ ka dit tinulis. 7:49-50 Yes 66:1-2
51Ikoo diti, okon-ko aalang-alang ot kookodow do tulu duyu om dang kapir peeno tongo ginawo duyu! Amu kow korongow dit boros do Kinoringan! Ugu om irad kow no dit taki-lombus duyu, amu kow insan mokinongow di Tatod Tosusi. 7:51 Yes 63:1052Asot îiso nabi dot amu minangan sansara’o dit tongo taki-lombus duyu. Insan-ko it tongo nabi no dit pinopeelo dot korikatan Dit Abanar, ino-no i Yesus, nga nongo-patay-i doalo. Om ikoo dino, yang-ko minangan kow ararapo dot Kinoringan do momimpin do Israel, om ikoo nogi ot minamatay di Yesus. 53Ikoo ot nokotorima dit Tukum di Musa dit nilombus dit tongo moleekat, nga aa-kow minimoyo dit nisuu siri,” ka di Stefanus.
Pinilay i Stefanus do Pampang
54Kadung norongow dit tongo pomimpin dot Israel it boros di Stefanus, ongo-ruruol i ginawo doalo om minomod-rasang sampay momungarit yoalo. 55Nga i Stefanus nopo, andang-âandang nga nosuwangan dit Tatod Tosusi. 7:55 nosuwangan ... dit Tatod Tosusi keenong penuh dengan Roh Kudus, komoyoon, tinaakan do kuasa tertentu, om koobasan, oruay it kuasa diri. Ong siti, ki-sosorugon yalo, komoyoon eelo mooboros om kosonsod babanar sid pongitungan do tulun. Om tingaa no yalo sid tawan nga nokito dialo it tompiling do Kinoringan, om i Yesus nga pengkakat ponong sid wanan. 56Ka di Stefanus, “Intangay, neemot ku ilot tawan dot nopitas no, om at Tanak do Riniba nga pengkakat silod wanan do Kinoringan,” ka.
57Kadung norongow doalo dot ugu diri, pining-tambalan no doalo it tolingo yo om pomod-gara no, om pi’iya nogi yoalo manangkus dot manabpo di Stefanus. 58Om gayato nogi mongowit sumoliwan mantad sid kota dot itaam, om ping-pilayay po do pampang. Ii-nopo jubah dit tongo tulun dit minomilay do pampang nga, niwiliw sid somok dit iso ot kusay dot omulok po, reetan di Saulus. 59Kamasa’an dit pipilayon doalo i Stefanus, minintaduwa i Stefanus dot, “O Tuhan Yesus, torima’o no iti tatod ku,” ka. 60Om singkotud no yalo om pomoros no dot opuod dot ka, “O Tuhan, ompunay no yoalo diti duso diti,” ka. Kadung nakawala dot ugu diri, minomukat no yalo.
81I Saulus diri nga, minangakun-i dot patayon i Stefanus.
Sinansara it Tulun Kristian
Tadlaw diri no ot kinotimpuunan dot sansara’on it jemaat sid Yerusalem. Na, nunu pong yoalo diri, minias sid pootongkop dit negeri dot Yudea om Samaria, kecuali it tongo rasul ot sisiri pod Yerusalem. 2Minangan dîiri lobongo i Stefanus, om kinoruduan babanar yalo dit tongo tulun dit ataat sid Kinoringan. 3Kadung-ko i Saulus, monotos dîiri mangaraag dit jemaat. Iri-no gama dialo, sumuwang sid iso om iso walay dit tongo mabpamaya, dot tongondu-kusay nga tabpa’an dialo, tu gayaton mongowit posuwang sid jiil. 8:3 Kis 22:4-5; 26:9-11
Minangaabar i Filipus dit Tabar Tawasi sid Samaria
4Ii-nopo tongo tulun dit minias diri nga minitilombus-i paabar dit Tabar Tawasi ontok-ko i Yesus sid siombo nopo it korikoton doalo. 5Ong i Filipus, minongoy yalo mantad sid Yerusalem kumaa sid negeri do Samaria om minangaabar siri dot i Yesus no ot Raja Maanalamat dit indadan doalo. 6Kadung-ko nokorongow it tongo tulun dit khotbah di Filipus om nokokito dit kosunduwo dit nagama yo, minimoyo no babanar. 7Tu bogiyakan nopo i tongo rogon momogidu mantad sid nongo-rosukan. Om ogumu ot tulun dit napatay ot koyuwan om kakung dot nongo-lingasan. 8Nunu pong it tongo tulun sid kota diri, ongo-totomon no babanar.
9Na, sid pomogunan dino, waro iso kusay reetan di Simon. Yalo dino, boboliyan do ki-tolimu, om iri no ot ponintid doo dit tongo tulun do Samaria. Minonombirang yalo sid doalo dot yino-no ot osusukup om osundu kabarasan. 10Nunu pong it tongo tulun sid kota diri, ii pomat ki-pangkat om aso pangkat nga, eemaya’an dialo om momoros dot, “Yalo no dilo ot sinundu do Kinoringan it nokosiliw do riniba, it reetan dot ‘Sinundu Tagayo,’” ka doalo. 11Om mangarap it tongo tulun sid doo, tu oleed no dot monintid no yalo dit tongo tulun dit tongo kosunduwo yo. 12Nga nokorikot dîiri i Filipus siri, pinaabar dit Tabar Tawasi dot i Yesus no it Raja Maanalamat dit nopili do Kinoringan do momorinta sid Karajaan Yo. Kadung norongow dit tongo tulun it tabar diri, minimoyo no yoalo, om minokipodsu dîiri yoalo tongondu-kusay. 13I Simon kondiri nga minimoyo sampay minokipodsu-i. Kadung nopodsu yalo, maawaya dîiri yalo di Filipus dot sisiombo nopo. Nunûunu it kosunduwo di Filipus dit okito yo, eeranan yalo mogintong.
14Na, norongow po dit tongo rasul sid Yerusalem dot nokeemoyo no it tongo tulun do bansa do Samaria dit Tabar Tawasi do Kinoringan, suu’o no doalo i Petrus om i Yohanes mongoy sori. 15Kadung nokorikot yoalo sid kota diri, pintaduwa’ay no doalo it tongo tulun dit Samaria supaya kotorima dit Tatod Tosusi. 16Tu yoalo nopo diri, gisom nopodsu sid ngaran di Tuhan Yesus, nga amu po nokendoo i Tatod Tosusi sid doalo. 8:16 Komoyoon nopo dot sid ngaran di Tuhan Yesus siti, sid 18:25, om sid 19:5, ugu-ko pataak dit kondiri sid di Yesus dot gama mokisanganu Dialo, tu Yino no ot minongolukat daton. Nga waro-i ot komoyoon siti dot ugu-ko it noboros sid panarangan dang 2:38 (intangay siri).17Nopongo po yoalo duwo koyuwan mintaduwa, ping-kama’ay no doalo it tongo tulun do Samaria, nga turus nokotorima dit Tatod Tosusi. 18Kadung nokito di Simon dot nataakan do Tatod Tosusi it tongo tulun dit minangan kama’o dit tongo rasul, pomoros no yalo dot, “Manaak oku do siin 19ong yoku nga ataakan-i do sinundu ugu dino, supaya isay-isay ot kama’on ku nga kotorima-i dit Tatod Tosusi,” ka. 20Nga, ka di Petrus, “Tantaman nu gaam ong otobus do siin it itaak bâanar do Kinoringan? Awasi bara ong kopiwaya kow dit siin nu sid naraka! 21Aso koompitan nu diti gama’on ya diti, tu amu otulid inot ginawo nu sid tinoguwangon do Kinoringan. 22Ino-nogi, toobat no dit karaatan nu diri, om pokisisian no di Tuhan, kakalu ong ompunan koh dit kikiawi it karaatan di ginawo nu. 23Tu ela’an ku-i dot inot ginawo nu, kinopumpungon dot dangki, sam-ko it tompodu tu kinopumpungon do koopeet. Om nooripon inot ginawo nu dot duso,” ka di Petrus. 24Simbar nopo i Simon, “Pokisisianay oku po di Tuhan supaya sâabat poma nga aa-ku oonong dit boros duyu dino,” ka.
25Kadung nopongo yoalo pasasi om paabar dit boros di Tuhan sid kota diri, uli no kembagu i Petrus om i Yohanes sid Yerusalem. Om ogumu it kampung dit awaya’an doalo sid Samaria dot abaran doalo dit Tabar Tawasi.
Minangaabar i Filipus dit Tabar Tawasi sid Bendahari dot Etiopia
26Na, waro ot moleekat di Tuhan minintalang sid di Filipus, om pomoros no dot ka, “Pongodoropi no om pamanaw no kumaa sid salatan, sampay korikot koh sid talun-alun dit mantad sid Yerusalem kumaa sid daerah do Gaza, it talun-alun dit tumalib sid balantara,” ka. 27Na, pamâanaw no dîiri i Filipus. Sid tanga do pamana’an yo, milo om nokokosup yalo dot iso tulun dit ki-pangkat dot bendahari nagara, tu yalo ot mongurus di kikiawi it kosiinan dit raja tongondu sid nagara dot Etiopia. Minongoy yalo sid Yerusalem tu sumamba do Kinoringan, 28om kamasa’an no dialo muli sid Etiopia. Jadi, mogom-ogom yalo sid kurita-kuda yo dot maabaca dit Kitab di Nabi Yesaya. 29Pôomoros no kembagu i Tatod Tosusi sid di Filipus dot ka, “Ongoy mingkosup silo om toning nogi ad sinaka’an dialo,” ka. 30Na, panangkus no i Filipus dot minsomok dit kurita-kuda, om orongow dialo it tulun diri dot mangabaca dit Kitab di nabi Yesaya. Duato di Filipus, “Oorotiyan nu gaam oy obpinee inot baca’on nu dino?” ka. 31Simbar dit tulun, “Siongo ma ot ororotîiyan ku dot asot papaarati dogon?” ka. Na, minangan yo dîiri posoko’o i Filipus sid kurita-kuda yo. 32Ii-nopot ayat do Kitab dit binaca yo diri nga, kaa dino:
“Yalo dino, ugu-ko it domba dit amu mongumbee
dit owiton sid paangagarasan,
keenong ugu-ko it tanak do domba dit amu mongumbee
dit mangan burutay,
masam keeno no Yalo
tu amu minomoros.
33Nusiba Yalo
om rinotuan do tukum
dot amu aadil.
Pinatay Yalo sitid pomogunan,
om asot koturunan Yo,” ka. 8:33 Yes 53:7-8
34Na, minokiilo dîiri it tulun dot ka, “Poorotiyo oku po dot isay ot komoyoon di Nabi Yesaya, it kondiri yo ko tulun suuway?” ka. 35Na, it ayat dit nabaca diri no ot pinonimpuunan di Filipus peelo dit Tabar Tawasi ontok-ko i Yesus.
36Nopongo peeri, kamasa’an sid pamana’an, nokorikot yoalo dot ki-weeg. Boros dit tulun, “Oodi ot weeg! Mokipodsu oku no ong obbuli,” ka. 37[Simbar di Filipus, “Ong mimoyo koh dot opugu oh ginawo, obbuli no dot podsuon koh,” ka. Ka dit tulun, “Mimoyo oku no dot i Yesus Kristus ot Tanak do Kinoringan,” ka.] 38Na, mangay no suu’o dit tulun it moongodirip dit kurita-kuda yo dot mingkoyod. Om piwaya no yoalo mongoy sid weeg, om podsuo no di Filipus it tutulun. 39Nôokotindal yoalo mantad sid weeg, natanus no i Filipus, tu nongoy dit Tatod di Tuhan. Na, linumombus dîiri it tutulun muli dot otomon babanar i ginawo yo. 40I Filipus nopo bala’ay diri, milo pom siri nod kota dot Asdod. Om pamanaw no yalo mantad siri kumaa sid kota do Kaisarea, dot paabar dit Tabar Tawasi sid tongo tulun sid tongo kota dit awaya’an yo.
9Tinumoobat i Saulus
1Ontok nopo di Saulus, kakal-i mangagaratak yalo dot mamatay dit tongo mabpamaya di Tuhan Yesus. Na, ongoy dîiri yalo sid timam tagayo, 2tu mokianu dot surat kabanaran dot owiton sid tongo pomimpin sid iso om iso it saasambayangon sid kota do Damsyik, tu ong warot asambat dialo dot mabpamaya di Yesus siri, tongondu-kusay nga tabpa’an yo om owiton nogi sid Yerusalem.
3Kamasa’an dialo mongoy sid Damsyik, tiya dit moosomok dit kota, mogkureelo-poom warot linawaw mantad sid tawan dot nakababang di Saulus, 4sampay noruluk yalo sid tana. Om waro dîiri ot bongut dot orongow yo dot ka, “Saulus! Saulus! Nokuro tu manansara koh Dogon?” ka. 5Duato nopo di Saulus, “Isay Koh dino, oy Tuhan?” ka. Simbar di bongut, “I Yesus Oku diti, it sansara’on nu,” ka. 6“Nga, ingkakat no om suwang silod kota. Sori ot karanga’an nu dot nunu ot isuu dikaw,” ka. 7It tongo tulun dit poonoki-tanud di Saulus, song-kadâada, tu yoalo nga nokorongow-i dit bongut diri dot aso-i ot tulun tokito. 8Ingkakat i Saulus, om poongkalato i mato yo nga amu dîiri kokito. Na, mangay dîiri aako dit tongo koruang yo lumombus sid Damsyik om rusod nogi sid walay di Yudas. 9I Saulus diri, tolu tadlaw dot bolow it mato yo. Om it leleed dino, momuasa yalo dot sodoy-adlaw no dot amu mangakan om amu monginum.
10Ii sid Damsyik dino, waro iso tulun do mabpamaya di Yesus reetan di Ananias. 9:10 Itit Ananias siti diti, sangaran di Ananias dit sawo di Safira sid pasal 5. Om waro po wookon ot reetan di Ananias sid pasal 24. Minintalang i Tuhan Yesus sid dialo om pomoros nogi dot, “Ananias!” ka. “Nokuro eeri, oh Tuhan?” ka di Ananias. 11Pomoros i Tuhan, “Gayad no, waya dit talun-alun it reetan dot ‘Talun-alun Totulid’ om poboroso sid walay di Yudas dot ‘Sumambat oku dit reetan di Saulus, tulun do Tarsus,’ kanto. Tu siri yalo dot kamasa’an no mintaduwa, 12om warot nokito yo do minintalang sid ginawo yo do tumoronong koh do mangama dialo dot mongolingos dit mato yo,” ka di Tuhan.
13Simbar nopo i Ananias, “Oh Tuhan, ogumu ot tulun minonuturan dogon pasal dit tulun dino. Yalo nopo dino, babanar-ko minangaraat dit tongo umat Nu sid Yerusalem. 14Om beenoy nokorikot yalo siti tu tinaakan dit tongo timam do ki-pangkat dot kabanaran manabpo dit tongo tulun dit monginloow Dikaw, oy Yesus, sabagay Tuhan yo,” ka. 15Nga boros di Tuhan sid di Ananias, “Ongoy no! Tu, at tulun dilo, pinili Ku dot suuon Ku paabar dit ngaran Ku sid bansa dit okon-ko Yahudi, om sid raja doalo, om sid tulun do Yahudi po. 16Om potudukon Ku sid dialo it kikiawi it kasansara’an dot awaya’an yo daagan dit paabar dit ngaran Ku,” ka.
17Na, pamanaw dîiri i Ananias pakaa sid walay diri, om angatay no yalo sumuwang. Adi, kama’o yo no it tulu di Saulus, om pomoros nogi dot, “Oy tobpinee ku Saulus, sinuu oku di Tuhan, ino-no i Yesus, it nasambat nu diri sid tanga do ralan, it tiya dit pakaa kow sitid Damsyik. Sinuu oku Dialo siti, supaya kokito koh kembagu, om osuwangan koh nôono dit Tatod Tosusi,” ka. 18Turus dot waro minidu mantad sid mato di Saulus dot ugu-ko sisi dot sada, om kokito dîiri kembagu yalo. Tungag nopo yalo om waya no sid weeg dot mokipodsu. 19Nopodsu po, guli no kembagu sid walay tu mangakan. Na, nakaakan po yalo, akakarog no dîiri kembagu.
Minangaabar i Saulus dit Tabar Tawasi sid Damsyik
Nakatalib iri, rinumunggum po i Saulus dit mabpamaya di Yesus sid Damsyik dot piipiro tadlaw. 20Tiya dino, turus timpuun yalo paabar sid tongo saasambayangon dot tulun Yahudi dot i Yesus no ot Tanak do Kinoringan. 21Kikiawi dit tongo tulun dit nokorongow, ongo-eeranan om momoros dot, “Nokuro tu paabar yalo di Yesus oy? Dot yang-ko yino-no it manansara dit isay nopo sid Yerusalem it monginloow di Yesus sabagay Tuhan yo,” ka. Om, “Okon-ko ilo no gaam ot tomodon dialo siti tu manabpo doalo, tu owiton tumoguwang sid tongo timam do ki-pangkat?” ka. 22Nga makin leed, makin togimoyo’on i Saulus pentalang dot i Yesus no ot Raja Maanalamat, sampay it tongo tulun do Yahudi dit miniyon sid Damsyik nga amu no kadapat sumiwal di Saulus.
23Piipiro tadlaw mantad diri, miniupakat dîiri it tongo tulun Yahudi dot mamatay di Saulus. 24Nga norongow-i di Saulus it piniupakatan diri. Om sodoy-adlaw nopo yoalo mangawang doo sid tongo susuwangon dit kota diri. 25Masam keeri poma nga, warot insan sodoy, minangan yalo tulungay dit mabpamaya doo posoliwan sid luwang dit tembok dit kota. Ino no gama doalo, nisuwang i Saulus sid karanjang dit nagatan do tali, om poronguluwo nogi doalo. 9:25 2Kor 11:32-33
Minongoy i Saulus sid Yerusalem
26Na, pamanaw dîiri i Saulus kumaa sid Yerusalem. Korikot yalo, eengin dara yalo rumunggum dit tongo mabpamaya di Yesus siri nga, kakal-i moorosi yoalo tu panantaman ong misingakal-akal i Saulus. 27Nga, nangatan di Barnabas yalo sid tongo rasul om tuturano nogi dialo it kinowowoyo’on di Saulus, om kukuro oh kokiikito di Saulus di Tuhan Yesus do monoki-boboros dialo tiya dit mongoy yalo sid Damsyik, om kukuro it koosiow di Saulus mangaabar dit Tabar Tawasi sid ngaran di Yesus sid Damsyik. 28Na, torima’o nogi dîiri doalo i Saulus, om minirunggum dîiri. Adi, mongoy yalo sisiombo sid Yerusalem, dot osiow polombus dit Tabar Tawasi ontok di Tuhan Yesus. 29Yalo dino, monoki-boboros om monoki-gaga dit tongo tulun do Yahudi it Yunani oh poomoros. Nga pokipapatayan dara’ay doalo i Saulus. 30Kela’ay po dit tongo kinoruangan di Saulus it tomodon dit tongo tulun Yahudi diri, angatay no doalo i Saulus sid Kaisarea, om suu’o nogi muli sid kota do Tarsus.
31Ii-nopo tongo jemaat sid pootongkop do Yudea, Galilea om Samaria diri, oosay tiya diri, makin apatog i kemaya’an doalo om rumonok yoalo di Tuhan. Om makin ginumumu po tu tinulungan yoalo di Tatod Tosusi.
Ginama di Petrus sid Lida om Yope
32Tiya diri, i Petrus nopo nga siti-silo no tumongkop mamanaw. Saralom dit pamana’an dialo, ajang po yalo sid kota do Lida dot magandaa dit tongo umat siri. 33Siri no ot kinasambatan dialo dot iso ot tulun it reetan di Eneas, dot walu notoon no do modop-odop tu napatay it koyuwan yo. 34Boros di Petrus, “Eneas, olingasan koh di Yesus Kristus; tungag no om doropio inot toodopon nu,” ka. Nunu po dîiri, turus tinumungag i Eneas. 35Nokito kikiawi dit tongo tulun sid Lida om Saron it ugu diri. Jadi, minangarap dîiri yoalo di Tuhan Yesus.
36Warot iso tongondu dot mabpamaya-i sid kota do Yope, ngaran yo nopo nga i Tabita, ong sid poomoros do Yunani i Dorkas. Yalo dino, otoluod om asasarok monulung dit tongo tulun do musikin. 37Tiya dit siri pod Lida i Petrus, sinumakit no i Dorkas sampay minatay. Na, kadung-ko nopodsu it bangkay yo, minangan no poododopo sid lamin sid sawat. 38Nga, pagka kopiinsomok it kota do Lida om it Yope, norongow dit tongo mabpamaya dot sid Lida i Petrus. Na, ponuu no yoalo dot duwo koyuwan dot popoongoy di Petrus sid Yope, dot ka doalo, “Langkasay mongoy sid dagay,” ka. 39Na, waya no i Petrus dit duwo koyuwan diri. Kadung-ko nokorikot, angatay no yalo sid lamin sid sawat dot song-koruduan nopo it tongo tongondu dit tambabaya di Dorkas, it janda dit nongo-patayan do sawo, dot miniurupug sid di Petrus dot popeemot dit tongo baju om jubah dit papakayon doalo, it naawol om nitaak di Dorkas tiya dit miyaw po yalo. 40Na, suu’o po dîiri di Petrus sumoliwan it tongo tulun om singkotud nogi yalo do mintaduwa. Nopongo peeri, kowili nogi yalo sid bangkay om pomoros no yalo dot, “Dorkas, tungag no,” ka. Ungkalat no i Dorkas om kadung-ko neemot yo i Petrus, tungag no do mogom. 41Kuutay di Petrus it longon om pengkokoto yo no, om loowo yo nogi it tongo janda om it tongo tulun wookon it nokeemoyo di Yesus, tu popeentong doalo dot noposiyan kembagu i Dorkas. 42Nunu po it hal diri nga, nokoligow dîiri sid pomogunan diri om ogumu dîiri oh nokeemoyo di Tuhan Yesus. 43Mantad diri, oleleed i Petrus miyon sid Yope; sid di Simon it tukang kulit oh rinusodon dialo.
10Kinopisambatan di Petrus om i Kornelius
1Waro iso o tulun sid kota do Kaisarea reetan di Kornelius. Yalo dino, kotua dot iso ot posukan dot tantara do Ruum, 10:1 Iti nopo Ruum diti, duwo ot komoyoon. Keeso, ngaran do bandaraya, it ibu-kota do nagara, irad-ko Kuala Lumpur ong sitid Malaysia. Koduwo, ngaran do karajaan it momorinta keenong menjajah dit kikiawi do pomogunan dit noreet sitid buuk diti. it reetan dot ‘Posukan dot tulun Italia.’ 2Yoalo song-sirang, ataat om rumonok do Kinoringan,10:2 rumonok do Kinoringan: Yoalo dino, tulun dit okon-ko bansa do Yahudi, it sumamba do Kinoringan om nakawaya-i dit kikiawi it tongo syarat dot sumuwang tantu sid tugama om bansa Yahudi, kecuali amu eengin mokisunat. Tu tongo syarat nopo dot sumuwang sid Yahudi, ino-no, mokipodsu, pasamba do pangayam, om, ong kusay, mokisunat. It tulun dit sam-keeno, reetan dot rumonok do Kinoringan (sid 10:2, 22; 13:16, 26, 50), keenong tulun dit sumamba do Kinoringan (sid 16:14; 17:4, 17 om 18:7). gisom dot amu po nokosuwang babanar dot tugama dang Yahudi. Otoluod yalo dit tulun Yahudi di musikin, om asasarok yalo mintaduwa sid Kinoringan. 3Insan tadlaw, kiikiro ongo-pukul tiga, warot minintalang dot okito yo babanar. Ii-nopo tokito yo nga warot iso moleekat do Kinoringan dot rinumikot sid doo, om pomoros no dot, “Kornelius,” ka. 4Nga, moorolong nogi i Kornelius dit moleekat dot moorosi, om ka dialo, “Nunu iri oy Tuhan?” ka. Simbar dit moleekat, “Norongow do Kinoringan it doa nu om nokito-i it nisadaka nu. Aji, eengin Yalo sumuli dikaw,” ka. 5“Na, beenoy ponuu dot tulun mongoy sid Yope, mongongoy dit iso ot tulun, it reetan di Simon Petrus. 6Yalo dino, rinumusod sid di Simon it tukang kulit; sid piras do laut it walay yo dino,” ka. 7Kadung-ko nokeedu it moleekat diri, ponginloow no yalo dot duwo koyuwan it kuli yo, om iso it soojar yo dit ataat-i do Kinoringan. 8Kadung nopongo monuturan dit najadi diri, suu’o yo no gumayad mongoy sid Yope.
9Susuwab diri, tiya dit moosomok no yoalo dit kota do Yope, indakod no i Petrus sid timpak dit taap tarantay dot mintaduwa. Tontok diri, ngangaam do tingaadlaw. 10Winitilon yalo om eengin mangakan. Nga kamasa’an no dot monodia dot kaakanan it tongo tulun sid suwang dit walay, milo po tu binontongon i Petrus. 11Dot, nokito yo dot minitas it tawan om warot sam-ko kumut talaab dot niuluw sid di Petrus, dot nagatan do tali it apat it sunduk. 12Ii-nopo sid suwang diri nga rinogiyan dot bansa do dudupot om pangayam dit apat ot takod, wulanut om tongo tombolog. 13Na, waro dîiri ot bongut dot norongow yo momoros dot, “Ingkakat no oy Petrus, pangagaras om pangakan no,” ka. 14Simbar nopo i Petrus, “Aa-ku-i oy Tuhan, tu amu oku insan mangakan dit amu kawasa keenong koosomu dot maya dit Tukum dagay tulun do Yahudi,” ka. 15Nga nôrongow no kembagu dialo it bongut dot momoros dot, “Kada no dot pakaaram, tu nunu nopo it kawasa kangKu nga kawasa-i,” ka. 16Sampay intolu dot ugu diri, om nopupusan iri, niinsawat kembagu sid tawan it niuluw.
17Na, ka dîiri di ginâawo di Petrus, “Nunu ot komoyoon dit nokito ku diri?” ka. Om milo om pengkakat no sid lalawangon it tulun dit sinuu di Kornelius. Nokotolunung-i yoalo siri tu minongoduat yoalo dot siongo ot walay di Simon. 18Jadi, ponginloow no yoalo do mongoduat, “Waro nokeeyon sid walay diti ot tulun dit reetan di Simon Petrus oy?” ka. 19Kamasa’an di Petrus mongitung dit nokito yo diri, pomoros no i Tatod Tosusi dot, “Waro tulun tolu koyuwan mogiim dikaw. 20Langkasay no mindoo, sambat doalo om waya doalo. Kada rumosi dot maya doalo, tu Yoku no ot minonuu doalo dilo,” ka. 21Na, indoo dîiri i Petrus, om pomoros no dot, “Yoku no it iimon duyu,” om “Nunu tomodon duyu mongoy siti?” ka. 22“Na, yokoy diti, sinuu di Kornelius, kotua do posukan. Yalo nopo dino, tulun dot otulid oh ginawo om rumonok po do Kinoringan. Om orumaton yalo dot kikiawi ot tulun Yahudi. Jadi, sinuu yalo do moleekat tosusi moongoy dikaw, porikoton koh sid walay yo supaya korongow okoy no dit tudukan nu,” ka doalo. 23Na, angatay po dîiri di Petrus yoalo mindakod sid walay tu minangan po dialo poodopo sonsodoy.
Minsasarap diri, gayad nogi yoalo, om waro po wookon mabpamaya mantad sid Yope dot minaya. 24Sangadlaw mantad diri, nokorikot no yoalo sid Kaisarea. Om i Kornelius nopo diri nga minangan yo angatay kikiawi it koworisan om it koobasan yo miumpug, tu mongindad dit korikatan di Petrus. 25Sumuwang nogi i Petrus, samung no i Kornelius om tungub nogi yalo tu sumamba di Petrus. 26Nga minangan kuyutay di Petrus dot pengkakat om pomoros nogi dot, “Ingkakat no, tu yoku diti nga tulun-i komimiiyo,” ka. 27Na, sambil sumuwang yoalo sambil mituturan, nabantalan no dîiri di Petrus it tongo tulun togumu. 28Pomoros no yalo sid tongo tulun dot ka, “Nela’an duyu no mâantad dot amu kawasa ot tulun Yahudi gumawul keenong rumunggum dot bansa wookon. Nga tinudukan oku do Kinoringan dot amu obbuli pakaaram keenong pokosomu dot tulun wookon. 29Sagay pogi-om minayâ oku nopo dot aso totongoh boroson ku dot nangatan oku doalo siti. Na, beenoy poboroso duyu dogon dot nunu ot kinapaangayan duyu dogon siti,” ka di Petrus.
30Simbar i Kornelius, “It songkoniabon, kiikiro ugu-ko iti maakaa diti, tu pukul tiga dot minsosodoy, mintaduwa oku sitid walay ku. Mogkureelo-poom warot tulun pengkakat sid tinoguwangon ku; it soosokot yo okirow kikiawi. 31Boros yo, ‘Oy Kornelius! Norongow-i do Kinoringan it doa nu om nokito it nisadaka nu, om eengin Yalo sumuli dikaw. 32Ino-nogi, ponuu do tulun sid Yope mongongoy dit reetan di Simon Petrus. Yalo dino, rinumusod sid di Simon it tukang kulit; sid piras do laut it walay yo,’ ka. 33Na, turus ponuu oku dot tulun moongoy dikaw, om andang-ko awasi koh tu minongoy koh-i siti. Beenoy nopumpung okoy no kikiawi sid tinoguwangon do Kinoringan dot mokinongow dit nisuu dikaw di Tuhan poboros,” ka.
Minangaabar i Petrus dit Tabar Tawasi sid di Kornelius Sonsirang
34Jadi, timpuun no i Petrus momoros dot ka, “Mimang-ko noorotiyan ku no dot babanar-ko amu momingig dot tulun i Kinoringan. 10:34 Ul 10:1735Ino-i-nga isay nopo it tulun dit rumonok Doo om mamaal dit kenginan Yo, nunu nopo ot bansa, nga torima’on Yo-i. 36Iti not tabar dit niabar do Kinoringan sid dagay, tulun dot Israel, tabar dot i Yesus Kristus no ot popiusay dot tulun om Kinoringan. Om i Yesus nopo diti nga Tuhan do kikiawi ot bansa. 37Nela’an duyu no dot nunu ot najadi sid pootongkop dit pomogunan dot tulun do Yahudi. It kinowowoyo’on dino, nokotimpuun sid negeri dot Galilea, it minonuu i Yohanes dit tongo tulun dot ka, ‘Toobat konow om pokipodsu konow,’ ka. Nakatalib peeri, 38minangan do Kinoringan suu’o i Tatod Tosusi Yo mindoo sid di Yesus tulun do Nazaret, dot manaak Dialo do kuasa, om minangalantik Dialo do Raja Maanalamat. Yalo dino, sisiombo pakaayan Yo nga, awasi nopo ot nongo-gagama Yo om mongolingos dit kikiawi it tongo tulun dit nokuasa do rogon, tu maawaya i Kinoringan Doo. 39Yokoy no diti ot nakasasi dit kikiawi it minangan Yo sid Yerusalem om sid pootongkop do pomogunan do tulun Yahudi. Nga pinatay Yalo dot nipansang sid salip. 40Nga it tadlaw kotolu dit kinapatayan Yo, pinosiyan Yalo do Kinoringan, om niintalang nogi. 10:40 tadlaw kotolu: Ong it gama dot tulun Yahudi mongitob do tadlaw, tolu tadlaw i Yesus sid lobong, tu peetobon doalo it tadlaw dit pinalabangan, ino-no it hari 5 (nilobong), hari 6 (sid lobong), om hari minggu (noposiyan kembagu). Nga ong it gama tokow mongitob, duwo tadlaw no i Yesus sid lobong.41Nga amu niintalang Yalo sid kinogumuan dot tulun, ino-i-nga sid dagay no it nopili mâantad do Kinoringan dot nanu Yo do sasi. Kadung-ko noposiyan Yalo, ilang okoy no Dialo mangakan om monginum. 42Om sinuu okoy Dialo paabar dit Tabar Tawasi sid tulun do Yahudi, om pasasi dot Yino-no it sinuu do Kinoringan dot mongukum sompôori dit tulun do miyaw om minatay. 43Minonulis kikiawi it tongo nabi pasal Dialo dot isay-isay ot mimoyo Dialo, oompunan it tongo duso tu ki-kuasa it ngaran Yo,” ka di Petrus.
Nokotorima dit Tatod Tosusi it Tulun dot Okon-ko Yahudi
44Kamasa’an di Petrus maawala dit ugu diri, indoo no i Tatod Tosusi dot miyon sid kikiawi it tongo tulun dit mokinongow dit tabar diri. 45It tongo koruang di Petrus, ino-no, tulun do Yahudi dit nokeemoyo di Yesus nga eeranan, tu it tulun dit bansa suuway nataakan-i dit odia do Kinoringan, ino-no it Tatod Tosusi Yo. 46Tu norongow dit tongo koruang di Petrus diri dot mangarayow yo-Kornelius dit tongo kosunduwo do Kinoringan sid boros tosundu. 10:46 boros tosundu: Ong sid Malayu bahasa roh. Komoyoon dino, iso sinundu dot momoros sid bahasa dit yino kondiri nga amu kaarati, nga kadang-kadang oorotiyan-i dot tulun wookon. Na, ka di Petrus, 47“Beenoy tu nokotorima no yoalo di Tatod Tosusi, ugu-ko tokow, aso no ralan suuway, sala-ko podsuon yoalo,” ka. 48Om suu’o no di Petrus dot podsuon i Kornelius om it tongo tulun wookon sid ngaran di Yesus Kristus. 10:48 sid ngaran di Yesus Kristus: Siti om sid 2:38 nga reeton-i dit tulun dit momodsu i ngaran di Yesus Kristus, om it tulun dit podsuon nga monginloow-i di Yesus sabagay Tuhan yo dot mokisalamat (intangay sid 22:16). Nopongo peeri, nowudan po doalo i Petrus supaya miyon siri. Na, iyon no yalo siri dot piipiro tadlaw.
11Pinatarang i Petrus dit Kinowowoyo’on diri
1Na, it tongo rasul om it tongo mabpamaya wookon sid negeri do Yudea nga nokorongow-i dot it bansa wookon nga nokeemoyo no dit boros do Kinoringan. 2Kadung-ko nokooli i Petrus sid Yerusalem, pasala no dialo it tongo mabpamaya do Yahudi. 3Ka doalo, “Nokuro tu rinumusod koh miyon sid tulun dit bansa suuway dit amu nosunatan, om minilang koh po mangakan? Dot yang-ko nela’an nu no mâantad dot amu tokow kawasa!” ka. 4Aji, sorusulo po dîiri di Petrus monuturan sid tongo tulun it naajangan yo.
5Ka di Petrus, “Waro insan tadlaw, kamasa’an ku no mintaduwa sid kota do Yope, milo pom binontongon oku, dot waro ot nokito ku dot mad kumut talaab do nironguluw mantad sid tawan, dot nagatan do tali it apat it sunduk, om ingkoyod nogi sid somok ku. 6Impurasay ku iri nga, warot nokito ku dot dudupot om pangayam it apat ot takod, wulanut om tongo tombolog. 7Om waro dîiri torongow ku do bongut momoros dogon dot ka, ‘Ingkakat no om pangagaras-i dot akanon nu, oy Petrus,’ ka. 8Pomoros oku nopo, ‘Aa-ku-i oy Tuhan, tu amu oku po insan mangakan dit amu kawasa om koosomu,’ kangku. 9Sîimbar no kembagu it bongut do Kinoringan diri dot ka, ‘Kada no dot pakaaram, tu nunu nopo it kawasa kangKu nga kawasa-i,’ ka. 10Intolu dot ugu diri, om niinsawat dîiri sid tawan it niuluw diri. 11Om milo pom poririkot po do tolu koyuwan ot tulun sid walay dit niyonon ku, tu sinuu mogiim dogon do mangangat kumaa sid kota do Kaisarea. 12Ka di Tatod Tosusi sid dogon, ‘Kada rumosi dot maya doalo,’ ka. Iti tobpinee tokow onom koyuwan diti ot koruang ku mongoy sid Kaisarea. Kadung nokorikot okoy siri, suwang okoy no sid walay dit tulun dit okon-ko Yahudi dino. 13Kadung nokosuwang okoy, ponuturan no it sanganu di walay diri dot, ‘Warot moleekat minintalang sid dogon dot pengkakat sid suwang di walay ku, om pomoros no dot, “Iimo it reetan di Simon Petrus sid Yope. 14Tu yalo ot mangaabar dot kukuro oh kasasalamat duyu sonsirang,” ka di moleekat,’ ka dit tulun dino.
15Tumimpuun oku nogi monuturan dit Tabar Tawasi dino, indoo no i Tatod Tosusi sid doalo, ugu-ko it nabambaran tokow di gûulu. 16Na, aandaman ku dîiri it boros di Tuhan dot, ‘Weeg-ko-weeg ot di Yohanes dot poomodsu nga ong ikoo, i Tatod Tosusi ot pomodsu,’ ka. 11:16 Tatod Tosusi ot pomodsu: Intangay ot panarangan sid 1:5.11:16 Kis 1:517Atarang no babanar dot it tulun dit okon-ko Yahudi nga sinuwangan-i do Kinoringan di Tatod Tosusi, ugu-ko tokow-i dit kootimpuun tokow mimoyo di Tuhan Yesus Kristus. Jadi, kuoyon ku ma moniag i kenginan do Kinoringan?” ka di Petrus.
18Kadung norongow dit tongo tulun iti, amu no dîiri monginsala yoalo di Petrus, om kikiawi nga minamangarayow dîiri do Kinoringan om pomoros no dot, “Banar no bala’ay dot okon poma-ko tulun do Yahudi nga taakan-i do Kinoringan do ralan dot tumoobat om tumorima dot koposiyon tototog,” ka.
Kinotimpuunan do Jemaat sid Antiokhia
19Nakatalib it pinatay i Stefanus, mini’i’as it tongo mabpamaya di Yesus, tu sansara’on dot tulun. Waro nong minongoy sid daerah do Fenisia, waro nong sid pulow do Siprus, om waro-i ot minongoy sid kota dot Antiokhia. Nga amu yoalo pinaabar dit Tabar Tawasi sid bansa wookon kecuali sid bansa do Yahudi. 20Nga, waro-i dit tongo tulun mantad sid pulow do Siprus om kota do Kirene dot minongoy sid Antiokhia, dot paabar dit Tabar Tawasi ontok-ko i Tuhan Yesus sid tulun dit okon-ko Yahudi. 21Tinulungan yoalo di kuasa di Tuhan sampay ogumu it tulun dit okon-ko Yahudi dot minimoyo om minangarap di Tuhan Yesus.
22Korongow nopo dit jemaat sid Yerusalem it tabar diri, suu’o no doalo i Barnabas mongoy sid kota do Antiokhia. 23Korikot po yalo, ototomon no tu nokeemot dit kosianan do Kinoringan sid tongo tulun siri, sampay monuu yalo dit tongo tulun siri tumotog sid Tuhan Yesus dot opugu oh ginawo. 24Yalo dino, tulun tawasi om taatarayanon nopo dit Tatod Tosusi om ki-koosipan babanar. Na, mantad diri, ogumu dîiri ot tulun dot nakawaya di Tuhan.
25Na, ongoy dîiri i Barnabas sid kota do Tarsus tu mogiim di Saulus. 26Kadung nokopisambat, angatay yo no i Saulus mongoy sid Antiokhia. Yoalo no duwo koyuwan ot monuduk dit jemaat siri saralom sontoon, om ogumu ot tulun dot notudukan doalo. Om sid kota do Antiokhia no ot kinotimpuunan dit tongo tulun wookon mongoreet dit mabpamaya di Yesus dot ‘Kristian’. 11:26 Kristian: Iti ngaran dot Kristian diti, nanu do tulun mantad sid pangkat om gelaran di Yesus sid bahasa do Yunani, ino-no i Kristus. Komoyoon nopo do Kristus nga i Raja dit najanji mâantad do Kinoringan dot lontikon Yo do rumikot dot manalamat dit umat Yo.
27Tiya dino, waro tongo tulun mantad sid Yerusalem dit rinumikot sid Antiokhia. Yoalo dino, ki-sinundu dot polombus do nubuat. 28Iso mantad doalo diri, reetan di Agabus, miningkakat sid piumpugan doalo dino om poorotiyo nogi it binoros di Tatod Tosusi sid doo dot, amu no oleed do waro witil toturuk do rumikot sid pootongkop do pomogunan dit noporinta do Ruum. Om notuluk-i it boros dialo tiya dit i Kaisar Klaudius ot raja do Ruum. 11:28 Kis 21:1029Boboyo’o nopo dit tongo mabpamaya, pirurukut no yoalo do siin tu ponulung dit koobpineeyan sid Yudea. Ino no oh gama mirurukut, titikid ot tulun manaak maya dit komompuan yo kondiri. 30Noompug po it siin, i Barnabas no om i Saulus ot pinaarapan mongowit porikot sid tongo ponotua do jemaat sid Yerusalem. 11:30 ponotua do jemaat: Intangay ot panarangan sid 6:6.
12Sinansara Kembagu it Tongo Tulun Kristian
1Tiya diri, minanabpo i raja Herodes Agripa12:1 I raja Herodes Agripa diti, manangaki di raja Herodes Agung. dot piipiro ot anggota dit jemaat, tu sansara’on. 2Minonuu yalo dot totokon it liow di Yakobus, it tobpinee di Yohanes. 3Kadung neemot yo dot ongo-totomon it tongo tulun do Yahudi dot pinatay yo i Yakobus, patabpa’ay yo no i Petrus tiya dit Karamayan do Ruti dit Aso Paangambang keenong it reetan dot Paskah. 4Jadi, kadung-ko natabpa’an i Petrus, posuwango no sid jiil, dot apat posukan ot soojar dot mangajaga dialo dot misosowoli, om it song-posukan nopo dino nga apat koyuwan ot soojar. It tomodon di raja Herodes Agripa, opongo po it Paskah om mangan nogi ukumo i Petrus sid tinoguwangon dit tongo tulun togumu. 12:4 Kel 12:1-275I Petrus diri, sisirid jiil, nga ong it jemaat, monotos nopo mintaduwa sid Kinoringan, supaya tarabangon do Kinoringan i Petrus.
Nakalabus i Petrus Mantad sid Jiil
6“Suuwab,” ka di raja Herodes Agripa, “pongukuman no di Petrus,” ka. Adi, sodoy po diri, nokoodop i Petrus dot minangan korooto do duwo ot rantay, dot nitakong sid duwo koyuwan ot soojar, om it longobon dit jiil nga jinaga-i dit tongo soojar wookon. 7Milo pom waro ot moleekat di Tuhan dot ki-tompiling, dot pengkakat sid somok di Petrus sampay anawaw it sid suwang dit lamin dit jiil. Aji, tapapo no dit moleekat it tobik di Petrus sampay noposik, om pomoros no dot, “Langkasay no tumungag!” ka, om tad minuyad-i it rantay dit pinongogot dit longon di Petrus. 8Om pôomoros no kembagu it moleekat dot, “Ponong-sulung no om ponong-kasut no,” ka. Om i Petrus nga minonong-sulung no om ponong-kasut nogi. Om pomoros no kembagu it moleekat dot, “Kurilibo no inot jubah nu om tanud dogon,” ka. 9Na, tanud no i Petrus dit moleekat sumoliwan mantad sid jiil. Panantaman di Petrus ong tinipi yo no bâanar it moleekat, nga babanar-i bala iri. 10Kadung-ko nakatalib yoalo sid soojar dit mangajaga dit longobon keeso om koduwo, nokorikot no yoalo sid longobon do basi, it sumundur sid kota. Kinumondiri-i it longobon gumiang, om soliwan no yoalo om pamanaw nogi sid iso talun-alun. Nokorikot yoalo sid pompod dit talun-alun diri, om tanus no i moleekat diri. 11Nokeedu po it moleekat, nopurimanan nogi dîiri di Petrus dot okon-ko tinipi yo po bala’ay iri. Om pomoros no yalo dot, “Bianoy, nela’an ku nogi dot babanar-ko minonuu i Tuhan dit moleekat Yo, dot palabus dogon mantad sid kuasa di raja Herodes Agripa om mantad sid kenginan dit tongo tulun Yahudi dit miintông no dot apatay oku,” ka.
12Nela’an nopo babanar di Petrus, ongoy no yalo sid walay di Maria, it tidi di Yohanes reetan di Markus. It sino dino, ogumu ot tulun miniumpug dot mintaduwa. 13Jadi, koritiko no di Petrus it longobon dit tembok dit natad dit walay tu mokigiang. Warot isot tongondu do turipon, i ngaran yo nopo nga i Rode, sinumamung tu mongogiang dit longobon. 14Amu po nogiang it longobon, nela’an yo no dot di Petrus dot bongut. Gama dot kootomon yo, okon-ko minangan yo giango it longobon, pinogulianan yo nogi talangkas dot peensan dit tongo tulun dot, “Ad soliwan i Petrus,” ka. 15“Nn! Mulaw koh dino!” ka dit tongo tulun. Nga ka di Rode, “Babanar toõ dot i Petrus silod soliwan,” ka. “Ades,” ka di tongo tulun, “it tatod dati di Petrus ino,” ka. 16I Petrus nopo bala’ay diri nga kakal-i mongoritik dit longobon. Kadung-ko nogiang doalo it longobon, nokito no doalo i Petrus, nga eeranan yoalo. 17Poniknol no i Petrus dot, “Kada kow koguriyok,” ka, om tuturano yo nogi it kinowowoyo’on yo dot kukuro i Tuhan posoliwan dialo mantad sid jiil. Om pomoros po yalo dot, “Pelo’on i Yakobus 12:17 I Yakobus nopo dino, tobpinee di Yesus, om pomimpin do jemaat sid Yerusalem. Suwâay no i rasul reetan di Yakobus dit pinatay sid sid 12:2. om it tongo kinoruangan wookon,” ka. Om pogidu no yalo mantad siri pakaa sid tampat wookon.
18Osopung po dit susuwab, opusow nopo it tongo soojar dit minangajaga dit jiil. Tu eeranan yoalo dot nunu ot keedu-idu di Petrus. 19Iimo di raja Herodes Agripa i Petrus, nga amu-i nasambat dialo. Jadi, ingguloto yo dîiri it tongo soojar dit minangajaga dialo. Pagka tu aso-i ot nela’an doalo, suu’o yo no dot ipapatay nôono it tongo soojar dino. Nopongo po yalo diri, waliw no mantad sid Yudea kumaa sid kota do Kaisarea, om miniyon dîiri yalo siri.
Kapaapatay di raja Herodes Agripa
20Tiya diri, banar-ko rumasang i raja Herodes Agripa sid tongo tulun do Tirus om Sidon. Adi, ponuu yoalo do rumbungan mongoy sid dialo. Nga pinogulu po doalo sumambat i Blastus, it pagaway sid istana yo, tu yalo no it onuwon do bantaran dit tongo tulun diri. Om ongoy nogi yoalo tumoguwang di raja Herodes Agripa dot monokiusay, tu it kaakanan sid pomogunan doalo nga mantad-i sid pomogunan di raja Herodes Agripa. 21Norikot po it tadlaw dit pinijonjiyan, ponong-soosokot no i raja Herodes Agripa dit soosokot dit dang raja om ogom no yalo sid oogomon dot dang raja, om timpuun no mongucap sid kinogumuan dit tulun. 22Gara no i tongo tulun dot, “Okon-ko dang tulun ino bongut nu torongow ya; ino-i-nga dang Kinoringan do bongut,” ka dit pigugulianan dit tongo tulun mangarayow di raja Herodes Agripa. 23I raja Herodes Agripa nga mokirayow dîiri sid tongo tulun togumu om mangakun dot ugu-ko Kinoringan it kondiri yo. Adi, turus suliay yalo dit moleekat di Tuhan, sampay giniyukon it koyuwan yo om minatay no yalo.
24Na, nokotongkop dîiri it boros do Kinoringan, om ogumu ot tulun dot nokeemoyo. 25Nopongo po i Barnabas om i Saulus paatod do siin sid ponotua do jemaat sid Yerusalem, uli no yoalo sid Antiokhia om angatay po doalo i Yohanes, it reetan di Markus.
13Nopili om Nosuu i Paulus om i Barnabas
1Tiya diri, sid jemaat dot Antiokhia, waro ot tongo guru om tongo tulun dit ki-sinundu polombus do nubuat. Suway mantad di Barnabas om i Saulus, waro po wookon, ino-no i Simeon it reetan di Itom, i Lukius mantad sid Kirene, om i Menahem it baya koruang di raja Herodes Antipas tiya dit tanganak po. 2Warot insan tadlaw, kamasa’an doalo momuasa 13:2 Ii-nopo momuasa dang Yahudi keenong Kristian, amu mangakan dot tootongoh, nga monginum-i do weeg bâanar. Sodoy-adlaw nga iri no, sampay opongo i puasa. om sumamba di Tuhan, pomoros no i Tatod Tosusi dot, “Potongkiyado duyu Dogon ot gama’on di Barnabas om i Saulus, it nokosodia Ku mâantad ot ipagama doalo,” ka. 3Momuasa om mintaduwa po yoalo, om kama’o nogi doalo it duwo koyuwan diri tu lontikon dit tugas yo om suu’o no mamanaw.
Sid Pulow do Siprus
4Nosuu po di Tatod Tosusi, pamanaw no i Barnabas om i Saulus kumaa sid kota do Seleukia, om mantad siri, tumpang nogi yoalo do kapal it lumayag kumaa sid pulow do Siprus. 5I Yohanes reetan di Markus diri nga nangatan-i doalo, tu poki’uupan doalo dot gama’on. Kadung nokosondul it kapal sid kota do Salamis, pangaabar no yoalo dit boros do Kinoringan sid tongo Saasambayangon dit tulun Yahudi siri. 6Montod siri, pamanaw no yoalo lumombus kumaa sid kota do Pafos, sid sampaping dit pulow diri. Om siri no kinasambatan doalo dot iso ot kusay, bansa dot Yahudi, reetan di Bar-Yesus. Yalo diti, boboliyan om nabi dit maamalid. 7I Bar-Yesus dino, kumaraja sid di Sergius Paulus, tulun topintar, om gobinor sid pulow dino. Jadi, minangan di Sergius Paulus posombolo i Barnabas om i Saulus sid doo tu eengin mokinongow dit boros do Kinoringan. 8Nga, minangan i Saulus om i Barnabas tantango dit boboliyan diri tu amu eengin yalo dot mimoyo di Yesus i gobinor. I ngaran koduwo dit boboliyan diri i Elimas, tu komoyoon nopo nga ‘boboliyan’. 9I Saulus – it reetan-i di Paulus – turus nosuwangan dit Tatod Tosusi om ralangay dialo it boboliyan diri, 10om pomoros no dot, “Oy tanak do Rogon! Ikaw dino, moomudut om moonipu. Amu po dino, it boros totulid di Tuhan nga mangan nu pokilongo. Seera om tumingkod koh nogi dino? 11Nga, indadanon ki! Beenoy, mangan koh ukumo di Tuhan Kinoringan dot bolo’on koh, sampay linawaw dot tadlaw nga amu koh kokito dot piipiro tadlaw koleed,” ka. Asal noboros di Paulus ot ugu diri, turus dot sinumowut it mato dit boboliyan, om otuwong dîiri ot okito yo. Na, tinggal po dot minogkuawor dot waya’an om minogiim dot tulun dot manga’ak doo. 12Soromo’on nopo dit gobinor, minimoyo no yalo, tu eemaya’an babanar dit kosunduwo dit maawaya dit tudukan di Tuhan Yesus diri.
Sid Antiokhia sid Daerah do Pisidia
13Na, linumombus dîiri i Paulus om i koruang yo tumumpang do kapal dit lumayag mantad sid kota dot Pafos kumaa sid Perga, sid negeri dot Pamfilia. Siri no ot ningkoyodon di Yohanes reetan di Markus, om uli no sid Yerusalem. 14Montod sid Perga, lôombus no kembagu i Paulus om i Barnabas sid kota do Antiokhia sid negeri do Pisidia. Aji, orikot it hari Sabbat, 13:14 Iti nopo hari Sabbat diti, tadlaw dot kaasambayangan om tadlaw dot poongintaranan dot tulun do Yahudi. Sumambayang yoalo dot minsasarap dot hari 6, om amu yoalo kawasa kumaraja. It masa dino, mantad tumonob it tadlaw dot hari 5 sampay tumonob it tadlaw dot hari 6, sam-ko sid gorija dot SDA (hari 6) tidiino. maya nôono yoalo dit tulun Yahudi wookon dot sumambayang sid walay saasambayangon. 15Kadung-ko nopongo mambaca dit Tukum di Musa om it Kitab dit tongo nabi, 13:15 Komoyoon nopo dot Tukum di Musa nga it limo ot buuk di tinulis dit Musa, ino-no i Kejadian, Keluaran, Imamat, Bilangan, om Ulangan. Komoyoon nopo dot Kitab dit tongo nabi nga it tongo buuk wookon sid Kitab leed. Titikid minggu mambaca yoalo do petikan mantad dit duwo ot bogian diti. ponuu no dot tulun it tongo kotua dit saasambayangon dot peelo di Paulus om it tongo kinoruangan yo, dot ka, “Oy tongo tobpinee, ong warot boroson duyu dot kapatog dit ginawo dot tulun siti, poboroso no,” ka.
16Na, ingkakat no i Paulus om posinggoro nogi it longon yo tanda dot amu mongoo dot oguriyok, om timpuun no yalo momoros, dot ka, “Oy tongo tulun dot Israel om it tongo bansa wookon dit rumonok do Kinoringan, rongo’o duyu no! 17I Kinoringan dit sasamba’on dit tulun dot Israel no ot minomili dit taki-lombus tokow, om pinagayo dit bansa tokow, tiya dit sisirid Mesir yoalo. It kuasa Yo no ot pinalabus doalo mantad sid Mesir. 18Adi, warot apat noopod toon iri koleed dot sumaabâr no Yalo dit taki-lombus tokow sid balantara. 19Sid Kanaan, minangan Yo punso’o turu oh bansa dot tulun, om bibinaagi Yo nogi it tana om taatayado nogi sid tulun do Israel, tu ipotungkus doalo. 20Kikiawi diri, mantad dit pinomilian-i dit bansa tokow sampay no dit pinomoogiyan dit tana, warot kiikiro, 450 toon no koleedo.
Katalib po dit pinomoogiyan dit tana sid pomogunan do Kanaan dino, taakay no do Kinoringan yoalo dot tongo woyo’on, om it woyo’on dit toori no, reetan di Nabi Samuel. 21Katalib po iri, pokianu no yoalo do Kinoringan dot waro nôono oh raja dot momorinta doalo. I Saul tanak di Kisy, it tirisan di Benyamin no ot pinajadi do Kinoringan do raja doalo, om minomorinta yalo dot apat noopod toon koleedo. 22Nakalapas po do raja i Saul, pogontio no do Kinoringan i Daud dot jumadi do raja. Boros do Kinoringan ontok-ko i Daud, ‘Nela’an Ku no dot i Daud tanak di Yisay diti, koonong sid ginawo Ku it bubuatan Yo, om monumboyo dit kikiawi it kenginan Ku,’ ka. 23Om mantad sid koturunan di raja Daud diri, ugu-ko it najanji Yo mâantad, pinembulay i Kinoringan dit Maanalamat dot tulun dot Israel, ino-no i Yesus. 24Nga, it amu po nokotimpuun i Yesus dit gama’on Yo, nosuu no mâantad di Yohanes kikiawi ot tulun Israel supaya tumoobat om mokipodsu. 25Om tiya dit meepopongo no it gama’on di Yohanes, minomoros yalo dot, ‘Panantaman duyu gaam ong yoku no it Raja Maanalamat dit indadadan duyu? Okon-i! Nga amu no oleed dot rumikot Yalo. Ong yoku, insan-ko mongolus dit kasut Dialo nga amu oku aaluk,’ ka.
26Oy tobpinee ku kikiawi, it koturunan di Abraham om it wookon po it rumonok do Kinoringan: Sid daton no ot porikatan dit Tabar Tawasi do kasalamatan dino. 27Nga amu noorotiyan dit tongo tulun dit miyon sid Yerusalem om it tongo pomimpin doalo dot i Yesus dino, Raja Maanalamat. Om amu noorotiyan doalo it komoyoon dit boros dit tongo nabi, dit baca’on titikid hari Sabbat. Jadi rinotuan doalo dot tukum dot patayon i Yesus. Nga sabanar no, it giginama doalo dot irad diri, minonuluk dit boros dit tongo nabi. 28Aso poma kasala’an dot nokito doalo dot pawaya’an doalo mangaratu Dialo do tukum dot patayon, nga pinokianu-i doalo di Pilatus dot subay-ko patayon i Yesus. 29Notuman po doalo it kikiawi it nokotulis sid Kitab ontok-ko i Yesus diri, pendoo’o no doalo it bangkay di Yesus mantad sid salip om polobongo nogi. 30Nga pinosiyan kembagu Yalo do Kinoringan mantad sid pinatayan. 31Asasarok Yalo mintalang sid saralom dot apat noopod tadlaw sid tongo kinoruangan Yo dit nakawaya mantad sid Galilea kumaa sid Yerusalem. Na, mantad diri, yoalo no dîiri ot tongo sasi Yo pakaa sid tulun do Yahudi, it bansa tokow.
32Beenoy, yokoy diti, nokorikot siti tu paabar dit Tabar Tawasi sid dikoo dot notuman no i nakajanji do Kinoringan sid taki-lombus tokow. 33It gama do Kinoringan potuman sid daton, tongo tirisan doalo: Pinosiyan Yo kembagu i Yesus mantad sid pinatayan, sam-ko it boros Yo dit nokotulis sid Mazmur koduwo,
‘Ikaw no ot Tanak Ku!
Om tadlaw beenoy pelo’on Ku sid tongo tulun dot Yoku not Tama Nu,’
ka. 13:33 Mzm 2:734Pinosiyan Yalo kembagu mantad sid pinatayan. Adi, beenoy, amu no matay po kembagu Yalo, tu waro noboros do Kinoringan sid taki-lombus tokow dot ka,
‘Taakan Ku ikoo dit tongo barakat
dit nijanji Ku mâantad sid di Daud,
dot oogot om osusi ot janji,’
ka. 13:34 Yes 55:335Om waro po tinulis di raja Daud dot ka,
‘Amu Nu posimoyo’on
dot masa it koyuwan Ku,
tu Yoku ot tulun tosusi Nu,’
ka. 13:35 Mzm 16:1036Okon-ko i Daud po kondiri ot kinomoy dit tinulis yo diri, tu kadung-ko nopongo yalo mangagama dit kenginan do Kinoringan sid saralom dit koposiyon yo, minatay no yalo, om nilobong no, sam-ko it komoleengan yo, om it koyuwan yo nga napasa-i. 37Nga, ong i Yesus, minangan posiyay kembagu do Kinoringan, om amu-i napasa it koyuwan Yo. 38Ino-nogi oy tongo koobpineeyan ku, mangan ku ikoo poorotiyo dot warot pongompunan do duso sid di Yesus. 39Ong tumanud tokow dit Tukum di Musa, amu atanus it tongo duso tokow, nga isay-isay ot mangaarap di Yesus, mangan do Kinoringan kiro’o dot tulun tabanar. 40Tandayay no dikoo ki, tu ong aa-kow mokinongow diti boros ku diti, milo om aajangan kow dati dit boros do Kinoringan dit tinulis sid Kitab dit tongo nabi, dot ka,
41‘Ondomo duyu no, oy tongo tulun dit mamaabakak Dogon!
Keeran kow om patay kow,
tu warot mangan Ku sid zaman duyu,
dot insan-ko pelo’on kow poma dot tulun
nga amu kow-i eemaya’an,’
ka do Kinoringan,” ka di Paulus. 13:41 Hab 1:5
42Kamasa’an dit muli no i Paulus om i Barnabas mantad sid sumambayang, pinokianu dit tongo tulun dot monuduk po kembagu yo-Paulus dit tongo hal diri ong orikot ot sumambayang kembagu. 43Kadung-ko nopongo no it koboktian, ogumu dîiri ot tulun dot minaya di Paulus om i Barnabas, miampay dot tulun Yahudi om it noko-Yahudi. Om suu’o po doalo dot mangarap babanar yoalo dit kosianan do Kinoringan.
44Norikot it hari Sabbat kembagu, amu-âamu nasasangkat it tulun sid kota diri dot mongoy mokinongow dit boros di Tuhan. 45Nga, kadung neemot dit tongo pomimpin do Yahudi it tongo tulun togumu diri, dinumangki no babanar yoalo sampay nindara’at it kikiawi it nongo-boros di Paulus om bibinakak po doalo. 46Nga sinumiow nogi babanar i Paulus om i Barnabas mooboros dot, “Andang-âandang nga ikoo no oy tongo tulun do Yahudi ot pinogulu ya mangaabar dit boros do Kinoringan diti,” ka. “Nga pagka tu monulak kow dit boros do Kinoringan, komoyoon, ikoo kondiri ot pentalang dot aa-kow aaluk dot monorima dit koposiyon tototog. Jadi, tumopik okoy nôono sid tongo bansa wookon,” ka. 47“Tu ka dit nisuu di Tuhan sid dagay,
‘Jinadi Ku ikaw do babang baagi dit kikiawi i bansa
sampay sid pootongkop do pomogunan,
dot panganawaw dit ralan rumikot sid kasalamatan,’
ka di Tuhan,” ka di Paulus. 13:47 Yes 42:6; 49:6
48Na, kadung norongow dit tongo tulun dit okon-ko Yahudi dot ugu diri, ongo-totomon no yoalo om pomod-pangarayow no di Tuhan Kinoringan pasal dit Tabar ontok-ko i Yesus. Om kikiawi it tongo tulun dit nopili mâantad do Kinoringan dot kaanu do koposiyon tototog nga minimoyo no. 49Na, nakatanjag dîiri it Tabar Tawasi di Tuhan sid daerah diri. 50Nga boboyo’o nopo dit tongo pomimpin do Yahudi, maay doalo uruay it tongo kusay do ki-pangkat om it tongo tongondu takaya dit rumonok do Kinoringan supaya asana do-Paulus. Jadi, minaya dîiri yoalo dit tongo Yahudi manansara di Paulus om i Barnabas, om sinunsub po mantad sid daerah doalo. 51Na, iri no tu tantago di Paulus om i Barnabas it abuk sid kasut yo sid tinoguwangon dit tongo tulun, gama nogi dot potuduk dot yoalo-yoalo no siri ot mananggung dit kasala’an dino, om lombus nogi i Paulus om i Barnabas sid kota do Ikonium. 13:51 Mat 10:14; Mrk 6:11; Luk 9:5; 10:1152Nga, it tongo mabpamaya sid Antiokhia diri, kakal-i ongo-totomon banar om nongo-suwangan di Tatod Tosusi.
14Minangaabar i Paulus dit Tabar Tawasi sid Ikonium om Nosunsub Kembagu
1Na, ii sid kota do Ikonium nga, irad keeri no it gama di Paulus om i Barnabas tu sinumuwang-i yoalo sid saasambayangon do Yahudi om minangaabar siri dot obisa babanar it boros doalo, sampay ogumu it tulun Yahudi om it tulun wookon dot minimoyo. 2Nga waro i tongo tulun Yahudi dot andang-âandang amu mimoyo, om pinarasang yoalo dit tongo tulun do bansa wookon supaya asana dit mabpamaya di Yesus. 3Nga, ugu poma diri nga miniyon siri i Paulus om i Barnabas dot oleed om abarani paabar dit Tabar Tawasi di Tuhan. Pinentalang i Tuhan dot babanar-ko mantad sid Doo it tabar do koompunan, tu tinaakan yoalo do kuasa dot pembulay do kosunduwo om keeranan. 4Jadi, nopiduwo dîiri it tulun sid kota diri; warot sid Yahudi, warot sid miduduwo it rasul. 5Na, piupakat dîiri it tongo tulun do Yahudi, miampay dit tongo pomimpin doalo, om it tongo tulun dit okon-ko Yahudi dot tabpa’an pom pilayon nogi do pampang it duwo koyuwan it rasul. 6Kela’ay po dit tongo rasul, pogidu no yoalo kumaa sid daerah do Likaonia, sid kota do Listra om Derbe om sid tongo kampung sid mintutuk. 7Siri nga minangaabar-i yoalo dit Tabar Tawasi.
Sid Listra om Derbe
8I sid kota do Listra dino, nakasambat yoalo dot iso kusay dot amu kapanaw mantad dit koosûusu tu kakung it miduduwo it takod yo. 9Mogom-ogom yalo mokinongow dit maawala i Paulus. Ralangay dîiri di Paulus yalo, nga okito yo dot ki-kemaya’an it tulun dino dot olingasan. 10Om pomoros no yalo dot opuod dot ka, “Ingkakat no!” ka. Nga turus dot linumaguy mingkakat it tutulun, om timpuun no mamanaw. 11Kadung nokito di tongo tulun i nagama di Paulus diri, insan-insan-i gumara sid poomoros dot Likaonia dot ka, “Minindoo it tongo tuhan tokow sitid daton dot sinumiliw do tulun,” ka. 12Sampay pinungaranan doalo dot i Barnabas nopo nga i Zeus, ngaran di ponoko-kinoringan tagayo doalo, om i Paulus nopo nga i Hermes, tu yalo ot moomoros, sam-ko it gama’on di ponoko-kinoringan doalo dino. 13Jadi, it timam tagayo di Zeus om it tongo tulun wookon nga pomod-pongongoy no dot sapi om tinggol do bunga sid saasambayangon di Zeus, it sid somok dit kota, om owito nogi sid susuwangon dit kota, tu isadaka dara’ay di Barnabas om i Paulus.
14Kela’ay po dit duwo koyuwan it rasul – i Barnabas om i Paulus – dot ugu diri it tongo tulun, ruako no doalo it baju yo, gama dot osusa banar i ginawo, om panangkus nogi sid pialatan dit tongo tulun, om ponginggarak no momoros dot ka, 15“Oy tongo tulun, nokuro tu ugu dino ot gama’on duyu dagay? Aa duyu gaam ela’an dot yokoy diti nga riniba-i komimiiyo, irad-ko ikoo no? Tomodon ya nopo siti diti, paabar okoy sid dikoo dit Tabar Tawasi supaya tolikudan duyu it ponoko-kinoringan duyu dit aso guna, om i Kinoringan dit miyaw nôono ot imoyo’on duyu, it minongurug dat tawan om itit tana om at laut om kikiawi ot suwang ditit pomogunan. 14:15 Kel 20:11; Mzm 146:616Ong it kodori po, nisimoyo Yo-i kikiawi it tongo bansa maya dit kenginan yo kondiri. 17Nga, it gama Dialo dino, okon-ko amu po pembulay dit toluod di kondiri Yo, tu insan keeri no nga pinosondot-i do darun mantad sid tawan, om minanaak po do musim dot monguwa it tongo koowa’an; sampay sinubak kopow do kaakanan om katamanan,” ka di Paulus. 18Insan-ko ugu diri no it boros dialo, nga kakal-i dot apagon i Paulus om i Barnabas moniag dit tongo tulun mangagaras dot pangayam dot isadaka sid doalo.
19Na, rinumikot dîiri it tongo tulun do Yahudi mantad sid Antiokhia om Ikonium do monguru dit tongo tulun supaya lumawan dit tongo rasul. Na, ping-pilayay dîiri doalo i Paulus do pampang om gayato nogi posoliwan mantad sid kota, tu panantaman ong napatay no. 20Nga, kadung-ko nentutukan dit tongo mabpamaya, tungag no yalo om suwang nogi kembagu sid kota. Susuwab diri, pamanaw no yalo duwo di Barnabas kumaa sid kota do Derbe.
Minuli i Paulus om i Barnabas sid Antiokhia
21Nopongo po yoalo mangabar dit Tabar Tawasi siri, ogumu dîiri ot jinumadi do mabpamaya di Yesus. Kopongo iri, guli no yoalo kembagu sid Listra, om ongoy nogi sid Ikonium, om ongoy nogi sid Antiokhia sid negeri do Pisidia it baya naabaran dit timpuun-i. 22Tu papatog yoalo dit kemaya’an dit tongo mabpamaya, om monuu doalo dot kumuyut babanar sid kemaya’an yo. Ka doalo, “Andang-âandang nga ogumu ot kasansara’an dot awaya’an tokow sumuwang sid Karajaan do Surga,” ka. 23Om minomili po yoalo dot piipiro ot ponotua sid iso om iso jemaat. Minintaduwa yoalo sambil momuasa dot mokitulung sid Tuhan dit arapon doalo, supaya piara’on do Tuhan it tongo ponotua diri. 14:23 ponotua ... jemaat: Intangay ot panarangan sid 6:6.24Om lombus no i Paulus om i Barnabas kumaa sid kota dot Perga sid negeri do Pamfilia, dot minaya sid negeri dot Pisidia. 25Aji, pangabar po yoalo dit Tabar Tawasi sid kota do Perga, om ongoy nogi yoalo sid kota do Atalia. 26Mantad siri, tumpang kembagu yoalo do kapal it lumayag kumaa sid Antiokhia. Iri diri, nontodonon doalo dit timpuun-i, tu baabaya niarap yoalo dit jemaat dot Antiokhia sid Kinoringan baagi dit tugas dit nasalasay no doalo. 27Nokorikot nopo yoalo, pumpungo no doalo it tongo anggota dit jemaat siri, tu monuturan dot kukuro i Kinoringan mamakay doalo sid kikiawi di nagama doalo, om kukuro it gama do Kinoringan pogiang do ralan supaya kosuwang sid kemaya’an it tongo tulun dit okon-poma-ko Yahudi. 28Jadi, oleed yoalo sirid Antiokhia, dot rinumunggum dit tongo mabpamaya siri.
15Miting sid Yerusalem
1Tiya diri, waro piipiro ot tulun do Yahudi it mabpamaya di Yesus mantad sid negeri do Yudea do minongoy sid kota dot Antiokhia, tu monuduk dit tongo tulun siri. Ka dit tuduk, “Ong aa-kow osunatan maya dit suu dit Tukum di Musa, amu kow asalamat,” ka. 15:1 Im 12:32Korongow po di Paulus om i Barnabas iri, aa-i mimingkaso dot gumaga yoalo dit tongo tulun. Boboyo’o nopo dit tongo tulun sid jemaat diri, suu’o no i Paulus om i Barnabas om piipiro po koyuwan ot tulun wookon mongoy sid Yerusalem, tu monokiupakat dit hal diri dit tongo rasul om it tongo ponotua siri. 3Jadi, pamanaw no yoalo, nga tinaakan po yoalo dit jemaat do siin tu balanja sid pamana’an, om powuuwo nogi sid soliwan dit kota. Miniajang-ajang yoalo sid tongo jemaat sid negeri dot Fenisia om Samaria, tu potuturan sâambil dot ogumu no ot tulun dot okon-ko bansa do Yahudi tinumoobat om minaya di Yesus. Otomon babanar i ginawo dit tongo mabpamaya dit naabaran doalo dot ugu diri. 4Kadung nokorikot yoalo sid Yerusalem, sinamung no yoalo dit tongo rasul om it tongo ponotua dot jemaat om it tongo mabpamaya wookon siri. Na, minonuturan dîiri yoalo dot kukuro i Kinoringan mamakay doalo tiya dit paabar dit Tabar Tawasi. 5Nga waro ot piipiro ot mabpamaya di Yesus dot mantad sid pati politik om tugama dot Farisi, dot miningkakat momoros. Ka doalo, “It tongo tulun dit suuway ot bansa, ong eengin maya daton, subay-ko sunatan om subay maya dit kikiawi it Tukum di Musa,” ka. 6Jadi, miniting dîiri it tongo rasul om it tongo ponotua do jemaat tu miupakat dit hal diri. 7Pagka tu oleed no yoalo miupakat nga aso-i ot koputusan, boboyo’o nopo di Petrus, ingkakat-i yalo om pomoros no dot ka, “Oy tongo tobpinee! Nela’an duyu no dot i timpuun-i, yoku no diti ot pinili do Kinoringan mantad sid dikoo dot polombus dit Tabar Tawasi sid bansa wookon, supaya korongow om mimoyo yoalo. 15:7 Kis 10:1-438Om yoalo nga nosuwangan-i do Kinoringan dit Tatod Tosusi Yo, ugu-ko itokow tu nosuwangan-i. Iri no gama do Kinoringan – it keelo di ginawo di kikiawi ot tulun – dot peemot dot monorima Yalo dit tongo bansa wookon. 15:8 Kis 2:4; 10:449I Kinoringan amu monompipi daton om it bansa wookon: Pagka tu mimoyo yoalo di Yesus, nosusian no do Kinoringan it ginawo doalo. 10Jadi, nokuro tu lumawan kow do Kinoringan, dot inwagatan dikoo yoalo dit Tukum di Musa, dot insan-ko it tongo taki-lombus tokow om tokow kondiri nga amu-i kadapat maya dit Tukum diri? 11Adi, kada tokow no dot ugu keeno. Tu iti no ot kemaya’an tokow: Itokow diti, tinaakan bâanar di Tuhan Yesus do kasalamatan, yoalo nga irad keeno-i,” ka di Petrus.
12Om ponuturan nogi dîiri i Barnabas om i Paulus, dot kukuro i Kinoringan mamakay doalo dot pembulay dot kosunduwo om keeranan sid tongo bansa wookon dit okon-ko tulun do Yahudi. Ii-nopo tongo tulun siri, song-kadâada mokinongow dit tuturan. 13Nopongo yoalo monuturan, pomoros no i Yakobus, it tobpinee di Yesus dot ka, “Oy tongo tobpinee, rongo’o duyu no. 14Minonuturan i Simon Petrus didîiri diri dot kukuro gama do Kinoringan momoduli mantad dit timpuun-i dit tongo bansa dit okon-ko Yahudi, tu momili mantad sid doalo iso ot umat. 15It hal dino, mionong banar di boros do Kinoringan it tinulis sid Kitab di tongo nabi dot ka,
16‘Katalib diri, gumuli Oku siti kembagu
tu pogulion Ku i pomorinta’an sid koturunan di raja Daud,
17supaya mogiim Dogon it kikiawi it bansa wookon,
ino-no it tulun dit okon-ko Yahudi dit loowon Ku.
Om Yoku no ot Tuhan dot pineelo diti,
18mantad di mûula,’
ka do Kinoringan. 15:16-18 Amo 9:11-12
19Jadi, kopurimanan ku, gaam pong amu tokow monusa dit tongo tulun dit okon-ko Yahudi, it sumorinda sid Kinoringan, dot mamajal doalo maya dit tongo tukum tokow. 20Ino-po, supaya amu okukuwa’an it tulun do Yahudi it minaya di Yesus dot gumawul doalo, monulis tokow do surat sid tongo tulun sori it okon-ko Yahudi, dot suuon tokow yoalo dot amu obbuli mangakan di pinurineetan, amu obbuli mangakan dit pangayam dot amu nakalabus it raa, amu obbuli mangakan do raa, om amu kawasa miagay. 15:20 Tomodon nopo dit apat ot pinonuu’an di Yakobus diti, supaya kadapat miandang mangakan it tongo Kristian do Yahudi om it okon-ko Yahudi. It apat ot pinonuu’an di Yakobus diti, okon-ko wagu po, ino-i-nga wujud no mâantad om nanu dialo mantad sid Im 17–18. Tu it kodori poma nga it tongo tulun dit okon-ko Yahudi, it miyon sid kampung do tulun Yahudi, amu-i sinuu do mokisunat, om amu poma maya dit kikiawi it tongo pinonuu’an sid Tukum di Musa. Nga tiagon-i dot amu obbuli mangakan dit pinurineetan (Im 17:7-9), amu obbuli mangakan dit pangayam dot amu nakalabus it raa (Im 17:10-16), amu obbuli mangakan do raa (Kej 9:4; Im 17:10-14), om amu kawasa miagay (Im 18:1-29), supaya amu okukuwa’an it tulun do Yahudi sid kampung doalo. 21Tu nalarang kikiawi iri sid Tukum di Musa mantad di mûula, om it Tukum di Musa dino, opibaca-i om kopitutuduk-i sid tongo saasambayangon do tulun Yahudi sid titikid kota tontok dot hari Sabbat,” ka di Yakobus.
Surat di Tongo Rasul om Tongo Ponotua do Jemaat sid Yerusalem
22Noputusan po dot ugu dino, boboyo’o nopo dit tongo rasul om it tongo ponotua om it tongo tulun wookon dit jemaat, ponuu no yoalo dot piipiro koyuwan ot tulun dot tumanud di Paulus om i Barnabas mongoy sid kota dot Antiokhia. It nopili dino, i Silas om Yudas, it reetan di Barsabas. Miduduwo doalo dino nga pomimpin sid jemaat sid Yerusalem. 23Om yoalo no dino ot pinoowitan do surat dit ki-boros dot ugu keeti:
“Kumaa sid kikiawi dit tongo koobpineeyan ya dit okon-ko Yahudi, it miyon sid kota do Antiokhia, om sid negeri do Siria om Kilikia. Salam mantad sid dagay, it tongo tobpinee duyu, ino-no it tongo rasul om it tongo ponotua do jemaat sid Yerusalem. 24Waro norongow ya dot warot piipiro koyuwan ot tulun mantad sid dagay dot minongoy sinod dikoo, dot mongogoliwong dikoo it tongo tudukan doalo, om posusa di ginawo duyu dot yang-ko okon-ko sinuu ya. 25Pagka tu ugu keeno, miniupakat okoy siti dot momili dot piipiro koyuwan ot tulun dot sinuu ya mongoy sinod dikoo, om yoalo dino, nitanud ya di Barnabas om i Paulus, it tobpinee ya dit aa-ya koyuyuuan. 26Miduduwo doalo dino, manganggur do matay dot paabar dit Tabar ontok-ko i Tuhan tokow Yesus Kristus. 27Jadi, i Yudas om i Silas no ot sinuu ya kumaa sid dikoo. Yoalo no kondiri ot momoros sid dikoo dit tabar i tinulis sid surat diti. 28Tu eerasa’an di Tatod Tosusi, om yokoy nga keerasa-i dot amu no oporolu dot eenwagatan kow dit Tukum di Musa. Ino-i-nga gisom no dot iti tukum diti ot ipawaya ya dikoo: 29Kada konow mangakan dit pinurineetan, kada konow mangakan do raa, kada konow mangakan do tonsi dot amu nakalabus i raa, om kada konow miagay. Ong aa-kow mangagama dit tongo hal dino, awasi neeno. Iti no boroson ya,” ka dit surat doalo dino.
30Adi, kadung-ko norikot it masa do muli i Paulus om i Barnabas sid Antiokhia, angatay no doalo i Yudas om i Silas. Korikot nopo yoalo sori, pumpungo no doalo it tongo mabpamaya sid jemaat diri om pataako nogi doalo i surat dino. 31Nabaca nopo dit jemaat it surat dino, asasanang no it ginawo doalo, tu nenggaanan yoalo dit tonsi dit surat diri. 32I Yudas om i Silas nga ki-sinundu-i do polombus do nubuat. Oleed yoalo monuduk dit tongo tobpinee dit nokeemoyo sid Antiokhia di tadlaw diri dot papatog po di kemaya’an doalo. 33Om miniyon dîiri yoalo siri dot piipiro tadlaw, om uli nogi sid jemaat dot Yerusalem, it minonuu doalo. It tongo tulun dot Antiokhia nga minonong-tatagon dîiri doalo tiya dit muli no. 34[Nga minogol i Silas, sid Antiokhia.] 35Nga i Paulus om i Barnabas, sisiri pod Antiokhia, tu yoalo om tongo tulun wookon po, monuduk om paabar dit boros di Tuhan siri.
Nokopitongkiyad i Paulus om i Barnabas
36Amu songkuro koleed diri, pomoros no i Paulus sid di Barnabas, “Kayo, magandaa kito dit tongo tobpinee dit nokeemoyo di Tuhan sid iso om iso kota dit baya naabaran kito dit boros di Tuhan, supaya okitanan kito no dot okukuro yoalo tidino,” ka. 37Ong i Barnabas, eengin mangangat kembagu di Yohanes it reetan di Markus. 38Nga ka di Paulus, “Amu aaluk yalo dot angatan tu tinumongkiyad yalo sid dito sid Pamfilia, om amu no tinumolutuy sid gama’on kito di gûulu diri,” ka. 15:38 Kis 13:1339Jadi, sinumagayan dîiri babanar i pinigaga’an di Paulus om i Barnabas, om sino no ot pinuunon doalo mitongkiyad. I Barnabas nopo, minangangat di Markus om tumpang no do kapal, it lumayag kumaa sid pulow do Siprus. 40Ong i Paulus, i Silas ot nangatan yo mongoy paabar dit Tabar Tawasi. Om pinintaduwa’an po dit tongo mabpamaya siri i Paulus om i Silas dot paarap doalo sid kotulungan di Tuhan, om pitanud no yoalo gumayad. 15:40 Katalib dit minuli i Silas sid Yerusalem (sid 15:33), ginumuli wagu dati yalo sid Antiokhia.41Om tinumongkop dîiri yoalo sid negeri dot Siria om Kilikia, do papatog dit kemaya’an dit tongo mabpamaya sid iso om iso jemaat dit awaya’an.
16Kinopisambatan di Paulus om i Timotius
1Linumaga no i Paulus om i Silas sid kota do Derbe om lombus nogi yoalo sid kota do Listra. Waro ot nasambat doalo siri dot iso ot mabpamaya di Yesus; i ngaran yo nopo nga i Timotius. I tidi yo dino, tulun do Yahudi, om ki-koosipan po sid Tuhan Yesus, nga ong it tama yo, bansa suuway. 2“Awasi do pututulun i Timotius dino,” ka dit tongo mabpamaya sid kota do Listra om Ikonium. 3Jadi, eengin i Paulus mangangat dialo tu koruang doalo do paabar dit Tabar Tawasi. Amu po nakapanaw yoalo, suu’o po di Paulus i Timotius mokisunat tu gama dot mongorumat dit tongo tulun do Yahudi sid daerah dino, tu nela’an-i doalo dot amu po nosunatan i Timotius tu okon-ko Yahudi it tama yo. 4I sid saralom dit papana’an doalo sid iso om iso kota, pinaabar yoalo dit kinoputusan dit tongo rasul om it tongo ponotua do jemaat sid Yerusalem ontok dit tongo mabpamaya di Yesus dit okon-ko Yahudi. 5Aji, it tongo tulun sid tongo jemaat sino nga makin apatog i kemaya’an om makin leed nga makin gumumu dîiri i mimoyo, tu suwab-suwab nopo dot waro ot tumamba.
6Pagka tu amu mangakun i Tatod Tosusi dot sumuwang i Paulus om it koruang yo sid negeri dot Asia Tokodok dot paabar dit Tabar Tawasi dit tiya diri, minaya dîiri yoalo sid daerah dot Frigia om negeri do Galatia. 7Kadung-ko nakalaga yoalo sid piwolitan do negeri dot Misia, suwang no dara’ay yoalo sid negeri do Bitinia nga masam keeri no tu amu-i minangakun kembagu i Tatod di Yesus. 8Jadi, waya dîiri yoalo sid negeri do Misia om laga nogi sid kota do Troas.
Waro Minintalang sid di Paulus
9Sodoy po diri, waro no minintalang sid di Paulus. Warot okito yo dot tulun sid negeri do Makedonia, dot pengkakat siri dot mokisiisian, om pomoros no dot ka, “Laga no siti tu mokitulung okoy dikaw!” ka. 10Pagka tu waro nokentalang sid di Paulus, turus pongodoropi okoy 16:10 okoy: Kadung-ko reetan di Lukas, it pangarang do buuk diti dot “okoy” ka, komoyoon dot nakawaya yalo siri. tu mongoy sid Makedonia, tu, “Suuon okoy do Kinoringan dati paabar dit Tabar Tawasi sid tongo tulun siri,” ka di ginâawo ya.
11Mantad sid kota do Troas, tûumpang okoy no do kapal dot minitilombus-i lumayag kumaa sid pulow do Samotrake. Susuwab diri, pakaayay ya no sid kota do Neapolis. 12Mantad siri, pâamanaw okoy no kumaa sid Filipi, it iso bandar tagayo sid negeri do Makedonia, om i kota diri, kawasan dang karajaan do Ruum. Miniyon okoy po siri dot piipiro tadlaw. 13Tiya dit hari Sabbat, soliwan okoy no sid susuwangon do kota om ongoy okoy nogi sid piras do bawang. Tu otokod ya dot warot tulun do Yahudi miumpug sumambayang siri. Ogom okoy no monuduk di boros do Kinoringan sid piipiro koyuwan ot kotongonduan dit nokorikot siri. 16:13 Asot bongunan saasambayangon do Yahudi sid Filipi. Jadi, sid piras do bawang ot piumpugan dit tongo tulun do Yahudi, supaya ki-weeg baagi dit tongo upacara do pomoogan baagi dit tugama doalo.14Jadi, waro tiso tongondu siri it nakawaya doalo mokinongow mantad sid kota do Tiatira, reetan di Lidia. Yalo dino, okon-ko Yahudi nga maawaya do tulun Yahudi sumamba do Kinoringan. I karaja yo nopo, paadagang do kumut taragang dit boorogo. Binuka di Tuhan i ginawo di Lidia sampay minonorima yalo di tajaran di Paulus. 15Jadi, pokipodsu no yoalo sonsirang diri. Kadung nopodsu, angatay okoy nogi dot ka, “Ong opurimanan duyu no dot yoku diti, babanar-ko mimoyo no di Tuhan, iyon kow no sid walay ku,” ka. Om garatay okoy no babanar nga sampay nakawaya okoy.
Nojiil yo-Paulus sid Filipi
16Waro insan tadlaw, minongoy okoy kembagu sid poomiumpugan dot tulun Yahudi sumambayang. Sid tanga do pabpana’an ya, nakasambat okoy dot iso tongondu do bujang dot yalo dino, turipon. Norosukan do rogon yalo dot kadapat peelo dot tulun ong nunu ot aajangan toori tadlaw. Jadi, ogumu it koontungan dit tongo tulun dit sanganu yo. 17Yalo dino, moput-ôoput sid toori ya di Paulus do maagawa, dot ka, “Iti tongo tulun diti, turipon do Kinoringan dit Lundu Tasawat. Paabar yoalo sid dikoo dit ralan do rumikot sid kasalamatan,” ka. 18Okon-ko piipiro tadlaw do maagawa yalo momoros dot ugu diri. Insan tadlaw, amu no dîiri nokokodos i Paulus dot rumasang. Kowili nopo i Paulus om boroso yo no it rogon dit rinumasuk sid tongondu diri, dot ka dialo, “Sid ngaran di Yesus Kristus, 16:18 sid ngaran di Yesus Kristus: Intaay it panarangan sid 3:6. pogidu mantad sinod tongondu dino,” ka. Koboros po ot ugu diri, turus minogidu it rogon dino.
19Kadung-ko nela’an dit tongo sanganu dit tongondu dot aso dîino pongonuwan yo dot koontungan tu amu no dîiri kotolud it tongondu, na, tabpa’ay no doalo i Paulus om i Silas, om owito nogi sid talob tu pataakon sid ki-kuasa sid kota diri. 20Om polombuso nogi doalo i Paulus om i Silas sid tongo pomimpin dit karajaan do Ruum. Pomoros nogi yoalo dot ka, “Iti tongo tulun diti no ot mangasow diti kota tokow. Tulun do Yahudi yoalo diti, 21om mangangat yoalo do tulun maya dit tongo tadat dit amu tokow kawasa, tu tokow nopo nga warga-nagara do Ruum,” ka. 22It tongo tulun togumu dit nokoongoy siri nga maya no monginsala di Paulus om i Silas. Tad uyado-i dit pomimpin it baju doalo duwo koyuwan, om pababagay nogi dit tongo soojar. 23Nogosor po momobog dit tongo soojar yoalo duwo koyuwan, pataako nogi sid kotua di jiil dino om nipajaga babanar. 24Jadi, posuwango no dîiri dit kotua di jiil i Paulus om i Silas sid jiil dot sorîid todlong babanar om ontipay nogi dot kayu it takod doalo miduduwo dino.
25Kiikiro tanga-sôodoy, kamasa’an no sumambayang om minlaalanu i Paulus om i Silas do mangarayow do Kinoringan. Ii-nopot tongo tulun wookon sid jiil dino nga song-rorongow doalo. 26Mîilo po dîiri om ginumuyu it tana, om it jiil nga nakawaya-i gumuyu, om turus dot nogiang kikiawi it longobon dit jiil. Om it tongo pinangantip dit takod dit tongo tulun sid jiil nga needu. 27Noposik dîiri it kotua do jiil dit ugu diri. Nga nokotigog nogi yalo dot nongo-giang bala it tongo longobon di jiil diri. Unuso nopo dialo it sapadang yo om pising-patay no dara’ay tu panantaman dialo ong nongo-keedu no it tongo tulun sid suwang di jiil diri. 16:27 pising-patay no dara’ay yalo tu asal ong nongo-keedu it tongo tulun sid jiil, rotuan no yalo dot tukum dot patayon.28Nga ponginggarak no i Paulus dot ka, “Kada mising-patay! Ati okopoy tid suwang kikiawi,” ka.
29Ponginloow dîiri it kotua diri dot mokianu do babang, om suwang no sid lamin di Paulus om i Silas dot song-kikip, om singkotud no sid takod doalo. 30Nopongo iri, owito no yoalo sumoliwan mantad sid jiil dot mongoy sid walay yo, om pomoros nogi dot, “Oy tongo Tuan, nunu ma ot gama’on ku diti, supaya asalamat oku?” ka. 31Simbaro nopo di Paulus om i Silas, “Imoyo no di Tuhan Yesus supaya asalamat koh, om kikiawi dit sirang nu,” ka. 32Jadi, potuduko dîiri di Paulus om i Silas it tabar ontok-ko i Tuhan Yesus sid doalo kikiawi sid walay diri. 33Iri-îiri tiya diri, angatay no di kotua do jiil yoalo sid weeg dot momoog di raa di tongo pilat doalo diri, om pokipodsu nogi yoalo sonsirang di Paulus om i Silas. 34Nopodsu po, mangay no yoalo paakano sid walay di kotua di jiil. Om yoalo sonsirang dino, otomon dîiri i ginawo yo tu nokeemoyo no do Kinoringan. Nakaakan po, owito no yoalo kembagu di kotua do jiil gumuli sid jiil.
35Ososopung po di susuwab diri, ponuu no it tongo pomimpin di karajaan do Ruum di tongo pulis kumaa sid jiil dot monuu di kotua do jiil dot, “Polobuso yoalo duwo koyuwan,” ka. 36Polombuso no dit kotua dit jiil it boros doalo diri sid di Paulus dot, ka dialo, “Sinuu oku di pomimpin do karajaan do Ruum dot palabus dikoo. Jadi, soliwan kow no om pamanaw kow no. Taatagon duyu dino,” ka. 37Nga ka di Paulus sid tongo pulis dit mootoning di kotua di jiil dino, “Amu aadil ot gama doalo dino tu amu okoy nowit po miukum, om tad minangan okoy bobogo sid tinoguwangon dit tongo tulun togumu om jiilo okoy nogi, dot yang-ko yokoy diti nga warga-nagara-i do Ruum. 16:37 It tongo warga-nagara-i do Ruum, ki-waro hak dot amu obbuli tad loposon-i ko tad jiilon-i do pulis ong amu po kopiukum. Om beenoy, nga polobuson okoy gaam dot amu ela’an dit tongo tulun? Amu okoy! Suuo it tongo pomimpin duyu kondiri dot palabus dagay,” ka di Paulus.
38Niabar dîiri dit tongo pulis it hal diri sid pomimpin. Korongow nopo dit tongo pomimpin dot warga-nagara do Ruum bala’ay i Paulus om i Silas diri, rinumosi no banar yoalo. 39Na, i pomimpin kondiri dîiri ot minongoy sid jiil dot palabus doalo om mokimaap sâambil. Adi, pootodo dîiri yoalo dot sumoliwan mantad sid jiil om pokianu nogi doalo dot mogidu yo-Paulus mantad sid kota diri. 40Jadi, pamâanaw no i Paulus om i Silas mantad sid jiil pinakaa sid walay di Lidia. Sambat po yoalo dit tongo tobpinee dit nokeemoyo di Yesus om impatagay po do koosipan it tongo tulun siri, om lombus nogi yoalo duwo koyuwan dot mamanaw.
17Sid Tesalonika
1Nakawaya po i Paulus om i Silas sid kota dot Amfipolis om sid Apolonia, om nakalaga nogi sid kota do Tesalonika. Sino dino, warot saasambayangon dot tulun Yahudi. 2Jadi, suwang no i Paulus siri, ugu-ko it koobasan yo no. Tolu hari Sabbat dot notolinunsud yalo monuduk sid tulun togumu om pobukti mantad sid tongo ayat do Kitab 3dot i Raja Maanalamat di najanji do Kinoringan, andang-âandang sansara’on om apatay, nga oposiyan-i kembagu mantad sid minatay. Ka dialo, “Pelo’on ku ikoo dot i Yesus no ot Raja Maanalamat diri,” ka. 4Waro piipiro koyuwan ot tulun do Yahudi dot minimoyo om minaya di Paulus om i Silas. Om ogumu po tulun dot bansa do Yunani dot minimoyo dîiri di Yesus, dot yoalo dino, nakawaya leed do sumamba do Kinoringan; 17:4 It reetan dot sumamba do Kinoringan, reetan-i dot rumonok do Kinoringan (intangay sid 10:2). Yoalo dino, tulun dit okon-ko bansa do Yahudi, it sumamba do Kinoringan om nakawaya-i dit kikiawi it tongo syarat dot sumuwang babanar sid tugama om bansa Yahudi, kecuali amu eengin mokisunat. Tu tongo syarat nopo dot sumuwang sid Yahudi, ino-no, mokipodsu, pasamba do pangayam, om, ong kusay, mokisunat. It tulun dit sam-keeno, reetan dot tulun dit rumonok do Kinoringan (sid 10:2, 22; 13:16, 26, 50), keenong tulun dit sumamba do Kinoringan (sid 16:14; 17:4, 17; om 18:7). om it tongo tongondu di ki-ongo-ngangaran nga ogumu-i ot minimoyo om minaya di Paulus om i Silas.
5Nga kadung keet tongo tulun do Yahudi dit wookon, ongo-dadangki, sampay minangangat miumpug dit tongo tulun tongo-raraat it song-paapânaw sid talob, tu angatan mangasow sid kota dino. Om ongoy no yoalo talalangkas dot monoruwang dit walay di Yason dot mogiim di Paulus om i Silas, tu owiton dara’ay sid piukuman. 6Pagka tu amu nasambat doalo i Paulus om i Silas, gayato no doalo i Yason om it piipiro koyuwan it tulun wookon dit nokeemoyo, dot pasambaton dit tongo pomimpin. Om ponginggarak no yoalo momoros dot ka, “It tongo tulun diti no ot maangasow sid pootongkop do pomogunan! Om beeno, linumaga yoalo sitid kota tokow, 7om i Yason diti nga pineeyon doalo sid walay yo. Manantang yoalo dit undang-undang dit raja do Ruum, tu minomoros yoalo dot waro po ot raja wookon mantad-ko i Kaisar i raja do Ruum, 17:7 Pagka tu i karajaan do Ruum ot momorinta dit kikiawi it tongo pomogunan wookon tiya diri, i raja do Ruum no ot paling ki-kuasa, om yalo not momorinta di kikiawi i tongo raja wookon. dot i Yesus oh ngaran Yo,” ka. 8Kadung-ko norongow dit tongo tulun om it tongo pomimpin dit nongoompug siri it pinanandasan dino, oguriyok dîiri yoalo. 9Boboyo’o nopo doalo, suu’o no i Yason om it tongo tulun wookon dit nokeemoyo do manaak do siin dot pongolukat. Om polobuson nogi yoalo mantad sino.
Sid Kuta do Berea
10Asal notuwong, suu’o no dit tongo mabpamaya i Paulus om i Silas mogidu kumaa sid kota do Berea. Nâakalaga yoalo sori, tilombus no sid saasambayangon do tulun Yahudi. 11Terbuka nogi i ginawo di tongo tulun do Yahudi sid Berea ong pibondingon di tongo tulun do Yahudi sid Tesalonika. Asâasanang yoalo mokinongow dit tabar ontok di Yesus, om monikid tadlaw nopo yoalo mambaca do Kitab tu mongimbabanar yoalo dit nituduk di Paulus. 12Jadi, ogumu ot tulun do Yahudi dot minimoyo di Yesus. Om okon-ko okudik ot tulun do bansa wookon dot minimoyo, miampay dit tongo kotongonduan om kokusayan dit ki-ongo-ngangaran.
13Korongow nopo dit tongo tulun do Yahudi sid Tesalonika dot pinaabar i Paulus dit boros do Kinoringan sid Berea, laga no yoalo siri dot mangasow om mongogoliwong dit tongo tulun siri. 14Adi, it tongo tobpinee nopo dit nokeemoyo siri nga magaago no paatod di Paulus sid tisan do laut. Nga i Silas om i Timotius, minogol po sirid Berea. 15Nakaatod po doalo i Paulus sid kota do Atena, pogulianay no doalo sid Berea om pongupono no i Paulus sid tongo tulun diri dot posusuuton nôono talangkas i Silas om i Timotius doo sid kota dot Atena.
Sid Kuta dot Atena
16Tiya dit mongindad i Paulus di Silas om i Timotius sid Atena, osusa babanar i ginawo yo mogintong dit ogumu banar ot patung dot sasamba’on sirid kota dino. 17Aji, ongoy no yalo sid saasambayangon dot tulun Yahudi, tu monoki-boboros doalo om it tongo tulun wookon dit nakawaya leed sumamba do Kinoringan. Om titikid tadlaw mongoy yalo sid talob supaya koponoki-boboros no dit tongo tulun dit asambat yo siri. 18Waro tongo guru siri dot monuduk do kemaya’an it reetan dot Epikuros, om waro po ot monuduk dit kemaya’an i reetan dot Stoa. Waro ot monokidaawa di Paulus, om waro po ot minomoros dot, “Nunu mat elala’an dialo dilo? Luyar buruk yalo dilo! Okûukudik ot ela’an nga ogugumu ot boroson yo!” ka. Waro pot piipiro koyuwan ot tulun wookon minomoros dot, “Mad-ko paabar yalo dot ponoko-kinoringan it samba’on dit bansa wookon,” ka. Sagay minomoros yoalo dot irad keeri, tu minomoros i Paulus ontok-ko i Yesus om ontok-ko koposiyan kembagu mantad sid kapatayan. 19Jadi, angatay no doalo i Paulus sid iso ot piumpugan dot tongo takim om tongo pomimpin, sid reetan dot Areopagus. Pomoros no yoalo sid di Paulus dot, “Mokiilo okoy dit tudukan dit niabar nu dit kaawâgu diri. 20Tu mad-ko oloyow it karanga’an ya dit boros nu diri, om mokiilo okoy ong nunu ot komoyoon dino,” ka. 21Tu aso no suuway ot kenginan dit tulun do Atena keenong it tulun magali-ali siri, sumala-ko mokinongow dot tongo pongitungan wagu, om miboboros dot hal ugu dino.
22Na, ingkakat no i Paulus sid tinoguwangon dit tulun sid miting dit Areopagus diri, om pomoros no dot, “Oy tongo tulun dot Atena, nokito ku dot ataat kow babanar sid tugama. 23Tu, tiya dit minamanaw oku sid kota diti dot mogintong dit tongo sasamba’on duyu, waro nokito ku dot iso ot paasamba’an do pangayam dot warot notulis siri dot, ‘Kumaa sid iso oh Tuhan dot amu otutunan ong isay,’ ka. Na, beenoy pelo’on ku ikoo dit sasamba’on duyu it amu po notutunan dikoo,” ka.
24“I Kinoringan no ot minongurug diti pomogunan om kikiawi it suwang yo. Om Yalo no ot Tuhan dot momorinta do tawan om tana. Om amu Yalo miyon sid saasamba’on dit winaal do riniba. 25Om amu Yalo mangarap dot tootongoh nopo ot itaak do riniba, tu Yalo no ot puun do koposiyon, pinuobo, om tootongoh nopo it waro sid riniba. 17:25 1Raj 8:27; Yes 42:5; Kis 7:4826Kikiawi oh bansa sitid pomogunan diti, iso no ot tulun winaal Dialo dot parayaton, supaya miyon sitid pootongkop do pomogunan. Om Yalo ot manantu ong siongo ot iyonon dit tongo bansa om seera it tongo nagara mimbulay om tumanus. 27Nirad diri do Kinoringan supaya mogiim tokow Doo, sampay asambat tokow Yalo, dot nokuro ong irad tokow poma dit tulun dit mogkuawor sid totuwong. Tu, sabanar no, amu-i osodu Yalo mantad sid daton it iso om iso tulun. 28Sam-ko i notulis dit iso ot pangarang do puisi duyu dot ka, ‘Mantad no sid Dialo ot kawâawaro daton sampay napasi om kogura tokow,’ ka. Om waro po ot minonulis dot, ‘Tokow diti nga tanak-i do Kinoringan,’ ka.
29Jadi, pagka tu tanak tokow do Kinoringan, kada tokow piyeeyo’o i Kinoringan om patung dot tamas ko pirok ko pampang ot winaal maya dit kelo’o dot tulun mangatag. 30It gûulu, it amu po nela’an dot tulun dot nasala ot karaja doalo, amu turus minangan ukumo do Kinoringan yoalo. Nga maakaa, suuon Yo kikiawi it tongo tulun sid siombo nopo om isay nopo dot tumoobat nôono mantad sid sumamba do patung . 31Tu natantu no Dialo dot insan tadlaw, odilon Yo kikiawi it tongo tulun dot otulid ot gama. Om it mangadil dino, iso no ot tulun dot pinili Dialo, om iti no ot bukti sid kikiawi ot tulun dot Yalo no ot pinili, tu noposiyan kembagu Yalo mantad sid pinatayan,” ka di Paulus.
32Korongow po dit tongo tulun ontok-ko it hal dit oposiyan kembagu mantad sid kapatayan, waro no ot mongingirak om momoros no dot, “Kaakatuk obo,” ka. Nga waro po minomoros dot, “Miboboros tokow-i kembagu dit hal diti,” ka. 33Aji, pogidu no i Paulus mantad sid piumpugan dino. 34Nga warot tongo kookusayan dot kinumoruang dialo om minimoyo di Yesus. Iso mantad doalo dino reetan di Dionisius, ahli dot Areopagus. Om waro po iso tongondu it reetan di Damaris, om piipiro koyuwan ot tulun wookon.
18Sid Kuta do Korintus
1Nakatalib iri, pamanaw no i Paulus mantad sid Atena kumaa sid kota do Korintus. 2Korikot i Paulus sid kota do Korintus, nakasambat yalo dot iso tulun do Yahudi, it reetan di Akwila, mantad sid negeri dot Pontus: Ii-nopo sawo yo nga reetan di Priskila. Yoalo duwo koyuwan dino, koorîkot ontod sid kota do Ruum, sid negeri dot Italia, tu noporinta dit raja do Ruum, i Klaudius, dot sunsubon kikiawi dit tongo tulun Yahudi mantad sid kota do Ruum. Adi, ongoy no i Paulus sid iyonon doalo duwo koyuwan 3dot rumunggum doalo miyon. Om waya po i Paulus doalo kumaraja dot monombir do keema, tu yoalo nopo diti nga soosompi moonombir do keema ot ponsoorian. 4Titikid hari Sabbat, mongoy i Paulus sid saasambayangon tu monoki-boboros dit tongo tulun do Yahudi om bansa wookon dot peemoyo babanar sid di Yesus.
5Kadung-ko nakalaga siri i Silas om i Timotius mantad sid negeri do Makedonia, tinumingkod dîiri i Paulus dit karaja yo dot monombir do keema. Tu aawi-awi dîiri ot masa yo paabar sid tulun do Yahudi dot i Yesus no ot Raja Maanalamat dit indadadan doalo. 6Nga momod-lumawan dîiri it tongo tulun do Yahudi om araat it boboroson doalo sid di Paulus. Adi, pagka tu ugu diri it tongo tulun Yahudi, mangay dîiri di Paulus tantago it abuk mantad sid soosokot yo, tu tanda dot yoalo-yoalo nôono ot mananggung dit duso doalo tu amu mokinongow. Om pomoros nogi i Paulus dot, “Ong ookuman kow, dikoo no do sala kondiri! Aa-ku no mileelo! Tu, mantad biano diti, mongoy oku nôono sid tulun dit okon-ko Yahudi,” ka. 7Jadi, pogiidu no i Paulus mantad sid doalo om ongoy no sid walay di Titius Yustus, it sid toning dit saasambayangon. I Titius dino, okon-ko Yahudi, nga sumamba-i do Kinoringan. 8Nga it kotua dit saasambayangon dino, i Krispus, nga minimoyo dîiri sid Tuhan Yesus, yoalo sonsirang. Om ogumu po ot tulun wookon sid Korintus dot minokinongow dit tabar dit nilombus di Paulus, om minimoyo dîiri di Yesus sampay minokipodsu.
9Insan sodoy, minintalang i Tuhan Yesus sid di Paulus, om pomoros no dot ka, “Kada no rumosi! Tilombus-i paabar dit boros do Kinoringan, kada no tumingkod. 10Tu ogumu ot tulun siti dit nopili Ku dot mimoyo Dogon, om asot kadapat momokoruol dikaw tu maawaya Oku dikaw,” ka di Tuhan. 11Dadi, iyon no i Paulus sid Korintus dot sontoon satanga koleedo dot potuduk sid doalo dit boros do Kinoringan.
12Najadi nopo i Galio dot gobinor sid negeri dot Akhaya, mini’iso no it tongo tulun do Yahudi mangalawan di Paulus om owito nogi yalo sid piukuman di Galio. 13Boros dit tongo tulun, “Iti tulun diti, mangangat dot tulun sumamba sid Kinoringan, dot lumawan dit Tukum di Musa ot gama!” ka. 14Ki-kikiro nogi dara i Paulus sumimbar, pomoros no i Galio dot, “Oy tongo tulun do Yahudi! Ong hal dot kasala’an keenong karaatan tagayo ot owiton duyu sitid dogon dot pokisalasayan duyu, monorima oku. 15Nga, pagka tu iti nopo pigaga’an duyu diti tu ontok-ko tongo boboroson, tongo ngaran, om tongo tukum duyu kondiri, salasayo duyu-i kondîiri! Amu oku eengin manalasay dot ugu dino ot hal!” ka. 16Om sunsubo no di Galio yoalo mantad sid piukuman diri. 17Adi, tabpa’ay no doalo i Sostenes, it kotua dit saasambayangon dino, om tamparo nogi yalo sid tinoguwangon di Galio. Nga tad-pom amu pipinoduli di Galio.
Minuli i Paulus sid Antiokhia
18Aji, miniyon po dîiri i Paulus sid Korintus dot piipiro wulan koleed. Nakatalib peeri, iduay yo nogi it tongo tobpinee dit nokeemoyo. I Akwila om i Priskila nga minaya-i di Paulus. Pamanaw no yoalo kumaa sid Kengkrea, om pokiburut nogi i Paulus do tokobuk sori, tu tanda dot notuman yo-i it janji yo sid Kinoringan. Om tumpang dîiri yoalo dot kapal tu muli sid Antiokhia, sid negeri do Siria. 18:18 Bil 6:1819Nga inot kapal dino, minajang po sid Efesus. Sino no oh gisom di Akwila om i Priskila, jadi tinumongkiyad dîiri i Paulus doalo siri. Nga minongoy po toruay i Paulus sid saasambayangon tu monoki-boboros dit tongo tulun do Yahudi siri. 20Ong it koginawa’an doalo, peeyonon i Paulus dot oleed sino, nga aa nakaakun yalo. 21Ka nopo dialo sid doalo, “Ong kenginan do Kinoringan, koguli oku po wâagu siti,” ka di Paulus. Om tumpang no yalo kembagu di kapal, om lombus no lumayag i kapal mantad sid Efesus kumaa sid kota do Kaisarea.
22Kosondul po i kapal sid kota dino, indoo no yalo om pamanaw nogi kumaa sid Yerusalem, tu sumambat dit tongo anggota jemaat sino. Om uli nogi kembagu mamanaw kumaa sid Antiokhia. 23Nokentoron po yalo sino dot aa songkuro koleed, pamanaw no yalo kumaa sid daerah do Galatia om Frigia, tu sumambat yalo dit tongo tulun dit nokeemoyo mâantad dot mongimpatog dit koosipan doalo.
Sid Efesus om sid Korintus i Apolos
24Tiya diri, waro iso ot tulun do Yahudi mantad sid kota do Aleksandria sid Mesir, i ngaran yo nopo i Apolos, linumaga sid kota dot Efesus. Yalo dino, asawat oh sikul om nokeelo babanar do Kitab. 25Om waro ot minonuduk dialo ontok di Tuhan Yesus. Agayo i ginawo yo paabar om potuduk dit tongo hal ontok-ko it kinowowoyo’on di Yesus dot oonong it tuduk. Insan-ko ugu keeri no nga, it kopomodsuan dit nituduk di Yohanes no ot nela’an doo; asot nela’an yo dot kopomodsuan sid ngaran di Tuhan Yesus. 18:25 sid ngaran di Tuhan Yesus: Intangay ot panarangan sid 8:16.26Insan tadlaw, timpuun no yalo monuduk sid saasambayangon dot osiow ot gama. Korongow nopo di Akwila om Priskila it tudukan diri, angatay no doalo i Apolos sid walay yo, tu monuduk dialo dit tudukan dit oonong babanar ontok-ko i Tuhan Yesus.
27Dadi, eengin i Apolos mongoy sid negeri dot Akhaya, om sinukung-i dit tongo tobpinee dit nokeemoyo sid kota dot Efesus. Jaji, ponulis yoalo do surat dot kabanaran kumaa sid tongo mabpamaya sid Akhaya, supaya somungon doalo i Apolos. Nakalaga po yalo sid Akhaya, babanar-ko ki-guna it kotulungan yo sid tongo tulun dit nokeemoyo, tu it tinulungan yalo do Kinoringan. 28Ki-kuasa banar yalo sampay opeelu it tongo tulun do Yahudi dit ponoki-daawa yo sid tinoguwangon dit tongo tulun. Niimbulay dialo it tongo bukti dit boros dot Kitab, dot i Yesus no ot Raja Maanalamat.
19Sid Efesus i Paulus
1Namot dit sid kota po do Korintus i Apolos, minongoy i Paulus sid kota dot Efesus, dot sid tindal ot winaya’an. Nakasambat yalo siri dot piipiro koyuwan ot mabpamaya di Yesus. 2Om minongoduat dîiri yalo sid doalo dot, “Nokotorima kow no di Tatod Tosusi tiya dit minimoyo kow di Yesus oy?” ka. Simbaro nopo doalo, “Amu po. Gaam-ko amu okoy po îinsan korongow dot waro Tatod Tosusi,” ka. 3“Ong masam keeno, kukuro ka it gama duyu mokipodsu?” ka di Paulus. Simbar nopo yoalo, “Minaya okoy dit nituduk di Yohanes,” ka. 4Jadi ka di Paulus, “Ong it nituduk di Yohanes dino, waro tulun dot sumusuut dialo rumikot. Jadi, it tulun dit mokipodsu, subay tumoobat po mogulu, gama do sumodia dot monorima dit tulun dino. Tu ka dit boros di Yohanes, ‘Ong rumikot it tulun dino, subay-ko mimoyo kow Dialo,’ ka. Na, ino tulun dino komoyoon dialo, i Yesus,” ka di Paulus. 19:4 Mat 3:11; Mrk 1:4, 7-8; Luk 3:4, 16; Yoh 1:26-275Norongow po doalo i boros yo dino, pokipodsu no yoalo sid ngaran di Tuhan Yesus. 19:5 sid ngaran di Tuhan Yesus: Intangay ot panarangan sid 8:16.6Nopodsu po, kama’o no di Paulus it tulu doalo, nga nongo-suwangan yoalo di Tatod Tosusi, om tinumimpuun dîiri yoalo miboboros sid boros tosundu om polombus do tongo nubuat. 7It kogumuo doalo dino, kiikiro opod om duwo koyuwan ot kookusayan.
8Namot dit miyon-iyon i Paulus sid Efesus, tolu nowulan koleedo yalo miongoy-ongoy sid saasambayangon dot tulun Yahudi titikid hari Sabbat. Osiow yalo monuduk om payakin doalo ontok-ko it Karajaan do Kinoringan. 9Nga warot piipiro koyuwan ot tulun sid pialatan doalo dot okodow ot tulu, om amu eengin mimoyo dit tudukan dino. Gaam-ko mongindara’at nogi yoalo dit tudukan di Tuhan sid tinoguwangon dit tulun togumu. Pagka tu irad keeri, iduay di Paulus yoalo, om angatay yo no it tongo mabpamaya. Om suwab-suwab nopo miumpug yoalo sid dewan di Tiranus dot miboboros siri. 10Duwo notoon i Paulus monuduk siri, sampay amu-âamu naawi it tongo tulun do Yahudi om it bansa wookon sid negeri do Asia Tokodok dot nongo-korongow dit Tabar ontok-ko i Tuhan Yesus.
Tanak di Skewa
11Adi, tiya diri, pinakay do Kinoringan i Paulus dot pembulay dot kosunduwo dit koboyingow babanar. 12Tu, insan-ko it sapu tangan om it tagkos nôopo dit baabaya noomasan di Paulus ot mangan owito om itudu sid tongo tulun dit sumakit om it norosukan do rogon nga olingasan-i.
13Aji, waro piipiro koyuwan ot tulun do Yahudi it moonunsub do rogon. Minongumbal yoalo mamakay di ngaran di Yesus sid saralom di rineet doalo. Ka dit poomurineet doalo, “Sid ngaran di Yesus it paabaron di Paulus dino, sunsubon ya ikoo mantad sino,” ka. 14Warot iso tulun reetan di Skewa, dot minisingreet dit kondiri yo dot “Timam tagayo dot tulun do Yahudi” kabarasan, om ki-tanak dot turu koyuwan ot kusay. Adi, insan tadlaw, ongoy no i turu koyuwan i tanak yo sid walay dit iso ot kusay tu monunsub kabarasan di rogon mantad sid dialo, om pomurineet no yoalo do masam keeri. 15Pomoros no it rogon sid doalo dino dot ka, “Otutunan ku-i i Yesus, om ela’an ku-i i Paulus, nga ong ikoo, aa-ku otutunan ong isay kow dino,” ka. 16Om mogkureelo-poom rinumongit it tulun dit norosukan do rogon dino om laguy no dot manabpo doalo kikiawi sampay ginagalan om ping-torikay po i tongo baju doalo dino. Om pogidu no i tongo kusay mantad sid walay diri dot songilâawos om nongo-pilatan po. 17Norongow po di kikiawi i tongo tulun do Yahudi om i bansa wookon sid Efesus it najadi diri, momod-rumosi no yoalo kikiawi. Om oorumaton dîiri babanar it ngaran di Tuhan Yesus sino. 18Jadi, ogumu dîiri ot tongo tulun di nokeemoyo mâantad sid Tuhan Yesus dot miningkakat sid tinoguwangon dit tongo anggota jemaat om minangakun dot nokoombal yoalo momurineet om pineelo po dit tongo rineet yo. 19:18 pineelo po dit tongo rineet yo: I kiro’on doalo, ong noreet no i pomurineet doalo sid tulun wookon, amu no obisa.19Om minangan ping-umpugay dit tongo baya boboliyan it tongo buuk yo, it pinotulisan dit tongo rineet yo, om tutuday nogi sid tinoguwangon dit tongo tulun. Torogo nopo dit tongo buuk diri, amu mogidu dot 50,000 ot siin dot perak keenong gaji dot 50,000 tadlaw. 19:19 gaji dot 50,000 tadlaw: Ino dino, satanga juta ringgit dang Malaysia ong kiro’on dot RM10 sangadlaw ot gaji.20Jadi, ugu no dino it kuasa di tabar di Tuhan, dit nokotongkop sid daerah dino, om ogumu it nongo-keemoyo.
Kinoguriyakan sid Efesus
21Nakatalib iri, boboyo’o nopo di Paulus tu tatarayaanon dit Tatod Tosusi, ongoy no yalo sid negeri do Makedonia om Akhaya, om tilombus nogi sid Yerusalem. “Kalaga oku po siri,” ka di Paulus, “mongoy oku bala sid Ruum,” ka. 22Jadi, suu’o yo no it duwo mantad dit koruang yo, ino-no i Timotius om i Erastus, dot mogulu doo mongoy sid Makedonia. Nga it kondiri yo, oleed po sâabat sirid negeri do Asia Tokodok.
23Iri no tiya diri ot waro minimbulay dot kinoguriyakan tagayo sid Efesus, pasal dit tudukan ontok-ko i Tuhan. 24Tu sid kota dino, warot iso tulun dot tukang pirok, ngaran yo nopo nga i Demetrius. Mamaal yalo dot tongo-kôodok ot tiruan di kuil di Artemis, 19:24 Ii-nopo Artemis, it ponoko-kinoringan diri, tongondu, okon-ko kusay.it ponoko-kinoringan dit tongo tulun siri, dot pirok ot winaal. Ogumu ot tulun dot ginojiyan yo sid gama’on dino, nga ogumu-i ot koontungan. 25Jadi, umpugo no dialo it tongo pakaraja yo om it tongo pakaraja wookon it mangatag dot pirok, om pomoros nogi dot ka, “Oy tongo tobpinee! Nela’an duyu no dot ong okon-no-ko iti ot karaja tokow diti, andang-no-ko aso koontungan tokow dot agayo. 26Om biano diti, nokito om norongow duyu no kondiri it gama di Paulus dino. Ki-boros yalo dot, ‘It winaal dot tulun, okon-ko Tuhan’ ka. Adi, ogumu dîiri ot tongo tulun dot minimoyo dit tudukan dialo dino, dot okon-ko gisom sitid Efesus no, ino-i-nga amu no oleed dot kotongkop sitid negeri do Asia Tokodok diti. 27Ong ugu dino, okon-ko gisom it ponsoorian tokow no ot araag, ino-i-nga it kuil po dit Saasambayangon tokow nga anggapon nôono dot tulun dot aso guna. Om i Tuhan tokow i Artemis it sasamba’on di kikiawi sitid negeri dot Asia Tokodok diti, om sid pootongkop do pomogunan nga aso nôono momoduli dit kogoyo’o dit ngaran yo,” ka di Demetrius.
28Korongow po doalo it boros dit masam keeno, rinumasang no yoalo om ponginggarak no momoros dot, “Ki-kuasa i Artemis, Tuhan dot tulun Efesus,” ka, dot iri no ot pipopogot momoros. 29Jadi, nokotongkop dîiri it koguriyakan sid kota dino. Om kikiawi it tulun dino nga pomod-toronong no sino, om tabpa’ay nogi doalo it duwo koyuwan it koruang di Paulus, i Gayus om i Aristarkhus, it tulun do Makedonia, om turus gayato doalo sid stedium. 19:29 Ii-nopo stedium dino, sam-ko it apakay tidino dang mibula. 25,000 ot tulun dot koogom siri.30Eengin dara’ay i Paulus sumuwang siri, dot momoros nga tiniag dit tongo mabpamaya di Yesus. 31Waro piipiro koyuwan ot pomimpin tagayo sid daerah dino dot tambabaya di Paulus, do minongupono sid dialo dot, “Kada no sumuwang sinod stedium dino,” ka.
32Adi, oguguriyok no it piumpugan dino, tu waro ong monginggagarak dot momoros, “masam keeti,” waro nong “masam keeno,” ka, dot it kogumuay dit tongo tulun siri nga amumu-i nela’an ong nunu ot tomodon doalo miumpug siri. 33Jadi, warot iso tulun minongoy sid dapan; ngaran yo nopo nga i Aleksander. Yalo dino, minangawakil dit tongo tulun do Yahudi tu patarang dot okon-ko yoalo po ot puun do masaala, ino-i-nga i Paulus nôopo. Om posinggoro yo no i longon yo tu eengin momoros. 34Nga kela’ay po doalo dot tulun do Yahudi bala’ay yalo diri, piaampot no yoalo gumara dot duwo jaam koleedo. Boros doalo, “Ki-kuasa i Artemis, Tuhan dot tulun Efesus!” ka.
35Leleed diri, iri no ot pomimpin tagayo sid kota diri ot nakadapat potingkod dit koguriyakan dino, om pomoros nogi yalo dot ka, “Oy tongo tulun dot Efesus, asot îiso tulun sid pootongkop do pomogunan dot amu nokeelo dot tokow no ot moomiara dit kuil di Tuhan tagayo tokow i Artemis om i patung yo dit noloo mantad sid tawan. 36Asot îiso tulun dot kadapat mongolim diti. Jadi, kadaada kopow nôono om kada konow mangagama dot aso taatântu. 37Minangan duyu owito iti tongo tulun siti dot yoalo diti, okon-ko minanakaw po dit nunu nopo it osusi mantad sid kuil tokow, keenong minongukuwo di Tuhan tokow, aa babanar gaam? 38Jadi, ong waro daawa’on di Demetrius om it tongo tukang yo sid disay nopo, ipoowit po doalo sid maakama om piboboroson nogi sid tinoguwangon dit takim. 39Om, ong waro po nunûunu ot duaton duyu wookon, gaam po salasayon tokow sid miting tokow dit asaah. 40Ong it najadi dit tadlaw diti, obbuli boroson dot kosusa daton, tu milo po tu otondos tokow dati di karajaan do Ruum dot lumawan doalo. Ong ugu dino, asot isimbar tokow, tu aso no ot alasan tokow pabanar diti koguriyakan diti,” ka dit pomimpin. 41Nopupusan po momoros dot irad keeno, suu’o yo no muli it tongo tulun.
20Sid Makedonia om sid Akhaya i Paulus
1Nakatatalib it koguriyakan sid Efesus, waro insan tadlaw pini’umpug di Paulus i tongo mabpamaya, tu papatog dit kemaya’an doalo om peelo sambil dot gumayad no yalo mantad siri. Ka dialo, “Eeduan kow nôono diti tu yoku diti, mongoy oku no sid negeri do Makedonia,” ka, om pamanaw no yalo. 2Kadung nokorikot yalo sid negeri dot Makedonia, pamanaw no yalo dot tumongkop sid negeri diri, tu monuduk om papatog dit kemaya’an di tongo mabpamaya. Om ongoy nogi yalo sid negeri do Akhaya. 3Miniyon yalo siri dot tolu wulan koleedo. Nakatalib peeri, tumumpang no dara’ay yalo do kapal dit lumayag kumaa sid negeri do Siria, nga waro ot tabar norongow yo dot miniupakat it tongo tulun do Yahudi dot mamatay dialo sid kapal dino. Adi, boboyo’o nopo dialo, poguliay yo-i sid negeri dot Siria, dot sid tindal dit negeri do Makedonia ot winaya’an. 4Om ogumu ot koruang dialo: Yoalo dino, i Sopater it tanak di Pirus mantad sid kota do Berea, i Aristarkhus om i Sekundus mantad sid kota do Tesalonika, i Gayus mantad sid kota do Derbe, i Tikhikus om i Trofimus mantad sid negeri dot Asia Tokodok, om i Timotius. 5Minogulu-i yoalo mamanaw do tinumumpang do kapal, om pongindad nogi dagay di Paulus sid kota do Troas. 6Katalib po it Minggu dit Ruti dit Aso Paangambang, tumpang okoy no do kapal sid Filipi dit lumayag kumaa sid Troas. Limo tadlaw dot maalayag i kapal om nokosondul nogi sid kota dot Troas. Om intoron okoy po siri dot sominggu koleedo.
Pinagandaa’an di Paulus dit Toori no sid Troas
7Tiya dit sodoy dot minggu, miniumpug okoy dot mangakan dit poginakanan di Tuhan Yesus. Om pingkhotbah no i Paulus sid tongo tulun siri dot oleed babanar it tudukan yo sampay tanga-sôodoy, tu susuwab nopo diri, tumilombus no yalo mamanaw. 8It niyonon nopo dagay miumpug dino, sorid sawat, nga ogumu ot tongo lampu dot song-babaak. 9Warot iso kusay siri do tanganak po, i Eutikus oh ngaran yo, dot minogom sid jondila. Pagka tu mad-ko aso-i bala’ay ot kotingkadan di Paulus diri dot mooboros, mintutok dîiri i tatanak sampay nokoodop sid jondila diri. Nokoolong-olong yalo modop, milo pom tad noliwan-i mantad sid tingkat kotolu, om intangay dit tongo tulun nga napatay no yalo. 10Indoo no i Paulus sid siba om tinggoobay yo no om gopuso nogi i Eutikus dino om pomoros no dot, “Kadaay duyu no koruduay tu noposiyan no yalo diti,” ka. 20:10 1Raj 17:21; 2Raj 4:3411Om indakod no kembagu i Paulus sid sawat om pangakan okoy nogi dit poginakanan di Tuhan Yesus. Nopongo peeri, pangakan okoy nogi tantu sambil miboboros. Om kinam okoy miboboros di Paulus sampay nosuwaban, om pamanaw no dîiri yalo. 12Soromo’on nopo di Eutikus diri, noposiyan po yalo, pootodo no doalo sid walay yo, om yoalo nga ongo-totomon no dîiri tu neempapagan it ginawo doalo dit ugu diri.
Mantad sid Troas Kumaa sid Miletus
13Jadi yokoy dit kinoruangan di Paulus, tîinumumpang no do kapal minogulu sid kota dot Asos. Tu i Paulus, eengin maya po sid tindal om tumumpang nogi do kapal mantad sid kota dot Asos. 14Nokopisamung okoy po sid Asos, tumpang no i Paulus sid kapal dit sinoko’on ya, om layag no it kapal kumaa sid kota dot Metilene. 15Mantad siri, layag no it kapal, om susuwab po diri, nokorikot okoy no sid somok dit pulow dot Kios. Susuwab po kembagu, nokorikot okoy nogi sid pulow dot Samos. Sangadlaw po mantad diri om nokorikot okoy nogi sid kota dot Miletus. 16Aji, minangan mâantad tontuo di Paulus dot amu no majang sid kota dot Efesus, tu amu eengin yalo dot mialung-alung sinod negeri do Asia Tokodok, tu eengin yalo dot alangkas korikot sid Yerusalem supaya okosupan i tadlaw kaamatan dot tulun Yahudi, it reetan dot Pentakosta.
Pinisambatan di Paulus om it Tongo Ponotua do Jemaat sid Efesus dit Toori no
17Tiya dit sirid Miletus okoy po, ponuu no i Paulus dot tulun siri mongongoy dit tongo ponotua do jemaat sid Efesus dot sumambat doo siri. 18Nôokorikot po yoalo siri, pomoros no i Paulus dot, “Oy tongo tobpinee, nela’an duyu no it kinowowoyo’on ku dit leleed ku sid dikoo, mantad po dit koorîkot ku sid negeri do Asia Tokodok. 19Minangalayan oku di Tuhan Kinoringan dot mangagama dit suu Yo sid dogon dot osiba oh ginawo ku, om tiya diri, asasarok oku koromow, tu ogumu it tongo kosusa’an dit najajangan ku, kâakaraja dit tongo tulun do Yahudi dot miupakat mamatay dogon. 20Nga masam keeno poma, kakal oku-i potuduk dit nunu nopo it ki-guna baagi dikoo, om nokotuduk ku no kikiawi iri sid tongo piumpugan tagayo om sid tongo walay duyu. 21Om minangaabar oku po dit Tabar Tawasi sid bansa do Yahudi om sid tongo bansa wookon dot apatong banar it boros ku, supaya tumoobat yoalo om mangarap do Kinoringan, ino-no mimoyo di Tuhan tokow i Yesus Kristus.
22Adi, beenoy, pagka tu linoow oku di Tatod Tosusi dot poongoyon oku sid Yerusalem, mosti mongoy oku. Aa-ku-i ela’an ong nunu dîino ot aajangan ku sori. 23Ino no gisom it nela’an ku; sid monikid do kota dit nawaya’an ku, pinopuondom i Tatod Tosusi sid tupono dit nilombus dit tongo mabpamaya dot, it kosusa’an om jiil ot mindad-indad dogon. 24Nga asansara oku poma keenong apatay nga, aa-ku-i podulion, asal pong opongo ku it gama’on it nisuu dogon di Tuhan Yesus, ino-no paabar dit Tabar Tawasi ontok-ko it kosianan do Kinoringan. 20:24 2Tim 4:7
25Nokorikot oku no sid kikiawi it tongo tobpinee sitid kawasan diti dot paabar dit Tabar Tawasi ontok-ko it Karajaan do Kinoringan. Om biano, ela’an ku dot amu konow kasambat dogon kembagu. 26Adi, iboros ku no mâantad sid dikoo diti tadlaw beeno diti dot, ong waro sid pialatan dikoo dot amu mimoyo, okon-no-ko dogon po do sala. 27Tu, amu oku insan mogidu mantad sid tugas ku do patarang sid dikoo dit kikiawi it rancangan do Kinoringan tiya dino. 28Adi, tandayay duyu no om piara’o duyu no it kikiawi i jemaat it nipajaga di Tatod Tosusi. Tu ikoo dino, sinuu do moongilala di jemaat do Kinoringan. Jadi, piara’o no dikoo it jemaat duyu, masam-ko it gama dit moomiara do domba. Tu nasanganu no do Kinoringan it tulun dino, tu notobus Yo no dit raa Yo kondiri. 29Ela’an ku dot ong keedu oku po siti, waro no rumikot sid pialatan duyu dot guru palsu, it ugu-ko sorigala dit orongit dot mangasow dit tongo domba. 30Mantad sid pialatan duyu kondiri poma nga, waro-i ot tulun mimbulay dot pokilong dit tudukan tabanar dit nituduk ku sid dikoo. Eengin yoalo mamalid dit tongo mabpamaya di Yesus, supaya maya doalo. 31Jadi, jaga’on duyu no om ondomon duyu no, tu tolu notoon oku no koleed dot potulid dikoo, dot sodoy-adlaw oku nopo dot aso tingkod monuduk dikoo sampay kotiri ot romow ku,” ka.
32“Jadi beenoy diti, yarap ku no ikoo sid Kinoringan, om ipoondom ku dikoo i Tabar Tawasi ontok-ko it kosianan Yo, tu iri no ot keempatog dikoo. Om i Kinoringan no ot manaak dikoo dit tongo barakat dit nisodia Yo baagi dit kikiawi it tongo umat Yo. 33Tiya dit sid dikoo oku, aa-ku insan do tiipanganu dit siin ko i soosokot duyu. 34Ela’an dikoo dot dogon kondiri do longon ot pinogiim ku dit kikiawi dit tongo kosukupan om kaakanan ya di tongo koruang ku. 35Saralom dit koposiyon ku, nununu nopo diri nga nataakan ku no ikoo do suntuan sid gama dot abagos gumama, supaya kadapat po manarabang dit tongo tulun dit amu okudarat. Om iti no ot oporolu dot ondomon duyu babanar, it noboros mâantad di Tuhan Yesus dot, ‘Awasi nogi ot manaak mantad dot mangaramit,’ ka,” ka di Paulus.
36Nopongo po i Paulus momoros, singkotud no yalo om it kikiawi doalo nga minaya-i sumingkotud om pintaduwa no yoalo. 37Aji, pomod-gapus no yoalo dot songiad-iad om ping-singuday 20:37 Sompi kusay poma nga misingud-i dot pingas ot singudon, tiya dot misambat om mitongkiyad, tanda nogi do kasayangan it tulun dino ong sid tadat doalo. po i Paulus. 38Iri no ot nokolunguy babanar di ginawo doalo, it minomoros i Paulus dot, “Amu konow kasambat dogon kembagu,” ka. Om pootodo no doalo i Paulus sampay sid kapal.
21Minongoy i Paulus sid Yerusalem
1Kadung nokopitotongkiyad okoy no dit tongo ponotua do jemaat sid Efesus, waya okoy no dit kapal kembagu lumayag kumaa sid pulow do Kos. Om susuwab po diri, nokorikot okoy no sid pulow do Rodos, om mantad siri, minitilombus okoy-i sampay nokorikot sid pangkalan dit kota do Patara. 2Pogiim okoy siri dot kapal dit lumayag kumaa sid kota do Tirus sid daerah do Fenisia. Adi, nokotumpang okoy om layag no it kapal. 3Sid tanga do layagon dino, otimpan ya it pulow do Siprus, om minaya okoy ponong sid wanan dot lumayag kumaa sid negeri dot Siria, om tindal okoy nogi sid kota do Tirus, tu potindal yoalo dit tongo barang mantad sid kapal. 4Jadi, iimo ya no i tongo mabpamaya siri, om kadung-ko nasambat, sominggu dot muurunggum okoy doalo sino. Adi, warot tupono di Tatod Tosusi sid tongo mabpamaya siri dot waro ot aajangan di Paulus sid Yerusalem, om tiago no doalo yalo dot lumombus sori. 5Nga norikot nogi pogi it tadlaw do pamana’an di kapal dit sinaka’an ya, tanud no yoalo dagay songanak-anak dot sumoliwan mantad sid kota sampay sid pantay. Kalaga okoy sino, singkotud okoy no kikiawi dot mintaduwa. 6Minonong-taatagon no yoalo dagay om, “Eeduan kow nôono diti,” kanja, om sako okoy no sid kapal. Adi, yoalo nga minomonguli no sid walay.
7Mantad sid Tirus, linumayag no i kapal sampay nokorikot sid Ptolemais. Tindal okoy no siri dot sangadlaw no bâanar tu, magandaa okoy dit tongo tobpinee dit nokeemoyo siri. 8Susuwab diri, ongoy okoy no sid kota do Kaisarea. Nâakalaga, turus tolungkap okoy sid walay di Filipus, it iso oh ponginjil, dot rumusod okoy dialo miyon siri. Yalo dino, iso mantad dit turu koyuwan it nopili dit timpuun-i dot diaken sid Yerusalem. 21:8 Kis 6:5; 8:26-409Waro ot apat koyuwan ot tanak yo do tongondu do bujang nopo kikiawi, om ki-ongo-sinundu yoalo do polombus do nubuat. 10Tiya dit sisiri okoy po dot piipiro tadlaw, waro rinumikot isot tulun, it reetan dit Agabus, mantad sid negeri do Yudea it ki-sinundu do polombus do nubuat. 21:10 Kis 11:2811Om rikot no yalo sid dagay dot manganu di tagkos di Paulus. Kaanu po dialo, poogoto yo no it tagkos dino sid takod om longon yo kondiri om pomoros nogi dot, “Kaa diti it boros di Tatod Tosusi: ‘It kusay dit sanganu diti tagkos diti, agatan dit tongo tulun dot Yahudi sid Yerusalem dot masam keeti, om itaak nogi sid tongo tulun dit bansa wookon,’ ka,” ka di Agabus. 12Na, kadung-ko norongow yeeri, pogoso ya no babanar dit tongo tobpinee sid Kaisarea i Paulus supaya amu lumombus sid Yerusalem. 13Nga ka nogi di Paulus, “Nokuro tu songiad-iad kow, posusa kow-i bâanar diti ginawo ku. Nga rongo’o duyu no babanar; yoku diti, okon-ko it agatan oku no sid Yerusalem ot nokosodia oku baagi di Tuhan Yesus, nokuro ong patayon oku poma nga, nokosodia oku no,” ka dialo. 14Kadung-ko nokito ya dot osugul-i babanar yalo dot mongoy, tingkaday ya-i, om pomoros okoy no dot, “Ombo-ko kenginan di Tuhan sid dialo dino,” kanja.
15Jadi, nopongo peeri, pongodoropi okoy no tu mamanaw kumaa sid Yerusalem. 16Om waro po minaya ot piipiro koyuwan ot mabpamaya mantad sirid Kaisarea dot potolunung dagay sid walay di Manason, tu sid walay no dialo dino ot iyonon ya. I Manason dino, tulun do mantad sid pulow do Siprus, it nokopogulu babanar mimoyo di Yesus.
Minongoy i Paulus sid di Yakobus
17Kadung-ko nokorikot okoy sid Yerusalem, somungo okoy no dit tongo tobpinee siri dot ongo-totomon it ginawo doalo. 18Susuwab po diri, piwaya okoy no di Paulus kumaa sid di Yakobus, it tobpinee di Yesus, om kikiawi it tongo ponotua do jemaat sid Yerusalem nga siri-i. 19Jadi, minonong-salam po mogulu i Paulus, om sorusulo nogi dialo monuturan sid tongo tulun siri dot kukuro om kukuro i Kinoringan dot mamakay dialo om it tongo kinoruangan tiya dit paabar dit Tabar Tawasi om pempatog dit tulun dit okon-ko Yahudi.
20Kopongo po i Paulus mooboros, pangarayow no do Kinoringan it tongo tulun siri pasal dit norongow yo. Nga ka dîiri doalo, “Oy tobpinee ya Paulus, masam keeti ot kaada’an sitid Yerusalem tidino: Waro ot boriribu ot tulun do Yahudi siti dot nongo-keemoyo no di Tuhan Yesus, om kikiawi doalo, ongo-tataat maya di Tukum di Musa. 21Ong it norongow doalo, asal ong maya di Yesus it tongo tulun do Yahudi dit miyon sid pialatan di tongo bansa wookon, suuon nu no kabarasan dot paada di Tukum di Musa, om amu no monunat di tanak yo, om amu no maya di tadat tokow do Yahudi. 22Jadi, kukuro nôono? Tu, mimang-ko orongow-i doalo dot nokorikot koh no siti. 23Kaa diti bala ot gama tokow pentalang dot amu babanar it norongow doalo. Waro apat koyuwan oh kusay siti, it nokoponuman no do janji sid Kinoringan. 24Jadi momorisi nôono yoalo do koyuwan om mokiburut po. Gaam po maya koh dit upacara do ponusian dino sid natad dit Saasambayangon Tagayo, om ikaw ot mamalanja doalo dot tongo pangayam dit pasadaka’on. Ong kaa dino, na, ela’an kikiawi do tulun siti dot amu oonong it norongow doalo, om ikaw kondiri nga kakal-i maya di Tukum di Musa. 21:24 Bil 6:13-2125Ong it tongo tulun dot okon-ko Yahudi dit nongo-keemoyo di Yesus, notulisan ya no mâantad yoalo dit koputusan ya, dot amu obbuli mangakan dit pinurineetan, it raa, it pangayam dot amu nakalabus it raa, om amu obbuli miagay,” ka doalo. 21:25 Kis 15:29
26Jadi, susuwab po diri, angatay no di Paulus it apat koyuwan it kusay dot mongoy mokisusi. Nokotimpuun po it upacara do ponusian diri, ongoy no i Paulus sid natad dit Saasambayangon Tagayo, tu peelo dit timam siri dit tadlaw dot kopupusan dit koponusian doalo om it panadaka’an dit tongo pangayam.
Tinabpa’an i Paulus
27Moosomok dit kopupusan dit upacara do ponusian, ino-no it tadlaw koturu, waro no tongo tulun do Yahudi mantad sid negeri do Asia Tokodok dot nokokito di Paulus sid natad dit Saasambayangon Tagayo, om pangangat no yoalo dot tulun togumu dot manabpo di Paulus, 28sambil monginggarak dot ka, “Oy tongo tulun dot Israel, tulungay okoy! Tu iti no tulun diti ot monuduk dit tongo tulun dit sisiombo nopo supaya sumana dit bansa tokow, it tukum tokow om it Saasambayangon Tagayo tokow. Om minangangat po yalo dot tulun dit bansa wookon sumuwang sitid Saasambayangon Tagayo tokow, supaya eensosomuan iti tampat tosusi diti,” ka. 21:28 It tongo kusay do Yahudi nôopo ot kawasa sumuwang sid bogian dit natad dit Saasambayangon Tagayo dit dang Yahudi. It tulun dit okon-ko Yahudi, kawasa sumuwang sid bogian dit natad dit osodu sabat. Tu it tulun no do Yahudi ot kiro’on dot umat tosusi do Kinoringan. Kiikiro ong waro tulun dit okon-ko Yahudi ot sumuwang siri, eensosomuan dîino it tampat tosusi dino, om it tulun dino, rotuan dot tukum do patayon.29Minomoros yoalo dot ugu dino, tu nokito doalo i Paulus om i Trofimus, tulun do Efesus om okon-ko Yahudi, dot minitanud sid Yerusalem, om panantaman doalo ong nowit di Paulus i Trofimus sumuwang sid Saasambayangon Tagayo. 21:29 Kis 20:4
30Jadi pootongkop dit bandar diri, mad-ko gumolok ot kooguriyok dit tongo tulun. Om panangkus no yoalo tumoronong siri, om gayato nogi doalo i Paulus sid soliwan dit Saasambayangon Tagayo, om turus lontopo it tongo longobon dit tembok dit natad dit Saasambayangon Tagayo. 31Om pokipapatayan dara dit tongo tulun i Paulus, nga waro dîiri ot rinumikot dot popeelo dit panglima do tantara do Ruum siri dot waro koguriyakan tagayo sid Yerusalem. 32Turus pangangat it panglima dino dit tongo kotua do posukan om tongo soojar, om panangkus no yoalo pakaa siri. Kokito po dit tongo tulun it panglima om it tongo soojar diri, tingkaday no doalo manampar i Paulus. 33Insomok no it panglima dino sid di Paulus om pomoros no dot, “Taanon ku ikaw,” ka, om suu’o yo no it soojar dot mongogot dit miduduwo it longon di Paulus dot rantay, om pongoduat no dot, “Isay ka yalo diti, om nunu ot minangan yo?” ka. 34Om waro no dîiri doalo dot minonginggarak dot momoros dot, “masam keeti,” waro nong, “masam keeno,” ka. Pagka tu oguriyok it tongo tulun, amu ela’an dit Panglima ong nunu ot babanar-no-ko najadi. Aji, suu’o yo no mongowit di Paulus sid iiyonon dot soojar. 35Nokorikot po yoalo sid tukad dit iiyonon do soojar dino, pi’insok no siri it tulun togumu diri dot mokipamatay di Paulus sampay kinanday dit tongo soojar i Paulus mongowit sid suwang. 36Tu, ooyud nopo it tongo tulun dot song-gagarak momoros dot, “Patayo no!” ka.
Minokiijin i Paulus Momoros
37Kamasa’an dit mongowit no yoalo di Paulus sumuwang, pomoros no i Paulus sid panglima do tantara dino, ka dialo, “Mokirila oku dara dot momoros toruay sid dikaw, oy Tuan,” ka. Simbaro nopo dit pomimpin do tantara, “Keelo koh bala dot boros dot Yunani,” ka. 38“Ondos ku nopo ong ikaw no it tulun do Mesir diri, it minangalawan do porinta dit gûulu om it minangangat dit apat ribu ot tulun dit ongo-kakasow om ki-ongo-sinjata dot minongoy sid balantara,” ka. 39Simbaro nopo di Paulus, “Yoku diti, tulun do Yahudi, om mantad oku sid kota do Tarsus, it sid negeri do Kilikia, it bandar tagayo. Adi, mokirila oku dot momoros dat tongo tulun,” ka. 40Nokorila po dit panglima i Paulus dot momoros, ingkakat no yalo sid tukad, om posinggoro no dialo it longon yo supaya it tongo tulun dino nga tumingkod dot gumuriyok, om timpuun no yalo momoros sid poomoros doalo kondiri, ino-no it Ibrani.
22Pinatarang i Paulus dot Aso Sala Yo
1Ka dialo, “Oy tongo tobpinee om tongo taki, rongo’o duyu po, patarang oku dot babanar-ko aso sala ku,” ka. 2Korongow po doalo dot momoros i Paulus dot poomoros do Ibrani, song-kadâada dîiri yoalo. Adi, polombuso no di Paulus it tuturan yo diri dot ka, 3“Yoku diti, tulun do Yahudi om nosusu oku sid Tarsus sid negeri do Kilikia, nga sitid Yerusalem ot kinogoyo’on ku, tu siti ot sinikulon ku. Ii-nopo guru ku nga i Gamaliel. Notudukan oku dot maya kikiawi dit Tukum di Musa it nilombus sid taki-lombus tokow. Om yoku nga masam-ko ikoo-i tu maya babanar dit koginawa’an do Kinoringan. 22:3 Kis 5:34-394Nakapanansara oku dit tongo tulun dit nokeemoyo dit tudukan di Yesus dino, dot tongondu-kusay nga tabpa’an ku om jiilon sampay sinukung ku dot apatay. 5Iti boros ku diti, amu momudut, tu it timam tagayo kondiri om kikiawi dit tumpug dit Maakama dit dang Tugama ot sasi ku. Tu yoalo no ot minanaak dogon dit tongo surat kabanaran dot pentalangon ku sid tongo tobpinee tokow sid tongo saasambayangon sid kota do Damsyik, dot obbuli oku manabpo dit tongo tulun dit nokeemoyo dit tudukan di Yesus dino, om manaan doalo om owiton nogi sid Yerusalem dot ipookum. 22:5 Kis 8:3; 26:9-11
6Jadi, sid tanga dit pabpana’an ku kumaa sid Damsyik, tiya dit moosomok oku sid kota, neya’an no dot tingaadlaw, mogkureelo-poom nababang oku dot linawaw mantad sid tawan it kosurolong babanar. 7Tad noruluk oku-i sid tana om nokorongow oku dîiri dot bongut momoros sid dogon, dot ka, ‘Saulus! Saulus! Nokuro tu manansara koh Dogon?’ ka. 8Om duato ku dîiri dot, ‘Isay koh ka dino, oh Tuhan?’ kangku, nga simbaro oku nopo, ‘Yoku diti, i Yesus tulun do Nazaret, it sansara’on nu,’ ka. 9Om it tongo tulun dit tinumanud dogon nga nokokito-i dit linawaw dino nga amu noorotiyan doalo it bongut dit minomoros dogon. 10Jadi, pongoduat oku no dot, ‘Tuhan, nunu ot apatut dot gama’on ku?’ kangku, nga boros di Tuhan sid dogon, ‘Tungag no, om ongoy no sid Damsyik, tu sino ot karanga’an nu dot nunu ot oporolu dot gama’on nu,’ ka. 11Om nobolow oku tu nosurolong oku dit linawaw. Jadi, minangan oku dîiri aako dit tongo koruang ku lumombus sid kota do Damsyik.
12Waro iso tulun sino reetan di Ananias. Yalo dino, tulun dot ataat sid Tukum di Musa, om orumaton po babanar dit kikiawi it tulun do Yahudi sid Damsyik. 13Jadi, rikot no yalo om toning nogi dogon om pomoros no dot, ‘Oy tobpinee Saulus, ungkalat no tu kokito koh no wâagu dino,’ ka. Turus nokokito oku dîiri, om tingaa oku nga nokito ku i wuros dialo. 14Om pomoros no yalo sid dogon, dot ka, ‘Pinili koh di Kinoringan dit taki-lombus tokow supaya ela’an nu it koginawa’an Yo, om supaya kokito koh di Raja Maanalamat dit Abanar, om supaya korongow koh dit bongut Yo kondiri. 15Tu jodion koh Doo dot sasi Yo kumaa sid tongo tulun, ontok-ko it tongo hal dit nokito om it norongow nu. 16Okon-no-ko mialung-alung po, tungag no, om pokipodsu no, om loowo no i Yesus sabagay Tuhan nu, supaya oompunan koh di tongo duso nu,’ ka di Ananias, om minokipodsu oku no dîiri,” ka di Paulus.
Linoow i Paulus dot Paabar dit Tabar Tawasi sid Tongo Bansa Wookon
17Jadi, minomoros no wâagu i Paulus dot, “Kadung-ko nokoguli oku no sitid Yerusalem, ongoy oku no sid natad dit Saasambayangon Tagayo dot sumambayang. Tiya dit mintaduwa oku, milo po tu binontongon oku, 18om nokito ku dot minintalang i Tuhan Yesus dot popeelo dogon dot ka, ‘Pogidu talangkas mantad sitid Yerusalem, tu amu mimoyo it tongo tulun siti dot sinumambat Oku dikaw,’ ka. 19Simbaro ku nopo, ‘Tuhan, aa-ku-i mogidu tu andang mimoyo mari yoalo dogon, tu nela’an no doalo mâantad dot nokosuwang oku sid tongo saasambayangon dot manabpo doalo dot ijiil, om nipalapos ku po it tongo tulun dit nokeemoyo sid Dikaw di gûulu. 20Om tiya dit pinatay i Stefanus it sasi Nu, nga siri oku-i diri. Om minonukung oku nogi dot patayon yalo diri. Gaam-ko yoku nogi ot minangajaga dit tongo jubah dit tongo tulun dit minamatay dialo,’ kangku. 22:20 Kis 7:5821Nga, boros di Tuhan wagu sid dogon, ‘Pamanaw-i tu suuon Ku ikaw mongoy sid pomogunan tosodu, dot paabar dit Tabar Tawasi sid tongo tulun dit okon-ko Yahudi,’ ka,” ka di Paulus.
22Jadi, minongonining it tongo tulun siri dit boros di Paulus sampay noreet dialo dot, “paabar dit Tabar Tawasi sid tongo tulun dit okon-ko Yahudi,” ka, nga minomod-gawa kembagu yoalo, dot ka, “Amu no awasi dot miyaw po yalo! Patayon no yalo dino!” ka. 23Om song-gagara nopo yoalo, sambil mongolus dit jubah om posimbulo nogi, om pamayut po yoalo dit tongo abuk dot itiyas sid sawat. 24Adi, mangay dîiri dit panglima do tantara do Ruum poowitay i Paulus sumuwang sid iiyonon dit soojar, dot ipoogot siri tu mangan loposo, tu monginsosok dot nokuro tu ugu diri ot kooguriyok dit tongo tulun kumaa sid doo. 25Koogot nopo i Paulus dot loposon dara, pomoros no yalo sid kotua do posukan dit pengkakat sino, “Ong maya dit tundang-undang do Ruum, obbuli gaam dot loposon it warga-nagara do Ruum, dot amu po nokopiukum?” ka. 22:25 It tongo warga-nagara do Ruum, ki-waro hak dot amu obbuli tad loposon-i ko tad jiilon-i do pulis ong amu po kopiukum.
26Korongow po dit kotua ino, ongoy no yalo sid panglima om pomoros nogi dot, “Nunu itit nisusuu nu diti? Dot yang-ko warga-nagara do Ruum yalo!” ka. 27Jadi, ongoy no it panglima sid di Paulus om pongoduat no dot, “Totontuo momoros! Banar no gaam dot warga-nagara koh do Ruum?” ka. “Oõ,” ka di Paulus, “banar no beno,” ka. 28Nga boros dit panglima, “Nn! Warga-nagara koh gaam, dot ong yoku ot jinumadi dot warga-nagara, ogumu nakabayar ku,” ka. Nga, simbaro nopo di Paulus, “Oo nga ong yoku diti, asal nosusu oku, warga-nagara oku no, tu warga-nagara it tama ku,” ka. 29Turus pogidu it tongo soojar dit mangalapos dara di Paulus dino, om i panglima nga rinumosi dîiri tu nakalanggar dot tundang-undang, tu minonuu yalo dot mongogot di Paulus dot rantay. Pada hal, i Paulus dino nga warga-nagara-i do Ruum.
Sid Tinoguwangon dot Piukuman i Paulus
30Susuwab po diri, suu’o no dit panglima it tongo timam do ki-pangkat om it tongo pomimpin wookon dot Israel do miumpug sid Maakama dot Tugama, tu mokiilo po yalo ong nokuro tu daawa’on doalo i Paulus. Om paangayay no i Paulus sid iiyonon do soojar tu, suuon mingkakat sid tinoguwangon dit piukuman dino.
231Meed dot rumolong i Paulus dit tongo tulun sid Maakama dot Tugama, om meed momoros yalo dot ka, “Oy tongo tobpinee ku! Kikiawi dit nagama ku sid koposiyon ku, sid saralom dit mangalayan oku do Kinoringan, aa-ku insan kopurimon dot nakasala oku, sampay iti maakaa diti,” ka. 2Korongow po di timam tagayo i Ananias i boros dino, suu’o no it tulun dit pengkakat sid toning di Paulus dot mangalapis dit kabang di Paulus. 3Nga boros di Paulus sid dialo, “Kurang ajar! Lopison koh-i do Kinoringan dino, tu misingko-sususi koh nôopo! Minogom koh sino do mangakim dogon dot sumuut dit Tukum di Musa kabarasan, dot ikaw kondiri ot minangalanggar dit Tukum dino tu minonuu koh dot tulun mangalapis dogon,” ka. 23:3 Mat 23:27-28
4Adi, pomoros no it tongo tulun sid toning di Paulus dot, “Kobulun koh nogi mongindaraat dit timam tagayo do Kinoringan!” ka.
5Simbaro nopo di Paulus, “Ay dooy, aa-ku-i nela’an dot timam tagayo po yalo dino, oy tongo tobpinee. Ong nela’an ku nogi, aa-ku-i momoros dot masam keeno, tu ka di nokotulis sid Kitab, ‘Kada kow no mongindara’at do pomimpin dit bansa duyu,’ ka,” ka di Paulus. 23:5 Kel 22:28
6Nela’an mâantad di Paulus dot it tongo tulun sid Maakama dot Tugama, warot mantad sid tumpug do Saduki om waro-i ot mantad sid tumpug do Farisi. Jadi, pomoros no yalo dot opuod sid tongo pomimpin siri dot, “Oy tongo tobpinee, yoku diti, mantad-i sid tumpug do Farisi, om it tama ku nga Farisi-i. Sagay ukumon oku diti, pasal dit tarapan ku dot oposiyan kembagu it tongo tulun minatay,” ka. 23:6 Kis 26:5; Flp 3:57Koboros po di Paulus it masam keeno, timpuun no it tongo Farisi om tongo Saduki dot migagaga, sampay it piumpugan sino nga nopiduwo. 8Tu ong it kemaya’an dit tongo Saduki, amu oposiyan kembagu ot tulun minatay, om aso ot moleekat ko rogon ko tatod. 23:8 It reetan nopo dot tatod siti om sid 23:9 nga roh ong sid bahasa asli. Amu tokow apasti ong nunu ot komoyoon banar doalo siti, tatod ka, ko namatay ka, ko rogon ka, ko nunu po. Nga ong it kemaya’an dot tulun do Farisi, kikiawi diri nga waro. 23:8 Mat 22:23; Mrk 12:18; Luk 20:279Jadi, ginumayo dîiri it pinigaga’an doalo sampay waro piipiro guru do Kitab mantad sid pati do Farisi dot miningkakat, om pomoros no dot, “Ong yokoy, sâabat nga aso sala dat tulun dilo! Tu nunu kelêelo ong waro dati ot tatod ko moleekat dot minomoros sid dialo dilo,” ka. 10Pagka tu sinumagayan no babanar it pinigaga’an, rinumosi no it panglima dot pigagayaton i Paulus sampay ongo-puputut. Jadi, ponuu no dit tongo soojar yo dot moongoy dialo sid taatanga dit tongo tulun, om poowitay nogi sid iiyonon do soojar kembagu.
11Sodoy po diri, miningkakat no i Tuhan Yesus sid toning di Paulus, om pomoros nogi dot, “Patatapo neeno ginawo nu! Tu sumasi koh po Dogon sid kota do Ruum ugu ket gama nu sumasi Dogon sitid Yerusalem,” ka.
Tupakat Mamatay di Paulus
12Susuwab po diri, miniupakat no it tongo tulun do Yahudi dot mamatay di Paulus, om pising-sumpa po yoalo dot amu po mangakan om monginum ong amu po apatay doalo i Paulus. 13Waro laba’an dot apat noopod ot tulun dit minising-sumpa diri. 14Jadi, ongoy no dîiri it piipiro koyuwan mantad doalo sid tongo timam do ki-pangkat om sid tongo pomimpin do Yahudi, om pomoros nogi dot, “Yokoy diti, minising-sumpa okoy kikiawi dot oogot babanar it sumpa ya, amu okoy po mangakan om monginum ong amu ya po apatay i Paulus. 15Adi, oy tongo tobpinee, mokitulung okoy dikoo; pangangat kopow dit wookon it anggota dit Maakama dot Tugama, dot ipoowit kembagu di panglima do tantara do Ruum i Paulus sid tinoguwangon duyu. Alasan duyu kabarasan, eengin kopow monginsosok dialo. Om yokoy, sumodia dot mangawang om mamatay dialo dot amu po korikot siti,” ka.
16Nga nororongow no dit kamanakon di Paulus dot awangan doalo mamatay i Paulus. Jadi boboyo’o nopo, ongoy yalo sid iiyonon do soojar dot peelo di Paulus. 17Adi, loowo no di Paulus it kotua do posukan om pomoros nogi dot, “Owito iti kusay diti silod panglima tu waro boroson yo,” ka. 18Owito no dit kotua do posukan yalo sid panglima, om pomoros nogi dot, “Linoow oku di Paulus it tinaan diri, om sinuu oku doo mongowit diti kusay sid dikaw, tu warot oporolu dot yabar dialo sid dikaw,” ka. 19Kuyutay no dit panglima it longon dit kusay dino om owito nogi sid sosodu, om duato no dot, “Nunu ka ot ilombus nu sid dogon?” ka. 20Simbaro nopo dit kusay, “Miniupakat it tongo tulun do Yahudi dot mokitulung dikaw, oy Tuan, dot mongowit dit kamaman ku suuwab sid Maakama dot Tugama, tu monginsosok kembagu yoalo kabarasan dialo. 21Nga, kada mimoyo doalo, oy Tuan, tu waro laba’an apat noopod koyuwan doalo ot linumosok dot mangawang dialo sid ralan. Om nokopising-sumpa no kikiawi dot amu po mangakan om amu monginum ong amu po apatay doalo at kamaman ku. Om nongo-kosodia no yoalo dino; mongindad po dit simbar nu, oy Tuan,” ka. 22Boros dit panglima sid kusay dino, “Kada no popeelo dot isay nopo dot nokotuturan nu ino sid dogon,” ka. Om sinuu dîiri yalo muli.
Niatod i Paulus sid Gobinor Feliks
23Jadi, linoow dîiri dit panglima it duwo ot kotua do posukan diri om pomoros nogi dot, “Posodia’on ot duwo naatus ot soojar dit mamanaw takod, turu noopod ot soojar dit sumako dot kuda, om duwo naatus ot soojar dit monguyut dot tandus. Tu mongoy kow sorid kota do Kaisarea dot pukul sombilan diti sodoy diti. 24Om posodia no do kuda dit saka’an di Paulus, om woyo’on no supaya korikot yalo sid Gobinor Feliks dot asalamat,” ka. 25Om ponulis nogi dot surat it panglima dot ugu diti ot boros:
26“Oy Tuan Gobinor Feliks it orumaton babanar, salam mantad sid dogon, i Klaudius Lisias. 27Iti nopo tulun diti nga tinabpa’an dit tongo tulun do Yahudi, sampay patayon dara doalo yalo dino, ong okon-no-ko nokorikot okoy talangkas dit tongo soojar ku dot manalamat dialo. Tu norongow ku dot warga-nagara do Ruum yalo. 28Noowit ku no yalo tumoguwang sid Maakama dot Tugama doalo, tu eengin oku mongilo dot nunu ot kasala’an dialo dot daawa’on doalo. 29Nela’an ku no dot aso-i ot kasala’an dialo dot ukumon dot patayon ko jiilon. Iri no pangadaawa’an doalo, ontok-ko it tongo pigaga’an dit tukum di tugama doalo. 30Aji, mantad keeno, waro po ot pinopeelo dogon dot waro piniupakatan dit tongo tulun do Yahudi do mamatay dialo. Adi, turus niatod ku dîiri yalo sinod dikaw, oy Tuan Gobinor. Om sinuu ku it tongo mangadaawa dot mongowit dit pongoduan doalo sid dikaw,” ka dit surat.
31Jadi, waya no it tongo soojar dit nisuu diri, om pootodo no doalo i Paulus sodoy diri gisom sid kota dot Antipatris. 32Susuwab po diri, lombus no mamanaw it tongo soojar dit sinumako do kuda do paatod di Paulus. Om it tongo soojar nopo dit minamanaw takod nga pinogulianan no sid iyonon doalo. 33Kadung nakalaga sid Kaisarea it tongo soojar dit sinumako dot kuda, potunuyo no doalo it surat sid di gobinor Feliks, om pataako nogi i Paulus. 34Nabaca nopo di gobinor it surat dino, pongoduat no ong mantad sid negeri do nunu yalo. Korongow po dialo dot mantad sid Kilikia i Paulus, 35pomoros no yalo dot, “Baa, ong mantad koh sori, asal ong korikot it tongo maangadaawa dikaw siti, obbuli oku no mangakim di kes nu,” ka. Om ponuu no dot manaan di Paulus sid baya istana di raja Herodes Agung.
24Dinaawa i Paulus i Tongo Tulun do Yahudi
1Limo tadlaw mantad diri, om nokorikot nogi sid kota do Kaisarea it timam tagayo i Ananias 24:1 Itit Ananias siti diti, sangaran di Ananias dit sawo di Safira sid pasal 5, om i Ananias dit minomodsu di Paulus sid pasal 9. om it tongo pomimpin do Yahudi, om iso po it luyar, i reetan di Tertulus, dot mongoy tumoguwang di Gobinor Feliks dot mangadu dit kasala’an kabarasan di Paulus. 2Poongoyo no i Paulus sid maakama, om timpuun nogi i Tertulus dot mangadaawa di Paulus dit tongo kasala’an yo kabarasan, dot ugu keeti: “Oy Tuan Gobinor! Oosay nopo it pomogunan ya di gama nu momorinta, om ogumu no ot kowosian dit nirikot nu sid negeri ya, tu i keelo’o nu. 3Om kikiawi dino nga monorimakasi om mangarayow okoy dikaw, oy Tuan Gobinor Feliks, dot siongo okoy nopo. 4Nga, supaya aa-koh ababasan mokinongow, eengin oku lumombus momoros dit oduan ya pasal dit tulun diti, om pokionuwon ya dikaw dot mokinongow koh toruay, dot mantad sid kosianan nu. 5Tu iti nopo tulun diti nga nela’an ya dot raja do maangasow, om siongo nopo yalo nga mangangat dit tongo tulun do Yahudi dot mangalawan do porinta sid pootongkop do pomogunan. Om yalo no kotua do pati dit mabpamaya dit tulun do Nazaret. 6Aampo dino, insosomuan po dara’ay dialo it Saasambayangon Tagayo dagay, dot mangangat dot tulun dit okon-ko Yahudi sumuwang sino, nga minangan ya tabpa’ay yalo. [Om minangan ya dara ukumo yalo dot maya dit Tukum dit tugama ya, 7nga rinumikot dîiri i Lisias, it panglima, dot monolod dialo mantad sid dagay. 8Om porinta’o nogi it tongo mangadaawa di Paulus dot lumaga sid dikaw, oy Tuan.] Nga ong insosokon nu nogi iti tulun diti, ela’an nu nôono dot babanar kikiawi it tongo tondos ya,” ka. 9It tongo tulun do Yahudi dit nokoongoy siri, minomonukung dit daawa di Tertulus, dot babanar kabarasan.
Minanarang i Paulus dot Aso Kasala’an Yo
10Neejinan po di gobinor i Paulus momoros, timpuun no yalo, dot ka, “Nela’an ku no oy Tuan, dot bototoon koh no mangakim sid pomogunan diti. Sabap ino, asanang iti ginawo ku, oy Tuan, patarang dot babanar-ko aso sala ku. 11Adapat nu kondiri moniasat oy Tuan, dot opod om duwo tadlaw nogi di nakatalib dot minongoy oku sid Yerusalem do sumamba do Kinoringan. 12Om amu insan dot okitanan oku dat tongo tulun do Yahudi dot monokisiwal oku dot isay nopo keenong mongumpug oku do tulun dot mamaal do koguriyakan sid Saasambayangon Tagayo ko sid tongo saasambayangon wookon ko sid sisiombo nopo sid kota diri. 13Om aso totongoh bukti doalo dit tongo panandasan doalo dogon dit niboros sid dikaw, oy Tuan.
14Andang-ko okunon ku-i sid dikaw oy Tuan, dot sumamba oku sid Kinoringan dit nasamba dit taki-lombus ya, dot maya dit tudukan di Yesus. It tumpug dit maya di Yesus no ot reetan doalo dot ‘maamalid’. Ino-poom, kakal-i dot mimoyo oku dit kikiawi it nokotulis sid Kitab di Musa om it Kitab dit tongo nabi. 15Om yoku nga masam-ko yoalo-i tu ki-waro-i ot arapan kumaa sid Kinoringan dot kikiawi ot tulun minatay, it awasi ko araat, nga oposiyan kembagu. 16Pagka tu ukumon tokow kikiawi sompôori, monotos oku mangagama dit kenginan do Kinoringan dot serêera nopo, supaya aso sala ku sid Kinoringan keenong sid riniba.
17Ii-nopo koongoy-ongoy ku beenoy diti sid Yerusalem nga mongowit oku do siin dot isadaka ku sid tongo tulun do Yahudi dit musikin, om pasamba oku po do pangayam sid Kinoringan. Om waro no ot piipiro toon dot aa-ku nokoongoy sori. 18Kamasa’an dit pasamba oku, nokito oku diti tongo maangadaawa diti sid natad dit Saasambayangon Tagayo, nga nakawaya oku mâantad dot upacara do ponusian supaya amu eensosomuan it Saasambayangon Tagayo. Nga aso tulun nangatan ku siri, om aso-i ot koguriyakan. 24:18 Kis 21:17-2819Ino no pom, waro-ong-waro ot piipiro koyuwan ot tulun do Yahudi siri dot mantad sid negeri do Asia Tokodok dit nokorikot siri. Yoalo no ot apatut rumikot siti dot mangadu dogon – tu yoalo nôono ot sasi – sokikiro ong waro tongo panandasan doalo dot babanar. 20Keenong ombo-ko it tongo tulun siti dot poboros dit tongo kasala’an ku ong ki-waro no ot nokito doalo tiya dit sid tinoguwangon oku dit Maakama dot Tugama. 21Paling-paling, iti no ot panandasan doalo dogon: It nokoboros oku dot opuod tiya dit sid piukuman diri it sid Yerusalem dot kangku, ‘Sagay ukumon oku diti, pasal dit tarapan ku dot oposiyan kembagu it tongo tulun minatay,’ kangku,” ka di Paulus. 24:21 Kis 23:6
22Pagka tu ogumu no ot nela’an di Feliks di tudukan ontok-ko i Yesus, om aso-i ot ongo-araat, pomoros no dîiri yalo dot, “Tadi putusan ku iti pibisara’an diti, korikot po i Lisias, i panglima,” ka. 23Om ponuu no dit kotua do posukan dot mangajaga di Paulus. Nga, aa-i dot niuwung babanar yalo om nijinan-i it tongo koruang yo dot manaak dit nunu nopo it koporoluan yo.
Sid Tinoguwangon di Feliks om i Drusila i Paulus
24Jadi, piipiro tadlaw mantad diri, minuli no i Feliks om it sawo yo it reetan di Drusila; yalo dino tulun do Yahudi. Om ponuu no i Feliks dot tulun moongoy di Paulus tu mokinongow dit tudukan di Paulus ontok dit kemaya’an sid di Yesus, i Raja Maanalamat dino. 25Nga, minomoros i Paulus ontok-ko it gama mamaal dit kenginan do Kinoringan, om it gama pokodos do ginawo, om ontok dit pongukuman do koowian diti pomogunan. Om rinumosi dîiri i Feliks, om pomoros no sid di Paulus dot, “Gaam poong gumuli koh po bo, ong waro ot kosiwatan ku nga loowon ku nogi ikaw,” ka. 26Om asarok i Feliks monginloow di Paulus dot monoki-boboros, tu okon-no-ko gisom dot ki-minat yalo nga taatayon poom ataakan di Paulus do siin.
27Nalaga po dot duwo notoon, nogontian no i Feliks di Porkius Festus dot gobinor. Adi, pinosimoyo-i di Feliks i Paulus sid taanan, tu manganu yalo dit ginawo di tongo pomimpin do Yahudi.
25Minangapil i Paulus sid Raja do Ruum
1Tolu tadlaw mantad dit kinorikatan di Festus sid negeri dino dot monguyut dit kuasa yo, ongoy no yalo mantad sirid kota do Kaisarea kumaa sid Yerusalem. 2Jadi, ginumotuwang dîiri di Festus it tongo timam do ki-pangkat om it tongo pomimpin do Yahudi wookon, tu patarang dit kapangadaawa’an doalo di Paulus. Linubukan doalo i Festus 3supaya monuu dot tulun mongowit di Paulus sid Yerusalem. Tu nokopiupakat no yoalo dot mangawang om mamatay di Paulus sid tanga do ralan. 4Nga simbaro nopo di Festus, “I Paulus diri, tinaan sid Kaisarea, om yoku nga amu no oleed om muli sori. 5Gaam poong powoyo’on dogon it tongo pomimpin dikoo sid Kaisarea dot mangadu dialo, ong babanar-ko waro kasala’an dialo,” ka.
6Kiikiro, waro po ot walu ko opod tadlaw yalo sid Yerusalem om uli nogi sid Kaisarea, om waya no it tongo pomimpin do Yahudi. Adi, susuwab po, piumpug no yoalo sid piukuman, om ponuu nogi dot moongoy di Paulus. 7Nakalaga po i Paulus siri, ingkakat no dot mintutuk dialo it tongo pomimpin do Yahudi it mantad sid Yerusalem, om timpuun no yoalo momoros dit tongo panandasan tawagat sid di Paulus. Nga aso totongoh ot bukti doalo dit tongo panandasan dino. 8Kopongo peeri, simbar no i Paulus dot, “Aso sala ku sid Tukum dit tulun do Yahudi ko sid Saasambayangon Tagayo ko sid karajaan do Ruum,” ka.
9Pagka tu manganu do ginawo i Festus dit tongo pomimpin do Yahudi, duato no dialo i Paulus, “Kaakun koh-i ka dot mongoy sid Yerusalem dot odilon ku ikaw sori pasal dit tongo panandasan doalo dino?” ka.
10Simbaro nopo di Paulus, “Yoku diti, pengkakat sid tinoguwangon do piukuman dit karajaan do Ruum. Om siti no ot koolukan dot pongodilan dogon. Makin po, nela’an nu kondiri, oy tuan, dot aso-i ot sala ku sid tulun do Yahudi. 11Nga ong minangalanggar oku nogi dit tundang-undang om minangagama oku dot kasala’an, aaluk dot ukumon oku dot patayon, om mangakun oku-i dot apatay. Nga, ong amu babanar it tongo panandasan doalo dino, îiso nga aso ot obbuli pataak dogon sid doalo. Adi, mangapil oku sid pongodilan dit raja do Ruum,” ka di Paulus.
12Nokopiupakat po i Festus di tongo ponosiat yo, pomoros no yalo dot, “Ikaw ot minokianu dot odilon koh sid pongodilan di raja do Ruum, jadi mongoy koh-i sorid raja do Ruum,” ka.
Sid Tinoguwangon di Raja Agripa i Paulus
13Amu songkuro koleed diri, linumaga no i raja Agripa 25:13 I raja Agripa diti, tanak di raja Herodes Agripa. om it tobpinee yo dot tongondu i Bernike sid Kaisarea dot sumamung di Festus. 14Pagka tu oleed sâabat yoalo siri, peelo’o no di Festus it hal di Paulus sid doalo. Boros yo, “Waro iso tulun sid taanan diti, reetan di Paulus, dot nokoogol di Feliks. 15Tiya dit sid Yerusalem oku, minangadu sid dogon it tongo timam do ki-pangkat om it tongo pomimpin do Yahudi ontok-ko it hal dit tulun diti, om pinokianu doalo dogon supaya ukumon ku yalo. 16Nga simbaro ku nopo yoalo, ‘Tadat nopo do tulun do Ruum, amu obbuli dot ukumon ong amu po kopitoguwang sid piukuman it mangadaawa om it daawa’on, supaya kadapat sumimbar i daawa’on,’ kangku. 17Jadi, kadung-ko minaya yoalo dogon muli siti, amu oku no minongindad dot oleed. Susuwab diri, piumpug okoy no sid piukuman, om ponuu oku nogi moongoy dit tulun dino. 18Kadung-ko miningkakat yoalo dot mangadu dit tulun diri, okon-no-ko it tongo kasala’an tongo-raraat ot niboros doalo ugu-ko it kiro’on ku, susuuway nogi. 19Iri no ot pinigaga’an doalo, pasal dit tugama doalo om pasal po dot iso ot tulun it reetan di Yesus. It tulun dino, minatay no nga pogoroton di Paulus dot ‘noposiyan kembagu inot tulun dino,’ ka. 20Pagka tu aa-ku-i ela’an ong kukuro om kukuro moniasat di pongoduan doalo siti, dinuat ku po i Paulus dot kangku, ‘Kaakun koh-i ko amu dot mongoy sid Yerusalem dot odilon sori pasal dit hal diti?’ kangku. 21Nga minangapil i Paulus sid raja do Ruum. Ino not kinoponuuan ku manaan dialo mising-korikot dot waro kasampatan ku dot ipaatod ku yalo sid raja do Ruum,” ka di Festus.
22Ka dîiri di raja Agripa sid di Festus, “Yoku kondiri nga eengin mokinongow dit tulun dino,” ka. Simbar di Festus, “Baa, orongow nu-i ino suuwab,” ka.
23Susuwab po diri, laga no sid dewan diri i raja Agripa om i Bernike dot agayo it upacara, om pitatanud no yoalo dit tongo panglima do tantara om it tongo tulun dot ki-pangkat, dot sumuwang sid kota diri. Om ponuu no i Festus dot moongoy di Paulus. 24Om pomoros no i Festus dot, “Oy raja Agripa om it kikiawi it tongo tulun dit noompug siti! Iti no ot tulun diti ot tinondos dit tongo tulun do Yahudi sid dogon, it sid Yerusalem ko it siti. Kikiawi doalo dino nga minonginggarak dot, ‘Patayon yalo dino!’ ka. 25Mantad di pinongoduatan ku, nela’an ku dot aso nagama dialo dot sala dot aaluk dot ukumon dot patayon. Nga, pagka tu yalo kondiri ot minangapil sid raja do Ruum, boboyo’o ku nopo, ipoowit ku yalo sori dot odilon di raja do Ruum. 26Nga, asot ela’an ku ong nunu ot itulis ku dot panandasan doalo dialo sid surat kumaa sid raja do Ruum. Sagay pogi-om nitoguwang ku-i yalo sid dikoo, torutama no i raja Agripa, tu it tomodon ku diti, ong opongo po it poniasatan diti, ki-waro nogi ot tulison ku. 27Tu opurimanan ku dot mulaw po bâanar dot polombus dit tulun dot taanan sid raja do Ruum dot aso tulison ku do panandasan sid dialo,” ka di Festus.
26Sinumimbar i Paulus dit Tongo Panandasan sid Tinoguwangon di Raja Agripa
1Minomoros no i raja Agripa sid di Paulus dot, “Pabanaron ku no ikaw dot patarang dit kes nu,” ka. Adi, nisinggor dîiri di Paulus it longon yo, om pomoros nogi dot,
2“Otomon oku oy raja Agripa, tu kadapat oku patarang sid dikaw dot kikiawi dit panandasan dit tongo pomimpin do Yahudi sid dogon, aso tonsi. 3Awasi ot nasip ku, tu keelo koh babanar dit tongo tadat om tongo hal dot pigogutan do bansa do Yahudi. Jadi, pokionuwon ku dara dikaw dot asabar koh mokinongow diti boroson ku.
4Kikiawi dot tulun do Yahudi nokeelo dit kinowowoyo’on ku, tu mantad dit okodok oku po nga muurunggum oku no sid bansa ku sid negeri ku kondiri dit timpuun-i, om katalib iri, okon-ko sisiombo nga sid Yerusalem. 5Om oleed no dot notutunan oku doalo. Adi, ong asanggup nogi yoalo mangakun, kadapat yoalo sumasi dot yoku diti, andang maawaya no mâantad dit tumpug dit paling awagat ot tukum sid tugama tokow, ino-no it tumpug do Farisi. 26:5 Kis 23:6; Flp 3:56Om biano diti, sagay nokengkakat oku siti dot odilon, pasal dit tarapan tokow dot tumanon-i do Kinoringan it nijanji Yo sid taki-lombus tokow, dot mamasi Yalo do tulun minatay. 7Sagay sodoy-adlaw nopo it opod om duwo suku dot Israel monotos mangalayan do Kinoringan tu aarap yoalo dot kaanu-i dit nijanji dino. Na, iti no ot pangadaawa’an dogon dot tongo tulun do Yahudi: Minonuduk oku ontok-ko it tarapan dino, oy Tuan Raja. 8Nga, ong ikoo oy tongo tulun do Yahudi, nokuro tu kiro’on duyu dot amu kadapat i Kinoringan mamasi dot tulun minatay?
9Yoku diti dit gulu-i nga manantam oku ong kukuro nopo nga subay-ko mangalawan-i dit tulun dit sumamba di Yesus, it tulun do Nazaret, 10nga ino-no it nagama ku sid Yerusalem. Neejinan oku nopo dit tongo timam do ki-pangkat, ping-jiilay ku no it tongo umat, om amu po osukup dot ugu dino, sinukung ku po dot ukumon dot patayon. 11Om mitotopik oku nopo mongoy sid tongo saasambayangon sid Yerusalem dot manansara doalo, sampay minamajal oku dara doalo dot monguukuwo di Yesus. Om alasu babanar i ginawo ku, sampay sansara’on ku po yoalo om it tongo tulun sid tongo kota dit sid soliwan do Israel. 26:11 Kis 8:3; 22:4-5
Minonuturan i Paulus dot Kukuro ot Kemomoyo Yo sid di Yesus
12Insan tadlaw, minamanaw oku kumaa sid kota do Damsyik, dot nataakan oku mâantad dit tongo timam do ki-pangkat dot surat kabanaran. 13Nga tiya dit sid pamana’an oku, tiya dot tingaadlaw, mîilom nokokito oku dot linawaw mantad sid tawan dot kosurolong mantad-ko it tadlaw, dot nakababang sid dagay song-koruangan. 14Om tad nongo-ruluk okoy kikiawi sid tana, om nokorongow oku dîiri do bongut do momoros dogon, dot pôomoros ku kondiri, it Ibrani, dot ka, ‘Saulus, Saulus, nokuro tu manansara koh Dogon? Ikaw kondiri ot osusa ong aa-koh tumingkod mangalawan dit kenginan do Kinoringan,’ ka. 15Om pongoduat oku no dot, ‘Isay koh ka dino, oy Tuhan?’ kangku. Nga simbar nopo i Tuhan, ‘Yoku nobo diti i Yesus, it sansara’on nu,’ ka. 16‘Jadi, tungag no om ingkakat no; sagay minintalang Oku sid dikaw diti, jodion Ku ikaw dot susuu’on om sasi Ku. Om subay isasi nu sid tulun wookon nunu it nokito nu diti tadlaw biano om it ituduk Ku dikaw sompôori. 17Om tiya dino, salamaton Ku ikaw mantad sid tulun do Yahudi om mantad sid tulun dit suuway ot bansa. Suuon Ku ikaw mongoy sid doalo 18dot poongkalat di mato doalo, supaya keedu yoalo sid otuwong om kosuwang nogi sid anawaw, ino-no, keedu yoalo mantad sid kuasa do rogon om okuasa nôono do Kinoringan. Om supaya mimoyo yoalo Dogon om oompunan it kikiawi i tongo duso doalo, om kaanu nôono yoalo dot nijanji di Tuhan baagi dit umat Yo,’ ka di Tuhan.
Pinatarang i Paulus dit Gagama’on Yo
19Jadi, pagka ugu dino, oy raja Agripa, tinumaat oku babanar dit binoros om niintalang di Yesus mantad sid surga diri. 20Tinumimpuun oku po paabar dit Tabar Tawasi sid Damsyik, om ongoy oku nogi sid Yerusalem. Montod siri, nokotongkop oku sid negeri do Yudea om kumaa nogi sid tongo bansa wookon. Pinopeelo oku doalo dot subay tumoobat, om mangarap sid Kinoringan, om mangagama po dot awasi, gama dot pentalang dot babanar-ko nokotoobat yoalo. 26:20 Kis 9:20, 28-2921Om iri no ot kinapanabpa’an di tongo tulun do Yahudi dogon sid natad dit Saasambayangon Tagayo, sampay patayon oku dara doalo. 22Ong okon-no-ko i kotulungan do Kinoringan, aso oku no siti tadlaw beenoy diti dot pengkakat siti dot sumasi sid kikiawi ot tulun, it ki-pangkat om it aso pangkat, it akaya om it musikin. Om iti noboros ku diti nga amu-i kopisuway dit nongo-boros di Musa om i tongo nabi wookon. 23Iri-no, i Raja Maanalamat it najanji do Kinoringan, andang-âandang nga asansara om apatay. Yalo no dino ot gulu dot pinosiyan mantad sid kapatayan, om Yalo no ot manaak do Tabar do Kasalamatan dot manganawaw dit tongo tulun do Yahudi om tongo bansa wookon,” ka di Paulus. 26:23 Yes 42:6; 49:6; 1Kor 15:20
24Mooboros po i Paulus, mîilo pom sinumasak i Festus dot mangagarak dot, “Mulaw koh dino oy Paulus! Ino no ot koolaw-ulaw dikaw dino, nadarakan koh sumikul,” ka.
25Nga simbaro nopo di Paulus, “Aa-ku-i mulaw diti, oy Tuan Festus, om it nongo-boros ku diti nga banar om olojik. 26I Raja Agripa kondiri nga nokeelo dit hal diti dot babanar, sagay pogi-om aa-ku-i rumosi momoros dialo. Om ayakin oku dot asot iso ot amu nela’an dialo it tongo hal diti, tu kikiawi diti nga okon-ko najadi po sid tampat dot nokolosok. 27Mimoyo koh ka oy raja Agripa dit nongo-boros dit tongo nabi? Ela’an ku dot mimoyo koh-i, kon-i oy?” ka di Paulus.
28Simbar nopo i raja Agripa, “Tantaman nu gaam ong kadapat koh mangangat dogon jumadi Kristian dot ugu diti kaalangkas?” ka.
29Nga boros di Paulus, “Alangkas ko oleed nga pokionuwon ku sid Kinoringan dot ikaw om kikiawi it tongo tulun dit nokorongow dit boros ku nga masam-ko yoku-i tu mimoyo di Yesus, nga okon-ko ugu-ko yoku po tu nagatan do rantay,” ka.
30Om ingkakat no i raja Agripa, om waya no mingkakat i Gobinor Festus om i Bernike om i kikiawi tongo tulun siri. 31Kamasa’an dit sumoliwan yoalo, piboboros no yoalo dot, “It tulun diti, aso-i ot nagama do kasala’an dit apatut dot ukumon dot patayon ko jiilon,” ka. 32Jadi, pomoros no i raja Agripa sid di Festus dot, “Ong okon-ko minangapil it tulun diti sid raja do Ruum, obbuli-i dot polobuson,” ka.
27Nowit i Paulus Lumayag Kumaa sid Ruum
1Pinutusan dîiri di Gobinor Festus dot ipaatod sid negeri do Italia i Paulus om it piipiro koyuwan it tulun dit taanan yo, dot sid laut ot waya’an. Nipataak yoalo sid di Yulius, kotua dot iso ot posukan do tantara do Ruum, it reetan dot ‘Posukan di Raja do Ruum’. 2Yokoy di Aristarkhus, tulun mantad sid kota do Tesalonika sid negeri do Makedonia ot minongoruang di Paulus. Sinumako okoy no di kapal dit nakalaga mantad sid kota do Adramitium, om layag okoy no dot miajang-ajang sid tongo pangkalan sid negeri dot Asia Tokodok. 3Susuwab po, nakalaga okoy no sid kota do Sidon, om sino, awasi it gama di Yulius sid di Paulus, tu nijinan-i dialo dot mongoy i Paulus sid tongo tambabaya yo siri, supaya ataakan do tongo kosukupan. 4Mantad siri, lombus no i kapal lumayag. Pagka tu osorulakan do sarup i kapal, layag okoy no dot yumuyuw sid pantay dit pulow dot Siprus tu otirung do sarup it ponong siri. 5Om waya okoy dîiri sid laut dit osodu mantad sid piras, dot nokotoguwang sid negeri do Kilikia om Pamfilia, om sondul okoy nogi sid kota do Mira sid negeri dot Likia. 6Pogiim i Yulius dot kapal suuway siri, nga waro-i ot nasambat dialo it mantad sid kota dot Aleksandria sid Mesir, dot lumayag kumaa sid Italia. Adi, powolio no dialo i Paulus sid kapal dino, om yokoy di Aristarkhus nga minaya-i sumako.
7Pagka tu osorulakan do sarup it kapal, osusa okoy lumayag om otôotood. Aji, warot piipiro tadlaw diri om nakalaga okoy nogi sid somok do kota Knidus. Lumombus okoy po dara lumayag, nga pagka tu kakal-i kosorulak do sarup i kapal ya, amu okoy dîiri kadapat lumayag sid osunduran ya. Jadi, layag okoy no ponong sid salatan di pulow do Kreta katalib sid tanjung Salmone tu otirung do sarup it siri. 8Jadi, nokuro ong osusa ot kalalayagan dit kapal do yumuyuw sid pantay, nga nakalaga okoy-i leleed sid iso ot tampat it reetan dot ‘Pangkalan Tawasi’, it osomok di kota dot Lasea.
9Iri pot kasala’an, kadung-ko nokorikot okoy siri, nakatalib no it Hari Raya dot tulun Yahudi dit tontok do pintanganan do bulan 10, komoyoon nopo nga musim dot bahaya do lumayag. Jadi, ponosiat no i Paulus sid doalo dot, 10“Oy tongo tobpinee, mimang-ko waro kosusa’an tokow ong lumombus tokow lumayag, om agayo ot korugian tokow. Tu mookoy-i oku dot okon-ko gisom it kapal om i muatan yo ot oliong, nga insan-ko tokow kondiri nga waro-i ot apatay,” ka. 11Nga okon-ko it boros di Paulus ot minangan imoyo’o di Yulius; iri nogi boros dit sanganu di kapal om it paapanaw di kapal. 12It pangkalan sino nga mimang amu awasi dot ingkoyodon do kapal di musim tosogit. Ino no ot sabap dot, kogumuay dit tulun sid kapal diri, eengin lumombus lumayag, tu mokilalaga sid Feniks, iso po kota sid pulow do Kreta, tu mingkoyod siri mising-katalib dit musim tosogit. Sid Feniks dino, ki-waro ot pangkalan om duwo oh ralan dot tilopusonon, it pakaa sid barat-daya om sid barat-laut.
Sarup Tologod
13Om it tiya dino, tinumimpuun no i sarup tumongus dot mootowuruk mantad sid salatan. Jadi, panantaman nopo doalo ong kadapat lumombus lumayag. Jadi, godongo no doalo it jangkar om layag no kembagu dot yumuyuw sid somok dit pantay dit pulow do Kreta. 14Nga amu po songkuro koleed it kinapana’an om tongus no it sarup dit laalandu ot koologod mantad sid pulow, sam-ko gunting-boliung, it reetan dit tulun siri dot, ‘sarup do timur-laut’. 15Om kotongusay it kapal dagay, sampay amu kadapat i kapal sumorulak dit sarup. Jadi, nisimoyo-i dîiri doalo it kapal dot oowit dit sarup, 16sampay norulun okoy ponong sid sampaping dot iso pulow tokôodok it reetan dot Kauda, dot amu bâanar ologod it sarup tu notirung dit pulow diri. Siri no ot sasabat pom amu dara nokendakod doalo it talud sid kapal. 17Nopongo yoalo pendakod dit talud sid kapal, minangan no doalo porilito it tali dot poogot sid kapal, supaya amu ooyas. Nagatan po i kapal, waro po nituop doalo sid weeg dot kumut tagayo it torikon di kapal supaya amu alangkas mamanaw i kapal. Tu rumosi yoalo dot ong oleed masam keeno, kadampir sid koriba’an sid daerah do Sirtis ponong sid Afrika. Om pinosimoyo-i doalo it kapal dot oowit di sarup. 18Pagka tu it sarup dino nga amu tutumingkod tumongus dot ologod, sampay it kapal dagay nga miguguyu nopo dot aajangan dit gumbang, susuwab po diri, timpuun no yoalo dot pataam sid laut dit tongo muatan di kapal. 19Norikot it tadlaw kotolu, ping-taamay no doalo it kogumuay dit kosukupan dit kapal, dot linongon doalo kondiri. 20Om olêeleed dot aa-ya nokito it tadlaw om it rombituon, om it sarup nga amu tumingkod. Jadi, aso no ot arapan dagay dot asalamat okoy po.
21Olêeleed no yoalo dot amu nakaakan, om ingkakat no i Paulus sid taatanga doalo om pomoros no dot, “Oy tongo tobpinee! Ong minimoyo kow nogi dit nosiat ku diri dot, ‘Kada tokow lumayag mantad sid pulow do Kreta,’ kangku diri, amu tokow kaajang dit kikiawi dit karaagan om iti korugian diti. 22Om biano diti, monosiat oku dikoo diti kinotigagangan diti supaya pogirot kow dino ginawo duyu, tu asot îiso ot tulun sid pialatan tokow diti dot apatay, gisom nopo dot iti kapal no ot ooyas. 23Tu it kosodoy, mîilo om waro pengkakat sid toning ku ot moleekat mantad sid Kinoringan, it sasamba’on ku om i minananganu dogon. 24Ka dit moleekat, ‘Kada no rumosi, oy Paulus! Tu andang kotoguwang koh-i sid raja do Ruum dot mangan odilo, om pagka tu it kowosio di ginawo do Kinoringan sid dikaw, kikiawi it tulun dit nakawaya dikaw lumayag nga asalamat-i,’ ka. 25Jadi, pogiroto duyu no ino ginawo duyu oy tongo tobpinee, tu ayakin oku dot ajadi kikiawi masam-ko it noboros do Kinoringan sid dogon. 26Nga ino po, kadampir iti kapal tokow diti sid pantay dit iso ot pulow,” ka di Paulus.
27Tiya po dit sodoy dot koopod om apat, kakal-i otongusan do sarup it kapal ya sid laut dot Adria. Kiikiro tanga-sôodoy diri, nerasa’an no dit tongo pakaraja dot mad-ko minsomok it kapal sid piras. 28Jadi, porunduko no doalo it tali dot ponukat dot songkuro po karalom it laut. Nga nela’an no doalo dot waro po duwo noopod ropo ot korolomo. Om amu songkuro koleed diri, mangay no doalo sukato kembagu, nga waro po ot opod om limo ropo dîiri ot korolomo. 29Pagka tu rumosi yoalo dot kalanggar do pampang it kapal, pendoo’o no doalo it apat ot jangkar sid toori di kapal, om pintaduwa no yoalo dot munawaw nôono. 30Aji, it tongo pakaraja sid kapal dino nga pinendoo no dit talud tu mogidu dara dot song-lolôosok. It gama doalo, sam-ko eengin kabarasan paatod do jangkar sid gulu di kapal. 31Nga ka di Paulus sid di Yulius om it tongo soojar yo sid kapal dino, “Ong mogidu at tongo pakaraja silod talud, amu kow asalamat,” ka. 32Jadi, totoko no dit tongo soojar it tali dit pinongogot dit talud, om norulun dîiri it talud.
33Norikot po it minsusuwab, pangangat no i Paulus dit kikiawi it tongo tulun dot mangakan. Boros dialo, “Opod om apat no ot tadlaw dot aa-kow minangakan dot nunûunu tu mongindad kow dot otingkod iti kosusa’an. 34Jadi, pangakan kow nôono pogi, supaya akarog kow wâagu, om asalamat kow-i dîino oy tongo tobpinee. Sambatan ku, insan-ko it tokobuk sid tulu duyu nga aso-i ot owuwul,” ka. 35Nopongo po i Paulus momoros, panganu no yalo dot ruti-paun, om ponorimakasi nogi sid Kinoringan dot sid tinoguwangon doalo. Om kokibo nogi dialo i ruti, om timpuun no mangakan. 36Jadi, owowosian yoalo kokito dit gama di Paulus, sampay yoalo nga minaya no mangakan. 37Yokoy kikiawi it sid suwang di kapal dino, waro ot duwo naatus turu noopod om onom koyuwan. 38Nopongo po yoalo mangakan dot ongo-wiwiyaw no, niping-taam no doalo it gandum dit sid suwang di kapal, tu monginggaan di kapal.
39Mûunawaw po, nokokito no yoalo dot toluk dot ki-pantay, nga amu ela’an doalo ong siongo ino. Kiikiro nopo doalo, pokidodompiran dara it kapal sid pantay ong kadapat. 40Jadi, totôoko no doalo it tongo tali dit pinongogot dit tongo jangkar, om pinosimoyo-i doalo it jangkar dino dot sid saralom di laut, om uyado nogi doalo it tali dit pinongogot dit duwo ot komudi, om pendokodo nogi i layar ponong sid gulu dit kapal, supaya otongusan dit sarup it kapal dino om kadapat sumundur lumaga sid pantay. 41Nga nakalanggar i kapal dot togis sid saralom di weeg. It sid dulung, amu kadapat gumuyu tu nokotodlong sid togis, om it sid muri nga nooyas tu naajangan dot gumbang dit ologod.
42Jadi, patayon dara dit tongo soojar it tongo tulun dit taanan, tu rumosi dot tumoyog yoalo mogidu sid tindal. 43Nga tiniag di Yulius, it kotua do posukan, tu amu eengin dot apatay i Paulus. Jadi, suu’o no dialo it tongo tulun dit eelo tumoyog dot mogulu tumuun sid weeg mongoy sid tindal. 44Om posusuuto nogi i wookon tumoyog dot kumuyut dit tongo papan om it kinababakan dit kapal. Masam keeno it gama dagay sampay nongo-salamat okoy kikiawi lumaga sid tindal.
28Sid Pulow do Malta
1Nokotindal okoy po om nela’an ya nogi dot it pulow dino, reetan dot Malta. 2Om it tongo tulun sid pulow dino nga banar-ko ongo-wawasi dagay, sampay sinamung okoy doalo, om minangan okoy po tulungay momurakit dot tapuy dot pogomutan ya, tu nokotimpuun no dot dumarun om osogit. 3Jadi, pongumpug no i Paulus dot gangot, om posuduwo nogi dialo sid tapuy. Nga kamasa’an dit posudu yalo, mîilo pom waro wulanut sinumoliwan mantad sid kayu tu nololosuan, om tinduko no it longon dialo. 4Nokitanan po dit tongo tulun sid pulow diri dot miiginit it wulanut topodos sid longon di Paulus, piboboros no yoalo dot, “Iti tulun diti, andang-âandang maamatay, tu nokeedu poma yalo mantad dit kosusa’an sid laut, nga amu posimoyo’on di ‘Dewi Kaadilan’ dot miyaw yalo,” ka. 5Nga tad tinantag-i di Paulus it wulanut dino sid tapuy, om sâabat nga aso nerasa’an dialo dot opodos. 6Jadi, panantaman nopo doalo ong lumonit it longon di Paulus keenong turus oruluk do matay. Pagka tu olêeleed no yoalo mongindad, nga aso-i ot nunûunu, mîilo pom nokopongitung yoalo dot suuway om pomoros no dot, “Dewa bala yalo dilo bo,” ka.
7Amu osodu mantad siri, waro tana di Publius, it pomimpin sid pulow dino. Dot awasi it gama dialo mongorumat dagay, om tolu tadlaw okoy koleed sid dialo. 8Mimamantok tiya dino, modop-odop it tama dialo tu tumogom om miisirit. Aji, ongoy no i Paulus mogintong dit tama yo dit sumakit dino. Om pintaduwa’ay no yalo om kama’o nogi di Paulus dot mongolingos dialo. 9Nela’an po doalo i masam keeri ot najadi, isay nopo it sumakit sid pulow diri, lumaga dîiri sid di Paulus tu mokilingos, nga olingasan-i. 10Om ogugumûu no gama doalo mongorumat dagay, om it tantad ya no lumayag nga pinoowit yoalo dot nunu nopo dot kosukupan dagay sid kapal.
Mantad sid Malta Kumaa sid Ruum
11Nga tolu nowulan okoy po sisiri, om linumayag okoy nogi mantad sid pulow dino, dot sinumako okoy do kapal mantad sid kota do Aleksandria, it sid Mesir, it miningkoyod sid pulow dino tiya dit musim tosogit. I ngaran om lambang di kapal dino, “Dewa Kambar” ka. 12Kadung nakalayag, ajang no it kapal sid kota do Sirakusa, dot mingkoyod siri dot tolu tadlaw. 13Mantad siri, layag no kembagu it kapal sampay nakalaga sid kota do Regium. Susuwab diri, timpuun no it sarup tumongus mantad sid salatan, alangkas dîiri it kapal lumayag. Jadi, duudûwo tadlaw koleedo, nakalaga okoy no sid kota do Puteoli sid negeri do Italia. 14Om nakasambat okoy po di Paulus dot piipiro koyuwan ot tobpinee dit nokeemoyo di Yesus, om minangan okoy dîiri doalo peeyono sid doalo dot sominggu koleed. Adi, lombus okoy nogi mamanaw sid tindal kumaa sid kota do Ruum. 15It amu okoy po nokorikot sid Ruum, norongow no dit tongo mabpamaya sid Ruum it tabar ya. Adi, minongoy dîiri yoalo sumamung dagay sid tanga dit pamana’an ya, dot duwo ot rumbungan doalo. Waro ot nasambat ya sid kota reetan dot Talob dot Apius om waro po nasambat ya sid kota reetan dot Tolu ot Hotil. Kadung nokito di Paulus it tongo tobpinee siri diri, ototomon no it ginawo yo, om ponorimakasi no sid Kinoringan.
Sid Kuta do Ruum
16Nakalaga okoy po sid kota do Ruum, nijinan no i Paulus miyon sid walay dit siniwa’an, dot jinaga’an dot iso ot soojar. 17Tolu tadlaw mantad diri, ponginloow no i Paulus dit tongo pomimpin do tulun do Yahudi siri. Nongoompug nopo yoalo sid iyonon di Paulus, pomoros no i Paulus dot, “Oy tongo tobpinee! Aso-i ot sala ku dot nunu nopo sid bansa tokow, ko sid tadat di taki-lombus tokow, nga masam keeno poma nga, tinabpa’an oku-i sid Yerusalem om pataako oku nogi sid pagaway do karajaan do Ruum. 18Nopongo po yoalo momisara dogon, polobuson oku no dara doalo, tu nela’an doalo dot aso sala ku it apatut dot patayon oku. 19Nga kadung-ko minongumpilin it tongo pomimpin do Yahudi, tarapaksa dot minangapil oku sid raja do Ruum. Nga okon-ko mangadaawa po dit tulun dit bansa ku kondiri ot tomodon ku. 28:19 Kis 25:1120Sagay eengin oku sumambat om monuturan sid dikoo, supaya ela’an duyu it kinowowoyo’on ku diti, om supaya ela’an duyu nunu sabanar no ot kinapangagatan dogon dot rantay, ino-no it mangaabar oku dit tarapan tokow bansa dot Israel,” ka di Paulus.
21Jadi, pomoros no yoalo sid di Paulus dot, “Aso totongoh surat dot notorima ya mantad sid Yudea ontok-ko it hal nu, om it tongo tulun do Yahudi it nakalaga mantad sori nga aso-i totongoh ot tabar ontok dikaw keenong minongindaraat dikaw. 22Nga eengin okoy-i mokinongow dit tongo pondirian nu, tu ela’an ya dot sisiongo nopo nga waro mongindaraat dit tudukan diti,” ka.
23Jadi, pijanji no yoalo om i Paulus dit tadlaw dot miumpug kembagu yoalo. Nalaga po i tadlaw dino, ogumu ot tulun dot linumaga mantad dit insan-i diri sid tiyonon di Paulus. Adi, nasadayan nopo i Paulus mamakay di Kitab di Musa om i Kitab dit tongo nabi dot patarang dot okukuro ot Karajaan do Kinoringan. Om minangan yoalo angatay mimoyo dot i Yesus no ot Raja Maanalamat dit najanji do Kinoringan. 24Nga waro ot minimoyo dit boros di Paulus, om waro-i ot amu eengin mimoyo. 25Jadi, pitotongkiyad no it tongo tulun diri tu amu yoalo kopiiso dot pongitungan. Nga it amu po nakapanaw yoalo, minomoros no i Paulus dot, “Oonong no i boros di Tatod Tosusi dit nilombus di Nabi Yesaya sid taki-lombus duyu! Ka do Kinoringan,
26‘Ongoy no sid bansa diti om poboroso no dot,
“Aso tingkod dot korongow-i
nga amu kaarati,
om aso tingkod mogintong
nga amu kokito.
27Tu okodow ot ginawo doalo,
akapal ot tolingo,
pongkoodom ot mato.
Ong okon-ko ugu dilo ot bubuatan doalo,
keempuros-i dara it mato,
om korongow-i dara ot tolingo,
om kaarati-i dara ot ginawo,
sampay koguli dara yoalo sid Dogon,
om olingasan Ku nogi dara yoalo,”
ka di Tatod Tosusi,’ ka di Yesaya. 28:27 Yes 6:9-10
28Jadi, pelo’on ku ikoo oy tongo tobpinee, dot it tongo bansa wookon nga notimpuunan no mangaabar dit gama do Kinoringan manalamat dot tulun, om yoalo nga monorima-i dino,” ka. 29[Noboros po di Paulus dot irad keeno, pogidu no it tongo tulun do Yahudi mantad siri om minigaga no banar yoalo.]
30Jadi, duwo notoon i Paulus miyon-iyon sid walay dit siniwa’an yo sid Ruum. Om somungon dialo it isay nopo it lumaga sid walay dialo dot awasi oh ginawo. 31Om osiow yalo paabar sid tongo tulun dot okukuro it Karajaan do Kinoringan, om potuduk po dot i Tuhan Yesus Kristus no ot Raja Maanalamat it najanji do Kinoringan. Om aso moniag dialo dot mangagama dot ugu dino.