Wʋvɩɩŋ dieke
Jɔɔn
die dɩ maagɩna wʋnna
1Masia die dɩ kenne dene
1Kʋrɩŋ ma wa, ta jaaŋ die dɩ ye wone wo, ama Ŋmɩŋ Nʋawɩɩŋ, vuodieke dɩ yine Yisa Masia, die wɔŋ beri mɩŋ aŋaŋ Ŋmɩŋ. Ta bɩ yi Ŋmɩŋ. 2Piiliku me wo Ŋmɩŋ Nʋawɩɩrɩ gie wɔŋ beri mɩŋ aŋaŋ Ŋmɩŋ. 3Die Ŋmɩŋ die dɩ naaŋ jaaŋ mana a nyɩŋ ʋ ma, ta jaaŋ die wori Ŋmɩŋ dɩ naaŋ ta ka ka nyɩŋ ʋ ma. 4Ʋ ma die miivoli dɩ bɩ beri, ʋ naga a yɩa vuota, ta miivolike mi dɩ yi vuota chaanɩŋ, 5ta chaana tɩŋgbaŋka gie vuota lɩmɩŋ ma, ta lɩmɩŋkʋ dɩ ka bɩagɩ a lige chaaŋkʋ.
6Ŋmɩŋ die dɩ tʋŋ daa wʋnyɩ ba wasɩnana Jɔɔn, 7dɩ ʋ keŋ a keŋ balɩ vuosi dɩ Yisa Masia yine vuota chaanɩŋ, dɩ ba yi Yisa wa yada. 8Wʋnɩŋ Jɔɔn womi die ka yi chaaŋkʋ, ama die ʋ ko keŋ mɩŋ dɩ ʋ keŋ balɩ vuosi chaaŋkʋ wɩa. 9Yisa wa gie yine wusie chaaŋ dieke die dɩ kenne tɩŋgbaŋka gie me, ta chaana vuota mana ma.
10Die ʋ keŋ wo dʋnɩa ka gie me, aŋaŋ Ŋmɩŋ die dɩ naanna dʋnɩaka gie a nyɩŋ ʋ ma wa yɔrɩ, tɩŋgbaŋka gie vuosi die ka mɩŋŋɩ wa. 11Die ʋ kenne tɩŋgbaŋka gie me wo, die ʋ bie wo ʋ gbaŋ gbaŋ vuosi Izara vuosi jigiŋ, ama die ba ka tuo wo. 12Ama vuodiekemba mana die dɩ tuone wo ta yi wo yada wa ta nagɩ ba gbaŋ a yɩ wa wa, banɩŋ die ʋ yɩ ba sieŋ ba bɩrɩŋ Ŋmɩŋ ballɩ. 13Ŋmɩŋ gbaŋ gbaŋ die vana ba bɩrɩŋ ʋ ballɩ daa vuota die vana ba bɩrɩŋ Ŋmɩŋ ballɩ saŋŋa dieke ba mɩɩrɩna ba wa.
14Saŋŋa dieke Ŋmɩŋ Nʋawɩɩrɩ die dɩ kenne ta yi vuota wa, die ʋ beri mɩŋ aŋaŋ tɩ tɩŋgbaŋka gie me, ta die suuli aŋaŋ zɔɔlɩnchɩgɩla aŋaŋ wusie dagɩŋ. Die tɩ ye ʋ chaankpeŋkpɩɩŋ mɩŋ, ta kanɩŋ chaankpeŋkpɩɩkʋ mi die nyɩŋ wa ʋ Chɔɔŋ Ŋmɩŋ jigiŋ mɩŋ, dama ʋ yine ʋ Bʋa dembiŋ balɩmɩŋ.
15Saŋŋa dieke Jɔɔn vuodieke dɩ sɩnana vuosi Ŋmɩŋ nyaabʋ dɩ kenne ye wo wo, die ʋ balɩ ʋ wɩa ta natɩ dɩ, “Vuodieke wɩa die n balala nɩ dɩ, ‘Ʋ nan keŋ n kʋaŋ chaaŋ ama ʋ tɩaŋ mɩŋ mɩŋ dama ʋ wɔŋ beri mɩŋ ta ba ye mɩɩrɩ mɩŋ wa, wʋnna.’ ”
16Ʋ suuline aŋaŋ zɔɔlɩnchɩgɩla wɩa ʋ yɩa tɩ suŋŋiŋ a gʋta suŋŋiŋ ma. 17Mosisi die yɩ tɩ Ŋmɩŋ mɩraha mɩŋ, ama Yisa Masia nɩŋ die keŋ aŋaŋ zɔɔlɩnchɩgɩla aŋaŋ wusie dagɩŋ. 18Vuoŋ wori a ye ye Ŋmɩŋ; ama ʋ gbaŋ gbaŋ Bʋadembiŋ balɩŋka vuodieke dɩ benne ʋ lʋgɩŋ wa ta bɩ mʋ wa, wʋnɩŋ ʋ yuorine a dagɩ tɩ Ŋmɩŋ dɩ sɩna dene.
Jɔɔn, vuodieke die dɩ sɩnana vuotamba Ŋmɩŋ nyaabʋ wɩa
(Mat. 3.1-12; Maki 1.1-8; Luki 3.1-18)
19Die Juu vuosi nyɩŋkʋra die dɩ benne Jerusalemi ma wa die dɩ tʋŋ kɩkaabɩtɩba nyɩŋkʋra aŋaŋ Liiva vuosi Jɔɔn jigiŋ dɩ ba ga pɩasɩ wa dɩ, “Mɩnɩa yine fʋ?”
20Die ʋ ka zetiye dɩ ʋ kaaŋ yiŋŋi balɩ ba wɩɩŋ, ama ta die balɩ yuori be dɩ, “Daa manɩŋ n yine Ŋmɩŋ Vuovʋarɩkɩrɩ, Masia wa.”
21Die wɩa die ba pɩasɩ wa dɩ, “Die nɩŋ, mɩnɩa yine fʋ? Yiwo Elaja?”
Jɔɔn die dɩ yiŋŋi a balɩ ba dɩ, “Aayɩ, n ka yi wo.”
Die ba bɩ pɩasɩ wa dɩ, “Fʋ yine Ŋmɩŋ naazʋa wa?”
Ʋ yiŋŋi balɩ ba dɩ, “Aayɩ, n ka bɩ yi wo.”
22Die wɩa ba bɩ pɩasɩ wa dɩ, “Ta mɩnɩa yine fʋ? Balɩ tɩ vuodieke fʋ yine aŋ tɩ ga balɩ vuodiekemba dɩ tʋnna tɩ wa. Lalɩa fʋ balɩ yaa gamma fʋ ma?”
23Jɔɔn die dɩ yiŋŋi balɩ ba aŋaŋ wudieke Ŋmɩŋ naazʋa Azaya die dɩ bala dɩ,
“Manɩŋ n yiwo lɔlɩ dieke dɩ benne haagɩŋ ma a nata dɩ
Nɩ wʋnsɩ sietʋgɩsɩka a yɩ tɩ Yɔmʋtieŋ.”
24Die tʋntʋntɩba die nyɩŋ wa Farasisi1.24 Farasisi mba die yiwo Juu vuodiekemba nine die ŋmɩntɩna aŋaŋ Mosisi mɩraha dɩɩsɩŋ. vuosi jigiŋ mɩŋ. 25Ta die bɩ pɩasɩ Jɔɔn dɩ, “Dɩɩ yi fʋ ka yi Masia wa, ta ka bɩ yi Elaja, ta ka bɩ yi Ŋmɩŋ naazʋa wa, bɩa wɩa fʋ sɩa vuosi Ŋmɩŋ nyaabʋ?”
26Jɔɔn dɩ yiŋŋi balɩ ba dɩ, “Manɩŋ n sɩa vuosi aŋaŋ nyaaŋ, ama vuoŋ bie nɩ sʋŋ ta nɩ ka sɩba wa. 27Wʋnɩŋ ʋ yiwo vuodieke dɩ bala ʋ keŋ n kʋaŋ chaaŋ, ta maŋ ka mʋ dɩ n forisi ʋ nɩɩra guune gbaŋ.” 28Wɩaha gie mana die yiye mɩŋ Betani tɩŋ ma, Jɔɔdani mʋgɩrɩ ŋmɩŋ pɔsɩŋ chaaŋ. Mi die Jɔɔn die dɩ sɩa vuosi Ŋmɩŋ nyaabʋ.
Yisa yine Ŋmɩŋ Yiipɔlɩ
29Ka tʋnvʋʋsa, Jɔɔn die dɩ ye Yisa dɩ kienene ʋ jigiŋ, ʋ baarɩ dɩ, “Ye, Ŋmɩŋ kaabɩŋ Yiipɔlɩka wʋnna, wʋnɩŋ ʋ bala ʋ vʋarɩ tɩŋgbaŋka gie vuosi bɩaŋ. 30Ʋ yine vuodieke wɩa die n balala wa dɩ, ‘Daa wʋnyɩ nan keŋ n kʋaŋ chaaŋ ta tɩaŋ mɩŋ dama ʋ wɔŋ beri mɩŋ ta ba ye mɩɩrɩ mɩŋ wa.’ 31Die n ka sɩba wa, ama die n keŋye mɩŋ a sɩa vuosi aŋaŋ Ŋmɩŋ nyaaŋ amʋ Izara vuosi1.31 Juu vuosi saaŋ bɩna yi Izara vuosi. mana nan sɩba wa.”
32-33Ta Jɔɔn dɩ bɩ balɩ a yɩ vuosisi dɩ, “Saŋŋa dieke die n kana ka sɩba vuodieke ʋ yine wo, ama Ŋmɩŋ vuodieke dɩ tʋnna mɩŋ dɩ n keŋ sɩɩ vuosisi ʋ nyaabʋ die dɩ balɩ mɩŋ dɩ, ‘Vuodieke fʋ keŋ ye ta n Halɩkasɩka dɩ keŋ sʋʋŋ kalɩ ta wɩarɩ beri aŋaŋ wa, fʋ sɩmma a baarɩ wʋnɩŋ ʋ yine vuodieke dɩ bala ʋ nagɩ n Halɩkasɩka a sɩma vuosi sʋgɩtɩ. Ta die maŋ seŋ ye Ŋmɩŋ Halɩkasɩka, ta ʋ nyɩŋ ŋmɩŋsikpeŋ a keŋ sʋʋŋ, ta nɩasɩ ŋmarɩŋ a keŋ sʋʋŋ kalɩ Yisa ma ta wɩarɩ beri aŋaŋ wa.’ 34Naa maŋ ye, ta bala nɩ dɩ wʋnɩŋ ʋ yiwo Ŋmɩŋ Bʋadembike.”
Yisa bʋmbʋŋaŋ kʋaŋandɩɩsɩrɩŋ wɩa
35Ka tʋnvʋʋsa bɩbra Jɔɔn die dɩ bɩ zie mi aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩŋ bale, 36ta keŋ ye Yisa dɩ chʋnnana a tɩanna, ʋ baarɩ dɩ, “Ye, Ŋmɩŋ Yiipɔlɩka wʋnna.”
37Die ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba bale wo die dɩ wʋnna ʋ balala wa, die dɩ vaa wa ta dɩ Yisa kʋaŋ. 38Yisa die dɩ keŋ yiŋŋi a daansɩ ʋ kʋaŋ a ye ba dɩna wa, ʋ pɩasɩ ba dɩ, “Bɩa nɩ yaala?”
Die ba yiŋŋi balɩ wa dɩ, “Dɩdagɩrʋ, tɩ yaala tɩ sɩmma fʋ benne jigidieke wo?”
39Yisa dɩ yiŋŋi balɩ ba dɩ, “Nɩ keŋ a ye jigidieke n benne wo.” Die wɩa die ba dɩ wa a ga a ye jigidieke ʋ benne, ta die bie ʋ jigiŋ daarɩ mana. (Die dɩ yiwo ŋmɩntʋasɩ bimbilimiŋ anɩɩsa saŋŋa.)
40Vuosi bale dieke die dɩ wʋnna Jɔɔn balɩkʋ ta die dɩ Yisa kʋaka wʋnyɩ die yine Andurusi, die ʋ yiwo Simoni Piita nɩmbʋa. 41Die ʋ nyɩna Yisa jigiri kʋaŋ chaaŋ die ʋ ga lagɩ lagɩ a ga yaalɩ ʋ nɩmbʋa Simoni jigiŋ a balɩ wa dɩ, “Tɩ ye Masia wa mɩŋ.” (Masia chɩaŋ yiwo “Ŋmɩŋ Vuovʋarɩkɩŋ.”) 42Womi die ʋ nagɩ Simoni a ga Yisa jigiŋ. Yisa die dɩ daansɩ wa die, ta balɩ dɩ, “Yiwo Simoni vuodieke dɩ yine Jɔɔn bʋadembiŋ, ama fʋ saaŋ nan bɩ yi Siifasi.” (Siifasi aŋaŋ Piita mana yiwo bʋnyɩ, a chɩaŋ yiwo “Taŋ”.)
Yisa die dɩ wana Filipi aŋaŋ Nataniali dene
43Die ka tʋnvʋʋsa Yisa die dɩ yaala dɩ ʋ ga Galili, ta die ga jigidieke Filipi die dɩ benne a ga balɩ yɩ wa dɩ, “Keŋ dɩa mɩŋ.” 44Filipi die nyɩŋ wa Befisada, tɩgɩdieke Andurusi aŋaŋ Piita dɩ nyɩnna. 45Filipi dɩaŋ die dɩ ga yaalɩ Nataniali jigiŋ a balɩ yɩ wa dɩ, “Tɩ ye vuodieke Mosisi dɩ maagɩna ʋ wɩa Ŋmɩŋ mɩraha gbaŋkʋ ma wa, ta Ŋmɩŋ naazʋalɩba dɩaŋ dɩ maagɩ ʋ wɩaha. Ʋ yiwo Yisa, vuodieke dɩ yine Josefu bʋadembiŋ ta nyɩŋ Nazeriti wa.”
46Nataniali die dɩ baarɩ dɩ, “Nazeriti? Wʋvɩɩnɩŋ nan bɩagɩ nyɩŋ Nazeriti?”
Filipi die dɩ yiŋŋi balɩ wa dɩ, “Keŋ a ye.”
47Yisa die dɩ yene Nataniali dɩ kienene ʋ jigiri, die ʋ balɩ naa yaa gamma ʋ ma dɩ, “Izara vuoŋ wusie wʋnna dama ʋ yiwo burichini vuoŋ.”
48Nataniali die dɩ pɩasɩ wa dɩ, “Yiwo lalɩa a sɩba mɩŋ?”
Yisa die dɩ yiŋŋi balɩ wa dɩ, “Filipi die dɩ yene ka wa fʋ wa, ta maŋ wɔŋ ye fʋ, fʋ benne kɩnkamɩŋ tɩɩka chɩaŋ.”
49Mi Nataniali die dɩ balɩ wa dɩ, “Dɩdagɩrʋ, yiwo Ŋmɩŋ Bʋa ta bɩ yi Izara naaŋ wa.”
50Yisa die dɩ pɩasɩ wa dɩ, “N bala fʋ dɩ n ye fʋ mɩŋ saŋŋa dieke fʋ benne kɩnkamɩŋ tɩɩka chɩaka wɩa fʋ yi mɩŋ yada? Nan dɩ yese wʋkpɩɩma pam a tɩaŋ naa. 51Wusie maŋ bala nɩ, nɩ nan ye arɩzanna dɩ yuorine, ta Ŋmɩŋ malakasi dɩ keŋ a sʋʋna Vuota Bʋa ma, ta jʋala gara ŋmɩŋsikpeŋ.”
2Yisa die dɩ vana nyaaŋ dɩ tarɩgɩ yi daaŋ dene
1Ka daraa ataa daraaŋ die ba yaa hɔgʋhaalʋ banwʋla siele Keenani tɩŋ ma, Galili tɩŋgbaŋ ma. Die Yisa nuŋ die bie mi 2ta die ba wa Yisa aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba gbaŋ dɩ ba keŋ banwʋlaka jigiŋ. 3Die banwʋlaka daa dieke ba nyunene wo dɩ kenne kpatɩ wa, Yisa nuŋ die dɩ balɩ a yɩ Yisa dɩ, “Banwʋlaka daabʋ kpatɩya mɩŋ.” 4Yisa die dɩ yiŋŋi balɩ wa dɩ, “N naa, bɩa fʋ yaala n yi? N saŋŋa ye ka tʋgɩya.”
5Yisa nuŋ die dɩ balɩ tʋntʋntɩba dɩ benne mi wo dɩ, “Nɩ yi wudieke ʋ bala nɩ dɩ nɩ yi.”
6Die nyaaŋ gbiesi ayʋaba die zene mi, nyindiekemba Juu vuosisi dɩ yinene nyaaŋ a yie ta yɔɔra nɩta, sɩba ba jɩamɩŋ dɩ sɩna die wo, die a kaanɩ mana die bɩagɩ juo nyaaŋ sɩba galonsi baŋɩsɩ-le yaa baŋɩsɩ-taa. 7Yisa die dɩ balɩ a yɩ tʋntʋntɩba dɩ, “Nɩ yi nyaaŋ suuli gbiesisi.” Die wɩa die ba yi nyaaŋ a suulihe pili pili. 8Womi die ʋ balɩ a yɩ ba dɩ, “Nɩ yuori bʋtaŋ a yaa ga yɩ banwʋlaka jakʋʋrɩ.” Die ba yi die, 9die jakʋʋrɩ dɩ laŋ nyaabʋ ta ye bʋ tarɩgɩna a yi daaŋ, ama die ʋ ka sɩba jigidieke daabʋ die dɩ nyɩnna, ama tʋntʋntɩba die dɩ yuorine nyaabʋ die dɩ sɩba. Die wɩa die ʋ wa daa dieke die dɩ faarɩna hɔgʋ wa 10a balɩ yɩ wa dɩ, “Vuoŋ mana ŋaaŋ woliŋ a tɩa wa daa dieke dɩ nansɩna, ta ka kʋaŋ chaaŋ vuodiekemba ʋ wana dɩ keŋ nyu a bugi ʋ wa tɩa daa dieke dɩ kana ka nansɩ wa. Ama fʋnɩŋ nɩŋ nagɩ wa daa dieke dɩ nansɩna wa a lɔbɩrɩ a keŋ tʋgɩ saŋka gie?”
11Naa die yiwo Yisa bʋmbʋŋaŋ mamachi wʋkpɩɩŋ. Die ʋ yi ke wo Keenani tɩŋ ma, Galili tɩŋgbaŋ ma. Naa die dagɩ vuosisi ʋ yalla Ŋmɩŋ yiko die; die wɩa ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ yi wo yada.
12Ka kʋaŋ chaaŋ Yisa aŋaŋ ʋ nuŋ aŋaŋ ʋ nɩmballɩ aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ ga Kapenɔmi a ga bie mi daraa ale.
Yisa die dɩ wʋnsɩna Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ sʋŋ dene
(Mat. 21.12, 13; Maki 11.15-17; Luki 19.45, 46)
13Die Juu vuosi gasɩtɩaŋkʋ2.13 Ŋmɩŋ malaka die kʋna Ijipiti bʋmbʋŋaŋ ballɩ dembisi ta vaa Izara ballɩ dembisi. dʋʋga saŋŋa die gbigiye mɩŋ, die wɩa Yisa die dɩ ga Jerusalemi dɩ ʋ ga dii dʋʋgaka mi. 14Die ʋ kenne mi wo, ʋ ga juu Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ sʋŋ, a ye dembisi dɩ yalla niige aŋaŋ yiise aŋaŋ ŋmarɩsɩ a daa, ta bataŋ dɩ kalɩ ba teebulisi me a tarɩga ligire. 15Die ʋ nagɩ guune a ŋmʋ kpaasɩŋ a yagɩ dɔŋɩsɩsɩ mana a nyɩŋ Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ ma, ta die kpaŋŋɩ vuodiekemba dɩ tarɩgɩna ligirehe teebulisi a bubi bubi ta ligiribiehe die dɩ nan a jaasɩ. 16A balɩ yɩ vuodiekemba dɩ yalla ŋmarɩsɩ a daa wa dɩ, “Nɩ nagɩha a nyɩŋ giena! Nɩ da nagɩ n Chʋa tigiŋ a bɩrɩŋ nyʋŋ!” 17Mi die ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ tɩɩnsɩ dɩ Ŋmɩŋ gbaŋkʋ baarɩ dɩ, “N nine ŋmɩntɩya yaa gamma fʋ tigiri gie wɩa pam.”
18Die Juu vuosi nyɩŋkʋraha die dɩ yiŋŋi keŋ ʋ jigiŋ aŋaŋ wʋpɩasɩkɩŋ dɩ, “Bɩa mamachi wɩɩŋ fʋ nan yi aŋ ka dagɩ dɩ yaa yiko dɩ fʋ yi wɩaha gie?”
19Yisa die dɩ yiŋŋi balɩ ba dɩ, “Nɩ kpaŋŋɩ Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ gie a taaŋ ta n nan nagɩ daraa ataa a bɩ mɩɩ ka.”
20Die Juu vuosisi dɩ yiŋŋi balɩ dɩ, “Bɩna baŋɩsɩ-nɩɩsa aŋaŋ ayʋaba ba nagɩ mɩɩ Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ gie, ta fʋnɩŋ fʋ baarɩ nan nagɩ daraa ataa a mɩɩ ka?”
21Ama Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩŋ dieke Yisa dɩ balala wa yiwo ʋ gbaŋ gbaŋ ʋ nyɩŋgbanɩŋ. 22Ŋmɩŋ die dɩ sʋgɩrɩna wa a nyɩŋ kumbu me kʋaŋ chaaŋ wa, ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ tɩɩnsɩ dɩ ʋ balɩ wɩɩrɩ gie mɩŋ, ta die yi Ŋmɩŋ gbaŋkʋ aŋaŋ Yisa die dɩ bala wudieke wo yada.
Yisa dɩ sɩbɩna vuoŋ mana sʋŋ dene
23Die Yisa die dɩ yene bie Jerusalemi ma wa gasɩtɩaŋkʋ saŋka vuosi pam die dɩ ye ʋ tʋnna mamachi wʋkpɩɩmaha ta yiwo yada. 24Ama Yisa die dɩ ka nagɩ ʋ gbaŋ a yɩ ba, dama die ʋ sɩba vuota mana sʋŋ mɩŋ. 25Die vuoŋ ka mʋ ʋ dagɩ wa vuota dɩ sɩna dene dama ʋ wɔŋ sɩba vuota beriŋ.
3Yaa gamma Yisa aŋaŋ Nikodimosi wɩa
1Die daa wʋnyɩ die benne ba wasa wa Nikodimosi. Die ʋ yiwo Juu vuosi nɩŋŋandɩɩsɩrɩba wʋnyɩ, ta bɩ yi Farasi vuoŋ. 2Yuŋ kaanɩ die ʋ ga Yisa jigiŋ a ga balɩ wa dɩ, “Dɩdagɩrʋ, tɩ sɩba a baarɩ yiwo dɩdagɩrɩ dieke Ŋmɩŋ dɩ tʋnna, dama vuoŋ wori a nan bɩagɩ tʋŋ tʋnkpɩɩŋ dieke fʋ tʋnnana naa, ntaala Ŋmɩŋ bie ʋ jigiŋ.”
3Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ wa dɩ, “Wusie maŋ bala fʋ, vuoŋ wori a baaŋ bɩagɩ juu Ŋmɩŋ naarɩ ma, ntaala ba yiŋŋi mɩɩrɩ wa.”
4Nikodimosi die dɩ pɩasɩ wa dɩ, “Lalɩa ba baa ba yiŋŋi mɩɩrɩ vuodieke dɩ kana ka yi bʋabiŋ? Dama ʋ kaaŋ bɩ bɩagɩ a juu ʋ nuŋ nyuuti ma aŋ ba bɩ mɩɩrɩ wa bɩbra.”
5Womi Yisa die dɩ yiŋŋi balɩ wa dɩ, “Wusie maŋ bala fʋ, dɩ vuoŋ kaaŋ bɩagɩ juu Ŋmɩŋ naarɩ ma ntaala ʋ ye mɩɩrɩŋ bule, die yine Ŋmɩŋ Halɩkasɩka aŋaŋ Ŋmɩŋ nyaaŋ sɩɩla wɩa. 6Vuota nɩŋ mɩɩra vuota ama Halɩkasɩka mɩɩra haalɩŋ. 7Die wɩa da vaa ka yi fʋ mamachi n bala fʋ dɩ, ‘Sie ba bɩ mɩɩrɩ nɩ wa.’ 8Bʋlɔgɩsɩŋ nɩga gara jigidieke ka yaalala, ŋaaŋ wʋŋ wa ka dɔntɩ ama ta ka sɩba jigidieke ka nyɩnna yaa ka ganana. Die gbaŋ gbaŋ vuodiekemba mana Ŋmɩŋ Halɩkasɩka dɩ mɩɩrɩna dɩ sɩɩ.”
9Nikodimosi die dɩ pɩasɩ wa dɩ, “Lalɩa naa dɩ baa ka yi?”
10Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ wa dɩ, “Yiwo Izara vuosi dɩdagɩrɩkpɩɩŋ ta ka sɩba wɩaha chɩasɩ? 11Wusie maŋ bala fʋ, tɩ bala nɩ wudieke tɩ sɩbɩna, ta bɩ bala nɩ wudieke tɩ yene, ama nɩ ka tuose tɩ wɩaha. 12Dɩɩ yi nɩ ka yi mɩŋ yada yaa gamma tɩŋgbaŋka gie wudiekemba n bala nɩ wa, die nɩŋ maŋ balɩ nɩ arɩzanna ma wɩa nɩ baa nɩ yiwo lalɩa a yi yada? 13Vuoŋ ye ka jʋalɩ ga arɩzanna ma sie manɩŋ Vuota Bʋa vuodieke dɩ nyɩnna arɩzanna ma a keŋ sʋʋŋ wa.”
14Mosisi die dɩ nagɩna kʋʋtɩ javʋʋkɩŋ a bɔbɩ a marɩ daaŋkʋ ta kɔtɩ ka zie haagɩŋ ma dene wo, die gbaŋ gbaŋ ba baa ba kɔtɩ manɩŋ Vuota Bʋa wa ŋmɩŋsikpeŋ, 15amʋ vuodieke mana dɩ yine mɩŋ yada nan ye miivoli dieke dɩ wone kpatɩŋ. 16Dama Ŋmɩŋ dɩ faasɩna cho tɩŋgbaŋka gie vuosi wɩa; die ʋ yɩ tɩ ʋ Bʋabalɩmɩŋ amʋ vuodieke mana dɩ yi Bʋadembike gie yada ʋ kaaŋ daansɩ kpi, ama ʋ nan ye miivoli dieke dɩ wone kpatɩŋ. 17Dama Ŋmɩŋ die ka tʋŋ ʋ Bʋa wa dɩ ʋ keŋ dii tɩŋgbaŋka gie vuosi sarɩya ama dɩ ʋ keŋ a gbatɩ ba taaŋ.
18Vuodieke mana dɩ yine Ŋmɩŋ Bʋa wa yada Ŋmɩŋ kaaŋ dii ʋ sarɩya a chʋʋsɩ wa, ama vuodieke mana dɩ kana ka yi wo yada nɩŋ, Ŋmɩŋ wɔŋ dii ʋ sarɩya ta baa ʋ chʋʋsɩya mɩŋ, dama ʋ kana ka yi wʋnɩŋ Ŋmɩŋ Bʋabalɩŋka yada wa wɩa. 19Wudieke wɩa Ŋmɩŋ die dɩ dine ba sarɩya ta baarɩ ba chʋʋsɩya yiwo naa; Ŋmɩŋ Bʋadembike die keŋye mɩŋ dɩ ʋ yuori wo tɩŋgbaŋka gie vuosi nine ama ta tɩŋgbaŋka gie vuosi dɩ yaala lɩmɩŋ a tɩaŋ chaanɩŋ, dama ba tʋnnana tʋntʋmbɩatɩ wɩa. 20Vuodieke nɩŋ mana dɩ yinene bɩaŋ hawa chaanɩŋ ta ka yaala ʋ gbigi chaanɩŋ, dama ʋ ka yaala ʋ tʋmbɩatɩtɩ nyɩŋ yaalɩŋ ma. 21Ama vuodieke nɩŋ mana dɩ tʋnnana wudieke dɩ mʋna kieŋ wo chaanɩŋ ma, dɩ vuoŋ mana sɩmma a baarɩ Ŋmɩŋ beri ʋ tʋʋma mana ma.
Jɔɔn die dɩ dagɩna yaa gamma Yisa ma dene
22Genke kʋaŋ chaaŋ Yisa aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ ga Judia tɩŋgbaŋ ma, die ʋ yi daraa ale aŋaŋ ba, ta sɩa vuosi Ŋmɩŋ nyaaŋ. 23-24Saŋka mi Jɔɔn, vuodieke dɩ sɩnana vuosi Ŋmɩŋ nyaabʋ die ye ka juu dansarɩka ma, ta bie Enoni, jigidieke nyaaŋ die dɩ faasɩna dala, ta vuosi die dɩ kieŋ ʋ jigiŋ ʋ sɩa ba Ŋmɩŋ nyaabʋ. Enoni die dɩ ka yʋa aŋaŋ Salimi.
25Daaŋ kaanɩ die Juu vuoŋ wʋnyɩ die dɩ piili a nɩga nɩnhagɩrɩŋ aŋaŋ Jɔɔn kʋaŋandɩɩsɩrɩba yaa gamma Ŋmɩŋ jɩamɩŋ nyaaŋ sɩɩla wɩa. 26Die wɩa die ba ga Jɔɔn jigiŋ a ga balɩ wa dɩ, “Dɩdagɩrʋ, vuodieke die dɩ benne aŋaŋ fʋ Jɔɔdani mʋgɩrɩ mi wo chaakʋ, daa dieke die fʋ bala dɩ ʋ yiwo Ŋmɩŋ Vuovʋarɩkɩrɩ, tɩ wʋŋ dɩ ʋ gbaŋ ʋ sɩa vuosi Ŋmɩŋ nyaaŋ, ta vuoŋ mana dɩ gara ʋ jigiŋ.”
27Jɔɔn die dɩ yiŋŋi balɩ ba dɩ, “Vuoŋ kaaŋ bɩagɩ a yi wɩɩŋ ntaala Ŋmɩŋ vʋarɩna wa. 28Nɩ gbaŋ gbaŋ nɩ yiwo n daansɩatieliŋ dɩ die n balɩya dɩ, manɩŋ n ka yi ‘Ŋmɩŋ Vuovʋarɩkɩŋ Masia wa, ama manɩŋ Ŋmɩŋ dɩ woliŋ a tʋŋ dɩ n dɩa ʋ nɩŋŋa a keŋ yi ʋ keniŋ siri.’ 29Hɔgʋhaalʋ wa yiwo hɔgʋfaarɩtʋ wa sɩɩtɩ. Hɔgʋfaarɩtʋ wa zʋa ŋaaŋ zie mɩŋ, dɩɩ yi ʋ keŋ wʋŋ ʋ lɔlɩŋ, ʋ sʋŋ ŋaaŋ fɩalɩ mɩŋ. Die gbaŋ gbaŋ maŋ yaa sʋgɩfɩalɩŋ pam Masia wa wɩa. 30Dɩ mʋ wʋnɩŋ Masia wa saaŋ jʋalɩma ta manɩŋ n saaŋ sʋʋma tɩŋgbaŋ.”
Vuodieke dɩ nyɩnna ŋmɩŋsikpeŋ wɩa
31Vuodieke dɩ nyɩnna ŋmɩŋsikpeŋ tɩaŋ vuoŋ mana mɩŋ, ama vuodiekemba dɩ nyɩna tɩŋgbaŋka gie, banɩŋ ba yiwo tɩŋgbaŋka gie tieliŋ, ta bala vuota wʋbalɩka. Vuodieke dɩ nyɩnna ŋmɩŋsikpeŋ tɩaŋ vuoŋ mana, 32a bɩ gʋtɩ ʋ bala wudieke ʋ yene ta wʋŋ, ama vuoŋ ka tuose ʋ wɩaha. 33Ta vuodieke mana dɩ tuone ʋ wɩaha dagɩya dɩ Ŋmɩŋ wɩa yiwo wusie. 34Ŋmɩŋ Bʋadembiŋ dieke ʋ tʋnna wa balala Ŋmɩŋ wɩa, dama Ŋmɩŋ yi ʋ Bʋadembike Halɩkasɩ dieke dɩ dala ta wo magɩsɩŋ. 35Ŋmɩŋ cho wo ʋ Bʋa wa ta nagɩ jaaŋ mana a yi ʋ nuusi me. 36Vuodieke nɩŋ mana dɩ yine Ŋmɩŋ Bʋa wa yada, yaa miivoli dieke dɩ wone kpatɩŋ, ama vuodieke nɩŋ mana dɩ kana a yi Bʋa wa yada kaaŋ ye miivoli mi, ama Ŋmɩŋ sɩnyɩɩrɩŋ nan dɩ bie ʋ ma yaa gamma haahuu.
4Yisa aŋaŋ Samaria hɔgʋ wʋnyɩ wɩa
1Tɔ, die Farasisi vuosisi dɩ wʋŋ dɩ Yisa yese vuosi pam a sɩa ba Ŋmɩŋ nyaabʋ, ta ba yie ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩŋ a tɩaŋ Jɔɔn. 2Wusie, die Yisa gbaŋ gbaŋ die ka sɩa vuosisi Ŋmɩŋ nyaabʋ ama die dɩ yiwo ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die sɩnana ba. 3Die Yisa die dɩ wʋnna wudieke vuosi dɩ balala yaa gamma ʋ ma wa, die ʋ nyɩŋ Judia tɩŋgbaŋ ma ta yiŋŋi ga Galili tɩŋgbaŋ ma. 4Die dɩ yi talasɩ dɩ ʋ daagɩ Samaria tɩŋgbaŋ ma.
5Die ʋ daagɩ mi a keŋ tʋgɩ tɩŋ kaanɩ ba wasɩnana Sayika, Samaria tɩŋgbaŋ ma, mi die ka yʋa aŋaŋ kʋaŋ dieke Jakobu die dɩ nagɩna a yɩ ʋ Bʋa Josefu wa. 6Die buluŋ dieke die dɩ yine Jakobu sɩɩtɩ wa die bie mi, die Yisa dɩ gbalɩgɩ aŋaŋ chɔmbʋ ta sʋʋŋ kalɩ buluke chɩaŋ. Die dɩ yiwo ŋmɩntʋasɩ saŋŋa.
7Die Samaria hɔgʋ wʋnyɩ dɩ keŋ dɩ ʋ yuori nyaaŋ, Yisa die dɩ balɩ yɩ wa dɩ, “Yɩ mɩŋ nyaaŋ aŋ n nyu.” 8Saŋka mi die ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die ga wa tɩka sʋŋ dɩ ba daa nyindiike.
9Juu vuosi die ka saaga dɩ ba lagɩŋ dii ta nyuo aŋaŋ Samaria vuosi a nyɩna kpalɩbalɩmɩŋ ma. Die wɩa Samaria hɔgʋ wa die dɩ yiŋŋi a pɩasɩ dɩ, “Fʋnɩŋ yiwo Juu vuoŋ ta manɩŋ maŋ yi Samaria vuoŋ, lalɩa fʋ jʋʋsa mɩŋ dɩ n yɩ fʋ nyaaŋ?”
10Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ wa dɩ, “Dɩɩ yi fʋ tɩŋ sɩba piini dieke Ŋmɩŋ dɩ yaala ʋ yɩ fʋ, ta bɩ sɩba vuodieke n yine ta jʋʋsa fʋ nyaaŋ naa, tɩŋ nan pɩasɩ mɩŋ dɩ n yɩ fʋ miivoli nyaabʋ mi, ta n tɩŋ nan yɩ fʋ.”
11Hɔgʋ wa die dɩ baarɩ dɩ, “Jakʋʋŋ, wo gʋʋga, ta buluke dɩ gole, sɩa fʋ baa fʋ ye miivoli nyaabʋ? 12Tɩ chɔɔŋkʋʋŋ Jakobu die tune buluke gie a yɩ tɩ, ta wʋnɩŋ aŋaŋ ʋ ballɩ aŋaŋ ʋ dɔŋɩsɩ mana dɩ nyu a nyɩŋ ka ma. Yile dɩ tɩaŋ Jakobu mɩŋ?”
13Yisa die dɩ yiŋŋi balɩ wa dɩ, “Vuodieke nɩŋ mana dɩ nyune nyaabʋ gie, nyanyuule nan bɩ yigi wo; 14ama vuodieke nɩŋ mana dɩ nyune nyaaŋ dieke n bala n yɩ wa, nyanyuule kaaŋ bɩ yigi wo. Nyaaŋ dieke n bala n yɩ wa wa nan bɩrɩŋ buluŋ ʋ sʋŋ ma a yɩa wa nyaaŋ dieke dɩ yɩnana miivoli, ta yɩ wa miivoli dieke dɩ wone kpatɩŋ.”
15Hɔgʋ wa die dɩ balɩ yɩ wa dɩ, “Jakʋʋŋ, yɩ mɩŋ nyaabʋ gie a mʋ nyanyuule kaaŋ bɩ yigi mɩŋ ta n kaaŋ bɩ a keŋ gie a yuori nyaaŋ.”
16Yisa die dɩ balɩ yɩ wa dɩ, “Ga a ga wa fʋ chʋrʋ aŋ nɩ viiri keŋ giena.”
17Ʋ balɩ wa dɩ, “N wo chʋrʋ.”
Yisa die dɩ yiŋŋi balɩ wa dɩ, “Fʋnɩŋ balɩ wa wusie, fʋ bala dɩ wo chʋrʋ wa. 18Dama die yallɩ wa chʋllɩŋ banʋ ta daa dieke fʋ benne ʋ jigiŋ lele wo dɩ ka seŋ yi fʋ chʋrʋ. Balɩ mɩŋ wa wusie.”
19Hɔgʋ wa die dɩ baarɩ dɩ, “Jakʋʋŋ, n sɩba a baarɩ yiwo Ŋmɩŋ naazʋa. 20Tɩnɩŋ Samaria vuosi chɔɔŋkʋʋlɩŋ die jɩama Ŋmɩŋ kunkogiri gie sikpeŋ ama nɩnɩŋ Juu vuosi baarɩ dɩ Jerusalemi ma yine jigidieke dɩ mʋna tɩ jɩaŋ Ŋmɩŋ.”
21Yisa dɩ balɩ yɩ wa dɩ, “N taa, yi n wɩɩrɩ gie yada, saŋŋa kieŋ ta vuota dɩ kaaŋ jɩaŋ tɩ Chɔɔŋ Ŋmɩŋ kunkogiri gie sikpeŋ yaa Jerusalemi ma. 22Nɩnɩŋ Samaria vuosi ka sɩba vuodieke nɩ jɩanna ama tɩnɩŋ Juu vuosi nɩŋ sɩba vuodieke tɩ jɩanna mɩŋ dama gbatɩtaanɩŋ wɩa nyɩŋ wa Juu vuosi jigiŋ mɩŋ. 23Ama saŋŋa kieŋ, ta wɔŋ keŋ mɩŋ, saŋŋa dieke vuodiekemba dɩ senne jɩama tɩ chɔɔŋ Ŋmɩŋ wa nan seŋ jɩaŋ wa ʋ Halɩkasɩka hagɩrɩŋ ma ta sɩmma vuodieke ʋ yine, dama banɩŋ vuosi mi tɩ Chɔɔŋ dɩ yaala dɩ ba jɩama wa. 24Ŋmɩŋ yiwo Haalɩŋ, ta vuodiekemba dɩ jɩanna wa mʋ ba jɩama wa aŋaŋ wusie, ʋ Halɩkasɩka hagɩrɩŋ ma.”
25Hɔgʋ wa die dɩ balɩ wa dɩ, “N sɩba a baarɩ Masia wa vuodieke ba wasɩnana Ŋmɩŋ Vuovʋarɩkɩrɩ nan keŋ, ta ʋ keŋ keŋ ʋ nan dagɩ tɩ wɩaha gie mana chɩasɩ.”
26Yisa die dɩ yiŋŋi balɩ wa dɩ, “Manɩŋ n wonde, vuodieke dɩ balala wɩa aŋaŋ fʋ naa.”
27Womi die ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ yiŋŋi keŋ, die dɩ yi be mamachi pam ʋ balala wɩa aŋaŋ hɔgʋ wa, ama ba wʋnyɩ mana die ka pɩasɩ hɔgʋ wa dɩ, “Bɩa fʋ yaala?” Yaa a pɩasɩ Yisa dɩ “Bɩa fʋ bala wɩa aŋaŋ hɔgʋ wa?”
28Womi hɔgʋ wa die dɩ vaa ʋ kpagɩrɩ mi, ta yiŋŋi ga tɩka sʋŋ a balɩ yɩ vuosisi dɩ, 29“Nɩ keŋ ye daa dieke dɩ bala mɩŋ wudiekemba mana n yine. Ʋ baaŋ yi Ŋmɩŋ Vuovʋarɩkɩrɩ?” 30Die wɩa, die ba nyɩŋ tɩka ma a ga Yisa jigiŋ.
31Saŋka mi die Yisa kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ jʋʋsa wa dɩ, “Dɩdagɩrʋ dii nyindiike.”
32Yisa die dɩ yiŋŋi balɩ ba dɩ, “N yaa wa nyindiike a baaŋ dii ta nɩ ka sɩba bʋ wɩa.”
33Die wɩa, ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ pɩasa taŋ dɩ, “Dɩ baaŋ yi vuoŋ yalla nyindiike a keŋ yɩ wa?”
34Yisa die dɩ balɩ a yɩ ba dɩ, “Manɩŋ n nyindiike yi wo dɩ n yi vuodieke dɩ tʋnna mɩŋ wa dʋŋŋʋ a kpatɩ, ʋ tʋʋmaha ʋ nagɩna yɩ mɩŋ dɩ n tʋŋ wa. 35Nɩnɩŋ nɩ ŋaaŋ bala dɩ, ‘Chɩɩtɩ a nɩɩsa tɩala ta zaaha gobiku tʋgɩ.’ Ama n bala nɩ dɩ nɩ mɩŋŋɩ a daansɩ kʋatɩtɩ, zaaha bieye mɩŋ aŋaŋ gobiŋ. 36Ta zaagobiribe nan daansɩ tuo ba tune, ta zaa dieke ba gobinene wo, banɩŋ ba yine vuota diekemba dɩ baaŋ daansɩ ye miivoli dieke dɩ wone kpatɩŋ, ta vuodiekemba dɩ bʋrɩna wa aŋaŋ vuodiekemba dɩ gobine mana nan daansɩ yaa sʋgɩfɩalɩŋ zaaha wɩa. 37Dɩ yiwo wusie ba balla dɩ, ‘Bataŋ bʋrɩnana ta bataŋ dɩaŋ dɩ gobe.’ 38N tʋma nɩ dɩ nɩ ga gobi jigidieke nɩ kana ka bʋrɩya; vuosi bataŋ die kʋna ta nɩ keŋ die ka nyʋarɩ.”
Samaria vuosi pam die dɩ yine Yisa yada wɩa
39Die Samaria vuosi pam die dɩ wʋŋ hɔgʋ wa dɩ bala dɩ, “Yisa balɩ mɩŋ mɩŋ wudiekemba mana n yine”, ta die yi Yisa yada. 40Die wɩa die ba kenne ʋ jigiri, ba jʋʋsɩ wa dɩ ʋ wɩarɩ a bemme ba jigiŋ; die wɩa Yisa die dɩ wɩarɩ ba jigiŋ damʋʋma ale.
41Vuosi pam die dɩ yiwo yada a gʋtɩ aŋaŋ wudieke ʋ balla wa, 42ta balɩ a yɩ hɔgʋ wa dɩ, “Lele tɩ yi yada mɩŋ, daa wudieke fʋ balla wa wɩa ama tɩ gbaŋ gbaŋ tɩ wʋŋ wa mɩŋ ta sɩba a baarɩ ʋ seŋ yiwo dʋnɩa ka gie gbɩgbatɩtaantʋ.”
Yisa die dɩ gbaanna jakʋʋŋ wʋnyɩ bʋa dene
43Die ka daraa ale kʋaŋ chaaŋ, Yisa die dɩ nyɩŋ mi a ga Galili tɩŋgbaŋ ma, 44dama die ʋ wɔŋ baarɩ dɩ, “Ŋmɩŋ naazʋa wo jɩlɩma ʋ gbaŋ gbaŋ ʋ tɩŋgbaŋ ma.” 45Die ʋ gana a ga tʋgɩ Galili wo, mi vuosi die dɩ mɩŋŋɩ tuo wo chaantɩ dama die ba ga Jerusalemi mɩŋ a ga dii gasɩtɩaŋkʋ dʋʋgaka ta die ye ʋ yine wudiekemba mana dʋʋga ka saŋŋa.
46Die ʋ benne Galili tɩŋgbaŋ ma wa, ta die keŋ ga Keenani tɩŋ ma, jigidieke die ʋ vana nyaabʋ dɩ bɩrɩŋ daabʋ. Ta jakʋʋŋ wʋnyɩ dɩ bie Kapenɔmi ma ʋ bʋa dɩ yʋagɩ. 47Die ʋ wʋnna dɩ Yisa nyɩŋ Judia a keŋ Galili me wo, die ʋ ga Yisa jigiŋ a jʋʋsɩ wa dɩ ʋ keŋ Kapenɔmi a keŋ gbaaŋ ʋ bʋa wa dɩ yaalɩnana ʋ kpi wo. 48Yisa die dɩ balɩ a yɩ wa dɩ, “Nɩ kaaŋ yi yada ntaala nɩ ye dagɩtɩ mamachi wʋkpɩɩma.”
49Jakʋʋrɩ die dɩ baarɩ dɩ, “Jakʋʋŋ kiere dɩ daa die n bʋa wa nan kpi.”
50Yisa die dɩ balɩ a yɩ wa dɩ, “Gamma, fʋ bʋa wa nan ye gbaamɩŋ.”
Daa wa die dɩ yi Yisa yada ta ga. 51Die ʋ bene sieku me a gara wa, ʋ tʋntʋntɩŋ die dɩ tuoli wo sieku mi a balɩ wa dɩ, “Fʋ bʋa wa ye alaafɩa mɩŋ.”
52Ʋ pɩasɩ ba saŋŋa dieke ʋ bʋa wa dɩ yene alaafɩa wa, ba baarɩ dɩ, “Nyɩŋgbaŋ tuulibu va wa mɩŋ dienewo ŋmɩntʋasɩ bimbilimiŋ balɩmɩŋ saŋŋa.” 53Bʋa wa chɔɔŋ wa die dɩ tɩɩnsɩ dɩ saŋka mi gbaŋ gbaŋ die Yisa dɩ balɩ wa dɩ, “Fʋ bʋa wa nan ye gbaamɩŋ.” Die wɩa wʋnɩŋ aŋaŋ ʋ tigiŋ vuosi mana die dɩ yi Yisa yada.
54Mamachi wʋkpɩɩka gie die gʋtɩna bule Yisa dɩ yine ʋ nyɩnna Judia a ga Galili tɩŋgbaŋ ma wa.
5Yisa die dɩ gbaanna daa wʋnyɩ dene
1Ka kʋaŋ chaaŋ, Yisa die dɩ jʋalɩ ga Jerusalemi dɩ ʋ dii Juu vuosi dʋʋga kaanɩ. 2Jerusalemi ma, gbagɩŋ kaanɩ die dʋna aŋaŋ nyaaŋ a gbigi Yiise Sanʋaŋ, ta Juu vuosi jabalɩkɩŋ ma, ba wasa ka Befizata, ta die yaa lɩɩfaasɩ anʋ. 3Mi die yʋagɩtieliŋ pam die dɩ ŋaaŋ dʋaga, bataŋ die yiwo yɩɩsɩ, bataŋ dɩ yi gbɩlɩsɩ, bataŋ dɩaŋ dɩ yi nyɩŋgbaŋ kpiititieliŋ. ((Die ba dʋa a chɩɩsa mɩŋ dɩ nyaabʋ dɔŋ, 4dama saŋŋa ataŋ Ŋmɩŋ Malaka ŋaaŋ keŋ sʋʋŋ mɩŋ a dɔŋ nyaabʋ ta yʋagɩtieŋ dieke dɩ wolinne a ga nan nyaabʋ ma ŋaaŋ ye wo gbaamɩŋ a nyɩŋ yʋagɩ dieke mana ʋ yalla ma.)) 5Daa wʋnyɩ die dɩ bie mi a yʋagɩ die bɩna baŋɩsɩ-taa aŋaŋ anɩɩ. 6Yisa die dɩ ye wo ʋ dʋna mi ta mɩŋŋɩ dɩ ʋ yʋagɩ yʋasɩ mɩŋ, die wɩa die ʋ balɩ a yɩ wa dɩ, “Yaala fʋ ye alaafɩa mɩŋ?”
7Daa yʋagɩtieŋ wo die dɩ baarɩ dɩ, “Jakʋʋŋ, n wo vuoŋ mana giena ʋ baaŋ nagɩ mɩŋ a yi nyaabʋ ma dɩɩ yi nyaabʋ dɩ keŋ dɔŋ; maŋ keŋ mɩa dɩ n juu bʋ sʋŋ, vuogaaŋ ŋaaŋ woliŋ mɩŋ mɩŋ.” 8Yisa die dɩ balɩ a yɩ wa dɩ, “Hagɩ a nagɩ fʋ kalɩŋŋa a chʋmma.” 9Lele womi daa wa die dɩ ye alaafɩa; ta nagɩ ʋ kalɩŋŋa a dɩɩ chʋŋ.
Daa dieke wɩɩrɩ gie die dɩ yine wo die yiwo davʋʋsɩkɩrɩ daaŋ, 10die wɩa Juu vuosi nyɩŋkʋraha die dɩ ballɩ a yɩ daa dieke dɩ yene gbaaŋkʋ dɩ, “Davʋʋsɩkɩŋ daaŋ wʋnna. Tɩ mɩraha ka yɩ sieŋ dɩ fʋ chii fʋ kalɩŋŋa.”
11Die daa wa die dɩ yiŋŋi a balɩ ba dɩ, “Daa dieke dɩ gbaanna mɩŋ wa balɩ mɩŋ mɩŋ dɩ, ‘Nagɩ fʋ kalɩŋŋa a chʋmma.’ ”
12Ba pɩasɩ wa dɩ, “Mɩnɩa yine daa dieke dɩ balla fʋ dɩ fʋ nagɩ fʋ kalɩŋŋa a chʋmma wa?”
13Ama daa wa die ka sɩba vuodieke dɩ gbaanna wa, dama kpɩkpaaŋ die benne mi ta Yisa die dɩ wɔŋ nyɩŋ mi a ga.
14Ka kʋaŋ chaaŋ die Yisa die dɩ ye daa wa Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ ma a balɩ a yɩ wa dɩ, “Ye, lele ye alaafɩa mɩŋ, die wɩa vaa fʋ tʋntʋmbɩatɩtɩ, dɩ daa die wʋbɩaŋ dɩ tɩanna naa nan keŋ fʋ ma.”
15Yisa die dɩ balla aŋaŋ daa wa a kpatɩ wa kʋaŋ chaaŋ, daa wa die dɩ nyɩŋ mi a ga balɩ Juu vuosi nyɩŋkʋraha dɩ dɩ yiwo Yisa die gbaanna wa wa. 16Ta nyɩŋkʋraha die dɩ piili a mugise Yisa dama ʋ gbaanna daa wa davʋʋsɩkɩrɩ daarɩ wɩa. 17Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ ba dɩ, “N Chʋa Ŋmɩŋ tʋma mɩŋ saŋŋa mana ta n gbaŋ dɩ tʋma die.”
18Yisa balɩkʋ gie die dɩ vaa Juu vuosi nyɩŋkʋraha dɩ faasɩ a ŋmɩntɩ niŋ dɩ ba kʋʋ wa, daa ʋ chʋʋsɩna davʋʋsɩkɩrɩ daarɩ mɩrɩka nyɩɩna ma wɩa ama ʋ balla dɩ Ŋmɩŋ yiwo ʋ chɔɔŋ wa, ka dagɩ dɩ ʋ naga wa ʋ gbaŋ a magɩsa Ŋmɩŋ.
Ŋmɩŋ Bʋa wa yiko wɩa
19Die wɩa Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ ba dɩ, “Wusie maŋ bala nɩ: Manɩŋ Bʋa wa kaaŋ bɩagɩ a yi wɩɩŋ n gbaŋ gbaŋ n dʋŋŋʋ ma ama n yie wudieke n yene n Chʋa wa dɩ yinene. Dama n Chʋa wa dɩ yinene wudieke wo, kanɩŋ manɩŋ Bʋa wa dɩaŋ dɩ yie. 20Dama n Chʋa dɩ faasɩna cho mɩŋ wɩa ʋ dagɩ mɩŋ wudieke mana wʋnɩŋ ʋ gbaŋ gbaŋ dɩ yinene. Ʋ nan dagɩ mɩŋ wʋkpɩɩma diekemba dɩ tɩanna naa, aŋ a yi nɩ mamachi. 21Sɩba n Chʋa dɩ vasɩnana kunti dɩ haga kunti me wo, ta yɩa ba miivoli die wo, die gbaŋ gbaŋ manɩŋ vuodieke dɩ yine Bʋa wa dɩ yɩa vuodiekemba n yaalala miivoli. 22N Chʋa ka die vuoŋ sarɩya, ama ʋ yɩ wa manɩŋ ʋ Bʋa wa sieŋ dɩ n dii vuosi sarɩya, 23amʋ vuoŋ mana yɩma mɩŋ jɩlɩma sɩba ba yɩnana n Chʋa Ŋmɩŋ jɩlɩma dene wo. Vuodieke nɩŋ mana dɩ kana ka yɩ mɩŋ jɩlɩma ka dagɩ sɩba ʋ ka yɩa n Chʋa Ŋmɩŋ vuodieke dɩ tʋnna mɩŋ wa jɩlɩma mɩŋ.
24“Wusie maŋ bala nɩ, vuodieke nɩŋ mana dɩ wʋnna n wɩaha gie ta yi vuodieke dɩ tʋnna mɩŋ wa yada yaa wa miivoli dieke dɩ wone kpatɩŋ, ta Ŋmɩŋ kaaŋ bɩ dii ʋ sarɩya a chʋʋsɩ wa, ama ʋ wɔŋ nyɩŋ wa kuŋ me a juu miivoli me mɩŋ.
25“Wusie maŋ bala nɩ, saŋŋa kieŋ ta ka wɔŋ keŋ mɩŋ ta kunti nan wʋŋ manɩŋ Ŋmɩŋ Bʋa wa lɔlɩŋ, ta vuodiekemba mana dɩ wʋnna n lɔlɩkʋ nan ye miivoli dieke dɩ wone kpatɩŋ. 26N Chʋa Ŋmɩŋ dɩ sɩna miivoli a yɩa vuosi dene wo, die gbaŋ gbaŋ ʋ yɩ manɩŋ ʋ Bʋa wa dɩ n sɩmma miivoli a yɩma vuosi. 27Ta bɩ yɩ mɩŋ yiko dɩ n dii vuosi sarɩya, dama n yi wo Vuota Bʋa. 28Nɩ da vaa ka yi nɩ mamachi, saŋŋa kieŋ ta vuodiekemba mana dɩ kpine nan daansɩ wʋŋ n lɔlɩŋ, 29ta hagɩ kuŋ me; ta vuodiekemba dɩ yine vɩɩnɩŋ nan hagɩ ta ye miivoli dieke dɩ wone kpatɩŋ, ta vuodiekemba dɩaŋ dɩ yine wʋbɩatɩtɩ nan hagɩ aŋ n dii ba sarɩya ta baarɩ ba chʋʋsɩya.
30“Manɩŋ n kaaŋ bɩagɩ a yi wɩɩŋ aŋaŋ n gbaŋ gbaŋ yiko, n die vuosi sarɩya sɩba Ŋmɩŋ dɩ balala mɩŋ die, ta n sarɩyaka dɩ yi wusie, dama n ka mɩa dɩ n yi wudieke n sʋŋ dɩ yaalɩnana, ama n yaala dɩ n yiwo wudieke vuodieke dɩ tʋnna mɩŋ wa dɩ yaalɩnana.
Yaa gamma vuodiekemba dɩ yine Yisa siara wɩa
31“Dɩɩ yi maŋ dii n gbaŋ gbaŋ n siara, vuosi kaaŋ tuo a dii dɩ dɩ yiwo wusie. 32Ama vuoŋ benne a bala vuosi yaa gamma vuodieke n yine. Wʋnɩŋ ʋ yiwo Ŋmɩŋ, ta maŋ sɩba dɩ ʋ balɩkʋ yiwo wusie.
33“Die nɩ tʋŋ wa tʋntʋntɩŋ Jɔɔn vuodieke dɩ sɩnana vuosi Ŋmɩŋ nyaabʋ jigiŋ, ta ʋ gbaŋ die dɩ balɩ wusie yaa gamma n ma. 34Dɩ ka yi talasɩ dɩ vuoŋ balɩ wɩa yaa gamma n ma, ama n balɩ nɩ naa amʋ nɩ nan ye gbatɩtaanɩŋ. 35Jɔɔn die sɩɩ sɩba popoli dɩ ŋaana die ta chaana, ta die nɩ nagɩ saŋŋa bɩta a dii nansɩŋ ʋ chaaŋkʋ ma.
36“Ama mamachi wʋkpɩɩma diekemba n tʋnnana, hanɩŋ daga n siara a tɩaŋ wudieke Jɔɔn die dɩ balala yaa gamma n ma wa. Tʋnkpɩɩma diekemba n tʋnnana wa yiwo tʋŋ dieke n Chʋa Ŋmɩŋ dɩ nagɩna a yɩ mɩŋ dɩ n tʋŋ, ta tʋʋmaha dɩ yi siara a dagɩ dɩ n Chʋa Ŋmɩŋ tʋnna mɩŋ.
37“A bɩ gʋtɩ, n Chʋa Ŋmɩŋ vuodieke dɩ tʋnna mɩŋ wa gbaŋ yiwo n siara. Ta nɩ ye ka wʋŋ ʋ lɔlɩŋ yaa a ye wo aŋaŋ nɩ nine, 38ta nɩ ka nagɩ ʋ wɩaha a yi nɩ sʋgɩtɩ ma, dama nɩ ka yi vuodieke ʋ tʋnna wa yada.
39“Nɩ ŋaaŋ karɩma Ŋmɩŋ gbaŋkʋ mɩŋ ta yile dɩ nɩ nan ye miivoli dieke dɩ wone kpatɩŋ a ma, ta Ŋmɩŋ gbaŋkʋ mi dɩ bala n wɩa, 40ama ta nɩ zeti dɩ nɩ keŋ n jigiŋ aŋ n yɩ nɩ miivoli mi.
41“N ka yaala bɩrɩŋ vuota jigiŋ. 42N wɔŋ sɩba mɩŋ dɩ nɩ ka wɔŋ cho Ŋmɩŋ nɩ sʋgɩtɩ ma. 43N keŋye mɩŋ n Chʋa Ŋmɩŋ saaŋ ma, ta nɩ ka tuo mɩŋ. Ama dɩɩ yi vuoŋ dɩ keŋ ʋ gbaŋ gbaŋ saaŋ ma, nɩ tuose wo mɩŋ. 44Nɩ yaala nɩ ye bɩrɩŋ a nyɩmma tamba jigiŋ ama nɩ ka mɩa dɩ nɩ ye bɩrɩŋ a nyɩmma Ŋmɩŋ balɩŋka jigiŋ. Die wɩa nɩ ka yi mɩŋ yada wa. 45Nɩ da yilime dɩ n nan galɩŋ nɩ n Chʋa Ŋmɩŋ nɩŋŋa. Dama vuodieke dɩ balla ʋ galɩŋ nɩ, wʋnɩŋ ʋ yine Mosisi, vuodieke nɩ yine yada wa. 46Dɩɩ yi die nɩ seŋ yi Mosisi maagɩkʋ yada, nɩ tɩŋ nan yi mɩŋ yada, dama die ʋ maagɩya mɩŋ yaa gamma n wɩa. 47Ama nɩ kana ka yi wudieke ʋ maagɩna yada wa, lalɩa nɩ baa nɩ yi n wʋbalɩkaha gie yada?”
6Yisa die dɩ yɩna vuosi tuse anʋ nyindiike dene
(Mat. 14.13-21; Maki 6.30-44; Luki 9.10-17)
1Naa kʋaŋ chaaŋ Yisa die dɩ nyɩŋ mi a garɩsɩ Galili gbagɩkpɩɩŋ dieke ba bɩna wasa Tiberisi wo. 2Die kpɩkpaaŋ die dɩ dɩ wa, dama die ba ye ʋ mamachi tʋnkpɩɩma diekemba ʋ yine wo ta yi yʋagɩtieliŋ dɩ ye gbaamɩŋ wa. 3Ta Yisa aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ jʋalɩ kunkogiŋ a kalɩ. 4Saŋka mi ta Juu vuosi gasɩtɩaŋkʋ dʋʋgaka die gbigiye mɩŋ. 5Yisa die dɩ kala wa die ʋ keŋ ye kpɩkpaaŋ dɩ kienene ʋ jigiŋ. Die ʋ pɩasɩ Filipi dɩ, “Sɩa tɩ nan ye nyindiike a daa a yɩ vuosi gie mana?” 6Die ʋ pɩasa naa, dɩ ʋ magɩsɩ Filipi a ye, dama die ʋ wɔŋ sɩba wudieke ʋ bala ʋ yi mɩŋ.
7Ta Filipi die dɩ yiŋŋi balɩ wa dɩ, “Dɩɩ yi tɩ yaala dɩ tɩ daa paanʋ a yɩ vuosi gie, bʋ ligire nan tɩaŋ salɩma6.7 Salɩmbiŋ die yiwo damʋʋmɩŋ tune. ligire bie kɔbɩsɩ-le, ta vuoŋ mana ye ye bɩta.”
8Ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba wʋnyɩ ba wasɩna Andurusi ta yi Simoni Piita nɩmbʋa wa die dɩ baarɩ dɩ, 9“Bʋa wʋnyɩ benne giena a yaa paanʋ golime anʋ aŋaŋ zaasɩbɩsɩ ale. Ama a kaaŋ bɩagɩ a yi vuosi gie mana wɩɩŋ.”
10Yisa die dɩ balɩ a yɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ, “Vaa vuosisi sʋʋŋ kala tɩŋgbaŋ.” Hʋʋbɩsɩ pam die benne mi, ta vuosisi dɩ sʋʋŋ kalɩ tɩŋgbaŋ, ta dembisi die yiwo tuse anʋ mi. 11Yisa die dɩ nagɩ paanʋ golimehe a bɩrɩ Ŋmɩŋ ta die nagɩ a yɩ ba tɩa tɩa a yɩ vuodiekemba dɩ kala mi wo. Ta die bɩ nagɩ zaasɩbɩsɩsɩ a yi die gbaŋ gbaŋ, ba mana die dɩ dii a tʋgɩ ba yaalɩnana dene. 12Die ba mana die dɩ dine a chagɩ wa, ʋ balɩ a yɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ, “Nɩ vaarɩ nyintɩalɩkaha mana ta da vaa a taaŋ yɔrɩ.” 13Die wɩa die ba vaarɩ vuosisi dɩ dine paanʋ golime anʋ ta tɩalɩ tɩalɩ wa a suuli kparɩsɩ baŋ aŋaŋ ale.
14Die vuodiekemba dɩ benne mi ta ye Yisa dɩ yine mamachi wʋkpɩɩka gie wo die dɩ baarɩ dɩ, “Wusie, daa wa seŋ yiwo Ŋmɩŋ naazʋa dieke Mosisi dɩ bala dɩ ʋ nan keŋ dʋnɩa ka gie me wo.” 15Yisa die dɩ mɩŋŋɩ dɩ ba yie siri dɩ ba keŋ a yigi wo aŋaŋ hagɩrɩŋ a yi wo naaŋ; die wɩa die ʋ bɩ yiŋŋi jʋalɩ ga kunkogiri me a ga bie ʋ nyɩɩna ma.
Yisa die dɩ chʋnna nyaaŋ sikpeŋ dene
16Die jɩŋmɩŋ die dɩ tʋgɩna, ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ sʋʋŋ ga gbagɩkpɩɩrɩ ma, 17a nagɩ haarɩŋ a garɩsɩ gbagɩkpɩɩrɩ a yiŋŋi gara Kapenɔmi. Yuŋ die dɩ sibe ta Yisa die dɩ ye ka keŋ gʋtɩ ba ma. 18Saŋka gie bʋlɔgɩsɩkpeŋkpɩɩŋ die dɩ nɩga ta dɔma nyaabʋ. 19Die Yisa kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ dɔŋ a ga sɩba malisi ataa yaa anɩɩsa, ta die keŋ ye Yisa dɩ chʋnnana nyaabʋ sikpeŋ a keŋ gbige haarɩkʋ, ta ŋmaamɩŋ die dɩ yigi be. 20Yisa die dɩ balɩ ba dɩ, “Nɩ da vaa ŋmaamɩŋ yalla nɩ, dɩ yiwo manɩŋ.” 21Die ba nagɩ wa aŋaŋ sʋgɩfɩalɩŋ a yi haarɩkʋ ma, ta lele womi ba haarɩkʋ die dɩ ga tʋgɩ gbagɩkpɩɩrɩ nʋaŋ jigidieke chaaŋ die ba ganana wa.
Kpɩkpaakʋ die dɩ dɩna dɩ dɩa a yaala Yisa dene
22Ka tʋnvʋʋsa die kpɩkpaaŋ dieke die dɩ wɩarɩna gbagɩkpɩɩrɩ mi wo chaakʋ die dɩ ye dɩ haarɩ balɩmɩŋ nyɩɩna ma tɩalɩna mi. Die ba sɩba dɩ dienewo Yisa ka juu haarɩkʋ a ga aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba, dama die ba gaya mɩŋ ta va wa. 23Die haarɩsɩ ataŋ die dɩ nyɩŋ Tiberisi a keŋ zie gbagɩkpɩɩrɩ kʋanʋaŋ jigidieke die tɩ Yɔmʋtieŋ dɩ nagɩna paanʋkʋ a bɩrɩ Ŋmɩŋ ta kpɩkpaakʋ dɩ dii wo. 24Die kpɩkpaakʋ dɩ yene ta Yisa aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba wo mi wo, die ba juu haarɩsɩ mi a ga Kapenɔmi a dɩ dɩa yaala Yisa.
Yisa dɩ yine miivoli nyindiike dene
25Die vuosisi die dɩ jʋalɩna a ye Yisa gbagɩkpɩɩrɩ mi chaakʋ, die ba pɩasɩ wa dɩ, “Dɩdagɩrʋ, saŋŋa bɩa fʋ keŋ giena?”
26Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ ba dɩ, “Wusie maŋ bala nɩ, nɩnɩŋ nɩ dɩ dɩa a yaala mɩŋ da nɩ yene mamachi dagɩtɩ wɩa ama die n yɩna nɩ nyindiike nɩ dii chagɩ wa wɩa. 27Nɩ da tʋmma tʋʋma nyindiike diekemba dɩ chʋʋsɩnana wɩa, ama nɩ tʋmma tʋʋma nyindiike diekemba dɩ yɩnana vuosi miivoli dieke dɩ wone kpatɩŋ wɩa. Manɩŋ Vuota Bʋa nan yɩ nɩ kanɩŋ nyindiike mi, dama n Chʋa Ŋmɩŋ yɩna mɩŋ kanɩŋ yiko dɩ n yɩma nɩ.”
28Die wɩa die ba pɩasɩ wa dɩ, “Bɩa tɩ ba tɩ tʋŋ aŋ ka yi Ŋmɩŋ tʋʋma?”
29Yisa die dɩ yiŋŋi balɩ ba dɩ, “Ŋmɩŋ yaala nɩ yiwo vuodieke ʋ tʋnna wa yada.”
30Die ba yiŋŋi balɩ dɩ, “Mamachi wʋbɩa fʋ nan yi aŋ tɩ ye ta yi fʋ yada? Bɩa fʋ baa fʋ yi? 31Tɩ chɔɔŋkʋʋlɩba die dii wo nyindiike dieke ba wasɩnana maana saŋŋa dieke ba benne hagɩrɩ ma, sɩba ba maagɩna Ŋmɩŋ gbaŋkʋ ma die wo dɩ, ‘Ʋ yɩ ba wa nyindiike a nyɩŋ arɩzanna ma dɩ ba dii.’ ”
32Yisa die dɩ baarɩ dɩ, “Wusie maŋ bala nɩ, daa Mosisi die yɩna nɩ nyindiike a nyɩŋ arɩzanna ma wa, ama dɩ yiwo n Chʋa Nabidie Ŋmɩŋ, wʋnɩŋ ʋ yɩna nɩ wusie nyindiike dieke dɩ nyɩna arɩzanna ma wa. 33Nyindiike dieke Ŋmɩŋ dɩ yɩnana nɩ wa, yiwo vuodieke dɩ nyɩna arɩzanna a keŋ sʋʋŋ ta yɩa dʋnɩaka gie vuosi miivoli wo.”
34Die ba baarɩ, “Jakʋʋŋ, yɩma tɩ nyindiike gie daaŋ mana.”
35Yisa die dɩ balɩ yɩ ba dɩ, “Manɩŋ n yine miivoli nyindiikehe. Vuodieke dɩ kienene n jigiŋ, kɔŋ kaaŋ bɩ yigi wo, ta vuodieke dɩaŋ dɩ yi mɩŋ yada nyanyuule kaaŋ yigi wo. 36N wɔŋ balɩ nɩ dɩ nɩ ye mɩŋ mɩŋ, ama nɩ ka yi mɩŋ yada. 37Ama vuodieke nɩŋ mana n Chʋa Ŋmɩŋ dɩ nagɩna yɩ mɩŋ, nan keŋ n jigiŋ a yi mɩŋ yada, ta n kaaŋ yagɩ vuodieke nɩŋ dɩ kienene n jigiŋ. 38Dama n nyɩŋ wa arɩzanna ma a keŋ sʋʋŋ dɩ n yi Ŋmɩŋ vuodieke dɩ tʋnna mɩŋ dʋŋŋʋ daa manɩŋ n dʋŋŋʋ. 39Wʋnɩŋ Ŋmɩŋ die dɩ tʋnna mɩŋ wa, ʋ choti yiwo dɩ n daa vaa vuodiekemba ʋ nagɩna yɩ mɩŋ wa wʋnyɩ bɩa, ama a keŋ sʋgɩrɩ ba mana a nyɩŋ kuŋ me dʋnɩa kpatɩŋ daraaŋ. 40Wudieke n Chʋa dɩ yaalala wʋnna; dɩ vuodiekemba mana dɩ yene ʋ Bʋa wa ta yiwo yada wa, yallɩma miivoli dieke dɩ wone kpatɩŋ; ta n nan daansɩ sʋgɩrɩ ba mana a nyɩŋ kuŋ me dʋnɩa kpatɩŋ daraaŋ.”
41Die Juu vuosisi die dɩ piili a vʋʋna wɩa, die ʋ bala dɩ, “Manɩŋ n yine nyiindiike dɩ nyɩna arɩzanna ma a keŋ sʋʋŋ wa.” 42Die ba pɩasa tamba dɩ, “Daa daa wa gie yine Josefu bʋa, Yisa wa? Ta tɩ sɩba ʋ chɔɔŋ aŋaŋ ʋ nuŋ wo? Lalɩa ʋ baarɩ dɩ ʋ nyɩŋ wa arɩzanna ma a keŋ sʋʋŋ?”
43Yisa die dɩ yiŋŋi balɩ ba dɩ, “Nɩ vaa vʋʋnɩŋ. 44Vuoŋ kaaŋ bɩagɩ keŋ n jigiŋ, ntaala n Chʋa Ŋmɩŋ vuodieke dɩ tʋnna mɩŋ wa yaa wa keŋ, ta n nan daansɩ sʋgɩrɩ wa a nyɩŋ kuŋ me dʋnɩa kpatɩŋ daraaŋ. 45Ŋmɩŋ naazʋalɩba die maagɩya Ŋmɩŋ gbaŋkʋ sʋŋ dɩ, ‘Ŋmɩŋ nan dagɩ vuota mana.’ Ta vuodieke mana dɩ wʋnna n Chʋa Ŋmɩŋ ta tuose ʋ wɩaha, wʋnɩŋ ʋ kieŋ wo n jigiŋ. 46Vuoŋ ye ka ye n Chʋa Ŋmɩŋ, sie manɩŋ vuodieke dɩ nyɩnna ʋ jigiŋ nyɩɩna ma yene wo.
47“Wusie maŋ bala nɩ, vuodieke dɩ yine mɩŋ yada, wʋnɩŋ ʋ yaa wa miivoli dieke dɩ wone kpatɩŋ. 48Manɩŋ n yine miivoli nyindiikehe. 49Nɩ chɔɔŋkʋʋlɩba die dii wo maana hagɩrɩ ma, ama ta die kpi. 50Ama nyindiike dieke dɩ nyɩnna arɩzanna ma a keŋ sʋʋŋ nɩŋ, vuodieke dɩ dine he kaaŋ kpi. 51Manɩŋ n yine miivoli nyindiikehe die dɩ nyɩnna arɩzanna ma a keŋ sʋʋŋ wa. Vuodieke dɩ dine nyindiikehe gie, nan dɩ yaa miivoli dieke dɩ wone kpatɩŋ. Nyindiike gie yiwo n nyɩŋgbanɩŋ, kanɩŋ maŋ baa n nagɩ yɩ amʋ tɩŋgbaŋka gie vuosi nan dɩ yaa miivoli.”
52Wɩɩrɩ gie die dɩ vaa Juu vuosi dɩ piili a nɩga nɩnhagɩrɩŋ ta pɩasa taŋ dɩ, “Lalɩa daa wa gie dɩ baa ʋ yi a yɩ tɩ ʋ nyɩŋgbanɩŋ aŋ tɩ ŋɔbɩ?” 53Yisa die dɩ balɩ a yɩ ba dɩ, “Wusie maŋ bala nɩ, ntaala nɩ ŋɔbɩ manɩŋ Vuota Bʋa nyɩŋgbanɩŋ ta nyu n zɩmbʋ, nɩ kaaŋ dɩ yaa miivoli nɩ ma. 54Vuodieke nɩŋ mana dɩ ŋɔbɩna n nyɩŋgbanɩŋ ta nyu n zɩmbʋ yaa wa miivoli dieke dɩ wone kpatɩŋ, ta n nan daansɩ sʋgɩrɩ wa a nyɩŋ kuŋ me dʋnɩa kpatɩŋ daraaŋ. 55N nyɩŋgbanɩŋ yine wusie nyindiike ta n zɩmbʋ dɩ yi wusie nyiŋnyuuke. 56Vuodieke dɩ ŋɔbɩna n nyɩŋgbanɩŋ ta nyu n zɩmbʋ bie wo n ma, ta n dɩaŋ maŋ bie ʋ ma.
57“N Chʋa Ŋmɩŋ vuodieke dɩ sɩna miivoli tʋnna mɩŋ, ta ʋ wɩa maŋ yallɩ miivoli. Die gbaŋ gbaŋ dɩ sɩɩ, vuodieke dɩ ŋɔbɩna n nyɩŋgbaŋka nan dɩ yaa miivoli n wɩa. 58Manɩŋ n yine nyindiike dieke dɩ nyɩna arɩzanna ma a keŋ wo. Ta vuodieke nɩŋ mana dɩ dine nyindiikehe, nan dɩ bie ʋ mɩsɩ ma yaa gamma haahuu; hanɩŋ nyindiikehe mi ka sɩɩ sɩba nyindiike dieke nɩ chɔɔŋkʋʋlɩba dɩ dine ama ta keŋ kpi wo.”
59Yisa die balɩ wa naa saŋŋa dieke die ʋ dagɩnana Kapenɔmi Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juoku me wo.
Miivoli dieke dɩ wone kpatɩŋ wɩa
60Yisa kʋaŋandɩɩsɩrɩba pam die dɩ wʋnna ʋ dagɩkʋ gie die ba baarɩ dɩ, “Dagɩkʋ gie faasɩ hagɩrɩ mɩŋ. Mɩnɩa baaŋ bɩagɩ tuoke?”
61Vuoŋ die ka balɩ Yisa, ama die ʋ mɩŋŋɩ dɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba vʋʋna wɩa yaa gamma wudieke ʋ bala wa. Die ʋ pɩasɩ ba dɩ, “Wɩɩrɩ gie vaa nɩ yaala nɩ yiŋŋi mɩŋ? 62Dɩɩ yi nɩ ye manɩŋ Vuota Bʋa dɩ jʋalɩna a gara arɩzanna jigidieke n nyɩnna keŋ wo, lalɩa nɩ baa nɩ yili? 63Ŋmɩŋ Halɩkasɩka yɩnana vuota miivoli, ama vuota gbaŋ gbaŋ kaaŋ bɩagɩ yi naa. Wʋbalɩkɩ diekemba n bala a yɩ nɩ wa yaa wa Ŋmɩŋ Haalɩŋ dieke dɩ yɩnana vuosi miivoli a kieŋ. 64Ama nɩ bataŋ ka yi yada.” Yisa die wɔŋ sɩba mɩŋ a nyɩŋ piiliku me vuodiekemba dɩ kana ka baa ba yiwo yada aŋaŋ vuodieke dɩ bala ʋ posi ʋ chɩaŋ. 65Die ʋ balɩ gʋtɩ dɩ, “Naa wɩa maŋ balɩ nɩ dɩ vuoŋ kaaŋ bɩagɩ a keŋ n jigiŋ ntaala n Chʋa Ŋmɩŋ yɩ wa sieŋ dɩ ʋ keŋ.”
66Naa wɩa die ʋ dɩdɩɩsɩrɩba pam die dɩ yiŋŋi ta ka bɩ dɩ ʋ kʋaŋ bɩbra. 67Die wɩa Yisa die dɩ pɩasɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba baŋ aŋaŋ bale wo dɩ, “Ta nɩ gbaŋ nɩ nan va mɩŋ?”
68Ta Simoni Piita die dɩ yiŋŋi a balɩ dɩ, “Tɩ Yɔmʋtieŋ, mɩnɩa jigiŋ tɩ baa tɩ ga? Fʋnɩŋ fʋ yalla wʋbalɩka dieke dɩ yɩnana miivoli dieke dɩ wone kpatɩŋ. 69Ta lele tɩ yi fʋ yada mɩŋ ta sɩba a baarɩ fʋ yine Ŋmɩŋ vuokasɩ wa.”
70Yisa die dɩ yiŋŋi balɩ ba dɩ, “Nɩnɩŋ vuosi baŋ aŋaŋ bale wa gie, manɩŋ n vʋarɩna nɩ, ama nɩ wʋnyɩ yiwo Sitaani sɩɩtɩ.” 71Die ʋ bala yaa gamma Judasi vuodieke dɩ yine Simoni Asikaroti bʋa wa wɩa. Wʋnɩŋ ʋ yiwo ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩŋ baŋ aŋaŋ bale wo wʋnyɩ, ta die baa ʋ keŋ posi ʋ chɩaŋ.
7Yisa nɩmballɩ die dɩ kana ka yiwo yada wɩa
1Naa kʋaŋ chaaŋ Yisa die dɩ dɩa Galili tɩŋgbaŋ ma; ta die ka dɩa Judia tɩŋgbaŋ ma dama Juu vuosi nyɩŋkʋraha die yaala ba kʋʋ wa mɩŋ. 2Die Juu vuosi dʋʋga dieke ba wasɩna jaga dʋʋgaka die dɩ gbigi, 3die wɩa Yisa nɩmballɩ die dɩ balɩ a yɩ wa dɩ, “Nyɩŋ gie a ga Judia tɩŋgbaŋ ma amʋ fʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ benne mi wo nan ye tʋŋ dieke fʋ tʋnnana. 4Vuodieke dɩ yaalɩnana vuosi sɩmma ʋ wɩa ka lɔbɩra wudieke ʋ yinene. Fʋ yinene wɩaha gie wo, vaa dʋnɩa mana sɩmma fʋ wɩa.” 5Ʋ nɩmballɩ gbaŋ die ka yiwo yada.
6Yisa die dɩ balɩ a yɩ ba dɩ, “N saŋŋa ye ka keŋye. Ama nɩnɩŋ nɩŋ saŋŋa mana mʋ a yi nɩ mɩŋ. 7Nɩnɩŋ nɩŋ, dʋnɩaka gie vuosi ka haa nɩ, ama ba haa mɩŋ mɩŋ dama n balala dɩ wudieke ba yinene wo yiwo bɩaŋ wɩa. 8Nɩnɩŋ nɩ gamma dʋʋgaka, manɩŋ n ka gara dʋʋgaka gie dama n saŋŋa ye ka tʋgɩya.” 9Die ʋ balɩ ba naa, ta wɩarɩ bie Galili me.
Yisa die dɩ gana jaga dʋʋgaka dene
10Die Yisa nɩmballɩ die dɩ gana dʋʋgaka kʋaŋ chaaŋ, Yisa gbaŋ die dɩ ga; ama die ʋ ka ga yaalɩŋ ma ama die ʋ lɔbɩrɩ a ga mɩŋ. 11Die Juu vuosi nyɩŋkʋraha die dɩ dɩdɩa a yaala wa dʋʋgaka ma, ta die pɩasa vuosi dɩ, “Sɩa daa wa dɩ beri?”
12Die vuosi pam die bie mi a pʋʋsa bala ʋ wɩa; bataŋ die dɩ baarɩ dɩ, “Ʋ yiwo vuovɩɩnɩŋ”, bataŋ dɩaŋ dɩ baarɩ dɩ, “Aayɩ, ʋ gaama vuosi mɩŋ.” 13Ama ba wʋnyɩ die ka yuori balɩ ʋ wɩa dama die ba chɩga Juu vuosi nyɩŋkʋraha mɩŋ.
14Die dʋʋgaka die tʋgɩ wa sʋnsʋŋ ta die Yisa dɩ ga Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ ma a piili a daga vuosi Ŋmɩŋ wɩa. 15Die Juu vuosi nyɩŋkʋraha die dɩ wʋnna wa, die dɩ yi be mamachi, ba pɩasa dɩ, “Lalɩa daa wa gie dɩ yi a sɩba wɩa dene ta ka ga tɩ siikusi?”
16Yisa die dɩ yiŋŋi balɩ ba dɩ, “Wudieke n dagɩna wa ka yi n gbaŋ gbaŋ n dagɩŋ, ama a nyɩŋ wa Ŋmɩŋ jigiŋ, vuodieke dɩ tʋnna mɩŋ wa. 17Vuodieke mana dɩ yaalɩnana ʋ yi wudieke Ŋmɩŋ dɩ yaalala nan dɩ sɩba dɩ wudieke n dagɩnana wa nyɩŋ wa Ŋmɩŋ jigiŋ yaa n jigiŋ. 18Vuodieke dɩ balala ʋ gbaŋ gbaŋ ʋ dagɩŋ mɩa mɩŋ dɩ ʋ ye bɩrɩŋ a yɩ ʋ gbaŋ, ama vuodieke dɩ yaalala dɩ ʋ yi aŋ vuodieke dɩ tʋnna wa wa ye bɩrɩŋ yiwo wusietieŋ ta wʋbɩaŋ dɩ wo ʋ ma. 19Daa Mosisi die yɩna nɩ mɩraha? Ama nɩ wʋnyɩ ka dɩ ha. Ta bɩa nɩ mɩa dɩ nɩ kʋʋ mɩŋ?”
20Kpɩkpaakʋ die dɩ yiŋŋi balɩ dɩ, “Fʋnɩŋ yaa wa jɩmbɩaŋ fʋ ma. Mɩnɩa mɩnana ʋ kʋʋ fʋ?”
21Yisa die dɩ yiŋŋi balɩ ba dɩ, “Manɩŋ n yiwo mamachi wʋkpeŋkpɩɩŋ davʋʋsɩkɩrɩ daaŋ, dɩ yi nɩ mamachi. 22Ama Mosisi die yɩna nɩ nʋaŋ dɩ nɩ gobime nɩ ballɩdembisi kɔlaha (Daa Mosisi die piiline ke, ama nɩ chɔɔŋkʋʋlɩba die piiline ke), nɩ ŋaaŋ gobi be mɩŋ davʋʋsɩkɩrɩ daraaŋ. 23Dɩɩ yi nɩ gobe Bʋadembiŋ davʋʋsɩkɩrɩ daraaŋ amʋ nɩ kaaŋ chʋʋsɩ Mosisi mɩraha, bɩa wɩa nɩ jɩa sɩnyɩɩrɩŋ aŋaŋ mɩŋ n gbaanna daa wa davʋʋsɩkɩrɩ daarɩ? 24Nɩ daa daansɩ vuoŋ dɩ sɩna dene ta dii wo ʋ sarɩya, ama dii wo ʋ sarɩya aŋaŋ wudieke dɩ mʋna.”
Vuosisi die dɩ pɩasɩnana taŋ yaa gamma Yisa ma dene
25Jerusalemi vuosi bataŋ die dɩ baarɩ dɩ, “Daa daa wa gie ba mɩa dɩ ba kʋʋ wa? 26Ye, ʋ bala yeŋ me ta vuoŋ dɩ ka bala wa wɩɩŋ. Dɩ baaŋ yi dɩ nyɩŋkʋraha mɩŋŋɩya mɩŋ dɩ ʋ yiwo Ŋmɩŋ Vuovʋarɩkɩŋ, Masia wa? 27Tɩ sɩba daa wa dɩ nyɩnna jigidieke; ama dɩɩ yi ta Ŋmɩŋ Vuovʋarɩkɩŋ, Masia wa dɩ keŋ keŋ, vuoŋ kaaŋ dɩ sɩba jigidieke ʋ nyɩnna.”
28Die Yisa die dɩ yene daga vuosisi Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ ma wa, die ʋ keŋ balɩ aŋaŋ lɔlɩkpɩɩŋ dɩ, “Nɩnɩŋ nɩ yile dɩ nɩ sɩba mɩŋ mɩŋ, ta bɩ yile dɩ nɩ sɩba jigidieke n nyɩnna? Manɩŋ n ka keŋ giena aŋaŋ n gbaŋ gbaŋ n yiko, ama vuodieke dɩ tʋnna mɩŋ wa yiwo wusie tieŋ. Nɩnɩŋ nɩ ka sɩba wa, 29ama manɩŋ n sɩba wa mɩŋ, dama n nyɩŋ wa ʋ jigiŋ, wʋnɩŋ ʋ tʋnna mɩŋ.”
30Womi die ba mɩa dɩ ba yigi wo, ama vuoŋ die ka bɩagɩ yigi wo dama ʋ yigiŋ saŋŋa die ye ka tʋgɩya. 31Ama kpɩkpaakʋ sʋŋ vuosi pam die dɩ yiwo yada, ta baarɩ dɩ, “Ŋmɩŋ vuovʋarɩkɩrɩ Masia wa dɩ keŋ keŋ, ʋ nan tʋŋ mamachi wʋkpɩɩma a tɩaŋ daa wa gie dɩ tʋnna naa?”
Die ba tʋnna gbɩgbarɩtɩŋ dɩ ba ga yigi Yisa dene
32Die Farasisi vuosisi die dɩ wʋŋ kpɩkpaakʋ dɩ pʋʋsɩna a bala wɩaha gie yaa gamma Yisa ma wa, die wɩa die banɩŋ aŋaŋ ba kɩkaabɩtɩba nyɩŋkʋraha die dɩ tʋŋ Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ gbɩgbarɩtɩŋ bataŋ dɩ ba ga a yigi Yisa. 33Yisa die dɩ baarɩ dɩ, “N nan dɩ bie nɩ jigiŋ daraa ale ama ka kʋaŋ chaaŋ n nan yiŋŋi ga vuodieke dɩ tʋnna mɩŋ wa jigiŋ. 34Nɩ nan dɩ dɩa a yaala mɩŋ ama nɩ kaaŋ ye mɩŋ, dama jigidieke n bala n bemme wo nɩ kaaŋ bɩagɩ a keŋ mi.”
35Juu vuosi nyɩŋkʋraha die dɩ pɩasa taŋ dɩ, “Sɩa ʋ baa ʋ ga ta tɩ kaaŋ ye wo? Ʋ baa ʋ ga wa Giriiki vuosi tɩgɩ diekemba Juu vuosisi dɩ benne wo a dagɩ Giriiki vuosisi? 36Ʋ baarɩ dɩ, ‘Nɩ nan dɩ dɩdɩa a yaala mɩŋ ama nɩ kaaŋ ye mɩŋ’, ta ‘Nɩ kaaŋ bɩagɩ ga jigidieke n bala n bemme wo’, wɩɩrɩ gie chɩaŋ?”
Miivoli nyaaŋ wɩa
37Die dʋʋgaka dakpatɩkɩrɩ daraaŋ die yiwo daakpɩɩŋ. Dɩnɩŋ daarɩ mi Yisa die dɩ hagɩ zie a balɩ aŋaŋ lɔlɩkpɩɩŋ dɩ, “Vuodieke nɩŋ mana nyanyuule dɩ yalla, ʋ keŋ n jigiŋ a nyu. 38Dama Ŋmɩŋ gbaŋkʋ baarɩ dɩ, ‘Vuodieke nɩŋ mana dɩ yine mɩŋ yada, miivoli nyaaŋ nan dɩ paala a nyɩŋ ʋ ma.’ ” 39Yisa die balɩ wa naa yaa gamma Ŋmɩŋ Halɩkasɩka ma, Haalɩŋ dieke vuodiekemba dɩ yine wo yada dɩ bala ba keŋ ye wo. Die saŋka mi ta Ŋmɩŋ ye ka yɩ vuosi Halɩkasɩka mi, dama saŋŋa mi ta ʋ ye ka kɔtɩ Yisa ŋmɩŋsikpeŋ.
Vuosisi puole wɩa
40Die daadamba pam die dɩ wʋŋ ʋ bala die wo ta baarɩ dɩ, “Daa wa gie seŋ yiwo Ŋmɩŋ naazʋa wusie.”
41Ta bataŋ dɩ baarɩ dɩ, “Ʋ yiwo Ŋmɩŋ Vuovʋarɩkɩrɩ Masia wa.” Ama bataŋ dɩaŋ dɩ baarɩ dɩ, “Ŋmɩŋ Vuovʋarɩkɩrɩ Masia wa kaaŋ nyɩŋ Galili me. 42Ŋmɩŋ gbaŋkʋ dagɩya dɩ Masia baa ʋ yiwo naaŋ Davidi haagɩŋ ta ba nan mɩɩrɩ wa Betilehemi ma tɩgɩ dieke die Davidi dɩ benne.” 43Naa wɩa vuosisi die dɩ puo yaa gamma Yisa ma. 44Die bataŋ dɩ yaala ba yigi wo ama vuoŋ die ka gbɩ wa.
Juu vuosi nyɩŋkʋra die dɩ kana ka yi Yisa yada dene
45Die gbɩgbarɩtɩba die dɩ yiŋŋi ga kɩkaabɩtɩba nyɩŋkʋraha aŋaŋ Farasisi vuosisi jigiŋ, die ba pɩasɩ ba dɩ, “Bɩa yine nɩ ka yaa wa a keŋ?”
46Gbɩgbarɩtɩba dɩ yiŋŋi balɩ ba dɩ, “Vuoŋ ye ka balɩ wɩa sɩba daa wa dɩ bala die wo.”
47Farasisi vuosisi dɩ pɩasɩ ba dɩ, “Ʋ gaaŋ nɩ gbaŋ mɩŋ yaa? 48Nɩ ye ye ta nyɩŋkʋraha wʋnyɩ yaa Farasisi vuoŋ yi wo yada? 49Kpɩkpaakʋ gie dɩ kana ka sɩba Ŋmɩŋ mɩraha wɩa, Ŋmɩŋ nan chʋʋsɩ ba.”
50Nikodimosi die yiwo Farasisi vuosi wʋnyɩ, die ʋ yiwo vuodieke dɩ wolinne a ga Yisa jigiŋ. Die ʋ balɩ ba dɩ, 51“Tɩ mɩraha ka yi sieŋ dɩ tɩ dii vuoŋ sarɩya a baarɩ ʋ chʋʋsɩya ta ye ka wʋŋ wa ta ye wudieke ʋ yine.”
52Die ba yiŋŋi pɩasɩ wa dɩ, “Fʋ gbaŋ nyɩŋ wa Galili yaa? Karɩŋ Ŋmɩŋ gbaŋkʋ ta nan ye dɩ Ŋmɩŋ naazʋa ye ka nyɩŋ Galili tɩŋgbaŋ ma.”
8Hɔgʋ daakpannagɩrʋ wʋnyɩ wɩa
1((Womi vuoŋ mana die dɩ ga tigiŋ, ama Yisa die dɩ jʋalɩ ga Olivisi Tɩɩsɩ kunkogiri me. 2Die ka sʋkʋleeliŋ die ʋ yiŋŋi ga Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ ma. Die vuosi pam die dɩ taaŋ a giliŋ wo, die ʋ sʋʋŋ kalɩ a piili a daga ba. 3Die mɩraha dɩdagɩrɩba bataŋ aŋaŋ Farasisi vuosisi bataŋ die dɩ yaa hɔgʋ wʋnyɩ die dɩ dʋagɩna aŋaŋ dembiŋ dieke dɩ kana ka yi ʋ chʋrʋ a keŋ juu ta vaa ʋ zie ba mana nɩŋŋa. 4Ta die balɩ a yɩ Yisa dɩ, “Dɩdagɩrʋ, tɩ yigi wo hɔgʋ wa gie ta ʋ dʋa aŋaŋ dembiŋ dieke dɩ kana ka yi ʋ chʋrʋ. 5Tɩ mɩraha sʋŋ Mosisi die baarɩ dɩ hɔgʋ wa mi chanchaaŋ mʋ ba taa wa aŋaŋ tana a kʋʋ mɩŋ, ta fʋnɩŋ, lalɩa fʋ balɩ?” 6Die ba balɩ wa naa dɩ ba ye ʋ nan balɩ wʋbɩaŋ aŋ ba galɩŋ wa. Ama Yisa die dɩ sʋʋŋ a zʋʋrɩ a nagɩ ʋ nuubiŋ a maaga wɩa tɩŋgbaŋ. 7Die ba ye a pɩasa Yisa wɩa yaa gamma hɔgʋ wa ma. Womi Yisa die dɩ hagɩ zie a baarɩ dɩ, “Vuodieke dɩ yene ka yi bɩaŋ, die vuoke woliŋ a nagɩ taŋ a taa wa.” 8Ta die a bɩ sʋʋŋ zʋʋrɩ a maaga tɩŋgbaŋ. 9Die ba wʋnna balɩkʋ naa wa, die ba mana die dɩ nyɩŋ mi wʋnyɩ wʋnyɩ, nyɩŋkʋraha die wolinne nyɩŋ, ta die va Yisa ta hɔgʋ wa die dɩ ye zie mi. 10Yisa die dɩ hagɩ zie a pɩasɩ hɔgʋ wa dɩ, “Ba bie sɩa? Vuoŋ ka tɩalɩya dɩ ʋ balɩ a chʋʋsɩ fʋ?”
11Ʋ yiŋŋi baarɩ dɩ, “Jakʋʋŋ, vuoŋ ka tɩalɩya.” Ta Yisa die dɩ baarɩ dɩ, “N gbaŋ n kaaŋ balɩ a chʋʋsɩ fʋ, gamma ama da bɩ yi bɩaŋ bɩbra.”))
Yisa dɩ yine tɩŋgbaŋka chaanɩŋ dene
12Yisa die dɩ balɩ a yi vuosisi bɩbra dɩ, “Manɩŋ n yiwo tɩŋgbaŋka gie vuosi chaanɩŋ, ta vuodieke mana dɩ dɩna n kʋaŋ nan dɩ yaa chaaŋ dieke dɩ chaana ʋ beriŋ, ta ʋ kaaŋ dɩ dɩa mɩa lɩmɩŋ ma.”
13Ta Farasisi vuosisi die dɩ balɩ a yɩ wa dɩ, “Fʋ nyɩɩna ma fʋ balala yaa gamma fʋ ma, ta wudieke fʋ balala wa dɩ yi yɔrɩ.”
14Yisa die dɩ yiŋŋi balɩ ba dɩ, “Dɩɩ yi maŋ bala yaa gamma n ma, ama wudieke n bala wa yiwo wusie, dama n sɩba jigidieke n nyɩnna keŋ mɩŋ ta bɩ sɩba jigidieke n ganana. Ama nɩnɩŋ nɩ ka sɩba jigidieke n nyɩnna aŋaŋ jigidieke n ganana. 15Nɩnɩŋ nɩ die vuoŋ sarɩya yaa gamma vuota chʋara dɩ sɩna dene, ama manɩŋ n ka die vuoŋ sarɩya. 16Dɩɩ yi maŋ keŋ baa n dii vuoŋ sarɩya, n nan dii ʋ sarɩya aŋaŋ wusie, dama n ka die sarɩya n nyɩɩna ma ama n Chʋa vuodieke dɩ tʋnna mɩŋ wa bie n jigiŋ. 17Dɩ maagɩya nɩ mɩra sʋŋ dɩ dɩɩ yi vuosi bale dɩ dii siara ta balɩ wʋbalɩmɩŋ wudieke ba bala wa yiwo wusie. 18Manɩŋ n bala yaa gamma n ma, ta n Chʋa vuodieke dɩ tʋnna mɩŋ dɩaŋ dɩ bala yaa gamma n ma.”
19Die ba pɩasɩ wa dɩ, “Fʋ Chʋa wa bie sɩa?”
Ta Yisa die dɩ yiŋŋi balɩ ba dɩ, “Nɩ seŋ ka sɩba mɩŋ yaa n Chʋa wa. Dɩɩ yi nɩ tɩŋ sɩba mɩŋ nɩ tɩŋ nan dɩ sɩba ʋ Chʋa gbaŋ.”
20Yisa die balɩ wa wɩaha gie mana saŋŋa dieke ʋ dagɩnana vuosisi Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ ma jigidieke Ŋmɩŋ piini adaka dɩ benne wo; ama vuoŋ die ka yigi wo, dama ʋ yigiŋ saŋŋa die ye ka tʋgɩya.
Nɩ kaaŋ bɩagɩ a ga jigidieke n ganana
21Yisa die dɩ bɩ a balɩ ba dɩ, “Manɩŋ n nan ga, ta nɩ nan dɩ dɩa a yaala mɩŋ ama nɩ kaaŋ ye mɩŋ, ta nan keŋ kpi aŋaŋ nɩ wʋbɩatɩ. Nɩ kaaŋ bɩagɩ ga jigidieke n ganana.”
22Die wɩa Juu vuosi nyɩŋkʋraha die dɩ pɩasa taŋ dɩ, “Ʋ baarɩ dɩ, ‘Nɩ kaaŋ bɩagɩ a ga jigidieke n ganana wa.’ Ʋ yaala ʋ kʋʋ wa ʋ gbaŋ yaa?”
23Yisa die dɩ bɩ bala gʋtɩ dɩ, “Nɩnɩŋ nɩ yiwo tɩŋgbaŋka gie sɩɩtɩ, ama manɩŋ n yiwo arɩzanna sɩɩtɩ. Nɩnɩŋ nɩ nyɩŋ wa tɩŋgbaŋka gie me, ama manɩŋ n ka nyɩŋ tɩŋgbaŋka gie me. 24Die wɩa maŋ balɩ nɩ dɩ nɩ nan kpi aŋaŋ nɩ tʋntʋmbɩatɩ. Ta dɩɩ yi nɩ ka yi mɩŋ yada dɩ n yiwo vuodieke n yine wo nɩ seŋ kpi aŋaŋ nɩ tʋntʋmbɩatɩ mɩŋ.”
25Die ba pɩasɩ wa dɩ, “Manɩa yine fʋ?”
Yisa die dɩ yiŋŋi balɩ ba dɩ, “N yiwo vuodieke n balala nɩ a nyɩŋ piiliku me dɩ n yiye wo. 26Wɩa pam benne maŋ tɩŋ nan balɩ a chʋʋsɩ nɩ; ama vuodieke dɩ tʋnna mɩŋ wa yiwo wusietieŋ ta manɩŋ n bala dʋnɩa ka gie vuosi wudieke n wʋnna a nyɩna ʋ jigiŋ.”
27Ama vuosisi die ka sɩba dɩ ʋ bala ba yaa gamma ʋ Chɔɔŋ Ŋmɩŋ wɩa. 28Die wɩa Yisa die dɩ balɩ ba dɩ, “Saŋŋa dieke nɩ keŋ kɔtɩ manɩŋ Vuota Bʋa ŋmɩŋsikpeŋ, saŋka mi nɩ nan mɩŋŋɩ dɩ n yiwo vuodieke n yine, ta sɩba dɩ n ka yie wɩɩŋ aŋaŋ n gbaŋ gbaŋ n yiko, ama n bala wudieke n Chʋa dɩ dagɩna mɩŋ dɩ n balɩ wa mɩŋ. 29Wʋnɩŋ vuodieke dɩ tʋnna mɩŋ wa bie n jigiŋ. Ʋ ka va mɩŋ dama n yie wudieke dɩ nannana ʋ sʋŋ saŋŋa mana mɩŋ.”
30Vuosi pam die dɩ wʋŋ ʋ balala wɩaha gie wo, ta yi wo yada.
Wusieke nan gbatɩ nɩ taaŋ
31Die Yisa die dɩ balɩ yi Juu vuodiekemba dɩ yine wo yada dɩ, “Dɩɩ yi nɩ dɩ n dagɩkʋ, nɩ seŋ yiwo n kʋaŋandɩɩsɩrɩŋ; 32ta nɩ nan dɩ sɩba wusieke ta wusieke nan gbatɩ nɩ taaŋ.”
33Die ba yiŋŋi balɩ wa dɩ, “Tɩnɩŋ tɩ yiwo Abarahami haagɩsɩ ta ye ka yi vuoŋ yɔŋɩsɩ. Lalɩa fʋ bala dɩ, ‘Tɩ nan ye gbatɩtaanɩŋ?’ ”
34Yisa die dɩ balɩ a yɩ ba dɩ, “Wusie maŋ bala nɩ, vuodieke nɩŋ mana dɩ yinene bɩaŋ yiwo bɩaŋ yɔmʋ. 35Yɔmʋ nɩŋ ka gʋtɩ ʋ tieŋ deŋ me, ama tigiŋ bʋa nɩŋ gʋtɩ wa deŋ me yaa gamma haahuu. 36Dɩɩ yi manɩŋ Ŋmɩŋ Bʋa wa dɩ gbatɩ nɩ a taaŋ, nɩ nan seŋ ye gbatɩtaanɩŋ. 37N sɩba dɩ nɩ yiwo Abarahami haagɩsɩ, ama nɩ mɩa dɩ nɩ kʋʋ mɩŋ mɩŋ, dama nɩ ka yaala nɩ tuo n dagɩkʋ. 38Manɩŋ n bala wudieke n Chʋa dɩ dagɩna mɩŋ mɩŋ, ama nɩnɩŋ nɩ yie wudieke nɩ chɔɔŋ dɩ bala nɩ.”
39Ba yiŋŋi balɩ wa dɩ, “Tɩ chɔɔŋ yiwo Abarahami.”
Ta Yisa die dɩ yiŋŋi balɩ ba dɩ, “Dɩɩ yi nɩ seŋ yi Abarahami ballɩ nɩ nan dɩ yie wudiekemba die ʋ yine wo mɩŋ. 40Ama nɩ yaala nɩ kʋʋ mɩŋ mɩŋ n balala nɩ wusie dieke Ŋmɩŋ dɩ nagɩna a yɩ mɩŋ wa mɩŋ. Abarahami nɩŋ die ka yi wɩɩŋ sɩba naa. 41Nɩ yie wudieke gbaŋ gbaŋ nɩ chɔɔŋ dɩ yinene wo.”
Die ba yiŋŋi balɩ wa dɩ, “Ŋmɩŋ gbaŋ gbaŋ yine tɩ chɔɔŋ dieke nyɩɩna ma tɩ yalla, ta tɩ yi ʋ ballɩ wusie.”
42Yisa die dɩ balɩ a yɩ ba dɩ, “Ŋmɩŋ dɩ tɩŋ seŋ yi nɩ chɔɔŋ nɩ nan dɩ cho mɩŋ, dama n nyɩŋ wa Ŋmɩŋ jigiŋ ta wa bie gie lele wo gie. N ka keŋye aŋaŋ n gbaŋ gbaŋ hagɩrɩŋ ama wʋnɩŋ ʋ tʋnna mɩŋ. 43Bɩa wɩa nɩ ka sɩba wudieke n balala wa chɩaŋ? Dɩ yiwo nɩ kana ka bɩagɩ wʋmma wudieke n balala wa mɩŋ. 44Nɩnɩŋ nɩ yiwo nɩ chɔɔŋ, Sitaani ballɩ ta yaala nɩ yime nɩ chɔɔŋ wa choti. Piiliku me wo die ʋ yiwo vuokʋʋrʋ, ta bɩ wo wusie, dama wusie wo ʋ ma halɩ bɩta gbaŋ. Ʋ keŋ chɩba ŋmɩnchɩbɩsɩ ka ŋaaŋ yiwo ʋ tʋntʋŋkʋra, dama ʋ yiwo ŋmɩnchɩbɩtieŋ, ta ŋmɩnchɩbɩsɩ mana nyɩŋ wa ʋ jigiŋ. 45N balala nɩ wusieke wɩa, die wɩa nɩ ka yi n balɩkʋ yada wa. 46Nɩ jabɩa baaŋ bɩagɩ dagɩ n wʋbɩaŋ? Dɩɩ yi maŋ bala wusie, bɩa wɩa nɩ ka yi mɩŋ yada? 47Vuodieke dɩ nyɩnna Ŋmɩŋ jigiŋ wʋmma Ŋmɩŋ wʋbalɩka mɩŋ; ama nɩnɩŋ nɩŋ nɩ ka nyɩŋ Ŋmɩŋ jigiŋ, die wɩa nɩ zeti dɩ nɩ wʋŋ wa.”
Yaa gamma Yisa aŋaŋ Abarahami wɩa
48Die Juu vuosi die dɩ yiŋŋi balɩ Yisa dɩ, “Tɩ ka yaa wusie tɩ bala dɩ yiwo Samaria vuoŋ ta jɩmbɩaŋ dɩ yallɩ fʋ wa?” 49Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ ba dɩ, “Jɩmbɩaŋ ka yallɩ mɩŋ. Manɩŋ n yɩ wa n Chʋa Ŋmɩŋ jɩlɩma ta nɩnɩŋ nɩ daansa mɩŋ yɔrɩ. 50Manɩŋ n ka yaala bɩrɩŋ a yɩa n gbaŋ. Ama Ŋmɩŋ yaalala ka yɩa mɩŋ, ta ʋ bɩ yi wusie sarɩyadiiru. 51Wusie maŋ bala nɩ, vuodieke mana dɩ dɩna n wɩaha kaaŋ wɔŋ kpi.”
52Ta Juu vuosisi die dɩ balɩ a yɩ wa dɩ, “Lele tɩ wa sɩba a baarɩ dɩ jɩmbɩaŋ yalla fʋ. Abarahami die kpiye mɩŋ, ta Ŋmɩŋ naazʋalɩba dɩaŋ die dɩ kpi, ama baarɩ dɩ, ‘Vuodieke nɩŋ mana dɩ dɩna n wɩaha kaaŋ wɔŋ kpi.’ 53Tɩ chɔɔŋ Abarahami die kpiye mɩŋ, tɩ yaa tama dɩ ka yile dɩ tɩaŋ Abarahami mɩŋ? Ŋmɩŋ naazʋalɩba gbaŋ die kpiye mɩŋ. Mɩnɩa fʋ yile dɩ yiye?”
54Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ ba dɩ, “Maŋ tɩŋ bɩra n gbaŋ, n bɩrɩkʋ nan yi yɔrɩ. Ama vuodieke dɩ bɩrɩnana mɩŋ yiwo n Chʋa, vuodieke gbaŋ gbaŋ nɩ bala dɩ ʋ yiwo nɩ Ŋmɩnnɩ. 55Nɩnɩŋ nɩ ye ka sɩba wa, ama manɩŋ n sɩba wa mɩŋ. Dɩɩ yi maŋ baarɩ dɩ n ka sɩba wa, n nan bɩrɩŋ ŋmɩnchɩbɩtieŋ sɩba nɩnɩŋ. Ama n sɩba wa mɩŋ ta dɩ ʋ wɩaha. 56Nɩ chɔɔŋ Abarahami die yaa sʋgɩfɩalɩŋ pam, ʋ bala ʋ ye saŋŋa dieke n bala n keŋ tɩŋgbaŋka gie me wo; die ʋ seŋ ye ke mɩŋ, ta ʋ sʋŋ die dɩ fɩalɩ.”
57Juu vuosisi die dɩ balɩ a yɩ wa dɩ, “Ye ka tʋgɩ bɩna baŋɩsɩ-nʋ, lalɩa fʋ yi ye Abarahami?”
58Yisa die dɩ yiŋŋi balɩ ba dɩ, “Wusie maŋ bala nɩ, ba kenne mɩra Abarahami wa, ta n wɔŋ beri mɩŋ.”
59Die wɩa, ba nagɩ tana dɩ ba taa wa, ama Yisa die lɔbɩrɩ ʋ gbaŋ ta nyɩŋ Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ ma.
9Yisa die dɩ yuorine daa wʋnyɩ ba mɩrɩna wa yɩɩ nine dene
1Yisa die dɩ chʋnnana a gara wa die ʋ ye daa wʋnyɩ ba mɩrɩna wa ta ʋ yi yɩɩ. 2Ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ pɩasɩ wa dɩ, “Dɩdagɩrʋ, mɩnɩa tʋntʋmbɩatɩ wɩa ba mɩɩrɩ daa wa ta ʋ yi yɩɩ? Wʋnɩŋ yaa ʋ chɔɔŋ aŋaŋ ʋ nuŋ.”
3Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ ba dɩ, “Daa wʋnɩŋ yaa ʋ chɔɔŋ aŋaŋ ʋ nuŋ bɩaŋ taasɩna ʋ yɩɩsɩsɩ. Ʋ yɩɩŋya mɩŋ dɩ n vaa ʋ nine yuori amʋ vuosi ye Ŋmɩŋ tʋnkpɩɩma. 4Yuŋ dɩ yene ka sibiye naa, tɩ mʋ tɩ tʋmma vuodieke dɩ tʋnna mɩŋ wa tʋʋma; dama yuŋ dɩ keŋ sibi vuoŋ kaaŋ bɩagɩ a tʋŋ. 5N yene bie tɩŋgbaŋka gie me nɩŋ, n yine ka vuosi chaanɩŋ.”
6Yisa dɩ bala naa kʋaŋ chaaŋ, die ʋ tɩɩrɩ nɩntɔbɩtɩ a yi tantɩ ma, a bʋʋlɩbʋ a nagɩ tɩrɩgɩ daa wa nine, 7ta balɩ a yɩ wa dɩ, “Gamma a ga nɩtɩ fʋ nine Siloami gbagɩrɩ ma.” (Siloami chɩaŋ yine “Tʋŋya”.) Die wɩa daa wa die dɩ ga, a ga nɩtɩ ʋ nine ta yese, ta viiri kuli tigiŋ.
8Die ʋ jʋjʋrʋtaŋ aŋaŋ vuodiekemba die dɩ wone a ye wo ta ʋ jʋʋsa wa die dɩ pɩasa taŋ dɩ, “Daa daa wa gie ŋaana a kala gie a jʋʋsa wa?”
9Bataŋ die dɩ baarɩ dɩ, “Ʋ wondene” Ama bataŋ dɩ baarɩ dɩ, “Aayɩ daa ʋ wondie, ʋ ta nɩasɩ wa mɩŋ.”
Die daa wa gbaŋ gbaŋ dɩ baarɩ dɩ, “Manɩŋ n yine daa wa mi.”
10Die ba pɩasɩ wa dɩ, “Lalɩa fʋ yi ta fʋ ninehe dɩ yuori?”
11Ʋ yiŋŋi a balɩ ba dɩ, “Daa dieke saaŋ dɩ dine Yisa wa bʋʋlɩna tantɩ a nagɩ a tɩrɩgɩ n ninehe, ta balɩ dɩ, ‘Gamma Siloami gbagɩrɩ ma a nɩtɩ fʋ nine.’ Die wɩa die maŋ ga, n dene nɩtɩ a kpatɩ wa maŋ bɩagɩ a yese.”
12Die ba pɩasɩ wa dɩ, “Sɩa ʋ beri?”
Ʋ yiŋŋi a balɩ ba dɩ, “N ka sɩba.”
Farasisi vuosi die dɩ pɩasɩna daa yɩɩ wa wʋpɩasɩka yaa gamma ʋ gbaamɩŋ wɩa dene
13Die wɩa die ba nagɩ daa wa ga Farasisi vuosisi jigiŋ. 14Daa dieke die Yisa die dɩ bʋʋlɩ tantɩ a yuori daa wa ninehe die yiwo davʋʋsɩkɩrɩ daraaŋ. 15Ta Farasisi vuosisi die dɩ bɩ pɩasɩ daa wa ʋ ninehe dɩ yuorine dene. Ʋ balɩ ba dɩ, “Ʋ bʋʋlɩ wa tantɩ a tɩrɩgɩ n nine, maŋ nɩtɩ ha ta yese.”
16Farasisi vuosisi bataŋ dɩ baarɩ dɩ, “Yisa wa ka nyɩŋ Ŋmɩŋ jigiŋ, dama ʋ ka dɩɩ davʋʋsɩkɩrɩ daarɩ mɩraha.”
Ama ba bataŋ dɩ baarɩ dɩ, “Lalɩa tʋntʋmbɩatɩ tieŋ dɩ baaŋ bɩagɩ tʋŋ mamachi wʋkpɩɩka gie?” Die wɩa die ba nɩga nɩnhagɩrɩŋ aŋaŋ taŋ.
17Die ba bɩ pɩasɩ daa wa dɩ, “Daa dieke dɩ yuorine fʋ ninehe, bɩa fʋ yile yaa gamma ʋ ma?”
Daa wa dɩ yiŋŋi balɩ dɩ, “Ʋ yiwo Ŋmɩŋ naazʋa.”
18Die Juu vuosi nyɩŋkʋraha die ye ka yi yada dɩ die ʋ yiwo yɩɩ ama ta wa yese lele. Die wɩa die ba wa daa wa chɔɔŋ wa aŋaŋ ʋ nuŋ a keŋ, 19a pɩasɩ ba dɩ, “Nɩ bʋa wa wʋnna? Wʋnɩŋ nɩ baarɩ dɩ nɩ mɩɩrɩ wa ta ʋ yɩɩŋya wa? Ta lalɩa ʋ bɩagɩ yese lele?”
20Ʋ chɔɔŋ aŋaŋ ʋ nuŋ dɩ yiŋŋi balɩ dɩ, “Tɩ sɩba a baarɩ dɩ ʋ yiwo tɩ bʋa, ta sɩba dɩ tɩ mɩɩrɩ wa ta ʋ yɩɩŋya mɩŋ. 21Ama tɩ ka sɩba wudieke dɩ yine ʋ bɩagɩ yese lele, ta ka bɩ sɩba vuodieke dɩ yuorine ʋ ninehe. Nɩ pɩasɩ wa dama ʋ ka yi bʋabiŋ, ʋ nan bɩagɩ balɩ yɩ ʋ gbaŋ.” 22Die ʋ chɔɔŋ aŋaŋ ʋ nuŋ wo die balɩ wa naa, dama die ba chɩga Juu vuosi nyɩŋkʋraha ŋmaamɩŋ, dama die ba wɔŋ saŋ mɩŋ dɩ vuodieke nɩŋ mana dɩ balala dɩ Yisa yine Ŋmɩŋ Vuovʋarɩkɩrɩ Masia wa, ba nan vʋarɩ wa a nyɩŋ ba Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juoku me. 23Die wɩa ba balɩ dɩ, “Ʋ ka yi bʋabiŋ, nɩ pɩasɩ wa.”
24Die ba wa daa dieke nine dɩ yuorine wo ka bule me a balɩ wa dɩ, “Hʋʋ Ŋmɩŋ nɩŋŋa dɩ baa fʋ balɩ wa wusie. Tɩ sɩba a baarɩ Yisa yiwo tʋntʋmbɩatɩ tieŋ.”
25Daa wa die dɩ yiŋŋi a balɩ ba dɩ, “Manɩŋ n ka sɩba dɩ ʋ yiwo tʋntʋmbɩatɩ tieŋ yaa ʋ ka yiye. Ama wʋbalɩŋ dieke n sɩbɩna yine die n yiwo yɩɩ, ama lele n yese mɩŋ.”
26Ba bɩ pɩasɩ wa dɩ, “Lalɩa ʋ yi ta yuori fʋ ninehe?”
27Ʋ yiŋŋi balɩ ba dɩ, “N wɔŋ balɩ nɩ mɩŋ ta nɩ ka wʋmma. Bɩa nɩ yaala n bɩ balɩ nɩ bɩbra? Nɩ gbaŋ nɩ yaala nɩ bɩrɩŋ wa ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩŋ yaa?”
28Die ba wa zɩa wa ta baarɩ dɩ, “Fʋnɩŋ yiwo vuoke me kʋaŋandɩɩsɩrʋ, ama tɩnɩŋ tɩ yiwo Mosisi kʋaŋandɩɩsɩrɩŋ. 29Tɩnɩŋ tɩ sɩba a baarɩ dɩ Ŋmɩŋ die balɩ wa wɩa a yɩ Mosisi, ama vuoke gie nɩŋ ta ka wɔŋ sɩba jigidieke ʋ nyɩnna.”
30Daa wa dɩ yiŋŋi balɩ dɩ, “Bɩa mamachi wɩɩŋ wʋnna! Nɩ ka sɩba ʋ nyɩnna jigidieke, ama wʋnɩŋ ʋ yuorine n ninehe mɩŋ! 31Tɩ sɩba a baarɩ Ŋmɩŋ ka wʋmma tʋntʋmbɩatɩ tieliŋ jʋʋsɩŋ; ama ʋ wʋmma yɩa vuodieke dɩ jɩanna wa ta yie wudiekemba ʋ yaalɩnana mɩŋ. 32A nyɩŋ dʋnɩa piiliku me, tɩ ye ka wʋŋ dɩ vuoŋ yuori vuodieke ba mɩɩrɩna wa ta ʋ yi yɩɩ nine. 33Dɩɩ yi daa wa gie dɩ ka nyɩŋ Ŋmɩŋ jigiŋ, ʋ tɩŋ kaaŋ bɩagɩ a yi wɩɩŋ.”
34Die ba yiŋŋi balɩ wa dɩ, “Fʋnɩŋ ba mɩɩrɩ fʋ mɩŋ aŋaŋ bɩaŋ, mɩnɩa yine fʋ, fʋ yaala fʋ dagɩ tɩ?” Ta die yagɩ wa a nyɩŋ Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juoku me.
Ninyuoriŋ wɩa
35Yisa die dɩ wʋŋ dɩ ba yagɩ wa daa wa a nyɩŋ Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juoku me, die ʋ yaalɩ ʋ jigiŋ a ye wo, a pɩasɩ wa dɩ, “Yi Vuota Bʋa yada mɩŋ?”
36Daa wa die dɩ yiŋŋi a pɩasɩ wa dɩ, “Jakʋʋŋ, mɩnɩa yine Vuota Bʋa wa? Dagɩ mɩŋ amʋ n nan yi wo yada.”
37Yisa die dɩ yiŋŋi balɩ wa dɩ, “Fʋnɩŋ wɔŋ ye wo mɩŋ, ta ʋ yine vuodieke dɩ balala wɩa aŋaŋ fʋ leleke giena.”
38Daa wa dɩ baarɩ dɩ, “N Yɔmʋtieŋ n yi fʋ yada mɩŋ.” Ta die sʋʋŋ gbirigi Yisa nɩŋŋa.
39Yisa die dɩ baarɩ dɩ, “Manɩŋ n keŋ wo tɩŋgbaŋka gie me dɩ n dii vuota sarɩya, amʋ vuodiekemba dɩ yɩɩŋna wa nan dɩ yese ta vuodiekemba dɩaŋ dɩ yesinene wo nan yɩɩŋ.”
40Die Farasisi vuosi bataŋ die dɩ benne mi wo ta wʋŋ wudieke ʋ bala wa die dɩ pɩasɩ wa dɩ, “Tɩ gbaŋ tɩ yɩɩŋya mɩŋ?”
41Yisa die dɩ baarɩ dɩ, “Dɩɩ yi nɩ tɩŋ wo ninyuoriŋ, nɩ tɩŋ kaaŋ dɩ yaa bɩaŋ, ama nɩ bala dɩ nɩ yaa ninyuoriku nɩŋ, nɩ yaa bɩaŋ.”
10Yiyagɩrʋ nandagɩrɩ wɩa
1Yisa die dɩ bɩ balɩ ba dɩ, “Wusie maŋ bala nɩ, vuodieke nɩŋ dɩ kana ka daagɩ yiise juoku sanʋarɩ a juu ama ta daagɩ paŋ a juu yiwo gaarʋ aŋaŋ gbɩgbatɩrʋ. 2Ama vuodieke dɩ daagɩnana sanʋarɩ a juo wo yiwo yiisehe yiyagɩrʋ. 3Sanʋagbarɩtʋ wa ŋaaŋ yuori wo sanʋarɩ a yɩ wa aŋ ʋ juu, ta ʋ wa ʋ gbaŋ gbaŋ ʋ yiisehe saara ba ŋaaŋ wʋmma ʋ lɔlɩŋ ta ʋ yaa ba nyɩna. 4Ʋ keŋ yaa ha a keŋ nyɩŋ, ʋ ŋaaŋ dɩ wa a nɩŋŋa ta yiisehe dɩ dɩ ʋ kʋaŋ, dama a sɩba ʋ lɔlɩŋ mɩŋ. 5Ama a kaaŋ wɔŋ a dɩ chaanʋ kʋaŋ, a nan chɩgɩ ta va wa, dama a ka sɩba ʋ lɔlɩŋ.”
6Yisa die taaŋ ba nandagɩrɩ gie ama die ba ka sɩba wudieke ʋ balala ba wa chɩaŋ.
Yisa yine Yiyagɩrʋ vɩɩnɩŋ
7Die wɩa Yisa dɩ bɩ bala ba dɩ, “Wusie maŋ bala nɩ, manɩŋ n yine yiisehe juoku sanʋaŋ. 8Vuodiekemba mana die dɩ wolinne a keŋ n ma wa yiwo gaarɩŋ aŋaŋ gbɩgbatɩrɩŋ, ta yiisehe dɩ ka wʋŋ a yɩ ba. 9Manɩŋ n yine sanʋarɩ, vuodieke nɩŋ mana dɩ daagɩna n ma a juu nan ye gbatɩtaanɩŋ. Ʋ nan keŋ juu ta nyɩna, ta yese nyindiike vɩɩna. 10Gaarʋ nɩŋ keŋye dɩ ʋ keŋ gaarɩ yiisehe, ta kʋʋ ha, ta bɩ chʋʋsɩ ha. Manɩŋ, n keŋye mɩŋ dɩ a ye miivoli dieke dɩ yine miivoli wusie ke.
11“Manɩŋ n yiwo yiyagɩrɩvɩɩnʋ, ta yiyagɩrɩvɩɩnʋ kpinene ʋ yiise wɩa. 12Ama vuodieke nɩŋ dɩ yagɩnana yiise ligire wɩa, ta ka yi yiyagɩrʋ wusie, ta ka bɩ sɩɩ yiisehe nɩŋ, dɩɩ yi ʋ keŋ ye gbaanchʋŋ dɩ kieŋ saŋŋa dieke, sie ʋ chɩgɩ ta vaa yiisehe; ta gbaanchʋrɩ keŋ yigi he ta yiise tɩalɩkaha chɩgɩ jaasɩ. 13Ʋ ŋaaŋ chɩga dama ʋ yaga yiisehe ligire wɩa, ta ʋ baga wo yiisehe me. 14-15Manɩŋ n yiwo yiyagɩrɩvɩɩnʋ; Sɩba n Chʋa Ŋmɩŋ dɩ sɩbɩna mɩŋ, ta n gbaŋ maŋ sɩba wa die wo, die gbaŋ gbaŋ dɩ sɩɩ, n sɩba n yiise, ta yiisehe dɩaŋ dɩ sɩba mɩŋ, ta maŋ yi siri dɩ n kpi a wɩa. 16N yaa yiise ataŋ, ama hanɩŋ a wo yiise juoku gie me. Sie n yaa a dɩaŋ a keŋ, ta a nan tuo n nʋaŋ, ta a mana bɩrɩŋ yiise buuri balɩmɩŋ, ta yaa yiyagɩbalɩmɩŋ.
17“N Chʋa Ŋmɩŋ cho mɩŋ mɩŋ dama n yi siri dɩ n kpi, ta ka kʋaŋ chaaŋ n bɩ ye miivoli. 18Vuoŋ wori a nan bɩagɩ vʋarɩ n miivoli, ntaala n yɩ wa sieŋ. N yaa yiko a nan bɩagɩ nagɩ yi, ta bɩ yaa yiko a nan bɩagɩ keŋ n mɩsɩ ma. Naa n Chʋa die dɩ balɩ mɩŋ dɩ n yi.”
19Die ʋ wʋbalɩkaha gie die dɩ yi Juu vuosisi dɩ bɩ puo bɩbra. 20Ba pam die dɩ baarɩ dɩ, “Jɩmbɩaŋ yalla wa ta ʋ juo yɩɩŋyaatɩ. Bɩa wɩa nɩ wʋmma wa?”
21Ama bataŋ die dɩ baarɩ dɩ, “Vuodieke jɩmbɩaŋ dɩ yalla kaaŋ bɩagɩ balɩ wɩa sɩba naa. Lalɩa vuodieke jɩmbɩaŋ dɩ yalla dɩ nan bɩagɩ a yuori yɩɩsɩ nine?”
Juu vuosi die dɩ zetine Yisa dene
22Die saŋŋa dɩ tʋgɩ dɩ ba dii ba dʋʋga dieke ba ŋaana bɩra Ŋmɩŋ ba jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ wɩa wa. Dʋʋga ka die dii wo Jerusalemi ma. Saŋka mi die yiwo tafaaŋ 23ta Yisa die dɩ dɩ dɩa lɩɩfaaŋ dieke ba wasɩnana Solomoni lɩɩfaaka, dɩ benne Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ ma wa. 24Vuosisi die dɩ taaŋ a giliŋ wo ta pɩasɩ wa dɩ, “Fʋnɩŋ yaala tɩ chɩɩsɩ mɩŋ a ga tʋgɩ wa saŋŋa bɩa? Balɩ tɩ wusie: Fʋ yine Ŋmɩŋ Vuovʋarɩkɩrɩ Masia wa?”
25Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ ba dɩ, “N wɔŋ balɩ nɩ mɩŋ, ama nɩ ka yi mɩŋ yada. Tʋŋ diekemba n tʋnnana wa aŋaŋ n Chʋa Ŋmɩŋ yikoke, dagɩnana vuodieke n yine. 26Ama nɩ ka yi yada dama nɩ ka yi n yiise. 27N yiisehe wʋmma n lɔlɩŋ; ta maŋ sɩba ha ta a dɩ n kʋaŋ. 28Manɩŋ n yɩa ha miivoli dieke dɩ wone kpatɩŋ, ta a kaaŋ wɔŋ kpi; ta vuoŋ dɩ kaaŋ bɩagɩ a gbatɩ ha a nyɩŋ n jigiŋ. 29N Chʋa Ŋmɩŋ nagɩna ha a yi n nuusi me, ta wʋnɩŋ ʋ tɩaŋ vuoŋ mana mɩŋ. Die wɩa vuoŋ wori a baaŋ bɩagɩ a gbatɩ ha a nyɩŋ n Chʋa wa nuusi me 30Manɩŋ aŋaŋ n Chʋa Ŋmɩŋ yiwo jabalɩmɩŋ.”
31Womi Juu vuosisi die dɩ bɩ nagɩ tana dɩ ba taa wa, 32ama Yisa die dɩ balɩ ba dɩ, “Manɩŋ n yi wo wʋvɩɩna dieke n Chʋa Ŋmɩŋ dɩ nagɩna a yɩ mɩŋ dɩ n yi pam nɩ jigiŋ, a jabɩa wɩa nɩ yaala nɩ taa mɩŋ tana?”
33Ta ba yiŋŋi a balɩ wa dɩ, “Tɩ ka baa tɩ taa fʋ tana aŋaŋ fʋ yinene wʋvɩɩnaha wɩa, ama fʋ nagɩna fʋ gbaŋ a magɩsa Ŋmɩŋ wɩa. Fʋnɩŋ ko yiwo vuota, ama ta mɩa dɩ fʋ nagɩ fʋ gbaŋ a bɩrɩŋ Ŋmɩŋ.”
34Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ ba dɩ, “Dɩ maagɩya nɩ gbaŋ gbaŋ nɩ mɩra dieke dɩ benne Ŋmɩŋ gbaŋkʋ sʋŋ wa dɩ, wʋnɩŋ Ŋmɩŋ die baarɩ dɩ, ‘Sarɩya diiribe yiwo n ballɩ’, 35ta tɩ sɩba a baarɩ wudieke Ŋmɩŋ gbaŋkʋ dɩ bala wa yiwo wusie yaa gamma haahuu; ta wʋnɩŋ Ŋmɩŋ dɩ wasa vuodiekemba ʋ nagɩna ʋ wɩaha a yɩ wa ʋ ballɩ. 36Manɩŋ nɩŋ, n Chʋa Ŋmɩŋ vʋarɩna mɩŋ a tʋŋ mɩŋ tɩŋgbaŋka gie me. Ta lalɩa nɩ nan bɩagɩ a baarɩ dɩ n zɩa Ŋmɩŋ aŋaŋ n balala dɩ n yiwo Ŋmɩŋ Bʋa wa? 37Die nɩŋ nɩ da yi mɩŋ yada dɩɩ yi maŋ ka tʋma n Chʋa Ŋmɩŋ tʋʋmaha. 38Ama dɩɩ yi maŋ tʋʋmaha ta nɩ ka yi mɩŋ yada, nɩ tɩŋ mʋ nɩ yiwo n tʋʋmaha yada amʋ nɩ nan dɩ sɩba dɩ n Chʋa Ŋmɩŋ bie n ma ta n dɩaŋ maŋ bie ʋ ma.”
39Die ba bɩ mɩa dɩ ba yigi wo, ama die ʋ bɩa ta vaa ba, 40ta die bɩ garɩsɩ Jɔɔdani mʋgɩrɩ a ga jigidieke Jɔɔn die dɩ sɩnana vuosi Ŋmɩŋ nyaabʋ ta die bie mi. 41Vuosi pam die dɩ keŋ ʋ jigiŋ a bala yɩa tamba dɩ, “Jɔɔn die ka yi mamachi wʋkpɩɩma ama wudieke mana ʋ bala yaa gamma daa wa gie ma die yi wusie.” 42Die mi vuosi pam die dɩ yi wo yada.
11Lazurusi kuŋ wɩa
1Die daa wʋnyɩ saaŋ die dine Lazurusi ta ʋ bie Betani ma, ta die dɩ keŋ yʋagɩ. Betani die yiwo tɩŋ dieke Meri aŋaŋ ʋ nɩmbʋa Maata dɩ benne. 2Meri wa gie die yine vuodieke die dɩ sitine tulaarika a yi tɩ Yɔmʋtieŋ nagɩsɩ ma wa ta chɩtɩbʋ aŋaŋ ʋ sikpeŋ zoosisi; die dɩ yiwo ʋ nɩmbʋa Lazurusi die dɩ yʋagɩna wa. 3Die ʋ tamba Meri aŋaŋ Maata die dɩ tʋŋ balɩ Yisa dɩ, “Tɩ Yɔmʋtieŋ, fʋ zʋa dieke fʋ faasɩna a cho wo yʋagɩ mɩŋ.”
4Yisa die dɩ wʋnna naa wa, ʋ balɩ a yɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ, “Yʋagɩbʋ gie ka baa ka yi Lazurusi miivoli kpatɩŋ, ama dɩ yiwo wudieke vuosi dɩ nan bɩrɩ Ŋmɩŋ saaŋ ka wɩa, ta bɩ bɩrɩ manɩŋ Ŋmɩŋ Bʋa saaŋ.”
5Yisa die cho wo Maata aŋaŋ ʋ nɩmballɩ Meri aŋaŋ Lazurusi mɩŋ, 6ama die ʋ wʋnna tʋntʋŋkʋ dɩ Lazurusi yʋagɩ wa, die ʋ wɩarɩ a bie jigidieke die ʋ benne wo damʋʋma ale. 7Ta die keŋ a balɩ a yɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ, “Nɩ vaa tɩ yiŋŋi ga Judia.”
8Ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ baarɩ dɩ, “Dɩdagɩrʋ, daraa ale ka gie, mi vuosi die yaala ba taa fʋ aŋaŋ tana a kʋʋ mɩŋ, bɩa wɩa fʋ bɩ yaala fʋ ga mi?”
9Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ ba dɩ, “Chaanɩŋ ŋaaŋ beri mɩŋ a nyɩŋ sʋkʋʋŋ a tʋgɩ jɩŋmɩŋ. Dɩɩ yi vuoŋ dɩ chʋŋ ŋmɩntʋasɩ ʋ kaaŋ gbɩŋ nan, dama ʋ yese tɩŋgbaŋka gie chaanɩŋ mɩŋ. 10Ama dɩɩ yi ʋ chʋŋ yuŋ ʋ nan gbɩŋ nan dama chaanɩŋ wori.” 11Yisa die bala wa naa, ta bɩ balɩ gʋtɩ dɩ, “Tɩ zʋa Lazurusi gʋʋra mɩŋ, ama n nan ga a sʋgɩrɩ wa.”
12Ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ yiŋŋi a balɩ wa dɩ, “Tɩ Yɔmʋtieŋ, dɩɩ yi ʋ gʋʋra nɩŋ ʋ nan ye alaafɩa.”
13Ama Yisa die daga dɩ Lazurusi kpiye mɩŋ ama ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die yile dɩ ʋ daga dɩ Lazurusi gʋʋra mɩŋ. 14Die wɩa die ʋ yuori balɩ ba dɩ, “Lazurusi kpiye mɩŋ; 15ama nɩ wɩa n yaa wa sʋgɩfɩalɩŋ die n wone ʋ jigiri amʋ nɩ nan yi mɩŋ yada. Nɩ vaa tɩ ga ʋ jigiŋ.”
16Die Tomasi, vuodieke ba wasɩnana (Yiibiri) dɩ balɩ yi ʋ chanchaalɩba dɩ, “Nɩ vaa tɩ mana ga aŋaŋ wa, amʋ dɩɩ yi kuŋ, tɩ kpi aŋaŋ wa.”
Yisa yine vuodieke dɩ vanana vuosi dɩ yese miivoli bɩbra
17Yisa die dɩ gana gbigi Betani wa, die ʋ wʋŋ dɩ ba gune Lazurusi ka daraa anɩɩsa wonde. 18Betani die ka yʋa aŋaŋ Jerusalemi; die ka yʋasɩ die yiwo sɩba mali ale, 19die wɩa Juu vuosi pam die dɩ keŋ dɩ ba waasɩ Maata aŋaŋ Meri ta yɩ ba suguru yaa gamma ba nɩmbʋa kumbu wɩa.
20Die Maata dɩ wʋnna dɩ Yisa kieŋ wo, die ʋ nyɩŋ ga dɩ ʋ tuoli wo sieŋ me, ama Meri die dɩ wɩarɩ tigiŋ me. 21Maata die dɩ balɩ yɩ Yisa dɩ, “N Yɔmʋtieŋ, dɩɩ yi fʋ tɩŋ bie wo giena n nɩmbʋa wa gie tɩŋ kaaŋ kpi. 22Ama n sɩba dɩ lele gbaŋ Ŋmɩŋ nan yɩ fʋ jadieke mana fʋ jʋʋsɩna wa.”
23Yisa die dɩ balɩ wa dɩ, “Fʋ nɩmbʋa wa nan hagɩ kuŋ me.”
24Maata die dɩ yiŋŋi a balɩ wa dɩ, “N sɩba mɩŋ dɩ ʋ nan daansɩ hagɩ kuŋ me dʋnɩa kpatɩŋ daraaŋ.”
25Yisa die dɩ balɩ dɩ, “Manɩŋ n yine vuodieke dɩ sʋgɩrɩnana kunti ta yɩa ba miivoli. Vuodieke nɩŋ dɩ yi mɩŋ yada, ʋ nan dɩ yallɩ miivoli, ʋ kpi gbaŋ; 26ta vuodieke dɩaŋ dɩ benne ʋ mɩsɩ ma ta yi mɩŋ yada kaaŋ wɔŋ kpi. Yi wɩɩrɩ gie yada mɩŋ?”
27Die ʋ yiŋŋi baarɩ dɩ, “Wa, n Yɔmʋtieŋ, n yi yada dɩ fʋnɩŋ fʋ yine Ŋmɩŋ Vuovʋarɩkɩrɩ Masia wa ta bɩ yi Ŋmɩŋ Bʋa, vuodieke dɩ bala ʋ keŋ tɩŋgbaŋka gie wo.”
Yisa die dɩ kʋnna dene
28Maata die dɩ bala wɩaha a kpatɩ kʋaŋ chaaŋ, die ʋ yiŋŋi ga a lɔbɩrɩ a wa ʋ nɩmbʋa Meri, a balɩ wa dɩ, “Dɩdagɩrʋ wa bie giena ta pɩasa fʋ wɩa.” 29Meri die dɩ wʋnna naa, die ʋ hagɩ a yi lagɩ lagɩ a nyɩŋ dɩ ʋ ga tuoli wo sieŋ me. 30Yisa die dɩ ye ka tʋgɩ tɩŋkpaŋka sʋŋ, die ʋ ye bie wo jigidieke Maata dɩ tuoline wo. 31Die Juu vuodiekemba die dɩ benne tigiri me ta yɩa Meri suguru wo dɩ yene ʋ hagɩna a yi lagɩ lagɩ a nyɩnna wa die ba dɩ ʋ kʋaŋ. Die ba yile dɩ ʋ gara vɔrɩkʋ jigiŋ dɩ ʋ kʋŋ.
32Die Meri dɩ tʋgɩna jigidieke Yisa dɩ benne wo, ta ye wo wo, die ʋ sʋʋŋ gbirigi ʋ nɩŋŋa ta baarɩ dɩ, “N Yɔmʋtieŋ, dɩɩ yi fʋ tɩŋ bie giena n nɩmbʋa wa gie tɩŋ kaaŋ kpi.”
33Yisa die dɩ ye ʋ kʋnnana ta Juu vuodiekemba dɩaŋ dɩ dɩna ʋ kʋaŋ a keŋ wo gbaŋ dɩ kʋnnana wa; die ʋ sʋŋ dɩ chʋʋsɩ pam. 34Ta die pɩasɩ ba dɩ, “Sɩa nɩ gu wo?”
Die ba yiŋŋi a balɩ wa dɩ, “Tɩ Yɔmʋtieŋ, keŋ a ye mi.”
35Yisa die dɩ kʋŋ. 36Die wɩa Juu vuosisi dɩ baarɩ dɩ, “Nɩ ye ʋ faasɩna a cho Lazurusi dene.”
37Ama bataŋ dɩaŋ dɩ baarɩ dɩ, “Daa ʋ yuorine daa yɩɩ wa ninehe? Ʋ tɩŋ kaaŋ bɩagɩ a kagɩ aŋ Lazurusi da kpi?”
Yisa die dɩ sʋgɩrɩna Lazurusi a nyɩŋ kuŋ me dene
38Yisa sʋŋ die dɩ faasɩ a chʋʋsɩ, ta ʋ ga vɔrɩkʋ jigiŋ. Die ka yiwo taŋ lʋgɩŋ vɔrɩŋ ba nagɩ taŋ a ligi ka nʋaŋ. 39Yisa die dɩ baarɩ dɩ, “Nɩ nagɩ tanɩ a nyɩŋ vɔrɩkʋ ma.”
Maata, vuodieke dɩ kpine wo taa wa dɩ baarɩ dɩ, “N Yɔmʋtieŋ, ʋ nan dɩ nyʋʋgɩ dama tɩ gune wo daraa anɩɩsa wʋnna.”
40Womi Yisa dɩ balɩ a yɩ wa dɩ, “N ka balɩ fʋ dɩ dɩɩ yi fʋ yi yada nan ye Ŋmɩŋ dɩ yalla hagɩrɩŋ dene?” 41Die wɩa die ba nagɩ tanɩ a nyɩŋ vɔrɩkʋ nʋaŋ, Yisa die dɩ daansɩ ŋmɩŋsikpeŋ ta baarɩ dɩ, “N Chʋa Ŋmɩŋ, n waasa fʋ dɩ fʋ wʋnnana n jʋʋsɩŋ. 42N sɩba a baarɩ saŋŋa mana tuose n jʋʋsɩŋ mɩŋ, ama n bala naa vuosi gie wɩa, amʋ ba nan yi yada dɩ fʋ tʋnna mɩŋ.” 43Die ʋ balla naa a kpatɩ wa, die ʋ wa aŋaŋ lɔlɩkpɩɩŋ dɩ, “Lazurusi, keŋ nyɩŋ!” 44Womi Lazurusi die dɩ keŋ nyɩŋ, logiti die dɩ veli ʋ nuusi aŋaŋ ʋ nagɩsɩ ta garɩbɩŋ die dɩ bɔbɩ ʋ nine. Yisa die dɩ balɩ a yɩ ba dɩ, “Nɩ forisi gatɩtɩ ta vaa ʋ ga.”
Die ba sanna dɩ ba kʋʋ Yisa dene
(Mat. 26.1-5; Maki 14.1, 2; Luki 22.1, 2)
45Die vuodiekemba dɩ kenne dɩ ba waasɩ Meri wa pam die dɩ ye wudieke Yisa dɩ yine wo ta yi wo yada. 46Ama ba bataŋ die dɩ yiŋŋi ga Farasisi vuosisi jigiŋ a balɩ ba wudieke Yisa dɩ yine. 47Die wɩa Farasisi vuosisi aŋaŋ kɩkaabɩtɩba nyɩŋkʋraha aŋaŋ tɩka nyɩŋkʋraha die dɩ lagɩŋ taŋ a baarɩ dɩ, “Bɩa tɩ nan yi? Nɩ ye mamachi tʋŋ dieke daa wa gie dɩ tʋnnana. 48Dɩɩ yi tɩ va wa ʋ tʋma a gara, vuoŋ mana nan keŋ yi wo yada ta Romani nyɩŋkʋraha nan keŋ a chʋʋsɩ tɩ Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ aŋaŋ tɩŋgbaŋka gie mana.”
49Die ba wʋnyɩ saaŋ dɩ dine Kayafasi ta ʋ yi ba kɩkaabɩtɩba jakʋʋŋ bini mi die dɩ baarɩ dɩ, “Nɩnɩŋ nɩ ka sɩba wɩɩŋ! 50Nɩ ka sɩba a baarɩ dɩ kpɩa dɩ vuobalɩmɩŋ tuo vuosi gie mana kuŋ a kpi a tɩaŋ tɩŋgbaŋka gie vuosi mana dɩ baaŋ kpi?” 51Die ʋ ka balɩ naa aŋaŋ ʋ gbaŋ gbaŋ ʋ yɩaŋ, ama die ʋ yine kɩkaabɩtɩba jakʋʋrɩ bini mi wo, die ʋ bʋga bala mɩŋ dɩ Yisa baa ʋ tuo wo Juu vuosi kuŋ a kpi, 52daa ba nyɩɩna ma, ama ka baa ka yaa wa Ŋmɩŋ ballɩ diekemba dɩ jaasɩna tɩŋgbaŋka gie mana ma wa a keŋ lagɩsɩ taŋ a yi be jabalɩmɩŋ.
53Die wɩa a nyɩŋ daarɩ mi yaa gamma die Juu vuosisi dɩ saŋ dɩ ba kʋʋ Yisa. 54Die wɩa Yisa die ka bɩ dɩ dɩa yaalɩŋ ma Judia tɩŋgbaŋ ma, ta die nyɩŋ mi a ga tɩŋ kaanɩ dɩ gbigine hagɩyeŋ ba wasa ka Efarimi, ta die bie mi aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba.
55Die Juu vuosi dʋʋga dieke ba wasɩnana gasɩtɩaŋkʋ dɩ gbigi, die vuosi pam die dɩ nyɩŋ tɩgɩsɩ tɩgɩsɩ a jʋalɩ ga Jerusalemi dɩ ba wʋnsɩ ba gbaŋ ta dʋʋgaka ye tʋgɩ. 56Die vuosisi die dɩ lagɩŋna Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ ma wa, die ba dɩ dɩa yaala Yisa ta pɩasa taŋ dɩ, “Bɩa nɩ yile? Ʋ ka baa ʋ keŋ dʋʋgaka yaa?” 57Ama kɩkaabɩtɩba nyɩŋkʋraha aŋaŋ Farasisi vuosisi die wɔŋ yɩ wa nʋaŋ dɩ vuodieke dɩ keŋ ye jigidieke Yisa dɩ benne ʋ keŋ a yɩ ba doose amʋ ba nan yigi wo.
12Meri die dɩ sitine tulaari a yi Yisa nagɩsɩ ma dene
1Die daraa ayʋaba die dɩ tɩala dɩ gasɩtɩaŋkʋ dʋʋgaka tʋgɩ wa, Yisa die dɩ ga Betani jigidieke Lazurusi die dɩ benne wo, vuodieke Yisa dɩ sʋgɩrɩna a nyɩŋ kumbu me wo. 2Mi die ba digi nyindiike a yɩ wa, die Maata dɩ suŋŋi a tɩa nyindiikehe, Lazurusi die yiwo vuodiekemba dɩ dinene aŋaŋ Yisa wa wʋnyɩ. 3Womi Meri die dɩ nagɩ kɔlɩba aŋaŋ tulaari dieke ligire dɩ faasɩna a tʋa a sitibu a yi Yisa nagɩsɩ ma, ta nagɩ ʋ sikpeŋ zoosi a chɩtɩ bʋ, ta tulaaribu nyuugiŋ dɩ suuli tigiri mana. 4Die Yisa kʋaŋandɩɩsɩrɩba wʋnyɩ ba wasɩnana Judasi Asikaroti, vuodieke die dɩ bala ʋ keŋ posi Yisa chɩaka die dɩ baarɩ dɩ, 5“Bɩa wɩa ba ka nagɩ tulaaribu a daa salɩnyɩala12.5 Salɩnyɩalɩbiŋ die yiwo damʋʋmɩŋ tune. kɔbɩsɩ-taa ta nagɩ ligirebu a yɩ zɔɔlɩntieliŋ?” 6Die ʋ ka balɩ naa ʋ baga dɩ benne zɔɔlɩntieliŋ ma wɩa, ama die ʋ yine gaarʋ wɩa. Die ʋ pɔgɩlɩna ba ligire bʋlɔgɩŋ ta die gaara.
7Ama Yisa die dɩ baarɩ dɩ, “Nɩ vaa Meri sɔmm! Ʋ yiwo naa a gbarɩ n guule daraaŋ. 8Nɩnɩŋ nɩ aŋaŋ zɔɔlɩntieliŋ nan dɩ beri saŋŋa mana, ama manɩŋ nɩŋ n kaaŋ dɩ beri aŋaŋ nɩ saŋŋa mana.”
Die ba sanna dɩ ba kʋʋ Lazurusi dene
9Die vuosi pam die dɩ wʋŋ dɩ Yisa keŋ Betani ma, die wɩa die ba ga mi. Die ba ka ga mi Yisa nyɩɩna ma wɩa, ama die ba yaala ba ye wo Lazurusi, vuodieke Yisa dɩ sʋgɩrɩna a nyɩŋ kumbu me wo. 10Naa wɩa kɩkaabɩtɩba nyɩŋkʋraha die dɩ saŋ dɩ ba kʋʋ Lazurusi gbaŋ; 11dama die Lazurusi kumbu hagɩkʋ wɩa die Juu vuosi pam dɩ zeti ba kɩkaabɩtɩba nyɩŋkʋraha ama ta gara Yisa jigiŋ a yie wo yada.
Yisa die dɩ gana a ga juu Jerusalemi dene
(Mat. 21.1-11; Maki 11.1-11; Luki 19.28-40)
12Die ka tʋnvʋʋsa die kpɩkpaakʋ die dɩ kenne gasɩtɩaŋkʋ dʋʋgaka die dɩ wʋŋ dɩ Yisa kieŋ wo Jerusalemi ma. 13Die wɩa die ba chɩa vaatɩ a nyɩŋ ga dɩ ba tuoli wo sieŋ a faasɩ nata dɩ, “Hozaana,12.13 Hozaana chɩaŋ yiwo “Gbatɩ tɩ a taaŋ”. Ŋmɩŋ yi alibarika a yɩ vuodieke dɩ kienene wʋnɩŋ Ŋmɩŋ saaŋ ma! Ŋmɩŋ bɩ yi alibarika a yi Izara naaŋ wa ma.”
14Yisa die wɔŋ vaa ba yaalɩ wa boniŋ die ʋ jʋalɩ a kalɩ ka ma, sɩba dɩ maagɩna die Ŋmɩŋ gbaŋkʋ ma dɩ:
15“Zayɔni tɩŋ vuosi nɩ da vaa ŋmaamɩŋ yalla nɩ
ye, nɩ naaŋ wa kieŋ,
ta jʋalɩ bonpɔlɩ.”
16Saŋka mi die ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die ka sɩba wɩɩrɩ gie chɩaŋ; ama Ŋmɩŋ die dɩ kenne a sʋgɩrɩ Yisa a nyɩŋ kumbu me wo die ba tɩɩnsɩ dɩ Ŋmɩŋ gbaŋkʋ balɩ wa die yaa gamma ʋ ma, ta bɩ tɩɩnsɩ dɩ ba yiwo dene a yɩ wa.
17Die vuodiekemba die dɩ benne Yisa jigiri ta ʋ wa Lazurusi a nyɩŋ vɔrɩkʋ ma ta sʋgɩrɩ wa a nyɩŋ kumbu me wo die dɩ mʋʋla wudieke dɩ yine wo. 18Die wɩa kpɩkpaaŋ die dɩ nyɩŋ dɩ ba tuoli wo sieŋ me, dama die ba wʋŋya mɩŋ ʋ yine mamachika gie. 19Die Farasisi vuosi dɩ bala yɩa taŋ dɩ, “Tɩ kaaŋ bɩagɩ a yi wɩɩŋ lele. Ye, tɩŋgbaŋka gie vuosi mana dɩ wa mɩŋ.”
Die Giriiki vuosi bataŋ die dɩ yaala ba ye Yisa dene
20Die Giriiki vuosi bataŋ die gʋtɩ wa vuodiekemba dɩ gana Jerusalemi dɩ ba ga jɩaŋ Ŋmɩŋ gasɩtɩaŋkʋ dʋʋgaka saŋka. 21Die ba ga Filipi jigiŋ vuodieke die dɩ nyɩnna Befisada tɩŋ, Galili tɩŋgbaŋ ma, a balɩ wa dɩ, “Jakʋʋŋ, tɩ yaala tɩ ye wo Yisa mɩŋ.”
22Filipi dɩaŋ dɩ ga balɩ Andurusi, ba bale wo dɩaŋ dɩ ga balɩ Yisa. 23Yisa dɩ yiŋŋi balɩ ba dɩ, “Saŋŋa dieke Ŋmɩŋ dɩ bala ʋ kɔtɩ Vuota Bʋa wa ŋmɩŋsikpeŋ tʋgɩya mɩŋ. 24Wusie maŋ bala nɩ, dɩɩ yi ba bʋrɩ zabɩŋ tɩŋgbaŋ ma ka ŋaaŋ nyuuŋ mɩŋ ta zabɩnɩ kpi. Ka kʋaŋ chaaŋ zaaha bɩrɩŋ a nyɩŋ nyɩŋnyɩŋka pam. Ama ba ka bʋrɩ zabɩŋ ka kaaŋ kpi, ta kaaŋ bɩ a nyɩŋ nyɩŋnyɩŋka. Ama ka nan yiwo zabɩmbalɩmɩŋ. 25Vuodieke nɩŋ mana dɩ chone ʋ mɩsɩ nan waarɩ ka; ama vuodieke nɩŋ mana dɩ kana a cho ʋ gbaŋ gbaŋ ʋ mɩsɩ tɩŋgbaŋka gie me nan daansɩ ye miivoli dieke dɩ wone kpatɩŋ. 26Vuodieke nɩŋ mana dɩ yaala ʋ tʋŋ n tʋʋma mʋ ʋ dɩ wa n kʋaŋ, amʋ ʋ nan dɩ bie jigidieke n benne wo. Ta n Chʋa Ŋmɩŋ nan kɔtɩ vuodieke dɩ tʋnnana n tʋʋmaha ŋmɩŋsikpeŋ.”
Yisa die dɩ bala yaa gamma ʋ kuŋ wɩa dene
27Yisa die baarɩ dɩ, “Lele n sʋŋ faasɩ chʋʋsɩ mɩŋ, ta bɩa maŋ baaŋ n balɩ? N balɩ dɩ, ‘N Chʋa Ŋmɩŋ daa vaa wahalaka gie keŋ n ma yaa?’ Ama die wɩa maŋ keŋ, dɩ n keŋ a dii wahalaka gie. 28N Chʋa Ŋmɩŋ vaa fʋ saarɩ ye bɩrɩŋ!” Womi lɔlɩŋ die dɩ nyɩŋ ŋmɩŋsikpeŋ a baarɩ dɩ, “N saaŋ wɔŋ ye bɩrɩŋ mɩŋ, ta nan bɩ ye bɩrɩŋ bɩbra.”
29Die kpɩkpaaŋ dieke dɩ zene mi ta wʋŋ lɔlɩkʋ, bataŋ dɩ baarɩ dɩ, “Nɩɩŋ natɩna” Bataŋ dɩaŋ dɩ, “Ŋmɩŋ malaka bala wɩa a yɩ wa.”
30Ama Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ ba dɩ, “Daa n wɩa lɔlɩkʋ gie dɩ balɩ wɩa naa, ama dɩ yiwo nɩ wɩa. 31Saŋŋa dieke Ŋmɩŋ dɩ bala ʋ dii tɩŋgbaŋka vuosi sarɩya keŋye mɩŋ, ta saŋŋa dieke Ŋmɩŋ dɩ bala ʋ vigi tɩŋgbaŋka gie nɩŋŋandɩɩsɩrʋ Sitaani a taaŋ wa dɩaŋ dɩ tʋgɩ. 32Ba keŋ kɔtɩ mɩŋ ŋmɩŋsikpeŋ saŋŋa dieke, n nan vaa vuota mana keŋ n jigiŋ.” 33Ʋ balɩkʋ gie dagɩ wa ʋ bala ʋ kpi kuŋ dieke.
34Die kpɩkpaakʋ dɩ yiŋŋi balɩ wa dɩ, “Ŋmɩŋ gbaŋkʋ dagɩ tɩ dɩ Ŋmɩŋ vuovʋarɩkɩrɩ Masia wa baa ʋ bemme mɩŋ yaa gamma haahuu. Ta lalɩa fʋ bala dɩ sie ba kɔtɩ Vuota Bʋa wa ŋmɩŋsikpeŋ? Mɩnɩa yine Vuota Bʋa wa gie?”
35Yisa die dɩ yiŋŋi balɩ ba dɩ, “Chaaŋkʋ nan dɩ bie nɩ jigiŋ saŋŋa bɩta. Die wɩa nɩ chʋmma ka ma ka yene bie nɩ jigiri amʋ lɩmɩŋ kaaŋ keŋ ligi nɩ, dama vuodieke dɩ chʋnnana lɩmɩŋ ma ka sɩba jigidieke ʋ ganana. 36Die wɩa nɩ yi vuodieke dɩ yɩnana chaaŋkʋ yada ʋ yene a bie nɩ jigiŋ naa, ta nɩ nan yi vuodiekemba dɩ benne chaaŋkʋ ma.”
Juu vuosi die dɩ kana ka yi Yisa yada dene
Die Yisa die dɩ bala naa a kpatɩ kʋaŋ chaaŋ die ʋ nyɩŋ kpɩkpaakʋ jigiŋ a ga lɔbɩrɩ. 37Aŋaŋ die ʋ tʋnna mamachi tʋnkpɩɩmaha ba jigiri mana yɔrɩ, die ba ka yi wo yada. 38Naa die dɩ vaa wudieke Ŋmɩŋ naazʋa Azaya dɩ bala wa dɩ keŋ yi wusie, die ʋ baarɩ dɩ:
“Tɩ Yɔmʋtieŋ, mɩnɩa tuone tɩ wɩaha?
Ta mɩnɩa tɩ Yɔmʋtieŋ dɩ yuori ʋ hagɩrɩbʋ a dagɩ?”
39Die vuosisi mi die ka bɩagɩ yi Yisa yada dama Ŋmɩŋ naazʋa Azaya gbaŋ die bɩ baarɩ dɩ:
40“Ŋmɩŋ vaa ba yɩɩŋ mɩŋ,
ta ligi ba sʋŋanyile,
amʋ ba nine kaaŋ dɩ yese,
ta ba kaaŋ dɩ sɩba wɩaha chɩasɩ,
ta yiŋŋi keŋ manɩŋ Ŋmɩŋ n jigiŋ
aŋ n gbaaŋ ba.”
41Azaya die balɩ wa naa, dama die ʋ wɔŋ ye wo Yisa chaankpeŋkpɩɩŋ ta die balɩ yaa gamma ʋ ma.
42Die saŋka mi die Juu vuosi nyɩŋkʋraha pam gbaŋ die yi Yisa yada mɩŋ; ama die ba chɩga Farasisi vuosi ŋmaamɩŋ ta die ka bala yaalɩŋ ma amʋ ba kaaŋ yagɩ ba nyɩŋ ba Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juoku me.
43Naa dagɩya dɩ Juu vuosi nyɩŋkʋraha die yaala vuota bɩrɩŋ a tɩaŋ Ŋmɩŋ bɩrɩŋ.
Yisa keŋye mɩŋ dɩ ʋ gbatɩ tɩŋgbaŋka gie vuosi a taaŋ
44Yisa die dɩ balɩ aŋaŋ lɔlɩkpɩɩŋ dɩ, “Vuodieke nɩŋ mana dɩ yine mɩŋ yada ka yi wo n nyɩɩna ma yada, ama ʋ yi wo vuodieke dɩ tʋnna mɩŋ wa gbaŋ yada. 45Ta vuodieke dɩ yenene mɩŋ, yese vuodieke dɩ tʋnna mɩŋ gbaŋ. 46Manɩŋ n keŋ wo tɩŋgbaŋka gie me dɩ n yi chaanɩŋ a yɩ vuosi, amʋ vuodieke mana dɩ yine mɩŋ yada kaaŋ wɩarɩ a bie lɩmɩŋ ma. 47Vuodieke nɩŋ mana dɩaŋ dɩ wʋnna n wɩaha ta ka dɩɩ ha, daa manɩŋ n bala n dii ʋ sarɩya, dama n ka keŋ tɩŋgbaŋka gie me dɩ n dii vuosi sarɩya, ama n keŋye mɩŋ dɩ n gbatɩ ba a taaŋ. 48Ta vuodieke dɩ zetine mɩŋ ta ka tuo n wɩaha, sarɩya diiru benne a baa ʋ keŋ dii wo ʋ sarɩya; wudieke n balla wa bala a keŋ dii ʋ sarɩya dʋnɩa kpatɩŋ daraaŋ. 49Wudieke n balala ka nyɩŋ n jigiŋ, ama n bala wudieke n Chʋa Ŋmɩŋ, vuodieke dɩ tʋnna mɩŋ wa dɩ bala dɩ n balɩ. 50Ta n sɩba a baarɩ ʋ wɩaha yɩa vuosi miivoli dieke dɩ wone kpatɩŋ. Wudieke n bala naa, hanɩŋ n Chʋa Ŋmɩŋ dɩ balɩ dɩ n balɩ.”
13Yisa die dɩ nɩtɩna ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba naatala dene
1Saŋŋa dieke die gasɩtɩaŋkʋ dʋʋgaka die dɩ yene ka piiliye wo, ama Yisa die dɩ sɩba a baarɩ dɩ ʋ saŋŋa tʋgɩya mɩŋ, dɩ ʋ nyɩŋ tɩŋgbaŋka gie me a yiŋŋi ga ʋ Chɔɔŋ jigiŋ. Ta die cho ʋ gbaŋ gbaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ benne tɩŋgbaŋka gie me, ta die yaala ʋ dagɩ ba ʋ faasɩna cho be die.
2Saŋka mi wʋnɩŋ aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die die nyindiike; Sitaani die dɩ wɔŋ woliŋ a yi Judasi Asikaroti vuodieke dɩ yine Simoni bʋa wa dɩ yile dɩ ʋ posi Yisa chɩaŋ. 3Ama Yisa nɩŋ die sɩba a baarɩ ʋ Chɔɔŋ Ŋmɩŋ nagɩ wa jaaŋ mana a yi ʋ nuusi me mɩŋ, ta bɩ sɩba a baarɩ dɩ ʋ nyɩŋ wa ʋ Chɔɔŋ Ŋmɩŋ jigiŋ mɩŋ, ta nan yiŋŋi ga ʋ jigiŋ. 4Die wɩa die ʋ hagɩ nyindiikehe me, ta wuri ʋ jayeekiŋ a dʋaŋ, ta nagɩ bʋdʋba a bɔbɩ ʋ chɩaŋ ma. 5Ka kʋaŋ chaaŋ die ʋ siti nyaaŋ a yi tasɩŋ ma ta piili a nɩta ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba naatala ta die naga bʋdʋbɩka dɩ benne ʋ chɩaka ma wa a bilige ba naatalaha. 6Ta die keŋ tʋgɩ Simoni Piita jigiŋ, Piita die dɩ pɩasɩ wa dɩ, “N Yɔmʋtieŋ, yaala fʋ nɩɩtɩ wa n naatala mɩŋ?”
7Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ wa dɩ, “Lele nɩŋ, kaaŋ dɩ sɩba wudieke n yinene wo chɩaŋ, ama ka kʋaŋ chaaŋ nan dɩ sɩba.” 8Womi Piita dɩ balɩ wa dɩ, “Manɩŋ nɩŋ kaaŋ nɩɩtɩ n naatala naada.”
Yisa dɩ balɩ wa dɩ, “Dɩɩ yi maŋ ka nɩɩtɩ fʋ naatala kaaŋ bɩ yi n kʋaŋandɩɩsɩrʋ.”
9Die wɩa Simoni Piita die dɩ balɩ wa dɩ, “N Yɔmʋtieŋ, die nɩŋ da keŋ a nɩɩtɩ n naatala nyɩɩna ma, ama nɩɩtɩ n nuusi aŋaŋ n sikpeŋ a gʋtɩ.”
10Yisa die dɩ balɩ wa dɩ, “Vuodieke nɩŋ dɩ wone a sɩɩ nyaaŋ, die vuoke bɩ wo dɩgɩntɩ. Die wɩa ka ka yi talasɩ dɩ ʋ bɩ sɩɩ, sie ʋ nɩɩtɩ ʋ naatala nyɩɩna ma. Nɩ mana bɩ wo dɩgɩntɩ, ntaala vuobalɩmɩŋ nyɩɩna ma yalla dɩgɩntɩ.” 11Yisa die wɔŋ sɩba vuodieke dɩ bala ʋ posi ʋ chɩaŋ mɩŋ. Die wɩa die ʋ baarɩ dɩ, “Vuobalɩmɩŋ nyɩɩna yalla dɩgɩntɩ.”
12Yisa die dɩ nɩtɩna ba naatala ha a kpatɩ wa, ʋ bɩ nagɩ ʋ jayeekiŋ a yeegi, ta yiŋŋi keŋ kalɩ nyindiikehe jigiŋ, ta pɩasɩ ba dɩ, “Nɩ sɩba wudieke n yinene a yɩ nɩ wa chɩaŋ mɩŋ? 13Nɩ wasa mɩŋ Dɩdagɩrʋ aŋaŋ nɩ Yɔmʋtieŋ, dɩ mʋ mɩŋ dɩ nɩ wasɩnana mɩŋ die, dama n seŋ yi mɩŋ. 14Manɩŋ n yine nɩ Yɔmʋtieŋ aŋaŋ nɩ Dɩdagɩrʋ ta nɩtɩ nɩ naatalaha gie, nɩ gbaŋ nɩ mʋ nɩ nɩtɩma taŋ naatala. 15Manɩŋ n yi a dagɩ nɩ mɩŋ dɩ nɩ yime sɩba n yine a yɩ nɩ dene wo. 16Wusie maŋ bala nɩ, yɔmʋ wori a tɩaŋ ʋ tieŋ ta tʋntʋntʋ dɩaŋ dɩ wori a tɩaŋ vuodieke dɩ tʋnna wa wa. 17Lele nɩ sɩba wusieke gie, nɩ nan dɩ yaa sʋgɩfɩalɩŋ pam dɩɩ yi nɩ yie he.
Yisa die dɩ bala ʋ chɩaŋ posiku wɩa dene
(Mat. 26.20-25; Maki 14.17-21; Luki 22.21-23)
18“N ka bala yaa gamma nɩ mana wɩa, n sɩba nɩnɩŋ vuodieke n vʋarɩna mɩŋ. Sie wudieke dɩ maagɩna Ŋmɩŋ gbaŋkʋ ma keŋ yi wusie. Dɩ maagɩya mɩŋ dɩ, ‘Vuodieke dɩ dinene nyindiike aŋaŋ mɩŋ wa yiŋŋe a tuole mɩŋ mɩŋ.’ 19N bala nɩ wɩɩrɩ gie ta ka wa keŋ yi, amʋ ka keŋ yi nɩ nan yi yada dɩ n yiwo vuodieke n yine.
20“Wusie maŋ bala nɩ, vuodieke nɩŋ mana dɩ tuone vuodieke nɩŋ mana n tʋnna wa tuo wo n gbaŋ, ta vuodieke nɩŋ mana dɩ tuone mɩŋ, tuo wo vuodieke dɩ tʋna mɩŋ wa mɩŋ.”
21Die Yisa dɩ bala wɩɩrɩ gie kʋaŋ chaaŋ, die ʋ sʋŋ dɩ chʋʋsɩ pam, die ʋ balɩ yuori be dɩ, “Wusie maŋ bala nɩ, nɩ wʋnyɩ bala ʋ posi n chɩaŋ.” 22Ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ yiŋŋi daansa taŋ ta ka sɩba vuodieke ʋ dagɩnana wa. 23Die ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba wʋnyɩ die ʋ faasɩna cho die dɩ kalɩ a gbigi wo. 24Die Simoni Piita die dɩ kamɩsɩ wa a balɩ wa dɩ, “Pɩasɩ wa ye vuodieke ʋ dagɩnana.” 25Die ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩ wa mi die dɩ vɩɩsɩ a gbigi Yisa a pɩasɩ wa dɩ, “N Yɔmʋtieŋ, mɩnɩa wonde?” 26Yisa die dɩ yiŋŋi balɩ wa dɩ, “Maŋ keŋ nagɩ paanʋkʋ a sugi jɩɩtɩ ma a nagɩ yɩ vuodieke wo, wʋnɩŋ vuoke mi wonde.” Die wɩa ʋ nagɩ paanʋkʋ a sugi jɩɩtɩtɩ a nagɩ yɩ Judasi vuodieke die dɩ yine Simoni Asikaroti bʋa wa.
27Die Judasi die dɩ dene tuo paanʋkʋ a kpatɩ, Sitaani die dɩ juu wo. Womi Yisa dɩ balɩ wa dɩ, “Yi lagɩ lagɩ a yi wudieke fʋ bala fʋ yi wo.” 28Ama ba wʋnyɩ die ka sɩba wudieke Yisa dɩ bala a yɩ wa wa chɩaŋ. 29Die Judasi dɩ pɔgɩlɩnana ba ligire bʋlɔgɩrɩ wɩa die ba bataŋ dɩ yile dɩ Yisa balɩ wa mɩŋ dɩ ʋ ga daa jadieke ba bala ba nagɩ dii gasɩtɩaŋkʋ dʋʋgaka yaa ʋ ga nagɩ ligire a yɩ zɔɔlɩntielibe. 30Judasi die dɩ dene tuo paanʋkʋ die ʋ nyɩŋ bʋnyɩ. Die dɩ yiwo yuŋ.
Mɩrɩhaalɩkʋ wɩa
31Judasi die dɩ gana kʋaŋ chaaŋ, Yisa die dɩ baarɩ dɩ, “Lele gie, manɩŋ Vuota Bʋa wa nan ye bɩrɩŋ, ta n ma Ŋmɩŋ dɩ nan ye bɩrɩŋ. 32Dɩɩ yi Ŋmɩŋ dɩ ye bɩrɩŋ n ma, die nɩŋ dɩ kaaŋ yʋasɩ ʋ nan vaa manɩŋ Vuota Bʋa gbaŋ ye bɩrɩŋ ʋ ma. 33N ballɩ, n kaaŋ bɩ bie nɩ jigiŋ a yʋasɩ. Nɩ nan dɩ dɩa a yaala mɩŋ, ama lele n bala nɩ wudieke n bala a yɩ Juu vuosisi nyɩŋkʋraha dɩ, ‘Nɩ kaaŋ bɩagɩ a ga jigidieke n ganana wa.’ 34Ta lele, n wa yɩa nɩ wa mɩrɩhaalɩŋ: nɩ chome taŋ. N chone nɩ dene wo nɩ mʋ nɩ chome taŋ dene. 35Dɩɩ yi nɩ yaa choti aŋaŋ taŋ, die nɩŋ vuoŋ mana nan dɩ sɩba dɩ nɩ yiwo n kʋaŋandɩɩsɩrɩŋ.”
Yisa die dɩ bala dɩ Piita nan chiisi dɩ ʋ ka sɩba wa dene
(Mat. 26.31-35; Maki 14.27-31; Luki 22.31-34)
36Simoni Piita die dɩ pɩasɩ wa dɩ, “N Yɔmʋtieŋ, sɩa fʋ gara?”
Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ wa dɩ, “Lele jigidieke n ganana wa kaaŋ bɩagɩ dɩ n kʋaŋ ama kʋaŋ chaaŋ nan keŋ.” 37Piita die dɩ bɩ pɩasɩ wa dɩ, “N Yɔmʋtieŋ, bɩa wɩa maŋ kaaŋ bɩagɩ dɩ fʋ kʋaŋ lele? Manɩŋ n yi siri dɩ n zie fʋ naŋ ma a kpi.”
38Yisa die dɩ bɩ pɩasɩ wa dɩ, “Fʋnɩŋ seŋ yi siri mɩŋ dɩ fʋ zie n naŋ ma a kpi? Wusie maŋ bala fʋ, kparaaŋ nan keŋ baa ka kʋmma ta chiisi wo bʋtaa dɩ ka sɩba mɩŋ.”
14Yisa yine sieku a gara ʋ Chɔɔŋ wa jigiŋ
1Yisa die dɩ balɩ a yɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ, “Nɩ da vaa nɩ sʋgɩtɩ chʋʋsɩ. Nɩ yi Ŋmɩŋ yada ta bɩ yi n gbaŋ yada. 2Juone pam bie n Chʋa Ŋmɩŋ tigiŋ me ta maŋ gara dɩ n wʋnsɩ a yɩ nɩ. Dɩ tɩŋ ka yi wusie n tɩŋ kaaŋ balɩ nɩ. 3Maŋ keŋ ga a wʋnsɩ a kpatɩ kʋaŋ chaaŋ, n nan viiri keŋ a nagɩ nɩ a ga jigidieke n benne wo, amʋ nɩ nan dɩ bie jigidieke n benne wo. 4Nɩ sɩba sie dieke dɩ ganana jigidieke n ganana wa.”
5Tomasi die dɩ pɩasɩ wa dɩ, “N Yɔmʋtieŋ, tɩ ka sɩba jigidieke fʋ ganana wa, die wɩa lalɩa tɩ baa tɩ yi a ye sieku a ga mi?”
6Yisa dɩ yiŋŋi a balɩ wa dɩ, “Manɩŋ n yine sieku aŋaŋ wusieke aŋaŋ miivoli. Vuoŋ wori a baaŋ bɩagɩ keŋ n Chʋa Ŋmɩŋ jigiŋ ntaala ʋ daagɩ n ma. 7Dɩɩ yi nɩ tɩŋ sɩba mɩŋ, nɩ tɩŋ nan dɩ sɩba n Chʋa wa gbaŋ. Ama a nyɩŋ jinne yaa gamma nɩ sɩba wa ta ye wo mɩŋ.”
8Filipi die dɩ balɩ wa dɩ, “N Yɔmʋtieŋ, wudieke tɩ yaala wʋnna, dagɩ tɩ fʋ Chʋa wa.”
9Yisa dɩ yiŋŋi balɩ wa dɩ, “Filipi, n bie nɩ jigiŋ a yʋasɩ mɩŋ, ama fʋ ka sɩba mɩŋ? Vuodieke nɩŋ mana dɩ yene mɩŋ ye n Chʋa wa mɩŋ. Bɩa wɩa fʋ baarɩ dɩ, ‘Dagɩ tɩ fʋ Chʋa wa’? 10Filipi, ka yi yada dɩ n bie wo n Chʋa wa ma, ta n Chʋa dɩ bie n ma.” Yisa die dɩ balɩ a yɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ, “Wudiekemba n bala nɩ wa ka nyɩŋ n jigiŋ, ama a nyɩŋ wa n Chʋa Ŋmɩŋ jigiŋ. Wʋnɩŋ ʋ benne n ma maŋ tʋma tʋʋmaha gie. 11Die wɩa, nɩ yi mɩŋ yada dɩ n bie wo n Chʋa Ŋmɩŋ ma, ta n Chʋa Ŋmɩŋ dɩaŋ dɩ bie n ma. Dɩ daa die, ama nɩ yi mɩŋ yada mamachi tʋŋ diekemba n tʋnnana wa wɩa. 12Wusie maŋ bala nɩ, vuodieke mana dɩ yine mɩŋ yada nan tʋŋ tʋŋ diekemba n tʋnnana wa, ta ʋ tʋʋma gbaŋ nan tɩaŋ n tʋʋmaha, dama n gara n Chʋa Ŋmɩŋ jigiŋ mɩŋ. 13Ta n nan yi wudieke mana nɩ jʋʋsɩna a yaala n saaŋ ma, amʋ wʋnɩŋ Ŋmɩŋ nan ye bɩrɩŋ n wɩa. 14Dɩɩ yi nɩ jʋʋsɩ mɩŋ jadieke mana n saaŋ ma, n nan yɩ nɩ.
Ŋmɩŋ Halɩkasɩka kenne wɩa
15“Dɩɩ yi nɩ cho mɩŋ, nɩ nan dɩ dɩ n mɩraha, 16ta n nan jʋʋsɩ n Chʋa Ŋmɩŋ aŋ ʋ yɩ nɩ Halɩkasɩka aŋ ʋ suŋŋime nɩ ta bemme nɩ jigiŋ saŋŋa mana. 17Halɩkasɩka nan dagɩ nɩ wudieke dɩ yine wusie. Tɩŋgbaŋka gie vuosi kaaŋ bɩagɩ a tuo Halɩkasɩka dama ba ka yese wo yaa a sɩba wa. Ama nɩnɩŋ nɩŋ, nɩ sɩba Halɩkasɩka vuodieke dɩ benne nɩ jigiŋ ta nan dɩ bie nɩ jigiŋ yaa gamma haahuu wo.
18“Maŋ keŋ ga n kaaŋ vaa nɩ sɩba bikpiisi. N nan viiri a keŋ nɩ jigiŋ. 19Dɩ kaaŋ yʋasɩ tɩŋgbaŋka gie vuosi kaaŋ bɩ ye mɩŋ bɩbra, ama nɩnɩŋ nɩ nan ye mɩŋ. Dama n nan dɩ beri n mɩsɩ ma; die wɩa nɩ gbaŋ nɩ nan dɩ bie nɩ mɩsɩ ma. 20Maŋ keŋ yiŋŋi a keŋ n mɩsɩ ma, nɩ nan dɩ sɩba dɩ n bie wo n Chʋa wa ma, ta nɩ dɩaŋ nɩ bie n ma sɩba n benne nɩ ma dene wo.
21“Vuodiekemba dɩ tuosinene n mɩraha ta dɩ ha banɩŋ ba yine vuodiekemba dɩ chone mɩŋ; ta n Chʋa nan dɩ cho be, ta n gbaŋ n nan dɩ cho be ta yuori a dagɩ ba vuodieke n yine.”
22Judasi (vuoke gie ka yi Judasi Asikaroti wa) dɩ pɩasɩ wa dɩ, “N Yɔmʋtieŋ, bɩa yine fʋ bala dɩ nan yuori fʋ gbaŋ a dagɩ tɩ, ama kaaŋ yuori fʋ gbaŋ a dagɩ tɩŋgbaŋka gie vuosi?”
23Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ wa dɩ, “Vuodieke nɩŋ mana dɩ chone mɩŋ nan dɩ dɩɩ n dagɩkʋ. Ta n Chʋa Ŋmɩŋ nan dɩ cho wo, ta manɩŋ aŋaŋ n Chʋa nan keŋ ʋ jigiŋ a bemme aŋaŋ wa. 24Ama vuodieke nɩŋ mana dɩ kana ka cho mɩŋ ka dɩɩ n dagɩkʋ. Wudiekemba nɩ wʋnna wa ka nyɩŋ wa n gbaŋ gbaŋ n jigiŋ, ama a nyɩŋ wa n Chʋa Ŋmɩŋ vuodieke dɩ tʋnna mɩŋ wa jigiŋ.
25“N bala wɩaha gie mana a yɩa nɩ n yene bie nɩ jigiŋ naa. 26Ama Susuŋŋiru, Ŋmɩŋ Halɩkasɩka vuodieke n Chʋa Ŋmɩŋ dɩ bala ʋ tʋŋ n saaŋ ma wa, nan dagɩ nɩ jaaŋ mana ta vaa nɩ tɩɩnsɩ wudiekemba mana n bala nɩ wa.
27“Sʋgɩdʋagɩŋ maŋ yɩa nɩ daa sʋgɩdʋagɩ dieke dɩ yine sɩba tɩŋgbaŋka gie sʋgɩdʋagɩŋ. Die wɩa, nɩ daa vaa jaaŋ mugisi nɩ yaa ŋmaamɩŋ yalla nɩ. 28Nɩ wɔŋ a wʋŋ n bala nɩ dɩ ‘N gara mɩŋ ama n nan viiri keŋ nɩ jigiŋ.’ Dɩɩ yi nɩ seŋ cho mɩŋ, nɩ nan dɩ yaa sʋgɩfɩalɩŋ dɩ n yiŋŋi gara n Chʋa Ŋmɩŋ jigiŋ, dama ʋ tɩaŋ mɩŋ mɩŋ. 29N bala nɩ wɩaha gie lele ta a wa yi, amʋ a keŋ yi, nɩ nan yi yada. 30N kaaŋ balɩ aŋaŋ nɩ a yʋasɩ, dama tɩŋgbaŋka gie naaŋ Sitaani kieŋ mɩŋ, ama ʋ wo n hagɩrɩŋ, 31ama n yaala tɩŋgbaŋka gie vuosi sɩmma dɩ n cho n Chʋa Ŋmɩŋ aŋaŋ wusie; die wɩa maŋ yie jaaŋ mana sɩba ʋ dagɩna mɩŋ dene wo.
“Nɩ vaa tɩ gamma.”
15Tɩɩ dieke dɩ nyɩnnana nyɩŋnyɩŋka aŋaŋ ka nagɩsɩ nandagɩŋ
1Ka kʋaŋ chaaŋ Yisa die dɩ balɩ a yɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ, “Manɩŋ n yine tɩɩ dieke dɩ nyɩnnana nyɩŋnyɩŋka wusie, ta n Chʋa Ŋmɩŋ dɩ yi ka wʋnwʋnsɩrʋ. 2Naŋ dieke mana dɩ kana ka nyɩŋ nyɩŋnyɩŋka ʋ chɩaka taana mɩŋ; ama ta wʋnsa naŋ dieke dɩ nyɩnnana nyɩŋnyɩŋkaha amʋ a nan dɩ vɩɩna a nyɩŋ nyɩŋnyɩŋka pam. 3Lele nɩnɩŋ nɩ yiwo vuovɩɩna wudiekemba n balla a yɩ nɩ wa wɩa. 4Nɩ wɩarɩ a bemme aŋaŋ mɩŋ ta n gbaŋ n nan wɩarɩ a beri aŋaŋ nɩ. Tɩɩŋ naŋ ka bɩagɩ nyɩnna nyɩŋnyɩŋka ka gbaŋ; ntaala ka taasɩ aŋaŋ tɩɩka. Die gbaŋ gbaŋ dɩ sɩɩ, nɩ kaaŋ bɩagɩ a nyɩŋ nyɩŋnyɩŋka ntaala nɩ wɩarɩ n ma.
5“Manɩŋ n yine nyɩŋnyɩŋka tɩɩka ta nɩ yi ka nagɩsɩ. Vuodieke nɩŋ mana dɩ wɩarɩna n ma, ta n dɩaŋ maŋ bie ʋ ma, nan nyɩŋ nyɩŋnyɩŋka pam, dama maŋ ka gʋtɩ nɩ ma nɩ kaaŋ bɩagɩ yi wɩɩŋ. 6Vuodieke nɩŋ mana dɩ kana ka wɩarɩ a bie n ma ba nan chɩa wa a taaŋ. Ʋ nan dɩ sɩɩ sɩba naakʋʋka ba lagɩsɩna a juu boliŋ. 7Dɩɩ yi nɩ wɩarɩ n ma, ta n wɩaha dɩ wɩarɩ nɩ ma, die nɩŋ nɩ jʋʋsɩ Ŋmɩŋ jadieke nɩ yaalala nɩ nan ye. 8Dɩɩ yi nɩ nyɩnna nyɩŋnyɩŋka vɩɩna pam, hanɩŋ a bala a dagɩ dɩ nɩ seŋ yiwo n kʋaŋandɩɩsɩrɩba aŋaŋ wusie, ta n Chʋa Ŋmɩŋ nan ye bɩrɩŋ.
9“N cho nɩ sɩba n Chʋa Ŋmɩŋ dɩ chone mɩŋ dene wo; nɩ wɩarɩ n ma aŋ n choti bemme nɩ ma. 10Dɩɩ yi nɩ tuo n nʋarɩ, nɩ nan wɩarɩ n chome me sɩba n tuone n Chʋa Ŋmɩŋ nʋarɩ ta wɩarɩ ʋ chome me dene wo.
11“N bala naa a yɩa nɩ dɩ sʋgɩfɩalɩ dieke n yalla wa chanchaaŋ nan dɩ bie nɩ ma, amʋ nɩ nan suuli aŋaŋ sʋgɩfɩalɩŋ. 12N mɩra wʋnna; nɩ chome taŋ sɩba n chone nɩ dene wo. 13Chotikpeŋkpɩɩŋ bɩ wori a tɩaŋ vuoŋ dɩ tuone ʋ zʋalɩŋ kuŋ a kpi.
14“Dɩɩ yi nɩ yi wudieke n dagɩna nɩ, nɩ yiwo n zʋalɩŋ. 15N ka bɩ wasa nɩ n tʋntʋntɩŋ bɩbra dama tʋntʋntʋ ka sɩba wudieke ʋ jakʋʋŋ dɩ yilinene. Ama n wasa nɩ n zʋalɩŋ dama n balɩ nɩ wudieke mana n wʋnna a nyɩŋ n Chʋa Ŋmɩŋ jigiŋ mɩŋ. 16Nɩnɩŋ daa nɩ vʋarɩna mɩŋ, ama n vʋarɩna nɩ a yɩ nɩ tʋʋma dɩ nɩ ga nyɩŋ nyɩŋnyɩŋka pam, ta nyɩŋnyɩŋka mi yi nyindieke dɩ baaŋ dɩ beri haahuu. Ta n Chʋa Ŋmɩŋ nan yɩ nɩ jadieke mana nɩ jʋʋsɩnana yaala n saaŋ ma. 17N mɩra wʋnna maŋ yɩa nɩ; nɩ chome taŋ.
Tɩŋgbaŋka gie vuosi dɩ balla ba haa nɩ wɩa
18“Dɩɩ yi tɩŋgbaŋka vuosi dɩ haa nɩ, nɩ tɩɩnsɩ dɩ die ba woliŋ haa mɩŋ mɩŋ. 19Dɩɩ yi nɩ tɩŋ yi tɩŋgbaŋka gie vuosi, tɩŋgbaŋka gie vuosi tɩŋ nan dɩ cho nɩ sɩba ba chone ba gbaŋ dene wo. Ama n vʋarɩ nɩ mɩŋ a nyɩŋ tɩŋgbaŋka ma ta nɩ ka yi ka sɩɩtɩ; die wɩa tɩŋgbaŋka gie vuosi dɩ haa nɩ wa. 20Nɩ tɩɩnsɩ wudieke n bala nɩ wa dɩ, ‘Yɔmʋ wori a tɩaŋ ʋ tieŋ.’ Dɩɩ yi die ba mugisi mɩŋ, ba nan mugisi nɩ gbaŋ; ta dɩɩ yi die ba tuo n dagɩkʋ ba nan tuo nɩ gbaŋ nɩ dagɩkʋ. 21Ba nan seŋ a mugisi nɩ dama nɩ yine n sɩɩtɩ wɩa, dama ba ka sɩba Ŋmɩŋ, vuodieke dɩ tʋnna mɩŋ wa.
22“Die maŋ tɩŋ ka keŋye a balɩ wɩa a yɩ ba, die ba tɩŋ kaaŋ dɩ yaa bɩaŋ mana. Ama lele n kenne a balɩ wɩa a yɩ ba naa, sieŋ bɩ wori ba baaŋ nan bɩagɩ a lɔbɩrɩ ba tʋmbɩatɩ. 23Vuodieke nɩŋ dɩ hana mɩŋ haa wa n Chʋa wa gbaŋ. 24Maŋ tɩŋ ka yi tʋnkpɩɩma dieke vuoŋ dɩ yene ka yiye ba jigiŋ, ba tɩŋ kaaŋ dɩ yaa bɩaŋ. Ama lele ba yeye mɩŋ ta ye haa manɩŋ aŋaŋ n Chʋa Ŋmɩŋ. 25Naa yiye mɩŋ dɩ ka vaa wudieke dɩ maagɩna ba mɩraha ma wa keŋ yi wusie, die ba maagɩya dɩ, ‘Ba haa mɩŋ wa yɔrɩ’.
26“N nan tʋŋ Susuŋŋiru nɩ jigiŋ, vuodieke dɩ yine Ŋmɩŋ Halɩkasɩka ta daga wusie dagɩkʋ. Ʋ nan nyɩŋ n Chʋa Ŋmɩŋ jigiŋ a keŋ nɩ jigiŋ, ta balɩ wɩa yaa gamma n ma. 27Ta nɩ gbaŋ nɩ nan balɩ wɩa yaa gamma n ma, dama nɩ bie wo n jigiŋ a nyɩŋ saŋŋa dieke n piiline n tʋʋmaha mɩŋ.
161“N bala nɩ naa, amʋ nɩ kaaŋ keŋ zeti n dɩɩsɩŋ. 2Ba nan keŋ yagɩ nɩ a nyɩŋ ba Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juone me. Ta saŋŋa nan keŋ ta vuodieke dɩ keŋ a kʋʋ nɩ ʋ tieŋ nan dɩ yile dɩ ʋ tʋma die a yɩa Ŋmɩŋ. 3Ba nan keŋ yi wɩaha gie mana dama ba ka sɩba n Chʋa Ŋmɩŋ yaa manɩŋ. 4Ama n bala nɩ naa amʋ saŋŋa dɩ keŋ tʋgɩ dɩ ba yi wɩaha gie, nɩ nan tɩɩnsɩ dɩ n wɔŋ balɩ nɩ mɩŋ.
Yaa gamma Ŋmɩŋ Halɩkasɩka tʋʋma wɩa
“Die n ka balɩ nɩ wɩaha gie piiliku me, dama die n bie wo nɩ jigiŋ mɩŋ. 5Ama lele nɩŋ n yiŋŋi a gara n Chʋa, vuodieke dɩ tʋnna mɩŋ wa jigiŋ. Ama nɩ wʋnyɩ ka pɩasa mɩŋ jigidieke n ganana. 6Ama lele n bala nɩ wɩaha gie wo, nɩ yaa sʋgɩchʋʋsɩŋ pam. 7Wusie maŋ bala nɩ, dɩ vɩɩna a yɩ nɩ dɩ n ga, dama dɩɩ yi maŋ ka gaya, Susuŋŋiru wo kaaŋ keŋ nɩ jigiŋ. Ama maŋ ga n nan tʋŋ wa nɩ jigiŋ.
8“Ʋ keŋ keŋ saŋŋa dieke wo, ʋ nan dagɩ tɩŋgbaŋka gie vuosi wusie yaa gamma bɩaŋ ma. Ta bɩ dagɩ ba wusie yaa gamma Ŋmɩŋchɩgɩla aŋaŋ wusie yaa gamma Ŋmɩŋ sarɩya diile. 9Ʋ nan dagɩ ba dɩ ba yaa bɩaŋ ba kana ka yi mɩŋ yadaka wɩa. 10A bɩ gʋtɩ, ʋ nan dagɩ ba Ŋmɩŋchɩgɩla dɩ sɩna die, dama n gara n Chʋa Ŋmɩŋ jigiŋ, ta nɩ kaaŋ bɩ ye mɩŋ bɩbra. 11A bɩ dagɩ ba yaa gamma Ŋmɩŋ sarɩya diile, dama Ŋmɩŋ wɔŋ dii tɩŋgbaŋka gie naaŋ wa Sitaani sarɩya ta chʋʋsɩ wa mɩŋ.
12“N yaa wɩa pam dɩ n balɩ nɩ, ama lele a nan dɩ dala pam dɩ nɩ pɔgɩlɩ. 13Ama Ŋmɩŋ Halɩkasɩka vuodieke dɩ dagɩnana wusieke dɩ keŋ keŋ, ʋ nan dagɩ nɩ wusie mana. Ʋ kaaŋ dɩ bala aŋaŋ ʋ gbaŋ gbaŋ yiko, ama ʋ nan dɩ bala wudiekemba ʋ wʋnnana a nyɩnna Ŋmɩŋ jigiŋ, ta balɩ nɩ wudiekemba dɩ bala a keŋ a yi. 14Ʋ nan vaa n ye bɩrɩŋ, dama ʋ nan nagɩ wa n wɩa a balɩ a yɩ nɩ. 15Jadieke mana n Chʋa dɩ sɩna yiwo n sɩɩtɩ, die wɩa maŋ baarɩ Ŋmɩŋ Halɩkasɩka nan dɩ naga n wɩa a daga nɩ.
Yaa gamma sʋgɩchʋʋsɩŋ aŋaŋ sʋgɩfɩalɩŋ wɩa
16“Dɩɩ yi sʋaa nɩ kaaŋ ye mɩŋ, ta dɩ bɩ yi sʋaa nɩ nan ye mɩŋ.”
17Die ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ pɩasa taŋ dɩ, “Wɩɩrɩ gie chɩaŋ? Ʋ baarɩ dɩ, ‘Dɩɩ yi sʋaa nɩ kaaŋ ye mɩŋ, ta dɩ bɩ yi sʋaa, nɩ nan ye mɩŋ’; Ta bɩ baarɩ dɩ, ‘Dama n gara n Chʋa jigiŋ.’ 18Die ba pɩasa taŋ dɩ, ‘Sʋaa ka chɩaŋ?’ Tɩ ka sɩba wudieke ʋ balala wa chɩaŋ.”
19Yisa die dɩ mɩŋŋɩ dɩ ba yaala ba pɩasɩ wa mɩŋ, die wɩa die ʋ balɩ a yɩ ba dɩ, “N baarɩ dɩ, ‘Dɩɩ yi sʋaa nɩ kaaŋ ye mɩŋ, ta dɩɩ bɩ yi sʋaa nɩ nan ye mɩŋ.’ Wɩɩrɩ gie nɩ pɩasa tamba ta yaala nɩ sɩmma ka chɩaŋ? 20Wusie maŋ bala nɩ, nɩ nan keŋ kʋma ta die zɔɔlɩŋ ama tɩŋgbaŋka gie vuosi nan dɩ yaa sʋgɩfɩalɩŋ; nɩ sʋgɩtɩ nan keŋ chʋʋsɩ, ama nɩ sʋgɩchʋʋsɩkʋ nan keŋ bɩrɩŋ sʋgɩfɩalɩŋ.
21“Dɩ nan dɩ sɩɩ sɩba hɔgʋ dɩ ŋaana baa ʋ mɩɩrɩ ta ʋ sʋŋ dɩ chʋʋsɩ dene wo, dama ʋ wahala saŋŋa tʋgɩya mɩŋ, ama ʋ mɩɩrɩ kpatɩ ʋ ŋaaŋ daaŋ mɩŋ ʋ wahala ka mɩŋ, dama ʋ ŋaaŋ yaa wa sʋgɩfɩalɩŋ ʋ mɩɩrɩna bʋa a keŋ tɩŋgbaŋka gie me wo wɩa. 22Die dɩ sɩɩ aŋaŋ nɩ, lele nɩ sʋgɩtɩ chʋʋsɩya mɩŋ, ama n nan bɩ ye nɩ bɩbra ta nɩ nan dɩ yaa sʋgɩfɩalɩŋ pam, sʋgɩfɩalɩ dieke vuoŋ dɩ kana kaaŋ bɩagɩ a tuoke a nyɩŋ nɩ jigiŋ.
23“Dɩnɩŋ daarɩ dɩ keŋ tʋgɩ, nɩ kaaŋ jʋʋsɩ mɩŋ a yaala jaaŋ. Wusie maŋ bala nɩ, n Chʋa Ŋmɩŋ nan yɩ nɩ jadieke mana nɩ jʋʋsɩna a yaala n saaŋ ma. 24Ama a yaa keŋ tʋgɩ jinne, nɩ ye ka jʋʋsɩ a yaala jaaŋ n saaŋ ma. Nɩ jʋʋsɩ ta nɩ nan ye, amʋ nɩ nan dɩ yaa sʋgɩfɩalɩŋ pam.
Yisa die dɩ bala wudieke dɩ bala ka keŋ yi wɩa
25“N bala nɩ wɩaha gie aŋaŋ nandaga, ama saŋŋa kieŋ n kaaŋ bɩ nagɩ nandaga a balɩ yɩ nɩ ama n nan balɩ yuori nɩ yaa gamma n Chʋa Ŋmɩŋ wɩa. 26Saŋka dɩ keŋ tʋgɩ nɩ nan jʋʋsɩ n Chʋa n saaŋ ma, n ka baarɩ n nan zie nɩ naŋ ma a jʋʋsɩ wa. 27Dama n Chʋa Ŋmɩŋ gbaŋ cho nɩ mɩŋ, dama nɩ cho mɩŋ mɩŋ, ta yi yada dɩ n nyɩŋ wa n Chʋa wa jigiŋ. 28Wusie, die n nyɩŋ wa n Chʋa wa jigiŋ ta keŋ sʋʋŋ tɩŋgbaŋka gie me, ta lele n nyɩnna tɩŋgbaŋka gie me a yiŋŋi gara ʋ jigiŋ.”
29Womi ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ balɩ wa dɩ, “Ye, lele ʋ wa yuori balɩ tɩ mɩŋ ta ka naga nandaga. 30Lele tɩ wa sɩba dɩ sɩba jaaŋ mana mɩŋ, ta ka bɩ mʋ dɩ vuoŋ pɩasɩ fʋ wʋpɩasɩka. Lele tɩ yi yada mɩŋ dɩ seŋ nyɩŋ wa Ŋmɩŋ jigiŋ.”
31Yisa die dɩ yiŋŋi a pɩasɩ ba dɩ, “Lele nɩ wa yi yada mɩŋ? 32Saŋŋa kieŋ, ta ka wɔŋ keŋ mɩŋ, ta nɩ mana nan jaasɩ a ga nɩ tige nɩ tige ta n wɩarɩ n nyɩɩna ma. Ama n kaaŋ seŋ a wɩarɩ n nyɩɩna ma, n Chʋa Ŋmɩŋ nan dɩ bie n jigiŋ. 33N balɩ nɩ wɩaha gie amʋ nɩ nan dɩ yaa sʋgɩdʋagɩŋ n wɩa. Tɩŋgbaŋka gie me nɩ nan dii wahala ama nɩ dii sikimiŋ dama n wɔŋ nyaŋŋɩ tɩŋgbaŋka mɩŋ.”
17Yisa die dɩ jʋʋsɩna Ŋmɩŋ dene
1Yisa die dɩ bala wɩaha gie a kpatɩ wa, die ʋ daansɩ ŋmɩŋsikpeŋ ta baarɩ dɩ,
“N Chʋa, saŋka tʋgɩya mɩŋ. Vaa manɩŋ fʋ Bʋa Dembike ye bɩrɩŋ, amʋ n gbaŋ n nan vaa fʋ ye bɩrɩŋ. 2Dama fʋ yɩna mɩŋ vuota mana yiko dɩ n yɩ vuodiekemba fʋ nagɩna a yɩ mɩŋ wa miivoli dieke dɩ wone kpatɩŋ. 3Miivoli dieke dɩ wone kpatɩŋ yiwo dɩ vuosi sɩmma fʋnɩŋ vuodieke dɩ yine wusie Ŋmɩŋ, ta ŋmɩŋ bɩ wori, ta bɩ sɩba manɩŋ Yisa Masia, vuodieke fʋ tʋnna wa. 4N vaa fʋ ye bɩrɩŋ tɩŋgbaŋka gie me aŋaŋ n kpatɩna wudiekemba mana fʋ yɩ mɩŋ dɩ n yi wo. 5N Chʋa, yɩ mɩŋ bɩrɩŋ fʋ nɩŋŋa lele, bɩrɩ dieke die n yalla saŋŋa dieke die n benne fʋ jigiŋ ta fʋ ye ka naaŋ dʋnɩaka gie wo.
6“Vuodiekemba fʋ nagɩna a yɩ mɩŋ wa, n vaa ba sɩba fʋ mɩŋ. Die ba yiwo fʋ sɩɩtɩ, ta fʋ nagɩ ba a yɩ mɩŋ, ta ba tuo fʋ wɩaha. 7Ta lele, ba sɩba dɩ jadieke mana fʋ nagɩna a yɩ mɩŋ wa nyɩŋ wa fʋ jigiŋ. 8Dama n nagɩ wa wudiekemba fʋ nagɩna a yɩ mɩŋ wa a yɩ ba ta ba tuohe; ba sɩba dɩ dɩ yiwo wusie dɩ n nyɩŋ wa fʋ jigiŋ, ta bɩ yi yada dɩ fʋ tʋnna mɩŋ.
9“Lele, n jʋʋsa a yɩa ba. N ka jʋʋsa a yɩa tɩŋgbaŋka gie vuosi mana, ama n jʋʋsa yɩa vuodiekemba fʋ nagɩna a yɩ mɩŋ wa, dama ba yiwo fʋ sɩɩtɩ. 10Vuodiekemba mana n yalla yiwo fʋ sɩɩtɩ, ta vuodiekemba mana fʋ yalla dɩ yi n sɩɩtɩ, ta maŋ yese bɩrɩŋ ba wɩa. 11Ta lele n kieŋ wo fʋ jigiŋ, ta kaaŋ bɩ a bie tɩŋgbaŋka gie me, ama banɩŋ nɩŋ ba bie wo tɩŋgbaŋka ma. N Chʋa, vuodieke dɩ yine kasɩ, mɩŋŋɩ gbara ba aŋaŋ fʋ saarɩ hagɩrɩbʋ, saaŋ dieke fʋ nagɩna a yɩ mɩŋ wa ta daa vaa wɩɩŋ yi be, amʋ ba nan yi jabalɩmɩŋ sɩba maŋ aŋaŋ fʋ dɩ yine jabalɩmɩŋ dene wo. 12Die n yene bie ba jigiŋ, die n mɩŋŋɩ gbarɩ ba mɩŋ aŋaŋ fʋ saarɩ hagɩrɩbʋ, saaŋ dieke fʋ nagɩna a yɩ mɩŋ wa. Die n gbarɩ ba mɩŋ ta ba wʋnyɩ dɩ ka baya ntaala vuodieke dɩ yine Sitaani sɩɩtɩ wa. Naa die yiye mɩŋ amʋ wudieke dɩ maagɩna fʋ gbaŋkʋ ma wa nan keŋ a yi wusie. 13Lele, n kieŋ wo fʋ jigiŋ ama n bala wɩaha gie n yene bie tɩŋgbaŋka gie me wo, amʋ ba sʋgɩtɩ nan suuli aŋaŋ sʋgɩfɩalɩ dieke n yalla wa chanchaaŋ.
14“Die n nagɩ fʋ wɩaha a yɩ ba mɩŋ, ta tɩŋgbaŋka gie vuosi dɩ haa ba ba kana ka yi tɩŋgbaŋka gie sɩɩtɩ wa wɩa, sɩba n gbaŋ dɩ kana ka yi tɩŋgbaŋka gie sɩɩtɩ die wo. 15N ka jʋʋsa fʋ dɩ fʋ vʋarɩ ba a nyɩŋ tɩŋgbaŋka gie me ama n jʋʋsa fʋ dɩ fʋ mɩŋŋɩ gbarɩ ba a nyɩŋ wʋbɩatɩtieŋ, Sitaani nuusi me. 16N kana ka yi tɩŋgbaŋka gie sɩɩtɩ dene wo, die gbaŋ ba gbaŋ dɩ ka yi tɩŋgbaŋka sɩɩtɩ.
17“Fʋ wʋbalɩkaha yi wo wusie, die wɩa vaa wusieke gie seŋ yi ba yi fʋ sɩɩtɩ. 18Die fʋ tʋnna mɩŋ tɩŋgbaŋka gie dene wo, die maŋ tʋma ba tɩŋgbaŋka gie me. 19Ba wɩa n naga n gbaŋ yɩa fʋ, dɩ ba yi fʋ gbaŋ gbaŋ fʋ sɩɩtɩ aŋaŋ wusie.
20“N ka jʋʋsa a yɩa ba nyɩɩna ma, ama n jʋʋsa yɩa vuodiekemba dɩ bala ba keŋ yi mɩŋ yada yaa gamma ba wʋbalɩka ma. 21N Chʋa, n jʋʋsa mɩŋ dɩ ba mana yi jabalɩmɩŋ. Vaa ba bemme tɩ ma sɩba fʋ benne n ma ta n dɩaŋ maŋ bie fʋ ma dene wo. Vaa ba yi jabalɩmɩŋ amʋ tɩŋgbaŋka gie nan yi yada dɩ fʋ tʋnna mɩŋ. 22Sʋgɩyɩalɩŋ beri dieke die fʋ yɩna mɩŋ wa, kanɩŋ maŋ nagɩ yɩa ba, amʋ ba yi jabalɩmɩŋ sɩba fʋnɩŋ aŋaŋ mɩŋ dɩ yine jabalɩmɩŋ dene wo. 23N bie wo ba ma, ta fʋ dɩaŋ fʋ bie n ma, amʋ ba nan keŋ yi jabalɩmɩŋ aŋ tɩŋgbaŋka gie vuosi sɩmma dɩ fʋ tʋnna mɩŋ, ta fʋ cho be sɩba fʋ chone mɩŋ dene wo.
24“N Chʋa, fʋnɩŋ fʋ nagɩna ba a yɩ mɩŋ, n yaala ba bemme n jigiŋ, jigidieke n bala n bemme, amʋ ba nan ye fʋ kɔtɩna n saaŋ dene, dama wɔŋ cho mɩŋ mɩŋ ta ye naaŋ tɩŋgbaŋka gie. 25N Chʋa, sʋgɩyɩalɩŋ tieŋ, tɩŋgbaŋka gie vuosi ka sɩba fʋ, ama manɩŋ n sɩba fʋ mɩŋ, ta n kʋaŋandɩɩsɩrɩba gie dɩ sɩba dɩ fʋ tʋnna mɩŋ. 26N balɩ ba fʋ sɩna dene, ta n nan dɩ bala ba yaa gamma, amʋ choti dieke fʋ yalla aŋaŋ mɩŋ wa nan dɩ bie ba ma, ta n dɩaŋ n nan dɩ bie ba ma.”
18Die ba yigine Yisa dene
(Mat. 26.47-56; Maki 14.43-50; Luki 22.47-53)
1Yisa die dɩ jʋʋsɩna Ŋmɩŋ jʋʋsɩkʋ gie a kpatɩ wa, die ʋ nyɩŋ mi aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba ba ga garɩsɩ Kidironi lʋaka. Die kʋaŋ die benne mi, ta ga juu mi. 2Die Judasi vuodieke dɩ posine Yisa chɩaka die dɩ sɩba mi dama Yisa die ŋaaŋ lagɩsa mi aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba. 3Die wɩa Judasi die dɩ ga kʋakʋ mi aŋaŋ Romani sojasi aŋaŋ Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ gbɩgbarɩtɩ diekemba kɩkaabɩtɩba nyɩŋkʋraha aŋaŋ Farasisi vuosisi dɩ tʋnna. Die ba yaa wa popolisi aŋaŋ kamɔla aŋaŋ ba jɩbɩwagɩtɩ. 4Yisa die dɩ wɔŋ sɩba wudieke dɩ bala ka yi wo, die wɩa die ʋ pɩasɩ ba dɩ, “Mɩnɩa nɩ yaala?”
5Die ba yiŋŋi balɩ wa dɩ, “Yisa, vuodieke dɩ nyɩnna Nazeriti wa.” Die ʋ baarɩ dɩ, “Manɩŋ n yine wʋnɩŋ?” Die Judasi, vuoke dɩ posine ʋ chɩaka die zie wo mi aŋaŋ ba. 6Die Yisa dɩ bala dɩ, “N yine wʋnɩŋ wa”, die ba chʋŋ a nyɩŋ kʋaŋ a nan tɩŋgbaŋ. 7Yisa die dɩ bɩ pɩasɩ ba dɩ, “Mɩnɩa nɩ dɩ dɩa yaala?”
Ba baarɩ dɩ, “Yisa, vuodieke dɩ nyɩnna Nazeriti wa.”
8Yisa die dɩ baarɩ dɩ, “N wɔŋ balɩ nɩ mɩŋ dɩ n yine wʋnɩŋ. Dɩɩ yi nɩ dɩ dɩa a yaala manɩŋ, die nɩŋ nɩ vaa n kʋaŋandɩɩsɩrɩba gie ga.” 9Die ʋ balɩ wa naa amʋ wudieke die ʋ bala wa nan keŋ yi wusie, die ʋ baarɩ dɩ, “N Chʋa, n ka vaa vuodiekemba fʋ nagɩna a yɩ mɩŋ wʋnyɩ dɩ bɩa.”
10Saŋka mi ta Simoni Piita die dɩ yaa jɩbɩwaŋ, die ʋ vʋarɩ ka a viisi a gobi kɩkaabɩtɩba jakʋʋrɩ yɔmʋ wʋnyɩ nuudiigiŋ tɩbɩŋ a taaŋ. Die yɔmʋ wa saaŋ die yine Malikusi. 11Yisa die dɩ balɩ a yi Piita dɩ, “Nagɩ fʋ jɩbɩka a yi ka fɔgʋkʋ ma. Yile mɩŋ dɩ n ka yaala dɩ n dii wahala dieke n Chʋa dɩ nagɩna a zieŋ mɩŋ wo?”
Die ba yalla Yisa a ga Anasi jigiŋ dene
12Die Romani sojasisi aŋaŋ ba jakʋʋŋ aŋaŋ Juu vuosi Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ gbɩgbarɩtɩba die dɩ yigi Yisa a bɔbɩ wa, 13ta woliŋ yaa wa a ga Anasi jigiŋ. Anasi die yiwo Kayafasi hanɩɩŋ, Kayafasi die yine kɩkaabɩtɩba jakʋʋŋ kanɩŋ bɩnɩŋ mi. 14Die wʋnɩŋ ʋ bala Juu vuosi nyɩŋkʋraha dɩ dɩ vɩɩna vuobalɩmɩŋ tuo vuosisi mana kuŋ a kpi wo.
Piita die dɩ chiisine dɩ ʋ ka sɩba Yisa dene
(Mat. 26.69, 70; Maki 14.66-68; Luki 22.55-57)
15Die Simoni Piita aŋaŋ ʋ chanchaaŋ Yisa kʋaŋandɩɩsɩrɩŋ wʋnyɩ die dɩ dɩ Yisa kʋaŋ. Die kʋaŋandɩɩsɩrʋ wa gie die yi wo vuodieke kɩkaabɩtɩba jakʋʋrɩ dɩ sɩbɩna. Die wɩa die ʋ dɩ Yisa kʋaŋ a ga juu kɩkaabɩtɩba jakʋʋrɩ gbaakʋ ma. 16Ama Piita die dɩ wɩarɩ a zie yeŋ me. Die kʋaŋandɩɩsɩrʋ wa mi, vuodieke kɩkaabɩtɩba jakʋʋrɩ dɩ sɩbɩna wa die dɩ yiŋŋi a ga a balɩ wɩa aŋaŋ havʋʋbɩ dieke dɩ zene sanʋarɩ tɩŋ wa ta yaa Piita a keŋ juu. 17Die havʋʋbike dɩ pɩasɩ Piita dɩ, “Ka yiwo daa wa mi kʋaŋandɩɩsɩrɩba wʋnyɩ?”
Piita die dɩ baarɩ dɩ, “Aayɩ, n ka yi ba wʋnyɩ.”
18Die watɩ benne die wɩa tʋntʋntɩba aŋaŋ gbɩgbarɩtɩba die dɩ chɔgɩsɩ boliŋ a zie a weele. Piita die dɩ ga ba jigiŋ a zie weele.
Kɩkaabɩtɩba jakʋʋrɩ die pɩasɩna Yisa wʋpɩasɩka dene
(Mat. 26.59-66; Maki 14.55-64; Luki 22.66-71)
19Die kɩkaabɩtɩba jakʋʋrɩ die dɩ pɩasɩ Yisa yaa gamma ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba aŋaŋ ʋ dagɩkʋ wɩa. 20Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ wa dɩ, “Die n daga vuosi yaalɩŋ ma, ta daga Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juone me aŋaŋ Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ ma jigidieke Juu vuosi mana dɩ ŋaana a lagɩŋsa wa. Manɩŋ die n ka lɔbɩrɩ a balɩ wɩɩŋ. 21Ta bɩa wɩa fʋ pɩasa mɩŋ? Pɩasɩ vuodiekemba dɩ wʋnnana mɩŋ wa. Dama ba sɩba wudieke n bala wa mɩŋ.”
22Die Yisa die dɩ bala naa wa, die gbɩgbarɩtɩba wʋnyɩ dɩ zene gbigi wo die dɩ falɩ wa ta baarɩ dɩ, “Die ba bala wɩa a yɩa kɩkaabɩtɩba jakʋʋŋ?”
23Die Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ dɩ, “Dɩɩ yi wʋbɩaŋ maŋ balɩ, balɩ vuoŋ mana giena dɩ dɩ yiwo bɩaŋ, ama dɩɩ yi wusie aŋaŋ wudieke n bala wa, bɩa wɩa fʋ nɩga mɩŋ?”
24Womi Anasi die dɩ vaa ba nagɩ Yisa a ga Kayafasi jigiŋ, vuodieke dɩ yine kɩkaabɩtɩba jakʋʋrɩ; ta die ba ye bɔbɩ Yisa.
Piita die dɩ bɩna a chiisi dɩ ʋ ka sɩba Yisa dene
(Mat. 26.71-75; Maki 14.69-72; Luki 22.58-62)
25Piita die ye zie wo mi a weele bolibu, womi die ba pɩasɩ wa dɩ, “Ka yiwo daa wa mi kʋaŋandɩɩsɩrɩba wʋnyɩ?”
Ama Piita die dɩ chiisi ta baarɩ dɩ, “Aayɩ, n ka yi ba wʋnyɩ.”
26Die kɩkaabɩtɩba jakʋʋrɩ yɔŋɩsɩ wʋnyɩ, vuodieke nɩmbʋa Piita dɩ gobine ʋ tɩbɩrɩ dɩ pɩasɩ wa dɩ, “Die n ka ye fʋ aŋaŋ wa kʋakʋ ma?” 27Ta Piita die dɩ bɩ chiisi. Lele womi kparaaŋ dɩ kʋŋ.
Paliti die dɩ dine Yisa sarɩya ta baarɩ dɩ ba kʋʋ wa dene
(Mat. 27.1, 2, 11-14; Maki 15.1-5; Luki 23.1-5)
28Die ba nagɩ Yisa a nyɩŋ Kayafasi tigiŋ me a yaa wa ga tɩŋgbaŋka jakʋʋrɩ vuodieke die dɩ dine Paliti18.28 Paliti die yiwo Romani tɩŋgbaŋ naaŋ Siiza nyɩŋkʋra wʋnyɩ. tigiŋ. Die sʋkʋleeliŋ die wonde. Die Juu vuosi die ka juu ʋ tigiri18.28 Dɩɩ yi ba juu vuodieke dɩ kana ka yi Juu vuoŋ tigiri die yie be dɩgɩntɩ. dama die ba yaala ba mɩŋŋɩ a pɔgɩlɩ ba gbaŋ vɩɩnɩŋ Ŋmɩŋ nɩŋŋa, amʋ ba nan bɩagɩ dii gasɩtɩaŋkʋ dʋʋgaka. 29Die wɩa Paliti die dɩ nyɩŋ a ga ba jigiŋ, a pɩasɩ ba dɩ, “Bɩa nɩ baa daa wa gie yiye?”
30Die ba yiŋŋi a balɩ wa dɩ, “Ʋ tɩŋ ka yi wɩɩŋ, tɩ tɩŋ kaaŋ yaa wa keŋ fʋ jigiŋ.”
31Ta Paliti dɩ balɩ a yɩ ba dɩ, “Nɩ gbaŋ gbaŋ nɩ yaa wa a ga dii ʋ sarɩya nɩ mɩraha dɩ dagɩna dene.”
Die Juu vuosi nyɩŋkʋraha dɩ yiŋŋi baarɩ dɩ, “Tɩ wo sieŋ dɩ tɩ kʋʋ vuoŋ.” 32Naa die yiye mɩŋ, amʋ Yisa die dɩ balla dɩ ʋ nan keŋ kpi kuŋ dieke wo keŋ yi wusie.
33Die Paliti die dɩ yiŋŋi juu tigiri sʋŋ ta wa Yisa a pɩasɩ wa dɩ, “Fʋ yine Juu vuosi naaŋ wa?”
34Yisa die dɩ yiŋŋi a pɩasɩ wa dɩ, “Fʋ gbaŋ gbaŋ fʋ wʋpɩasɩkɩŋ wʋnna yaa vuosi bala fʋ yaa gamma n ma?”
35Paliti die dɩ yiŋŋi a baarɩ dɩ, “Yi tama n yiwo Juu vuoŋ yaa? Dɩ yiwo fʋ gbaŋ gbaŋ fʋ vuosi aŋaŋ ba kɩkaabɩtɩba jakʋʋrɩ yalla fʋ a keŋ n jigiŋ. Bɩa fʋ yi?”
36Yisa die baarɩ dɩ, “N naarɩ ka yi tɩŋgbaŋka gie sɩɩtɩ, ka tɩŋ yiwo tɩŋgbaŋka gie sɩɩtɩ n dɩdɩɩsɩrɩba tɩŋ nan wagɩ dɩ Juu vuosisi da yigi mɩŋ. Aayɩ, n naarɩ ka yi tɩŋgbaŋka gie sɩɩtɩ.”
37Die Paliti die dɩ pɩasɩ wa dɩ, “Die nɩŋ seŋ yiwo naaŋ?” Die Yisa dɩ baarɩ dɩ, “Wa, fʋnɩŋ fʋ balla dɩ n yiwo naaŋ. Ba mɩɩrɩ mɩŋ mɩŋ a keŋ tɩŋgbaŋka gie me wʋbalɩmɩŋ wɩa, dɩ n balɩ yaa gamma wusieke me. Ta vuodieke nɩŋ mana dɩ yine wusieke sɩɩtɩ dɩ wʋma mɩŋ.”
38Paliti die dɩ pɩasɩ dɩ, “Bɩa yine wusie?” Balɩkʋ gie kʋaŋ chaaŋ die ʋ nyɩŋ ga Juu vuosi nyɩŋkʋraha jigiŋ, a baarɩ dɩ, “N ka ye wudieke daa wa dɩ yine a chʋʋsɩ. 39Ama nɩ chʋaraha sʋŋ n ŋaaŋ vʋarɩ wa dansarɩka vuoŋ a yɩa nɩ gasɩtɩaŋkʋ dʋʋga saŋŋa mana. Nɩ yaala n vʋarɩ wa Juu naaŋ wa a yɩ nɩ yɔrɩ?” 40Die ba yiŋŋi balɩ wa aŋaŋ lɔlɩkpɩɩŋ dɩ, “Aayɩ, daa wʋnɩŋ, tɩ yaala Barabasi.” Barabasi die yiwo gbɩgbatɩrʋ.
191Womi Paliti die dɩ vaa ba tɩbɩ Yisa aŋaŋ kpaasɩŋ. 2Ta sojasisi die dɩ nagɩ haŋgɔɔsɩ a wʋnsɩ sibubiŋ a nagɩ a bubi wo, a nagɩ jayeekiwaŋ ŋmɩnɩŋ a yeegi wo, 3a keŋ bala dɩ, “Juu vuosi naaŋ wa tɩ waasa fʋ”, ta die fala wa.
4Die Paliti dɩ bɩ nyɩŋ vuosisi jigiŋ bɩbra a balɩ ba dɩ, “Nɩ ye, n nan yaa wa a keŋ nyɩŋ a yɩ nɩ aŋ nɩ sɩmma dɩ manɩŋ a ka ye wudieke ʋ yine a chʋʋsɩ.” 5Die Yisa dɩ kenne nyɩŋ ta bubi haŋgɔɔsɩ sibubike ta yeegi jayeekiwaŋ ŋmɩnka, Paliti die dɩ balɩ a yɩ ba dɩ, “Daa wa wʋnna.”
6Die kɩkaabɩtɩba nyɩŋkʋraha aŋaŋ ba Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juokpeŋkpɩɩkʋ gbɩgbarɩtɩba die dɩ yene Yisa wa ba nata dɩ, “Nɩ kpaasɩ wa dagarɩkɩŋ ma, nɩ kpaasɩ wa dagarɩkɩŋ ma.” Ama Paliti die dɩ yiŋŋi a balɩ ba dɩ, “Nɩ gbaŋ gbaŋ nɩ nagɩ wa a ga kpaasɩ wa dagarɩkʋ ma. Dama manɩŋ n ka ye wudieke ʋ yine a chʋʋsɩ.”
7Die kpɩkpaakʋ dɩ yiŋŋi a balɩ wa dɩ, “Ʋ baarɩ dɩ ʋ yiwo Ŋmɩŋ Bʋa! Tɩ mɩraha dɩ baarɩ dɩ ʋ mʋ ba kʋʋ wa mɩŋ.”
8Paliti die dɩ wʋnna ba bala naa wa, die ŋmaamɩŋ dɩ bɩ faasɩ yigi wo. 9Die ʋ yiŋŋi juu gbaakʋ sʋŋ a pɩasɩ Yisa dɩ, “Sɩa fʋ nyɩŋ?”
Ama Yisa die ka yiŋŋi balɩ wa wɩɩŋ. 10Ta Paliti dɩ bɩ a pɩasɩ wa dɩ, “Kaaŋ tɔgɩŋ mɩŋ? Sɩmma dɩ n yaa yiko a baaŋ bɩagɩ a vaa fʋ ga yɔrɩ, ta bɩ nan bɩagɩ vaa ba kpaasɩ fʋ dagarɩkɩŋ ma.”
11Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ dɩ, “Fʋnɩŋ yaa wa yiko n ma dama Ŋmɩŋ nagɩna ka a yɩ fʋ. Die wɩa vuodieke dɩ nagɩna mɩŋ a keŋ yi fʋ nuusi me bɩaŋ tɩaŋ fʋ mɩŋ.”
12Paliti die dɩ wʋnna naa wa, die ʋ mɩa dɩ ʋ tɩŋ vaa Yisa ga yɔrɩ. Ama Juu vuosisi die dɩ nata bala wa dɩ, “Dɩɩ yi fʋ vaa ʋ ga yɔrɩ, die nɩŋ ka yi naaŋ Siiza zʋa, dama vuodieke nɩŋ mana dɩ bala dɩ ʋ yiwo naaŋ yiwo naakpeŋkpɩɩŋ Siiza dataaŋ.”
13Die Paliti dɩ wʋnna naa wa, die ʋ yaa Yisa a keŋ nyɩŋ yeŋ me a sʋʋŋ kalɩ ʋ sarɩya diile gbaŋtɩ ma jigidieke ba wasɩnana Taŋ Koriŋ. (Juu vuosi jabalɩkɩŋ ma ba wasa ka Gabata.) 14Die ka yiwo ŋmɩntʋasɩ, ta die ka tʋnvʋʋsa dɩ baa dɩ yi gasɩtɩaŋkʋ dʋʋgaka daraaŋ. Paliti die dɩ balɩ a yɩ Juu vuosisi dɩ, “Nɩ naaŋ wa wʋnna.”
15Die ba yiŋŋi natɩ a baarɩ dɩ, “Kʋʋ wa! Kʋʋ wa! Kpaasɩ wa dagarɩkɩŋ ma.”
Paliti die dɩ pɩasɩ ba dɩ, “Nɩ yaala n kpaasɩ wa nɩ naaŋ wa dagarɩkʋ ma?”
Die kɩkaabɩtɩba nyɩŋkʋraha die dɩ baarɩ dɩ, “Tɩ wo naakpɩɩŋ a gʋtɩ naaŋ Siiza ma.”
16Womi Paliti die dɩ nagɩ Yisa a yɩ dɩ ba ga kpaasɩ wa dagarɩkɩŋ ma.
Die ba kpaasɩna Yisa dagarɩkʋ ma dene
(Mat. 27.32-44; Maki 15.21-32; Luki 23.26-43)
Die wɩa sojasisi die dɩ nagɩ Yisa. 17Die ʋ chii ʋ dagarɩkʋ ba yaa wa a nyɩŋ gara jigidieke ba wasɩnana “Sikpeŋkogiliŋ jigiŋ.” (Juu vuosi jabalɩkɩŋ ma ba wasa ka Goligota). 18Mi die ba kpaasɩ wa dagarɩkʋ ma; ta die bɩ kpaasɩ dembisi bale dagarɩsɩ ma a gʋtɩ Yisa ma, ta wʋnyɩ mana die dɩ bie ʋ lʋgɩŋ ta ʋ bie ba sʋnsʋŋ. 19Paliti die dɩ maagɩ a diisi jaaŋ ma a nagɩ a kpaasɩ a marɩ Yisa dagarɩkʋ dɩ,
“Nazeriti Vuoŋ Yisa,Vuodieke Dɩ Yine Juu Vuosi Naaŋ Wa.”
20Juu vuosi pam die dɩ karɩŋ wɩɩrɩ gie dama jigidieke die ba kpaasɩna Yisa dagarɩkʋ ma die ka yʋa aŋaŋ Jerusalemi. Die ba maagɩ wɩɩrɩ wa Juu vuosi aŋaŋ Romani vuosi aŋaŋ Giriiki vuosi nyɩŋbalɩka ma mɩŋ. 21Die Juu vuosi kɩkaabɩtɩba nyɩŋkʋraha die dɩ balɩ a yɩ Paliti dɩ, “Bɩa wɩa fʋ maagɩ dɩ ʋ yine Juu vuosi naaŋ wa? Tɩŋ mʋ fʋ maagɩ wa dɩ, ‘Daa wa baarɩ ʋ yine Juu vuosi naaŋ wa.’ ”
22Paliti die dɩ yiŋŋi balɩ ba dɩ, “Wudieke n maagɩna wa wo tarɩgɩŋ.”
23Die sojasisi die dɩ kpaasɩna Yisa dagarɩkʋ ma kʋaŋ chaaŋ, die ba nagɩ ʋ nyiŋyeeke a puo bʋnɩɩsa, ba wʋnyɩ mana die dɩ nagɩ kaanɩ. A kʋaŋ chaaŋ ba bɩ nagɩ ʋ jayeekiwaŋ dieke dɩ benne sʋŋ ma ba yʋgɩna jamʋʋmɩŋ, ta wo baalɩŋ wa. 24Die sojasisi die dɩ balɩ a yɩ taŋ dɩ, “Nɩ da vaa tɩ chɩɩrɩ ka; ama nɩ vaa tɩ taa chaachaa a ye vuodieke dɩ bala ʋ dii ke.” Naa die yiye mɩŋ amʋ wudieke Ŋmɩŋ gbaŋkʋ dɩ balla wa nan keŋ a yi wusie dɩ;
“Die ba puo n gatɩ a yɩ tamba
Ta taa chaachaa n jayeekiwaŋ dieke dɩ benne sʋŋ ma wɩa.”
Naa sojasisi die dɩ yi.
25Die Yisa nuŋ die zie mi a gbigi dagarɩkɩrɩ, wʋnɩŋ aŋaŋ ʋ nɩmbʋa Meri vuodieke die dɩ yine Kilopasi hɔgʋ wa, aŋaŋ Meri vuodieke dɩ nyɩnna Magidalini. 26Yisa die dɩ ye ʋ nuŋ aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩ dieke ʋ faasɩna cho dɩ zene mi wo, die wɩa die ʋ balɩ yɩ ʋ nuŋ wo dɩ, “Geŋ wo wana a yi fʋ Bʋadembiŋ.”
27Ta balɩ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrʋ wa dɩ, “Fʋ dɩaŋ fʋ naa wʋnna.” A nyɩŋ dɩnɩŋ daarɩ mi, ʋ kʋaŋandɩɩsɩrʋ wa mi, dɩ nagɩ Yisa nuŋ ʋ ga bie ʋ tigiŋ me.
Yisa kuŋ wɩa
(Mat. 27.45-56; Maki 15.33-41; Luki 23.44-49)
28Ka kʋaŋ chaaŋ Yisa die dɩ mɩŋŋɩ dɩ wɩɩŋ mana wa kpatɩ mɩŋ, die ʋ baarɩ dɩ, “Nyanyuule yalla mɩŋ.” Die ʋ balɩ wa naa amʋ wudieke dɩ maagɩna Ŋmɩŋ gbaŋkʋ ma wa nan keŋ yi wusie.
29Die kpagɩŋ die zene mi aŋaŋ daŋmɩɩsɩŋ die ba nagɩ gbaara a lu bʋ ma, a nagɩ saagɩ daaŋ sikpeŋ a kɔtɩ ka jʋalɩ a gbɩ ʋ nʋaŋ. 30Die Yisa dɩ nyune bʋ a kpatɩ wa, die ʋ baarɩ dɩ, “Dɩ kpatɩya mɩŋ!”
Ta die nagɩ ʋ haalɩŋ a yɩ Ŋmɩŋ.
Die ba tɔbɩna Yisa lʋgɩŋ aŋaŋ timiŋ dene
31Die ka tʋnvʋʋsa baa ka yiwo Juu vuosi davʋʋsɩkɩrɩ daraaŋ aŋaŋ gasɩtɩaŋkʋ dʋʋgaka daraaŋ. Die ka yiwo daakpɩɩŋ a yɩ Juu vuosisi, ta die ka yaala vuodiekemba ba kpaasɩna dagarɩsɩ ma nyɩŋgbanɩŋ wɩarɩ mi dɩnɩŋ daarɩ mi. Die wɩa die ba jʋʋsɩ Paliti dɩ ʋ vaa ba wɩɩ ba nagɩsɩ ta nagɩ ba nyɩŋgbanɩŋ a keŋ sʋʋŋ tɩŋgbaŋ. 32Die sojasisi die dɩ woliŋ a wɩɩ dembisi bale wo ba kpaasɩna mi wo nagɩsɩ. 33Die ba kenne tʋgɩ Yisa wa, die ba ye ta ʋ wɔŋ a kpi mɩŋ, die wɩa die ba ka wɩɩ ʋ nagɩsɩ. 34Ta sojasi wʋnyɩ die dɩ tɔbɩ Yisa lʋgɩŋ aŋaŋ ʋ timiŋ. Lele womi zɩŋ aŋaŋ nyaaŋ die dɩ keŋ nyɩŋ. 35Tɩ sɩba a baarɩ wɩɩrɩ gie yiwo wusie dama vuodieke dɩ yene ke wo balla. Lele nɩ gbaŋ nɩ nan bɩagɩ yi yada. 36Wɩaha gie mana yiye mɩŋ amʋ wudieke Ŋmɩŋ gbaŋkʋ dɩ bala wa nan keŋ yi wusie, die ka baarɩ dɩ, “Ba kaaŋ wɩɩ ʋ kɔbɩŋ kaanɩ gbaŋ.” 37Ta Ŋmɩŋ gbaŋkʋ dɩ bɩ balɩ jigiŋ kaanɩ dɩ, “Vuosi nan keŋ daansa vuodieke ba tɔbɩna ʋ lʋgɩŋ aŋaŋ timiŋ.”
Yisa nyɩŋgbanɩŋ guule wɩa
(Mat. 27.57-61; Maki 15.42-47; Luki 23.50-56)
38Ka kʋaŋ chaaŋ Josefu vuodieke dɩ nyɩnna Arimatia die dɩ jʋʋsɩ Paliti dɩ ʋ nagɩ Yisa nyɩŋgbaŋka. Die Josefu die yiwo Yisa dɩdɩɩsɩrʋ, ama die ʋ lɔbɩrɩ a dɩ wa mɩŋ, dama die ʋ chɩga Juu vuosi nyɩŋkʋraha ŋmaamɩŋ mɩŋ. Paliti die dɩ yɩ wa sieŋ die wɩa Josefu die dɩ a nagɩ nyɩŋgbaŋka. 39Ta Nikodimosi vuodieke die dɩ gana Yisa jigiŋ yuŋ kaanɩ wa, die beline Josefu, ta pɔgɩlɩ nyɩnnyʋʋgɩvɩɩna dieke ba bala ba nagɩ yi Yisa nyɩŋgbaŋka, die a yiwo sɩba gbarɩgbɩnɩ baŋ anʋ. (Die ba nagɩ wa nyindieke ba wasɩnana miri aŋaŋ alosi a wʋnsɩ ha.) 40Die ba bale wo die dɩ nagɩ Yisa nyɩŋgbaŋka a veli ke aŋaŋ garɩhaalɩ yɩalɩŋ aŋaŋ nyɩnnyʋʋgaha, sɩba die Juu vuosisi kuŋ guule chʋara dɩ dagɩna die. 41Die ba kpaasɩna Yisa jigidieke wo, kʋaŋ die bene mi, ta vɔrɩŋ die dɩ wɔŋ bie mi ta die ba ye ka guu vuoŋ kanɩŋ vɔrɩkʋ ma. 42Die tʋŋ dɩ bala ka vʋŋ, dɩ Juu vuosi davʋʋsɩkɩrɩ daraaŋ wa, ta vɔrɩkʋ dɩaŋ die dɩ gbigi mi wo, die wɩa die ba guu wo mi.
20Yisa die dɩ hagɩna kuŋ me dene
(Mat. 28.1-8; Maki 16.1-8; Luki 24.1-12)
1Ta Juu vuosi davʋʋsɩkɩrɩ daraaŋ die dɩ keŋ tɩaŋ, ta Alasiri daraaŋ sʋkʋleeliŋ ta die dɩ ye sibi, Meri Magidalini die dɩ ga Yisa vɔrɩkʋ jigiŋ, ta die a ye taŋ dieke ba nagɩna a ligi vɔrɩkʋ nʋaŋ dɩ biline. 2Die wɩa die ʋ chɩgɩ a ga Simoni Piita aŋaŋ Yisa kʋaŋandɩɩsɩrɩ dieke Yisa dɩ faasɩna a cho wo jigiŋ, ta balɩ ba dɩ, “Ba vʋarɩ wa tɩ Yɔmʋtieŋ a nyɩŋ vɔrɩkʋ ma, ta tɩ ka sɩba jigidieke ba nagɩna wa a ga dʋaŋ.”
3Die Piita aŋaŋ Yisa kʋaŋandɩɩsɩrʋ wa mi die dɩ chɩga gara, 4ama Yisa kʋaŋandɩɩsɩrʋ wa mi die dɩ faasɩ a chɩgɩ a tɩaŋ Piita a woliŋ a ga tʋgɩ vɔrɩkʋ jigiŋ. 5Die wʋnɩŋ kʋaŋandɩɩsɩrʋ mi die dɩ sʋʋŋ zʋʋrɩ a ye garɩhaalɩ yɩalɩkʋ ba nagɩna guu Yisa wa dɩ dʋana ama die ʋ ka juu vɔrɩkʋ sʋŋ. 6Womi Simoni Piita, vuodieke dɩ wɩarɩna kʋaka dɩ keŋ tʋgɩ, a juu vɔrɩkʋ sʋŋ a ye garɩkʋ dɩ dʋana, 7aŋaŋ garɩ dieke ba nagɩna vili Yisa sikpeku. Die garɩkʋ mi die kpeŋ ba kpenne ka dene wo a vili ʋ sikpeku a dʋa ka nyɩɩna ma. 8Ka kʋaŋ chaaŋ kʋaŋandɩɩsɩrʋ wa mi die dɩ wolinne a tʋgɩ wa gbaŋ die dɩ juu vɔrɩkʋ sʋŋ a ye ta yi yada. 9Ama die ba ye ka sɩba wudieke dɩ maagɩna Ŋmɩŋ gbaŋkʋ ma chɩaŋ, dɩ Yisa nan hagɩ kuŋ me wo. 10Womi die ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba dɩ yiŋŋi a kuli.
Yisa die dɩ nyɩnna Meri Magidalini jigiŋ dene
(Mat. 28.9, 10; Maki 16.9-11)
11Ama Meri nɩŋ die dɩ wɩarɩ a zie vɔrɩkʋ jigiŋ a kʋma. Die ʋ kʋnana wa die ʋ sʋʋŋ zʋʋrɩ a daansɩ vɔrɩkʋ sʋŋ 12a ye malakasi bale dɩ yeegine nyɩŋyɩala wʋnyɩ dɩ kalɩ jigidieke die ba nagɩna Yisa nyɩŋgbaŋka a dʋaŋ wa sikpeŋ chaaŋ ta wʋnyɩ dɩaŋ dɩ kalɩ ʋ nagɩsɩ chaaŋ. 13Die ba pɩasɩ wa dɩ, “Hɔgʋ, bɩa wɩa fʋ kʋma?”
Ʋ yiŋŋi a balɩ ba dɩ, “Ba nagɩ wa n Yɔmʋtieŋ ta maŋ ka sɩba jigidieke ba nagɩna wa a ga dʋaŋ.”
14Die ʋ balla naa a kpatɩ wa, die ʋ yiŋŋi a ye Yisa dɩ zene mi, ama die ʋ ka mɩŋŋɩya dɩ dɩ yiwo Yisa. 15Yisa die dɩ pɩasɩ wa dɩ, “N taa, bɩa wɩa fʋ kʋma? Mɩnɩa fʋ dɩ dɩa yaala?” Meri nɩŋ die yile dɩ dɩ yiwo kʋakʋ tʋntʋntʋ, ta die balɩ a yɩ wa dɩ, “Jakʋʋŋ, dɩɩ yi fʋ nagɩna wa, dagɩ mɩŋ jigidieke fʋ nagɩna wa a ga dʋaŋ aŋ n ga nagɩ wa.”
16Yisa die dɩ baarɩ dɩ “Meri”, die Meri die dɩ yiŋŋi a tuoli wo a wa wa Juu vuosi jabalɩkɩŋ ma dɩ, “Raboni!” (Ka chɩaŋ yine “Dɩdagɩrʋ”.)
17Yisa die dɩ balɩ a yɩ wa dɩ, “Da keŋ a gbɩ mɩŋ, dama n ye ka yiŋŋi ga ŋmɩŋsikpeŋ n Chʋa jigiŋ, ama ga a ga balɩ n nɩmballɩlɩ dɩ n yiŋŋi gara n Chʋa vuodieke dɩ yine nɩ gbaŋ nɩ Chɔɔŋ wa jigiŋ; wʋnɩŋ ʋ bɩna a yi n Ŋmɩŋ aŋaŋ nɩ gbaŋ nɩ Ŋmɩŋ.”
18Die wɩa Meri Magidalini die dɩ ga a ga Yisa dɩdɩɩsɩrɩba jigiŋ a balɩ ba dɩ ʋ ye wo tɩ Yɔmʋtieŋ wo. Ta balɩ ba wudieke ʋ bala wa wa.
Yisa die dɩ nyɩnna ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba jigiŋ dene
(Mat. 28.16-20; Maki 16.14-18; Luki 24.36-49)
19Die Alasirika mi daraaŋ yuŋ, Yisa kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ lagɩsɩ taŋ a bie juoŋ me ta kparɩ, dama die ba chɩga Juu vuosi nyɩŋkʋraha ŋmaamɩŋ mɩŋ. Womi Yisa die dɩ keŋ zie ba sʋnsʋŋ, a baarɩ dɩ, “Sʋgɩdʋagɩŋ bemme nɩ ma.” 20Die ʋ balla naa a kpatɩ wa, die ʋ nagɩ ʋ nuusisi vɔrɩtɩtɩ aŋaŋ ʋ lʋgɩŋ vɔrɩkʋ a dagɩ ba. Die ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ yene wo wo, ba sʋgɩtɩ dɩ paalɩ fɩalɩ. 21Womi Yisa die dɩ bɩ balɩ a yɩ ba dɩ, “Sʋgɩdʋagɩŋ bemme nɩ ma. N Chʋa Ŋmɩŋ dɩ tʋnna mɩŋ dene wo, die gbaŋ maŋ tʋma nɩ.” 22Ʋ balɩ die ta die voosi a yi ba ma a baarɩ dɩ, “Nɩ tuo Ŋmɩŋ Halɩkasɩka. 23Dɩɩ yi nɩ nagɩ vuoŋ tʋmbɩatɩ a chaa wa, ʋ seŋ ye tʋmbɩatɩ naachaala mɩŋ, ama dɩɩ yi nɩ ka nagɩ vuoŋ tʋmbɩatɩ a chaa wa, ʋ kaaŋ seŋ ye tʋmbɩatɩ naachaala.”
Yisa aŋaŋ Tomasi wɩa
24Ama ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba baŋ aŋaŋ bale wo wʋnyɩ ba wasɩnana Tomasi, ta ba bɩ wasa wa Yiibiri die wo ba jigiŋ saŋŋa dieke Yisa dɩ kenne wo. 25Die ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩ banɩŋ ba dɩ bala wa dɩ, “Tɩ ye tɩ Yɔmʋtieŋ mɩŋ.” Tomasi die dɩ balɩ ba dɩ, “Dɩɩ yi maŋ ka ye yɩɩmaha vɔrɩtɩ ʋ nuusi me ta nagɩ n nuubisi a yi kʋjagɩlagɩsɩ ma ta nagɩ n nuuŋ a yi lʋgɩrɩ kʋjagɩlagɩsɩ ma, n kaaŋ yi yada.”
26Ka daraa anɩɩ daraaŋ bɩbra, Yisa kʋaŋandɩɩsɩrɩba die dɩ lagɩsɩ taŋ a bie juoŋ me, Tomasi die bie ba jigiŋ saŋka gie, ta die ba bɩ kparɩ sanʋaha. Die sanʋaha die kparɩya mɩŋ ama Yisa die dɩ keŋ a zie ba sʋnsʋŋ, a baarɩ dɩ, “Sʋgɩdʋagɩŋ bemme nɩ ma, 27ta balɩ Tomasi dɩ, ‘Nagɩ fʋ nuubiŋ a nagɩ yi giena, ta daansɩ n nuusi ta nagɩ fʋ nuuŋ a yi n lʋgɩrɩ ma, ta daa bɩ chɩɩlɩ ama ta yi mɩŋ yada.’ ”
28Tomasi die dɩ yiŋŋi balɩ wa dɩ, “Fʋ yine n Yɔmʋtieŋ aŋaŋ n Ŋmɩŋ.”
29Yisa die dɩ pɩasɩ wa dɩ, “Fʋ yene mɩŋ wɩa fʋ yi yada? Sʋgɩfɩalɩŋ bie vuodiekemba dɩ kana ka ye mɩŋ ta yi mɩŋ yada ma.”
Wudieke wɩa ba maagɩna gbaŋkʋ gie
30Yisa die yi mamachi wɩa ataŋ pam ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba nine me ta ba ka maagɩha a yi gbaŋkʋ gie me. 31Ama wudieke ba maagɩna gbaŋkʋ gie me, ba maagɩya dɩ nɩ yi yada dɩ Yisa yine Ŋmɩŋ Vuovʋarɩkɩrɩ Masia wa, ta bɩ yi Ŋmɩŋ Bʋadembiŋ. Dɩɩ yi fʋ yi wo yada, nan dɩ yaa miivoli ʋ saaŋ ma.
21Yisa die dɩ nyɩnna ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩŋ ba bayʋpɔyɩ jigiŋ dene
1Genke kʋaŋ chaaŋ Yisa die dɩ bɩ nyɩŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba jigiŋ, gbagɩkpɩɩŋ dieke ba wasɩnana Taberisi21.1 Galili gbagɩkpɩɩrɩ saaŋ bɩna yi Taberisi. ma. Naa die ʋ nagɩna ʋ gbaŋ a dagɩ ba: 2Die Simoni Piita aŋaŋ Tomasi (vuodieke die ba bɩna wasa Yiibiri) aŋaŋ Nataniali, (vuodieke dɩ nyɩnna Keenani dieke dɩ benne Galili tɩŋgbaŋ ma wa), aŋaŋ Zebedi ballɩlɩ, aŋaŋ Yisa kʋaŋandɩɩsɩrɩŋ bale bataŋ, die lagɩsɩna. 3Womi Simoni Piita dɩ balɩ a yɩ ba dɩ, “N gara zaasɩŋ yigiŋ.”
Die ba balɩ wa dɩ, “Tɩ nan ga aŋaŋ fʋ.” Die wɩa die ba juu haarɩŋ, ama kanɩŋ yuku mi die ba ka yigi jaaŋ mana. 4Ka sʋkʋleeliŋ Yisa die dɩ keŋ zie gbagɩrɩ nʋaŋ ama ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba die ka mɩŋŋɩya dɩ dɩ yiwo wʋnɩŋ. 5Die ʋ wa ba dɩ, “N zʋamba, nɩ ka yigi zaasɩŋ?”
Ta ba yiŋŋi balɩ wa, wa.
6Die ʋ baarɩ dɩ, “Nɩ nagɩ nɩ nɩɩkʋ a taaŋ haarɩkʋ nuudiigiŋ chaaŋ, ta nɩ nan yigi ataŋ.” Die wɩa die ba nagɩ nɩɩkʋ a taaŋ, ta die ka bɩagɩ a datɩ ka a keŋ jʋalɩ, dama die ka faasɩ yigi wo zaasɩŋ pam.
7Yisa kʋaŋandɩɩsɩrʋ dieke ʋ faasɩna cho wo dɩ balɩ a yɩ Piita dɩ, “Dɩ yiwo tɩ Yɔmʋtieŋ wo.” Die Simoni Piita dɩ wʋnna dɩ dɩ yiwo tɩ Yɔmʋtieŋ wo, ʋ nagɩ ʋ jayeekiŋ a yeegi (dama die ʋ wuuri wo ʋ nyinti mɩŋ) ta die yugi a sʋʋŋ nyaabʋ sʋŋ. 8Die kʋaŋandɩɩsɩrɩ banɩŋ ba die dɩ dɔŋ haarɩkʋ a keŋ gbagɩrɩ nʋaŋ ta haarɩkʋ dɩ data nɩɩkʋ dɩ suuline aŋaŋ zaasɩbʋ, dama die ba ka yʋa aŋaŋ gaaŋ, ba aŋaŋ gaaŋ die yiwo sɩba naŋ magɩsa kɔbɩga. 9Die ba tʋgɩna gaarɩ die ba ye paanʋ aŋaŋ bolikaala, ta zaasɩŋ dɩ diisi bolikaalaha ma. 10Womi Yisa die dɩ balɩ ba dɩ, “Nɩ yaa zaasɩ dieke nɩ yigine wo ataŋ a keŋ.”
11Die wɩa, Simoni Piita die dɩ juu haarɩkʋ a datɩ nɩɩkʋ a keŋ jʋalɩ gaaŋ, ka suuli aŋaŋ zaasɩkpɩɩma; die ba bɩɩsɩ ha a yi nyinti kɔbɩga aŋaŋ baŋɩsɩ-nʋ aŋaŋ ataa. Aŋaŋ die a dala wa mana, ama nɩɩkʋ die ka chɩɩrɩya. 12Yisa die dɩ balɩ a yɩ ba dɩ, “Nɩ keŋ a ŋɔbɩ.” Ama ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba wʋnyɩ gbaŋ die wo sikimiŋ dɩ ʋ pɩasɩ wa dɩ, “Mɩnɩa yine fʋ?” Dama die ba sɩba dɩ dɩ yiwo tɩ Yɔmʋtieŋ wo. 13Die wɩa die Yisa die dɩ nagɩ paanʋkʋ a nagɩ yɩ ba, ta bɩ nagɩ zaasɩbʋ dɩaŋ a yɩ ba.
14Naa die yiwo bʋtaa ma Yisa dɩ nyɩnna ʋ kʋaŋandɩɩsɩrɩba jigiŋ ʋ kumbu hagɩŋ kʋaŋ chaaŋ.
Yisa die dɩ bala wɩa a yɩ Piita dene
15Die ba dine a kpatɩ kʋaŋ chaaŋ, Yisa die dɩ pɩasɩ Simoni Piita dɩ, “Simoni, fʋnɩŋ Jɔɔn bʋa, fʋ cho mɩŋ mɩŋ a tɩaŋ nyinti gie mana?”
Die ʋ yiŋŋi baarɩ dɩ, “Wa, n Yɔmʋtieŋ, sɩba a baarɩ n cho fʋ mɩŋ.”
Yisa dɩ balɩ wa dɩ, “Die nɩŋ daansɩma n yiipɔlaha.” 16Yisa die dɩ bɩ pɩasɩ wa bule me dɩ, “Simoni, fʋnɩŋ Jɔɔn bʋa, cho mɩŋ mɩŋ?”
Ʋ yiŋŋi baarɩ dɩ, “Wa, n Yɔmʋtieŋ sɩba dɩ n cho fʋ mɩŋ.”
Yisa dɩ balɩ a yɩ wa dɩ, “Daansɩma n yiise.” 17Yisa die dɩ pɩasɩ wa ka bʋtaa ma dɩ, “Simoni, fʋnɩŋ Jɔɔn bʋa, cho mɩŋ mɩŋ?”
Ta Piita sʋŋ dɩ chʋʋsɩ, dama Yisa die pɩasɩ wa mɩŋ bʋtaa ma dɩ, “Cho mɩŋ mɩŋ.” Die ʋ yiŋŋi balɩ wa dɩ, “N Yɔmʋtieŋ, sɩba wɩɩŋ mana mɩŋ, ta bɩ sɩba dɩ n cho fʋ mɩŋ.”
Yisa die dɩ balɩ yɩ wa dɩ, “Daansɩma n yiise. 18Wusie maŋ bala fʋ: Die fʋ yine dalʋakɩrɩ, die aŋ bɔba fʋ gbanɩŋ mɩŋ a gara jigidieke mana fʋ yaalɩnana, ama fʋ keŋ kʋrɩŋ, nan tɩɩrɩ fʋ nuusi aŋ vuogaaŋ bɔbɩ fʋ fʋ gbanɩŋ ta yaa fʋ ga jigidieke fʋ kana ka yaala dɩ fʋ ga.” 19Yisa die balɩ wa naa, a dagɩ Piita dɩ bala ʋ kpi kuŋ dieke ta vaa Ŋmɩŋ saaŋ ye bɩrɩŋ dene. Ka kʋaŋ chaaŋ Yisa dɩ balɩ wa dɩ, “Dɩa mɩŋ.”
Yisa aŋaŋ ʋ kʋaŋandɩɩsɩrʋ dieke ʋ faasɩna cho wɩa
20Piita die dɩ yiŋŋi a ye Yisa kʋaŋandɩɩsɩrʋ dieke ʋ faasɩna a cho wo dɩ dɩna ba. Wʋnɩŋ die ʋ kalla a gbigi Yisa wa saŋŋa dieke die ba dinene nyindiikehe, ta die pɩasɩ wa dɩ, “N Yɔmʋtieŋ, mɩnɩa bala ʋ posi fʋ chɩaka?” 21Die Piita dɩ yene wo, die ʋ pɩasɩ Yisa dɩ, “N Yɔmʋtieŋ, ta daa wa gie dɩaŋ?”
22Yisa die dɩ yiŋŋi a balɩ wa dɩ, “Dɩɩ yi maŋ yaala ʋ bemme ʋ mɩsɩ ma a ga tʋgɩ saŋŋa dieke n balla n yiŋŋi keŋ wo, ka ye fʋ wo sɩa?” Fʋnɩŋ ko dɩa mɩŋ.
23Die wɩa die ka mʋʋlɩ Yisa dɩdɩɩsɩrɩba sʋŋ dɩ, wʋnɩŋ kʋaŋandɩɩsɩrʋ wa mi ka baa ʋ kpi. Ama Yisa die ka balɩ dɩ ʋ ka baa ʋ kpi; ama die ʋ baarɩ dɩ, “Dɩɩ yi maŋ yaala ʋ bemme ʋ mɩsɩ ma a ga tʋgɩ saŋŋa dieke n bala n yiŋŋi keŋ wo, ka ye fʋ sɩa?”
24Wʋnɩŋ kʋaŋandɩɩsɩrʋ wa gie yine vuodieke dɩ bala wɩaha gie mana, ta bɩ maagɩha, ta tɩ sɩba dɩ wudieke ʋ balala wa yiwo wusie.
Wɩaha kpatɩŋ
25Yisa die yiwo wɩa pam a gʋtɩ wudiekemba dɩ maagɩna gbaŋkʋ gie me. Dɩɩ yi ba tɩŋ maagɩ a mana a yi gbaŋtɩ ma, n yile dɩ yaalɩŋ kaaŋ dɩ bie tɩŋgbaŋka gie me a baaŋ nan juu.