Wʋvɩɩŋ dieke
Maki
dɩ maagɩna wʋnna
1Jɔɔn vuodieke die dɩ sɩnana vuosisi Ŋmɩŋ nyaaŋ wɩa
(Mat. 3.1-12; Luki 3.1-18; Jɔɔn 1.19-28)
1Ŋmɩŋ Bʋadembiŋ Yisa Masia wɩa die dɩ piiline dene wʋnna. 2Sɩba Ŋmɩŋ naazʋa Azaya die dɩ maagɩna die wo:
“Ŋmɩŋ baarɩ dɩ,
‘Nɩ ye, n baaŋ n tʋŋ wa n tʋntʋntʋ aŋ ʋ woliŋ a dɩa fʋ nɩŋŋa
a wʋnsɩ fʋ sieti a yɩ fʋ.’
3Vuoŋ benne haagɩŋ ma a keese a mʋʋla
‘Nɩ wʋnsɩ tɩ Yɔmʋtieŋ keniŋ sieti
ta vaa a tʋgɩsɩ a yɩ wa.’ ”
4Jɔɔn vuodieke die dɩ sɩnana vuotamba Ŋmɩŋ nyaabʋ die bie wo haagɩŋ ma a mʋʋla a yɩa vuotamba dɩ ba vaa ba wʋbɩatɩ ta ʋ sɩɩ ba Ŋmɩŋ nyaaŋ aŋ Ŋmɩŋ vaa a chaa ba ba wʋbɩatɩ. 5Ta vuotamba pam die dɩ nyɩŋ Judia tɩŋgbaŋ ma aŋaŋ Jerusalemi tɩŋgbaŋ ma, a keŋ Jɔɔn jigiŋ a balɩ ba tʋmbɩatɩ tʋʋma a yɩ Ŋmɩŋ ta Jɔɔn dɩ sɩɩ ba Ŋmɩŋ nyaaŋ Jɔɔdani mʋgɩŋ ma.
6Jɔɔn die yeegi wo nyiŋyeeki diekemba die ba nagɩna nyɔgɩnɩ kobiti a wʋnsɩ, ta bɩ bɔbɩ gbanɩŋ ʋ chɩaŋ ma, die ʋ nyindiike die dɩ yi sankpara aŋaŋ siesi. 7Die ʋ balɩ a yɩ vuosisi dɩ, “Vuodieke dɩ hagɩrɩna a tɩaŋ mɩŋ balla ʋ keŋ n kʋaŋ chaaŋ, n ka tʋgɩ vuodieke dɩ baaŋ nan gbirigi ʋ nɩŋŋa ta vʋarɩ ʋ nɩɩra guune gbaŋ. 8Manɩŋ n sɩa wa aŋaŋ nyaaŋ, ama wʋnɩŋ ʋ balla ʋ nagɩ Ŋmɩŋ Haalɩŋ a sɩɩ nɩ sʋgɩtɩ.”
Yisa Ŋmɩŋ Nyaabʋ Sɩɩla wɩa
(Mat. 3.13–4.11; Luki 3.21, 22; 4.1-13)
9Die dɩ ka yʋasɩya die Yisa dɩ nyɩŋ Nazeriti tɩŋ dɩ benne Galili me wo a keŋ Jɔɔn jigiŋ, ta Jɔɔn die dɩ sɩɩ wa Ŋmɩŋ nyaaŋ Jɔɔdani mʋgɩrɩ ma. 10Yisa die dɩ nyɩnnana nyaabʋ ma wa ʋ ye ŋmɩŋsikpeŋ dɩ yuorine, Ŋmɩŋ Haalɩŋ dɩ keŋ a sʋʋna ʋ sikpeŋ me sɩba ŋmarɩŋ. 11Ta lɔlɩŋ dɩ nyɩŋ ŋmɩŋsikpeŋ a baarɩ, “Fʋnɩŋ fʋ yine n Bʋachoti; fʋnɩŋ n nine dɩ suuli.”
Sitaani aŋaŋ Yisa Wɩa
12Ŋmɩŋ Haalɩbʋ die dɩ nagɩ Yisa a ga haagɩŋ ma; Die ʋ bie wo haagɩrɩ ma a ga tʋgɩ daraa baŋɩsɩ-nɩɩsa, ta Sitaani die dɩ magɩsɩ wa. 13Yisa aŋaŋ haagɩŋ nɩŋ dɔŋɩsɩ die benne mi; ama ta Ŋmɩŋ malakaka die dɩ sʋʋŋ a suŋŋi wo.
Yisa die dɩ wana zaasɩyigiriŋ banɩɩsa dene
(Mat. 4.12-22; Luki 4.14, 15; 5.1-11)
14Die ba yigine Jɔɔn a yi dansarɩka ma kʋaŋ chaaŋ, Yisa die ga wa Galili me a bala Ŋmɩŋ wʋvɩɩnaha mi 15a baarɩ “Saŋŋa dieke Ŋmɩŋ naarɩ dɩ balla ka keŋ wo gbigiye mɩŋ, die wɩa nɩ yi Ŋmɩŋ wʋvɩɩnaha gie yada ta va nɩ wʋbɩatɩ.”
16Yisa die dɩ chʋnnana Galili mʋgɩkpɩɩrɩ lʋgɩrɩ die ʋ ye Simoni aŋaŋ ʋ nɩmbʋa Andurusi, ta ba taana nɩɩŋ mʋgɩkpɩɩrɩ ma dama die ba yiwo zaasɩyigiriŋ. 17Ʋ balɩ ba, “Nɩ dɩa mɩŋ ta n nan vaa nɩ sʋgɩma vuosi a kiere n jigiŋ.” 18Lagɩ lagɩ ba vaa ba nɩɩtɩ ta hagɩ a dɩ wa.
19Ta bɩ ga nɩŋŋa bɩta ta a ye Jemisi aŋaŋ ʋ nɩmbʋa Jɔɔn, Zebedi ballɩ, ta ba bie wo ba haarɩŋ sʋŋ a wʋnsa ba nɩɩtɩ. 20Ʋ wa ba, die ba va ba chɔɔŋ wa Zebedi aŋaŋ vuosisi die dɩ tʋnnana a yɩa ba wa ta hagɩ a dɩ wa.
Dembi dieke jɩmbɩakʋ die dɩ yalla wa wɩa
21Die Yisa aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ ga tɩŋ kaanɩ ba wasɩnana Kapenɔmi; ta Juu vuosi davʋʋsɩkɩrɩ daraaŋ dɩ keŋ ba ga Ŋmɩŋ jʋʋsɩŋ juoku me, ʋ piili a daga vuosisi Ŋmɩŋ wɩa. 22Ʋ dagɩkʋ gie die dɩ yi be mamachi pam, dama ʋ dagɩ ba sɩba vuodieke dɩ yalla yiko, die ka ka sɩɩ sɩba Ŋmɩŋ mɩraha dɩdagɩrɩba die dɩ ŋaana a daga ba wa.
23Womi ta dembi dieke jɩmbɩakʋ dɩ yalla wa die dɩ keŋ a juu Ŋmɩŋ jʋʋsɩŋ juoku sʋŋ, 24a keesi pam ta baarɩ dɩ, “Yisa, vuodieke dɩ nyɩnna Nazeriti, bɩa fʋ yaala tɩ jigiŋ? Keŋ dɩ fʋ chʋʋsɩ tɩ mɩŋ? N sɩba vuodieke dɩ yine fʋ, yiwo Ŋmɩŋ tʋntʋŋ kasɩ vuoŋ.”
25Ama ta Yisa die dɩ natɩ wa, “Tarɩ watɩ ta va wa!”
26Jɩmbɩakʋ die dɩ paalɩ a dɔŋ ʋ nyɩŋgbanɩŋ pam ta taaŋ keesiŋ pam ta die nyɩŋ ʋ ma. 27Die, die dɩ yi ba mana mamachi ta ba pɩasa ba chanchaalɩŋ dɩ, “Bɩa wʋnna? A yiwo wʋhaala? Ʋ yaa yiko ta yɩa jɩmbɩatɩ nʋaŋ ta a tuose nʋarɩ!”
28Naa chɩaŋ wɩa, Yisa saaŋ die dɩ dɩa Galili tɩŋgbaŋ mana.
Yisa dɩ gbaanna daadaŋ pam Dene
29Die ba dene a nyɩŋ Ŋmɩŋ jʋʋsɩŋ juoku sʋŋ die wʋnɩŋ aŋaŋ Jemisi aŋaŋ Jɔɔn die dɩ ga a juu Simoni aŋaŋ Andurusi tigiŋ me. 30Ta Simoni hanɩɩŋ hɔgʋ die dɩ dʋa a yʋagɩ, die ʋ nyɩŋgbanɩŋ dɩ faasɩ tuuli, ba balɩ Yisa ʋ yʋagɩbʋ gie wɩa. 31Yisa dɩ ga a yigi ʋ nuuŋ ta suŋŋi wo ʋ hagɩ kalɩ, ʋ yʋagɩbʋ mana dɩ kpatɩ ta ʋ nyɩŋgbanɩŋ mana dɩ fɩalɩ, ta die ʋ hagɩ a yi chaantɩ a yɩ ba.
32Ta dɩnda daarɩ mi ŋmɩŋ die dɩ june, vuotamba die dɩ chii yʋagɩtieliŋ aŋaŋ vuodiekemba jɩmbɩatɩ dɩ yalla ba a kieŋ Yisa jigiŋ. 33Ta tɩka gie vuosi mana die dɩ lagɩsɩ a keŋ suuli tigiri me. 34Die ʋ vaa vuodiekemba die dɩ yʋagɩna yʋagɩtɩ yiri yiri mana dɩ ye gbaamɩŋ, ta bɩ yagɩ jɩmbɩatɩ vuotamba pam ma, ama ʋ ka saaga dɩ jɩmbɩatɩ balɩ wɩɩŋ, dama die a sɩba vuodieke ʋ yine mɩŋ.
Yisa die dɩ balla wʋvɩɩna Galili tɩka ma dene
35Yisa die dɩ woliŋ a nyɩŋ tigiri gie me ta kparaasɩ ye ka kʋma, ta ga haagɩŋ ma a ga jʋʋsa Ŋmɩŋ. 36Ta Simoni aŋaŋ ʋ chanchaalɩba die dɩ dɩa a yaala ʋ jigiŋ, 37die ba yene wo wo ba balɩ wa, “Vuoŋ mana yaala ba ye jigidieke fʋ benne.”
38Ama ta Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ ba, “Sie tɩ ga tɩŋkpaŋŋɩsɩ diekemba dɩ gbigine giena wa. Ntaala n balɩ Ŋmɩŋ wɩa mi gbaŋ, dama die wɩa maŋ keŋ.”
39Naa chɩaŋ wɩa die ʋ dɩdɩa Galili tɩka mana mana, a ga bala Ŋmɩŋ wɩa Ŋmɩŋ jʋʋsɩŋ juone nɩŋ mana ta die a yaga jɩmbɩatɩ vuosi me.
Yisa die dɩ gbaanna gamɩŋ dene
40Dembiŋ wʋnyɩ die dɩ gobine gamɩŋ die dɩ keŋ a gbirigi Yisa nɩŋŋa, ta jʋʋsɩ wa dɩ ʋ suŋŋi wo. Gaŋkʋ nɩŋ die dɩ baarɩ, “Dɩɩ yi fʋ dʋŋŋʋ fʋ gbaaŋ mɩŋ.”
41Zɔɔlɩŋ die dɩ yigi Yisa ʋ tɩɩntɩ ʋ nuuŋ a gbɩ wa ta balɩ wa, “N saagɩya. Fʋ yʋagɩbʋ kpatɩya mɩŋ.” 42Womi lagɩ lagɩ daa wa yʋagɩbʋ die dɩ kpatɩ bʋnyɩ, ʋ nyɩŋgbaŋka die dɩ bɩ yiŋŋi a sɩɩ sɩba die ʋ nyɩŋgbaŋka die dɩ wolinne a sɩɩ die wo. 43Womi Yisa die dɩ yi ʋ ga lagɩ lagɩ ama ta a paalɩ a balɩ wa aŋaŋ nɩŋŋmɩna dɩ, 44“Wʋmma, sɩmma fʋ keŋ a balɩ vuoŋ wɩaha gie. Ama gamma a ga nagɩ fʋ gbaŋ a dagɩ Ŋmɩŋ kɩkaabɩtʋ wa a vaa ʋ jɩɩŋ fʋ aŋ fʋ kaabɩ kaabɩ dieke Ŋmɩŋ die dɩ balla Mosisi yaa gamma gbaanɩŋ jigiri, aŋ vuoŋ mana seŋ a sɩmma a baarɩ wusie fʋ yʋagɩtɩtɩ kpatɩya mɩŋ.”
45Ama daa wa die dɩ ga a bala wɩaha gie jigiŋ mana mana. Wusie, die ʋ seŋ ga a balɩ wa die amʋ Yisa die ka bɩ a bɩagɩ juu tɩka sʋŋ vuosi me. Ta wɩarɩ jigidieke vuosi die dɩ worine, vuosi die dɩ nyɩna jigiŋ mana mana a kieŋ ʋ jigiŋ.
2Yisa die dɩ gbaanna vuodieke nyɩŋgbanɩŋ die dɩ kpine dene
1Ʋ bɩ yiŋŋi ga Kapenɔmi die vuosi dɩ wʋŋ dɩ ʋ bie mi. 2Die vuosi die dɩ keŋ ʋ jigiŋ. Die wɩa jigiŋ die bɩ wori aŋaŋ vuogaasɩ dɩ baaŋ nan dɩ beri, die juoku mana suuliye mɩŋ aŋaŋ yeŋ me mana. Die ʋ bala Ŋmɩŋ wɩa a yɩa ba. 3Womi ta dembisi banɩɩsa wonde a chii vuodieke nyɩŋgbanɩŋ mana dɩ kpine a kieŋ ʋ jigiŋ. 4Die daadamba dɩ dala wa chɩaŋ ma die ba ka bɩagɩ a yaa wa tʋgɩ ʋ jigiŋ. Ba yuori toli mampili dieke ma ma Yisa Masia dɩ benne wo. Ba wana yuori toli mampili2.4 Ba ŋaaŋ kuse ba juone sikpeŋ me. me a kpatɩ wa, ba nagɩ daa wa aŋaŋ giliŋgiliŋke a yaa sʋʋŋ dʋaŋ Yisa nɩŋŋa. 5Yisa die dɩ ye ta ba tuo wo dii mɩŋ, ʋ balɩ daa wa, “N bʋa, n nagɩ fʋ taalɩ a chaa fʋ.”
6Die vuodiekemba dɩ dagɩnana Ŋmɩŋ mɩraha die bie mi a yile 7dɩ “Wʋbɩa daa wa gie dɩ bala die? Ʋ bala sɩba ʋ yi wo Ŋmɩŋ. Vuobɩa baaŋ nan nagɩ vuoŋ taalɩ a chaa wa ntaala Ŋmɩŋ nyɩɩna?”
8Ta Yisa die dɩ wɔŋ mɩŋŋɩ ba sʋŋanyile, a balɩ ba dɩ, “Dɩ bɩa nɩ yile nɩ sʋŋ ma die? 9Wʋbɩa yine mɔlɩ? Fʋ baaŋ nan balɩ a yɩ vuodieke nyɩŋgbanɩŋ dɩ kpine, ‘N nagɩ fʋ taalɩ a chaa fʋ?’ Yaa fʋ baaŋ nan balɩ ‘Hagɩ nagɩ fʋ giliŋgiliŋke a chʋŋ?’ 10N nan wa a dagɩ aŋ nɩ sɩmma a baarɩ manɩŋ Vuota Bʋa yaa yiko dʋnɩa ma ma a nan bɩagɩ a nagɩ vuosi tʋmbɩatɩ a chaa ba.” Die wɩa die ʋ balɩ a yɩ vuodieke nyɩŋgbanɩŋ die dɩ kpine wo, 11“N bala fʋ, hagɩ a nagɩ fʋ giliŋgiliŋke, a kuli.”
12Ʋ hagɩ bʋnyɩ a nagɩ ʋ giliŋgiliŋke, a chʋŋ ba mana nine me. Die ba yene wo die wo, ka paalɩ a yi be mamachi. Ba baarɩ, “Tɩ bɩra Ŋmɩŋ. Tɩ ye ka ye wɩɩŋ ka nɩasɩ naa.”
Yisa die dɩ wana Liiva die
13Ka kʋaŋ chaaŋ Yisa dɩ bɩ yiŋŋi ga mʋgɩkpɩɩrɩ gie lʋgɩŋ ta vuosi pam dɩ lagɩsɩ ʋ jigiŋ a giliŋ wo, ta ʋ daga ba Ŋmɩŋ wɩa. 14Die ʋ dɩna chʋŋ wa die ʋ ga haarɩ lampotuosiru wʋnyɩ Liiva, vuodieke die dɩ yine Alifusi bʋadembiŋ, ta ʋ kalɩ ʋ tʋʋma juoŋ me. Yisa die dɩ balɩ a yɩ wa, “Hagɩ a dɩa n kʋaŋ”, Liiva die dɩ hagɩ a dɩɩ ʋ kʋaŋ.
15Die kʋaŋ chaaŋ Yisa die dɩ die nyindiike Liiva tigiŋ me, lampotuosiriŋ pam aŋaŋ vuodiekemba dɩ kana ka dɩ Juu vuosisi mɩraha pam die dɩdɩ Yisa kʋaŋ. Ba pam die dɩ keŋ a gʋtɩ ba ma aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba nyindiikehe jigiŋ. 16Mɩra dɩdagɩrɩba bataŋ die dɩ yine Farasisi die dɩ yene Yisa aŋaŋ lampotuosiribe aŋaŋ vuodiekemba dɩ kana ka dɩ Juu vuosisi mɩraha die dɩ lagɩsɩna tamba a die nyindiikehe, die ba pɩasɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ, “Bɩa yine wʋnɩŋ aŋaŋ vuodiekemba dɩ kana ka dɩ Juu vuosisi mɩraha mi chanchaalɩŋ dɩ lagɩsa a die?”
17Yisa die dɩ wʋŋ ba ta balɩ ba dɩ, “Vuodiekemba dɩ yalla alaafɩa ka yaala gbɩgbaantʋ, sie vuodiekemba dɩ yʋagɩna. Dɩ ka yi vuovɩɩna wɩa maŋ keŋ, wʋbɩatɩtieliŋ wɩa maŋ keŋ.”
Nʋabɔbɩŋ wɩa dene
18Saŋŋa kaanɩ, Jɔɔn vuodieke die dɩ sɩnana vuosisi Ŋmɩŋ nyaabʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba aŋaŋ vuosi bataŋ ba wasɩnana Farasisi die dɩ bɔba nʋaŋ. Vuosi bataŋ die dɩ keŋ Yisa jigiŋ a pɩasɩ wa dɩ, “Bɩa yine Jɔɔn kʋaŋandɩɩsɩrɩba aŋaŋ Farasisi dɩ bɔba nʋaŋ, ta fʋnɩŋ nɩŋ fʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ ka bɔba?”
19Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ ba, “Nɩ tɩŋ yaala chaaŋ diekemba dɩ gana hɔgʋ faarɩŋ ma bɔbɩ nʋaŋ? Banɩŋ aŋaŋ hɔgʋ wa tieŋ dɩ lagɩsɩna a beri wo, die kaaŋ bɩagɩ a yi. 20Ama saŋŋa nan keŋ ba nan nagɩ hɔgʋ wa tieŋ a nyɩŋ ba jigiŋ, saŋka mi ba nan wa bɔbɩ nʋaŋ.
21“Vuoŋ kaaŋ saagɩ a nagɩ garɩhaalɩŋ garɩchɔɔtɩŋ a baalɩ a ligi garɩkʋʋŋ vɔrɩŋ, dama garɩhaalɩkʋ gie nan chɩɩrɩ ta vaa garɩkʋʋrɩ, aŋ ka vɔrɩkʋ wa a faasɩ a dalɩma. 22Yaa nɩ yeye ta vuoŋ nagɩ daahaalɩŋ a sʋʋ gbanɩŋ koliti diekemba dɩ yine nyɩŋkʋra ma? Dama ʋ yi die daabʋ nan kʋŋ a chɩɩrɩ kolititi aŋ daabʋ aŋaŋ kolititi mana taaŋ yɔrɩ. Ama ʋ ŋaaŋ nagɩ wa daahaalɩŋ a sʋʋ gbanɩŋ koliti diekemba dɩ yine nyɩŋhaala ma.”
Juu vuosi davʋʋsɩkɩrɩ daraaŋ wɩa
23Tɔ, Juu vuosi davʋʋsɩkɩrɩ daraaŋ, Yisa aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ chʋŋ tɩanna zaa kʋaŋ ma. Die ba ganana wa die ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ gobe zaapakɩtɩ a yɩaga ŋɔba ta gara. 24Die wɩa Farasisi vuosi die dɩ pɩasɩ dɩ, “Ye, bɩa wɩa ba yie wudieke tɩ mɩraha dɩ kana ka saaga dɩ ba yi davʋʋsɩkɩrɩ daraaŋ?”
25Yisa die dɩ yiŋŋi a pɩasɩ ba, “Nɩ ye ka karɩŋ Ŋmɩŋ gbaŋkʋ sʋŋ Davidi aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ yine wudieke kɔŋ die dɩ yalla ba wa? Kɔŋ die yigine wʋnɩŋ aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba, 26die wɩa die ʋ ga a juu Ŋmɩŋ tigiri me a ŋɔbɩ paanʋ dieke die ba nagɩna a yɩ Ŋmɩnnɩ. Saŋka mi Abiata die yine Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba jakʋʋŋ. Ama tɩ mɩra die ka baarɩ vuogaasɩ ŋɔbɩha sie Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba nyɩɩna ma; ama ta Davidi die dɩ ŋɔbɩ paanʋkʋ gie, halɩ ta die a nagɩ ataŋ a yɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba gbaŋ ba ŋɔbɩ.”
27Womi die ʋ balɩ a kpatɩ ba dɩ, “Vuotaŋ wɩa Ŋmɩŋ dɩ naaŋ davʋʋsɩkɩrɩ ama daa davʋʋsɩkɩrɩ daarɩ wɩa ʋ naaŋ vuotaŋ. 28Die wɩa, manɩŋ vuota Bʋadembiŋ yine davʋʋsɩkɩrɩ daraaŋ jakʋʋŋ.”
3Nuukpiikiŋ gbaanɩŋ
1Saŋŋa kaanɩ bɩbra Yisa dɩ bɩ yiŋŋi ga Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juoku me. Daa wʋnyɩ dɩaŋ die benne mi a yallɩ nuukpiikiŋ. 2Farasisi vuosi dɩaŋ die benne mi a yaala wɩɩŋ ba nagɩ a yigi Yisa, die wɩa die ba paalɩ a paala wa dɩ ba ye sɩba ʋ nan gbaaŋ daa wa davʋʋsɩkɩrɩ daraaŋ. 3Yisa dɩ balɩ a yɩ nuukpiikiri tieŋ, “Keŋ tɩaŋ a zie nɩŋŋa.” 4Yisa dɩ pɩasɩ daadamba, “Bɩa mʋna tɩ yi davʋʋsɩkɩrɩ daraaŋ? Tɩ mʋ tɩ yi vɩɩnɩŋ yaa, tɩ yi bɩaŋ? Tɩ mʋ tɩ gbatɩ miivoli yaa, tɩ kʋʋ?” Ama die ba ka bɩagɩ ye wɩɩŋ a balɩ. 5Yisa die dɩ jɩɩ sɩnyɩɩrɩŋ ta daansɩ ba a keŋ tɩaŋ aŋaŋ die mana yɔrɩ ta die ʋ chɩgɩ ba zɔɔlɩŋ dama die ba yiwo vuotɔgɩtɩ. Womi ʋ balɩ daa wa, “Tɩɩrɩ fʋ nuuke.” 6Ʋ tɩɩrɩka, a ye gbaanɩŋ. Farasisi vuosi die dɩ nyɩŋ lagɩŋkʋ jigiŋ a ga ba aŋaŋ naaŋ Herodi vuosi dɩ ye tamba a lagɩŋ taŋ a yaala sieti ba baaŋ nan nagɩ a kʋʋ Yisa.
Die vuotamba dɩ dala ta dɩɩ Yisa kʋaŋ dene
7Die Yisa aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ hagɩ a sʋʋŋ ga mʋgɩkpɩɩrɩ lʋgaha ta vuotamba pam die dɩ dɩɩ ʋ kʋaŋ, vuodiekemba die dɩ nyɩnna Galili aŋaŋ Judia, 8aŋaŋ Jerusalemi aŋaŋ Idumia aŋaŋ Jɔɔdani mʋgɩŋ gaaŋ aŋaŋ Taya aŋaŋ Sadoni tɩŋgbaŋ ma, ta ba dala pam ta lagɩsɩ ʋ jigiŋ; die ba wʋnna dɩ ʋ yi wo tʋntʋnkpɩɩma wɩa, die ba keŋ ʋ jigiŋ mʋgɩkpɩɩrɩ lʋgɩŋ. 9Ta ʋ balɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ ba nagɩ haarɩŋ a yɩ wa aŋ ʋ juu a kala ta dagɩ vuosi gie Ŋmɩŋ wɩa, amʋ ba kaaŋ bɩagɩ a kpaŋŋɩ wa, 10dama die ʋ yine yʋagɩtieliŋ pam die dɩ ye gbaama wɩa, die dɩ yi vuodiekemba mana mana dɩ yʋagɩna die dɩ kieŋ dɩ ba gbɩ wa. 11Vuodiekemba jɩmbɩatɩ die dɩ yalla dɩ keŋ ye wo saŋŋa mana, ba ŋaaŋ nan wa ʋ nɩŋŋa ta nata ta baarɩ dɩ, “Fʋnɩŋ yiwo Ŋmɩŋ Bʋadembiŋ.”
12Ta ʋ die dɩ balɩ ba aŋaŋ nɩŋŋmɩna dɩ ba da keŋ mʋʋlɩ a yɩ vuosi.
Yisa die dɩ vʋarɩna ʋ tʋntʋntɩba baŋ aŋaŋ bale dene
13Naa kʋaŋ chaaŋ Yisa die dɩ jʋalɩ taŋ sikpeŋ ta wa wa vuodiekemba ʋ yaalɩnana dɩ ba keŋ, die ba keŋ ʋ jigiŋ. 14Yisa die dɩ vʋarɩ vuosi baŋ aŋaŋ bale, a wa ba tʋntʋntɩba, dɩ ba bemme mi ʋ jigiŋ aŋ ʋ tʋmma ba, ba mʋʋlɩma ʋ wʋvɩɩnaha, 15ta bɩ yallɩma yiko a vʋarɩma jɩmbɩatɩ vuotamba ma.
16Vuotamba baŋ aŋaŋ bale dieke ʋ vʋarɩna Saara wʋnna; Simoni, vuodieke Yisa die yɩna wa Piita aŋaŋ 17Jemisi aŋaŋ ʋ nɩmbʋa Jɔɔn, vuodiekemba die dɩ yine Zebedi ballɩ; ta Yisa die dɩ yɩ ba Bʋanejesi, ka chɩaŋ yiwo nɩɩŋ natɩŋ ballɩ; 18aŋaŋ Andurusi aŋaŋ Filipi, aŋaŋ Batolomiwo, aŋaŋ Matiwo, aŋaŋ Tomasi, aŋaŋ Jemisi vuodieke die dɩ yine Alifusi bʋa aŋaŋ Tadeusi, aŋaŋ Simoni vuodieke die dɩ yaalala banɩŋ Juu vuosi yallɩma ba gbaŋ 19aŋaŋ Judasi Asikaroti vuodieke die dɩ nyɩnna Yisa kʋaka.
Jɩmbɩatɩ naaŋ wa Beelizebuli wɩa
20Naa kʋaŋ chaaŋ Yisa die dɩ kuli; ta daadamba pam die dɩ lagɩsɩ wʋnɩŋ aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba jigiŋ ta die ka yaa saŋŋa dɩ ba dii nyindiike. 21Ʋ tigiŋ vuosi die dɩ wʋnna die wo, ba keŋ dɩ ba yigi wo, dama vuotamba die bala dɩ ʋ yi wo yɩɩŋyaaŋ.
22Die Ŋmɩŋ mɩra dɩdagɩrɩba die dɩ nyɩnna Jerusalemi die dɩ baarɩ dɩ, “Jɩmbɩatɩ naaŋ wa Beelizebuli3.22 Sitaani saaŋ bɩna yi Beelizebuli. die yalla wa ʋ bɩagɩ vʋara jɩmbɩatɩ daadamba ma, dɩ yiwo Beelizebuli yiko wɩa.”
23Die Yisa die dɩ wa dɩdagɩrɩba gie dɩ ba keŋ ʋ jigiŋ, ta die yɩ ba nandagɩŋ, a pɩasɩ ba dɩ, “Sitaani nan saagɩ a vʋara ʋ gbaŋ vuosi me? 24Naaŋ vuosi dɩ yiŋŋi a waga tamba, ba naarɩ kaaŋ bɩagɩ a zie. 25Ta dɩɩ yi tigiŋ vuosi dɩ yiŋŋi a waga tamba, ba tigiri kaaŋ bɩagɩ a zie. 26Ta Sitaani dɩ yiŋŋi a waga aŋaŋ ʋ gbaŋ ʋ kaaŋ bɩagɩ a zie, ʋ kpatɩŋ wonde.
Yisa die dɩ chʋʋsɩna Sitaani hagɩrɩŋ wɩa dene
27“Vuoŋ wori a baaŋ bɩagɩ a ga hagɩrɩtieŋ tigiŋ me a ga gaarɩ ʋ nyinti, sie ʋ woliŋ bɔbɩ wa ta ka kʋaŋ chaaŋ ʋ bɩ gaarɩ ʋ tigiŋ nyinti mana.”
28Yisa dɩ bɩ balɩ ba dɩ, “Wusie maŋ bala nɩ, Ŋmɩŋ nan vaa chaa vuosi ba wʋbɩatɩ aŋaŋ ba wʋtɔgɩbɩatɩ mana; 29ama vuodieke mana dɩ balɩ wʋtɔgɩbɩatɩ a yɩ Ŋmɩŋ Haalɩŋ, Ŋmɩŋ kaaŋ bɩ nagɩ ʋ taalɩ a chaa wa naada yaa gamma haahuu.” 30Yisa die balɩ wa wɩaha gie, dama die ba baarɩ dɩ, “Jɩmbɩaŋ die yalla wa.”
Yisa nuŋ aŋaŋ ʋ nɩmballɩ wɩa
31Saŋka mi Yisa nuŋ wo aŋaŋ ʋ nɩmballɩ die dɩ keŋ ta zie yeŋ me, ta tʋŋ vuoŋ dɩ ʋ wa wa mi. 32Daadamba die dɩ taanna a giliŋ wo wo die dɩ balɩ a yɩ wa, “Fʋ naa aŋaŋ fʋ nɩmballɩ bie yeŋ me a yaala fʋ.”
33Ʋ pɩasɩ ba dɩ, “Mɩnɩa yine n naa, ta mɩnɩa yine n nɩmballɩ?” 34Ta daansɩ daadamba die dɩ kalla ʋ jigiri ta baarɩ dɩ, “N nuŋ aŋaŋ n nɩmballɩ benne giena. 35Vuodieke mana dɩ yinene Ŋmɩŋ choti, wʋnɩŋ ʋ yine n nɩmbʋa aŋaŋ n taa aŋaŋ n nuŋ.”
4Bʋbʋrɩtʋ nandagɩrɩ
1Saŋŋa kaanɩ bɩbra die Yisa die dɩ kalɩ a daga wɩa Galili mʋgɩkpɩɩrɩ lʋgɩŋ chaaŋ. Daadamba die dɩ gilinne wo die paalɩ a dala mɩŋ die wɩa die ʋ hagɩ a ga juu haarɩkʋ sʋŋ a bie nyaaŋ sʋŋ, ta vaa vuosisi a zieŋ nyaabʋ kʋanʋaŋ. 2Die ʋ nagɩ nandaga a dagɩ ba wɩa pam.
3Ʋ dagɩkʋ sʋŋ die ʋ balɩ a yɩ ba dɩ: “Nɩ wʋmma, daa wʋnyɩ die nyɩnna a ga dɩ ʋ bʋrɩ ʋ kʋaŋ ma. 4Die ʋ bʋrɩnana ʋ kʋakʋ ma wa, nyɩŋbʋraha ataŋ die dɩ nan sieku me, nembisi die dɩ keŋ diihe. 5Nyɩŋbʋra ataŋ die dɩ nan tanjaalɩŋ ma jigidieke tantɩ pam die dɩ worine. Nyɩŋbʋraha die dɩ nyʋʋŋ lagɩ lagɩ, dama tantɩ die ka dala. 6Ŋmɩŋ die dɩ zie die a mana die dɩ kpi dama die a dagɩrɩsɩ ka sʋʋŋya. 7Ataŋ die dɩ nan haŋgɔɔsɩ dagɩrɩsɩ ma, haŋgɔɔsɩ die dɩ bɩrɩŋ a nyagɩha a ka bɩagɩ yi nyɩŋbʋra. 8Ama ta nyɩŋbʋraha ataŋ dɩaŋ dɩ nan tɩŋgbaŋ vɩɩnɩŋ ma a mɩŋŋɩ a nyʋʋŋ, a bɩrɩŋ a yi nyɩŋbʋra. Ataŋ die nyɩŋ wa zaabie baŋɩsɩ-taa taa, ataŋ dɩaŋ dɩ nyɩŋ baŋɩsɩ-yʋaba yʋaba, ta ataŋ dɩaŋ kɔbɩga kɔbɩga.”
9Womi die Yisa dɩ balɩ ba, “Die wɩa vuodieke mana dɩ yallɩ tɩba a nan wʋŋ, ʋ wʋmma.”
Wudieke wɩa ʋ yɩna nandagɩrɩ
(Mat. 13.10-17; Luki 8.9, 10)
10Yisa die dɩ yine ʋ nyɩɩna a kalɩ, vuodiekemba die dɩ benne mi a wʋŋ ʋ balɩkʋ bataŋ die dɩ lagɩŋ a gʋtɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba ma a ga ʋ jigiŋ a balɩ wa dɩ ʋ dagɩ ba nandagɩrɩ chɩaŋ. 11Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ ba, “Nɩnɩŋ Ŋmɩŋ naarɩ wʋlɔbɩrɩkɩŋ maŋ baa n dagɩ nɩ dene, ama vuotɩalɩkaha nɩŋ nan wʋŋ wɩaha gie mana mana nandaga sʋŋ. 12Amʋ
‘Ba nan dɩ daansa a daansa
ama ba kaaŋ ye jaaŋ;
ba nan wʋŋ a bɩ wʋŋ a gʋtɩ
ama ba kaaŋ dɩ sɩba ka chɩaŋ.
Dama ba keŋ a sɩba a chɩasɩ ba
nan yiŋŋi a keŋ Ŋmɩŋ jigiŋ,
aŋ Ŋmɩŋ tɩŋ nagɩ ba tʋmbɩatɩ a chaa ba.’ ”
Nandagɩrɩ chɩaŋ
13Womi Yisa die dɩ pɩasɩ ba, “Die nɩŋ nɩ ka sɩba nandagɩrɩ gie chɩaŋ? Nɩ wa baa nɩ yi wo lalɩa a sɩmma nandagaha mana chɩasɩ? 14Bʋbʋrɩtʋ wa nɩasɩ wa vuodieke dɩ balala Ŋmɩŋ wɩa. 15Nyindiekemba die dɩ nanna sieku me wo yi wo vuodiekemba dɩ ŋaana a wʋŋ Ŋmɩŋ wɩaha ama dɩ ka yʋasa ta Sitaani keŋ vʋarɩha ba ma. 16Vuosi bataŋ dɩaŋ nɩasɩ wa nyɩŋbʋra diekemba die dɩ nanna taŋjaalɩka sikpeku; saŋŋa dieke mana ba keŋ a wʋŋ Ŋmɩŋ wʋbalɩkaha dɩ ka yʋasa ta ba mɩŋŋɩ a tuohe aŋaŋ sʋgɩfɩalɩŋ, 17ama a ka dʋaga ba sʋgɩtɩ ma a yʋasa, dama wɩɩrɩ gie ka sʋʋŋ ba sʋgɩtɩ ma ma, die wɩa ba keŋ mugisi be yaa wahala dɩ keŋ juu be wɩaha gie chɩaŋ ma ba ŋaaŋ nagɩha a taaŋ mɩŋ lagɩ lagɩ. 18Bataŋ dɩaŋ nɩasɩ wa nyindiekemba die dɩ nanna haŋgɔɔsɩ dagɩrɩsɩ ma wa. Vuosi gie ŋaaŋ wʋŋ wa Ŋmɩŋ wʋbalɩkaha, 19ama dʋnɩaka gie wumugisike, aŋaŋ ligire yaalɩŋ aŋaŋ nyinti yiri yiri yaalɩŋ ŋaaŋ juu ba sʋŋ mɩŋ a nyagɩ wɩaha amʋ a kaaŋ nyɩŋ nyɩŋnyɩŋka. 20Ama vuota diekemba dɩ nɩasɩna nyɩnbʋrɩ diekemba die dɩ nanna tɩŋgbaŋ vɩɩnɩŋ ma, ba wʋma wɩaha gie ta tuo dii, ta yie vɩɩnɩŋ. Bataŋ dɩ nyɩna baŋɩsɩ-taa taa, ta bataŋ dɩaŋ dɩ nyɩna baŋɩsɩ-yʋaba yʋaba, ta bataŋ dɩaŋ dɩ nyɩna kɔbɩga kɔbɩga.”
Popoli wɩa
21Yisa die dɩ bɩ a pɩasɩ ba dɩ, “Vuoŋ nan chogisi popoli a zieŋ juoŋ sʋŋ ta ligike aŋaŋ kpalɩ, yaa ta nagɩka a zieŋ gado chɩaŋ? Aayɩ, ʋ nan nagɩka a zieŋ jaaŋ sikpeŋ. 22Jadieke mana dɩ lɔbɩrɩna nan nyɩŋ yaalɩŋ ma, ta jadieke mana jaaŋ dɩ bubine nan dɩ bie yeŋ me. 23Die wɩa vuodieke dɩ yaa tɩba a nan wʋŋ, ʋ wʋmma.”
24Die ʋ bɩ balɩ a gʋtɩ ba, “Nɩ chɩɩsɩma a wʋmma nɩ wʋnnana wudiekemba ba, sie diekemba nɩ dɩɩsɩna a die vuosi sarɩya, Ŋmɩŋ baa ʋ dɩ wa hanɩŋ sieti mi gbaŋ gbaŋ a dii nɩ sarɩya. Ama Ŋmɩŋ nɩŋ sietiti nan paalɩ a tʋa a tɩaŋ nɩ sietiti. 25Vuodiekemba dɩ yalla nan ye a gʋtɩ ama vuodieke dɩ wone jaaŋ, halɩ bɩta dieke gbaŋ ʋ yalla wa ʋ nan waarɩka.”
Bʋrɩŋ nandagɩrɩ wɩa
26Yisa die dɩ bɩ a baarɩ dɩ, “Ŋmɩŋ naarɩ nɩasɩ wa sɩba vuoŋ dɩ bʋrɩna ʋ nyɩŋbʋra ʋ kʋaŋ ma, 27ʋ ŋaaŋ gʋʋra yuŋ ta haga sʋkʋʋŋ ta a nyuuŋ ye mɩŋ ta bɩrɩma; ama ʋ zɩ a yinene die a nyuune ta bɩrɩma wa. 28Tɩŋgbaŋka gbaŋ gbaŋ yinene nyɩŋbʋraha dɩ nyuune ta bɩrɩma a nyɩnna bie. Nyɩŋbʋraha daakʋ ŋaana a woliŋ a bɩrɩŋ, kʋaŋ chaaŋ ka pɔsɩ vaatɩ ta kʋaŋ kʋaŋ ka sikpeku mana mana nyɩŋ bie. 29Nyɩŋbʋraha dɩ keŋ a bii kʋakʋ tieŋ ŋaaŋ nagɩ wa ʋ jɩbɩŋ a piili a gobe dama a gobiŋ saŋŋa tʋgɩya mɩŋ.”
Nyɩŋbʋra nandagɩrɩ
30Yisa die dɩ pɩasɩ ba dɩ, “Bɩa jaaŋ tɩ baa tɩ nagɩ Ŋmɩŋ naarɩ a magɩsɩ? Yaa nandagɩ bɩa tɩ baa tɩ nagɩ a dagɩ ka chɩaŋ aŋ vuoŋ mana sɩmma? 31Ka sɩɩ sɩba kaŋmɩnɩŋ biŋ vuoŋ dɩ nagɩna a bʋrɩ tɩŋgbaŋ ma, ka yi jabɩŋ a tɩaŋ nyɩŋbʋra mana mana dʋnɩa ma ma, 32ama dɩ ka yʋasa ta ka nyuuŋ a bɩrɩŋ a tɩaŋ dʋnɩa vapɔgɩtɩ mana. Ka ŋaaŋ faasɩ yaa wa dachagɩsɩkpɩɩma pam aŋaŋ nembisi dɩ baaŋ nan bɩagɩ a yʋgɩ ba tuosi ka sikpeŋ.”
33Yisa die nagɩ wa nandaga nɩasa sɩba naa, a dagɩ ba Ŋmɩŋ wɩa pam. Die ʋ dagɩ ba wa nandaga diekemba ba baaŋ nan dɩ sɩba a chɩasɩ. 34Die ʋ ka balɩ wɩɩŋ a yɩa ba ta ka nagɩ nandagɩŋ a balɩ, ama saŋŋa dieke nɩŋ mana die wʋnɩŋ aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba nyɩɩna ma dɩ keŋ a kalɩ, ʋ ŋaaŋ dagɩ ba mɩŋ nandagaha mana chɩasɩ.
Bʋlɔgɩsɩŋ aŋaŋ nyaaŋ die dɩ tuone Yisa nʋarɩ dene
35Dɩnɩŋ daarɩ mi gbaŋ gbaŋ jɩŋmɩŋ, Yisa die dɩ balɩ a yɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba, “Nɩ vaa tɩ jʋalɩ a tɩaŋ a ga mʋgɩkpɩɩrɩ gaarɩ mi wo chaakʋ.” 36Die wɩa die ba va daadamba mi ta die a juu haarɩkʋ Yisa die wone bie ka sʋŋ, banɩŋ aŋaŋ Yisa dɩ ga. Haarɩsɩ ataŋ gbaŋ die benne mi. 37Womi bʋlɔgɩsɩkpeŋkpɩɩŋ die dɩ piili a nɩga; nyaabʋ die dɩ poŋŋi a juo haarɩkʋ sʋŋ. Die wɩa die haarɩkʋ die dɩ yaala ka suuli aŋaŋ nyaaŋ. 38Yisa die bie wo haarɩkʋ kʋaŋ a nagɩ ʋ sikpeŋ a kpagɩlɩ dafere a gʋʋra. Ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ sʋgɩrɩ wa a baarɩ, “Dɩdagɩrʋ, dɩ ka mugisi fʋ tɩ balla tɩ kpi naa?”
39Yisa die dɩ hagɩ a yɩ bʋlɔgɩsɩbʋ nʋaŋ, “Vaa nɩgɩŋ” ta balɩ a yɩ nyaaŋ poŋŋiku dɩaŋ “Zie dene.” Bʋlɔgɩsɩbʋ die dɩ nan, mi mana die dɩ paalɩ fɩalɩ. 40Womi die Yisa die dɩ pɩasɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ, “Bɩa yine ŋmaamɩŋ dɩ yallɩ nɩ, nɩ ye ko wo yada?”
41Ama ta ŋmaamɩŋ die dɩ paalɩ a yallɩ ba, die ba pɩasa tamba, “Mɩnɩa yine daa wa gie? Halɩ bʋlɔgɩsɩŋ aŋaŋ nyaaŋ poŋŋiŋ dɩ wʋma ʋ wʋbalɩka yɩa wa.”
5Yisa die dɩ vʋarɩna jɩmbɩaŋ dembiŋ wʋnyɩ ma dene
1Die Yisa aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ jʋalɩ a keŋ tʋgɩ Galili mʋgɩkpɩɩrɩ chaakʋ mi, Gerasa tɩŋgbaŋ ma. 2Yisa die dɩ dene nyɩnna haarɩkʋ sʋkʋ, lele womi daa wʋnyɩ dɩ nyɩnna jigidieke ba lɔbɩrɩnana vuosi dɩ keŋ a haarɩ wa. 3Jɩmbɩaŋ die yalla wa, daa wa gie die dɩ ga gʋʋra kunti vɔrɩtɩtɩ ma, die ba ka bɩagɩ a bɔbɩ wa a dʋaŋ aŋaŋ chɔrɩma. 4Dama ba keŋ bɔbɩ wa ʋ nuusi aŋaŋ ʋ nagɩsɩ ʋ ŋaaŋ kpaa kpaa chɔrɩmaha mɩŋ ʋ nuusi me ta wɩɩ kʋʋtɩtɩ ʋ nagɩsɩ ma. Die ʋ paalɩ a hagɩrɩ mɩŋ aŋaŋ vuoŋ dɩ baaŋ nan nyaŋŋɩ wa. 5Daaŋ mana sʋkʋʋŋ aŋaŋ yuŋ ʋ ŋaaŋ dɩ chʋŋ wa vɔrɩtɩ aŋaŋ kunkogehe me a nata ta naga tana a gobe ʋ nyɩŋgbanɩŋ.
6Die ʋ bie wo saasaa ta die a ye Yisa, die wɩa die ʋ chɩgɩ a ga gbirigi ʋ dune me Yisa nɩŋŋa, 7ta faasɩ a taaŋ keesiŋ a baarɩ dɩ, “Nabidie Ŋmɩŋ Bʋadembiŋ Yisa, bɩa fʋ yaala n jigiŋ, Ŋmɩŋ wɩa daa keŋ datɩ n tɩbɩŋ.” 8Die ʋ balɩ wa die dama Yisa die balɩ a yɩ jɩmbɩakʋ mɩŋ dɩ, “Vaa daa wa gie.”
9Yisa die dɩ pɩasɩ wa dɩ, “Fʋ saaŋ?”
Daa wa dɩ baarɩ dɩ, “N saaŋ yine ‘Dala’, dama tɩ faasɩ a dala mɩŋ.” 10Ta die ʋ ye ko a jʋʋsa Yisa dɩ ʋ da keŋ a yagɩ ba a nyɩŋ lʋgɩrɩ mi chaaŋ.
11Perukusi pam die gbigine mi a die nyinti kunkogiri mi chaaŋ. 12Jɩmbɩakʋ die dɩ jʋʋsɩ Yisa dɩ, “Vaa tɩ gamma perukusisi jigiŋ a ga juu ba sʋgɩtɩ.” 13Die chɩaŋ ma die Yisa dɩ yi die jɩmbɩakʋ die dɩ nyɩŋ daa wa ma a ga juu perukusisi ma. Perukusisi die yiwo sɩba tuse tuse ale a mana mana die dɩ chɩgɩ a dɩɩ jigidieke dɩ golinne wo a ga a juu mʋgɩkpɩɩrɩ sʋŋ, nyaabʋ die dɩ dii he.
14Dembiŋ diekemba die dɩ jɩɩnana perukusisi die chɩgɩ a ga tɩka sʋŋ aŋaŋ ka tɩŋkpaŋŋɩsɩ a balɩ wɩɩrɩ gie a yɩ ba. Vuosi die dɩ nyɩŋ a ga a ye wudieke die dɩ yine wo. 15Die ba ga Yisa jigiŋ a ye daa dieke die jɩmbɩakʋ die dɩ yalla wa ta ʋ kallɩ wa mi a yeegi nyiŋyeeke ta ʋ sikpeŋ dɩ mɩŋŋɩ a tʋma, ŋmaamɩŋ die dɩ yallɩ ba mana mana. 16Vuodiekemba die dɩ yene wudieke die dɩ yine wo die dɩ piili a bala a yɩa vuosi wudieke dɩ yine daa dieke die jɩmbɩakʋ die dɩ yalla wa aŋaŋ perukusisi.
17Die wɩa die vuosi dɩ piili a jʋʋsa Yisa dɩ ʋ nyɩŋ ba tɩka sʋŋ.
18Yisa die dɩ gana a juu haarɩkʋ ma wa daa dieke die jɩmbɩakʋ die dɩ yalla wa die dɩ jʋʋsɩ wa dɩ, “Vaa manɩŋ aŋaŋ fʋ ga.”
19Ama Yisa die dɩ ka saagɩya, ta yiŋŋi a balɩ wa dɩ, “Yiŋŋi a ga fʋ dembe jigiŋ a balɩ ba Nabidie Ŋmɩŋ dɩ yaalala fʋ wɩa dene ta piili a yi wudieke a yɩ fʋ.”
20Die wɩa daa wa die dɩ nyɩŋ a ga tɩŋkpaŋŋɩsɩ baŋ wa mana mana a balɩ wudieke Yisa die dɩ yine a yɩ wa wa. Vuodiekemba mana mana die dɩ wʋnna ʋ balɩkʋ die dɩ yi be mamachi.
Havʋʋbiŋ dieke dɩ kpine aŋaŋ hɔgʋ yʋagɩtieŋ wɩa
21Yisa die dɩ bɩ yiŋŋi a jʋalɩ a ga mʋgɩkpɩɩrɩ gaarɩ mi wo chaaŋ, daadaŋ pam die dɩ keŋ mili wo. 22Daa wʋnyɩ ba wasɩnana Jaarusi, ta die yi Juu vuosi Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juoku nyɩŋkʋraha wʋnyɩ die dɩ keŋ mi. Die ʋ dene ye Yisa wa, ʋ nan a gbirigi ʋ dune me, 23ta jʋʋsa wa aŋaŋ nɩŋŋmɩna ta baarɩ dɩ, “N hɔgʋlɩabiŋ faasɩna a yʋagɩ. N jʋʋsa fʋ, keŋ a nagɩ fʋ nuusi a diisi ʋ ma aŋ ʋ ye alaafɩa a bemme ʋ mɩsɩ ma.”
24Womi Yisa aŋaŋ wa die dɩ gara, daadaŋ pam die faasɩna a dɩ wa a gara die wɩa die ba kpaŋŋɩ wa jigiŋ mana mana.
25Hɔgʋ wʋnyɩ die benne mi zɩŋ dɩ nyɩna ʋ nyɩŋgbanɩŋ ma, die dɩ faasɩ a wʋŋ wa mɩŋ bɩna baŋ aŋaŋ ale. 26Die ʋ paalɩ a ga wa gbɩgbaantɩŋ pam jige dɩ ʋ ye gbaamɩŋ. Die ʋ dii ʋ ligire mana mana a ga kpatɩ, ama ʋ tɩŋ baaŋ nan ye alaafɩaka die dɩ wa a paalɩ a mugise wo daaŋ mana mana. 27Die ʋ wʋnna Yisa wɩa wa die ʋ ga ʋ jigiŋ a dɩɩ ʋ kʋaŋ daadamba sʋŋ. 28Die ʋ balɩ a yɩ ʋ gbaŋ dɩ, “Maŋ tɩŋ a ko a bɩagɩ a gbɩ ʋ nyiŋyeekehe gie n tɩŋ nan ye alaafɩa.”
29Die ʋ gbɩ Yisa nyiŋyeekehe gie die ʋ nyɩŋbaŋka zɩmbʋ dɩ gobi bʋnyɩ, die ʋ mɩŋŋɩ ʋ sʋŋ ma sɩba ʋ wahala mana nyɩŋya mɩŋ. 30Die dɩ dene a yi, Yisa die dɩ mɩŋŋɩ lagɩ lagɩ sɩba hagɩrɩŋ nyɩŋ ʋ ma ma mɩŋ. Die wɩa die ʋ yiŋŋi a pɩasɩ daadamba dɩ, “Mɩnɩa gbɩna n nyiŋyeekehe?”
31Ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ yiŋŋi balɩ dɩ, “Ye daadamba dɩ milinene fʋ die, dɩ bɩa fʋ pɩasa dɩ mɩnɩa gbɩna fʋ?”
32Ama ta Yisa dɩ ye ko a daansa a tɩanna dɩ ʋ ye vuodieke dɩ yine die wo. 33Hɔgʋ wa die dɩ sɩbɩna wudieke die dɩ yine wo die ʋ keŋ a cheele aŋaŋ ŋmaamɩŋ ta gbirigi ʋ dune me a balɩ wusie a yɩ wa. 34Yisa die dɩ balɩ wa, “N lɩa, fʋ yadaka gbaaŋ fʋ. Gamma aŋaŋ sʋgɩdʋagɩŋ, fʋ yʋagɩbʋ kaaŋ bɩ a yiŋŋi a keŋ.”
35Yisa die dɩ yene ko bala naa wa, tʋntʋntɩŋ bataŋ die dɩ nyɩŋ Jaarusi tigiŋ a keŋ balɩ wa dɩ, “Fʋ lɩa wa yʋagɩbʋ chʋʋsɩya mɩŋ, dɩ bɩa fʋ bɩ a daama dɩdagɩrʋ wa bɩbra?”
36Yisa baga die wo ba balɩkʋ sʋŋ ta die a balɩ a yɩ Jaarusi dɩ, “Da vaa ŋmaamɩŋ yalla fʋ, fʋnɩŋ ko tuo dii.” 37Womi die ʋ yi Piita aŋaŋ Jemisi, aŋaŋ Jemisi nɩmbʋa Jɔɔn nyɩɩna ma die dɩ dɩɩ wa. 38Die ba gana a tʋgɩ Jaarusi tigiri, die Yisa die dɩ ye jigiŋ mana die dɩ chine a zie naanyʋŋʋlʋŋ. 39Die ʋ ga a juu a pɩasɩ ba dɩ, “Dɩ bɩa watɩ gie mana? Dɩ bɩa nɩ kʋma? Bʋa wa ka kpiye, ʋ ta ko gʋʋra mɩŋ.”
40Die ba piili a vʋara wa fala. Die wɩa die ʋ yagɩ ba mana a nyɩŋ ta die a wa bʋa wa chɔɔŋ aŋaŋ ʋ nuŋ aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba ba bataa wa a ga juu jigidieke bʋa wa die dɩ dʋana wa. 41Die ʋ yigi ʋ nuuŋ me ta balɩ a yɩ wa, “Talɩta kumi”, ka chɩaŋ wone “Havʋʋbiŋ n baa fʋ hagɩ.”
42Die ʋ hagɩ bʋnyɩ a dɩdɩ chʋŋ chʋŋ. (Die ʋ yiwo bɩna baŋ aŋaŋ ale bʋa.) Naa die dɩ yine wo, die dɩ paalɩ a yi be mamachi pam. 43Ama Yisa dɩ yɩ ba nʋaŋ ta paalɩ balɩ ba dɩ ba daa keŋ a balɩ a yɩ vuoŋ ta balɩ ba dɩ ba yaalɩ jaaŋ a yɩ bʋa wa aŋ ʋ dii.
6Nazeriti vuosi die dɩ zetine Yisa dene
1Yisa die dɩ yiŋŋi a ga ʋ tɩŋ, ta ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ dɩ ʋ kʋaŋ. 2Davʋʋsɩkɩrɩ daaŋ die ʋ ga juu Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juoku me a piili a daga kpɩkpaakʋ die dɩ benne mi Ŋmɩŋ wɩa. Daadamba die dɩ wʋnna ʋ dagɩkʋ die dɩ yi ba mana mana mamachi, die ba pɩasa taŋ dɩ, “Sɩa ʋ ye wɩaha gie mana? Bɩa yɩaŋ wʋnna Ŋmɩŋ dɩ nagɩ a yɩ wa? Halɩ ʋ tʋmma mamachi tʋʋma. 3Daa ʋ yine kampɩnta ka? Daa Meri bʋa wa wonde? Daa ʋ yine Jemisi aŋaŋ Josefu aŋaŋ Judasi aŋaŋ Simoni mɩɩ wa? Daa ʋ tamba benne giena wa?” Ta ba zeti wo wo.
4Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ ba dɩ, “Ba yɩa Ŋmɩŋ naazʋa jɩlɩma jigiŋ mana mana mɩŋ ama ʋ gbaŋ gbaŋ ʋ tɩŋ vuosi aŋaŋ ʋ gbaŋ gbaŋ ʋ nɩmballɩ aŋaŋ ʋ gbaŋ gbaŋ deŋ ka yɩa wa jɩlɩma.”
5Die ʋ ka bɩagɩ a tʋŋ mamachi tʋʋma pam mi ama ntaala yʋagɩtielibe bɩta die ʋ bɩagɩ a nagɩ ʋ nuusi a diisi ba ma die ba ye alaafɩa. 6Die dɩ paalɩ yi wo mamachi, die ba wone yadaka wɩa. Womi Yisa die dɩ ga tɩŋkpaŋŋɩsɩ die dɩ benne mi chaakʋ a daga vuosisi.
Yisa die dɩ tʋnnana ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba baŋ aŋaŋ bale wo dene
7Die ʋ wa ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba baŋ aŋaŋ bale wo a lagɩsɩ taŋ a tʋŋ ba bale bale. Die ʋ yɩ ba yiko dieke die dɩ tɩanna jɩmbɩatɩtɩ. 8Ta die a yɩ ba nʋarɩ gie dɩ, “Daa nɩ pɔgɩlɩ jaaŋ a gamma nɩ dɩasɩsɩ ntaala, daaŋgbanɩŋ nyɩɩna ma. Nɩ daa keŋ a pɔgɩlɩ nyindiike, nɩ daa keŋ a pɔgɩlɩ bʋlɔgɩŋ nɩ daa keŋ a suu ligire nɩ jafasɩ ma. 9Nɩ suu nɩɩra ama nɩ daa keŋ pɔgɩlɩ nyiŋyeeke a gʋtɩ nyiŋyeeki diekemba nɩ balla nɩ yeegi wo me.” 10Die ʋ bɩ a balɩ a gʋtɩ ba dɩ, “Ba keŋ a mɩŋŋɩ a tuo nɩ jigidieke mana mana nɩ bemme tigiri me a ga tʋgɩ saŋŋa dieke nɩ balla nɩ nyɩŋ tɩka ma. 11Ama nɩ keŋ a tʋgɩ jigidieke ba keŋ a ka tuo nɩ yaa ba ka wʋŋ nɩ wʋbalɩka nɩ nyɩŋ mi ta pɩsɩ nɩ naatala kɔlɩŋ mi. Aŋ naa yi wɩɩŋ a gbara ba.” 12Die ba nyɩŋ a ga a bala vuosi dɩ ba chɩgɩ a nyɩŋ ba tʋmbɩatɩ ma. 13Die ba vʋarɩ jɩmbɩatɩ pam vuosi me ta die a duuri yʋagɩtieliŋ aŋaŋ kpaaŋ ta die gbaaŋ ba.
Jɔɔn vuodieke die dɩ sɩnana vuotaŋ Ŋmɩŋ nyaaŋ kuŋ wɩa
14Tɔ, Naaŋ Herodi die dɩ wʋŋ Yisa wɩaha gie dama ʋ saaŋ die dɩa wa jigiŋ mana mɩŋ. Vuosi bataŋ die balɩ dɩ Jɔɔn vuodieke dɩ sɩnana vuosi aŋaŋ Ŋmɩŋ nyaabʋ hagɩna kuŋ me a yiŋŋi keŋ. Die wɩa ʋ yaa hagɩrɩbʋ a tʋma mamachi tʋʋmaha gie.
15Ama bataŋ die dɩ baarɩ dɩ, “Ʋ yiwo Ŋmɩŋ tʋntʋntʋ Elaja.”
Bataŋ dɩ baarɩ dɩ “Ʋ yiwo Ŋmɩŋ tʋntʋntɩba sɩba daa daa saŋka tʋntʋntɩba wʋnyɩ.”
16Naaŋ Herodi die dɩ wʋnna die ʋ baarɩ dɩ, “Ʋ yiwo Jɔɔn vuodieke die dɩ sɩnana vuosi Ŋmɩŋ nyaabʋ. Die n yi ba gobi wo ʋ sikpeŋ ama ʋ yiŋŋi a keŋ wo ʋ mɩsɩ ma.” 17Naaŋ Herodi gbaŋ gbaŋ die yɩna nʋaŋ dɩ ba yigi Jɔɔn a bɔba wa a nagɩ wa a yi dansarɩka sʋŋ. Herodi die yi wo die dama die wʋnɩŋ Herodi die faarɩ wa Herodiasi vuodieke ʋ kana ka mʋ ʋ faarɩ dama ʋ nɩmbʋa Filipi hɔgʋ die wonde. 18Jɔɔn vuodieke dɩ sɩnana vuosi Ŋmɩŋ nyaabʋ die ŋaaŋ a bala Herodi daaŋ daaŋ mana dɩ, “Dɩ wo sieŋ aŋaŋ fʋ baaŋ nan faarɩ fʋ nɩmbʋa hɔgʋ.”
19Naa chɩaŋ wɩa die Herodiasi die dɩ jɩɩ sɩnyɩɩrɩŋ a yɩ Jɔɔn, ta die a yaala ʋ kʋʋ wa, ama Herodi wɩa die ʋ ka bɩagɩ, dama Herodi gbaŋ die ka saaga. 20Herodi die chɩga Jɔɔn, dama die ʋ sɩba a baarɩ Jɔɔn die yiwo vuovɩɩnɩŋ ta dɩgɩntɩ die dɩ wo ʋ sʋŋ. Die wɩa die ʋ ka yaala wɩɩŋ yi wo. Aŋaŋ die ʋ ŋaana wʋŋ Jɔɔn wʋbalɩkaha a daama wa mana yɔrɩ, die ʋ ŋaaŋ yaala ʋ wʋmma ʋ wʋbalɩka.
21Kʋaŋ kʋaŋ chaaŋ die Herodiasi daaŋ die dɩ keŋ. Herodi maarɩŋ daraaŋ die dɩ keŋ tʋgɩ, die ʋ digi nyindiike pam ta wa tɩka nyɩŋkʋraha mana aŋaŋ sojasi nyɩŋkʋraha aŋaŋ Galili tɩŋ nyɩŋkʋraha a lagɩsɩ taŋ. 22Die Herodiasi hɔgʋlɩa die dɩ keŋ a sie dɩ paalɩ a yi naaŋ Herodi aŋaŋ ʋ chaamba mana mana sʋgɩtɩ die dɩ fɩalɩ. Naa chɩaŋ wɩa die naaŋ wa die dɩ pɩasɩ havʋʋbike dɩ, “Bɩa fʋ yaala n yɩ fʋ? N nan yɩ fʋ jadieke mana mana fʋ yaalala.” 23A kaa kaatɩ pam ta a balɩ a yɩ bʋa wa “N hʋʋya, jadieke mana mana fʋ yaalala, n nan yɩ fʋ halɩ fʋ yaala n puo n naarɩ a nagɩ bʋnyɩ a yɩ fʋ n nan yi.”
24Die wɩa die bʋa wa die dɩ nyɩŋ a ga pɩasɩ ʋ nuŋ dɩ, “N baarɩ n yaala bɩa?”
Ʋ yiŋŋi a balɩ wa dɩ, “Baarɩ dɩ yaala Jɔɔn dieke dɩ sɩnana vuosi Ŋmɩŋ nyaabʋ sikpeŋ.”
25Die wɩa die bʋa wa dɩ chɩgɩ a ga naaŋ wa jigiŋ lagɩ lagɩ a baarɩ dɩ, “N yaala fʋ gobi Jɔɔn dieke die dɩ sɩnana vuosisi Ŋmɩŋ nyaabʋ sikpeŋ a diisi kpalɩ ma a yɩ mɩŋ lelele.”
26Naa die dɩ yi naaŋ wa sʋŋ die dɩ paalɩ a chʋʋsɩ pam, ama die ʋ kaaŋ bɩagɩ a zeti dama ʋ kaana kaatɩ diekemba ʋ chaamba nɩŋŋa wa wɩa. 27Die wɩa die ʋ yi vuodiekemba die dɩ gbarɩna wa wʋnyɩ nʋaŋ dɩ ʋ yaa Jɔɔn sikpeŋ a keŋ lagɩ lagɩ. Tʋntʋntʋ wa die dɩ nyɩŋ a ga dansarɩka sʋŋ a gobi Jɔɔn sikpeŋ. 28A die a nagɩ ka a diisi kpalɩ ma a yallɩka a keŋ a yɩ havʋʋbike, havʋʋbike die dɩ nagɩ ka a yɩ ʋ nuŋ. 29Die Jɔɔn kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ wʋnna, die ba ga a nagɩ Jɔɔn nyɩŋgbaŋka a ga guu.
Yisa die dɩ yɩna dembisi tuse anʋ wa nyindiike dene
(Mat. 14.13-21; Luki 9.10-17; Jɔɔn 6.1-14)
30Yisa tʋntʋntɩba baŋ aŋaŋ bale die ʋ tʋnna wa die dɩ yiŋŋi a keŋ a balɩ wa wudiekemba mana ba yine aŋaŋ ba dagɩna. 31Vuosi pam die kienene ta yiŋŋe, die wɩa die Yisa aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die wo saŋŋa aŋaŋ ba baaŋ nan dii nyindiike. Die wɩa die Yisa die dɩ balɩ a yɩ ba dɩ, “Nɩnɩŋ nɩ vaa aŋ tɩ ga haagɩyeŋ dieke nɩ baaŋ nan voosi.” 32Die wɩa die ba gbaŋ gbaŋ die ba juu haarɩŋ a gara jigidieke vuoŋ die dɩ wone.
33Ama daadaŋ pam die dɩ ye be ba ganana, a mɩŋŋɩ ba. Die wɩa die ba chɩgɩ aŋaŋ nagɩsɩ a nyɩŋ tɩgɩsɩ mana mana, a woliŋ a ga a tʋgɩ jigidieke Yisa aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ ganana wa. 34Die Yisa die dɩ nyɩnna haarɩkʋ sʋŋ ta die a ye kpɩkpaakʋ ba wɩa dɩ yaa wa zɔɔlɩŋ, dama die ba nɩasɩ wa yii diekemba dɩ wone yiyagɩrʋ. Die wɩa die ʋ piili a daga ba wɩa pam. 35Die jɩŋmɩŋ die dɩ tʋgɩna, die ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ keŋ ʋ jigiŋ a balɩ yɩ wa dɩ, “Ŋmɩnnɩ wɔŋ a juu mɩŋ ta giena dɩaŋ dɩ yi jigidieke jadiikiŋ dɩ worine ba baaŋ daa a dii. 36Vaa vuosi ga tɩŋkpaŋŋɩsɩ aŋaŋ kʋaŋ diekemba dɩ gbigine giena wa a yaalɩ jaaŋ a dii ba gbaŋ.”
37Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ ba dɩ, “Nɩnɩŋ nɩ gbaŋ gbaŋ nɩ yaalɩ jaaŋ a yɩ ba aŋ ba dii.” Die ba pɩasɩ wa, yaala tɩ nagɩ sɩba dʋnɩa mana ligire a yaalɩ jaaŋ a yɩ ba aŋ ba dii?
38Naa chɩaŋ wɩa die Yisa die dɩ pɩasɩ ba dɩ, “Paanʋsɩ aŋmɩa nɩ yallɩ? Nɩ ga a ga daansɩ a ye.”
Die ba gana a ga daansɩ ta yiŋŋi a keŋ wo die ba balɩ a yɩ wa dɩ, “Paanʋsɩ anʋ aŋaŋ zaasɩtɩ ale.”
39Yisa die dɩ balɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ ba yi vuosisi mana puo puo a lagɩsɩ a kala kala hɔɔyebiti me. 40Die wɩa die ba lagɩsɩ a kalɩ kalɩ, bataŋ baŋɩsɩ-nʋ nʋ bataŋ dɩaŋ kɔbɩga kɔbɩga. 41Womi Yisa die dɩ nagɩ paanʋsɩ anʋ wa aŋaŋ zaasɩtɩ ale wo, a daansɩ ŋmɩŋsikpeŋ ta pagɩ Ŋmɩŋ. Ʋ yi paanʋsɩsɩ a gbieri gbieri ta nagɩha a yɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ ba tuohe a tɩa tɩa a yɩ vuosisi. Die ʋ bɩ nagɩ zaasɩtɩtɩ ale wo a gbieri gbieri a yɩ ba mana mana. 42Ba mana mana die dɩ dii a chagɩ, ta tɩalɩ tɩalɩ. 43Die ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ vaarɩ vaarɩ paanʋsɩ aŋaŋ zaasɩtɩ tɩalɩkaha a suuli kparɩsɩ baŋ aŋaŋ ale. 44Dembiŋ diekemba die dɩ ŋɔbɩna paanʋsɩsɩ aŋaŋ zaasɩtɩtɩ die yiwo dembisi tuse tuse anʋ.
Yisa die dɩ chʋnna nyaaŋ ma wɩa dene
45Yisa die dɩ yi ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ juu haarɩkʋ lagɩ lagɩ a dɩ ʋ nɩŋŋa a gara mʋgɩkpɩɩrɩ gaarɩ a ga Befisada, ta die ʋ wa a taanna vuosisi. 46Die ʋ taanna vuosisi a kpatɩ wa die ʋ jʋalɩ ga kunkogiŋ me dɩ ʋ jʋʋsɩ Ŋmɩŋ. 47Die jɩŋmɩŋ die dɩ tʋgɩna, haarɩkʋ die bie wo mʋgɩkpɩɩrɩ sʋŋ aŋaŋ sʋŋ ta Yisa dɩ a ye bie tɩŋgbaŋ ma ʋ nyɩɩna. 48Die ʋ ye ta ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die wahala aŋaŋ haarɩkʋ dɔmɩŋ, dama bʋlɔgɩsɩŋ die nɩgɩnana ba a gara kʋaŋ kʋaŋ. Die wɩa die dɩ gana a tʋgɩ kparaasɩ kpaŋ sʋkʋleeliŋ, Yisa die dɩ chʋŋ nyaabʋ sikpeŋ a kieŋ ba jigiŋ. Die ʋ chʋŋ a tɩanna ba ma 49ama die ba ye wo ta ʋ chʋŋ nyaabʋ sikpeŋ. Die ba yene dɩ ʋ chʋŋ nyaabʋ sikpeku die ba keesi ta yi tama sɩba dɩ yiwo kogiŋ. 50Dama die ba mana die dɩ yene wo ŋmaamɩŋ die yigine be.
Yisa die dɩ a balɩ a yɩ ba bʋnyɩ dɩ, “Nɩ yigi sikimiŋ, wo manɩŋ nɩ da vaa ŋmaamɩŋ yigi nɩ.” 51Womi die ʋ juu a gʋtɩ ba ma haarɩkʋ ma, bʋlɔgɩsɩbʋ die dɩ nan sɔmm. Die dɩ paalɩ a yi ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba mamachi pam 52dama die ba ka sɩba die ʋ nagɩ paanʋsɩsɩ a yɩ vuosisi ba dii wo chɩaŋ. Ba sʋgɩtɩ ye ko bie wo lɩmɩŋ ma mɩŋ.
Yisa die dɩ gbaanna yʋagɩtieliŋ dene
53Die ba ga a ga a tʋgɩ mʋgɩkpɩɩrɩ gaarɩ a keŋ jʋalɩ Genezariti tɩŋgbaŋ ma, a bɔbɩ haarɩkʋ mi. 54Die ba nyɩnana haarɩkʋ ma vuosisi die dɩ mɩŋŋɩ Yisa bʋnyɩ. 55Naa chɩaŋ wɩa die ba chɩgɩ ga juu tɩŋgbaŋka mana a chii yʋagɩtieliŋ a diisi ba kalɩŋasɩ sikpeŋ a ga jigidieke mana die ba wʋnna dɩ Yisa gaya wa. 56Jigidieke mana die ʋ gana tɩŋkpaŋŋɩsɩ yaa tɩŋkpɩɩma vuosi ŋaaŋ chii wo ba yʋagɩtieliŋ a ga nyugiti ma ta jʋʋsa wa dɩ ʋ ko a vaa yʋagɩtielibe gbɩ ʋ nyiŋyeeke kʋanʋaŋ, vuodiekemba mana mana die dɩ gbɩna ka die ye wo alaafɩa.
7Ba chɔɔŋkʋʋlɩŋ dagɩŋ wɩa dene
1Tɔ, Farasisi aŋaŋ mɩra dɩdagɩrɩba bataŋ die dɩ nyɩnna Jerusalemi a keŋ die dɩ taaŋ giliŋ Yisa atɩaŋ. 2Die ba daansɩ a ye ta ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die nyindiike aŋaŋ nuudɩgɩnta. Dama die ba ka nɩtɩ ba nuusi sɩba Farasisi vuosi die dɩ bala dɩ vuosi nɩtɩma ba nuusi die wo.
3(Dama Farasisi aŋaŋ Juu vuosi mana die ka die nyindiike yɔrɩ yɔrɩ sie ba wɔŋ nɩtɩ ba nuusi vɩɩnɩŋ sɩba die ba chɔɔŋkʋʋlɩŋ mɩra dɩ dagɩna die wo.) 4Ba keŋ nyɩŋ nyugiti jige a keŋ, ba ka die sie ba nɩtɩ ba nuusi ta dɩɩsa ba chɔɔŋkʋʋlɩŋ wɩa, sɩba nyanyuule kpala daarɩŋ aŋaŋ gbiesi daarɩŋ aŋaŋ kalɩŋasɩ sugiriŋ wɩa.
5Naa chɩaŋ wɩa die Farasisi aŋaŋ mɩra dɩdagɩrɩba die dɩ pɩasɩ Yisa dɩ bɩa yine fʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ ka dɩɩsa sie diekemba tɩ chɔɔŋkʋʋlɩba die dɩ nagɩna a yɩ tɩ wa ta die nyinti aŋaŋ nuudɩgɩnta.
6Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ ba dɩ, “Ŋmɩŋ naazʋa Azaya die yaa wusie die ʋ bala nɩnɩŋ gɩgaantɩba gie wɩa sɩba ka maagɩna die wo dɩ:
‘Ŋmɩŋ baarɩ dɩ vuosi gie yɩa mɩŋ jɩlɩma aŋaŋ ba nʋa
ama ba sʋgɩtɩ dɩ bie saasaa aŋaŋ mɩŋ.
7Dɩ yi wo yɔrɩ ba jɩama mɩŋ
dama ba daga vuota ba gbaŋ gbaŋ ba mɩra
sɩba a yiwo manɩŋ n mɩra.’ ”
8Nɩ zeti wo Ŋmɩŋ mɩra ta dɩɩsa vuotaŋ mɩra.
9Yisa die dɩ bɩ a balɩ a gʋtɩ ba dɩ “Nɩ yaa wa yɩaŋ sɩbɩŋ a zeti Ŋmɩŋ mɩra ta bɩagɩ a daga nɩ gbaŋ gbaŋ nɩ yaala wudiekemba. 10Mosisi die baarɩ dɩ, ‘Yɩma fʋ chʋa aŋaŋ fʋ naa jɩlɩma vuodieke nɩŋ mana dɩ keŋ a kaa kaatɩ a yɩ ʋ chɔɔŋ yaa ʋ nuŋ mʋ ba kʋʋ wa mɩŋ.’ 11Ama nɩnɩŋ nɩ baarɩ dɩ ‘Vuoŋ dɩ keŋ a balɩ a yɩ ʋ chɔɔŋ yaa ʋ nuŋ dɩ jadieke mana dɩ yine n sɩɩtɩ maŋ tɩŋ nan nagɩ a suŋŋi nɩ bɩrɩŋ wa Ŋmɩŋ jaaŋ.’ 12Die nɩŋ nɩnɩŋ Farasisi yɩa vuosi sieŋ dɩ ba da keŋ suŋŋi ba chʋalɩŋ yaa ba nɩɩlɩŋ nɩ dagɩkʋ ma. 13Naa dɩ a keŋ a yi die nɩŋ nɩ chʋsa Ŋmɩŋ wʋbalɩkaha, nɩ dagɩnana vuosi die wo sʋŋ. Nɩ yie wɩa pam a nɩasa die.”
Jadieke dɩ benne vuotaŋ sʋŋ ma wɩa
14Womi Yisa die dɩ bɩ a wa daadamba bɩbra a keŋ ʋ jigiŋ, ta balɩ a yɩ ba dɩ, “Nɩ mana mana chɩɩsɩma a wʋmma mɩŋ ta sɩmma n wʋbalɩkaha chɩasɩ. 15Jadieke vuotaŋ dɩ dinene a yie ʋ sʋŋ ma ka bɩagɩ a yie wo dɩgɩntɩ ama wudieke dɩ nyɩnnana ʋ nʋaŋ ma yine ʋ yaa dɩgɩntɩ. 16((Naa chɩaŋ ma vuodieke mana dɩ yaa tɩbɩŋ a nan wʋŋ ʋ wʋmma.))”
17Die ʋ vana daadamba ta kuli tigiŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ pɩasɩ wa nandagɩrɩ chɩaŋ. 18Yisa die dɩ pɩasɩ ba dɩ, “Nɩ gbaŋ nɩ ka sɩba ka chɩaŋ? Nɩ ka sɩba sɩba dɩ jadieke dɩ junene vuotaŋ nʋaŋ ma ka bɩagɩ yie wo ʋ yalla dɩgɩntɩ. 19Dama a juu wo ʋ nyuuti ma a daaga nyɩŋgbaŋka a nyɩnna ama da ʋ sʋŋ ma.” (Yisa balɩkʋ die dagɩya sɩba jadiikiŋ mana ka chʋarɩ.)
20Die ʋ ye a ko bala a gʋta dɩ “Wudieke dɩ nyɩnnana vuotaŋ sʋŋ yine ʋ yaa dɩgɩntɩ. 21Dama ʋ sʋŋ ma sʋŋanyilibɩatɩ sɩba hɔɔŋ yaalɩŋ aŋaŋ dembisi yaalɩŋ, aŋaŋ gaarɩŋ aŋaŋ vuotaŋ kʋʋla, 22aŋaŋ jome aŋaŋ kalinbaani aŋaŋ sugigoliŋ wuyiike aŋaŋ halɩ aŋaŋ gaanta aŋaŋ baga wori wuyiike. 23Wʋbɩatɩ gie mana mana nyɩnna vuotaŋ sʋŋ a yie wo ʋ bɩrɩma vuodɩgɩntɩŋ.”
Hɔgʋ wʋnyɩ yada wɩa
24Yisa die dɩ nyɩŋ mi a ga tɩŋ kaanɩ die dɩ bene Taya tɩŋgbaŋ ma, die ʋ ga a juu tigiŋ kaanɩ sʋŋ ta die a ka yaala vuoŋ ye wo, ama die ʋ ka bɩagɩ a lɔbɩrɩ ʋ gbaŋ. 25Hɔgʋ wʋnyɩ die benne mi ta jɩmbɩatɩ die dɩ yallɩ ʋ havʋʋbiŋ, die ʋ wʋnna dɩ Yisa die bie mi die ʋ chɩgɩ a keŋ gbirigi Yisa nɩŋŋa. 26Hɔgʋ wa die ka yi Juu vuoŋ, die ba mɩɩrɩ wa wa Fonisia, Siria tɩŋgbaŋ ma ma. Die ʋ jʋʋsɩ Yisa dɩ ʋ yagɩ jɩmbɩatɩtɩ ʋ bʋa wa ma ma. 27Ama Yisa die yiŋŋi a balɩ wa dɩ, “Vaa tɩ woliŋ a yɩ ballɩbɩsɩ ba nyindiike, dɩ wo sieŋ aŋaŋ tɩ baaŋ nan nagɩ ballɩbɩsɩ nyindiike a yɩ gbaasɩ.”
28Hɔgʋ wa die dɩ yiŋŋi a baarɩ dɩ, “N Yɔmʋtieŋ, ka yiwo wusie, ama gbaasɩsɩ die dɩ dʋana teebulisi chɩaŋ gbaŋ naga ballɩbɩsɩ nyindiike chɔɔta die dɩ nannana.”
29Naa chɩaŋ wɩa Yisa die dɩ balɩ a yɩ hɔgʋ wa dɩ, “Fʋ mɩŋŋɩna balɩ balɩkʋ gie wɩa nan bɩagɩ a kuli, jɩmbɩakʋ nyɩŋ fʋ bʋa wa ma mɩŋ.”
30Die ʋ yiŋŋi a kuli ta ʋ bʋa wa dʋa gado sikpeŋ jɩmbɩatɩtɩ die dɩ seŋ a nyɩŋ ʋ ma.
Yisa die dɩ gbaanna gaamʋ dene
31Yisa die dɩ wa a nyɩŋ Taya tɩŋgbaŋ ma a daagɩ Sadoni a chʋŋ a daagɩ tɩgɩsɩ baŋka sʋgɩtɩ a ga Galili mʋgɩkpɩɩrɩ ma. 32Vuosi bataŋ die dɩ yaa daa wʋnyɩ die dɩ kana a ka mɩŋŋɩ bala wɩa a keŋ Yisa jigiŋ a jʋʋsɩ wa dɩ ʋ nagɩ ʋ nuusi a diisi ʋ ma. 33Yisa die dɩ yigi daa wa nuuŋ me a yaa wa nyɩŋ lʋgɩŋ ta vaa daadamba. Yisa die dɩ nagɩ ʋ nuubisi a yi daa wa tɩba ma, ta tɩɩrɩ nɩntɔbɩtɩ ta gbɩ daa wa jiliŋ. 34Womi Yisa die dɩ daansɩ ŋmɩŋsikpeŋ ta paalɩ a voosi ta a balɩ a yɩ wa dɩ, “Effata!” Ka chɩaŋ wone, “Yuori!”
35Daa wa tɩbaha sʋŋ die dɩ yuori bʋnyɩ ʋ wʋmma wʋbalɩka ta bɩagɩ a bala wɩa vɩɩnɩŋ. 36Womi Yisa die dɩ yɩ ba mana mana nʋaŋ dɩ ba sɩmma ba keŋ a balɩ wɩɩrɩ mi a yɩ vuoŋ. Ama saŋŋa dieke mana die Yisa dɩ a keŋ a balɩ die, die dɩ wana a faasɩ a yie ba bala wɩɩrɩ jigiŋ mana. 37Vuodiekemba mana die dɩ wʋnna die dɩ yi be mamachi pam pam. Die ba baarɩ dɩ, “Ʋ mɩŋŋɩ a yi wɩɩrɩ mana vɩɩnɩŋ vɩɩnɩŋ. Halɩ ʋ yi vuodiekemba mana dɩ kana a ka bɩagɩ a wʋmma wɩa dɩ wʋmma ta vuodieke dɩ kana ka bɩagɩ bala wɩa dɩ bala.”
8Yisa die dɩ yine vuosi tuse anɩɩsa nyindiike dene
1Die dɩ ka yʋasɩya ta daadaŋ pam bɩbra die dɩ keŋ a lagɩsɩ Yisa jigiŋ. Jadiikiŋ die wori aŋaŋ ba baaŋ dii, Yisa die dɩ wa ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba a balɩ a yɩ ba dɩ, 2“Zɔɔlɩŋ yigi mɩŋ mɩŋ pam aŋaŋ vuosi gie dama manɩŋ aŋaŋ ba daraa ataa wʋnna, ba ka bɩ yaa jaaŋ aŋaŋ ba baaŋ dii. 3Maŋ keŋ yi ba kuli ta ka dii jaaŋ bataŋ nan chaa sieŋ me dama ba nyɩŋ wa saasaa.”
4Ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ pɩasɩ wa dɩ, “Haagɩrɩ gie me, sie vuoŋ dɩ baa ʋ ye jaaŋ a yɩ daadamba gie mana aŋ ba dii?”
5Ʋ pɩasɩ ba dɩ, “Paanʋsɩ aŋmɩa nɩ yallɩ?”
Ba baarɩ dɩ, “A bayʋpɔyɩ.”
6Yisa die dɩ balɩ daadamba dɩ ba sʋʋŋ kala tɩŋgbaŋ, ta nagɩ paanʋsɩ ayʋpɔyɩ wa a bɩrɩ Ŋmɩŋ, ta yi tɩa tɩa a nagɩ a yɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ ba nagɩ a yɩ daadamba, ba yi dene. 7Die ba bɩ yaa zaasɩbɩsɩ bɩta ba jigiŋ. Yisa dɩ nagɩha a bɩrɩ Ŋmɩŋ ta nagɩ a yɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ ba bɩ tuo a tɩa tɩa a yɩ daadamba. 8Vuoŋ mana die diye mɩŋ ta tɩalɩ tɩalɩ, vuosisi die yiwo sɩba vuosi tuse tuse anɩɩsa. 9Ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ vaarɩna nyindiike tɩalɩkaha, die a suuli wo kparɩsɩ ayʋpɔyɩ. Yisa die dɩ wa taaŋ vuosisi ba kuli, 10ta die wa juu haarɩŋ lagɩ lagɩ wʋnɩŋ aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba ba ga Dalimanuta tɩŋgbaŋ ma.
Farasisi mba die dɩ yaala mamachi wɩa dene
11Farasisi bataŋ die dɩ keŋ ʋ jigiŋ, a piili nɩga nɩnhagɩrɩŋ. Die ba yaala ba yigi wo mɩŋ, die wɩa die ba baarɩ dɩ ʋ yi mamachi a dagɩ sɩba Ŋmɩŋ tʋnna wa. 12Yisa dɩ voosi pam ta pɩasɩ, dɩ bɩa lele gie vuosi dɩ pɩasa a yaala mamachi tʋʋma? Ʋ baarɩ dɩ wusie, n kaaŋ yi mamachi wɩɩŋ aŋ vuosi gie ye.
13Ta die ʋ va ba ta yiŋŋi a juu haarɩkʋ ba nagɩ ga a gara mʋgɩkpɩɩrɩ gaarɩ kaanɩ wa ma.
Farasisi aŋaŋ Herodi dabɔtɩ wɩa
14Die ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die daaŋya aŋaŋ ba baaŋ pɔgɩlɩ nyindiike. Die ba pɔgɩlɩ wa paanʋ balɩmɩŋ nyɩɩna haarɩkʋ sʋŋ. 15Yisa die dɩ yɩ ba nʋaŋ a baarɩ, dɩ ba sɩmma Farasisi aŋaŋ Herodi vuosi wɩa. 16Die ba piili a bala a yɩa tamba, ʋ balla naa dama tɩ wo paanʋ wɩa.
17Yisa die dɩ mɩŋŋɩ ba wʋbalɩkaha, ta pɩasɩ ba, dɩ bɩa nɩ bala sɩba nɩ wo paanʋ wɩa? Nɩ ye ka yeye, yaa nɩ ye ka sɩba, dɩ bɩa nɩ wo sʋŋanyile dene? 18Nɩ yaa nine, ama nɩ ka yese. Nɩ yaa tɩba, ama bɩa wɩa nɩ ka wʋmma? Nɩ ka tɩɩnsa 19die n nagɩna paanʋsɩ anʋ a puo puo a yɩ vuosi tuse anʋ wa nyintɩalɩkaha kparɩsɩ aŋmɩa die nɩ vaarɩ a suuli?
Ba baarɩ “Kparɩsɩ baŋ-ale.”
20Ta die n nagɩna paanʋsɩ ayʋpɔyɩ a puo puo a yɩ vuosi tuse anɩɩsa wa nyintɩalɩkaha kparɩsɩ aŋmɩa die nɩ vaarɩ? Ba baarɩ kparɩsɩ ayʋpɔyɩ 21ʋ pɩasɩ ba, ta nɩ ye ka sɩba?
Yisa die dɩ gbaanna yɩɩ wʋnyɩ Befisada ma dene
22Die ba tʋgɩna Befisada ma vuosi bataŋ die yaa dembiŋ yɩɩ a keŋ jʋʋsɩ wa, ta baarɩ dɩ ʋ gbɩ wa. 23Die ʋ yigi yɩɩ wa nuuŋ me a yaa wa nyɩŋ tɩka ma. Atɩɩrɩ nɩntɔbɩtɩ a yi yɩɩ wa nine me, ta nagɩ ʋ nuusi a diisi ʋ ma ta pɩasɩ wa dɩ, “Bɩagɩ ye jaaŋ mɩŋ?”
24Daa wa dɩ daansɩ sikpeŋ ta baarɩ dɩ, “Wa, n ye vuosi ama ba nɩasɩ wa tɩɩsɩ dɩ dɩna dɩ chʋŋ chʋŋ.”
25Yisa dɩ bɩ nagɩ ʋ nuusi a diisi daa wa ninehe me, saŋka mi nɩŋ daa wa nine dɩ yuori, ʋ ye jaaŋ mana kasɩ. 26Yisa dɩ balɩ wa dɩ ʋ kulime ta yɩ wa nʋaŋ dɩ, “Da keŋ yiŋŋi ga tɩka ma.”
Piita die dɩ balla wʋkpɩɩma yaa gamma Yisa ma dene
27Yisa aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die gara tɩŋkpaŋŋɩsɩ die dɩ gbigine Siisiria Filipi tɩŋ ma. Sieku me ʋ pɩasɩ ba dɩ, “Nɩ balɩ mɩŋ, mɩnɩa vuosi dɩ baarɩ n yi ye?” 28Ba baarɩ dɩ, “Bataŋ baarɩ yiwo Jɔɔn die dɩ kenne a keŋ a sɩɩ vuosi Ŋmɩŋ nyaabʋ, bataŋ dɩaŋ dɩ baarɩ Elaja, ta bataŋ dɩaŋ dɩ baarɩ yiwo Ŋmɩŋ tʋntʋntʋ wʋnyɩ.” 29Yisa dɩ pɩasɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba ta “Nɩnɩŋ nɩŋ mɩnɩa nɩ baarɩ n yiye?” Piita dɩ baarɩ dɩ, “Yiwo Gbɩgbatɩtaantʋ Masiaka.” 30Mi, Yisa dɩ yɩ ba nʋaŋ dɩ, “Nɩ da keŋ a balɩ vuoŋ n wɩa.”
Yisa die dɩ balla yaa gamma ʋ kuŋ wɩa dene
31Ta wa piili a daga ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ, “Sie manɩŋ vuota Bʋadembike dii wahala pam, ta nyɩŋkʋra aŋaŋ Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba aŋaŋ Ŋmɩŋ tigiri me mɩra dɩdagɩrɩba keŋ zeti mɩŋ, a bɩ kʋʋ mɩŋ ama daraa ataa daraaŋ n nan hagɩ kuŋ me.” 32Die ʋ paalɩ balɩ ba mɩŋ, die ʋ ka lɔbɩrɩ ba. Die Piita die dɩ yaa wa ga lʋgɩŋ a ga galɩŋ wa. 33Ama Yisa dɩ yiŋŋi a daansa ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba ta kpaaŋ Piita a baarɩ dɩ, “Fʋnɩŋ Sitaani wa gie hagɩ giena. Fʋ sʋŋanyile yiwo vuota sʋŋanyile daa Ŋmɩŋ sʋŋanyile.”
34Yisa die dɩ wa wa daadamba aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba a balɩ ba dɩ, “Vuodieke mana dɩ keŋ a yaala ʋ dɩa n kʋaŋ sie ʋ daaŋ ʋ gbaŋ gbaŋ ʋ wɩa ta nagɩ ʋ kuŋ dagarɩkɩŋ a dɩa mɩŋ. 35Vuodieke nɩŋ mana dɩ yaalala ʋ gbatɩ ʋ gbaŋ gbaŋ ʋ miivoli nan waarɩ ka, ama vuodieke dɩ a keŋ waarɩ ʋ miivoli n wɩa aŋaŋ Ŋmɩŋ wʋvɩɩna wɩa nan ye ke. 36Bɩa vuoŋ dɩ baa ʋ ye, ʋ keŋ a ye dʋnɩa mana mana nyinti ta waarɩ ʋ miivoli? Wusie 37Jaaŋ wori vuotaŋ dɩ nan bɩagɩ a nagɩ a gbatɩ ʋ miivoli. 38Lele gie vuosi yi wo bɩaŋ ta ka dɩa Ŋmɩŋ. Vuodieke dɩ a keŋ chɩga viivi a ka balɩ manɩŋ aŋaŋ n dagɩkʋ gie vuosi gie jigiŋ, die nɩŋ manɩŋ vuota Bʋadembiŋ nan daaŋ chɩgɩ dɩ tieŋ gbaŋ viivi maŋ keŋ keŋ aŋaŋ n Chʋa Ŋmɩŋ hagɩrɩŋ aŋaŋ ʋ kasɩ malakasisi dɩ n yaa wa a ga gʋtɩ n vuosi me.”
91Yisa dɩ bɩ balɩ ba dɩ, “N bala nɩ, bataŋ bie giena ba kaaŋ kpi ntaala ba keŋ a ye Ŋmɩŋ naarɩ keniŋ aŋaŋ ka hagɩrɩŋ.”
Yisa nyɩŋgbanɩŋ tarɩgɩŋ wɩa
2Daraa ayʋaba kʋaŋ chaaŋ Yisa dɩ wa Piita aŋaŋ Jemisi aŋaŋ Jɔɔn, a dɩ ba nɩŋŋa a yaa ba a jʋalɩ taŋkpeŋkpɩɩŋ sikpeŋ, jigidieke vuoŋ die dɩ wone mi. Die ba daansɩnana ba keŋ a ye ta Yisa tarɩgɩya mɩŋ, 3ʋ nyɩŋsuuke die dɩ yɩantɩ ta nyɩgɩsa, a paalɩ yɩantɩ tɩaŋ vuota dɩ baaŋ nan bɩagɩ a sugiri jaaŋ ka yɩantɩ die dʋnɩa ma. 4Mi ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba Piita aŋaŋ Jɔɔn aŋaŋ Jemisi dɩ ye Elaja aŋaŋ Mosisi vuodiekemba die dɩ kpine kʋrɩŋ ma wa aŋaŋ Yisa dɩ balala wɩa. 5Die wɩa, Piita die dɩ balɩ Yisa dɩ, “Dɩdagɩrʋ, dɩ vɩɩna tɩ benne giena. Tɩ nan kpii viisi ataa, fʋ kaanɩ, Mosisi kaanɩ, Elaja dɩaŋ kaanɩ.” 6Ŋmaamɩŋ die faasɩna a yigi ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba wɩa, Piita die dɩ zɩ ʋ baaŋ balɩ die.
7Womi nɩɩŋmara dɩ keŋ sʋʋŋ ligi be, ta lɔlɩŋ dɩ nyɩŋ nɩɩŋmaraha ma ma a bala dɩ, “N Bʋadembiŋ dieke n chone wʋnna, nɩ wʋmma a yɩma wa.” 8Die ba yiŋŋi a daansɩ lʋga lagɩ lagɩ ta ba ka ye vuoŋ sie banɩŋ aŋaŋ Yisa nyɩɩna ma.
9Die ba kenne a sʋʋna tanɩ ma wa, Yisa dɩ yɩ ba nʋaŋ dɩ, “Da nɩ keŋ a balɩ vuoŋ nɩ yene die, sie manɩŋ vuota Bʋadembiŋ dɩ keŋ a hagɩ kuŋ me.”
10Die ba saagɩ a yɩ wa ama ta wa piili a bala tamba wɩɩrɩ wɩa, ta baarɩ dɩ, “Ʋ balala kumbu hagɩŋ ma wa, ka chɩaŋ?” 11Lele mi ba pɩasɩ Yisa dɩ, “Bɩa yine Ŋmɩŋ mɩra dɩdagɩrɩba dɩ baarɩ sie Elaja woliŋ keŋ ta ka kʋaŋ chaaŋ Masia wa dɩaŋ keŋ?”
12Yisa dɩ baarɩ dɩ, “Wusie Elaja baa ʋ woliŋ keŋ mɩŋ a keŋ wʋnsɩ wɩɩŋ mana a zieŋ, ta bɩa Ŋmɩŋ wɩa dɩ wa daga sɩba vuota Bʋadembiŋ nan faasɩ gbalɩgɩ ta ba bɩ zeti wo? 13Nɩ vaa n balɩ nɩ, Elaja wɔŋ keŋ mɩŋ vuosi dɩ yi wo ba dʋŋŋʋ sɩba Ŋmɩŋ wʋbalɩka die dɩ dagɩna ʋ wɩa die wo.”
Yisa die dɩ vʋarɩna jɩmbɩaŋ bʋa wʋnyɩ ma dene
(Mat. 17.14-21; Luki 9.37-43a)
14Die banɩŋ ba ga haarɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩŋ tɩalɩkaha ta daadaŋ giliŋ be, Ŋmɩŋ mɩra dɩdagɩrɩba bataŋ dɩ nɩga nɩnhagɩrɩŋ aŋaŋ ba. 15Die vuosisi dɩ yene Yisa dɩ faasɩ a yi be wuboŋkeŋ ba chɩgɩ ga ʋ jigiŋ a waasɩ wa. 16Yisa dɩ pɩasa ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ bɩa wɩɩŋ wɩa nɩ ŋaŋ ba dɩ nɩga nɩnhagɩrɩŋ?
17Daadamba sʋŋ daa wʋnyɩ dɩ baarɩ dɩ, “Dɩdagɩrʋ, n yaa wa n Bʋadembiŋ a keŋ fʋ jigiŋ, dama jɩmbɩatɩ die yalla wa ta ʋ ka bɩagɩ a bala wɩa. 18Jɩmbɩatɩ gie dɩ keŋ a hagɩ a ŋaaŋ nagɩ wa taaŋ mɩŋ, ta fʋnfʋgɩtɩ dɩ bie ʋ nʋaŋ ma, ʋ nyɩna ŋaaŋ chɩa wa taŋ ta ʋ nyɩŋgbanɩŋ mana dɩ hagɩrɩ. Die maŋ balɩ fʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ ba gbaaŋ wa die ba bɩlɩ waarɩ.”
19Yisa dɩ balɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ, “Nɩ wo yada, lalɩa nɩ bɩ yaala maŋ ŋaŋ nɩ bemme a yʋasɩ, nɩ yaa bʋa wa a keŋ n jigiŋ.” 20Ba yaa bʋa wa a keŋ ʋ jigiŋ. Die jɩmbɩakʋ dɩ yene Yisa, ka yi bʋa wa dɩ chaa, die wɩa a yi ʋ nan tɩŋgbaŋ a bilime mi, ta fʋnfʋgɩtɩ dɩ nyɩnna ʋ nʋaŋ ma. 21Yisa dɩ pɩasɩ bʋa wa chɔɔŋ wa dɩ, “Bɩna aŋmɩa wʋnna a yalla wa?”
Ʋ chɔɔŋ wa dɩ baarɩ “Die ʋ yine bʋabiŋ mana. 22Daaŋ mana jɩmbɩakʋ ŋaaŋ yaala ka kʋʋ wa mɩŋ, ka ŋaaŋ vigi wo mɩŋ a taanna boliŋ me aŋaŋ nyaaŋ ma. Chɩgɩ tɩ zɔɔlɩŋ ta fʋ suŋŋi tɩ, fʋ nan bɩagɩ suŋŋi!”
23Yisa dɩ balɩ daa wa dɩ, “Bɩa fʋ bala fʋ nan bɩagɩ suŋŋi! Wɩɩŋ wori a nyaŋŋa vuodieke dɩ yalla yada.”
24Bʋa wa chɔɔŋ wa dɩ keesi bʋnyɩ, ta baarɩ dɩ, “N yaa yada mɩŋ ama n yadaka ka dala, suŋŋi mɩŋ aŋ bʋ dalɩma.”
25Yisa die ye ta daadamba gbigiye ʋ yɩ lɔlɩŋ dɩ, “N baarɩ, jɩmbɩakʋ dieke dɩ yine bʋa wa dɩ ka wʋmma wa ta bala wɩaha, nyɩŋ ʋ ma ta da bɩ yiŋŋi a juu ʋ ma.”
26Jɩmbɩakʋ dɩ keesi ta nagɩ bʋa wa a nɩgɩ tɩŋgbaŋ pemm ta die faasɩ a datɩ wa ta nyɩŋ ʋ ma, bʋa wa dɩ nɩasɩ kuŋ, vuoŋ mana die dɩ baarɩ dɩ ʋ kpiye mɩŋ. 27Ama Yisa die dɩ yigi ʋ nuuŋ me a suŋŋi wo ʋ hagɩ zie.
28Die Yisa dɩ yiŋŋine a juu juoŋ me ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ pɩasɩ wa dɩ, “Bɩa die yine tɩ ka bɩagɩ a yagɩ jɩmbɩakʋ?”
29Die ʋ balɩ ba dɩ, “Ŋmɩŋ jʋʋsɩŋ nyɩɩna nan bɩagɩ a yagɩ jɩmbɩatɩ dɩ nɩasɩna naa, jaaŋ bɩ wori.”
Yisa die dɩ bɩ balɩ ʋ kuŋ wɩa dene
(Mat. 17.22, 23; Luki 9.43b-45)
30Die ba nyɩŋ mi a ga Galili me, Yisa die ka yaala vuoŋ sɩmma ba benne jigidieke, 31dama die ʋ daga ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba mɩŋ. Die ʋ balɩ ba dɩ, “Ba nan nagɩ manɩŋ Vuota Bʋadembiŋ wa a yɩ vuosi nuusi me aŋ ba kʋʋ mɩŋ, ama ka daraa ataa kʋaŋ chaaŋ n nan hagɩ kumbu me.”
32Die ba ka sɩba ʋ dagɩkʋ chɩaŋ ama ŋmaamɩŋ die yalla ba aŋaŋ ba baaŋ nan pɩasɩ wa.
Mɩnɩa yine vuokpɩɩŋ?
33Ba keŋ Kapenɔmi a juu juoŋ a kpatɩ, ʋ pɩasɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ, “Bɩa wɩɩŋ nɩ tɩŋ yaa nɩga nɩnhagɩrɩbʋ sieku me wo?”
34Die ba ka yaala ba balɩ wa dama die ba nɩga nɩnhagɩrɩŋ dɩ ba jabɩa yine jakʋʋŋ. 35Yisa die dɩ sʋʋŋ kalɩ ta wa ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba baŋ aŋaŋ bale wo, a balɩ ba, vuodieke mana dɩ yaala ʋ yi jakʋʋŋ sie ʋ wɩarɩ kʋaŋ ta nagɩ ʋ gbaŋ a yi vuoŋ mana yɔmʋ. 36Die ʋ wa bʋabiŋ a nagɩ wa zieŋ ba nɩŋŋa a nagɩ ʋ nuusi a diisi ʋ ma ta balɩ ba. 37“Vuodieke nɩŋ mana dɩ a keŋ saagɩ a tuo bʋabike gie chanchaaŋ n saaŋ ma tuose mɩŋ, vuodieke nɩŋ mana dɩaŋ dɩ tuosine mɩŋ, tuo wo vuodieke dɩ tʋnna mɩŋ wa mɩŋ.”
Vuodieke dɩ kana ka waga tɩ, gʋtɩ wa tɩ ma
38Jɔɔn die dɩ balɩ a yɩ Yisa dɩ, “Dɩdagɩrʋ, die tɩ ye wo vuoŋ dɩ yagɩnana jɩmbɩatɩ vuoŋ me fʋ saaŋ ma, die tɩ balɩ wa dɩ ʋ vaa dama die ʋ ka yi tɩ wʋnyɩ.”
39Yisa dɩ balɩ ba, “Daa nɩ yi ʋ vaa dama, vuoŋ dɩ bɩagɩ a yie mamachi wɩa n saaŋ ma ka kʋaŋ chaaŋ ʋ kaaŋ bɩagɩ a balɩ wɩɩŋ a chʋʋsa n saaŋ. 40Dama vuodieke mana dɩ kana ka waga tɩ gʋtɩ wa tɩ ma. 41Wusie maŋ bala nɩ naa, vuodieke nɩŋ mana dɩ kenne yɩ nɩ nyaaŋ nɩ nyuu dama nɩ dɩ wa ʋ kʋaŋ nan daansɩ ye ka nyʋarɩ.”
Magɩsɩŋ wɩa
(Mat. 18.6-9; Luki 17.1, 2)
42Yisa dɩ baarɩ, “Vuoŋ dɩ a keŋ yi ballɩbɩsɩ gie wʋnyɩ dɩ tuone mɩŋ a dii wo dɩ yi wʋbɩaŋ, dɩ tɩŋ nan dɩ kpɩa ba nagɩna nɩɩŋ a bɔbɩ a yeegi ʋ nyie ta nagɩ wa a taaŋ nyaakpɩɩbʋ ma. 43Dɩɩ yi fʋ nuuŋ yinene fʋ yie wʋbɩatɩ fʋ gobike taaŋ, dama dɩ kpɩa fʋ baaŋ nan juu arɩzanna aŋaŋ nuubalɩmɩŋ, aŋaŋ fʋ baaŋ juu boli dieke me dɩ wone kpatɩŋ aŋaŋ nuusi ale. 44((Jigidieke zɩŋzʋa dɩ benne ba sʋŋ a die ta ka kpie, ta bolibu dɩaŋ ka kpise.)) 45Dɩɩ yi fʋ naŋ yinene fʋ yie wʋbɩatɩ fʋ gobike taaŋ dama dɩ kpɩa fʋ baaŋ juu arɩzanna aŋaŋ naŋ gobiŋ a tɩaŋ fʋ baaŋ dɩ yallɩ nagɩsɩ ale ta juu boliŋ me. 46((Jigidieke zɩŋzʋa dɩ benne ba sʋŋ a die ta ka kpie, ta bolibu dɩaŋ ka kpise.)) 47Dɩ bɩ yiwo fʋ niŋ dɩaŋ yine fʋ yie wʋbɩatɩ vʋarɩka taaŋ, dama, dɩ kpɩa fʋ baaŋ nan juu arɩzanna aŋaŋ nimbalɩmɩŋ a tɩaŋ fʋ baaŋ nan juu boliŋ me aŋaŋ nine ale. 48Jigidieke zɩŋzʋa dɩ benne ba sʋŋ a die ta ka kpie, ta bolibu dɩaŋ ka kpise.
49“Ŋmɩŋ nan daansɩ nagɩ boliŋ a wʋnsɩ vuoŋ mana sɩba ba ŋaana naga yasɩ a wʋnsa kaabɩŋ nɔŋ die wo.
50“Yasɩ nansɩ mɩŋ, ama ka nansɩbʋ dɩ keŋ nyɩŋ, lalɩa ka bɩ baa ka ye ka nansɩbʋ bɩbra?
“Nɩ bemme aŋaŋ taŋ sɩba yasɩ nansɩbʋ aŋ nɩ bemme aŋaŋ sʋgɩfɩalɩŋ aŋaŋ tamba.”
10Hɔgʋ zetiŋ wɩa
1Yisa die dɩ nyɩŋ mi a garɩsɩ Jɔɔdani mʋgɩrɩ a ga Judia tɩŋgbaŋ ma; daadaŋ pam die dɩ bɩ a keŋ giliŋ wo, ʋ dagɩ ba sɩba ʋ ŋaana wɔŋ daga die wo.
2Farasisi die dɩ keŋ mi a yaala ba magɩsɩ wa, a pɩasɩ wa dɩ, dagɩ tɩ, dɩ yaa sieŋ mɩŋ tɩ mɩra sʋŋ dembiŋ zeti ʋ hɔgʋ mɩŋ?
3Yisa gbaŋ dɩ pɩasɩ ba dɩ, “Lalɩa Mosisi die dɩ balɩ nɩ?”
4Die ba baarɩ dɩ, “Mosisi die baarɩ dembiŋ dɩ keŋ yaala ʋ zeti ʋ hɔgʋ ʋ ŋaaŋ maagɩ wa gbanɩŋ a yɩ wa a dagɩ sɩba ʋ zeti wo mɩŋ, ta vaa wa aŋ ʋ ga.”
5Yisa dɩ balɩ ba dɩ, “Nɩ wɩa die tʋa mɩŋ wɩa Mosisi die dɩ yɩ nɩ nʋarɩ mi. 6Ama dʋnɩa piiliŋ, Ŋmɩŋ die naaŋ wa ‘dembiŋ aŋaŋ hɔgʋ.’ 7Naa chɩaŋ ma dembiŋ aŋaŋ hɔgʋ nan vaa ba chʋalɩŋ aŋaŋ ba nɩɩlɩŋ ta faarɩ taŋ aŋ ba bale wo gie nan lagɩŋ 8yi vuobalɩmɩŋ, da vuosi bale bɩbra. 9Die wɩa Ŋmɩŋ dɩ keŋ nagɩ jadieke a lagɩŋ, vuota ka mʋ ʋ puoke.”
10Die ba yiŋŋine kuli tigiŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ pɩasɩ wa wɩɩrɩ wɩa. 11Ʋ balɩ ba dɩ “Dembiŋ dieke dɩ zeti ʋ hɔgʋ ta bɩ faarɩ hɔgʋ gaaŋ juu wo hɔgʋ dieke ʋ zetine wo taalɩ ma. 12Hɔgʋ dieke dɩaŋ dɩ zeti ʋ chʋrʋ ta bɩ yallɩ dembiŋ gaaŋ ʋ gbaŋ; juu ʋ chʋrʋkʋrɩ taalɩ ma.”
Ballɩbɩsɩ aŋaŋ Yisa wɩa
(Mat. 19.13-15; Luki 18.15-17)
13Vuosi bataŋ die dɩ yaa ballɩ a keŋ dɩ Yisa gbɩ ba, ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ yaga ba. 14Die Yisa dɩ mɩŋŋɩna, ʋ jɩɩ sɩnyɩɩrɩŋ ta balɩ ba dɩ, “Nɩ vaa ballɩbɩsɩsɩ kiere n jigiŋ, daa nɩ yagɩma ba dama Ŋmɩŋ naarɩ yiwo ba die wo sɩɩtɩ. 15Vuodieke mana dɩ a keŋ ka tuo Ŋmɩŋ naarɩ sɩba bʋabiŋ die dɩ tuone nyinti die nɩŋ ʋ kaaŋ juu mi.” 16Die ʋ wa nagɩ ba ʋ nuusi me ta nagɩ ʋ nuusi a diisi diisi ba ma ta yi alibarika a yɩ ba.
Nyintitieŋ wʋnyɩ wɩa
(Mat. 19.16-30; Luki 18.18-30)
17Die Yisa die dɩ dene hagɩ dɩ ʋ dɩa, daa wʋnyɩ dɩ chɩgɩ a keŋ gbirigi ʋ nɩŋŋa ta pɩasɩ wa dɩ, “Dɩdagɩrʋ vɩɩnɩŋ, lalɩa maŋ nan yi a ye miivoli dieke dɩ wone kpatɩŋ?”
18Yisa dɩ pɩasɩ wa dɩ, “Bɩa fʋ wasa mɩŋ vuovɩɩnɩŋ? Vuovɩɩnɩŋ wori ntaala Ŋmɩŋ nyɩɩna ma. 19Fʋnɩŋ sɩba Ŋmɩŋ mɩraha mɩŋ. ‘Da keŋ kʋʋ vuoŋ, da keŋ yaalɩ vuoŋ hɔgʋ, da keŋ gaarɩ, da keŋ yi ŋmɩnchɩbɩsɩ daansɩatieŋ, da keŋ nyɩrɩ vuoŋ, yɩma fʋ chʋa aŋaŋ fʋ naa jɩlɩma.’ ”
20Daa wa dɩ balɩ Yisa dɩ, “Dɩdagɩrʋ n yine bʋabiŋ mana a yaa ga mʋʋna n dɩɩ sieti gie mana mɩŋ.”
21Yisa dɩ daansɩ wa aŋaŋ choti, ta balɩ wa, wʋbalɩmɩŋ tɩala fʋ, “Kulime a daa jadieke mana fʋ yalla a nagɩ ligirehe a yɩ zɔɔlɩntieliŋ, ta nan yi nyintitieŋ arɩzanna ma, ta fʋ keŋ a dɩa mɩŋ.” 22Daa wa die dɩ wʋnna naa ʋ sʋŋ dɩ paalɩ chʋʋsɩ, ʋ nine chaatɩ dɩ tarɩgɩ dama die ʋ faasɩ yiwo ligiretieŋ, die ʋ kuli tigiŋ aŋaŋ sʋgɩchʋʋsɩŋ.
23Yisa dɩ yiŋŋi a daansɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba ta baarɩ dɩ, “Dɩ tʋa pam aŋaŋ ligiretieŋ dɩ baaŋ nan juu Ŋmɩŋ naarɩ ma.”
24Die dɩ yi ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba mamachi ʋ balɩkʋ ma, ta Yisa dɩ bɩ balɩ bɩbra dɩ, “N ballɩ, Ŋmɩŋ naarɩ juule wɩa tʋa mɩŋ. 25Nyɔgɩnɩ dɩ baaŋ yi die a garɩ nyɩŋ garɩyɩɩŋ vɔrɩŋ ma wa ka tʋa a tʋgɩ ligiretieŋ dɩ baaŋ nan yi die a juu Ŋmɩŋ naarɩ ma.”
26Die ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ wʋnna naa, dɩ bɩ faasɩ yi be mamachi, ba wa pɩasa taŋ dɩ, “Die nɩŋ mɩnɩa bala ʋ ye gbatɩtaanɩŋ?”
27Yisa dɩ daansɩ ba ta baarɩ dɩ, “Vuotaŋ kaaŋ bɩagɩ a yi die ama Ŋmɩŋ nan bɩagɩ a yi dama Ŋmɩŋ jigiŋ wɩɩŋ wori a tʋa.”
28Piita dɩ pɩasɩ dɩ, “Ta tɩnɩŋ nɩŋ, tɩ nagɩna jaaŋ mana a taaŋ ta dɩ fʋ wa?”
29Yisa dɩ balɩ ba dɩ, “Vaa n balɩ nɩ, vuodieke mana dɩ vana ʋ tigiŋ, yaa ʋ nɩmballɩ yaa ʋ nuŋ yaa ʋ chɔɔŋ yaa ʋ ballɩ yaa ʋ kʋatɩ n wɩa aŋaŋ Ŋmɩŋ wʋvɩɩnaha wɩa 30nan daansɩ ye nyinti saŋka gie a tɩaŋ ʋ nagɩna nyindiekemba a taaŋ wa. Ʋ nan ye tige, aŋaŋ nɩmballɩ aŋaŋ nɩɩlɩŋ aŋaŋ ballɩ aŋaŋ kʋatɩ kɔbɩga kɔbɩga tɩŋgbaŋka gie me ta tuo mugisiŋ a gʋtɩ ta saŋŋa dieke dɩ kienene wo ʋ nan ye miivoli dieke dɩ wone kpatɩŋ. 31Ama vuodiekemba dɩ benne nɩŋŋa lele nan wɩarɩ kʋaŋ ta vuodiekemba dɩ benne kʋaŋ lele nan tɩaŋ nɩŋŋa.”
Yisa dɩ bɩ balɩ ʋ kumbu wɩa bʋtaa ma
(Mat. 20.17-19; Luki 18.31-34)
32Die ba wa bie wo sieŋ me a gara Jerusalemi, Yisa die dɩna nɩŋŋa, die dɩ yi ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba mamachi ta ŋmaamɩŋ dɩ yallɩ vuodiekemba die dɩ dɩna ba kʋaka. Yisa die dɩ bɩ wa ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba baŋ aŋaŋ bale wo a ga lʋgɩŋ a balɩ ba wudiekemba die dɩ bala a yi wo. 33Ʋ balɩ ba dɩ, “Nɩ daansɩma, tɩ gara Jerusalemi, jigidieke ba baaŋ nagɩ manɩŋ vuota Bʋadembiŋ a ga yɩ Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba nyɩŋkʋra aŋaŋ Ŋmɩŋ mɩraha dɩdagɩrɩŋ nuusi me aŋ ba dii mɩŋ sarɩya ta baarɩ dɩ n chʋʋsɩya dɩ ba kʋʋ mɩŋ, ta nagɩ mɩŋ a yɩ vuodiekemba dɩ kana ka yi Juu vuosi 34dɩ ba vʋarɩ mɩŋ fala, a tɩɩrɩ nɩntɔbɩtɩ a yɩ mɩŋ, a nɩgɩ mɩŋ aŋaŋ kpaasɩŋ ta kʋʋ mɩŋ ama daraa ataa daraaŋ n nan hagɩ kumbu me.”
Jemisi aŋaŋ Jɔɔn die dɩ jʋʋsɩ Yisa dɩ ʋ yi be vuokpɩɩma dene
(Mat. 20.17-19; Luki 18.31-34)
35Womi Jemisi aŋaŋ Jɔɔn, Zebedi ballɩ dɩ keŋ Yisa jigiŋ a baarɩ, “Dɩdagɩrʋ, wɩɩŋ benne tɩ yaala fʋ yi a yɩ tɩ.”
36Yisa dɩ pɩasɩ ba dɩ, “Bɩa nɩ yaala n yi a yɩ nɩ?”
37Ba baarɩ dɩ, “Tɩ yaala saŋŋa dieke fʋ keŋ baa fʋ dii fʋ naarɩ aŋaŋ hagɩrɩŋ tɩ ŋaŋ fʋ gʋtɩ kala, wʋnyɩ kala fʋ nuugalɩ wʋnyɩ fʋ nuudiigiŋ.”
38Yisa dɩ balɩ ba, “Nɩ zɩ nɩ jʋʋsɩnana jadieke wo chɩaŋ, nɩ nan bɩagɩ a chii chii diekemba n balla n chii wo? Nɩ nan bɩagɩ a gbalɩgɩ gbalɩgɩ diekemba n baaŋ nan gbalɩgɩ wa?”
39Ba baarɩ “Wa, tɩ nan bɩagɩ.” Yisa dɩ balɩ ba dɩ, “Wusie nɩ nan chii n chiititi, ta bɩ gbalɩgɩ gbalɩgɩ diekemba n balla n gbalɩgɩ wa, 40ama n wo sieŋ dɩ n dagɩ sɩba geŋ wo baaŋ nan kalɩ n nuudiigiŋ, ta geŋ wo kala n nuugalɩ. Ŋmɩŋ bala ʋ nagɩ jigehe gie a yɩ vuodiekemba wɩa ʋ wʋnsɩna wa.”
41Die ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba banɩŋ, baŋ wa die dɩ wʋnna naa die ba jɩɩ sɩnyɩɩrɩŋ a yɩ Jemisi aŋaŋ Jɔɔn. 42Die wɩa die Yisa dɩ wa ba mana a lagɩsɩ taŋ ta balɩ ba nɩ sɩba baarɩ vuodiekemba dɩ daansɩnana vuosi tɩŋgbaŋka gie ŋaaŋ dagɩ wa ba gbaŋ ta nyɩŋkʋra dɩaŋ ŋaaŋ pɔgɩlɩ wa ba vuosi aŋaŋ nɩŋŋmɩna, 43ama nɩnɩŋ nɩŋ, nɩ sʋnsʋŋ vuodieke dɩ yaalala nyɩŋkʋrɩtɩ, sie ʋ nagɩ ʋ gbaŋ a bɩrɩŋ yɔmʋ banɩŋ ba mana sʋnsʋŋ. 44Vuodieke dɩaŋ dɩ bɩ yaala ʋ bemme nɩŋŋa sie ʋ nagɩ ʋ gbaŋ a bɩrɩŋ vuoŋ mana yɔmʋ, 45dama Ŋmɩŋ Bʋadembiŋ gbaŋ ka keŋye dɩ vuosi yi ʋ yɔŋɩsɩ, ama wʋnɩŋ ʋ balla ʋ yi vuoŋ mana yɔmʋ, a kpi a gbatɩ vuosi pam a taaŋ.
Yisa die dɩ yuorine daa yɩɩ wʋnyɩ nine dene
(Mat. 20.29-34; Luki 18.35-43)
46Die ba kenne a keŋ tʋgɩ tɩŋ kaanɩ ba wasɩnana Jariko, Yisa aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ wa nyɩna tɩka ma daadaŋ pam die dɩdɩ ba kʋaŋ. Daa yɩɩ wʋnyɩ ba wasɩnana Batimiisi, Timiisi bʋa dɩ kalɩ sieku me a jʋʋsa. 47Die ʋ wʋnna dɩ Yisa vuodieke dɩ nyɩnna Nazeriti die benne mi wo, ʋ piili a keesi “Yisa, Davidi haagɩŋ chɩgɩ mɩŋ zɔɔlɩŋ!”
48Die daadamba pam dɩ natɩ wa ta baarɩ dɩ ʋ tarɩ watɩ, yɩɩ wa dɩ wa faasɩ a keesi “Yisa, Davidi haagɩŋ chɩgɩ mɩŋ zɔɔlɩŋ.”
49Yisa dɩ zie ta baarɩ dɩ, “Nɩ wa wa.”
Die wɩa die ba wa yɩɩ wa a balɩ wa dɩ, “Hagɩ zie, ʋ wasa fʋ.”
50Ʋ nagɩ ʋ nyinyeeke a vigi taaŋ, ta chɩgɩ ga Yisa jigiŋ.
51Yisa dɩ pɩasɩ wa dɩ, “Bɩa fʋ yaala n yi a yɩ fʋ?”
Yɩɩ wa dɩ baarɩ “Dɩdagɩrʋ, n yaala n bɩ yiŋŋi yesime mɩŋ.”
52Yisa dɩ balɩ wa dɩ, “Gamma, fʋ yada gbaanna fʋ.”
Lele womi ta ʋ ninehe dɩ yuori ʋ wa dɩ Yisa kʋaŋ sieku me.
11Yisa die dɩ june Jerusalemi ta ba bɩra wa dene
(Mat. 21.1-11; Luki 19.28-40; Jɔɔn 12.12-19)
1Die ba gana a ga tʋga Jerusalemi ba keŋ Betifiji aŋaŋ Betani tɩgɩsɩ, tɩgɩsɩ gie die bie wo kunkogiŋ dieke ba wasɩnana Olivi Tɩɩsɩsɩ lʋgɩŋ, Yisa dɩ tʋŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba bale ta 2balɩ ba dɩ, “Nɩ gamma tɩŋkpaŋŋɩ dieke dɩ benne nɩ nɩŋka, nɩ die keŋ a juu tɩka ma nɩ nan ye bonpɔlɩ dɩ bɔbɩna zie vuoŋ dɩ ye ka jʋalɩ ka, nɩ forisike a yaa keŋ giena. 3Vuoŋ dɩ a keŋ keŋ pɩasɩ nɩ, dɩ bɩa nɩ yi dene, nɩ balɩ wa dɩ, tɩ Yɔmʋtieŋ yaalala ka, ama ʋ nan yiŋŋi a yaa ka a keŋ lele.”
4Die ba ga a ye bonpɔlɩka dɩ ka zie sieku me a bɔbɩ juoŋ kaanɩ sanʋaŋ ma. Die ba forisinene ke 5vuosi bataŋ die zie mi, a pɩasɩ ba dɩ, “Bɩa nɩ yie, nɩ forise bonpɔlɩka mɩŋ?”
6Ba balɩ ba Yisa die dɩ bala die wo gbaŋ gbaŋ, die wɩa vuosisi die dɩ vaa ba yaa a ga. 7Die ba yaa bonpɔlɩka a keŋ Yisa jigiŋ a nagɩ ba garɩtɩ a diisi ka sikpeŋ Yisa die dɩ wa jʋalɩ kalɩ ka sikpeŋ. 8Vuosi pam die dɩ nagɩ ba gaatɩ a jaatɩ sieku me bataŋ dɩaŋ dɩ nagɩ vaatɩ ba chɩana nyɩŋ haagɩŋ ma a jaata sieku me. 9Vuodiekemba die dɩ benne ʋ nɩŋŋa aŋaŋ ʋ kʋaŋ, die dɩ wa a piili keesiŋ,
“Tɩ Yɔmʋtieŋ, hozaana11.9 Hozaana chɩaŋ yiwo “Gbatɩ tɩ taaŋ”. gbatɩ tɩ a taaŋ lele. Ŋmɩŋ yi alibarika a yɩ vuodieke dɩ kienene wʋnɩŋ Ŋmɩŋ saaŋ ma.
10Ŋmɩŋ bɩ yi alibarika a yɩ tɩ chɔɔŋkʋʋŋ Davidi naarɩ dieke dɩ kienene wo ma.
Hozaana! Ŋmɩŋ, vuodieke dɩ benne ŋmɩŋsikpeŋ, gbatɩ tɩ taaŋ leleke gie.”
11Yisa die dɩ ga tʋgɩ Jerusalemi, a ga Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juoku sʋŋ, a daansɩ jaaŋ mana ka sʋŋ. Ama saŋŋa dieke ŋmɩŋ dɩ yaala ka nan die ʋ ŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba, baŋ aŋaŋ bale wo die dɩ nyɩŋ ga Betani.
Yisa die dɩ kaana a yɩ kɩnkamɩŋ tɩɩŋ dene
(Mat. 21.18, 19)
12Tʋŋ die dɩ vʋnna ba nyɩŋ Betani a kieŋ, kɔŋ die dɩ yallɩ Yisa, 13die ʋ ye kɩnkamɩŋ tɩɩŋ dɩ gana ga zie ŋaŋ vaatɩ, die ʋ ga ʋ daansɩ ye sɩba ka yaa nyɩŋnyɩŋka mɩŋ. Die ʋ tʋgɩna mi die ʋ ye wo vaatɩ nyɩɩna ka sikpeŋ, dama ka saŋŋa die ye ka tʋgɩya aŋaŋ ka baaŋ nan nyɩŋ. 14Yisa dɩ balɩ a yɩ tɩɩka dɩ, “Vuoŋ kaaŋ bɩ ye nyɩŋnyɩŋka fʋ ma a dii bɩbra.” Die ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ wʋŋ ʋ bala wa.
Yisa die dɩ gana a ga wʋnsɩ Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ sʋŋ dene
(Mat. 21.12-17; Luki 19.45-48; Jɔɔn 2.13-22)
15Die ba gana ga tʋgɩ Jerusalemi, Yisa dɩ ga juu Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ ma, a piili a yaga vuodiekemba die dɩ yalla nyinti a daa aŋaŋ vuodiekemba die dɩ daanana nyintiti ta kpaŋŋɩ vuodiekemba dɩ yalla ligire a tarɩga aŋaŋ vuodiekemba die dɩ yalla ŋmarɩsɩ a daa teebulisi a bubi bubi. 16Ta ka saagɩya dɩ vuoŋ chii jaaŋ a daagɩ Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ gbaakʋ sʋŋ. 17Die ʋ wa dagɩ vuosisi ta baarɩ, “Ŋmɩŋ wɩa baarɩ, Ŋmɩŋ tigiŋ baa ka yiwo Ŋmɩŋ jʋʋsɩŋ jigiŋ a yɩ vuoŋ mana, ta nɩ nagɩ ka a bɩrɩŋ gaarɩŋ tigiŋ?” 18Die Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba nyɩŋkʋra aŋaŋ Ŋmɩŋ mɩraha dɩdagɩrɩba die dɩ wʋnna naa wa, die ba piili a yaala sieti dɩ ba kʋʋ Yisa. Die ba chɩga wa mɩŋ, dama die ʋ dagɩkʋ die yi daadamba mana mamachi mɩŋ.
19Die jɩŋmɩŋ dɩ tʋgɩna Yisa aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ nyɩŋ mi.
Kɩnkamɩŋ tɩɩka die dɩ kʋna dene
20Tuŋ die dɩ vʋnna sʋkʋleeliŋ, ba chʋŋ sieku me die ba ye tɩɩ dieke Yisa die dɩ kana a yɩ wa, die ka mana dɩ kpi. 21Piita die dɩ tɩɩnsɩ wudieke die dɩ yine wo ta balɩ a yɩ Yisa dɩ, “Dɩdagɩrʋ, daansɩ, tɩɩka die fʋ kana a yi wa kpiye!”
22Yisa dɩ balɩ ba dɩ, “Nɩ yi Ŋmɩŋ yada. Nɩ keŋ a yi Ŋmɩŋ yada, 23nan bɩagɩ a balɩ a yɩ kunkogiri gie, vʋʋ a ga nan nyaakpɩɩbʋ ma, fʋ gbaŋ gbaŋ fʋ keŋ a balɩ die ta ka chɩɩlɩya fʋ sʋŋ ma, yi yada sɩba fʋ bala die wo nan yi, aŋ ka yi a yɩ fʋ. 24Vaa n balɩ nɩ, naa chɩaŋ ma nɩ keŋ a jʋʋsa Ŋmɩŋ a yaala jaaŋ nɩ tuo a dii sɩba ye ke mɩŋ, aŋ ka yi nɩ jaaŋ. 25Ta nɩ keŋ a zie jʋʋsa Ŋmɩŋ ta vuodieke mana dɩ yine nɩ bɩaŋ, nɩ vaa ʋ taalɩ a chaa wa aŋ nɩ Chɔɔŋ Nabidie Ŋmɩŋ dɩ benne arɩzanna ma dɩaŋ nan nagɩ nɩ taalɩ a chaa nɩ. 26((Ama nɩ keŋ a ka nagɩ nɩ chanchaalɩŋ wʋbɩatɩ a chaa ba, nɩ chɔɔŋ dieke dɩaŋ dɩ benne arɩzanna ma kaaŋ nagɩ nɩ wʋbɩatɩ a chaa nɩ.))”
Vuosi bataŋ die dɩ pɩasɩna Yisa yaa gamma ʋ yiko wɩa dene
27Die ba bɩna a yiŋŋi keŋ tʋgɩ Jerusalemi Yisa die dɩ juu Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩŋ ma a dɩ chʋŋ, Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba nyɩŋkʋra aŋaŋ Ŋmɩŋ mɩraha dɩdagɩrɩba aŋaŋ tɩŋgbaŋka nyɩŋkʋra bataŋ dɩ keŋ ʋ jigiŋ, 28a pɩasɩ wa dɩ, “Bɩa yiko fʋ yaa yie nyinti gie? Mɩnɩa yɩna fʋ kanɩŋ yiko ke mi?”
29Yisa dɩ balɩ ba dɩ, “Nɩ vaa n pɩasɩ nɩ wʋbalɩmɩŋ amʋ nɩ keŋ bɩagɩ a mɩŋŋɩ balɩ mɩŋ ka chɩaŋ, n nan balɩ nɩ vuodieke yiko n yalla a tʋma nyinti gie wo. 30Nɩ balɩ mɩŋ Jɔɔn die ye wo yiko sɩa a yaa sɩa vuosisi Ŋmɩŋ nyaabʋ, sɩa yiko ke mi die dɩ nyɩŋ, Ŋmɩŋ jigiŋ yaa vuotaŋ jigiŋ?”
31Die ba yiŋŋi a pɩasa taŋ dɩ, “Tɩ baa tɩ balɩ wa lalɩa? Tɩ keŋ baarɩ bʋ nyɩŋ wa Ŋmɩŋ jigiŋ, ʋ nan baarɩ, bɩa die wana yi tɩ ka yi Jɔɔn yada? 32Tɩ nan bɩagɩ baarɩ, vuotaŋ jigiŋ?” (Die ŋmaamɩŋ die yalla ba aŋaŋ vuosisi, dama vuoŋ mana die baarɩ Jɔɔn die yiwo Ŋmɩŋ dɩ tʋnna vuodieke.) 33Die ba balla wudieke a yɩ Yisa die wone “Tɩ zɩ.”
Yisa dɩ balɩ ba dɩ, “Die nɩŋ n gbaŋ n kaaŋ balɩ nɩ jigidieke n yene yiko ke gie a yie nyintiti gie.”
12Tʋntʋntɩba nandagɩrɩ wɩa
1Yisa die dɩ taanna ba nandaga dɩ, “Daa wʋnyɩ die benne a suu tɩɩsɩ dieke dɩ nyɩnana bie, ta mɩɩ gaamɩŋ a geliŋke, ta die a tuu vɔrɩŋ jigidieke ba baaŋ nan dɩ ŋmʋa nyɩŋ biehe nyaabʋ a yie: ta die a mɩɩ jagɩŋ kʋakʋ ma, ta die nagɩ kʋakʋ a yɩ tʋntʋntɩŋ nuusi me dɩ ba daansɩma ka. Dɩ ka diile saŋŋa dɩ a keŋ tʋgɩ ba kpaa a yɩ wa ta dɩaŋ wa kpaa ba tʋaŋ. Ta die wa nagɩ kʋakʋ a yɩ ba ta dɩa ga jigiŋ. 2Tɩɩsɩsɩ bie saŋŋa die dɩ tʋgɩna ka nyɩŋ ʋ tʋŋ ʋ yɔmʋ dɩ ʋ ga vuodiekemba dɩ benne kʋakʋ ma a tuo ʋ tʋaŋ a keŋ. 3Vuosisi die dɩ yigi yɔmʋ wa, a nɩgɩ wa, ta yi ʋ yiŋŋi a ga aŋaŋ nuuwɩaga. 4Tɩɩsɩsɩ tieŋ die dɩ bɩ tʋŋ yɔmʋ wʋnyɩ bɩbra, vuosisi die dɩ nɩgɩ ʋ sikpeŋ me ta nagɩ wa a yi viivi me. 5Tɩɩsɩsɩ tieŋ die dɩ bɩ tʋŋ ʋ yɔmʋ wʋnyɩ bɩbra die ba kʋʋ wa. Die ba yi ʋ yɔŋɩsɩ pam dene gbaŋ gbaŋ a nɩga bataŋ ta kʋa bataŋ. 6Vuodieke nyɩɩna die dɩ tɩala daa wa dɩ baaŋ nan tʋŋ die wone ʋ gbaŋ gbaŋ ʋ bʋadembiŋ dieke ʋ yaalala ʋ wɩa. Kʋaŋ chaaŋ die ʋ tʋŋ wa ta baarɩ ‘N yi yada dɩ ba nan yɩ n bʋa wa jɩlɩma.’ 7Ama vuosisi gie die dɩ balɩ a yɩ tamba, ‘Kʋakʋ tieŋ gbaŋ gbaŋ bʋadembiŋ wʋnna, nɩ kiere aŋ tɩ kʋʋ wa, ta ʋ sɩɩtɩ yi tɩ nyinti.’ 8Die ba yigi bʋa wa a kʋʋ wa ta nagɩ wa vigi taaŋ kʋakʋ kʋaŋ.”
9Yisa die dɩ pɩasɩ ba dɩ, “Lalɩa kʋakʋ tieŋ dɩ baa ʋ yi? Ʋ nan keŋ kʋʋ vuosisi gie ta nagɩ kʋakʋ a yɩ vuogaasɩ. 10Nɩ ye ka karɩŋ a wʋŋ wɩɩrɩ gie? Dɩ
‘Taŋ dieke mɩmɩɩrɩba die dɩ zetine ta baarɩ ba ka yaala ka wa
die dɩ yiŋŋi a keŋ yi gɔŋgɔŋyʋgɩrɩŋ taŋ vɩɩnɩŋ.
11Ŋmɩŋ yine die;
ka faasɩ yi tɩ mamachi.’ ”
12Juu vuosi nɩŋŋandɩɩsɩrɩba die dɩ yaala sieŋ dɩ ba yigi wo, dama die ba sɩba a baarɩ ba wɩa die ʋ taaŋ nandagɩrɩ gie. Ama die ba chɩga daadamba ta die vaa wa ta ga.
Lampo tuniŋ wɩa
(Mat. 22.15-22; Luki 20.20-26)
13Die ba tʋŋ Farasisi vuosi aŋaŋ Herodi vuosi bataŋ dɩ ba ga pɩasɩ wa wʋpɩasɩka ta ye dɩ ʋ nan balɩ wʋbɩaŋ. 14Die ba ga Yisa jigiŋ a baarɩ dɩ, “Dɩdagɩrʋ, tɩ sɩba a baarɩ bala wusie, ta ka chɩɩlɩ vuosi sʋŋanyilike. Fʋnɩŋ bala wusie yaa gamma Ŋmɩŋ dɩ yaala vuotaŋ sɩmma die ta ka daansa yese vuoŋ dɩ sɩna die. Balɩ tɩ, dɩ mʋ dɩ tɩ tumme lampo a yɩma Roma12.14 Romani tɩŋgbaŋ vuosi die dɩ nyaŋŋɩna ba ta pɔgɩlɩ ba. naaŋ wa mɩŋ? Tɩ tumme yaa tɩ zeti?”
15Ama Yisa die mɩŋŋɩ dɩ ba paalɩya mɩŋ ta pɩasɩ ba dɩ, “Bɩa nɩ yaala nɩ magɩsɩ mɩŋ? Nɩ yaa ligiribiŋ a keŋ aŋ n ye ke.”
16Ba yaa a keŋ ʋ pɩasɩ ba dɩ, “Mɩnɩa nine chaaŋ aŋaŋ ʋ saaŋ benne ka ma dene?”
Ba baarɩ dɩ, “Naaŋ Siiza.”
17Yisa die dɩ wa baarɩ dɩ, “Tɔ, nɩ tuŋ naaŋ wa dɩ mʋna ʋ tuo dene ta tuŋ Ŋmɩŋ dɩaŋ dɩ mʋna ʋ tuo dene.”
Yisa wɩa die dɩ yi be mamachi.
Hɔgʋ faarɩŋ yaa gamma kuŋ hagɩŋ kʋaŋ wɩa
(Mat. 22.23-33; Luki 20.27-40)
18Womi Sadusisi, vuosi bataŋ dɩ balla dɩ vuoŋ kaaŋ hagɩ kuŋ me, dɩ ga Yisa jigiŋ a ga pɩasɩ wa dɩ, 19“Dɩdagɩrʋ, Mosisi die nagɩna mɩrɩka gie a yɩ tɩ: dɩ dembiŋ dɩ a keŋ kpi ta vaa ʋ hɔgʋ ta wo ballɩ, dɩ daa wa nɩmbʋa mʋ ʋ faarɩ wa kpihɔgʋ wa amʋ ba mɩɩrɩ ballɩ aŋ ba yi vuodieke dɩ kpine ballɩ. 20Tɔ, saŋŋa kaanɩ dembisi bayʋpɔyɩ die benne a yi nɩmballɩ: jakʋʋrɩ chaaŋ die dɩ faarɩ hɔgʋ ta kpi ta wo ballɩ. 21Die wɩa vuodieke die dɩ diisine jakʋʋrɩ ma die dɩ faarɩ hɔgʋ wa gbaŋ ta kpi ta vaa hɔgʋ wa ta wo ballɩ. Dene gbaŋ gbaŋ die dɩ bɩ a yi vuodieke die dɩ diisine bʋtaa wa ma. 22Aŋaŋ tɩalɩka ha mana. Ba bayʋpɔyɩ wa mana die faarɩ hɔgʋ wa mɩŋ ta kpi ta wo ballɩ, ka kʋaŋ kʋaŋ chaaŋ hɔgʋ wa gbaŋ die dɩ kpi. 23Lele, kuŋ hagɩŋ daraaŋ ba mana dɩ a keŋ hagɩ, ba jabɩa balla ʋ sɩmma hɔgʋ wa? Ba bayʋpɔyɩ wa mana die faarɩna wa mɩŋ?”
24Yisa dɩ balɩ ba dɩ, “Nɩ ka sɩba wusie! Dama nɩ zɩ Ŋmɩŋ gbanɩŋ wɩa yaa Ŋmɩŋ hagɩrɩŋ. 25Kunti dɩ a keŋ hagɩ kuŋ me, ba nan dɩ sɩɩ sɩba malakasi dɩ benne arɩzanna ma dene wo, ta hɔɔŋ faarɩŋ yaa dembiŋ yallɩŋ kaaŋ dɩ beri. 26Dɩ tɩalɩ kunti hagɩŋ nɩŋ wɩa nɩ ka karɩŋ Mosisi gbaŋkʋ yaa gamma tɩɩka diile wɩa? Dɩ maagɩya mɩŋ dɩ Ŋmɩŋ die balɩ a yɩ Mosisi dɩ, ‘N yiwo Abarahami Ŋmɩŋ, Aziki Ŋmɩŋ aŋaŋ Jakobu Ŋmɩŋ.’ 27Vuosi gie die wɔŋ kpi mɩŋ ama ba ye ko bie wo ba mɩsɩ ma dama Ŋmɩŋ ka yiwo kunti Ŋmɩŋ ʋ yiwo vuodiekemba dɩ benne ba mɩsɩ ma ma Ŋmɩŋ. Nɩ daga vuosi dɩ kunti kaaŋ bɩ hagɩ wa ka yi wusie.”
Mɩrɩ dieke dɩ tɩanna mɩraha mana wɩa dene
(Mat. 22.34-40; Luki 10.25-28)
28Vuodiekemba die dɩ dagɩnana Ŋmɩŋ mɩraha wʋnyɩ die bie mi a wʋŋ ba balɩkʋ. Die ʋ yeye sɩba Yisa die mɩŋŋɩ dagɩ Sadusisi vuosisi pɩasɩkʋ chɩaŋ, die wɩa die ʋ keŋ mi aŋaŋ wʋpɩasɩkɩŋ dɩ, “Mɩra bɩa tɩanna mɩraha mana.”
29Yisa dɩ balɩ wa dɩ, “Jadieke dɩ tɩanna a mana wʋnna ‘Wʋmma, Izara vuosi! Nabidie Ŋmɩŋ nyɩɩna yine tɩ Ŋmɩŋ. 30Chome Ŋmɩŋ aŋaŋ fʋ sʋŋ mana aŋaŋ fʋ yɩaŋ mana aŋaŋ fʋ sʋŋanyile mana aŋaŋ fʋ hagɩrɩŋ mana.’ 31Jadieke dɩ gʋtɩna bule wone, chome fʋ chanchaaŋ sɩba fʋ chone fʋ gbaŋ gbaŋ dene. Mɩra bɩ wori a tɩaŋ mɩra ale wo gie.”
32Daa wa dɩ balɩ Yisa dɩ, “Kpaŋŋɩ fʋ gbaŋ dɩdagɩrʋ! Dɩ yiwo wusie fʋ balɩ baarɩ Nabidie Ŋmɩŋ nyɩɩna ma yine Ŋmɩŋ dɩ ŋmɩŋ bɩ wori a gʋtɩ ʋ ma sie ʋ nyɩɩna ma wa, 33dɩ vuota yaalɩma Ŋmɩŋ aŋaŋ ʋ sʋŋ mana, aŋaŋ ʋ sʋŋanyile mana aŋaŋ ʋ hagɩrɩŋ mana, ta yaalɩma ʋ chanchaaŋ sɩba ʋ yaalala ʋ gbaŋ gbaŋ dene wo. Fʋ baaŋ tuo mɩra ale wo gie dɩ tɩaŋ fʋ baaŋ nan kʋa dɔŋɩsɩ ta jʋʋ a yɩ Ŋmɩŋ ta bɩ kaaba nyinti yɩa Ŋmɩŋ.”
34Yisa die dɩ yene ta daa wa mɩŋŋɩ a balɩ wa, ʋ balɩ a yɩ wa, “Fʋnɩŋ aŋaŋ Ŋmɩŋ naarɩ ka yʋa.” Na kʋaŋ chaaŋ vuoŋ die bɩ wo sikimiŋ a baaŋ pɩasɩ wa wʋpɩasɩkɩŋ.
Mɩnɩa bʋa yine Masia wa?
(Mat. 22.41-46; Luki 20.41-44)
35Yisa die dɩ dagɩnana Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ ʋ pɩasɩ ba, wʋpɩasɩkɩrɩ gie dɩ, “Dɩ yiwo lalɩa Ŋmɩŋ mɩra dɩdagɩrɩba dɩ baarɩ dɩ vuovʋarɩkɩŋ Masia wa baa ʋ yi wo Davidi haagɩŋ? 36Ŋmɩŋ Halɩkasɩka die june Davidi ma a yi ʋ baarɩ:
‘Ŋmɩŋ dɩ balɩ a yɩ n Yɔmʋtieŋ:
Kala n nuudiigiri gie chaaŋ
a ga tʋgɩ saŋŋa dieke n baaŋ nagɩ fʋ dataasɩ a yi fʋ nuuŋ me.’
37Davidi gbaŋ gbaŋ dɩ wasa wa ‘N Yɔmʋtieŋ’ Dɩ baa dɩ yiwo lalɩa ʋ bɩ yi Davidi haagɩŋ?”
Yisa die dɩ balla ba yaa gamma mɩra dɩdagɩrɩba beriŋ dene
Daadaŋ pam die kalla a gbɩlɩŋ tɩba a wʋmma ʋ dagɩkʋ aŋaŋ sʋgɩfɩalɩŋ. 38Ʋ dagɩkʋ sʋŋ die ʋ baarɩ dɩ, “Nɩ sɩmma vuodiekemba dɩ dagɩnana Ŋmɩŋ mɩraha, ba nan dɩ yaala ba yeegi guuwagɩtɩ a chʋmma gilime, ta yaala ba wasɩma ba aŋaŋ jɩlɩma nyʋgɩtɩ ma 39ba keŋ juu Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juone me, ba yaala vuokpɩɩma jigikasɩka, ba keŋ lagɩ laalɩŋ jigiŋ ba yaala sikpeŋ kpɩɩmatieliŋ jigikasɩka. 40Naa ba ŋaaŋ a nyɩra kpihɔgʋba ta gbata ba nyinti mana, ta jʋʋsa jʋʋsɩ wagɩtɩ sɩba ba chɩga Ŋmɩŋ. Vuodiekemba dɩ yinene dene nan faasɩ ye tɩbɩdatɩŋ pam.”
Kpihɔgʋ wa piini wɩa dene
41Yisa die kalɩ a gbigi wo jigidieke ba nagɩna ligire a yɩa Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ ma a daansa ba nagɩnana ba ligire a yɩa, ligiretieliŋ pam die dɩ nagɩ ligire pam a yɩ: 42Womi kpihɔgʋ zɔɔlɩntieŋ dɩ keŋ a nyɩŋ a nagɩ tɔgɩfaasɩ ale a yɩ. 43Yisa dɩ wa ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba a balɩ a yɩ ba dɩ, “N bala nɩ kpihɔgʋ zɔɔlɩntieŋ wo gie nagɩ ligire pam a yi a tɩaŋ banɩŋ ba mana, 44dama banɩŋ ba mana nagɩ wa ligire a yi ta tɩalɩ ligire pam, ama wʋnɩŋ nɩŋ aŋaŋ ʋ zɔɔlɩbʋ mana ʋ nagɩ wa ʋ yalla die mana a yɩ, ta ka tɩalɩ ligire dieke ʋ baaŋ nan dii gbaŋ.”
13Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ chʋʋsɩŋ wɩa
1Yisa die dɩ nyɩnnana Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ ma ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba wʋnyɩ dɩ baarɩ dɩ, “Dɩdagɩrʋ, ye mamachi tige die ba mɩna aŋaŋ mamachi tana.”
2Yisa dɩ balɩ wa dɩ, “Ye mamachi nyinti gie, taŋ balɩmɩŋ gbaŋ kaaŋ tɩalɩ a bie ka jigiberisikiŋ ba nan kpaŋŋɩ a mana taaŋ.”
Mugisiŋ aŋaŋ wahala diile wɩa
3Die Yisa dɩ ga a kalɩ Olivi Tɩɩsɩ kunkogiŋ me ta Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ die bie wo ka nɩŋŋa. Die Piita aŋaŋ Jemisi aŋaŋ Jɔɔn aŋaŋ Andurusi die dɩ keŋ ʋ jigiŋ saŋŋa dieke ʋ benne ʋ nyɩɩna ma wa. 4Ba pɩasɩ wa dɩ, “Balɩ tɩ saŋŋa dieke wɩaha gie dɩ balla a yi.” Bɩ balɩ tɩ “Wudieke dɩ balla a dagɩ sɩba wɩaha gie mana baa a yi mɩŋ?”
5Yisa dɩ balɩ ba dɩ, “Nɩ sɩmma dɩ vuoŋ gaaŋ nɩ. 6Vuosi pam nan keŋ n saaŋ ma a baarɩ ‘N wone wo’, a gaaŋ vuosi pam. 7Nɩ keŋ a wʋŋ tɔntɩ wɩa aŋaŋ tɔntɩ wʋbalɩka nɩ da keŋ vaa ŋmaamɩŋ yalla nɩ. Wɩaha gie nan yi ama a kaaŋ dagɩ sɩba dakpatɩkɩrɩ daarɩ keŋye mɩŋ. 8Buuriŋ nan wagɩ buuriŋ, tɩŋkpaŋŋɩsɩ nan wagɩ tamba, tɩŋgbaŋ nan dɩ dɔma, vuosi nan kpi kɔŋ ama geŋhe baa a yiwo wahalaha piiliŋ.
9“Nɩ daansɩma nɩ gbaŋ, ba nan yigi nɩ a ga naalɩba jigiŋ. Ba nan nɩgɩ nɩ Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juone jige, ba nan yi nɩ zie nyɩŋkʋra aŋaŋ naalɩba nɩŋŋa n wɩa, aŋ nɩ balɩ ba Ŋmɩŋ wɩa, 10ama sie Ŋmɩŋ wʋvɩɩnɩŋ tʋgɩ tɩgɩsɩ mana ta dakpatɩkɩrɩ ye keŋ. 11Ba keŋ a yigi nɩ a ga naalɩŋ jigiŋ, nɩ da keŋ vaa ka yi nɩ sʋgɩchʋʋsɩŋ aŋaŋ nɩ baaŋ nan balɩ die, ama saŋka dɩ a keŋ tʋgɩ nɩ balɩ wudieke mana Ŋmɩŋ dɩ bala nɩ balɩ. Dama wudiekemba nɩ balla nɩ balɩ wa kaaŋ yi nɩ wʋbalɩka, a baa a nyɩŋ wa Ŋmɩŋ Haalɩŋ ma. 12Vuosi nan nagɩ ba gbaŋ gbaŋ ba nɩmballɩ a yɩ dɩ ba kʋʋ ba, chʋalɩŋ gbaŋ nan yi die gbaŋ gbaŋ a yɩ ba ballɩ. Ballɩ dɩaŋ nan yiŋŋi a wagɩ ba chʋalɩŋ aŋaŋ ba nɩɩlɩŋ ta nagɩ ba a yɩ dɩ ba kʋʋ ba. 13Vuoŋ mana nan haa nɩ n wɩa, ama vuodieke dɩ a keŋ bɩagɩ tuoli a mana a ga tʋgɩ dakpatɩkɩrɩ nan ye gbatɩtaanɩŋ.
Ŋmaaŋbɩakʋ wɩa
(Mat. 24.15-28; Luki 21.20-24)
14“Nɩ nan ye ‘Jabɩaŋ’ dɩ zene jigidieke ka kana ka mʋ ka zie.” (Vuoŋ mana dɩ a keŋ karɩŋ wɩaha gie kpaŋŋɩ ʋ gbaŋ a sɩmma ka chɩaŋ). “Saŋka mi vuodiekemba dɩ benne Judia tɩŋgbaŋ ma nɩ chɩgɩ ga kunkogiŋ me. 15Vuoŋ dɩ a keŋ bie ʋ mampili sikpeŋ13.15 Ba juone sikpeŋ die kusiye mɩŋ. ʋ da keŋ a sʋʋŋ a juu tigiri me dɩ ʋ nagɩ jaaŋ a ga. 16Vuodieke dɩ benne kʋaŋ ma da keŋ a kuli tigiŋ a nagɩ ʋ nyiŋyeeke. 17Bɩa wʋbɩaŋ balla ka bemme hɔgʋ nyuutitieliŋ me aŋaŋ vuodiekemba dɩ yalla ballɩnyaalɩsɩ! 18Nɩ jʋʋsɩma Ŋmɩŋ amʋ wɩaha gie da keŋ a yi yɩbɩŋ. 19Daraaha mi wahala nan faasɩ a tɩaŋ Ŋmɩŋ dɩ naanna dʋnɩa dɩ yaa ga mʋʋna wahala. Wahala dɩaŋ kaaŋ bɩ beri a tɩaŋ naa. 20Ŋmɩŋ die dɩ tɩŋ ka gobi daraaha, dɩ mʋna vuoŋ tɩŋ kaaŋ ye gbatɩtaanɩŋ ama ʋ vuovʋarɩkaha wɩa ʋ gobi daraaha.
21“Saŋka mi vuoŋ dɩ a keŋ balɩ a yɩ fʋ dɩ, ‘Ye, Ŋmɩŋ vuovʋarɩkɩŋ, Masia wa bie giena yaa ʋ bie mi!’ Da keŋ a tuo wo a dii. 22Dama saŋka mi ŋmɩnchɩbɩsɩ Masiasi aŋaŋ ŋmɩnchɩbɩsɩ naazʋalɩba nan keŋ nyɩŋ a tʋŋ mamachi wɩa dɩ ba gaaŋ vuodiekemba Ŋmɩŋ dɩ vʋarɩna wa gbaŋ, ba tɩŋ nan bɩagɩ. 23Nɩ mɩŋŋɩ a yalla nɩ gbaŋ, n balɩ nɩ wɩɩŋ mana ta daarɩ ye ka tʋgɩya.
Yisa yiŋŋi kieŋku wɩa
(Mat. 24.29-31; Luki 21.25-28)
24“Wahalaha kʋaŋ chaaŋ ŋmɩnnɩ nan sɩbɩ, chɩɩkʋ kaaŋ bɩ yɩantɩ. 25Chɩŋmarɩsɩsɩ nan nyɩŋ ŋmɩŋsikpeŋ a nan, ta nyindieke mana dɩ benne ŋmɩŋsikpeŋ dɔŋ. 26Saŋka mi vuosi nan ye vuota Bʋadembiŋ dɩ nyɩnna nɩɩŋmara ma a keŋ sʋʋna aŋaŋ yiko pam aŋaŋ chuulikpeŋkpɩɩŋ. 27Ʋ nan tʋŋ malakasisi dɩ ba dɩ dɩa dʋnɩa lʋga mana a lagɩsɩ Ŋmɩŋ vuovʋarɩkaha jigiŋ mana.
Chunchuleke tɩɩka dagɩtɩ wɩa
(Mat. 24.32-35; Luki 21.29-33)
28“Nɩ vaa chunchule tɩɩka dagɩ nɩ yɩaŋ. Ka nagɩsɩ dɩ keŋ pɔsa ta vaatɩ dɩ nyɩnna nɩ sɩmma a baarɩ yɩbɩŋ gbigiye mɩŋ. 29Die gbaŋ gbaŋ dɩ sɩɩ, nɩ bɩ a keŋ a ye ta nyinti gie yie nɩ sɩmma a baarɩ n keniŋ gbigiye mɩŋ. 30Wusie nyinti gie mana nan yi ta vuodiekemba mana dɩ benne dʋnɩa mama lele ye kpi. 31Ŋmɩŋsikpeŋ aŋaŋ tɩŋgbaŋ nan keŋ a tɩaŋ, ama n wʋbalɩka kaaŋ tɩaŋ naa da.
Vuoŋ ka sɩba Yisa yiŋŋi kieŋku daaŋ wɩa
32“Ama vuoŋ ka sɩba daa dieke yaa saŋŋa dieke wɩaha gie dɩ baaŋ nan yi. Malakasisi gbaŋ gbaŋ dɩ benne arɩzanna ma aŋaŋ manɩŋ vuota Bʋadembiŋ ka sɩba daa dieke sie Ŋmɩŋ nyɩɩna sɩbɩna. 33Nɩ gbara, a daansɩma, dama nɩ ka sɩba saŋka dɩ baaŋ nan keŋ saŋŋa dieke wo. 34Dɩ baa dɩ sɩmma sɩba daa wʋnyɩ dɩ dɩna a ga tɩŋ, ta vaa ʋ tʋntʋntɩŋ aŋaŋ ba wʋnyɩ mana tʋʋmɩŋ. Ta balɩ dɩ vuodieke dɩ gbarɩnana dɩ ʋ gbara. 35Die wɩa nɩ gbara dama nɩ ka sɩba tigiritieŋ dɩ kienene saŋŋa dieke. Dɩ nan bɩagɩ a yi jɩŋmɩŋ yaa tanseese, yaa kparaaŋ kpaŋ saŋŋa yaa tʋnvʋʋnɩŋ saŋŋa. 36Ʋ a keŋ bʋnyɩ ʋ da keŋ haarɩ fʋ ta gʋʋra. 37N balla wudieke a yɩ nɩ wa, n balɩ a yɩ wa vuoŋ mana dɩ ʋ gbara!”
14Vuokpɩɩma die dɩ sanna dɩ ba kʋʋ Yisa dene
(Mat. 26.1-5; Luki 22.1, 2; Jɔɔn 11.45-53)
1Die dɩ wa tɩalɩ wa daraa ale aŋaŋ gasɩtɩaŋkʋ dʋʋga aŋaŋ daraa diekemba ba dinene paanʋ diekemba ba ŋaana ka yie dabɔtɩ bʋ ma wa piili, ta Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba nyɩŋkʋra aŋaŋ vuodiekemba die dɩ dagɩnana Ŋmɩŋ mɩraha die dɩ yaala sieŋ aŋ ba maansɩ a yigi Yisa a kʋʋ wa. 2Die ba baarɩ dɩ, “Tɩ ka mʋ tɩ yigi wo dʋʋgaka saŋŋa, dɩ daa die vuosisi nan yi watɩ aŋ waagɩŋ nan.”
Hɔgʋ wʋnyɩ die dɩ sitine tulaari a yi Yisa sikpeŋ me dene
3Yisa die bie wo Betani, Simoni, vuodieke die dɩ yine gamɩŋ tigiŋ me. Yisa die dɩ kalɩ a die nyindiike ta hɔgʋ wʋnyɩ dɩ a keŋ juu a pɔgɩlɩ tulaari bʋnyɩ ligire die dɩ faasɩna a tʋa ta yaa nyʋʋgɩvɩɩnɩŋ, a yuori kɔlɩbɩka a sitibu a yi Yisa sikpeŋ me. 4Vuodiekemba die dɩ benne mi wo bataŋ dɩ jɩɩ sɩnyɩɩrɩŋ a bala a yɩa tamba dɩ, “Bɩa yine ʋ chʋʋsa tulaaribu? 5Bʋ tɩŋ nan bɩagɩ a nagɩ a daa ligire pam aŋ tɩ tɩŋ nan nagɩ ligirehe a yɩ zɔɔlɩntieliŋ.” Ta die ba zɩa hɔgʋ wa.
6Ama Yisa die dɩ balɩ ba dɩ, “Nɩ vaa wa sɔmm, bɩa yine nɩ daama wa? Wʋvɩɩnɩŋ ʋ yi a yɩ mɩŋ dene, 7nɩ ŋaŋ zɔɔlɩntieliŋ nan dɩ beri daaŋ mana, nɩ keŋ yaala saŋŋa dieke mana nɩ nan suŋŋi be ama n kaaŋ dɩ beri nɩ jigiŋ daaŋ mana. 8Ʋ yiwo wudieke ʋ bɩagɩna, ʋ siti wo tulaari a yi n nyɩŋgbanɩŋ ma a gbarɩ saŋŋa dieke ba baaŋ nan guu mɩŋ. 9Nɩ tuo a dii sɩba jigidieke mana Ŋmɩŋ wʋvɩɩna dɩ baaŋ nan tʋgɩ dʋnɩa mana ma ma, ba nan dɩ bala ʋ yine wudieke wo gie a tɩɩnsa ʋ wɩa.”
Judasi die dɩ nyɩnna Yisa kʋaŋ dene
10Womi Judasi Asikaroti, ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba baŋ aŋaŋ bale wo wʋnyɩ dɩ nyɩŋ a ga Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba nyɩŋkʋra jigiŋ dɩ ʋ posi Yisa chɩaŋ a yɩ ba. 11Die ba wʋnna ʋ kenne wudieke wɩa wa, die ba sʋgɩtɩ dɩ fɩalɩ ta yɩ wa lɔlɩŋ dɩ ba nan yɩ wa ligire. Judasi die dɩ wa piili a yaala sievɩɩnɩŋ ʋ baaŋ yi die a nagɩ Yisa a yi ba nuusi me.
Yisa aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ dine gasɩtɩaŋkʋ dʋʋga wɩa
(Mat. 26.17-25; Luki 22.7-14, 21-23; Jɔɔn 13.21-30)
12Dʋʋgaka bʋmbʋŋaŋ daarɩ, daa dieke daaŋ die ba kʋnana gasɩtɩaŋkʋ yiisehe, Yisa kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ pɩasɩ wa dɩ, “Sɩa fʋ yaala tɩ ga wʋnsɩ a gbara gasɩtɩaŋkʋ nyindiikehe a yɩ fʋ?”
13Die ʋ tʋŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba bale ta balɩ ba dɩ, “Nɩ ga a juu tɩka ma nɩ nan haarɩ daa wʋnyɩ dɩ chine jaaŋ aŋaŋ nyaaŋ, nɩ dɩa wa 14a ga juu tigidieke me ʋ junene a balɩ tigiritieŋ: ‘Dɩdagɩrʋ wa baarɩ, juoŋ beri mɩŋ manɩŋ aŋaŋ n kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ baa tɩ dii gasɩtɩaŋkʋ nyindiikehe?’ 15Mi ʋ nan dagɩ juokpeŋkpɩɩŋ dɩ benne sikpeŋ me a yallɩ jaaŋ mana a gbarɩ, mi nɩ nan wʋnsɩ wɩɩŋ mana a gbara.”
16Ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ ga tɩka ma a ye wɩɩŋ mana die ʋ balla dene gbaŋ gbaŋ. Die ba wʋnsɩ gasɩtɩaŋkʋ nyindiikehe mi.
17Jɩŋmɩŋ die dɩ tʋgɩna, Yisa aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba baŋ aŋaŋ bale wo die dɩ keŋ mi. 18Die ba gana ga kalɩ a die Yisa dɩ baarɩ dɩ, “N bala nɩ, nɩ wʋnyɩ balla ʋ posi n chɩaŋ, vuodieke aŋaŋ mɩŋ dɩ dinene.”
19Ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba sʋgɩtɩ die dɩ chʋʋsɩ ba pɩasa wa wʋnyɩ wʋnyɩ, a baarɩ dɩ, “Wusie, n ka yi tama dɩ manɩŋ fʋ daga dene?”
20Yisa dɩ balɩ ba dɩ, “Dɩ yiwo nɩ baŋ aŋaŋ bale wo gie sʋnsʋŋ wʋnyɩ, vuodieke aŋaŋ mɩŋ dɩ lagɩŋna a luo kpalɩ gie me. 21Vuota Bʋadembiŋ nan kpi sɩba Ŋmɩŋ wɩa dɩ dagɩna die wo, ama bɩa wʋbɩaŋ balla ka bemme dembiŋ dieke dɩ balla ʋ posi n chɩaka! Ba tɩŋ ka mɩɩrɩ wa gbaŋ dɩ tɩŋ nan dɩ kpɩa a yɩ wa.”
Tɩ Yɔmʋtieŋ nyindiike diile wɩa
(Mat. 26.26-30; Luki 22.14-20; 1 Kor. 11.23-25)
22Die ba ye ko die mɩŋ Yisa dɩ nagɩ paanʋkʋ a bɩrɩ Ŋmɩŋ a yi ke gbieri gbieri a nagɩ a yɩ ba ta baarɩ dɩ, “Nɩ nagɩ, n nyɩŋgbanɩŋ wʋnna.”
23Ta ʋ bɩ nagɩ nyaaŋchibiŋ aŋaŋ daaŋ a bɩrɩ Ŋmɩŋ a yi ke ta nagɩ a yɩ ba, ba mana dɩ nyuu ka ma. 24Yisa dɩ balɩ ba dɩ, “N Zɩŋ wʋnna, bʋ balla bʋ nyɩŋ a yɩ vuosi pam, bʋ balla bʋ dagɩ sɩba Ŋmɩŋ yɩ wa nʋahaalɩŋ. 25Nɩ vaa n balɩ nɩ wusie, n kaaŋ bɩ a nyuu daabʋ gie sie daa dieke n baaŋ nan nyuu daahaalɩbʋ Ŋmɩŋ naarɩ ma.”
26Die ba wa chɩa Ŋmɩŋ jɩamɩŋ yɩlɩ ka kʋaŋ chaaŋ ba chʋŋ ga Olivi Tɩɩsɩ kunkogiri me.
Yisa die dɩ bala dɩ Piita nan chiisi dɩ ʋ ka sɩba wa dene
(Mat. 26.31-35; Luki 22.31-34; Jɔɔn 13.36-38)
27Yisa dɩ balɩ ba dɩ, “Nɩ mana nan chɩgɩ ta va mɩŋ, dama Ŋmɩŋ wʋbalɩka dagɩya dɩ Ŋmɩŋ nan kʋʋ yiyagɩrʋ wa ta yiisehe puo taŋ. 28Ama maŋ a keŋ hagɩ kuŋ me, ka kʋaŋ chaaŋ n nan woliŋ nɩ nɩŋŋa a ga Galili tɩŋ ma.”
29Piita dɩ balɩ Yisa dɩ, “Manɩŋ n kaaŋ chɩgɩ ta va fʋ, halɩ vuoŋ mana dɩ chɩgɩ gbaŋ.”
30Yisa dɩ balɩ a yɩ Piita dɩ, “Vaa n balɩ fʋ wusie, jinne yuku gie kparaaŋ nan keŋ a baarɩ ka kʋmma bule ta baarɩ zɩ mɩŋ wa bʋtaa.”
31Piita dɩ wa faasɩ bɩ balɩ dɩ, “Manɩŋ aŋaŋ fʋ dɩ keŋ baa tɩ kpi gbaŋ n kaaŋ baarɩ n zɩ fʋ!” Ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩ tɩalɩkaha die dɩ balɩ dene gbaŋ gbaŋ.
Yisa die dɩ jʋʋsɩna Ŋmɩŋ aŋaŋ nɩŋŋmɩna dene
(Mat. 26.36-46; Luki 22.39-46)
32Die ba tʋgɩna jigiŋ kaanɩ ba wasɩnana Gatisimani, Yisa dɩ balɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ, “Nɩ kala gie ta n jʋʋsɩ Ŋmɩŋ.” 33Ta die ʋ yi Piita aŋaŋ Jemisi aŋaŋ Jɔɔn dɩ dɩ wa. Die ʋ sʋŋ dɩ faasɩ chʋʋsɩ sɩba ʋ baa ʋ kpi mɩŋ. 34Ʋ balɩ ba, “N sʋgɩchʋʋsɩkʋ wa faasɩ dala mɩŋ, a ga yaala ka kʋʋ mɩŋ, nɩ wɩarɩ gie ta yesime.”
35Die ʋ chʋŋ a ga nɩŋŋa bɩta a nagɩ ʋ gbaŋ a taaŋ tɩŋgbaŋ, ta jʋʋsɩ Ŋmɩŋ dɩ, “Dɩ tɩŋ nan bɩagɩ a yi, gbalɩgɩsɩ gie saŋŋa tɩŋ tɩaŋ ta va mɩŋ.” 36Ʋ bɩ baarɩ dɩ, “N chʋa, n chʋa, wɩɩŋ ka bɩagɩ fʋ, nagɩ gbalɩgɩsɩsɩ gie ta fʋ va mɩŋ, ama da n dʋŋŋʋ, vaa fʋ dʋŋŋʋ yi.”
37Die ʋ yiŋŋi a ga ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba bataa wa jigiŋ ta ba gʋʋra, ʋ pɩasɩ Simoni Piita dɩ, “Simoni, gʋʋra mɩŋ? Tɩŋ kaaŋ bɩagɩ a yesime bɩta gbaŋ?” 38Ʋ balɩ ba dɩ, “Nɩ mana hagɩ a gbara ta jʋʋsɩma Ŋmɩŋ, amʋ nɩ da keŋ a jʋʋ magɩsɩŋ ma. Nɩ sʋgɩtɩ yaala nɩ yi wudieke dɩ mʋna, ama nɩ nyɩŋgbaŋka wo hagɩrɩŋ.”
39Ʋ bɩ a yiŋŋi a ga jʋʋsɩ a bala wɩaha mi gbaŋ gbaŋ 40ta bɩ yiŋŋi a keŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba jigiŋ a ye be ba gʋʋrɩnana; dama gbieŋ die yalla ba pam die ba zɩ ba baaŋ balɩ wa die. 41Die ʋ yiŋŋi a keŋ bʋtaa kʋaŋ chaaŋ, ʋ balɩ ba dɩ, “Nɩ ye ko gʋʋra mɩŋ ta voose? Dɩ mʋ! Nɩ daansɩma, saŋka tʋgɩya mɩŋ dɩ ba nagɩ vuota Bʋadembiŋ wa a yi vuobɩatɩ nuusi me. 42Nɩ hagɩ tɩ ga. Nɩ daansɩ gie, daa dieke dɩ balla ʋ posi n chɩaka wʋnna.”
Ba yigine Yisa dene
(Mat. 26.47-56; Luki 22.47-53; Jɔɔn 18.3-12)
43Die ʋ ye ko balla wɩa ta Judasi, ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba baŋ aŋaŋ bale wo sʋŋ wʋnyɩ dɩ keŋ. Die ʋ ŋaŋ daadaŋ pam die kenne, bataŋ dɩ pɔgɩlɩ time bataŋ dɩaŋ dɩ pɔgɩlɩ dengbile. Die Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba nyɩŋkʋra aŋaŋ vuodiekemba die dagɩnana Ŋmɩŋ mɩraha aŋaŋ tɩka nyɩŋkʋra die tʋnna ba. 44Judasi aŋaŋ ba wɔŋ balɩ zieŋ mɩŋ dɩ, “Maŋ a keŋ mʋgɩsɩ vuodieke kaamɩŋ, daa dieke nɩ yaalala wa ʋ wondene, nɩ yigi wo a mɩŋŋɩ pɔgɩlɩ wa a yaa wa a ga.”
45Judasi die dɩ dene tʋgɩ mi ʋ ga Yisa jigiŋ a baarɩ dɩ, “Dɩdagɩrʋ!” Ta mʋgɩsɩ ʋ kaamɩŋ. 46Die wɩa die ba yigi wo a mɩŋŋɩ pɔgɩlɩ wa. 47Ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ zene mi wo wʋnyɩ dɩ vʋarɩ jɩbɩŋ a gobi Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba nyɩŋkʋra yɔmʋ wʋnyɩ tɩbɩŋ a taaŋ. 48Yisa die dɩ pɩasɩ ba dɩ, “Nɩ nagɩ wa manɩŋ a bɩrɩŋ wa gaarʋ a wa nagɩ time aŋaŋ dengbile a keŋ nɩ yigi mɩŋ? 49Daaŋ mana die n bie wo nɩ jigiŋ a daga nɩ Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ ma, ta nɩ ka yigi mɩŋ. Ama sie Ŋmɩŋ wʋbalɩka keŋ a yi wusie.”
50Die ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba mana die dɩ dɩna ʋ kʋaka dɩ chɩgɩ ta va wa.
51Dalʋakɩŋ wʋnyɩ die dɩ bɔbɩ garɩŋ nyɩɩna a dɩ Yisa kʋaŋ, die ba yaala ba yigi wo ta yigi ʋ garɩŋ ta garɩkʋ dɩ forisi 52ʋ va garɩkʋ ba nuusi me ta chɩgɩ yɔrɩ a ga.
Die ba nagɩna Yisa a ga vuodieke dɩ dinene sarɩya jigiŋ dene
(Mat. 26.57-68; Luki 22.54, 55, 63-71; Jɔɔn 18.13, 14, 19-24)
53Die ba yaa Yisa a ga Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba jakʋʋrɩ tigiŋ, die Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba nyɩŋkʋra aŋaŋ tɩŋgbaŋka mana nyɩŋkʋra aŋaŋ vuodiekemba die dɩ dagɩnana Ŋmɩŋ mɩraha die dɩ lagɩsɩ mi. 54Piita die bie wo saasaa a dɩ ba kʋaŋ a ga juu Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba jakʋʋrɩ gbaakʋ ma. Die ʋ kalɩ mi aŋaŋ gbɩgbarɩtʋ a weeli boliŋ. 55Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba nyɩŋkʋraha aŋaŋ nyɩŋkʋraha mana die dɩ yaala ba yaalɩ Yisa wʋbɩaŋ amʋ ba kʋʋ wa ta die yaalɩ a waarɩ. 56Vuosi pam die dɩ chibi ŋmɩnchɩbɩsɩ a yɩ wa ama ba ŋmɩnchɩbɩsɩ die dɩ ka dɩ tamba. 57Mi bataŋ die dɩ hagɩ a chibi ŋmɩnchɩbɩsɩ gie a yɩ wa: 58Die tɩ wʋŋya ʋ balla dɩ, “N nan kpaŋŋɩ Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ gie vuota dɩ nagɩna ʋ nuusi a mɩɩ a taaŋ, ama ka daraa ataa kʋaŋ chaaŋ n nan mɩɩ kaanɩ, vuota nuuŋ dɩ kana ka mɩɩ ka.” 59Aŋaŋ die mana yɔrɩ ba ŋmɩnchɩbɩsɩ die dɩ ka dɩa tamba.
60Womi Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba jakʋʋrɩ dɩ hagɩ a zie ba jigiŋ a pɩasɩ Yisa dɩ, “Wo wʋbalɩkɩŋ balɩŋ yaa gamma wɩaha gie vuosisi dɩ balala wa?”
61Ama Yisa die dɩ tarɩ ta ka yuori ʋ nʋaŋ. Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba jakʋʋrɩ dɩ bɩ pɩasɩ Yisa dɩ, “Fʋ yine Masia, Nabidie Ŋmɩŋ Bʋadembiŋ wa?”
62Yisa dɩ baarɩ dɩ, “N yine wo, nɩ nan ye vuota Bʋadembiŋ dɩ kala Nabidie Ŋmɩŋ nuudiigiŋ chaaŋ a kieŋ aŋaŋ ŋmɩŋsikpeŋ nɩɩŋmara.”
63Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba jakʋʋrɩ dɩ jɩɩ sɩnyɩɩrɩŋ ta chɩɩrɩ ʋ nyiŋyeeke ta baarɩ dɩ, “Tɩ ka bɩ yaala daansɩatieliŋ bɩbra. 64Nɩ wʋŋ ʋ zana Ŋmɩŋ, lalɩa nɩ balɩ?”
Die ba mana dɩ saagɩ dɩ ʋ chʋʋsɩya mɩŋ, dɩ die wɩa ba kʋʋ wa.
65Bataŋ die dɩ piili a tɩɩra nɩntɔbɩtɩ a yie Yisa. Die ba mʋʋ ʋ nine ta nɩgɩ wa, ta pɩasɩ wa dɩ ʋ bʋgɩ a ye vuodieke dɩ nɩgɩna wa. Vuodiekemba die dɩ gbarɩna dɩ nagɩ wa ta fala wa.
Piita die dɩ chiisine dɩ ʋ ka sɩba Yisa dene
(Mat. 26.69-75; Luki 22.56-62; Jɔɔn 18.15-18, 25-27)
66Piita die ye bie wo gbaakʋ ma, ta Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba jakʋʋrɩ tʋntʋntɩba hɔgʋ wʋnyɩ die dɩ keŋ mi. 67Die ʋ yene Piita dɩ weelinene bolibu ʋ mɩŋŋɩ daansɩ wa ta baarɩ dɩ, “Fʋ gbaŋ die gʋtɩ wa Yisa, Nazeriti vuoke me.”
68Ama Piita dɩ baarɩ, “Aayɩ, N ka sɩba fʋ balala wudieke wo. N ka sɩba ka chɩaŋ.” Ta chʋŋ a ga sanʋarɩ tʋŋ.
69Die hɔgʋ wa gie die dɩ yene womi, ʋ piili a bala a yɩa vuodiekemba die dɩ zene mi dɩ, “Daa wa gie gbaŋ yiwo Yisa kʋaŋandɩɩsɩrɩba wʋnyɩ.” 70Ama Piita dɩ baarɩ dɩ, “Aayɩ” bɩbra.
Die dɩ yine sʋaa vuodiekemba die dɩ zene mi dɩ balɩ Piita bɩbra, “Kaaŋ bɩagɩ a baarɩ ka yi Yisa kʋaŋandɩɩsɩrɩba wʋnyɩ, dama fʋ gbaŋ nyɩŋ wa Galili.”
71Piita die dɩ hʋʋ dɩ, “Ŋmɩŋ datɩ n tɩbɩŋ maŋ keŋ ka bala wusie! N ka sɩba daa dieke nɩ balala wa.”
72Womi kparaaka die dɩ kʋŋ ka bule ma ma. Piita die dɩ tɩɩnsɩ Yisa die dɩ balla wudiekemba a yɩ wa wa: “Kparaaŋ nan keŋ a baarɩ ka kʋmma bule wo ta baarɩ zɩ manɩŋ bʋtaa.” Die ʋ piili kpaŋ.
15Die ba nagɩna Yisa a ga Paliti jigiŋ dene
(Mat. 27.1, 2, 11-14; Luki 23.1-5; Jɔɔn 18.28-38)
1Tʋŋ die dɩ vʋnna sʋkʋleeliŋ, Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba nyɩŋkʋraha aŋaŋ tɩŋgbaŋka nyɩŋkʋra aŋaŋ Ŋmɩŋ mɩra dɩdagɩrɩba aŋaŋ nyɩŋkʋra mana die dɩ balɩ a zieŋ ba balla ba yi wudieke. Die ba bɔbɩ Yisa a yaa wa a ga Paliti15.1 Paliti die yiwo Romani vuodiekemba die dɩ nyaŋŋɩna Juu vuosisi jakʋʋŋ wʋnyɩ. jigiŋ a nagɩ wa a yi Paliti nuusi me. 2Paliti dɩ pɩasɩ wa dɩ, “Fʋnɩŋ fʋ yine Juu vuosisi naaŋ wa?”
Yisa dɩ baarɩ dɩ, “Wa, fʋ balɩna.”
3Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba nyɩŋkʋraha die dɩ balɩ wʋbɩatɩ pam yaa gamma Yisa ma. 4Paliti dɩ bɩ pɩasɩ Yisa bɩbra dɩ, “Ka baa fʋ balɩ wɩɩŋ? Ye ba balla dɩ yi wudiekemba!”
5Yisa die dɩ bɩ tarɩ bɩbra, die dɩ yi Paliti mamachi.
Paliti die dɩ yɩna sieŋ dɩ ba kʋʋ Yisa dene
(Mat. 27.15-26; Luki 23.13-25; Jɔɔn 18.39–19.16)
6Die dɩ yiwo ba buuriŋ wɩɩŋ dɩ gasɩtɩanɩŋ dʋʋga saŋŋa mana ba dagɩ vuobalɩmɩŋ dansarɩka sʋŋ aŋ Paliti vʋarɩ wa a taaŋ. 7Saŋka mi daa wʋnyɩ die dine Barabasi a bie dansarɩka sʋŋ ʋ ŋaŋ vuosi bataŋ. Die ba wagɩ wa Paliti vuosi a yalla ba gbatɩ Juu vuosi a nyɩŋ Paliti vuosisi nuusi me, waagɩbʋ sʋŋ die vuosi bataŋ die dɩ kpi, die wɩa die ba ligi be. 8Daadamba die dɩ lagɩŋ a balla Paliti dɩ ʋ yi ʋ ŋaana a wɔŋ yie die wo a yɩ ba. 9Paliti die dɩ pɩasɩ ba dɩ, “Nɩ yaala n vʋarɩ Juu vuosisi naaŋ wa a yɩ nɩ?” 10Die ʋ paalɩ sɩba a baarɩ Ŋmɩŋ kɩkaabɩtɩba nyɩŋkʋraha die yaa wa Yisa a keŋ a yɩ wa mɩŋ dama die ba yiwo sugigolitieliŋ.
11Ama Ŋmɩŋ jɩamɩŋ nyɩŋkʋraha die dɩ hagɩ a zie vuosi me a balɩ ba dɩ ba baarɩ Paliti vʋarɩ Barabasi a yɩ ba. 12Paliti dɩ bɩ pɩasɩ daadamba dɩ, “Ta bɩa nɩ wa yaala n yi vuodieke nɩ wasɩnana Juu vuosisi naaŋ wa?”
13Die ba yiŋŋi a natɩ a baarɩ dɩ, “Kpaasɩ wa a diisi dagarɩkʋ ma!”
14Ama Paliti die dɩ pɩasɩ ba dɩ, “Taalɩ bɩa ʋ yi?”
Ba bɩ faasɩ natɩ dɩ, “Kpaasɩ wa a diisi dagarɩkʋ ma.”
15Paliti die yaala daadamba sʋŋ fɩalɩ die wɩa ʋ vʋarɩ Barabasi a yɩ ba. Ta die wa yi sojasisi dɩ nɩgɩ Yisa aŋaŋ kpaasɩŋ ta wa nagɩ wa a yɩ dɩ ba ga kpaasɩ wa dagarɩkʋ ma.
Sojasisi die dɩ zana Yisa dene
(Mat. 27.27-31; Jɔɔn 19.2, 3)
16Die sojasisi dɩ wa nagɩ Yisa a juu Paliti gbaakʋ ma ta wa sojasi tɩalɩkaha. 17Die ba nagɩ guuŋmɩnɩŋ a yeegi wo, ta nagɩ haŋgɔɔsɩ a wʋnsɩ sibubiŋ a bubi ʋ sikpeŋ me. 18Ta piili a waasa wa dɩ, “Juu vuosisi naaŋ, dʋa dʋa!” 19Die ba nɩgɩ ʋ sikpeŋ me aŋaŋ daaŋ, a tɩɩrɩ nɩntɔbɩtɩ a yi wo ta gbirigi ba dune me a yie sɩba ba jɩama ba naaŋ wa mɩŋ. 20Die ba vʋarɩna wa falaha a kpatɩ wa ba yiŋŋi a vʋarɩ garɩguuŋmɩmbʋ ta nagɩ ʋ gbaŋ gbaŋ ʋ nyiŋyeeke a yeegi wo. Ta yaa wa a gara dɩ ba ga kpaasɩ wa dagarɩkʋ ma.
Die ba kpaasɩna Yisa a diisi dagarɩkʋ ma dene
(Mat. 27.32-44; Luki 23.26-43; Jɔɔn 19.17-27)
21Die ba ganana wa ba ga tuoli Simoni, Alekizanda aŋaŋ Rufusi chɔɔŋ, die ʋ yiwo Sayireni tɩŋgbaŋ vuoŋ ta ʋ nyɩŋ jigiŋ a keŋ a juo tɩka ma ba mugisi wo ʋ tuo dagarɩkʋ a chii. 22Die ba yaa Yisa a ga jigidieke ba wasɩnana Gɔlɩgɔta (ka chɩaŋ wone sikpeŋkogilike jigiŋ). 23Mi vuosi bataŋ die dɩ nagɩ daaŋ aŋaŋ tɩɩŋ dieke ba wasɩnana mɩrɩ a lagɩŋ taŋ a yɩ wa, die ʋ zeti bʋ nyuule. 24Die ba kpaasɩ wa a diisi dagarɩkʋ ma ta nagɩ ʋ nyiŋyeeke a puo dʋaŋ ta yi chaachaa ba wʋnyɩ mana dɩ baaŋ nan ye die. 25Die ba kpaasɩ wa wa sʋkʋʋŋ hawasɩ awayɩ saŋŋa. 26Die ba nagɩ gbanɩŋ a maagɩ wɩɩrɩ gie wɩa ba kpaasɩna wa a diisi dagarɩkʋ sikpeŋ dɩ,
“Juu Vuosisi Naaŋ Wa.”
27Die ba bɩ kpaasɩ wa gaarɩŋ bale dagarɩsɩ ma a gʋtɩ ʋ ma, wʋnyɩ dɩ bie ʋ nuudiigiŋ ta wʋnyɩ wa dɩaŋ dɩ bie ʋ nuugalɩ chaaŋ. 28((Naa die yine sɩba Ŋmɩŋ gbanɩŋ die dɩ maagɩna dene dɩ, “Die ba nagɩ wa a gʋtɩ vuobɩatɩ ma.”))
29Vuodiekemba die dɩ tɩannana die ŋaaŋ vigi wo ba sikpigile ta taanna jome Yisa ma dɩ, “Aha! Die fʋ bala nan kpaŋŋɩ Ŋmɩŋ Jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ a taaŋ ta daraa ataa kʋaŋ fʋ mɩɩ ka wa! 30Lele keŋ a sʋʋŋ dagarɩkʋ sikpeŋ a gbatɩ fʋ gbaŋ.”
31Kɩkaabɩtɩba nyɩŋkʋraha aŋaŋ Ŋmɩŋ mɩraha dɩdagɩrɩba gbaŋ die dɩ vʋara Yisa fala ta bala a yɩa taŋ dɩ, “Die bɩagɩ a gbata bataŋ ta kaaŋ bɩagɩ a gbatɩ fʋ gbaŋ. 32Nɩ vaa tɩ ye Masia wa, Izara vuosisi naaŋ wa nan keŋ a sʋʋŋ dagarɩkʋ ma aŋ tɩ yi wo yada!”
Die gaarɩŋ bale diekemba ba kpaasɩna a gʋtɩ ʋ ma wa gbaŋ die zɩa wa mɩŋ.
Yisa kuŋ wɩa
(Mat. 27.45-56; Luki 23.44-49; Jɔɔn 19.28-30)
33Die ŋmɩŋ dɩ wana a ga tʋgɩ sikpeŋ sʋnsʋŋ, tɩŋgbaŋka mana mana die dɩ sibi. Die ka sibi wo dee a ga tʋgɩ ŋmɩŋgbɩlɩkɩŋ hawasɩ ataa saŋŋa. 34Hawasɩ ataa wa kʋaŋ chaaŋ Yisa dɩ faasɩ a keesi a baarɩ dɩ, “Eloyi, Eloyi lema Sabakitani?” Ka chɩaŋ wone, “N Ŋmɩŋ, n Ŋmɩŋ, bɩa yine fʋ va mɩŋ?”
35Die vuodiekemba die dɩ zene mi wo bataŋ dɩ wʋnna naa, ba baarɩ dɩ, “Nɩ wʋmma, ʋ wasa Elaja.” 36Ba wʋnyɩ die dɩ chɩgɩ a ga nagɩ gbara alʋ daŋmɩɩsɩŋ ma ta nagɩ ka sagɩ daaŋ ma a yaa ka a yɩ Yisa dɩ ʋ tuo nyuu, ta baarɩ dɩ, “Lele nɩ wa vaa ʋ nyɩɩna aŋ tɩ ye sɩba Elaja nan keŋ a sʋʋŋ wa dagarɩkʋ ma?”
37Yisa die dɩ faasɩ keesi ta kpi.
38Die garɩ dieke die dɩ sagɩna a puo Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ bule wo, die dɩ puo bule a nyɩŋ sikpeŋ mi a keŋ sʋʋŋ chɩaŋ ma. 39Die sojasisi jakʋʋŋ dieke die dɩ zene mi a ye Yisa dɩ keesine dene wo ta kpi wo dɩ baarɩ dɩ, “Daa wa gie die seŋ yiwo Ŋmɩŋ Bʋa.”
40Hɔɔŋ bataŋ die gana a ga zie saasaa ta daansa. Meri Magidalini aŋaŋ Salome aŋaŋ Meri vuodieke dɩ yine Jemisi bike aŋaŋ Josefu nuŋ die gʋtɩna hɔgʋba sʋŋ a zie mi. 41Hɔgʋba gie die dɩ wa Yisa a suŋŋi wo saŋŋa dieke die ʋ benne Galili me. Hɔgʋ diekemba die dɩ dɩna wa a ga Jerusalemi gbaŋ die gʋtɩ bie mi.
Yisa nyɩŋgbanɩŋ guule wɩa
(Mat. 27.57-61; Luki 23.50-56; Jɔɔn 19.38-42)
42Dɩnɩŋ daarɩ mi jɩŋmɩŋ die dɩ tʋgɩna, Josefu vuodieke dɩ nyɩnna Arimatia die dɩ keŋ a tʋgɩ mi. 43Josefu die yiwo vuodieke die ba yɩnana jɩlɩma Juu vuosisi nyɩŋkʋraha sʋŋ ta die ʋ chɩɩsa Ŋmɩŋ naarɩ dɩ baaŋ nan keŋ saŋŋa dieke. Dɩnɩŋ daarɩ mi ba gɔmɩsɩ a gbarɩ davʋʋsɩkɩrɩ daraaŋ. Die Josefu die dɩ dɩ dembisi ta ga Paliti jigiŋ a jʋʋsɩ wa dɩ ʋ vaa ʋ nagɩ Yisa nyɩŋgbaŋka. 44Die dɩ yiwo Paliti mamachi ʋ wʋnna dɩ Yisa wɔŋ kpi mɩŋ. Paliti die dɩ wa sojasisi jakʋʋrɩ a pɩasɩ sɩba Yisa kpi yʋasɩ mɩŋ? 45Die sojaka die dɩ balla wa dɩ Yisa kpiye mɩŋ, ʋ balɩ a yɩ Josefu dɩ ʋ nan bɩagɩ a ga nagɩ Yisa nyɩŋgbaŋka. 46Josefu die dɩ daa garɩŋ a nagɩ Yisa nyɩŋgbaŋka a sʋʋŋ dagarɩkʋ ma ta a vili Yisa nyɩŋgbaŋka a nagɩ ka a dʋaŋ ba tune vɔrɩŋ dieke taŋ lʋgɩŋ ma. Ta die wa nagɩ taŋkpeŋkpɩɩŋ a ligi vɔrɩkʋ nʋaŋ. 47Meri Magidalini aŋaŋ Meri vuodieke dɩ yine Josefu nuŋ die zie a daansa mɩŋ, a die ye ba nagɩna Yisa a dʋaŋ jigidieke wo.
16Yisa kuŋ hagɩŋ wɩa
(Mat. 28.1-8; Luki 24.1-12; Jɔɔn 20.1-10)
1Die davʋʋsɩkɩrɩ daarɩŋ die dɩ tɩanna, Meri Magidalini aŋaŋ Meri vuodieke dɩ yine Jemisi nuŋ aŋaŋ Salome die dɩ daa tulaari dɩ ba yaa a ga a duuri Yisa nyɩŋgbaŋka. 2Alasiri daraaŋ sʋkʋleeliŋ, die ba ga ʋ vɔrɩkʋ jigiŋ. 3Die ba chʋnnana sieku me wo ba pɩasa taŋ dɩ, “Mɩnɩa balla ʋ biliŋ tanɩ vɔrɩkʋ nʋarɩ ma a yɩ tɩ?” 4(Tanɩ die yiwo taŋkpeŋkpɩɩŋ.) Die ba daansɩ a ye ta tanɩ wɔŋ a biliŋ mɩŋ. 5Die wɩa die ba juu vɔrɩkʋ ma a ye dalʋakɩŋ wʋnyɩ dɩ kalla nuudiigiri chaaŋ a yeegi nyɩŋyɩala, ŋmaamɩŋ die dɩ yigi be.
6Daa wa die dɩ baarɩ dɩ, “Nɩ da vaa ŋmaamɩŋ yalla nɩ. Nɩ yaala Yisa, vuodieke dɩ nyɩnna Nazeriti wa, die ba kpaasɩna dagarɩkʋ ma wa, ama ʋ wo giena ʋ hagɩ kuŋ me mɩŋ! Nɩ daansɩ gie, giena die ba nagɩ wa a dʋaŋ wa. 7Nɩ gamma a balɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba aŋaŋ Piita: ʋ baa ʋ dɩa nɩ nɩŋŋa a gamma Galili me; nɩ nan ye wo mi sɩba die ʋ balla nɩ die wo.”
8Die wɩa die dɩ yi ŋmaamɩŋ aŋaŋ mamachi die dɩ juu be, ba chɩgɩ a nyɩŋ vɔrɩkʋ ma. Die ba ka balɩ vuoŋ wɩɩŋ, dama ŋmaamɩŋ die yalla ba.
Yisa die dɩ nyɩnna Meri Magidalini jigiŋ dene
(Mat. 28.9, 10; Jɔɔn 20.11-18)
(( 9Die Yisa dɩ hagɩna kumbu me wo dɩnɩŋ daarɩ mi sʋkʋʋŋ die ʋ woliŋ nyɩŋ wa Meri Magidalini jigiŋ vuodieke ma die ʋ yagɩna jɩmbɩatɩ ayʋpɔyɩ wa. 10Meri Magidalini die dɩ ga a balɩ Yisa zʋalɩŋ die dɩ faasɩna kʋmma aŋaŋ sʋgɩchʋʋsɩkʋ dɩ Yisa hagɩ kuŋ me mɩŋ. 11Die ba wʋnna Meri Magidalini dɩ balla dɩ Yisa hagɩya mɩŋ wa, ta wʋnɩŋ ʋ ye wo wo, die ba ka yi wo yada.
Yisa die dɩ nyɩnna ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba bale wo jigiŋ dene
12Naa kʋaŋ chaaŋ die ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba bale die dɩ nyɩŋ tɩka sʋŋ a chʋŋ sieŋ me. Die ʋ tarɩgɩ ʋ gbaŋ a nyɩŋ ba jigiŋ. 13Die ba yiŋŋi a ga balɩ banɩŋ ba, ama die ba ka yi be yada.
Yisa die dɩ nyɩnna ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba baŋ aŋaŋ kaanɩ wa jigiŋ dene
(Mat. 28.16-20; Luki 24.36-49; Jɔɔn 20.19-23; Tʋʋma 1.6-8)
14Kʋaŋ kʋaŋ chaaŋ Yisa die dɩ nyɩŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba baŋ aŋaŋ kaanɩ wa jigiŋ ta ba die. Die ʋ galɩŋ ba dɩ ba yine sikpeŋ hagɩrɩtieliŋ ba kana ka tuo dii vuodiekemba die dɩ balla ba dɩ ba ye wo ʋ hagɩna kumbu me wo. 15Ʋ bɩ balɩ ba dɩ, “Nɩ gamma dʋnɩa mana mana a balɩ Ŋmɩŋ wʋvɩɩnaha a yɩ vuoŋ mana. 16Vuodieke mana dɩ a keŋ a tuo mɩŋ a dii ta nɩ sɩɩ wa Ŋmɩŋ nyaaŋ nan ye gbatɩtaanɩŋ, ama vuodieke mana dɩ a keŋ a ka tuo mɩŋ a dii Ŋmɩŋ nan dii dɩ tieŋ sarɩya a baarɩ ʋ chʋʋsɩya. 17Wɩaha gie nan dɩ dɩ vuodiekemba dɩ bala ba tuo mɩŋ a dii wo: ba nan dɩ yaga jɩmbɩatɩ n saaŋ ma: ba nan dɩ bala wʋbalɩkɩ gaasɩ. 18Ba nan dɩ naga nyinvuuke aŋaŋ ba nuusi, ta nyuu batɩgɩsɩ ta wɩɩŋ kaaŋ yi be. Ba nan nagɩ ba nuusi a diisi yʋagɩtieliŋ me aŋ ba ye alaafɩa.”
Yisa die dɩ jʋalɩna a ga ŋmɩŋsikpeŋ wɩa dene
19Yisa die dɩ balla wɩaha a kpatɩ wa, die Ŋmɩŋ dɩ nagɩ wa a jʋalɩ Arɩzanna ma, Yisa dɩ ga kalɩ ʋ nuudiigiŋ chaaŋ. 20Die ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ ga a dagɩ jigiŋ mana, Ŋmɩŋ die dɩ suŋŋi be a yɩ ba hagɩrɩŋ aŋ ba yi mamachi tʋʋma a dagɩ sɩba ba wɩaha die yiwo wusie.))