Gbaŋ dieke dɩ gʋtɩna bule
Piita
dɩ maagɩna wʋnna
11Manɩŋ Simoni Piita vuodieke dɩ yine Yisa Masia yɔmʋ aŋaŋ ʋ tʋntʋntʋ maagɩnana gbaŋkʋ gie a yɩa nɩnɩŋ vuodiekemba dɩ yine Yisa Masia yada sɩba tɩ gbaŋ tɩ yine wo yada wa. Yisa Masia vuodieke dɩ yine tɩ Ŋmɩŋ aŋaŋ tɩ gbɩgbatɩtaantʋ wa, wʋnɩŋ ʋ yine tɩ mana dɩ yiwo yada. Ʋ yiwo naa dama ʋ ka luge.
2Nɩ sɩbɩna Ŋmɩŋ aŋaŋ tɩ Yɔmʋtieŋ Yisa Masia naa, zɔɔlɩnchɩgɩla aŋaŋ sʋgɩdʋagɩŋ bɩ gʋtɩma nɩ ma.
Ŋmɩŋ vuosi beriŋ wɩa
3Ŋmɩŋ hagɩrɩŋ dala pam; ta ʋ yɩa tɩ jadieke mana dɩ mʋna dɩ tɩ bemme beri dieke dɩ fɩalɩnana ʋ sʋŋ dama tɩ sɩba wa wɩa. Wʋnɩŋ ʋ wana tɩ a keŋ ʋ chuulikpeŋkpɩɩkʋ sʋŋ aŋaŋ berivɩɩnɩŋ ma. 4Die wɩa, ʋ zieŋ wo nʋakpɩɩma diekemba dɩ faasɩna vɩɩŋna a yɩ tɩ dɩ tɩ nyɩŋ dɩgɩntɩ dieke dɩ benne tɩŋgbaŋka gie me lɔlɩbɩatɩ wɩa, ama ta tuo ʋ beriŋ. 5Naa wɩa, nɩ kpaŋŋɩ nɩ gbaŋ a gʋtɩ berivɩɩnɩŋ nɩ yada ka ma, ta bɩ gʋtɩ Ŋmɩŋ sɩbɩŋ nɩ berivɩɩŋkʋ ma; 6ta bɩ gʋtɩ yigi-n-gbaŋ nɩ Ŋmɩŋ sɩbɩkʋ ma; ta bɩ gʋtɩ hanɩa nɩ yigi-n-gbaŋkʋ ma; ta bɩ gʋtɩ Ŋmɩŋ chɩgɩŋ nɩ hanɩaka ma; 7ta bɩ gʋtɩ nɩ Ŋmɩŋ chɩgɩlaha ma, zɔɔlɩnchɩgɩla nɩ nɩmballɩ ma; a bɩ gʋtɩ choti nɩ zɔɔlɩnchɩgɩla nɩ nɩmballɩ ma. 8Dɩɩ yi nɩ beriŋ dɩ sɩɩ die, die nan vaa nɩ sɩmma tɩ Yɔmʋtieŋ Yisa Masia saŋŋa mana, ta yaa nyʋarɩ pam a yɩ wa. 9Ama vuodieke nɩŋ mana dɩ wo beriku gie chanchaaŋ, die vuoke yɩɩŋya mɩŋ ta ka bɩagɩ yese, ta wɔŋ daaŋ dɩ Yisa die vʋarɩ wa mɩŋ ʋ tʋmbɩatɩ ma saŋŋa dieke dɩ tɩanna wa.
10Die wɩa, n nɩmballɩ, nɩ faasɩ kpaŋŋɩ nɩ gbaŋ a tʋŋ aŋ ka dagɩ dɩ nɩ seŋ gʋtɩ wa vuodiekemba Ŋmɩŋ dɩ wana ta vʋarɩ wa ma. Dɩɩ yi nɩ yie die nɩ kaaŋ wɔŋ nan nɩ yadaka ma. 11Ta Ŋmɩŋ nan vaa aŋ nɩ daansɩ juu tɩ Yɔmʋtieŋ Yisa Masia vuodieke dɩ yine tɩ Gbɩgbatɩtaantʋ wa naarɩ ma; naarɩ dieke dɩ benne yaa gamma ta wo kpatɩŋ wa.
12Die wɩa n nan dɩ tɩɩnsa nɩ wɩaha saŋŋa mana; n sɩba dɩ nɩ wʋŋya mɩŋ, ta mɩŋŋɩ sɩbaha, ta pɔgɩlɩha keŋ keŋ, 13ama n yile dɩ dɩ vɩɩna dɩ n tɩɩnsɩma nɩ n yene bie n miivoli me wo naa. 14N sɩba a baarɩ dɩ dɩ kaaŋ yʋasɩ n nyɩŋgbaŋka gie nan kpi sɩba tɩ Yɔmʋtieŋ Yisa Masia die dɩ yuorine a balɩ mɩŋ dene wo. 15Die wɩa, maŋ kpaŋŋɩ n gbaŋ a maagɩ gbaŋkʋ gie dɩ a tɩɩnsɩma nɩ wɩaha gie saŋŋa mana, n kuŋ kʋaŋ chaaŋ.
Ŋmɩŋ dɩ kɔtɩna Yisa Masia dene
16Die tɩ wone balɩ dɩ tɩ Yɔmʋtieŋ Yisa Masia yiwo hagɩrɩtieŋ dene wo, ta nan yiŋŋi keŋ wo, wɩaha ka yi ŋmɩnchɩbɩsɩ, ka yiwo wusie. Tɩ nine yeye mɩŋ ʋ hagɩrɩna dene. 17Die tɩ bie wo ʋ jigiŋ saŋŋa dieke tɩ Chɔɔŋ Ŋmɩŋ dɩ yɩna wa jɩlɩma chuulikpeŋkpɩɩkʋ ma wa. Saŋka mi die lɔlɩŋ die dɩ nyɩŋ tɩ Hagɩrɩtieŋ Ŋmɩŋ vuodieke dɩ yine chuulikpeŋkpɩɩŋ tieŋ wo jigiŋ a baarɩ dɩ, “N Bʋachoti wʋnna, vuodieke n nine dɩ suuline wo wʋnna.” 18Tɩ gbaŋ gbaŋ tɩba die dɩ wʋŋ lɔlɩkʋ gie dɩ nyɩnna arɩzanna ma wa, saŋŋa dieke die tɩ benne aŋaŋ wa kunkogiŋ dieke Ŋmɩŋ dɩ vʋarɩna ma wa.
19Die dɩ yuori a dagɩ tɩ dɩ wudieke Ŋmɩŋ naazʋalɩba die dɩ balla yaa gamma Yisa ma wa yiwo wusie. Dɩ vɩɩna nɩ wʋmma wudieke die ba balɩna wa vɩɩnɩŋ. Ba wʋbalɩkaha sɩɩ sɩba popoli dɩ ŋaana chaana lɩmɩŋ ma dene wo die yaa ga tʋgɩ saŋŋa dieke Yisa dɩ bala ʋ keŋ, die nan vaa nɩ nine yuori vɩɩnɩŋ. 20Ama wudieke dɩ tɩanna a mana yiwo naa; nɩ tɩɩnsɩma dɩ wudiekemba Ŋmɩŋ naazʋalɩba die dɩ maagɩna Ŋmɩŋ gbaŋkʋ sʋkʋ ka yi ba gbaŋ gbaŋ wʋbalɩka, 21dama Ŋmɩŋ naazʋa wʋnyɩ die ka yile ʋ gbaŋ gbaŋ ʋ choti me ta balɩ wɩa, ama Ŋmɩŋ Halɩkasɩka die dagɩna ba ba bala ba balɩ wudieke dɩ nyɩnna wʋnɩŋ Ŋmɩŋ jigiŋ.
2Ŋmɩnchɩbɩsɩ dɩdagɩrɩŋ wɩa
1Ŋmɩnchɩbɩsɩ naazʋalɩŋ die dɩ benne Juu vuosi sʋnsʋkʋ dene wo, die gbaŋ gbaŋ ŋmɩnchɩbɩsɩ dɩdagɩrɩŋ gbaŋ dɩ nan dɩ bie nɩ sʋnsʋŋ, ta daga ŋmɩnchɩbɩsɩ dagɩkʋ lɔbɩrɩŋ ma, wudieke dɩ bala ka chʋʋsɩ nɩ. Ba nan zeti tɩ Yɔmʋtieŋ Yisa Masia vuodieke dɩ gbatɩna ba a taaŋ wa gbaŋ. Ba yine die wo nan vaa Ŋmɩŋ chʋʋsɩ ba lagɩ. 2Ta vuosi pam nan dɩ dɩ ba ta tʋma ba gbaŋ gbaŋ dɩgɩntɩ tʋʋma. Ba wɩa vuosi bataŋ nan chɩbɩ wɩa yaa gamma wusie sieku. 3Ba nan dɩ yaa lɔlɩbɩatɩ, ta gaama nɩ ta nyɩra nɩ. Saŋŋa dieke dɩ tɩanna Ŋmɩŋ die wɔŋ baarɩ dɩ ba yiwo wʋbɩayiiriŋ, ama dɩ kaaŋ yʋasɩ ʋ nan datɩ ba tɩba.
4Malaka diekemba die dɩ yine chʋʋsɩ wa, Ŋmɩŋ die ka vaa ba tɩbɩdatɩŋ. Die ʋ bɔbɩ ba mɩŋ aŋaŋ chɔrɩma ta nagɩ ba taaŋ boli dieke dɩ wone kpisiku me; bolibu mi bie wo vɔrɩŋ dieke dɩ faasɩna sʋʋŋ ta sibi pam; ba nan dɩ bie me die a ga tʋgɩ saŋŋa dieke Ŋmɩŋ dɩ bala ʋ dii ba sarɩya. 5Die gbaŋ gbaŋ die ʋ ka vaa kʋrɩŋ ma tɩŋgbaŋka gie vuosi. Die ʋ vaa wa nyaaŋ dɩ keŋ dii tɩŋgbaŋka, aŋaŋ vuodiekemba die dɩ kana ka chɩga wa, ama ta die gbatɩ Nowa, vuodieke die dɩ mʋʋlɩnana sʋgɩyɩalɩŋ beriŋ wɩaha, aŋaŋ ʋ tigiŋ vuosi bayʋpɔyɩ a gʋtɩ. 6Wʋnɩŋ Ŋmɩŋ die bɩ chʋʋsɩ wa Sodomi aŋaŋ Gomora tɩgɩsɩ, die ʋ vaa a dii boliŋ ta bɩrɩŋ tanyeeliŋ, ta vuodiekemba die dɩ benne hanɩŋ tɩgɩsɩ ma die dɩ kpi. Naa yiwo dagɩtɩ a yɩ wʋbɩayiiribe ʋ bala ʋ keŋ a datɩ ba tɩbɩŋ dene. 7Die ʋ bɩ gbatɩ Loti, vuodieke dɩ yine vuovɩɩnʋ a nyɩŋ Sodomi aŋaŋ Gomora tɩgɩsɩ ma. Die wʋbɩayiiribe die dɩ yinene ba nyɩŋgbanɩŋ lɔlɩbɩatɩ tʋʋmaha, die dɩ chʋʋsa ʋ sʋŋ pam. 8Loti die yiwo vuovɩɩnʋ ama die ʋ benne aŋaŋ wʋbɩayiiribe wɩa saŋŋa mana ʋ ŋaaŋ yese ba tʋmbɩatɩ ta bɩ wʋmma ba wʋbɩatɩ wʋbalɩka. Naa die faasɩ chʋʋsa ʋ sʋŋ dama die ʋ yiwo vuovɩɩnʋ. 9Tɩ Yɔmʋtieŋ Nabidie Ŋmɩŋ sɩba ʋ baaŋ yi die a gbatɩ vuodiekemba dɩ chɩgɩnana wa a nyɩŋ mugisiŋ me, ama ta datɩ wʋbɩayiiribe tɩba die a ga tʋgɩ daa dieke ʋ baaŋ keŋ dii ba sarɩya. 10Vuodiekemba dɩ dɩna ba nyɩŋgbanɩŋ lɔlɩbɩatɩ tʋʋma ta ka yɩa Ŋmɩŋ yikoke jɩlɩma wa, ʋ nan daansɩ datɩ vuosi mi tɩba a tɩaŋ ba chanchaalɩŋ.
Ŋmɩnchɩbɩsɩ dɩdagɩrɩ diekemba dɩ benne nɩ sʋnsʋkʋ yiwo tɩbɩhagɩrɩtieliŋ, ta ka chɩga vuoŋ. Ba zɩa wa malakasi ta ka chɩga ŋmaamɩŋ. 11Malakasi mi yaa wa hagɩrɩŋ aŋaŋ yiko pam a tɩaŋ ŋmɩnchɩbɩsɩ dɩdagɩrɩba mi, ama ba ka bala bɩaŋ ta zɩa ba Ŋmɩŋ jigiŋ. 12Vuosi gie ka sɩba malakasisi dɩ sɩna die ama ta zɩa ba. Banɩŋ vuosi mi wo sʋŋanyile, ba yie wudieke ba yaalala, ta sɩɩ sɩba haagɩŋ dɔmbɩatɩ diekemba vuosi dɩ yiginene a kʋa dene wo. Ba gbaŋ gbaŋ tʋmbɩatɩ bala ka chʋʋsɩ ba. 13Ba tʋmbɩatɩ nyʋarɩ yiwo chʋʋsɩŋ. Ba yie ba nyɩŋgbanɩŋ lɔlɩbɩatɩ yaalɩŋ ma mɩŋ. Ba keŋ bie nɩ jigiŋ ba ŋaaŋ sɩɩ sɩba dɩgɩntɩ dɩ ŋaana bie garɩ ma dene wo. Ba keŋ die nyindiike aŋaŋ nɩ, ama ba ŋaaŋ ko yile wo ba wʋbɩatɩ wɩa. 14Dɩɩ yi ba ye hɔgʋ ba ka vasa ʋ sʋgɩŋ, ta kaaŋ vaa ba bɩaŋ. Ta gaama vuodiekemba dɩ kana ka mɩŋŋɩ sɩba Ŋmɩŋ sieku ta vasa ba bɩa. Ta ba sʋgɩtɩ ma yaa chotibɩatɩ pam. Ŋmɩŋ nan daansɩ datɩ ba tɩba. 15Ba ka saaga dɩ ba dɩa sie dieke dɩ tʋgɩsɩna wa ama ta nagɩ sie gaaŋ. Ba dɩ wa sie dieke Bori bʋadembiŋ Balaami die dɩ dɩna wa. Die ʋ yaala tʋmbɩatɩ yiile nyʋarɩ, 16ta Ŋmɩŋ dɩ kpaaŋ wa ʋ tʋmbɩatɩ wɩa, ta vaa ʋ boniŋ dɩ balɩ wɩa aŋaŋ wa aŋaŋ vuota lɔlɩŋ a kpaaŋ wa dɩ ʋ vaa ʋ yɩɩŋyaatɩ tʋʋmaha.
17Vuosi gie sɩɩ sɩba buluŋ dieke dɩ wone nyaaŋ dene wo, ta bɩ sɩɩ sɩba nɩɩŋmara bʋlɔgɩsɩŋ dɩ nagɩnana chʋŋ dene wo. Ŋmɩŋ nan daansɩ nagɩ ba a taaŋ lɩmɩŋ pam ma. 18Ba bala kalinbaa wʋbalɩka diekemba dɩ wone nyʋarɩ dɩ ba gaaŋ vuodiekemba dɩ mɩnana dɩ ba nyɩŋ vuobɩatɩ jigiŋ naa, ta gaama ba dɩ ba yime nyɩŋgbanɩŋ lɔlɩbɩatɩ aŋaŋ dɩgɩntɩ tʋʋma. 19Ta bala ba dɩ ba nan keŋ beri ba dʋŋŋʋ, ama ta ba gbaŋ gbaŋ dɩ yi bɩaŋ yɔŋɩsɩ, dama wudieke mana dɩ nyaŋŋɩna vuota, vaa wa wʋnɩŋ vuoke mi dɩ bɩrɩŋ wa ka yɔmʋ. 20Vuodiekemba dɩ sɩbɩna tɩ Yɔmʋtieŋ Yisa Masia, vuodieke dɩ yine tɩ Gbɩgbatɩtaantʋ, ta die vaa wʋbɩatɩ diekemba dɩ benne tɩŋgbaŋka gie me wo yiile, dɩɩ yi die wʋbɩatɩtɩ mi dɩ keŋ yiŋŋi keŋ a nyaŋŋɩ ba, ba kpatɩŋ nan dɩ lɔra a tɩaŋ die ba sɩna dene wo. 21Ba tɩŋ ka sɩba sʋgɩyɩalɩŋ beriku, dɩ tɩŋ nan dɩ kpɩa a tɩaŋ ba sɩbɩna ka ama ba ka saagɩ a yi wʋvɩɩna diekemba die ba wʋnna wa. 22Ba yie mɩŋ dɩ dagɩ dɩ nandagaha gie yiwo wusie, dɩ, “Gbaaŋ ŋaaŋ yiŋŋe a ga die ka gbaŋ gbaŋ ka tɩɩtɩ”, ta “Peruku dɩ sɩɩ nyaaŋ ka ŋaaŋ yiŋŋe a ga nanna wa fʋnfata ma.”
3Tɩ Yɔmʋtieŋ Yisa Masia yiŋŋi kieŋku nʋaŋ
1N nɩmballɩ choti, gbaŋkʋ gie n maagɩnana yɩa nɩ naa, gʋtɩ wa n gbaŋtɩ bule ma. Gbaŋtɩ ale wo gie mana n tɩɩnsa nɩ mɩŋ nyinti gie mana dɩ n vaa nɩ sʋŋanyilivɩɩna hagɩ. 2N yaala nɩ tɩɩnsɩma nʋawɩɩŋ diekemba Ŋmɩŋ naazʋalɩba die dɩ bala ka wɩa kʋrɩŋ ma wa, ta bɩ tɩɩnsɩma mɩrɩ diekemba tɩ Yɔmʋtieŋ, vuodieke dɩ yine tɩ Gbɩgbatɩtaantʋ die dɩ bala ta tɩnɩŋ vuodiekemba dɩ yine ʋ tʋntʋntɩba die dɩ balɩ nɩ wa. 3Wudieke dɩ tɩanna a mana yiwo naa; n yaala nɩ sɩmma dɩ vuodiekemba dɩ dɩna ba sʋgɩtɩ lɔlɩbɩatɩ nan daansɩ beri dakpatɩkɩrɩ daraaha. Ba nan dɩ vʋara nɩ fala, 4ta bala dɩ, “Die Yisa Masia die dɩ yɩna nʋaŋ dɩ ʋ nan daansɩ yiŋŋi a keŋ wo, ʋ bie sɩa? Die tɩ chʋalɩba die dɩ kpine a keŋ tʋgɩ jinne, jaaŋ mana ye sɩwa die ka sɩna dene dʋnɩa piiliku me wo.” 5Vuosi mi ka saaga dɩ ba tɩɩnsɩ dɩ Ŋmɩŋ die yuori wo ʋ nʋaŋ a balɩ ta naaŋ arɩzanna aŋaŋ tɩŋgbaŋka gie kʋrɩŋ ma wa; ta die vʋarɩ tɩŋgbaŋka a nyɩŋ nyaaŋ ma aŋ ka bie nyaaŋ sʋnsʋŋ 6ta bɩ yi nyaaŋ dɩ dii tɩŋgbaŋka a chʋʋsɩ ka. 7Ama wʋnɩŋ Ŋmɩŋ wʋbalɩka nan bɩ pɔgɩlɩ ŋmɩŋsikpeŋ aŋaŋ tɩŋgbaŋ dieke dɩ benne lele gie wo yaa gamma a ga tʋgɩ saŋŋa dieke ʋ nan daansɩ yi aŋ boliŋ dii a mana, ta chʋʋsɩ vuobɩatɩtɩ, dama dɩnda daarɩ mi ʋ nan dii ba sarɩya ta chʋʋsɩ ba.
8N nɩmballɩ choti, nɩ daa daaŋma wɩɩrɩ gie. Ŋmɩŋ jigiŋ nɩŋ, dabalɩmɩŋ sɩɩ sɩba bɩna tusiŋ, ta bɩna tusiŋ dɩaŋ dɩ sɩɩ sɩba dabalɩmɩŋ. 9Vuosi yile dɩ dɩ yʋasɩya mɩŋ dɩ Ŋmɩŋ yi wudieke die ʋ yɩna nʋaŋ dɩ ʋ nan yi wo, ama daa die; ʋ yaa wa suguru aŋaŋ nɩ mɩŋ; ʋ ka yaala vuoŋ keŋ juu boliŋ me; ʋ yaala vuoŋ mana vaa ʋ tʋmbɩatɩ ta ye gbatɩtaanɩŋ.
10Tɩ Yɔmʋtieŋ daarɩ mi keniŋ nan dɩ sɩɩ sɩba gaarʋ keniŋ. Dɩnda daarɩ mi ŋmɩŋsikpeŋ nan bɩa aŋaŋ watɩkpeŋkpɩɩŋ; ta boli dieke dɩ faasɩna a die nan daansɩ dii ŋmɩŋsikpeŋ nyinti mana, ta tɩŋgbaŋka gie aŋaŋ ka nyinti mana nan keŋ dii boliŋ a kpatɩ. 11Nyinti gie dɩ balla a keŋ dii boliŋ naa wa, nɩ yile dɩ dɩ mʋ nɩ yi vuobɩaŋtɩ? Dɩ mʋ nɩ bemme beri vɩɩnɩŋ, ta chɩgɩma Ŋmɩŋ, 12ta chɩɩsɩma Ŋmɩŋ daarɩ mi, ta kpaŋŋɩma nɩ gbaŋ a yi aŋ daarɩ keŋ lagɩ lagɩ. Dɩnda daarɩ mi, ŋmɩŋsikpeŋ nan dii a talɩ, ta bolibu tuulibu nan naŋŋɩ ŋmɩŋsikpeŋ nyinti mana. 13Ama tɩ chɩɩsa saŋŋa dieke ŋmɩŋsikpeŋ haalɩŋ aŋaŋ tɩŋgbaŋ haalɩŋ dɩ balla ka bemme sɩba Ŋmɩŋ dɩ yɩna nʋaŋ dene wo, jigidieke vuosi mana mi nan dɩ yie vɩɩnɩŋ nyɩɩna saŋŋa mana wa.
14N nɩmballɩ choti, nɩ chɩɩsɩnana daarɩ gie wɩa, nɩ kpaŋŋɩ nɩ gbaŋ ta yallɩma sʋgɩyɩalɩŋ aŋaŋ beri vɩɩnɩŋ, ta daa yallɩma bɩaŋ Ŋmɩŋ jigiŋ ama ta bemme aŋaŋ sʋgɩdʋagɩŋ. 15Tɩ Yɔmʋtieŋ dɩ dine suguru ta ye ka yiŋŋi keŋ naa, ʋ yaala nɩ sɩmma dɩ ʋ yɩa vuosi sieŋ mɩŋ dɩ ba ye gbatɩtaanɩŋ ta ʋ ye yiŋŋi keŋ. Tɩ nɩmbʋa choti Pɔɔli gbaŋ die maagɩ wa gbanɩŋ a yɩ nɩ ta balɩ nɩ naa, sɩba Ŋmɩŋ dɩ yɩna wa yɩaŋ dene wo. 16Ʋ gbaŋtɩ mana ma, ʋ maagɩya mɩŋ a bala yaa gamma Ŋmɩŋ daarɩ gie, ta daga nɩ ka wɩa. Wɩa ataŋ bie ʋ gbaŋtɩ ma ta hagɩrɩ dɩ vuoŋ sɩmma a chɩasɩ, ta vuodiekemba dɩ wone yɩaŋ, ta zɩ ba zene jigidieke, dɩ tarɩgɩ a chɩasɩ, sɩba ba dagɩnana Ŋmɩŋ gbaŋkʋ wɩaha ataŋ chɩasɩ dene wo. Naa wɩa, Ŋmɩŋ nan keŋ datɩ ba tɩba.
17N nɩmballɩ choti, nɩ wɔŋ sɩba wɩaha gie mɩŋ, die wɩa nɩ gbara amʋ vuodiekemba dɩ kana ka sɩba Ŋmɩnnɩ kaaŋ vaa nɩ taarɩ nyɩŋ Ŋmɩŋ sieku me. 18Nɩ bɩ tuosime tɩ Yɔmʋtieŋ Yisa Masia, vuodieke dɩ yine tɩ Gbɩgbatɩtaantʋ wa suŋŋiŋ a gʋtɩma, ta bʋgɩrɩma ʋ wɩaha. Wʋnɩŋ ʋ sɩna bɩrɩŋ lele yaa gamma. Wusie.