Galasia Vuosi

Gbaŋ dieke Pɔɔli die dɩ maagɩna a yɩ

Galasia

tɩŋ vuosi wʋnna

¹Gbaŋkʋ gie nyɩŋ wa manɩŋ Pɔɔli, vuodieke dɩ yine Yisa Masia tʋntʋntʋ jigiŋ. Daa vuota die yine mɩŋ Masia tʋntʋntʋ, daa vuota tʋnna mɩŋ, ama tɩ Chɔɔŋ Ŋmɩŋ aŋaŋ Yisa Masia vuodieke die ʋ sʋgɩrɩna a nyɩŋ kumbu me wo die tʋnna mɩŋ. ²Manɩŋ Pɔɔli aŋaŋ tɩ nɩmballɩ diekemba dɩ benne giena mana waasa Masia dɩdɩsɩɩrɩba dɩ benne Galasia ma.

³Tɩ Chɔɔŋ Ŋmɩŋ aŋaŋ tɩ Yɔmʋtieŋ Yisa Masia suŋŋi nɩ ta yɩ nɩ sʋgɩfɩalɩŋ.

⁴Yisa Masia yine vuodieke die dɩ saagɩna tɩ Chɔɔŋ Ŋmɩŋ nʋaŋ ta kpi tɩ tʋntʋmbɩatɩ wɩa, dɩ ʋ gbatɩ tɩ a nyɩŋ tɩŋgbaŋka gie bɩaŋ yɔŋɩsɩ ma. ⁵Wʋnɩŋ Ŋmɩŋ nyɩɩna ma mʋna bɩrɩŋ yaa gamma haahuu. Wusie.

Wʋvɩɩŋ balɩmɩŋ nyɩɩna ma benne

⁶Nɩ wɩa yi mɩŋ mɩŋ mamachi pam aŋaŋ nɩ kana ka yʋasɩya ta vaa Ŋmɩŋ vuodieke dɩ wana nɩ Masia zɔɔlɩnchɩgɩla wɩa wa ta ga dɩɩ wʋbalɩgaakʋ. ⁷Vuosi bataŋ bene a mɩa dɩ ba tarɩgɩ Masia wʋvɩɩnaha ta chɔrɩma nɩ, ama wusie wʋbalɩkɩgaaŋ bɩ wori. ⁸Ama dɩɩ yi n gbaŋ gbaŋ yaa Ŋmɩŋ malaka dɩ keŋ mʋʋlɩ wʋbalɩvɩɩŋ gaasɩ a yɩ nɩ ta a ka yi die tɩ mʋʋlɩna wudiekemba a yɩ nɩ wa, Ŋmɩŋ nan seŋ chʋʋsɩ dɩ tieŋ. ⁹Tɩ wɔŋ balɩ nɩ mɩŋ, ta maŋ bɩ baaŋ n balɩ nɩ bɩbra; dɩɩ yi vuoŋ dɩ mʋʋlɩ wʋbalɩkɩ gaasɩ a yɩ nɩ ta a bie a tʋaŋ a nyɩŋ die nɩ wolinne a tuo wudiekemba ba, Ŋmɩŋ nan seŋ chʋʋsɩ wa.

¹⁰N ka mɩa dɩ n tuo bɩrɩŋ a nyɩŋ vuota jigiŋ, ama Ŋmɩŋ bɩrɩŋ maŋ yaala, dama maŋ tɩŋ bɩ yaala vuota bɩrɩŋ, n tɩŋ kaaŋ yi Masia yɔmʋ.

Pɔɔli die dɩ kenne a yi Masia tʋntʋntʋ dene

¹¹N nɩmballɩ, n yaala nɩ sɩmma dɩ wʋvɩɩna diekemba n mʋʋlɩnana a yɩa nɩ naa ka nyɩŋ wa vuota jigiŋ. ¹²N ka tuohe a nyɩŋ wa vuota jigiŋ, yaa dɩ yiwo vuoŋ dagɩna mɩŋ ama dɩ yiwo Yisa Masia gbaŋ gbaŋ yuorinehe a dagɩ mɩŋ.

¹³Nɩ wɔŋ wʋŋ mɩŋ die n tʋʋma dɩ sɩna die saŋŋa dieke die n dɩna Juu vuosi jɩaŋkʋ, die n mugise Masia dɩdɩɩsɩrɩŋ pam, ta die mɩa dɩ n chʋʋsɩ ba ta ka chɩgɩ ba zɔɔlɩŋ. ¹⁴Tɩnɩŋ Juu vuosi jɩamɩŋ sieŋ me, die n tɩaŋ n chanchaalɩba pam, ta die nagɩ n sʋŋ mana a yi wo tɩ chɔɔŋkʋʋlɩba chʋaraha ma.

¹⁵Ama Ŋmɩŋ die dɩ chɩgɩna mɩŋ zɔɔlɩŋ ta vʋarɩ mɩŋ ta ba ye mɩɩrɩ mɩŋ wa, dɩ wa mɩŋ dɩ keŋ tʋmma a yɩma wa. Ta die saŋ, ¹⁶ta nagɩ ʋ Bʋa wa a dagɩ mɩŋ, amʋ n nan mʋʋlɩ wʋvɩɩnaha a yɩ buurigaasɩsɩ. Saŋka mi die n ka ga vuoŋ jigiŋ dɩ ʋ kpaaŋ mɩŋ. ¹⁷Die n ka bɩ ga Jerusalemi dɩ n ye vuodiekemba dɩ wolinne a yi Masia tʋntʋntɩba n ma wa, ama die n woliŋ ga wa Arabia tɩŋgbaŋ ma ta wa viiri keŋ Damasikusi tɩŋ ma. ¹⁸Die ka bɩna ataa kʋaŋ chaaŋ die maŋ yiŋŋi ga Jerusalemi a ga waasɩ Piita, ta die bie ʋ jigiŋ daraa baŋ aŋaŋ anʋ nyɩɩna ma. ¹⁹Die n ka ye Masia tʋntʋntɩba wʋnyɩ mana a gʋtɩ Piita ma ntaala Jemisi tɩ Yɔmʋtieŋ nɩmbʋa wa.

²⁰Ŋmɩŋ gbaŋ sɩba dɩ wudieke n maagɩna yiwo wusie ta ŋmɩnchɩbɩsɩ dɩ wo ka ma.

²¹Ka kʋaŋ chaaŋ die maŋ ga Siria aŋaŋ Silisia tɩŋgbaŋɩsɩ ma. ²²Saŋka mi Yisa dɩdɩɩsɩrɩba die dɩ benne Judia ma wa die ka sɩba mɩŋ. ²³Wudieke die ba sɩbɩna yine wudieke ba chanchaalɩba dɩ balala dɩ, “Daa dieke die dɩ mugisinene tɩ gbaŋ yaa wa wʋvɩɩŋ dieke die ʋ yaala ʋ chʋʋsɩ wa ta mʋʋla yɩa vuosi.” ²⁴Die wɩa ba bɩra Ŋmɩŋ n wɩa.

Pɔɔli aŋaŋ Masia tʋntʋntɩ banɩŋ ba wɩa

¹Ka bɩna baŋ aŋaŋ anɩɩsa kʋaŋ chaaŋ die manɩŋ aŋaŋ Banabasi die dɩ yiŋŋi ga Jerusalemi, ta die nagɩ Tatusi a gʋtɩ. ²Die n gaya mɩŋ dama Ŋmɩŋ die yuorine a dagɩ mɩŋ dɩ n gamma. Mi die maŋ lagɩsɩ ba nɩŋŋandɩɩsɩrɩba nyɩɩna ma, a balɩ ba n mʋʋlɩna wʋvɩɩnaha dene a yɩa vuodiekemba dɩ kana ka yi Juu vuosi. Die n ka yaala tʋŋ dieke n tʋnna aŋaŋ tʋŋ dieke dɩ tɩalɩna keŋ yi yɔrɩ. ³N chanchaaŋ Tatusi die yiwo Giriiki vuoŋ ama vuoŋ die ka mugisi wo dɩ ʋ gobi ʋ kɔlɩ. ⁴Ama vuodiekemba dɩ chɩbɩnana ŋmɩnchɩbɩsɩ dɩ ba gbaŋ ba yiwo Masia dɩdɩɩsɩrɩba nɩŋ, tɩŋ yaala Tatusi yime die. Banɩŋ vuosi mi die lɔbɩrɩ a bie wo tɩ sʋŋ, dɩ ba ye tɩ sɩna tɩ gbaŋ dene tɩ taasɩna aŋaŋ Yisa Masia wa. Ba yaala tɩ yiwo Mosisi mɩraha yɔŋɩsɩ. ⁵Ama die tɩ yaala tɩ pɔgɩlɩ wʋvɩɩnaha aŋaŋ ka wusie sieŋ a yɩ nɩ wɩa, die tɩ ka saagɩ a yɩ ba bɩta gbaŋ.

⁶Ama vuodiekemba nɩŋ ba wasɩna ba nyɩŋkʋraha nɩŋ (ba yiwo vuokpɩɩma yaa ba ka yi, dɩ ka yi talasɩ n jigiŋ, dama Ŋmɩŋ ka daansa vuosi nine ta die sarɩya); banɩŋ vuodiekemba ba wasɩnana vuokpɩɩmaha die ka yɩ mɩŋ dagɩhaalɩŋ. ⁷Ama die ba yeye mɩŋ dɩ Ŋmɩŋ vʋarɩna mɩŋ dɩ n mʋʋlɩma wʋvɩɩnaha a yɩma vuodiekemba dɩ kana ka yi Juu vuosisi, sɩba ʋ vʋarɩna Piita dɩ ʋ mʋʋlɩma wʋvɩɩnaha a yɩma Juu vuosisi. ⁸Dama Ŋmɩŋ hagɩrɩŋ wɩa, Piita die dɩ yi tʋntʋntʋ a yɩ Juu vuosisi dene, die gbaŋ gbaŋ maŋ yi tʋntʋntʋ a yɩ vuodiekemba dɩ kana ka yi Juu vuosisi. ⁹Jemisi aŋaŋ Piita aŋaŋ Jɔɔn, vuodiekemba ba wasɩnana nɩŋŋandɩɩsɩrɩba wa, ama ba gbaŋ die sɩba a baarɩ Ŋmɩŋ yɩna mɩŋ tʋʋmaha gie dɩ n tʋŋ, die wɩa manɩŋ aŋaŋ Banabasi aŋaŋ banɩŋ die dɩ waasɩ taŋ ta yigi taŋ nuusi me, naa die bala ka dagɩ dɩ tɩ yaa nʋabalɩmɩŋ aŋaŋ taŋ. Die tɩ mana dɩ saagɩ dɩ manɩŋ aŋaŋ Banabasi mʋʋlɩma wʋvɩɩnaha a yɩma vuodiekemba dɩ kana ka yi Juu vuosi, ta banɩŋ ba mʋʋlɩma a yɩma Juu vuosisi. ¹⁰Wudieke nyɩɩna ma ba bala tɩ yime yiwo naa, dɩ tɩ tɩɩnsɩma zɔɔlɩntielibe dɩ benne ba chaakʋ wɩa. Kanɩŋ wɩɩrɩ mi seŋ yiwo wudieke die n yaala n yi.

Pɔɔli die dɩ galɩnna Piita dene

¹¹Die Piita dɩ kenne Antiyoku ma wa, die n balɩ yuori wo ʋ nine me, dama die ʋ ka yi wudieke dɩ mʋna. ¹²Dama Jemisi die tʋŋ wa Juu vuosi bataŋ Antiyoku tɩŋ ma, die ba yene ka keŋ wo, Piita aŋaŋ vuodiekemba dɩ kana ka yi Juu vuosisi die lagɩsa die mɩŋ, ama die ba kenne wo, ʋ ka bɩ saagɩ dɩ ʋ dii aŋaŋ ba, dama die ʋ chɩga vuodiekemba dɩ yine kɔla gobiŋ yada wa mɩŋ. ¹³Die wɩa, Juu vuosisi diekemba die dɩ benne aŋaŋ ba wa dɩaŋ dɩ piili a chɩga ŋmaamɩŋ, ta dɩ Piita dɩ yine wudieke, ta Banabasi gbaŋ die dɩ taarɩ a dɩ ba. ¹⁴Die n yene dɩ ba ka mɩŋŋɩ dɩ wʋvɩɩnaha sieku wo, die maŋ balɩ a yɩ Piita ba mana nine me dɩ, “Fʋnɩŋ yiwo Juu vuoŋ, ama fʋ beriŋ dɩ sɩɩ sɩba vuodieke dɩ kana ka yi Juu vuoŋ, ta bɩa fʋ mugise vuodiekemba dɩ kana ka yi Juu vuosisi dɩ ba bemme sɩba Juu vuosisi?”

Vuosi nan ye gbatɩtaanɩŋ yada wɩa

¹⁵Tɩnɩŋ ba mɩɩrɩ tɩ mɩŋ ta tɩ yi Juu vuosi ta ka sɩɩ sɩba vuodiekemba dɩ kana ka yi Juu vuosisi ta Juu vuosi dɩ wasa tʋntʋmbɩatɩ tielibe wo. ¹⁶Ama tɩ sɩba a baarɩ sie vuoŋ yi Yisa Masia yada, die nan yi aŋ Ŋmɩŋ vaa ʋ yi vuovɩɩnʋ ʋ jigiŋ, daa tɩ yinene wudieke Mosisi mɩraha dɩ dagɩna tɩ dɩ tɩ yime wo; die wɩa, tɩ gbaŋ yiwo Yisa Masia yada dɩ Ŋmɩŋ vaa aŋ tɩ yiwo vuovɩɩna ʋ jigiŋ, yadaka wɩa, ama daa tɩ yinene mɩraha dɩ dagɩna wudieke. Dama Ŋmɩŋ kaaŋ vaa aŋ vuoŋ yi vuovɩɩnʋ ʋ jigiŋ ʋ yinene wudieke mɩraha dɩ dagɩna wa wɩa. ¹⁷Dɩɩ yi tɩ mɩa aŋaŋ nɩŋŋmɩna dene dɩ Ŋmɩŋ vaa aŋ tɩ yi vuovɩɩna ʋ jigiŋ Masia wɩa, ama ta Juu vuosi dɩ bala dɩ tɩ yiwo vuobɩatɩ sɩba vuodiekemba dɩ kana ka yi Juu vuosisi naa, naa dagɩya mɩŋ dɩ Masia vana tɩ yi tʋntʋmbɩatɩ tieliŋ? Aayɩ dɩ ka daga dene. ¹⁸N nan dɩ yie bɩaŋ dɩɩ yi maŋ bɩ saagɩ dɩ vuoŋ nan yi vuovɩɩnʋ Ŋmɩŋ jigiŋ dɩɩ yi ʋ dɩ Mosisi mɩraha, ta chʋʋsa wudieke die n wolinne a dagɩ wa. ¹⁹Ama yaa gamma mɩraha wɩa nɩŋ, ka sɩɩ sɩba n kpiye ka jigiŋ mɩŋ, dɩ n yallɩma miivoli Ŋmɩŋ jigiŋ. ²⁰Ka sɩɩ sɩba die ba lagɩŋ a kpaasɩ mɩŋ mɩŋ aŋaŋ Masia dagarɩkʋ ma maŋ kpi, ama Masia bie n ma maŋ yaa miivoli. Ta lele, miivoli dieke n yallɩna ta bie n nyɩŋgbanɩŋ ma naa, n yiwo Ŋmɩŋ Bʋa yada mɩŋ, die wɩa maŋ beri; wʋnɩŋ ʋ chone mɩŋ ta die zie n naŋ ma a kpi. ²¹N kaaŋ zeti Ŋmɩŋ zɔɔlɩnchɩgɩlaha. Dɩɩ yi Ŋmɩŋ dɩ nan vaa vuoŋ yi vuovɩɩnʋ ʋ jigiŋ ʋ dɩna mɩraha wɩa, die nɩŋ Masia kumbu wo chɩaŋ.

Yada yine nɩŋŋmɩna

¹Nɩnɩŋ Galasia vuosi, nɩ yiwo gaatɩŋ. Nɩnɩŋ vuodiekemba die mɩŋŋɩna sɩba Yisa Masia dagarɩkʋ ma kuŋ wɩa vɩɩnɩŋ vɩɩnɩŋ, mɩnɩa kenne a chɔɔrɩŋ nɩ? ²Nɩ balɩ mɩŋ wɩɩrɩ gie: die nɩ dɩna mɩraha wɩa die nɩ tuo Ŋmɩŋ Halɩkasɩka yaa die nɩ wʋnna wʋvɩɩnaha ta yi yada wa wɩa? ³Lalɩa nɩ yi gaantɩŋ dene! Die nɩ piili a dɩa Masia aŋaŋ Ŋmɩŋ Halɩkasɩka hagɩrɩŋ; bɩa wɩa nɩ wa yaala nɩ kpatɩ aŋaŋ nɩ gbaŋ gbaŋ nɩ hagɩrɩŋ? ⁴Wahala diekemba nɩ dinene yaa gamma wʋvɩɩnaha gie yiwo yɔrɩ? Nɩ yaala nɩ vigi taaŋ mɩŋ? ⁵N yaala n bɩ pɩasɩ nɩ mɩŋ, Ŋmɩŋ yɩ nɩ wa ʋ Halɩkasɩka ta tʋma mamachi wɩa nɩ jigiŋ nɩ mɩraha dɩɩsɩŋ wɩa yaa nɩ wʋnna wʋvɩɩnaha ta yi he yada wa wɩa?

⁶Nɩ tɩɩnsɩma Abarahami wɩa, dɩ maagɩya Ŋmɩŋ gbaŋkʋ ma dɩ, “Abarahami die yiwo Ŋmɩŋ yada, ʋ yadaka wɩa wʋnɩŋ Ŋmɩŋ dɩ vaa ʋ yi vuovɩɩnʋ ʋ jigiŋ.” ⁷Die wɩa nɩ mʋ nɩ sɩmma dɩ vuodiekemba dɩ yine Ŋmɩŋ yada senne yi Abarahami haagɩsɩ. ⁸Ŋmɩŋ gbaŋkʋ die dɩ bala wudieke wo dagɩya dɩ wʋnɩŋ Ŋmɩŋ nan daansɩ baarɩ dɩ vuodiekemba dɩ kana ka yi Juu vuosi gbaŋ yiwo vuovɩɩna ʋ jigiŋ ba yine wa yada wɩa. Die wɩa die ʋ wolinne a balɩ a yɩ Abarahami wʋvɩɩnaha dɩ: “N nan daagɩ fʋ ma a yi alibarika a yɩ buuriŋ mana ma.” ⁹Naa dagɩya dɩ vuodieke nɩŋ mana dɩ yalla yada nan gʋtɩ ye alibarika dieke Ŋmɩŋ dɩ nagɩna a yɩ Abarahami wa ʋ yine wo yada wa.

¹⁰Vuodiekemba dɩ nagɩna ba sʋŋanyile mana a yi mɩraha ma ta yile dɩ ka nan gbatɩ ba a taaŋ wa, Ŋmɩŋ kaatɩ bie ba ma. Dama dɩ maagɩya Ŋmɩŋ gbaŋkʋ ma dɩ, “Vuodieke nɩŋ mana dɩ kana ka dɩa wudiekemba mana dɩ maagɩna Mosisi mɩraha gbaŋkʋ ma wa, Ŋmɩŋ kaatɩ bie ba ma.” ¹¹Naa mɩŋŋɩna a dagɩ dɩ daa mɩraha dɩɩsɩŋ vasɩnana vuoŋ dɩ yie vuovɩɩnʋ Ŋmɩŋ jigiŋ, dama dɩ maagɩya Ŋmɩŋ gbaŋkʋ sʋŋ dɩ, “Vuodieke nɩŋ mana dɩ yine Ŋmɩŋ yada ta Ŋmɩŋ dɩ vaa vuoke mi dɩ yi vuovɩɩnʋ ʋ jigiŋ ʋ yada wɩa, ʋ nan dɩ yallɩ miivoli wusie.” ¹²Mɩraha dɩɩsɩŋ aŋaŋ yada yiile ka mʋ taŋ, dama dɩ maagɩya Ŋmɩŋ gbaŋkʋ ma dɩ, “Dɩɩ yi fʋ yaala miivoli yaa gamma fʋ mɩraha dɩɩsɩŋ wɩa, die nɩŋ dɩ mʋ fʋ dɩa mɩraha mana mana.”

¹³Die tɩ bie wo Ŋmɩŋ kaatɩ ma, dama die tɩ ka mɩŋŋɩna dɩ mɩraha, ama Masia gbaŋ gbaŋ die tuo tɩ kuŋ a kpi, ta bie wo kaatɩka ma ta vʋarɩ tɩ a nyɩŋ ka ma, dama dɩ maagɩya Ŋmɩŋ gbaŋkʋ ma dɩ, “Vuodieke nɩŋ mana ba taaŋ wa guuŋ Ŋmɩŋ kaatɩ bie ʋ ma.” ¹⁴Ŋmɩŋ die yaala ʋ daagɩ Yisa Masia ma ta vaa vuodiekemba dɩ kana ka yi Juu vuosisi dɩaŋ ye wʋvɩɩŋ dieke Ŋmɩŋ dɩ yɩna Abarahami nʋaŋ dɩ ʋ nan yi wa; dɩ tɩ yi yada, ta tuo Halɩkasɩka dieke Ŋmɩŋ die yɩna nʋaŋ dɩ ʋ nan yɩ tɩ wa.

Mɩraha aŋaŋ nʋarɩ wɩa

¹⁵N nɩmballɩ, nɩ vaa n nagɩ vuota aŋaŋ ʋ chanchaalɩŋ beriŋ a magɩsɩ aŋ nɩ mɩŋŋɩ sɩmma wudieke n balala chɩaŋ: dɩɩ yi vuosi bale dɩ saagɩ dɩ ba yi wɩɩŋ, ta maagɩ ba saara, ba wʋnyɩ kaaŋ bɩagɩ a zeti yaa a chʋsɩ saŋkʋ halɩ bɩta gbaŋ. ¹⁶Ŋmɩŋ die dɩ yɩna Abarahami aŋaŋ ʋ haagɩŋ ʋ nʋarɩ, die ʋ ka baarɩ dɩ, “Fʋ haagɩsɩ”, ama die ʋ baarɩ dɩ, “Fʋ haagɩŋ” vuobalɩmɩŋ, vuodieke dɩ yine Masia wa. ¹⁷Wudieke n balala wa yiwo naa, Ŋmɩŋ die zieŋ wo nʋaŋ aŋaŋ Abarahami ta die baarɩ dɩ ʋ nan yi wudieke ʋ yɩna nʋaŋ dɩ ʋ nan yiwo; ta mɩrɩ dieke dɩ kenne ka kʋaŋ chaaŋ bɩna kɔbɩsɩ-nɩɩsa aŋaŋ baŋɩsɩ-taa wa kaaŋ bɩagɩ a chʋʋsɩ wudieke Ŋmɩŋ dɩ ziene nʋarɩ ta yɩ nʋaŋ dɩ ʋ nan yiwo. ¹⁸Dama dɩɩ yi Mosisi mɩraha dɩɩsɩŋ wɩa Ŋmɩŋ dɩ yɩ vuosi ʋ piini, die nɩŋ dɩ dagɩya dɩ ʋ tɩŋ kaaŋ yi vuoŋ ʋ piini ʋ nʋarɩ wɩa; ama ʋ nʋarɩ wɩa die ʋ yɩ Abarahami ʋ piinike.

¹⁹Ta bɩa wɩa Ŋmɩŋ die dɩ yɩ ba mɩraha? Tʋntʋmbɩatɩ wɩa Ŋmɩŋ die dɩ yɩ vuota mɩraha a gʋtɩ ʋ nʋarɩ ma, ta die yaala mɩraha pɔgɩlɩ ba dee a ga tʋgɩ saŋŋa dieke Abarahami haagɩŋ vuodieke wʋnɩŋ Ŋmɩŋ die dɩ yɩ nʋaŋ a yɩ wa dɩ ʋ nan keŋ wo keŋ. Malakasi die nagɩna mɩraha a yi vuota nuusi me ta Mosisi die dɩ yi ka naazʋa. ²⁰Ama Ŋmɩŋ gbaŋ gbaŋ die yɩna Abarahami nʋarɩ, daa naazʋa die yɩna wa.

Mɩraha tʋʋma

²¹Naa dagɩya dɩ mɩraha waga mɩŋ aŋaŋ Ŋmɩŋ nʋa? Aayɩ, dɩ ka daga dene; ama dɩɩ yi Ŋmɩŋ die dɩ yi mɩrɩ dieke dɩ baaŋ bɩagɩ a yɩ vuota miivoli, ʋ tɩŋ nan baarɩ dɩ vuosi yiwo vuovɩɩna ʋ jigiŋ mɩraha dɩɩsɩŋ wɩa. ²²Dɩ maagɩya Ŋmɩŋ gbaŋkʋ ma dɩ vuoŋ mana dʋnɩaka gie me bie wo bɩaŋ dansarɩka ma mɩŋ, ama sie dieke nyɩɩna ma vuoŋ dɩ baaŋ daagɩ a tuo Ŋmɩŋ nʋarɩ yiwo ʋ yi Yisa Masia yada.

²³Mɩraha die dɩ pɔgɩlɩ tɩ sɩba tɩ bie wo dansarɩka ma a ga tʋgɩ saŋŋa dieke Ŋmɩŋ dɩ yuori yada yiile wɩa a dagɩ tɩ. ²⁴Die wɩa, mɩraha die sɩɩ sɩba tɩ Yɔmʋtieŋ ta die pɔgɩlɩ tɩ dee a ga tʋgɩ saŋŋa dieke Masia die dɩ kenne keŋ, dɩ tɩ yi wo yada aŋ Ŋmɩŋ vaa tɩ yi vuovɩɩna ʋ jigiŋ. ²⁵Ama lele nɩŋ tɩ yi Masia yada mɩŋ; die wɩa mɩraha ka bɩ yi tɩ Yɔmʋtieŋ.

²⁶Nɩ yine Masia yada wa vana nɩ mana dɩ bɩrɩŋ Ŋmɩŋ ballɩ. ²⁷Nɩnɩŋ vuodiekemba die ba sɩna nɩ Ŋmɩŋ nyaabʋ Masia saaŋ ma wa, nɩnɩŋ nɩ tuone ʋ gbaŋ gbaŋ beriŋ. ²⁸Die wɩa, puole bɩ wori vuodiekemba dɩ yine Juu vuosi aŋaŋ vuodiekemba dɩ kana ka yi Juu vuosi mi, ka bɩ wori vuodiekemba dɩ yine yɔŋɩsɩ aŋaŋ vuodiekemba dɩ sɩna ba gbaŋ ma, ka bɩ wori hɔɔŋ aŋaŋ dembisi sʋnsʋŋ, nɩ benne Yisa Masia jigiŋ naa wɩa yine nɩ mana vuobalɩmɩŋ. ²⁹Dɩɩ yi nɩ yi Masia sɩɩtɩ, die nɩŋ nɩ yiwo Abarahami haagɩsɩ, ta nɩ nan keŋ tuo piini dieke Ŋmɩŋ die dɩ yɩna wa nʋaŋ dɩ ʋ nan yɩ wa wa.

¹N bɩ bala nɩ mɩŋ dɩ bʋadembiŋ dieke dɩ bala ʋ keŋ dii ʋ chɔɔŋ faarɩ wa, saŋŋa dieke ʋ yene yi bʋanyaalɩŋ ba ŋaaŋ pɔgɩlɩ wa mɩŋ sɩba yɔmʋ. ²Saŋŋa dieke ʋ yene yi bʋanyaalɩka, vuosi bataŋ ŋaaŋ wube wo ta daansa ʋ nyinti dee a ga tʋgɩ saŋŋa dieke ʋ chɔɔŋ wa dɩ ziene wo. ³Die gbaŋ gbaŋ dɩ sɩɩ aŋaŋ tɩ, saŋŋa dieke tɩ kana ka sɩba Masia wa, die tɩ sɩɩ sɩba bʋanyaalɩsɩ, ta dʋnɩaka gie haalɩŋ hagɩrɩŋ die pɔgɩlɩna tɩ. ⁴Ama saŋka die Ŋmɩŋ dɩ ziene dɩ kenne tʋgɩ, Ŋmɩŋ die tʋŋ wa ʋ gbaŋ gbaŋ ʋ Bʋadembiŋ tɩŋgbaŋka gie me, ta hɔgʋ dɩ mɩɩrɩ wa, ta ʋ bie Juu vuosi mɩraha ma, ⁵dɩ ʋ gbatɩ vuodiekemba dɩ benne mɩraha hagɩrɩŋ ma, amʋ tɩ bɩrɩŋ Ŋmɩŋ ballɩ wusie.

⁶Tɩ yine ʋ ballɩ wɩa ʋ tʋŋ ʋ Bʋadembike Halɩkasɩka ʋ bie tɩ sʋgɩtɩ ma aŋ tɩ wasa wa dɩ “N Chʋa.” ⁷Die wɩa, ka bɩ yi yɔmʋ, ama yiwo Ŋmɩŋ bʋa, fʋ yine ʋ bʋa wa wɩa ʋ nan yɩ fʋ jadieke mana ʋ yallɩnana a yɩa ʋ ballɩ.

Pɔɔli baga die dɩ benne Galasia vuosi ma dene

⁸Saŋŋa dieke dɩ tɩanna wa die nɩ ka sɩba Ŋmɩŋ, saŋka mi die nɩ yiwo yɔŋɩsɩ a yi jadieke dɩ senne ka yi Nabidie Ŋmɩŋ. ⁹Ama lele nɩŋ, nɩ wa sɩba Ŋmɩŋ yaa nɩ vaa n balɩ dɩ Ŋmɩŋ sɩba nɩ mɩŋ, dɩ wa yiwo lalɩa nɩ bɩ yaala nɩ yiŋŋi a dɩ dʋnɩaka gie haalɩtɩ wabɩtɩ dɩ pɔgɩlɩna tɩŋgbaŋka gie? Bɩa yine nɩ bɩ yaala nɩ bɩrɩŋ ba yɔŋɩsɩ? ¹⁰Nɩ faasɩna vaa nɩ baga dɩ bie wo daraa ataŋ aŋaŋ chɩɩtɩ ataŋ aŋaŋ saŋŋa ataŋ aŋaŋ bɩna ataŋ ma pam, ¹¹ta die dɩ yi ŋmaamɩŋ dɩ yigi mɩŋ yaa gamma nɩ ma dɩ wudieke mana n yine a yɩ nɩ wa yiwo yɔrɩ.

¹²N nɩmballɩ, n jʋʋsa nɩ, nɩ sɩmma sɩba manɩŋ, dama n gbaŋ n sɩɩ sɩba nɩnɩŋ mɩŋ. Nɩ ka yi wɩɩŋ a chʋʋsɩ mɩŋ. ¹³Nɩ tɩɩnsɩ saŋŋa dieke n wolinne a mʋʋlɩ wʋvɩɩnaha a yɩ nɩ wa; die n yʋagɩna wɩa maŋ ye sieŋ a woliŋ mʋʋlɩ wʋvɩɩnaha a yɩ nɩ wa. ¹⁴Ama aŋaŋ n yʋagɩbʋ die dɩ faasɩna a yi mugisiŋ a yɩ nɩ mana yɔrɩ, die nɩ ka daansɩ mɩŋ yɔrɩ ta zeti mɩŋ, ama ta die tuo mɩŋ sɩba nɩ tɩnna baa nɩ tuo Ŋmɩŋ malaka dene, ta bɩ tuo mɩŋ sɩba nɩ tɩnna baa nɩ tuo Yisa Masia dene wo. ¹⁵Ta die nɩ sʋgɩtɩ die dɩ fɩalɩ pam, bɩa wana yi? N nan bɩagɩ a balɩ dɩ saŋka mi die nɩ tɩŋ nan bɩagɩ a vʋarɩ nɩ nine a yɩ mɩŋ nɩ tɩŋ nan yi die. ¹⁶Lele n wa yiwo nɩ dataaŋ die n bala nɩ wusieke wɩa?

¹⁷Vuosi mi mɩa mɩŋ aŋaŋ nɩŋŋmɩna amʋ nɩ nan yiŋŋi a dɩ ba, ama ba wo sʋŋanyile vɩɩna. Wudieke ba yaalɩnana yiwo dɩ ba puo maŋ aŋaŋ nɩ amʋ nɩ nan yi nɩŋŋmɩna a dɩ ba. ¹⁸Dɩ vɩɩna mɩŋ dɩ fʋ dɩa vuoŋ aŋaŋ nɩŋŋmɩna dɩɩ yi wudieke ʋ dagɩnana wa dɩ vɩɩna. Nɩ yime naa saŋŋa mana daa maŋ keŋ bie nɩ jigiŋ nyɩɩna ma. ¹⁹N ballɩ choti, dɩ bɩ yʋagɩ mɩŋ bɩbra nɩ wɩa sɩba hɔgʋ dɩ ŋaana baa ʋ mɩɩrɩ ta dɩ yʋagɩ wa dene wo. N nan dɩ bie kanɩŋ yʋagɩbʋ ma a ga tʋgɩ saŋŋa dieke nɩ beriŋ dɩ baaŋ nɩasɩ Masia beriŋ. ²⁰Dɩ tɩnɩŋ nan yi mɩŋ nansɩŋ pam maŋ tɩŋ bie nɩ jigiŋ lele gie, amʋ n nan bɩagɩ tarɩgɩ n balɩŋ aŋaŋ nɩ dama dɩ mugisi mɩŋ mɩŋ pam nɩ wɩa.

Sara aŋaŋ Haga mɔgɩsɩŋ wɩa

²¹Nɩnɩŋ vuodiekemba dɩ yaala mɩraha pɔgɩlɩ nɩ wa, nɩ ka wʋŋ wudieke mɩraha dɩ dagɩna wa? ²²Dɩ maagɩya mɩŋ dɩ Abarahami die yaa wa ballɩdembisi bale; ta wʋnyɩ nuŋ dɩ yi yɔmʋ ta wʋnyɩ wa dɩaŋ nuŋ dɩ ka yi yɔmʋ. ²³Yɔmʋ wa die mɩɩrɩ ʋ bʋa dembike sɩba ba ŋaana a mɩɩrɩ vuota dene wo, ama hɔgʋ dieke dɩ kana ka yi yɔmʋ wa die dɩ mɩɩrɩ ʋ bʋa dembike sɩba Ŋmɩŋ die dɩ yɩna nʋaŋ dene wo. ²⁴Hɔgʋba bale wo gie mana zie wo Ŋmɩŋ nʋazielikiŋ ale wo nagɩsɩ ma mɩŋ. Yɔmʋ wa saaŋ die yiwo Haga, ta ʋ die zie nʋa dieke Ŋmɩŋ die dɩ yɩna Sayina Kunkogiri me wo ta die mɩɩrɩ ʋ bʋa ʋ yɔŋɩsɩ ma wa. ²⁵Haga zie a yi wa Sayina Kunkogiri dɩ benne Arabia tɩŋgbaŋ ma wa, ta sɩɩ sɩba tɩgɩkpɩɩka gie Jerusalemi wo, ta wʋnɩŋ aŋaŋ ʋ ballɩ yiwo yɔŋɩsɩ. ²⁶Ta arɩzanna Jerusalemi dɩ sɩ-ʋ-gbaŋ, wʋnɩŋ ʋ yine tɩ nuŋ. ²⁷Dama dɩ maagɩya Ŋmɩŋ gbaŋkʋ sʋŋ dɩ;

“Fʋnɩŋ hɔgʋpɩrɩŋ, yallɩma sʋgɩfɩalɩŋ!

Fʋnɩŋ vuodieke dɩ yene ka sɩba maarɩŋ yʋagɩŋ dɩ sɩna dene, chɩama sʋgɩfɩalɩŋ yɩla

Dama hɔgʋ dieke ba zetine wo nan keŋ yaa ballɩ pam

a tɩaŋ hɔgʋ dieke dɩ benne aŋaŋ ʋ chʋrʋ wa.”

²⁸Tɔ, n nɩmballɩ, nɩnɩŋ nɩ wana yi Ŋmɩŋ nʋaŋ ballɩ, sɩba Aziki die dɩ yine dene wo. ²⁹Die saŋka mi die bʋa dieke ba mɩɩrɩna wa sɩba ba mɩɩrɩna vuota dene wo die dɩ mugise vuodieke ba mɩɩrɩna wa aŋaŋ Ŋmɩŋ Halɩkasɩka hagɩrɩbʋ, die dɩ sɩɩ lele gbaŋ. ³⁰Ama lalɩa ba maagɩ Ŋmɩŋ gbaŋkʋ sʋŋ? Dɩ maagɩya mɩŋ dɩ, “Yagɩ hɔgʋ yɔmʋ wa aŋaŋ ʋ bʋadembike a taaŋ, dama hɔgʋ yɔmʋ bʋadembike kaaŋ gʋtɩ dii ʋ chɔɔŋ wa faarɩ aŋaŋ hɔgʋ dieke dɩ kana ka yi yɔmʋ wa bʋa wa.” ³¹Die wɩa n nɩmballɩ, tɩnɩŋ tɩ ka yi hɔgʋ yɔmʋ wa ballɩ, ama tɩ yiwo hɔgʋ dieke dɩ kana ka yi yɔmʋ wa ballɩ.

Yaa gamma sɩ-n-gbaŋ pɔgɩlɩŋ wɩa

¹Yisa Masia wɔŋ gbatɩ tɩ a taaŋ mɩŋ, ta tɩ beri tɩ dʋŋŋʋ. Die wɩa, nɩ zie keŋ keŋ ta da vaa jaaŋ bɔbɩ nɩ bɩbra aŋ nɩ bɩrɩŋ ka yɔŋɩsɩ bɩbra.

²Nɩ wʋmma, manɩŋ Pɔɔli balala nɩ naa, dɩ dɩɩ yi nɩ saagɩ a dɩ kɔla gobiŋ mɩraha, die nɩnɩŋ dɩ dagɩya dɩ Masia wo nyʋarɩ a yɩ nɩ. ³N bɩ bala nɩ bɩbra, vuodieke dɩ dɩna kɔla gobiŋ mɩraha, dɩ yiwo talasɩ dɩ ʋ dɩa mɩraha mana mana. ⁴Nɩnɩŋ vuodiekemba dɩ kpaŋŋɩnana nɩ gbaŋ dɩ Ŋmɩŋ vaa nɩ yi vuovɩɩna ʋ jigiŋ mɩraha dɩɩsɩŋ wɩa, nɩ wɔŋ puo wo nɩ gbaŋ a nyɩŋ Masia ma, ta bɩ vʋarɩ nɩ gbaŋ a nyɩŋ Ŋmɩŋ zɔɔlɩnchɩgɩla ma. ⁵Tɩnɩŋ nɩŋ Ŋmɩŋ Halɩkasɩka yɩ tɩ wa tama dɩ Ŋmɩŋ nan vaa tɩ yi vuovɩɩna ʋ jigiŋ tɩ yine Masia yada wa wɩa. ⁶Dama dɩɩ yi tɩ taasɩ aŋaŋ Yisa Masia, tɩ gobi tɩ kɔla yaa tɩ ka gobiye, dɩ ka yi talasɩ. Dɩɩ yi tɩ yi Masia yada ta ka vaa tɩ cho taŋ, kanɩŋ ka yine nɩŋŋmɩna.

⁷Die nɩ kpaŋŋa nɩ gbaŋ mɩŋ, mɩnɩa wana yi ta nɩ zeti wusieke? Lalɩa ʋ tieŋ dɩ halɩŋ nɩ? ⁸Da Ŋmɩŋ vuodieke dɩ wana nɩ wa tʋnna dene. ⁹Sɩba ba bala dɩ, “Dabɔtɩ bɩta vasɩnana paanʋ zɔŋ mana dɩ yire.” ¹⁰Ama n ye yaa tama nɩ ma. Tɩ taasɩna aŋaŋ tɩ Yɔmʋtieŋ wo vaa maŋ yaa wa tama dɩ nɩ kaaŋ daagɩ sie gaaŋ, ta bɩ yaa tama dɩ vuoŋ nɩnɩŋ mana dɩ mugisinene nɩ wo, Ŋmɩŋ nan datɩ ʋ tɩbɩŋ.

¹¹N nɩmballɩ, dɩɩ yi maŋ ye mʋʋla dɩ vuosi gobi ba kɔla gbaŋ, bɩa wɩa ba mugise mɩŋ? Dɩɩ yi wusie dɩ n mʋʋla kɔla gobiŋ wɩa, die nɩŋ n mʋʋlɩkʋ yaa gamma dagarɩkʋ ma dene wo, kaaŋ dɩ yaa mugisiŋ keŋ. ¹²Dɩ tɩŋ nan yi mɩŋ nansɩŋ dɩɩ yi vuodiekemba dɩ chɔrɩnnana nɩ wa jaa ba gbaŋ gʋtɩ kɔla gobiŋ me.

¹³N nɩmballɩ, nɩnɩŋ nɩŋ Ŋmɩŋ wana nɩ mɩŋ dɩ nɩ bemme nɩ dʋŋŋʋ, ama nɩ daa vaa nɩ dʋŋŋʋ beriku gie vaa nɩ nyɩŋgbanɩŋ lɔla nyaŋŋɩna nɩ. Ama nɩ nagɩ choti a suŋŋime taŋ. ¹⁴Dama mɩraha mana kalɩ wa mɩrɩbalɩmɩŋ ma dɩ, “Chome fʋ chanchaaŋ sɩba fʋ chone fʋ gbaŋ dene.” ¹⁵Ama dɩɩ yi nɩ yie taŋ daŋŋa ta chʋʋsa taŋ sɩba haagɩŋ nyɩnbɩatɩ, die nɩŋ dɩ sɩmma dɩ nɩ nan chʋʋsɩ taŋ.

Ŋmɩŋ Halɩkasɩka aŋaŋ vuota beriŋ wɩa

¹⁶N bala nɩ mɩŋ, dɩ nɩ vaa Halɩkasɩka pɔgɩlɩ nɩ, ta da vaa nɩ lɔla vaa nɩ yime vuota choti. ¹⁷Dama vuota nyɩŋgbanɩŋ choti aŋaŋ Ŋmɩŋ Halɩkasɩka choti ka dɩa taŋ. Halɩkasɩka aŋaŋ vuota nyɩŋgbanɩŋ yiwo dataasɩ, ta naa dagɩya dɩ nɩ kaaŋ bɩagɩ yi wudieke nɩ yaalala. ¹⁸Dɩɩ yi Halɩkasɩka dɩ dagɩna nɩ sieŋ, die nɩŋ nɩ bɩ wo mɩraha sʋŋ.

¹⁹Wudieke vuota nyɩŋgbanɩŋ dɩ yinene yiwo daakpana aŋaŋ hɔgʋkpana tʋʋma, aŋaŋ dɩgɩntɩ tʋʋma yiri yiri, aŋaŋ lɔlɩbɩatɩ, ²⁰aŋaŋ bugile jɩamɩŋ aŋaŋ yuŋ. Vuosi bɩrɩma dataasɩ aŋaŋ taŋ ta waga, ta yaa sʋgɩbɩaŋ aŋaŋ taŋ ta jɩa sɩnyɩɩrɩŋ aŋaŋ taŋ, aŋaŋ halɩbɩaŋ, ta puo ta luge taŋ, ²¹ta bɩ yaa sʋgɩbɩaŋ, ta nyuo daaŋ a buge, ta yie wɩa yɔrɩ yɔrɩ, ta yie wudiekemba dɩ nɩasɩna naa a gʋtɩ. N kpaama nɩ mɩŋ sɩba n wone a kpaaŋ nɩ dene wo, dɩ vuodiekemba dɩ yinene wɩaha gie wo kaaŋ wɔŋ juu Ŋmɩŋ naarɩ ma.

²²Ama Ŋmɩŋ Halɩkasɩka vasa vuoŋ dɩ yaa choti aŋaŋ sʋgɩfɩalɩŋ aŋaŋ sʋgɩdʋagɩŋ aŋaŋ suguru, aŋaŋ burichini ta tʋma vɩɩnɩŋ, ta yi wusietieŋ, ²³ta sʋʋŋ ʋ gbaŋ tɩŋgbaŋ, ta bɩagɩ yige ʋ gbaŋ. Mɩra wori a bala dɩ vuoŋ da yie naa. ²⁴Ta vuodiekemba dɩ yine Yisa Masia sɩɩtɩ wa nɩŋ wɔŋ kʋʋ ba vuota beriŋ aŋaŋ ka lɔlɩbɩatɩ mana mɩŋ. ²⁵Halɩkasɩka yɩ tɩ wa miivoli ta tɩ mʋ tɩ dɩa wa. ²⁶Dɩ ka mʋ dɩ tɩ yallɩma kalinbaani yaa a yime vuosi jɩɩma sɩnyɩɩrɩŋ, yaa a yaa wa sʋgɩbɩaŋ aŋaŋ taŋ.

Chime taŋ chiidʋnsa wɩa

¹N nɩmballɩ, dɩɩ yi nɩ wʋnyɩ dɩ yi bɩaŋ, nɩnɩŋ vuodiekemba dɩ bemme aŋaŋ Ŋmɩŋ Halɩkasɩka mʋ nɩ suŋŋi wo sɔmm aŋ ʋ yiŋŋi sieku me. Ama nɩ sɩmma amʋ nɩ gbaŋ nɩ kaaŋ juu kanɩŋ bɩabʋ mi. ²Nɩ suŋŋime a chime taŋ chiidʋnsa, nɩ yie naa nɩ nan dɩ dɩ Masia mɩrɩka. ³Dɩɩ yi vuoŋ dɩ yile dɩ ʋ yiwo vuoŋ ama ta ka yi vuoŋ die nɩŋ ʋ gaama ʋ gbaŋ. ⁴Dɩ vɩɩna dɩ vuoŋ mana magɩsɩ ʋ gbaŋ gbaŋ ʋ beriŋ, ta ʋ wa yallɩma sʋgɩfɩalɩŋ yaa gamma ʋ tʋnvɩɩna ma, ta daa nagɩ ʋ gbaŋ a magɩsɩma aŋaŋ vuogaaŋ tʋʋma. ⁵Dama dɩ yiwo talasɩ dɩ vuoŋ mana chii ʋ gbaŋ gbaŋ chiiti.

⁶Vuodieke ba dagɩna wa Yisa Masia wʋvɩɩnaha mʋ ʋ tɩa nyɩnvɩɩna mana ʋ yallɩ aŋaŋ ʋ dɩdagɩrʋ.

⁷Nɩ da gaama nɩ gbaŋ; vuoŋ kaaŋ bɩagɩ gaaŋ Ŋmɩŋ; vuota gobe jadieke ʋ bʋrɩna wa mɩŋ. ⁸Vuodieke dɩ bʋrɩna dɩ ʋ fɩalɩ ʋ nyɩŋgbanɩŋ choti, ʋ nan keŋ gobi kuŋ ʋ nyɩŋgbanɩŋ lɔlɩbɩatɩ ma wɩa; ama vuodieke nɩŋ dɩ bʋrɩna dɩ ʋ fɩalɩ Ŋmɩŋ Halɩkasɩka, nan keŋ gobi miivoli dieke dɩ wone kpatɩ Ŋmɩŋ Halɩkasɩka wɩa. ⁹Die wɩa, nɩ daa vaa tɩ gbalɩgɩ aŋaŋ vɩɩnɩŋ yiile, dama dɩɩ yi tɩ ka vaa vɩɩnɩŋ yiile, tɩ nan keŋ ye ka nyʋarɩ saŋŋa dieke dɩ mʋna. ¹⁰Die wɩa, dɩɩ yi tɩ ye sieŋ, tɩ yime wudieke dɩ vɩɩna a yɩma vuoŋ mana; a tɩaŋ a mana tɩ yime a yɩma vuodiekemba dɩ yine tɩ nɩmballɩ tɩ mana dɩ yine Yisa Masia yadaka wɩa.

Kpatɩŋ kpaamɩŋ aŋaŋ waasɩŋ

¹¹Lele, nɩ ye n maagɩna aŋaŋ maagɩkpɩɩma dene aŋaŋ n gbaŋ gbaŋ n nuuŋ. ¹²Vuodiekemba dɩ yaala ba vaa Juu vuosi sʋŋ fɩalɩ wa, banɩŋ ba mugisine nɩ dɩ nɩ gobi nɩ kɔla, amʋ Juu vuosisi kaaŋ mugisi be Masia dagarɩkʋ ma wɩa. ¹³Vuodiekemba dɩ gobinene ba kɔlaha gbaŋ ka dɩa Mosisi mɩraha, ama ba yaala nɩ gobi wo nɩ kɔla amʋ ba nan bɩagɩ kuuli nɩ kɔlaha gobiŋ wɩa. ¹⁴Manɩŋ nɩŋ n nan kuuli yaa gamma tɩ Yɔmʋtieŋ Yisa Masia dagarɩkʋ ma nyɩɩna ma, dama ʋ dagarɩkʋ wɩa maŋ kʋʋ tɩŋgbaŋka gie wɩa n nyɩŋgbanɩŋ ma, ta tɩŋgbaŋka gie wɩa dɩ bɩ wo hagɩrɩŋ n nyɩŋgbanɩŋ ma. ¹⁵Puole wori yaa gamma vuodieke dɩ gobine ʋ kɔlɩ aŋaŋ vuodieke dɩ kana ka gobi ʋ kɔlɩ. Wudieke dɩ yine nɩŋŋmɩna yine berihaalɩ dieke Ŋmɩŋ dɩ yɩ tɩ wa mɩŋ. ¹⁶Sʋgɩfɩalɩŋ aŋaŋ zɔɔlɩnchɩgɩla bemme vuodiekemba die dɩna dagɩkʋ gie ma, banɩŋ ba yine Ŋmɩŋ vuosi.

¹⁷Ka kpatɩŋ, nɩ sɩmma dɩ vuoŋ bɩ yɩ mɩŋ wumugisikiŋ, dama n wɔŋ yaa wa kɔjagɩlagɩsɩ a dagɩ dɩ n yiwo Yisa Masia yɔmʋ.

¹⁸N nɩmballɩ, tɩ Yɔmʋtieŋ Yisa Masia suŋŋi nɩ mana. Wusie.