2 Korinti Vuosi

Pɔɔli gbaŋ dieke dɩ gʋtɩna

bule ʋ maagɩna a yɩ

Korinti

tɩŋ vuosi wʋnna

¹Manɩŋ Pɔɔli vuodieke Ŋmɩŋ dɩ vʋarɩna dɩ n yi Yisa Masia tʋntʋntʋ aŋaŋ tɩ nɩmbʋa Timoti maagɩnana gbaŋkʋ gie, a yɩa nɩnɩŋ Ŋmɩŋ vuodiekemba dɩ benne Korinti tɩŋ ma aŋaŋ Ŋmɩŋ vuodiekemba dɩ benne Akaya tɩŋgbaŋ mana.

²Tɩ Chɔɔŋ Ŋmɩŋ aŋaŋ tɩ Yɔmʋtieŋ Yisa Masia suŋŋi nɩ ta bɩ yɩ nɩ sʋgɩdʋagɩŋ.

Pɔɔli die dɩ waasɩna Ŋmɩŋ dene

³Nɩ vaa tɩ waasɩ Ŋmɩŋ, vuodieke dɩ yine tɩ Yɔmʋtieŋ Yisa Masia Chɔɔŋ wa, ta bɩ yi vuodieke dɩ chɩgɩnana tɩ zɔɔlɩŋ pam wa ta tɩ suŋŋiŋ mana dɩ nyɩna ʋ jigiri. ⁴Ʋ suŋŋe tɩ mɩŋ tɩ wumugisike me, amʋ tɩ nan bɩagɩ a suŋŋi vuodiekemba dɩ benne wumugisike yiri yiri me wo aŋaŋ suŋŋi dieke tɩ tuone a nyɩŋ wʋnɩŋ Ŋmɩŋ jigiri. ⁵Tɩ wahala diile Masia wɩa dɩ dala die wo, die gbaŋ gbaŋ tɩ suŋŋiŋ nan dɩ dala wʋnɩŋ Masia wɩa. ⁶Dɩɩ yi tɩ die wahala, dɩ yiwo nɩ suŋŋiŋ aŋaŋ nɩ gbatɩtaanɩŋ wɩa. Dɩɩ yi tɩ ye suŋŋiŋ, dɩ yiwo nɩ wɩa, dɩ tɩ suŋŋi nɩ, ta nɩ gbaŋ nɩ ye suguru ta bɩagɩ a dii wahala sɩba tɩ dine dene wo. ⁷Die wɩa, tɩ ka chɩga ŋmaamɩŋ nɩ wɩa, dama tɩ sɩba a baarɩ nɩ dine wahala sɩba tɩ dine die wo, die gbaŋ gbaŋ nɩ nan dɩ yese suŋŋiŋ sɩba tɩ yesinene die wo.

⁸Tɩ nɩmballɩ, tɩ yaala tɩ balɩ nɩ mɩŋ yaa gamma wahala dieke tɩ dine Asia tɩŋgbaŋ ma. Die wahalɩka die faasɩ dala mɩŋ a tɩaŋ tɩ hagɩrɩŋ ta die tɩ bɩ wo tama dɩ tɩ nan dɩ bie tɩ miivoli me, ⁹ta die yile dɩ tɩ baa tɩ kpi mɩŋ. Naa die yiye mɩŋ dɩ ka dagɩ tɩ dɩ tɩ daa yallɩma tama tɩ gbaŋ gbaŋ tɩ ma, ama tɩ nagɩma tɩ yada a yi Ŋmɩŋ nyɩɩna ma ma, vuodieke dɩ sʋgɩrɩnana kunti a nyɩna kuŋ me wo. ¹⁰Wʋnɩŋ die ʋ gbatɩna tɩ a nyɩŋ kuŋ daampɔyɩ ma, ta ʋ nan bɩ a gbatɩ tɩ a taaŋ; tɩ yaa wa tama ʋ ma ta sɩba dɩ ʋ nan dɩ gbata tɩ saŋŋa mana mɩŋ. ¹¹Nɩ suŋŋi tɩ aŋaŋ Ŋmɩŋ jʋʋsɩŋ, amʋ Ŋmɩŋ nan tuo vuosi pam dɩ jʋʋsɩnana a yɩa tɩ wa jʋʋsɩŋ, ta nan suŋŋi tɩ, aŋ vuosi pam nan waasɩ wa tɩ wɩa.

Yaa gamma Pɔɔli sɩŋsamɩŋ tarɩgɩŋ wɩa

¹²Wudieke tɩ yalla kuule yiwo naa: dɩ tɩ bɩagɩ bala dɩ wudieke mana tɩ yine tɩŋgbaŋka gie me die tɩ yiye mɩŋ aŋaŋ ŋmɩŋchɩgɩla aŋaŋ sʋgɩyɩalɩŋ dieke dɩ nyɩnna Ŋmɩŋ jigiŋ, die die dɩ faasɩ yi saŋŋa dieke tɩ bene nɩ jigiri. Ŋmɩŋ suŋŋiŋ wɩa die vana tɩ beri die wo daa vuota yɩaŋ. ¹³Tɩ maaga wudieke nɩ baaŋ bɩagɩ a karɩŋ ta sɩba a chɩasɩ a yɩa nɩ, ama ta yaa tama dɩ nɩ nan keŋ sɩba ha vɩɩnɩŋ, ¹⁴sɩba nɩ wone sɩba tɩ wɩaha bɩta die wo, dɩ nɩ nan keŋ a sɩba a mana ta kuule tɩ wɩa sɩba tɩ gbaŋ tɩ bala tɩ kuule nɩ wɩa wa daa dieke tɩ Yɔmʋtieŋ Yisa Masia dɩ bala ʋ keŋ wo.

¹⁵Die n wɔŋ sɩba naa wɩa ta die saŋ dɩ n yiŋŋi keŋ kaagɩ nɩ, amʋ nɩ nan ye suŋŋiŋ bule. ¹⁶Dama die n saŋya mɩŋ dɩ n keŋ kaagɩ nɩ maŋ keŋ tɩaŋ gara Masedonia tɩŋgbaŋ ma, ta bɩ keŋ a kaagɩ nɩ maŋ keŋ yiŋŋi kieŋ, aŋ nɩ suŋŋi mɩŋ aŋ n ga Judia tɩŋgbaŋ ma. ¹⁷Die n sɩŋsaŋkaha die yiwo laalɩŋ? Yaa wudieke die n sana dɩ n yiwo die yiwo sɩba tɩŋgbaŋka gie vuosi dɩ ŋaana bala dɩ, “Wa, wa” ta kʋaŋ chaaŋ ba bɩ bala dɩ, “Aayɩ, aayɩ ” die wo? ¹⁸Ama Ŋmɩŋ vuodieke dɩ yine wusietieŋ wo yiwo n daansɩatieŋ, dɩ nʋa dieke die n yɩ nɩ wa ka yi “Wa” aŋaŋ “Aayɩ.” ¹⁹Dama Yisa Masia vuodieke dɩ yine Ŋmɩŋ Bʋa, vuodieke manɩŋ aŋaŋ Salasi aŋaŋ Timoti die dɩ mʋʋlɩ ʋ wɩa a yɩ nɩ wa, ʋ ka bala dɩ, “Wa” ta yiŋŋi bala dɩ, “Aayɩ”, ama ʋ ma jaaŋ mana yiwo “Wa.” ²⁰Dama ʋ yine “Wa” Ŋmɩŋ nʋa mana ma. Naa wɩa tɩ bala dɩ, “Wusie” Yisa Masia ma, amʋ Ŋmɩŋ ye bɩrɩŋ. ²¹Ŋmɩŋ die vʋarɩna tɩ aŋaŋ nɩ dɩ tɩ tʋmma tʋʋma, ta ʋ mɩŋŋɩ a zieŋ tɩnɩŋ Masia ma, ²²wʋnɩŋ ʋ magɩlɩna tɩnɩŋ dɩ tɩ yiwo ʋ sɩɩtɩ, ta ʋ woliŋ yi ʋ Halɩkasɩka tɩ sʋgɩtɩ ma aŋ ka dagɩ dɩ ʋ nan keŋ yɩ tɩ wudieke mana ʋ yɩna nʋaŋ dɩ ʋ nan yɩ tɩ wa.

²³Ŋmɩŋ yine n daansɩatieŋ dɩ wudieke die dɩ yine ta maŋ ka keŋ Korinti nɩ jigiŋ yiwo die n ka yaala n datɩ nɩ tɩbɩŋ wɩa. ²⁴Tɩ kaaŋ bɩagɩ a mugisi nɩ ta dagɩ nɩ nɩ mʋna nɩ yi yada die, dama tɩ sɩba dɩ nɩ yaa yada ta mɩŋŋɩ zie vɩɩnɩŋ, ama tɩ tʋma aŋaŋ nɩ dɩ tɩ dagɩ nɩ, nɩ baaŋ yi die ta yallɩma sʋgɩfɩalɩŋ.

¹N saŋya mɩŋ dɩ n kaaŋ bɩ yiŋŋi keŋ nɩ jigiŋ a yi nɩ sʋŋ chʋʋsɩ. ²Dama dɩɩ yi maŋ chʋʋsɩ nɩ sʋŋ, mɩnɩa bala ʋ tɩalɩ a yɩ mɩŋ sʋgɩfɩalɩŋ? Daa nɩnɩŋ? ³Naa wɩa die maŋ maagɩ gbanɩŋ dama die n ka yaala n keŋ aŋ vuodiekemba dɩ tɩnna mʋ ba yɩma mɩŋ sʋgɩfɩalɩkʋ, chʋʋsɩ n sʋŋ. Dama n yaa tama dɩ n sʋgɩfɩalɩŋ yiwo nɩ gbaŋ gbaŋ nɩ sʋgɩfɩalɩŋ mɩŋ. ⁴Die n maagɩ gbaŋkʋ a yɩ nɩ mɩŋ aŋaŋ sʋgɩchʋʋsɩŋ pam aŋaŋ nɩntaantɩ; dɩ ka sɩɩ sɩba dɩ n yaala nɩ sʋŋ chʋʋsɩ mɩŋ ama die n yaala nɩ sɩmma n faasɩna cho nɩ dene.

Vuodieke dɩ yine bɩaŋ naachaala wɩa

⁵Dɩɩ yi nɩ wʋnyɩ dɩ yi wɩɩŋ ta n sʋŋ dɩ chʋʋsɩ, ʋ ka yi a chʋʋsɩ wa n nyɩɩna ma, ama ʋ yi chʋʋsɩ wa nɩ mana mɩŋ, dɩɩ yi ʋ ka chʋʋsɩ nɩ mana ama nɩ jʋsʋ, n bala die dama n ka yaala n faasɩ nagɩ nɩŋŋmɩna aŋaŋ wa wa wɩa. ⁶Nɩ mana die lagɩŋya mɩŋ a datɩ ʋ tɩbɩŋ die wɩa dɩ mʋ. ⁷Ama lele dɩ mʋ mɩŋ dɩ nɩ nagɩ chaa wa ta kpaŋŋɩsɩ wa, amʋ ʋ kaaŋ dɩ yaa sʋgɩchʋʋsɩŋ pam ta nan. ⁸N jʋʋsa nɩ, nɩ vaa ʋ sɩmma dɩ nɩ seŋ cho wo mɩŋ. ⁹Wudieke wɩa die n maagɩna nɩ gbaŋkʋ gie yiwo naa, die n yaala n magɩsɩ nɩ mɩŋ a ye dɩ nɩ tuose n nʋaŋ jaaŋ mana ma mɩŋ? ¹⁰Dɩɩ yi nɩ nagɩ vuoŋ tʋmbɩatɩ a chaa wa, n gbaŋ n nagɩ a chaa wa mɩŋ, dɩɩ yi vuoke dɩ yi wudieke dɩ mʋ dɩ n nagɩ chaa, n nagɩ chaa wa mɩŋ nɩ wɩa Masia nɩŋŋa, ¹¹amʋ Sitaani da yesime sieŋ a gaaŋ tɩ, dama tɩ sɩba ʋ sieti dɩ sɩna die mɩŋ.

Tirosi tɩŋgbaŋ wɩa

¹²Die n gana a tʋgɩ Tirosi tɩŋgbaŋ ma wa dɩ n mʋʋlɩ Yisa wʋvɩɩnaha die maŋ mɩŋŋɩ dɩ Ŋmɩŋ yuori wa ʋ tʋʋma sieŋ mi mɩŋ a yɩ mɩŋ. ¹³Ama die dɩ faasɩ mugisi mɩŋ mɩŋ die n kana ka ye n nɩmbʋa Tatusi mi wo wɩa. Die wɩa, maŋ taaŋ vuosi mi, ta tɩaŋ ga Masedonia tɩŋgbaŋ ma.

Masia dɩ yɩnana tɩ nyaŋŋɩŋ dene

¹⁴Tɩ mʋ tɩ bɩrɩma Ŋmɩŋ, dama tɩ taasɩna aŋaŋ Masia wa wɩa die vana tɩ nyaŋŋa jaaŋ mana ma. Ŋmɩŋ vʋarɩna tɩ dɩ tɩ yuori Masia dagɩ jigiŋ mana; ta ʋ wʋvɩɩnaha sɩbɩŋ sɩɩ sɩba tulaari dieke nyʋʋgɩŋ dɩ faasɩna vɩɩna ta nyʋʋgɩ jigiŋ die wo. ¹⁵Dama tɩ sɩɩ sɩba tulaari dieke nyʋʋgɩŋ dɩ vɩɩna Masia dɩ nagɩna tɩ a yɩ Ŋmɩŋ, ta nyʋʋgɩbʋ dɩ juo vuodiekemba dɩ yesinene gbatɩtaanɩŋ aŋaŋ vuodiekemba dɩ kana ka yese gbatɩtaanɩŋ ma. ¹⁶Vuodiekemba dɩ kana ka yese gbatɩtaaŋkʋ nɩŋ jigiŋ, tɩ sɩɩ sɩba nyʋʋgɩ dieke dɩ yalla kuŋ a kieŋ, ama vuodiekemba dɩ yesinene gbatɩtaaŋkʋ nɩŋ jigiŋ, tɩ sɩɩ sɩba nyʋʋgɩ dieke dɩ yalla miivoli a kieŋ. Vuoŋ wori a baaŋ bɩagɩ tʋŋ tʋʋmaha gie. ¹⁷Tɩ ka sɩɩ sɩba vuodiekemba dɩ nagɩna Ŋmɩŋ wɩaha a bɩrɩŋ nyʋŋ diilehe, ama tɩnɩŋ nɩŋ tɩ bala wusie dama wʋnɩŋ Ŋmɩŋ tʋnna tɩ; die wɩa tɩ bie ʋ nɩŋŋa, ta mʋʋla ʋ wɩaha Yisa yiko me.

Yaa gamma Ŋmɩŋ nʋahaalɩŋ wɩa

¹Naa bɩ dagɩ mɩŋ dɩ tɩ daga tɩ gbaŋ mɩŋ? Dɩ yiwo talasɩ dɩ vuoŋ maagɩ tɩ siara gbaŋtɩ a yɩ nɩ? Yaa tɩ tuo tɩ siara gbaŋtɩ nɩ jigiŋ sɩba vuosi bataŋ dɩ yinene wo mɩŋ? Aayɩ. ²Nɩnɩŋ nɩ yine tɩ siara gbanɩŋ ta marɩ tɩ sʋgɩtɩ ma dɩ vuoŋ mana karɩŋ a sɩmma. ³Dɩ bie wo yaalɩŋ ma dɩ nɩnɩŋ nɩ yine Masia gbaŋkʋ mi ta ʋ maagɩ a tʋŋ tɩ aŋaŋ ka, dɩ ka yi gbaŋ dieke vuota dɩ maagɩna aŋaŋ jamaakɩŋ nyaaŋ a dɩɩsɩ tanteelikiŋ me, ama Masia die maagɩna ha aŋaŋ miivolitieŋ Nabidie Ŋmɩŋ Halɩkasɩka vuota sʋgɩtɩ ma.

⁴Wudieke wɩa n bala naa, yiwo tɩ yaa wa kpaadensiŋ Ŋmɩŋ nɩŋŋa Masia suŋŋiŋ wɩa. ⁵Tɩ ka daga tɩ gbaŋ dɩ tɩ nan bɩagɩ yi wɩɩŋ aŋaŋ tɩ gbaŋ gbaŋ tɩ hagɩrɩŋ, ama Ŋmɩŋ suŋŋiŋ wɩa tɩ bɩagɩ tʋma tʋʋmaha. ⁶Wʋnɩŋ ʋ vana tɩ mʋ aŋaŋ ʋ nʋahaalɩkʋ wɩaha tʋʋma; ta nʋahaalɩkʋ ka yi Mosisi mɩrɩ diekemba die ʋ maagɩna wa, dɩ yiwo Halɩkasɩka sɩɩtɩ. Mɩraha die yaa wa kuŋ a kieŋ ama Ŋmɩŋ Halɩkasɩka yɩa tɩ miivoli dieke dɩ wone kpatɩŋ.

Nʋahaalɩkʋ chaanɩŋ wɩa

⁷Saŋŋa dieke Ŋmɩŋ die dɩ maagɩna ʋ mɩraha a diisi tanteelikiri me wo, saŋka mi die ʋ chuulikpeŋkpɩɩŋ die sʋʋŋ a vaa Mosisi nine dɩ chaaŋ; chaaŋkʋ wɩa Izara vuosisi die ka bɩagɩ a daansa wʋnɩŋ Mosisi nine chaaŋ aŋaŋ ka chaaŋkʋ dɩ banana mana. Dɩɩ yi mɩrɩ dieke dɩ yalla kuŋ a kieŋ wo dɩ keŋ aŋaŋ chuulikpeŋkpɩɩŋ, ⁸die nɩŋ Halɩkasɩka tʋʋma sieŋ nɩŋ nan faasɩ dala pam a tɩaŋ die. ⁹Dɩɩ yi mɩrɩ dieke dɩ dagɩna vuosi dɩ ba yaa bɩabʋ die dɩ keŋ aŋaŋ chuulikpeŋkpɩɩŋ, Ŋmɩŋ Halɩkasɩka tʋʋma sie dieke dɩ vana vuosi dɩ bɩrɩŋ vuovɩɩnaha Ŋmɩŋ nɩŋŋa nan dɩ beri aŋaŋ chuulikpeŋkpɩɩŋ a faasɩ tɩaŋ die. ¹⁰Wusie, mɩraha die dɩ keŋ waarɩ ka chuulikpeŋkpɩɩŋ dama chuulikpeŋkpɩɩŋ dieke dɩ tɩanna ka kenne. ¹¹Dɩɩ yi ta mɩrɩ dieke dɩ tɩaŋ gara die dɩ keŋ aŋaŋ chuulikpeŋkpɩɩŋ, die nɩŋ Halɩkasɩka tʋʋma sie dieke dɩ bala ka bemme yaa gamma haahuu wo nan dɩ yaa chuulikpeŋkpɩɩŋ a faasɩ tɩaŋ die.

¹²Tama ka gie wɩa tɩ faasɩ yaa sikimiŋ dene. ¹³Ama tɩnɩŋ nɩŋ tɩ ka sɩɩ sɩba Mosisi, die dɩ ŋaana naga garɩŋ a ligi ʋ nine ta ka yaala Izara vuosi ye chuuli dieke dɩ benne ʋ nine chaaŋ ta tɩaŋ gara wa. ¹⁴Ama ba sʋŋanyile die ka yuoriye; saŋŋa dieke ba keŋ karɩŋ Ŋmɩŋ nʋakʋʋrɩ gbaŋkʋ, dɩ ŋaaŋ sɩɩ sɩba garɩkʋ ye ligi wo ba sʋŋanyile a keŋ tʋgɩ jinne. Garɩkʋ ŋaaŋ vʋarɩ mɩŋ dɩɩ yi vuoŋ dɩ nagɩ ʋ gbaŋ a taasɩ aŋaŋ Masia nyɩɩna ma. ¹⁵A keŋ tʋgɩ jinne ba keŋ karɩŋ Mosisi mɩraha, garɩkʋ ŋaaŋ ligi ba sʋgɩtɩ mɩŋ. ¹⁶Ama dɩɩ yi vuoŋ dɩ yiŋŋi a dɩɩ tɩ Yɔmʋtieŋ, garɩkʋ ŋaaŋ vʋarɩ mɩŋ. ¹⁷Ta lele tɩ Yɔmʋtieŋ wo yine Halɩkasɩka, ta jigidieke tɩ Yɔmʋtieŋ Halɩkasɩka dɩ bene, dʋŋŋʋ beriŋ beri mɩŋ. ¹⁸Die wɩa tɩnɩŋ nɩŋ garɩkʋ ka bɩ ligi tɩ nine, ta tɩ mana dɩ yese tɩ Yɔmʋtieŋ dɩ yalla chuulikpeŋkpɩɩŋ pam dene, ta a tarɩga tɩ ta tɩ nɩasa wa, ta tɩ chuuliŋ bɩ gʋta saŋŋa mana, ta chuuliku dɩ nyɩna wʋnɩŋ tɩ Yɔmʋtieŋ vuodieke dɩ yine Halɩkasɩka jigiŋ.

Nyindiekemba dɩ yalla nyʋarɩ ta bie kpaga ma dene

¹Ŋmɩŋ zɔɔlɩnchɩgɩla wɩa ʋ nagɩ tʋʋmaha gie a yɩ tɩ nuusi me, die wɩa tɩ ka chɩga ŋmaamɩŋ. ²Die wɩa tɩ zeti lɩmɩŋ ma tʋʋma aŋaŋ tʋmbɩatɩ diekemba dɩ yalla viivi a kieŋ wo, ta tʋma ta ka lɔbɩra vuosisi, ta tɩ ka tarɩga Ŋmɩŋ wɩaha dɩ tɩ gaama vuosi, ama tɩ gbaŋ tɩ bie wo Ŋmɩŋ nɩŋŋa ta mʋʋla ʋ wɩaha yaalɩŋ ma aŋaŋ wusie, dɩ vuoŋ da yallɩma sʋŋanyilibɩatɩ yaa gamma tɩ tʋʋma ma. ³Die wɩa, dɩɩ yi Ŋmɩŋ wʋvɩɩnaha dɩ lɔbɩrɩ, dɩ lɔbɩrɩ wa vuodiekemba dɩ faasɩna bɩa ta kpie jigiŋ nyɩɩna ma mɩŋ. ⁴Ba ka yi Yisa yada dama Sitaani vuodieke tɩŋgbaŋka gie vuosi dɩ jɩanna ligi wo ba sʋŋanyile mɩŋ. Wʋnɩŋ ʋ ligine ba nine dɩ ba daa yesime chaaŋkʋ dɩ kenne ba jigiri. Chaaŋkʋ nyɩŋ wa wʋvɩɩŋ dieke dɩ dagɩna Masia chuuliŋ wa jigiŋ; wʋnɩŋ ʋ yine Ŋmɩŋ nɩasɩŋ dee dee. ⁵Tɩ ka mʋʋla wɩaha yaa gamma tɩ ma, ama tɩ mʋʋla yaa gamma Yisa Masia ma mɩŋ, wʋnɩŋ ʋ yine tɩ Yɔmʋtieŋ wo, ama ta daga dɩ tɩnɩŋ tɩ yiwo ʋ tʋntʋntɩŋ a yi nɩ, ʋ saaŋ wɩa. ⁶Ŋmɩŋ die dɩ balɩ kʋrɩŋ ma wa dɩ, “Chaanɩŋ chaaŋ lɩmɩŋ ma”, wʋnɩŋ ʋ vana chaaŋkʋ dɩ chaaŋ tɩ sʋgɩtɩ ma, dɩ tɩ sɩmma ʋ chuulikpeŋkpɩɩŋ dɩ sɩna die; kanɩŋ chuulikpeŋkpɩɩŋ chaannana Yisa Masia nine me.

⁷Ama tɩnɩŋ vuodiekemba dɩ yalla nyindiekemba dɩ yalla nyʋarɩ gie sɩɩ sɩba tɔgɩŋ kpaga, dɩ a dagɩ dɩ hagɩrɩ dieke dɩ tɩanna hagɩrɩŋ mana yiwo Ŋmɩŋ sɩɩtɩ ama daa tɩnɩŋ. ⁸Tɩ die wahala pam saŋŋa mana, ama a ka nyaŋŋa tɩ; saŋŋa a taŋ tɩ ŋaaŋ ka sɩba tɩ baaŋ yi die, ama tɩ ŋaaŋ yaa wa tama, ⁹ba mugise tɩ mɩŋ, ama Ŋmɩŋ ka vasa tɩ, ba ŋaaŋ nagɩ tɩ taana ama ba ka bɩagɩ kʋa tɩ. ¹⁰Wɩaha gie tɩ yesinene dagɩya dɩ tɩ saaga saŋŋa mana mɩŋ dɩ tɩ kpi kuŋ dieke chanchaaŋ Yisa dɩ kpine amʋ vuosi nan ye ta sɩmma dɩ tɩ yaa wa ʋ miivoli mi. ¹¹Tɩ yene bie tɩ mɩsɩ ma naa tɩ bie wo kuŋ nuusi me Yisa wɩa, amʋ ʋ miivoli dieke dɩ benne tɩ nyɩŋgbanɩŋ dieke dɩ balla ka keŋ kpi wo keŋ nyɩŋ yaalɩŋ ma. ¹²Naa dagɩya dɩ kuŋ yigi wo tɩ nuusi a yallɩ, dɩ nɩnɩŋ nɩ ye miivoli haalɩŋ.

¹³Dɩ maagɩya Ŋmɩŋ gbaŋkʋ sʋŋ dɩ, “N yalla yada wɩa maŋ balɩ wɩa”, tɩ gbaŋ tɩ yaa wa Halɩkasɩ dieke dɩ vana vuoke mi dɩ yi yada wa, die wɩa tɩ gbaŋ dɩ yi yada ta bala naa. ¹⁴Dama tɩ sɩba dɩ Ŋmɩŋ die sʋgɩrɩ wa tɩ Yɔmʋtieŋ Yisa Masia a nyɩŋ kuŋ me, wʋnɩŋ ʋ nan daansɩ sʋgɩrɩ tɩnɩŋ aŋaŋ nɩnɩŋ vuodiekemba dɩ dɩna Masia wa kuŋ me, a yaa tɩ keŋ ʋ jigiŋ. ¹⁵Wɩaha mana beri mɩŋ dɩ a suŋŋi nɩ, dɩɩ yi vuosi dɩ yie Ŋmɩŋ zɔɔlɩnchɩgɩlaha yada dɩ keŋ dala ta gʋta, aŋwaasɩ dieke Ŋmɩŋ dɩ bala ʋ tuo a nyɩŋ ba jigiŋ nan faasɩ dala, amʋ ʋ nan ye jɩlɩma.

Yada wɩa

¹⁶Naa wɩa tɩ yaa wa tama ta gbalɩga; aŋaŋ tɩ kʋrɩnnana ta tɩ nyɩŋgbanɩŋ dɩ gbalɩga naa, ama Ŋmɩŋ yɩa tɩ haalɩtɩ hagɩrɩŋ daaŋ mana mɩŋ. ¹⁷Die wɩa, wahala bɩta dieke tɩ dinene ta kaaŋ yʋasɩ wa, nan dɩ yaa sʋgɩfɩalɩ dieke dɩ dala ta wo kpatɩŋ a yɩ tɩ, ta sʋgɩfɩalɩkʋ nan tɩaŋ wahalaka pam. ¹⁸Dama tɩ baga ka bie nyindieke tɩ yesinene me, ama tɩ baga bie wo nyindieke tɩ kana ka yese me mɩŋ. Jadieke tɩ yesinene kaaŋ yʋasɩ ta tɩaŋ ga, ama jadieke tɩ kana ka yese wo nɩŋ nan dɩ beri yaa gamma haahuu.

¹Tɩ sɩba a baarɩ dɩ nyɩŋgbaŋ dieke tɩ yalla lele naa sɩɩ sɩba tɩ tɩŋgbaŋka gie tigiŋ mɩŋ, dɩɩ yi a keŋ kpi, tɩ yaa wa tigi dieke Ŋmɩŋ dɩ nan yɩ tɩ arɩzanna ma, daa vuota mɩna tigiri mi, ka nan dɩ beri yaa gamma haahuu. ²Tɩ fɔbɩla mɩŋ aŋaŋ tɩ nyɩŋgbaŋka gie, ta chɩɩsa daa dieke Ŋmɩŋ dɩ balla ʋ wuri tɩ tɩŋgbaŋka gie nyɩŋgbaŋka ta yɩ tɩ arɩzanna ma nyɩŋgbanɩŋ. ³Dama tɩ keŋ ye tɩ nyɩŋgbaŋ haalɩkʋ tɩ haalɩtɩ kaaŋ wɔŋ a waarɩ jigiberisikiŋ. ⁴Ama tɩ haalɩtɩ dɩ yene suu nyɩŋgbaŋka gie me wo, tɩ ŋmuuse mɩŋ. Daa tɩ ka bɩ yaala nyɩŋgbaŋka gie beriŋ, ama tɩ yaala arɩzanna nyɩŋgbaŋka mɩŋ, dɩ dɩnɩŋ daarɩ mi miivolike nan keŋ nyii kuŋ aŋ a kpatɩ. ⁵Ŋmɩŋ yine vuodieke dɩ wʋnsɩna tɩ ta vaa tɩ yi siri yaa gamma tarɩgɩkʋ wɩa, ta yɩ tɩ ʋ Halɩkasɩka aŋ ka daga dɩ ʋ nan keŋ yi wudieke ʋ balla dɩ ʋ nan keŋ yiwo mana.

⁶Die wɩa, tɩ yallɩ wa kpaadensiŋ saŋŋa mana mɩŋ, ta tɩ wɔŋ sɩba dɩ dɩɩ yi tɩ haalɩtɩ dɩ bie tɩŋgbaŋka gie nyɩŋgbanɩŋ ma, tɩ wo tɩ Yɔmʋtieŋ jigiŋ, ⁷dama tɩ dɩa yada sieŋ mɩŋ daa jadieke tɩ nine dɩ yesinene. ⁸Tɩ yallɩ wa kpaadensiŋ sɩba a wone balɩ wa, dama dɩ mʋ dɩ tɩ vaa nyɩŋgbaŋka gie ta ga tɩ Yɔmʋtieŋ jigiŋ. ⁹Die wɩa, dɩɩ yi tɩ bie tɩŋgbaŋka gie me yaa tɩ keŋ bie ʋ jigiŋ, wudieke tɩ faasɩna yaala yiwo dɩ tɩ fɩalɩma ʋ sʋŋ. ¹⁰Dama tɩ mana nan keŋ nyɩŋ yaalɩŋ ma Masia nɩŋŋa sarɩya diile daraaŋ, aŋ vuoŋ mana nan keŋ tuo ʋ tune sɩba ʋ tʋʋma dɩ sɩna dene tɩŋgbaŋka gie me, ka vɩɩna yaa dɩ ka vɩɩna dɩ mʋ wa dɩ tieŋ.

Tɩ tarɩgɩna a yi Ŋmɩŋ zʋalɩŋ Masia wɩa dene

¹¹Tɩ chɩgɩnana Ŋmɩŋ dene wo, die wɩa tɩ kpaŋŋɩsa vuosi dɩ ba yiŋŋi keŋ ʋ jigiŋ. Tɩ beriŋ dʋa wa yaalɩŋ ma mɩŋ a yɩ Ŋmɩŋ, ta n gbaŋ dɩ yaa tama dɩ ka bɩ dʋa wa yaalɩŋ ma a yɩ nɩ. ¹²Tɩ ka bɩ kuule nɩ jigiŋ, ama tɩ yaala tɩ yɩ nɩ sieŋ mɩŋ aŋ nɩ bɩagɩ a nɩgɩ nɩ nyʋa tɩ wɩa, amʋ nɩ nan bɩagɩ a yaa wɩɩŋ dɩ nɩ yiŋŋi balɩ vuodiekemba dɩ kuulinene yaa gamma wudieke ba yene vuota dɩ yinene, ama ta da wudieke dɩ benne ʋ sʋŋ ma. ¹³Dɩɩ yi tɩ juo yɩɩŋyaatɩ, dɩ yiwo Ŋmɩŋ wɩa, ta dɩɩ yi ta tɩ bie tɩ sʋŋanyile me, dɩ yiwo nɩ wɩa. ¹⁴Masia choti pɔgɩlɩna tɩ; tɩ wana sɩba dɩ vuobalɩmɩŋ die tuo vuoŋ mana kuŋ a kpi wo, dɩ dagɩya dɩ vuoŋ mana kpiye mɩŋ aŋaŋ wa. ¹⁵Wʋnɩŋ die ʋ tuone vuoŋ mana kuŋ a kpi dɩ vuodiekemba dɩ yene bie ba miivoli me daa bemme a yɩma ba gbaŋ ama ba bemme a yɩ wʋnɩŋ vuodieke die dɩ tuone ba kuŋ a kpi wo, ta bɩ hagɩ kumbu me wo.

¹⁶Die wɩa, tɩ ka bɩ daansa vuota sʋŋanyile dɩ sɩna die ta die vuosi sarɩya; die tɩ daansɩ wa Masia aŋaŋ vuota sʋŋanyile dɩ sɩna dene ta dii ʋ sarɩya, ama lele tɩ ka bɩ daansa dene. ¹⁷Die wɩa, dɩɩ yi vuoŋ dɩ taasɩ aŋaŋ Masia die vuoke yiwo vuohaalʋ, ʋ berikʋʋrɩ gaya mɩŋ ta berihaalɩŋ dɩ keŋ ʋ jigiŋ. ¹⁸Naa mana nyɩŋ wa Ŋmɩŋ jigiŋ. Wʋnɩŋ ʋ tarɩgɩna tɩ Masia wɩa, dɩ tɩ daa bɩ yi ʋ dataasɩ, ama ta yi ʋ zʋalɩŋ, ta bɩ yɩ tɩ ʋ tʋʋma dɩ tɩ vaa vuosi gbaŋ yi ʋ zʋalɩŋ. ¹⁹Naa dagɩya dɩ Masia die dɩ kpine wo die yɩna Ŋmɩŋ sieŋ dɩ ʋ yi tɩŋgbaŋka gie vuosi ʋ zʋalɩŋ, ta nagɩ ba tʋmbɩatɩ a chaa ba, ama ta nagɩ ʋ wʋvɩɩna dieke dɩ dagɩna ba ʋ yine be ʋ zʋalɩŋ dene, a yi tɩ nuusi me.

²⁰Die wɩa tɩ yiwo Masia tʋntʋntɩŋ ta Ŋmɩŋ dɩ vana tɩ wasa vuosi. Masia naŋ ma tɩ zie ta jʋʋsa nɩ dɩ nɩ saagɩ ta yi Ŋmɩŋ zʋalɩŋ. ²¹Dama tɩ wɩa ta Ŋmɩŋ dɩ yi Masia, vuodieke dɩ kana ka yi bɩaŋ, dɩ zie tɩnɩŋ tʋmbɩatɩtieliŋ jigizielikiŋ ta chii tɩ tʋntʋmbɩatɩ amʋ tɩ nan yi vuovɩɩna Ŋmɩŋ jigiŋ wʋnɩŋ Masia wɩa.

¹Die wɩa, tɩnɩŋ vuodiekemba dɩ tʋnnana Ŋmɩŋ tʋʋmaha ʋ suŋŋiŋ wɩa naa, n jʋʋsa nɩ dɩ nɩ daa vaa ʋ zɔɔlɩnchɩgɩlaha yi yɔrɩ. ²Dama Ŋmɩŋ baarɩ dɩ:

“Die saŋŋa dɩ tʋgɩna dɩ n chɩgɩ nɩ zɔɔlɩŋ,

die n wʋŋ nɩ jʋʋsɩŋ mɩŋ;

ta saŋŋa dɩ tʋgɩna dɩ n gbatɩ nɩ a taaŋ wa,

die n gbatɩ nɩ mɩŋ.”

Nɩ wʋmma! Saŋka keŋye mɩŋ dɩ Ŋmɩŋ chɩgɩ nɩ zɔɔlɩŋ. Daarɩ gie nɩ baa nɩ ye gbatɩtaanɩŋ.

³Tɩnɩŋ nɩŋ tɩ ka yie wudieke dɩ baaŋ kagɩ vuoŋ Yisa Masia sieku me, amʋ vuoŋ keŋ baarɩ dɩ tɩ tʋʋmaha ka vɩɩna. ⁴Ama tɩ beriŋ dagɩya dɩ tɩ seŋ yiwo Ŋmɩŋ tʋntʋntɩŋ, dama tɩ yese wahala, aŋaŋ mugisiŋ, aŋaŋ wɩa, ama tɩ dii suguru a mana ma mɩŋ. ⁵Vuosi die tɩba tɩ aŋaŋ kpaasa, ta naga tɩ a yie dansarɩka juoŋ me, ta tɩ wɩa kpɩkpaaŋ dɩ ŋaaŋ lagɩsa a yaa watɩ, ta tɩ bɩ tʋma tʋʋmaha a gbalɩgɩ, ta ka gʋʋra yuŋ a taŋ, ta ka die saŋŋa a taŋ gbaŋ. ⁶Tɩ yiwo sʋgɩyɩalɩntieliŋ, ta sɩba Ŋmɩŋ wɩaha, ta yaa suguru aŋaŋ burichini ta suuli aŋaŋ Ŋmɩŋ Halɩkasɩka ta cho vuosi aŋaŋ wusie, ⁷ta bala ba Ŋmɩŋ wudieke dɩ yine wusie wo, ta yallɩ wʋnɩŋ Ŋmɩŋ hagɩrɩbʋ, ta bɩ yaa chaanɩŋ beri dieke dɩ yine tɩ dembisiŋaŋ jaaŋ tɩ yaa waga ta bɩ yaa gbarɩ tɩ gbaŋ. ⁸Ta vuosi bataŋ dɩ yɩa tɩ jɩlɩma ta bataŋ dɩaŋ zɩa tɩ, ta bataŋ dɩ chʋʋsa tɩ saara, ta bataŋ dɩaŋ dɩ bɩra tɩ. Bataŋ dɩa gaama vuosi ama ta tɩ bala wusie. ⁹Tɩ wo saaŋ vuota jigiŋ, ama ta yaa saaŋ Ŋmɩŋ jigiŋ, ta vuosi dɩ yile dɩ tɩ baa tɩ kpi mɩŋ ama ta tɩ ko bie tɩ mɩsɩ ma, ta nɩga tɩ pam ama tɩ ka kpiye; ¹⁰ta tɩ sʋgɩchʋʋsɩŋ nɩŋ tɩ ŋaaŋ yaa wa sʋgɩfɩalɩŋ saŋŋa mana. Tɩ yiwo zɔɔlɩntieliŋ ama ta yi vuosi dɩ bɩrɩŋ nyintitieliŋ Ŋmɩŋ jigiŋ; ta wo nyinti ama ta sɩɩ nyinti mana.

¹¹Tɩ zʋalɩŋ Korinti vuosi, tɩ wɔŋ balɩ nɩ tɩ sʋŋ wɩa mana a yɩ nɩ, tɩ cho nɩ pam. ¹²Daa tɩnɩŋ tɩ zetine dɩ tɩ kaaŋ cho nɩ, ama dɩ yiwo nɩnɩŋ nɩ zetine dɩ nɩ kaaŋ dɩ cho tɩ. ¹³Lele n wa bala a yɩa nɩ sɩba nɩ yiwo n ballɩ: nɩ cho tɩ aŋaŋ nɩ sʋgɩtɩ mana sɩba tɩ chone nɩ dene wo.

Nɩ sɩmma vuodiekemba dɩ kana ka yi Masia yada wa wɩa

¹⁴Nɩ daa yi jabalɩmɩŋ aŋaŋ vuodiekemba dɩ kana ka yi Masia yada! Vuovɩɩnʋ aŋaŋ vuobɩaŋ nan bɩagɩ yi nʋabalɩmɩŋ? Ta chaanɩŋ aŋaŋ lɩmɩŋ nan bɩagɩ bie aŋaŋ taŋ? ¹⁵Masia aŋaŋ Sitaani nan bɩagɩ yi nʋabalɩmɩŋ? Vuodieke dɩ yine Masia dɩdɩɩsɩrʋ aŋaŋ vuodieke dɩ kana ka yi Masia dɩdɩɩsɩrʋ nan bɩagɩ yi nʋabalɩmɩŋ? ¹⁶Bugile nan bɩagɩ bie Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juoŋ me? Tɩnɩŋ tɩ yine Nabidie Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juoku, dama tɩnɩŋ die Ŋmɩŋ die baarɩ dɩ:

“Manɩŋ aŋaŋ n vuosi nan lagɩŋ a beri

ta n nan dɩ bie aŋaŋ ba;

n nan dɩ yi ba Ŋmɩŋ,

ta ba dɩaŋ dɩ yi n vuosi.”

¹⁷Die wɩa ta Ŋmɩŋ dɩ bɩ baarɩ dɩ,

“Nɩ vʋarɩ nɩ gbaŋ,

a nyɩŋ tɩŋgbaŋka gie vuosi sʋnsʋŋ,

ta vaa bɩaŋ mana yiile,

ta n nan tuo nɩ.

¹⁸N nan yi nɩ Chɔɔŋ,

ta nɩ yi n nahaalɩŋ aŋaŋ n hɔgʋlɩasɩ.

Manɩŋ Hagɩrɩtieŋ Ŋmɩŋ bala naa.”

¹N nɩmballɩ, tɩ yene nʋaha gie a nyɩŋ Ŋmɩŋ jigiŋ naa wɩa, nɩ vaa tɩ vʋarɩ tɩ gbaŋ a nyɩŋ jadieke nɩŋ mana dɩ nan bɩagɩ a yi tɩ nyɩŋgbanɩŋ aŋaŋ sʋgɩtɩ dɩgɩntɩ, ama ta chɩgɩma Ŋmɩŋ, ta yi sʋgɩyɩalɩntieliŋ aŋaŋ wusie.

Pɔɔli sʋgɩfɩalɩŋ wɩa

²Nɩ yuori nɩ sʋgɩtɩ a yɩ tɩ. Tɩ ye ka yi nɩ wʋnyɩ mana bɩaŋ, yaa a yi wɩɩŋ a chʋʋsɩ nɩ wʋnyɩ, yaa a nyɩrɩ vuoŋ. ³N ka bala naa dɩ n galɩŋ nɩ. Dama die n wɔŋ balɩ nɩ mɩŋ dɩ tɩ faasɩ cho nɩ pam. Dɩɩ yi tɩ kpi yaa tɩ bie tɩ mɩsɩ ma, tɩ nan dɩ beri aŋaŋ nɩ. ⁴N yaa wa tama pam nɩ ma, ta nɩga nyʋʋŋ nɩ wɩa. Nɩ kpaŋŋɩsɩ mɩŋ pam, ta tɩ wahala diile me mana ama n yaa wa sʋgɩfɩalɩŋ pam mɩŋ.

⁵Die tɩ kenne a tʋgɩ Masedonia tɩŋgbaŋ ma wa, die tɩ ka bɩagɩ voosi. Die tɩ ye mugisiŋ pam a nyɩŋ lʋga mana; vuosi die waga aŋaŋ tɩ Ŋmɩŋ wɩaha gie wɩa; ta tɩ sʋgɩtɩ dɩ suuli aŋaŋ ŋmaamɩŋ. ⁶Ama Ŋmɩŋ vuodieke dɩ kpaŋŋɩsɩnana vuodiekemba sʋŋ dɩ chʋʋsɩna wa die vaa Tatusi dɩ keŋ tɩ jigiŋ a keŋ a kpaŋŋɩsɩ tɩ. ⁷Daa ʋ keŋku nyɩɩna ma die kpaŋŋɩsɩna tɩ, ama die ʋ bɩna a balɩ tɩ nɩ kpaŋŋɩsɩna wa dene wo. Ta balɩ tɩ nɩ bɩna faasɩ yaala nɩ ye mɩŋ dene, dɩ nɩ faasɩ yaa wa sʋgɩchʋʋsɩŋ nɩ tʋmbɩatɩ wɩa, ta bɩ balɩ nɩ nine dɩ ŋmɩntɩ dene dɩ nɩ tuo n nʋarɩ, naa die vaa n sʋŋ dɩ faasɩ fɩalɩ.

⁸Dɩɩ yi gbaŋ dieke die n maagɩna a yɩ nɩ wa dɩ yi nɩ yaa sʋgɩchʋʋsɩŋ, ama n sʋŋ ka chʋʋsɩya n maagɩna ka. Die n yaa sʋgɩchʋʋsɩŋ bɩta die n mɩŋŋɩna dɩ ka vaa nɩ sʋŋ dɩ chʋʋsɩŋ saŋŋa bɩta wa. ⁹Ama lele n yaa wa sʋgɩfɩalɩŋ, daa n yine nɩ sʋŋ dɩ chʋʋsɩ wɩa, ama nɩ sʋgɩchʋʋsɩkʋ dɩ vana nɩ vaa nɩ tʋntʋmbɩatɩ wɩa. Ŋmɩŋ die vaa nɩ ye sʋgɩchʋʋsɩŋ nɩ tʋmbɩatɩ wɩa, die dɩ yine kanɩŋ gbaŋkʋ dɩ yaa nyʋarɩ a yɩ nɩ. ¹⁰Dama dɩɩ yi Ŋmɩŋ dɩ yi vuoŋ dɩ yaa sʋgɩchʋʋsɩŋ ʋ tʋmbɩatɩ wɩa, kanɩŋ sʋgɩchʋʋsɩkʋ mi nan yi ʋ vaa ʋ tʋmbɩatɩ ta ye gbatɩtaanɩŋ, ta kaaŋ chʋʋsɩ ʋ sʋŋ bɩbra; ama tɩŋgbaŋka gie sʋgɩchʋʋsɩŋ nɩŋ yaa kuŋ kieŋ. ¹¹Ŋmɩŋ dɩ vana nɩ sʋŋ dɩ chʋʋsɩ wa, nɩ gbaŋ nɩ ye ka yɩna nɩ nyʋarɩ; nɩ baga bie Ŋmɩŋ wɩa ma, ta nɩ bɩ faasɩ yaala nɩ dagɩ dɩ nɩ wo bɩaŋ; ta nɩ sɩnyɩɩrɩŋ dɩ hagɩ aŋaŋ bɩaŋ, ta bɩ chɩga Ŋmɩŋ; nɩ bɩ yaala nɩ ye mɩŋ; nɩ yaala nɩ yi choti; nɩ wɔŋ yi lagɩ a datɩ vuodieke dɩ yine bɩabʋ tɩbɩŋ mɩŋ. Nɩ yine naa wa wɩa, ka seŋ dagɩ dɩ nɩ wo bɩaŋ wɩɩrɩ ma.

¹²Die wɩa, daa vuodieke dɩ yine bɩabʋ wɩa die maŋ maagɩ gbaŋkʋ mi yaa vuodieke ʋ yine bɩabʋ. Ama die n maagɩ ka mɩŋ dɩ nɩ sɩba Ŋmɩŋ jigiŋ nɩ baga die dɩ bemme tɩ ma dene. ¹³Lele nɩŋ tɩ sʋgɩchʋʋsɩŋ kpatɩya mɩŋ.

Ta die tɩ bɩ yaa sʋgɩfɩalɩŋ pam dama die nɩ vaa Tatusi sʋŋ dɩ dʋa ta die yiwo sʋgɩfɩalɩŋ pam, die wɩa tɩ gbaŋ tɩ yaa sʋgɩfɩalɩŋ. ¹⁴Die n wɔŋ bɩrɩ nɩ mɩŋ a yɩ wa ta nɩ ka vaa maŋ dii viivi. Die tɩ ŋaana bala nɩ wudieke wo yiwo wusie. Die gbaŋ gbaŋ wudieke tɩ bala a yɩ Tatusi yaa gamma nɩ ma wa dɩ keŋ yi wusie. ¹⁵Die wɩa ʋ keŋ tɩɩnsɩ nɩ tuone wo chaantɩ dene aŋaŋ jɩlɩma, ta tuo wudieke ʋ bala nɩ wa aŋaŋ jɩlɩma dene ʋ ŋaaŋ faasɩ cho nɩ mɩŋ. ¹⁶N yaa wa sʋgɩfɩalɩŋ pam dɩ n nan bɩagɩ nagɩ n tama a yi nɩ ma.

Yisa dɩdɩɩsɩrɩŋ piini wɩa

¹Tɩ nɩmballɩ, tɩ yaala nɩ sɩmma Ŋmɩŋ zɔɔlɩnchɩgɩla dɩ vana Yisa dɩdɩɩsɩrɩba dɩ benne Masedonia tɩŋgbaŋ ma dɩ yine wudieke. ²Die ba ye wahala aŋaŋ mugisiŋ aŋaŋ zɔɔlɩŋ pam, ama die mana yɔrɩ, die ba yaa wa sʋgɩfɩalɩŋ pam ta dagɩ burichini ta yi Ŋmɩŋ piini pam. ³N nan bɩagɩ dii ba siara dɩ ba yɩya mɩŋ a tʋgɩ ba hagɩrɩŋ nʋaŋ, die ba yɩ a tɩaŋ ba tɩnna mʋ ba yɩ dene gbaŋ. Die dɩ yiwo ba dʋŋŋʋ ba yɩa, ⁴ta die faasɩ jʋʋsɩ tɩ mɩŋ, dɩ tɩ yɩ ba sieŋ aŋ ba suŋŋime Ŋmɩŋ vuodiekemba dɩ benne Judia tɩŋgbaŋ ma. ⁵Die ba yi a tɩaŋ tɩ tɩŋ nan yile dɩ ba nan yi dene wo. Die ba woliŋ nagɩ wa ba gbaŋ a yɩ tɩ Yɔmʋtieŋ, ka kʋaŋ chaaŋ ba nagɩ ba gbaŋ a yɩ tɩ, sɩba Ŋmɩŋ dɩ yaalɩnana dene wo. ⁶Die Tatusi die yine vuodieke dɩ yine nɩ piili tʋʋmaha, die wɩa tɩ jʋʋsɩ wa mɩŋ dɩ ʋ suŋŋi nɩ aŋ nɩ kpatɩ nɩ choti tʋŋ vɩɩŋ dieke nɩ piiline wo. ⁷Sɩba nɩ yine Yisa yada, ta mɩŋŋɩ yie jaaŋ mana vɩɩnɩŋ vɩɩnɩŋ wa, ta sɩba ʋ wɩa vɩɩnɩŋ, ta bɩagɩ bala taŋ ʋ wɩaha, ta dɩ wa aŋaŋ nɩŋŋmɩna, ta bɩ cho tɩ dene wo, tɩ yaala nɩ yime tʋnvɩɩnaha mi gbaŋ dene aŋaŋ nɩŋŋmɩna.

⁸Wudieke n bala nɩ naa ka yi mugisiŋ dɩ nɩ yime, n wɔŋ balɩ nɩ mɩŋ Ŋmɩŋ vuosi bataŋ nine dɩ ŋmɩntɩ dene dɩ ba yɩ piini, dɩ nɩ yi aŋ n ye nɩ senne cho be dene. ⁹Nɩ sɩba tɩ Yɔmʋtieŋ Yisa Masia zɔɔlɩnchɩgɩla dɩ sɩna dene. Die ʋ yiwo nyintitieŋ, ama nɩ wɩa die ʋ bɩrɩŋ wa zɔɔlɩntieŋ, ʋ bɩrɩna zɔɔlɩntieŋ amʋ nɩ nan bɩrɩŋ nyintitieliŋ.

¹⁰Kpaaŋ dieke n yaala dɩ n yɩ nɩ wʋnna: Die bɩnɩ ma, die nɩ yine vuodiekemba die dɩ wolinne yaala nɩ yɩ piinike, ta yi vuodiekemba dɩ wolinne a yɩ. Nɩ kpaŋŋɩ nɩ gbaŋ a tʋŋ ka a kpatɩ. ¹¹Nɩ nine die ŋmɩntɩya mɩŋ aŋaŋ piinike yɩla. Die wɩa nɩ vaa nɩ nine bɩ ŋmɩntɩ aŋ nɩ yɩ kpatɩ, nɩ yɩma sɩba nɩ baaŋ bɩagɩ a yɩ dene. ¹²Dɩɩ yi vuoŋ dɩ yaala ʋ yɩ Ŋmɩŋ piini, ta yɩ ʋ yalla dene, Ŋmɩŋ nan tuoke. Ŋmɩŋ ka yaala vuoŋ yɩ wa piini a tɩaŋ ʋ yalla dene.

¹³N ka yaala nɩ yɩma nɩ chanchaalɩŋ ta dime wahala ka ma. N yaala nɩ mʋʋma taŋ. ¹⁴Wudieke n balala wʋnna: Sɩba nɩ yalla pam lele gie wo, dɩ vɩɩna dɩ nɩ suŋŋi wo vuodiekemba dɩ wone wo, ta dɩɩ yi nɩ keŋ wo saŋŋa dieke, ama ta ba yallɩ pam, ba nan suŋŋi yɩ nɩ gbaŋ. Naa nan vaa nɩ mʋ taŋ, ¹⁵sɩba dɩ maagɩna Ŋmɩŋ gbaŋkʋ sʋŋ dene wo dɩ, “Vuodiekemba die dɩ lagɩsɩna maana pam wa die dɩ ka dii ta tɩala, ta vuodiekemba dɩaŋ die dɩ kana ka lagɩsɩna pam wa, die ka waarɩ jaaŋ.”

Tatusi aŋaŋ ʋ zʋalɩŋ wɩa

¹⁶Tɩ bɩra Ŋmɩŋ aŋaŋ ʋ ŋaana yi Tatusi baga dɩ bie nɩ ma sɩba tɩ baga dɩ benne nɩ ma dene wo. ¹⁷Die tɩ jʋʋsɩna Tatusi dɩ ʋ kaagɩ nɩ wa, die ʋ saagɩya mɩŋ, ʋ gbaŋ gbaŋ ʋ yine nɩŋŋmɩna dɩ ʋ keŋ nɩ jigiŋ; ʋ kieŋ mɩŋ aŋaŋ ʋ gbaŋ gbaŋ ʋ choti. ¹⁸Tɩ nan vaa tɩ nɩmballɩ wʋnyɩ aŋaŋ wa keŋ nɩ jigiŋ. Tɩ nɩmbʋa wa gie dɩ mʋʋlɩnana Masia wʋvɩɩnaha dene wɩa die wɩa vana Masia dɩdɩɩsɩrɩba mana dɩ bɩra wa. ¹⁹A bɩ gʋtɩ, Yisa dɩdɩɩsɩrɩba mana vʋarɩna wa dɩ ʋ beeli tɩ aŋ tɩ nagɩ piinisisi a ga suŋŋi Ŋmɩŋ vuosi dɩ yine zɔɔlɩntielibe ta bie Judia tɩŋgbaŋ ma. Naa nan kɔtɩ tɩ Yɔmʋtieŋ saaŋ, ta bɩ dagɩ dɩ tɩ faasɩ yaala tɩ suŋŋime tɩ chanchaalɩŋ dene.

²⁰Tɩ nan nagɩ ligirehe pam a ga suŋŋi be, tɩ yaala wɩɩŋ mana tʋgɩsɩ mɩŋ amʋ vuoŋ kaaŋ ye sieŋ a balɩ a chʋʋsɩ tɩ saaŋ yaa gamma tɩ pɔgɩlɩna ligirikpɩɩmaha gie dene wo. ²¹Tɩ yaala tɩ yiwo wudieke dɩ mʋna Ŋmɩŋ aŋaŋ vuota nɩŋŋa mɩŋ.

²²Tɩ nan bɩ vaa tɩ nɩmbʋa wʋnyɩ gʋtɩ ʋ ma a keŋ nɩ jigiŋ. Saŋŋa mana tɩ yese tɩ nɩmbʋa wa beriŋ dɩ sɩna dene, ta sɩba a baarɩ ʋ nine ŋmɩntɩya mɩŋ dɩ ʋ tʋŋ Ŋmɩŋ tʋʋmaha. Ta lele ʋ yalla tama pam nɩ ma wa wɩa, ʋ nine dɩ faasɩ ŋmɩntɩ dɩ ʋ suŋŋi nɩ. ²³Tatusi nɩŋ, ʋ yiwo n tʋntʋŋ chanchaaŋ ta gʋta suŋŋe mɩŋ maŋ suŋŋe nɩ. Ta tɩ nɩmballɩ diekemba dɩ kenne aŋaŋ Tatusi wa nɩŋ ba zene Masia dɩdɩɩsɩrɩba naŋ ma, ta ba beriŋ dɩ vasa vuosi dɩ bɩra Masia saaŋ. ²⁴Nɩ dagɩma tɩ nɩmballɩ mi nɩ choti amʋ Masia dɩdɩɩsɩrɩba mana nan dɩ sɩba dɩ tɩ yaa wusie tɩ nɩgɩna nyʋʋŋ yaa gamma nɩ ma wa.

Taŋ suŋŋiŋ wɩa

¹Dɩ ka bɩ yi talasɩ dɩ n maagɩ gbanɩŋ a balɩ nɩ yaa gamma Ŋmɩŋ vuosisi dɩ bene Judia tɩŋgbaŋ ma wa suŋŋiŋ wɩa. ²N wɔŋ sɩba a baarɩ nɩ yiwo nɩŋŋmɩna dɩ nɩ suŋŋi, ta nɩ wɩa maŋ kuule a yɩa Masedonia tɩŋgbaŋ vuosisi, ta balɩ ba dɩ bɩŋ ma mana nɩnɩŋ Masia dɩdɩɩsɩrɩ diekemba dɩ benne Akaya tɩŋgbaŋ ma dɩ yi siri dɩ nɩ suŋŋi be. Nɩ yalla chotike mi dɩ nɩ suŋŋi wo wɩa, Masedonia vuosi jusu gbaŋ yiwo siri dɩ ba nan dɩ suŋŋe. ³Die wɩa n tʋma tɩ nɩmballɩ gie nɩ jigiŋ amʋ nɩ nan yi siri aŋaŋ nɩ suŋŋiŋ aŋ n kuuline dene yaa gamma nɩ ma wa kaaŋ yi yɔrɩ. ⁴Dɩ daa die, dɩɩ yi Masedonia tɩŋgbaŋ vuosi dɩ dɩ n kʋaŋ a keŋ nɩ jigiŋ, ta nɩ ka yi siri, tɩ nan dii viivi, dama die tɩ bɩrɩ nɩ ba jigiŋ mɩŋ. ⁵Die wɩa, maŋ yile dɩ dɩ vɩɩna n tʋŋ tɩ nɩmballɩ gie aŋ ba woliŋ keŋ n ma ta suŋŋi nɩ aŋ nɩ lagɩsɩ piini dieke nɩ yine nʋaŋ dɩ nɩ nan yɩ wa. Amʋ maŋ keŋ keŋ a nan yi siri aŋ ka dagɩ dɩ nɩ yɩ wa aŋaŋ nɩ gbaŋ gbaŋ nɩ choti, daa vuoŋ mugisine nɩ.

⁶Nɩ tɩɩnsɩ balɩkʋ gie: vuodieke dɩ bʋrɩna bɩta nan gobi bɩta, ta vuodieke dɩaŋ dɩ bʋrɩna pam nan gobi pam. ⁷Vuoŋ mana yɩ ʋ sanna ʋ sʋŋ ma dɩ ʋ nan yɩ dene, ta daa yɩ aŋaŋ sʋgɩchʋʋsɩŋ yaa mugisiŋ, dama Ŋmɩŋ yaala vuodieke dɩ yɩnana piini aŋaŋ sʋgɩfɩalɩŋ mɩŋ. ⁸Ŋmɩŋ nan bɩagɩ yɩ nɩ jaaŋ mana ta nɩ kaaŋ waarɩ jaaŋ. Nɩ nan dɩ yallɩ nyindiekemba mana nɩ yaalala saŋŋa mana, ta nan ye a tɩaŋ nɩ yaalala dene, ta nɩ nan bɩagɩ a suŋŋe vuodiekemba dɩ wone, ⁹sɩba dɩ maagɩna dene Ŋmɩŋ gbaŋkʋ sʋŋ dene wo dɩ, “Vuodieke nuuŋ dɩ tɩɩrɩnana a yɩa zɔɔlɩntieliŋ, ʋ burichini wo kpatɩŋ.” ¹⁰Ŋmɩŋ vuodieke dɩ yɩnana kpaarʋ nyɩmbʋrɩkaha, ta yɩa wa vuoŋ mana nyindiikehe, wʋnɩŋ ʋ nan yɩ nɩ jaaŋ mana nɩ yaalala aŋ a dalɩma, ta nɩ nan faasɩ a suŋŋe vuosi. ¹¹Ʋ nan vaa nɩ yallɩma nyinti pam saŋŋa mana, amʋ nɩ nan bɩagɩ suŋŋe vuosi saŋŋa mana, amʋ vuosi pam nan bɩrɩ Ŋmɩŋ yaa gamma nɩ piini dieke ba tuone a nyɩŋ tɩ jigiri. ¹²Dɩɩ yi nɩ suŋŋe Ŋmɩŋ vuosi a yɩa ba jadieke ba wone, naa nan vaa vuosi pam bɩrɩ Ŋmɩŋ. ¹³Dɩɩ yi nɩ suŋŋe be, die nan dagɩ ba dɩ nɩ seŋ a tuo Masia wʋvɩɩnaha mɩŋ ta dɩ ha, ta vuosi pam bɩrɩ Ŋmɩŋ die wɩa ta bɩ bɩrɩ wa aŋaŋ nɩ suŋŋine be aŋaŋ vuoŋ mana dene wo. ¹⁴Die wɩa ba keŋ jʋʋsa Ŋmɩŋ a yɩa nɩ, ba nan jʋʋsɩ aŋaŋ choti, dama ba ye dɩ Ŋmɩŋ bie nɩ sʋgɩtɩ ma pam ta suŋŋe nɩ pam. ¹⁵Nɩ vaa tɩ waasɩ Ŋmɩŋ, dama wʋnɩŋ ʋ yɩna tɩ ʋ Bʋadembiŋ vuodieke dɩ tɩanna piini mana.

Pɔɔli die dɩ wagɩna ʋ tʋʋmaha wɩa

¹Nɩ bataŋ baarɩ dɩ dɩɩ yi maŋ bie nɩ jigiŋ, n wo sikimiŋ, ama maŋ keŋ a ga jigaasɩ n yaa wa sikimiŋ. Manɩŋ Pɔɔli gbaŋ gbaŋ n jʋʋsa nɩ Yisa Masia vuodieke die dɩ benne sɔmm ta yaa suguru wo saaŋ ma. ²Nɩ da vaa n tʋama a yɩ nɩ dɩɩ yi maŋ keŋ keŋ nɩ jigiŋ; dama n sɩba a baarɩ maŋ keŋ keŋ n nan datɩ vuodiekemba dɩ balala dɩ tɩ dɩwa wudieke tɩŋgbaŋka gie vuosisi dɩ dɩnana wa tɩba. ³Dɩ yiwo wusie dɩ tɩ yiwo vuota, ama tɩ ka waga waagɩ dieke dɩ sɩna sɩba vuota waagɩŋ, ⁴die wɩa tɩ ka naga vuota hagɩrɩŋ a waga die waagɩŋ, ama tɩ naga Ŋmɩŋ hagɩrɩ dieke dɩ nan chʋʋsɩ Sitaani hagɩrɩŋ mana wa a waga. Tɩ bala a nyaŋŋa vuodiekemba dɩ kana ka tuose Ŋmɩŋ wɩaha, ⁵ta nyaŋŋa yɩaŋ dieke vuosi bataŋ dɩ yilinene dɩ ba yallɩ ta yaa kalinbaani aŋaŋ nɩnhagɩrɩŋ ka ma, amʋ vuosi kaaŋ dɩ sɩba Ŋmɩŋ, dɩ tɩ vaa vuoŋ mana sʋŋanyile saagɩ a yɩ Masia. ⁶Tɩ tɩŋ sɩba dɩ nɩ saagɩ a tuo Masia nʋaŋ a kpatɩ, tɩ tɩŋ nan yi siri dɩ tɩ datɩ vuodieke nɩŋ mana dɩ zetine ʋ nʋarɩ tɩbɩŋ.

⁷Nɩnɩŋ nɩ daansa vuota nine me nyɩɩna ma. Dɩɩ yi vuoŋ dɩ bie giena a baarɩ dɩ ʋ yiwo Masia sɩɩtɩ, dɩ tieŋ sɩmma dɩ tɩ gbaŋ tɩ yiwo Masia sɩɩtɩ sɩba ʋ yine die wo. ⁸N ka chɩga viivi dɩɩ yi maŋ kuule pam yaa gamma tɩ Yɔmʋtieŋ dɩ yɩna tɩ yiko dieke wo. Ʋ yɩ tɩ mɩŋ dɩ tɩ nagɩ a suŋŋi nɩ daa tɩ nagɩ a chʋʋsɩ nɩ. ⁹N ka yaala nɩ yilime dɩ n yaala ŋmaamɩŋ yigi nɩ aŋaŋ n gbaŋtɩtɩ n maagɩnana a yɩa nɩ wa. ¹⁰Vuoŋ nan baarɩ dɩ, “Pɔɔli gbaŋtɩtɩ paalɩ tʋa mɩŋ, ama ʋ keŋ bie tɩ jigiŋ nɩŋ ʋ ŋaŋ wo hagɩrɩŋ ta ʋ wʋbalɩka dɩaŋ dɩ yi yɔrɩ.” ¹¹N yaala banɩŋ vuosi mi sɩmma dɩ jaaŋ ka puo wudieke tɩ maagɩnana tɩ gbaŋtɩ ma wa dɩɩ yi tɩ wo nɩ jigiŋ aŋaŋ wudieke tɩ bala tɩ yi dɩɩ yi tɩ bie nɩ jigiŋ.

¹²Wusie, tɩ ka wɔŋ yaala tɩ nagɩ tɩ gbaŋ a magɩsɩ aŋaŋ vuodiekemba dɩ kɔtɩna ba gbaŋ ŋmɩŋsikpeku. Ba wo yɩaŋ, dama ba naga ba gbaŋ a magɩsa aŋaŋ ba chanchaalɩŋ beriŋ dɩ sɩna die. ¹³Tɩnɩŋ tɩ kaaŋ kuule yaa gamma jadieke tɩ kana ka mʋ dɩ tɩ kuulime, ama tɩ nan kuuli yaa gamma tʋŋ dieke Ŋmɩŋ dɩ nagɩna a yɩ tɩ dɩ tɩ tʋŋ wa ma. Tɩ bala nɩ Ŋmɩŋ wɩaha yiwo tʋʋmaha a taŋ. ¹⁴Nɩ benne buuŋbu mi wo wɩa, die tɩ ka garɩsɩ buuŋbu die tɩ kenne aŋaŋ Masia wʋvɩɩnaha a balɩ a yɩ. ¹⁵Tɩ ka kuule aŋaŋ wudiekemba vuogaasɩ dɩ yine a tɩaŋ tɩ buuŋbu a daga sɩba tɩ gbaŋ gbaŋ tɩ yine he. Ama tɩ yaa tama dɩ nɩ yada nan gʋtɩ pam, aŋ nɩ suŋŋi tɩ aŋ tɩ faasɩ tʋŋ Ŋmɩŋ tʋʋmaha nɩ jigiŋ sɩba ʋ nagɩna a yɩ tɩ dɩ tɩ tʋmma dene wo, ¹⁶amʋ tɩ nan bɩagɩ ga tɩŋgbaŋɩsɩ diekemba dɩ benne nɩ nɩŋŋa wa a ga mʋʋlɩ Masia wʋvɩɩnaha mi. Tɩ kaaŋ ga jigidieke vuogaaŋ dɩ wone a tʋŋ, tɩ ka yaala tɩ kuuli vuogaaŋ tʋʋma wɩa.

¹⁷Sɩba dɩ maagɩna Ŋmɩŋ gbaŋkʋ ma dɩ, “Vuodieke nɩŋ mana dɩ yaalɩnana dɩ ʋ kuuli, kuuli yaa gamma wudieke Ŋmɩŋ dɩ yine.” ¹⁸Dama vuodieke dɩ bɩrɩnana ʋ gbaŋ ka dagɩ dɩ Ŋmɩŋ nine suuli wo mɩŋ, ama tɩ Yɔmʋtieŋ dɩ bɩrɩna vuodieke, die dagɩna dɩ Ŋmɩŋ nine suuli wo mɩŋ.

Yaa gamma Pɔɔli aŋaŋ ŋmɩnchɩbɩsɩ tʋntʋntɩba wɩa

¹Maŋ bala gaatɩŋ wʋbalɩka, nɩ dii suguru aŋaŋ mɩŋ. ²N sʋŋ bie nɩ ma pam sɩba Ŋmɩŋ sʋŋ dɩ bene nɩ ma dene wo. Nɩ sɩɩ sɩba hɔgʋlɩa dieke dɩ kana ka sɩba dembiŋ maŋ yaala n nagɩ a yɩ Masia aŋ nɩ dɩa wʋnɩŋ ʋ nyɩɩna. ³Ŋmaamɩŋ yallɩ mɩŋ mɩŋ nɩ wɩa dɩ vuoŋ nan keŋ a gaaŋ nɩ sɩba Sitaani die dɩ gaana Evi dene wo aŋaŋ ʋ yɩaŋ, aŋ nɩ kaaŋ bɩ dɩ Masia aŋaŋ sʋgɩyɩalɩŋ aŋaŋ wusie. ⁴Dama dɩɩ yi vuogaaŋ dɩ keŋ a mʋʋla Yisa gaaŋ wɩa a yɩa nɩ, ta ka mʋʋla Yisa dieke wɩa die tɩ wone a mʋʋlɩ a yɩ nɩ wa, ta nɩ tuose haalɩgaaŋ dagɩŋ aŋaŋ wʋvɩɩŋ gaaŋ dagɩŋ ta a ka yi Ŋmɩŋ Haalɩ dieke aŋaŋ wʋvɩɩŋ dieke die nɩ tuone a nyɩŋ tɩ jigiri, die nɩŋ nɩ saagɩ a yɩ wa mɩŋ aŋaŋ sʋgɩfɩalɩŋ dene.

⁵N ka yile dɩ vuodiekemba dɩ gaana nɩ dɩ ba yiwo Yisa tʋntʋntɩba naa, yiwo Yisa tʋntʋntɩba a tɩaŋ mɩŋ. ⁶Dɩ nan bɩagɩ yi dɩ n ka bɩagɩ bala vɩɩnɩŋ, ama n sɩba Ŋmɩŋ wɩaha vɩɩnɩŋ ta saŋŋa mana tɩ ŋaaŋ yuori daga nɩ mɩŋ. ⁷Die n ka tuo jaaŋ a nyɩŋ nɩ jigiŋ saŋŋa dieke die n mʋʋlɩna Ŋmɩŋ wʋvɩɩnaha a yɩ nɩ wa. Ta bɩ sʋʋŋ n gbaŋ tɩŋgbaŋ dɩ n kɔtɩ nɩ, die n yiwo bɩaŋ n yine naa wa? ⁸Die n bala nɩ Ŋmɩŋ wʋbalɩkaha, die n tuose suŋŋiŋ a nyɩna Masia dɩdɩɩsɩrɩ gaasɩ jigiŋ aŋ ka sɩɩ sɩba n gaara ba nyinti mɩŋ, amʋ n nan bɩagɩ a suŋŋi nɩ aŋaŋ Ŋmɩŋ wɩaha. ⁹Ta die n benne nɩ jigiri die n ka mugisi nɩ dɩ nɩ yɩ mɩŋ jaaŋ, tɩ nɩmballɩ diekemba die dɩ nyɩnna Masedonia tɩŋgbaŋ a keŋ wo, die yalla jadieke nɩŋ mana n yaalala a keŋ a yɩ mɩŋ. Die n kana ka mugisi nɩ wo, die gbaŋ gbaŋ n kaaŋ mugisi nɩ yaa gamma. ¹⁰Wusie maŋ bala naa Masia saaŋ ma, dɩ vuoŋ wori Akaya tɩŋgbaŋ lʋga mana a baaŋ bɩagɩ balɩ dɩ n vaa n kuuliku gie dɩ n tuone jaaŋ a nyɩŋ ba jigiŋ wɩa. ¹¹Dɩ ka sɩɩ sɩba dɩ n ka cho nɩ. Ŋmɩŋ gbaŋ gbaŋ sɩba n chone nɩ dene.

¹²N nan dɩ yie naa, amʋ banɩŋ tʋntʋntɩba mi kaaŋ ye sieŋ a kuule dɩ ba gbaŋ ba yiwo Yisa tʋntʋntɩba sɩba tɩ gbaŋ tɩ tʋmma die wo. ¹³Banɩŋ tʋntʋntɩba mi yiwo gɩgaantɩba, ta chɩba ŋmɩnchɩbɩsɩ ba tʋʋmaha ma ta nagɩ ba gbaŋ a bɩrɩŋ sɩba Masia tʋntʋntɩŋ. ¹⁴Ba tʋma die wo, nɩ da vaa ka yi nɩ mamachi, dama die gbaŋ Sitaani dɩ mɩa ta naga ʋ gbaŋ a bɩrɩma sɩba chaanɩŋ malaka. ¹⁵Die wɩa dɩɩ yi wʋnɩŋ Sitaani tʋntʋntɩŋ dɩ gaama vuosi dɩ ba yiwo Ŋmɩŋ tʋntʋntɩŋ diekemba dɩ dagɩnana vuosi dɩ ba dɩa Ŋmɩŋ sieŋ, nɩ da vaa a yi nɩ mamachi. Ŋmɩŋ nan keŋ datɩ ba tɩba sɩba ba tʋʋma dɩ mʋna dene.

Pɔɔli wahala diile Masia ma wɩa

¹⁶N bɩ balɩ nɩ mɩŋ: Vuoŋ daa yilime dɩ n yiwo gaamʋ, ama dɩɩ yi nɩ yile dɩ n yiwo gaamʋ, nɩ tuo mɩŋ sɩba nɩ baaŋ tuo gaamʋ dene wo amʋ n nan bɩagɩ a kuuli bɩta. ¹⁷Wudieke n yaalala dɩ n balɩ nɩ naa ka yi tɩ Yɔmʋtieŋ wʋbalɩka. Manɩŋ n balɩnana n gbaŋ gbaŋ wʋbalɩka, n seŋ bala sɩba gaamʋ. ¹⁸Ama vuosi pam dɩ kuulinene yaa gamma wudieke ba bɩagɩna yi ba yine vuota wɩa, n gbaŋ n nan bɩagɩ kuuli. ¹⁹Nɩ yile dɩ nɩ yaa wa yɩaŋ, ta die wɩa nɩ yaa wa suguru ta wʋmma yɩa gaantɩŋ aŋaŋ sʋgɩfɩalɩŋ. ²⁰Nɩ vasa vuosi dɩ pɔgɩlɩna nɩ sɩba yɔŋɩsɩ, ta nyɩra nɩ ta bɩ gbata nɩ. Ta daansa nɩ yɔrɩ ta bɩ fala nɩ. ²¹Die tɩ kana ka yi nɩ naa wɩa nɩ yile dɩ die tɩ wo hagɩrɩŋ yaa?

Ama dɩɩ yi vuoŋ dɩ yaa sikimiŋ ta nan bɩagɩ a kuuli, n gbaŋ n nan bɩagɩ a kuuli. N seŋ bala sɩba gaamʋ. ²²Dɩɩ yi gɩgaantɩba dɩ wasa ba gbaŋ Hiiburu vuosi, n gbaŋ n yiwo Hiiburu vuoŋ. Ta dɩɩ yi ba wasa ba gbaŋ Izara vuosi, n gbaŋ n yiwo Izara vuoŋ. Ta dɩ bɩ yi ba yi Abarahami haagɩsɩ, n gbaŋ n yiwo ba wʋnyɩ. ²³Dɩɩ yi ba wasa ba gbaŋ Masia tʋntʋntɩŋ, manɩŋ n tɩaŋ ba mɩŋ, dama n tʋŋ a yɩ Masia pam a tɩaŋ ba. N faasɩ a tʋŋ mɩŋ pam, ta die ba naga mɩŋ a yie dansarɩka ma bʋ wo nʋaŋ. Ta die ba tɩba mɩŋ aŋaŋ kpaasɩŋ pam ta die saŋŋa pam die maŋ ye daŋŋa ta gbigi kuŋ. Lele n wa bala sɩba gaamʋ. ²⁴Bʋnʋ die n gbaŋ gbaŋ n vuosi die dɩ tɩbɩ mɩŋ aŋaŋ kpaasɩŋ nʋaŋ baŋɩsɩ-taa aŋaŋ awayɩ. ²⁵Romi vuosisi dɩaŋ die dɩ nɩgɩ mɩŋ aŋaŋ daaŋ die jigiŋ bʋtaa, ta saŋŋa kaanɩ die n dataasɩ die dɩ taa mɩŋ aŋaŋ tana. Ta die haarɩsɩ die dɩ ŋmabɩ a chʋʋsɩ ta bubi aŋaŋ mɩŋ nyaaŋ ma bʋtaa, ta saŋŋa kaanɩ ŋmɩntʋasɩ aŋaŋ yuŋ die maŋ bie dakʋʋlɩŋ sikpeŋ mʋgɩkpɩɩrɩ ma. ²⁶Die n ŋaana dɩa wa, die n bie wo mʋga daanpɔyɩ ma aŋaŋ gbɩgbatɩrɩŋ daanpɔyɩ ma aŋaŋ n gbaŋ gbaŋ n vuosi jigiŋ. Ta die bɩ bie daanpɔyɩ ma tɩŋgbaŋ gaasɩ vuosi jigiŋ, aŋaŋ tɩgɩkpɩɩma ma aŋaŋ haagɩŋ ma aŋaŋ mʋgɩkpɩɩma ma, aŋaŋ vuodiekemba dɩ gaanana vuosi dɩ ba yiwo Masia dɩdɩɩsɩrɩŋ jigiŋ. ²⁷N seŋ tʋŋ mɩŋ aŋaŋ nɩŋŋmɩna ta dii wahala, ta ka gʋʋra saŋŋa a taŋ, ta die beri saŋŋa a taŋ aŋaŋ kɔŋ aŋaŋ nyanyuule ta beri saŋŋa a taŋ ta ka die nyindiike, ta watɩ dɩ yige mɩŋ saŋŋa ataŋ ta maŋ wo garɩŋ. ²⁸A bɩ gʋtɩ, saŋŋa mana dɩ ŋaaŋ mugise mɩŋ mɩŋ yaa gamma Masia dɩdɩɩsɩrɩba mana ma. ²⁹Dɩɩ yi vuoŋ yada dɩ ka dala, n sʋŋ ŋaaŋ chʋʋsɩ mɩŋ, ta dɩɩ yi ba gaaŋ vuoŋ ʋ yi bɩaŋ, n ŋaaŋ yaa wa sʋgɩchʋʋsɩŋ.

³⁰Dɩɩ yi maŋ baa n kuuli, n nan kuuli yaa gamma n wabɩna dene. ³¹Tɩ Yɔmʋtieŋ Yisa Chɔɔŋ Ŋmɩŋ, vuodieke dɩ mʋna aŋaŋ bɩrɩŋ yaa gamma haahuu wo, wʋnɩŋ ʋ sɩba dɩ n bala wusie. ³²Die n yene bie Damasikusi ma wa, naaŋ Aritasi saŋka mi wo, die tɩka jakʋʋŋ die yaala ʋ yigi mɩŋ mɩŋ, ta die vaa gbɩgbarɩtɩŋ dɩ gbarɩ tɩka gaamɩŋ sanʋaha. ³³Ama die n zʋalɩŋ die dɩ nagɩ mɩŋ a yi kparɩŋ ma a nagɩ mɩŋ a daagɩ toli dieke dɩ benne tɩŋgbaŋka gaamɩŋ ma a sʋʋŋ zieŋ tɩŋgbaŋ, maŋ chɩgɩ nyɩŋ daa wa nuusi me.

Mamachi nyindiekemba Pɔɔli die dɩ yene wɩa

¹N mʋ dɩ n kuulime mɩŋ, ama ka wo nyʋarɩ nɩŋ. Ama lele n wa yaala n balɩ mɩŋ yaa gamma wudiekemba tɩ Yɔmʋtieŋ dɩ yuorine a dagɩ mɩŋ saŋŋa dieke n kana ka gʋʋra ta daansa wa. ²N sɩba Masia dɩdɩɩsɩrʋ wʋnyɩ Ŋmɩŋ die dɩ nagɩna wa a jʋalɩ arɩzanna ma gbaŋ gbaŋ bɩna baŋ aŋaŋ anɩɩsa dɩ tɩanna wa. N ka sɩba dɩ die ka seŋ yi yaa die ka yiwo daansa, Ŋmɩŋ nyɩɩna ma sɩbɩna. ³Sɩba n wone a bala wa, Ŋmɩŋ nyɩɩna ma sɩbɩna dɩ daa wa gie die bie wo ʋ nyɩŋgbanɩŋ ma saŋka mi yaa die ʋ ka jʋalɩ aŋaŋ ʋ nyɩŋgbanɩŋ. ⁴Die ʋ jʋalɩ a ga paradasi,12.4 Arɩzanna saaŋ bɩna yi paradasi. ta die ʋ wʋŋ wudiekemba ʋ kaaŋ bɩagɩ a balɩ vuoŋ, dama Ŋmɩŋ kaaŋ saagɩ aŋ ʋ balɩ. ⁵Die wɩa n nan kuuli yaa gamma daa wa gie ma, ama n kaaŋ kuuli yaa gamma n gbaŋ gbaŋ n ma, ntaala n wabɩŋ wɩa. ⁶Dɩɩ yi maŋ yaala n kuuli ama n kaaŋ dɩ sɩ sɩba gaamʋ, dama n nan dɩ bala wusie; ama n kaaŋ wɔŋ kuuli. Manɩŋ n ka yaala vuoŋ bɩrɩ mɩŋ a tɩaŋ n bɩrɩŋ dɩ mʋna die. N yaala ba daansɩma n beriŋ dɩ sɩna die, ta wʋmma n balala dene, ta ka kʋaŋ chaaŋ ba sɩmma n yine vuodieke.

⁷Ama die Ŋmɩŋ die dɩ kana ka yaala dɩ n kuuli yaa gamma mamachi wʋkpɩɩŋ dieke n yene wo wɩa, die Ŋmɩŋ dɩ vaa maŋ ye mugisiŋ a nyɩŋ Sitaani jigiŋ. Kanɩŋ mugisiku mi dɩ yʋagɩ mɩŋ sɩba haŋgɔɔŋ dɩ ŋaana tɔbɩ vuoke. ⁸Die maŋ jʋʋsɩ tɩ Yɔmʋtieŋ bʋtaa dɩ ʋ vʋarɩ kanɩŋ mugisiku a nyɩŋ n jigiŋ. ⁹Ama die ʋ yiŋŋi balɩ mɩŋ dɩ, “N suŋŋiŋ nyɩɩna ma nan mɔgɩsɩ fʋ kanɩŋ mugisiku mi, dama vuodieke dɩ wone ʋ gbaŋ gbaŋ ʋ hagɩrɩŋ, nan seŋ ye n hagɩrɩŋ.” Die wɩa n nan faasɩ kuuli yaa gamma n wabɩtɩ ma aŋaŋ sʋgɩfɩalɩŋ, amʋ Masia hagɩrɩŋ nan keŋ n ma. ¹⁰Die wɩa n yaa wa sʋgɩfɩalɩŋ dɩɩ yi maŋ keŋ wabɩgɩ, yaa ta vuosi dɩ bɩ zɩa mɩŋ, yaa maŋ keŋ die wahala, yaa maŋ keŋ bie mugisiŋ me, yaa ta yese wɩa Masia wɩa, dama maŋ keŋ wo n gbaŋ gbaŋ n hagɩrɩŋ, saŋka mi maŋ yese Masia hagɩrɩŋ.

Pɔɔli baga die dɩ benne Korinti vuosi ma dene

¹¹Nɩ vana maŋ bala sɩba gaamʋ, dama nɩnɩŋ nɩ tɩnna mʋ nɩ bɩrɩma mɩŋ. Dɩɩ yi maŋ ka yi vuoŋ, ama vuodiekemba dɩ gaanana vuosi dɩ ba yiwo Masia tʋntʋntɩba ka tɩaŋ mɩŋ jaaŋ mana ma. ¹²Die n benne nɩ jigiri ta tʋma mamachi tʋnkpɩɩma aŋaŋ dagɩtɩ, ta dii suguru saŋŋa mana wa, die dagɩya mɩŋ dɩ n yiwo Masia tʋntʋntʋ. ¹³Lalɩa Masia dɩdɩɩsɩrɩŋ banɩŋ ba dɩ tɩaŋ nɩ? Manɩŋ n kana ka pɩasɩ nɩ dɩ nɩ suŋŋi mɩŋ wo, kanɩŋ ka vana ba tɩaŋ nɩ? Dɩɩ yi die dɩ vaa maŋ yi chʋʋsɩ, nɩ nagɩ n taalɩ a chaa mɩŋ.

¹⁴Bʋtaa ma wʋnna maŋ kieŋ dɩ n kaagɩ nɩ, ama n ka kieŋ ta yaala jaaŋ nɩ jigiŋ, dɩ yiwo nɩnɩŋ maŋ yaala ama daa nɩ ligire. Daa ballɩ yallɩnana nyinti a yɩa ba tieliŋ, ama dɩ yiwo ba tielibe yallɩnana nyinti a yɩa ba. Nɩnɩŋ nɩ yine n ballɩ. ¹⁵Die wɩa n yaa sʋgɩfɩalɩŋ dɩ n nagɩ jadieke mana n yalla a yɩ nɩ halɩ n gbaŋ gbaŋ. N faasɩna cho nɩ wɩa, die wɩa nɩ cho mɩŋ bɩta?

¹⁶Dɩ yiwo wusie dɩ die n ka mugisi nɩ dɩ nɩ yɩ mɩŋ jaaŋ, ama nɩ bataŋ nan dɩ bala dɩ die n gaaŋ nɩ mɩŋ ta gbatɩ nɩ. Lalɩa die maŋ gbatɩ nɩ? ¹⁷Die vuodiekemba n tʋnna nɩ jigiri, wʋnyɩ die nyɩrɩ nɩ mɩŋ? ¹⁸Die n jʋʋsɩ wa Tatusi dɩ ʋ keŋ nɩ jigiŋ, ta die vaa tɩ nɩmballɩ wʋnyɩ dɩ dɩ wa a keŋ nɩ jigiŋ. Tatusi ye a nyɩrɩ nɩ mɩŋ? Tɩnɩŋ tɩ wo die sʋŋanyile. N tʋnnana aŋaŋ sʋŋanyile dieke wo, die gbaŋ gbaŋ sʋŋanyile ʋ yallɩ. Sie dieke n dɩna wa, ka gbaŋ gbaŋ ʋ gbaŋ ʋ dɩ.

¹⁹Nɩ yile dɩ saŋŋa mana dɩ tɩ bala a gbata tɩ gbaŋ wɩa ma nɩ jigiŋ mɩŋ? Aayɩ. Tɩ bie wo Ŋmɩŋ nɩŋŋa ta bala wudieke Masia dɩ yaalala. Tɩ nɩmballɩ choti, tɩ yaala tɩ suŋŋi nɩ mɩŋ aŋ nɩ mɩŋŋɩ dɩa Ŋmɩŋ sieku, die wɩa tɩ bala naa. ²⁰N sɩkpaaŋ nɩga nɩ wɩa dɩ maŋ keŋ keŋ n nan keŋ haarɩ nɩ ta nɩ tarɩgɩya mɩŋ ta sɩɩ sɩba n tɩnna a yaala nɩ bemme dene wo, ta nɩ dɩaŋ nɩ nan ye ta n gbaŋ n tarɩgɩya mɩŋ ta ka sɩɩ sɩba nɩnɩŋ nɩ tɩnna yaala n bemme dene wo. N sɩkpaaŋ nɩga mɩŋ dɩ n nan keŋ ye nɩ ta waagɩŋ, aŋaŋ sʋgɩbɩaŋ, aŋaŋ sɩnyɩɩrɩŋ yɔrɩ yɔrɩ aŋaŋ halɩ aŋaŋ taŋ chʋʋsɩŋ aŋaŋ kʋagaarɩŋ aŋaŋ kalinbaani aŋaŋ watɩ yɔrɩ yɔrɩ bie nɩ sʋnsʋŋ. ²¹N sɩkpaaŋ nɩga mɩŋ dɩ Ŋmɩŋ nan vaa n dii viivi maŋ keŋ kaagɩ nɩ bɩbra. Dɩ nan dɩ sɩɩ sɩba n kʋmma dama dɩɩ yi nɩ jusu dɩ ye ka vaa nɩ tʋmbɩatɩtɩ die nɩ wone a yie wo. Nɩ ye yiye dɩgɩntɩ tʋʋma sɩba daakpana aŋaŋ hɔgʋkpana ta ka chɩga viivi.

Kpatɩŋ kpaamɩŋ

¹N nan keŋ a kaagɩ nɩ n bʋtaa ma. Dɩɩ yi nɩ balɩ dɩ vuoŋ yiwo taalɩ sɩba dɩ maagɩna Ŋmɩŋ gbaŋkʋ sʋŋ dene wo dɩ, “Sie daansɩa vuosi bale yaa bataa balɩ a chʋʋsɩ wa.” ²Die n kenne nɩ jigiri bule wo ma die n wɔŋ kpaaŋ nɩnɩŋ vuodiekemba dɩ wone a yi bɩabʋ aŋaŋ nɩ chanchaalɩŋ mana mɩŋ. N yaala n bɩ kpaaŋ nɩ n wone nɩ jigiri dɩ, maŋ keŋ yiŋŋi keŋ n nan datɩ vuodiekemba die dɩ yine bɩabʋ tɩba. ³Die nan dagɩ dɩ Masia vana maŋ bala. Ʋ ka yi wabʋ nɩ sʋnsʋŋ, ʋ yaa hagɩrɩŋ nɩ jigiŋ mɩŋ. ⁴Die ʋ nagɩ wa ʋ hagɩrɩbʋ a dʋaŋ lʋgɩŋ ta vaa ba kpaasɩ wa dagarɩkʋ ma. Lele nɩŋ, Ŋmɩŋ hagɩrɩŋ wɩa ʋ bie ʋ mɩsɩ ma. Tɩnɩŋ vuodiekemba dɩ lagɩŋna a bie ʋ ma wa wo hagɩrɩŋ sɩba Masia die dɩ wone hagɩrɩŋ dene, ama tɩ nan dɩ beri Ŋmɩŋ hagɩrɩŋ wɩa sɩba Masia dɩ benne dene wo aŋ nɩ ye.

⁵Nɩ daansɩ nɩ gbaŋ gbaŋ beriŋ ta ye dɩ nɩ seŋ yi Yisa Masia yada yaa nɩ ka yi wo; dɩ yiwo talasɩ dɩ nɩ daansɩma nɩ gbaŋ beriŋ dɩ sɩna dene. Nɩ ka sɩba a baarɩ dɩ Yisa Masia bie nɩ ma? Ʋ seŋ bie nɩ ma, dama dɩɩ yi ta ʋ ka bie nɩ ma, die nɩŋ nɩ ka yi ʋ vuosi wusie. ⁶N yaa tama dɩ nɩ nan dɩ sɩba a baarɩ dɩ manɩŋ nɩŋ n yiwo ʋ vuoŋ aŋaŋ wusie. ⁷Tɩ jʋʋsa Ŋmɩŋ dɩ nɩ daa keŋ yi bɩaŋ. Tɩ ka jʋʋsa naa dɩ vuosi ye dɩ tɩ yiwo wusie vuosi mɩŋ; aŋaŋ vuosi bataŋ dɩ yilinene dɩ tɩ ka mɩŋŋɩ a tʋŋ Masia tʋʋmaha mana yɔrɩ, ama tɩ jʋʋsa Ŋmɩŋ mɩŋ dɩ nɩ tʋma tʋnvɩɩna, ⁸Dama tɩ kaaŋ bɩagɩ yi wɩɩŋ a chʋʋsɩ wusieke, ama tɩ zie wusieke kʋaŋ mɩŋ. ⁹Dɩɩ yi tɩ sɩɩ sɩba wabɩtɩ ta nɩ hagɩrɩŋ tɩ ŋaaŋ yaa sʋgɩfɩalɩŋ mɩŋ. Die wɩa tɩ Ŋmɩŋ jʋʋsɩŋ yiwo dɩ nɩ yi vuovɩɩna a kpatɩ. ¹⁰Die wɩa, maŋ maaga nɩ gbaŋkʋ gie n wone nɩ jigiri amʋ maŋ keŋ keŋ a tʋgɩ nɩ jigiŋ, dɩ kaaŋ bɩ yi nɩŋŋmɩna dɩ n datɩ nɩ tɩbɩŋ ta dagɩ nɩ n yiko. Tɩ Yɔmʋtieŋ yɩ mɩŋ yikoke mɩŋ dɩ n suŋŋi nɩ aŋ nɩ mɩŋŋɩ ʋ sieŋ daa n chʋʋsɩ nɩ.

¹¹N nɩmballɩ wudieke dɩ tɩalɩna yiwo n taaŋ nɩ mɩŋ. Nɩ kpaŋŋɩ nɩ gbaŋ ta yi vuovɩɩna a kpatɩ, ta tuo n kpaaŋkʋ, ta yallɩma nʋabalɩmɩŋ, ta bemme aŋaŋ sʋgɩfɩalɩŋ aŋaŋ taŋ. Ta Ŋmɩŋ vuodieke dɩ chone tɩ ta yɩa tɩ sʋgɩdʋagɩkʋ nan dɩ beri aŋaŋ nɩ.

¹²Nɩ waasɩ taŋ vɩɩnɩŋ vɩɩnɩŋ.

¹³Ŋmɩŋ vuosi mana dɩ benne giena wa waasa nɩ.

¹⁴Tɩ Yɔmʋtieŋ Yisa Masia suŋŋiŋ, aŋaŋ Ŋmɩŋ choti, aŋaŋ Halɩkasɩka nʋabalɩmɩŋ bemme aŋaŋ nɩ mana.