1 Piita

Bʋmbʋŋaŋ gbaŋ dieke

Piita

dɩ maagɩna wʋnna

¹Manɩŋ Piita vuodieke dɩ yine Yisa Masia tʋntʋntʋ maagɩnana gbaŋkʋ gie a yɩa Ŋmɩŋ vuovʋarɩkaha dɩ jaasɩna a bie Pontusi tɩŋgbaŋ ma aŋaŋ Galasia aŋaŋ Kapadosia aŋaŋ Asia aŋaŋ Bitinia tɩŋgbaŋɩsɩ ma wa ta yi chaamba. ²Tɩ Chɔɔŋ Nabidie Ŋmɩŋ die wolinne a vʋarɩ nɩ ta die sɩba dɩ nɩ nan keŋ yi ʋ vuosi, ta ʋ Halɩkasɩka dɩ yi nɩ sʋgɩyɩalɩntieliŋ dɩ nɩ tuosime Yisa Masia nʋaŋ aŋ ʋ sugiri nɩ aŋaŋ ʋ zɩŋ. Ŋmɩŋ suŋŋi nɩ, ta yɩ nɩ sʋgɩdʋagɩŋ pam.

Yaa gamma tama dieke dɩ wone kpatɩŋ

³Nɩ vaa tɩ waasɩ Nabidie Ŋmɩŋ vuodieke dɩ yine tɩ Yɔmʋtieŋ Yisa Masia Chɔɔŋ wa, dama ʋ chɩgɩna tɩ zɔɔlɩŋ pam ta yi tɩ miivoli haalɩŋ Yisa Masia kumbu hagɩŋ wɩa. Naa yine aŋ tɩ yaa tama dieke dɩ wone kpatɩŋ, ⁴dɩ tɩ nan keŋ ye nyindiekemba dɩ yine Ŋmɩŋ ballɩ sɩɩtɩ, nyindiekemba dɩ baaŋ dɩ beri yaa gamma haahuu, ta kaaŋ chʋʋsɩ yaa hʋʋgɩ, aŋ ka vɩɩnɩŋ kaaŋ nyɩŋ ta bie arɩzanna ma, ⁵a gbarɩ nɩnɩŋ vuodiekemba Ŋmɩŋ hagɩrɩŋ dɩ gbarɩna nɩ, nɩ yada wɩa wa, dɩ nɩ nan keŋ ye nɩ gbatɩtaanɩŋ nyʋarɩ dieke dɩ yine siri ta nan keŋ nyɩŋ yaalɩŋ ma dakpatɩkɩrɩ daraaŋ wa. ⁶Die wɩa nɩ yallɩma sʋgɩfɩalɩŋ aŋaŋ nɩ ŋaana yaa sʋgɩchʋʋsɩŋ saŋŋa bɩta lele nɩ dinene wahala yiri yiri wɩa naa dama dɩ yiwo talasɩ dɩ nɩ dii wahala. ⁷Wahalaha kieŋ mɩŋ dɩ Ŋmɩŋ ye dɩ nɩ seŋ a yi Masia yada mɩŋ. Dɩ sɩɩ sɩba ba ŋaana naga salɩma a yie boliŋ me wo dɩ ba ye ka vɩɩna dene wo. Aŋaŋ ba yinene naa mana, ama salɩma nan keŋ chʋʋsɩ ta nɩ yada yiile vɩɩna mɩŋ Ŋmɩŋ jigiŋ a tɩaŋ salɩma gbaŋ. Dɩɩ yi Ŋmɩŋ dɩ ye dɩ nɩ seŋ yi Masia yada, die baaŋ vaa nɩ ye bɩrɩŋ aŋaŋ pɩmpagɩŋ aŋaŋ jɩlɩma saŋŋa dieke Yisa Masia dɩ bala ʋ keŋ a nyɩŋ wa. ⁸Nɩ ye ka ye Masia wa gie ama ta cho wo; ta nɩ ka yese wo lele ama ta yi wo yada, ta yaa sʋgɩfɩalɩŋ pam vuota dɩ kana kaaŋ bɩagɩ a dagɩ ka sɩna die.

⁹Nɩ yine wo yada wa wɩa, nɩ yese gbatɩtaanɩŋ mɩŋ. ¹⁰Gbatɩtaaŋkʋ gie wɩa Ŋmɩŋ naazʋalɩba die dɩ mɩa dɩ ba mɩŋŋɩ sɩmma ka chɩaŋ aŋaŋ nɩŋŋmɩna, ta die yiŋŋi bala yaa gamma piinike gie Ŋmɩŋ dɩ bala ʋ daansɩ nagɩ yɩ nɩnɩŋ wa. ¹¹Masia Halɩkasɩka dieke dɩ benne ba ma wa die wolinne a dagɩ ba dɩ ʋ nan daansɩ dii wahala; ta ka kʋaŋ chaaŋ ʋ nan keŋ ye jɩlɩma; ta die ba mɩa dɩ ba sɩmma saŋŋa dieke naa dɩ bala ka yi, ta bɩ mɩa dɩ ba sɩmma ka bala ka yi dene. ¹²Ŋmɩŋ die dɩ yuori dagɩ ba dɩ ba ka yiŋŋi bala ba gbaŋ gbaŋ suŋŋiŋ wɩa ama nɩnɩŋ nɩ suŋŋiŋ wɩa aŋaŋ ba ŋaana bala yaa gamma wudiekemba nɩ wʋnna lele a nyɩŋ Ŋmɩŋ tʋntʋntɩba jigiri. Ŋmɩŋ Halɩkasɩ dieke ʋ dene tʋŋ wa die vana ba mʋʋlɩ wʋvɩɩnaha gie a yɩ nɩ. Naa die malakasi gbaŋ die dɩ mɩa dɩ ba sɩmma ka chɩaŋ.

Nɩ yi sʋgɩyɩalɩntieliŋ

¹³Die wɩa, nɩ yi siri aŋaŋ nɩ sʋŋanyile ta gbara, ta yigi nɩ gbaŋ, ta yallɩma tama aŋaŋ wusie yaa gamma wʋvɩɩŋ dieke Ŋmɩŋ dɩ bala ʋ keŋ yɩ nɩ saŋŋa dieke Yisa Masia dɩ bala ʋ keŋ a nyɩŋ yaalɩŋ ma wa. ¹⁴Lele nɩ wana yi Ŋmɩŋ ballɩ naa, nɩ saagɩma a dɩa ʋ nʋaŋ, ta daa dɩma lɔlɩbɩatɩ diekemba die nɩ dɩna wa saŋŋa dieke nɩ yene ka sɩba Yisa Masia wa. ¹⁵Ŋmɩŋ vuodieke dɩ vʋarɩ nɩ wa yiwo sʋgɩyɩalɩntieŋ, die wɩa nɩ gbaŋ nɩ yi sʋgɩyɩalɩntieliŋ nɩ wuyiike mana ma, ¹⁶dama dɩ maagɩya Ŋmɩŋ gbaŋkʋ sʋŋ dɩ, “Nɩ yi sʋgɩyɩalɩntieliŋ dama manɩŋ Ŋmɩŋ yiwo sʋgɩyɩalɩntieŋ.”

¹⁷Nɩ sɩba a baarɩ Ŋmɩŋ dinene vuota mana sarɩya yaa gamma ʋ yine wudieke ta ka luge, ta wʋnɩŋ nɩ wasa wa “Tɩ Chɔɔŋ”, die wɩa nɩ yene bie tɩŋgbaŋka gie me wo sɩba chaamba naa, nɩ yɩma wa jɩlɩma. ¹⁸Nɩnɩŋ nɩ sɩba a baarɩ die nɩ yiwo yɔŋɩsɩ a yi wʋtɔgɩ diekemba die nɩ tuone a nyɩŋ nɩ chɔɔŋkʋʋlɩba jigiri, ta nɩ sɩba Ŋmɩŋ die dɩ vʋarɩna nɩ a nyɩŋ ka ma dene, die ʋ ka nagɩ jadieke dɩ chʋʋsɩnana sɩba salɩma yaa kʋʋyɩala a tuŋ, Aayɩ! ¹⁹Ama die ʋ nagɩ wa Yisa Masia zɩŋ dieke dɩ vɩɩŋna a tɩanna ligire mana; aŋ ka sɩɩ sɩba kaabɩŋ yiivɩɩŋ dieke dɩ wone bɩaŋ yaa magɩlɩŋ ʋ ma wa. ²⁰Saŋŋa dieke Ŋmɩŋ dɩ yene ka naaŋ dʋnɩaka gie wo, ama die ʋ woliŋ a vʋarɩ wa Masia dɩ ʋ yine kaabɩkʋ gie, ta Masia dɩ keŋ nyɩŋ yaalɩŋ ma dakpatɩkɩrɩ gie nɩ wɩa. ²¹Ʋ wɩa nɩ yi Ŋmɩŋ yada; wʋnɩŋ die ʋ sʋgɩrɩna wa a nyɩŋ kuŋ me ta yɩ wa jɩlɩma; die wɩa nɩ yallɩ yada aŋaŋ tama Ŋmɩŋ jigiŋ.

²²Nɩ tuone Masia wusie wɩaha wɩa yine nɩ nyɩŋ bɩaŋ ma, ta lele nɩ wa cho nɩ nɩmballɩ aŋaŋ wusie; die wɩa, nɩ chome taŋ aŋaŋ nɩ sʋgɩtɩ mana. ²³Nɩ ye wo miivoli haalɩŋ mɩŋ; miivoli mi ka nyɩŋ jabʋrɩ dieke dɩ kpinene jigiŋ ama ka nyɩŋ wa jabʋrɩ dieke dɩ kana ka kpie me; Ŋmɩŋ wʋbalɩkɩ dieke dɩ yalla miivoli ta nan dɩ beri yaa gamma haahuu nagɩna ka a yɩ nɩ. ²⁴Dama dɩ maagɩya Ŋmɩŋ gbaŋkʋ sʋŋ dɩ:

“Vuota mana sɩɩ sɩba hʋʋtɩ,

ta ba vɩɩnɩŋ dɩ sɩɩ sɩba tɩɩwute

Hʋʋtɩ ŋaaŋ jigi mɩŋ ta a wutehe nan,

²⁵ama tɩ Yɔmʋtieŋ wɩaha gie nɩŋ nan dɩ beri yaa gamma haahuu.”

Wɩaha gie yiwo wʋvɩɩŋ dieke die ba mʋʋlɩna a yɩ nɩ wa.

Yaa gamma miivoli tanɩ wɩa

¹Die wɩa nɩ vaa wʋbɩatɩ mana, aŋaŋ gaamɩŋ mana, aŋaŋ ŋmɩnchɩbɩsɩ, aŋaŋ sʋgɩbɩaŋ, aŋaŋ saaŋ chʋʋsɩŋ mana. ²Ballɩnyaalɩsɩ ŋaaŋ yaala ba nyusi biisiŋ aŋaŋ nɩŋŋmɩna, nɩnɩŋ nɩ sɩmma sɩba ballɩnyaalɩsɩ: nɩ mʋ nɩ yaalɩma Ŋmɩŋ wɩaha sɩba bʋanyaalɩŋ dɩ yaalala biisiŋ dene wo; Ŋmɩŋ wɩaha sɩɩ sɩba wusie biisiŋ, dama wɩaha nan vaa nɩ bɩrɩŋ nɩ gbatɩtaanɩŋ sieŋ me, ³lele nɩ wana laŋ ta sɩba dɩ tɩ Yɔmʋtieŋ vɩɩna naa.

⁴Nɩnɩŋ nɩ mʋ nɩ kiere ʋ jigiŋ, wʋnɩŋ ʋ yine miivoli taŋ dieke vuota dɩ zetine ama ta Ŋmɩŋ dɩ vʋarɩ wa ta ʋ yi nɩŋŋmɩna jaaŋ ʋ jigiŋ. ⁵Ta nɩ gbaŋ gbaŋ nɩ sɩɩ sɩba miivoli tana aŋ ba naga nɩ a mɩa Ŋmɩŋ jɩamɩŋ juoŋ. Juoku gie yiwo juodieke nɩnɩŋ sʋgɩyɩalɩntieliŋ Ŋmɩŋ jɩamɩŋ nɩŋŋandɩɩsɩrɩba dɩ bala nɩ yime kaaba a yɩma Ŋmɩŋ, ta ʋ nan dɩ tuose kaabaha Yisa Masia wɩa. ⁶Dama dɩ maagɩya Ŋmɩŋ gbaŋkʋ ma dɩ Ŋmɩŋ die baarɩ dɩ:

“Ye, n dʋana taŋ Zayɔni tɩŋ ma,

Manɩŋ n vʋarɩna tanɩ mi

kanɩŋ ka yine juoku gɔŋgɔŋyʋgɩrɩŋ tanɩ

ta ka faasɩ yi nɩŋŋmɩna taŋ,

ta vuodieke nɩŋ mana dɩ yine wo yada kaaŋ dii viivi.”

⁷Tɔ, nɩnɩŋ vuodiekemba dɩ yine wo yada nɩŋ, tanɩ faasɩ yiwo nɩŋŋmɩna jaaŋ a yɩ nɩ; ama vuodiekemba dɩ kana ka yi wo yada wa nɩŋ, ka sɩɩ sɩba dɩ maagɩna Ŋmɩŋ gbaŋkʋ sʋŋ dene wo dɩ:

“Taŋ dieke mɩmɩɩrɩba dɩ zetine wo

kanɩŋ ka senne yi taŋ vɩɩnɩŋ aŋaŋ nɩŋŋmɩna.”

⁸Ta ka bɩ maagɩ dɩ:

“Tanɩ mi vuosi dɩ baa ba gbiŋ,

ta ka bɩ vaa ba nan.”

Vuosi mi gbime nagɩsɩ ta nanna dama ba kana ka tuo Ŋmɩŋ wɩaha wɩa, naa die Ŋmɩŋ die dɩ baarɩ dɩ ba nan dɩ sɩɩ.

⁹Ama nɩnɩŋ nɩŋ, nɩ yiwo buuri dieke Ŋmɩŋ die dɩ vʋarɩna, ta bɩ yi naaŋ vuosi dɩ dɩnana vuosi nɩŋŋa ba jɩama Ŋmɩŋ, ta bɩ yi sʋgɩyɩalɩŋ vuosi, ta bɩ yi ʋ gbaŋ gbaŋ ʋ vuosi, nɩnɩŋ nɩ dagɩnana Ŋmɩŋ chuulikpeŋkpɩɩŋ tʋʋmaha, wʋnɩŋ ʋ vʋarɩna nɩ a nyɩŋ lɩmɩŋkʋ ma, ta bɩ wa nɩ a keŋ ʋ mamachi chaankpeŋkpɩɩkʋ ma. ¹⁰Saŋŋa dieke die dɩ tɩanna wa die nɩ ka yi Ŋmɩŋ vuosi ama lele nɩŋ nɩ wa yiwo ʋ vuosi; saŋŋa dieke dɩ tɩanna die ʋ ka chɩgɩ nɩ zɔɔlɩŋ ama lele nɩŋ, ʋ wa chɩgɩ nɩ zɔɔlɩŋ mɩŋ.

Yaa gamma Ŋmɩŋ yɔŋɩsɩ wɩa

¹¹N nɩmballɩ choti, nɩ wʋmma, n kpaama nɩ mɩŋ aŋaŋ nɩŋŋmɩna dɩ nɩ yine chaamba dʋnɩa ka gie me wɩa, nɩ vaa nyɩŋgbaŋka gie lɔlɩbɩatɩ diekemba nɩ wagɩna aŋaŋ nɩ naa, ¹²ama ta bemme vɩɩnɩŋ aŋaŋ tɩŋgbaŋka gie vuodiekemba dɩ kana ka sɩba Ŋmɩŋ sʋŋ, ta dɩɩ yi ba zɩa nɩ dɩ nɩ yiwo vuobɩatɩ, ba nan ye nɩ tʋnvɩɩna ta bɩrɩ Ŋmɩŋ, daa dieke ʋ bala ʋ keŋ a ye vuosi dɩ benne dene wo.

¹³Tɩ Yɔmʋtieŋ wɩa nɩ sʋʋŋ nɩ gbaŋ tɩŋgbaŋ a yɩ vuodiekemba dɩ yalla yiko mana, nɩ saagɩma a yɩma naakpɩɩŋ dieke dɩ sɩna jigiŋ mana, ¹⁴aŋaŋ ʋ nyɩŋkʋra, wʋnɩŋ ʋ tʋnna ba dɩ ba keŋ a datɩ vuodiekemba dɩ yinene bɩaŋ tɩbaha ama ta bɩrɩ vuodiekemba dɩ yinene vɩɩŋkʋ. ¹⁵Dama wudieke Ŋmɩŋ yaalala yiwo naa, ʋ yaala nɩ yime wʋvɩɩna amʋ nɩ nan kagɩ gɩgaantɩba dɩ balala wʋbalɩkɩ tɔgɩtɩ yaa gamma nɩ ma wa. ¹⁶Nɩ bemme sɩba vuodiekemba dɩ sɩna ba gbaŋ, ama nɩ da vaa nɩ dʋŋŋʋ beriku gie vaa nɩ lɔbɩrɩ yi bɩaŋ, ama nɩ bemme sɩba Ŋmɩŋ yɔŋɩsɩ. ¹⁷Nɩ yɩma vuota mana jɩlɩma ta chome Masia dɩdɩɩsɩrɩŋ chanchaalɩŋ mana, ta chɩgɩma Ŋmɩŋ ta yɩma naakpɩɩka jɩlɩma.

Nɩ dɩa Masia nagɩsɩ

¹⁸Nɩnɩŋ tʋntʋntɩba, nɩ mʋ nɩ sʋʋŋ wa nɩ gbaŋ tɩŋgbaŋ a yɩma nɩ nyɩŋkʋra, ta yɩma ba jɩlɩma, daa vuodiekemba dɩ yine vuovɩɩna ta chɩga nɩ zɔɔlɩŋ nyɩɩna ma, ama vuodiekemba dɩ tʋana gbaŋ. ¹⁹Dɩɩ yi ba nɩgɩ fʋ fʋ tʋnvɩɩna wɩa, ta fʋ yile Ŋmɩŋ wɩa ta dii suguru, die vɩɩŋna Ŋmɩŋ nɩŋŋa. ²⁰Ama dɩɩ yi fʋ yi bɩaŋ ta ba nɩgɩ fʋ ta fʋ tuo tɩbɩdatɩkʋ sɔmm, lalɩa fʋ baa fʋ ye bɩrɩŋ? Ama dɩɩ yi fʋ yi wudieke dɩ vɩɩŋna ta ba nɩgɩ fʋ ta fʋ tuo nɩgɩkʋ sɔmm, die vɩɩŋna Ŋmɩŋ nɩŋŋa. ²¹Naa wɩa Ŋmɩŋ die dɩ vʋarɩ nɩ, dama Masia gbaŋ gbaŋ die dii wo wahala nɩ wɩa, aŋ ka yi dagɩtɩ a yɩ nɩ dɩ nɩ dɩa ʋ nagɩsɩ. ²²Dɩ, “Die ʋ ka yi bɩaŋ mana, ta die ba ka ye wo ta ʋ gaama vuosi aŋaŋ ʋ wʋbalɩka.” ²³Die ba zɩa wa mɩŋ ama die ʋ ka yiŋŋi a zɩa ba, ta die ba vaa ʋ dii wahalaha, die ʋ ka yiŋŋi vuoŋ wɩɩŋ aŋaŋ sɩnyɩɩrɩŋ, ama ta die nagɩ ʋ gbaŋ a yi Ŋmɩŋ nuusi me, vuodieke dɩ dinene vuoŋ mana sarɩya ta ka luge wo. ²⁴Wʋnɩŋ Masia gbaŋ gbaŋ die chine tɩ tʋmbɩatɩ ʋ nyɩŋgbanɩŋ ma dagarɩkʋ ma, amʋ tɩ nan nyɩŋ bɩaŋ ma ta yi vuovɩɩna Ŋmɩŋ jigiŋ. Dama ʋ daŋŋa wɩa tɩ ye gbaamɩŋ. ²⁵Die nɩ sɩɩ sɩba yii diekemba dɩ bana mɩŋ, ama lele nɩ yiŋŋi keŋ wo nɩ Yiyagɩrʋ wa jigiŋ vuodieke dɩ gbarɩna nɩ.

Yaa gamma hɔgʋba aŋaŋ ba chʋllɩŋ wɩa

¹Hɔgʋba, die gbaŋ gbaŋ dɩ sɩɩ aŋaŋ nɩnɩŋ, nɩ sʋʋma nɩ gbaŋ a yɩma nɩ chʋllɩŋ amʋ dɩɩ yi ba bataŋ dɩ ka yi Ŋmɩŋ wʋvɩɩnaha yada, ama vuoŋ zɩ nɩ beriŋ wɩa ba nan keŋ yi yada, ta dɩ kaaŋ bɩ yi talasɩ dɩ nɩ balɩ wɩɩŋ gbaŋ, ²naa nan yi dama ba ye nɩ beriŋ dɩ vɩɩŋna aŋaŋ wusie ta nɩ yaa jɩlɩma dene. ³Hɔgʋ diekemba dɩ yine Masia dɩdɩɩsɩrɩba vɩɩnɩŋ ka nyɩna nyindiekemba ba yeeginene me, da a nyɩna nyinti sɩba sikpeŋ zoosi bobiŋ yaa salɩma tʋkpaarɩsɩ yiile yaa aŋaŋ garɩvɩɩna bobiŋ. ⁴Ama ba vɩɩnɩŋ nyɩna ba sʋgɩtɩ ma, a nyɩna nyinti sɩba sʋʋŋ-n gbaŋ tɩŋgbaŋ aŋaŋ sɔmm beriŋ. Kanɩŋ vɩɩŋkʋ wo chʋʋsɩŋ ta bɩ faasɩ vɩɩna Ŋmɩŋ nɩŋŋa. ⁵Dama naa die hɔgʋ diekemba die dɩ jɩanna Ŋmɩŋ kʋrɩŋ ma ta yaa ba tama ʋ ma wa die dɩ ye ba vɩɩnɩŋ. Hɔgʋba mi die sʋʋŋ wa ba gbaŋ a yɩ ba gbaŋ gbaŋ ba chʋllɩŋ mɩŋ. ⁶Sɩba Sara die dɩ sɩna dene wo, Sara die tuose ʋ chʋrʋ Abarahami nʋaŋ ta die wasa wa dɩ, “N Tieŋ.” Nɩnɩŋ hɔgʋ diekemba dɩ yine Masia dɩdɩɩsɩrɩba sɩɩ sɩba wʋnɩŋ ʋ ballɩ dama nɩ yie vɩɩnɩŋ ta ka chɩga wɩɩŋ.

⁷Nɩnɩŋ dembisi diekemba dɩaŋ dɩ yalla hɔgʋba, nɩ nagɩ yɩaŋ ta bemme vɩɩnɩŋ aŋaŋ ba, ta yɩma ba jɩlɩma, ta sɩmma a baarɩ ba yiwo wabɩtɩ nɩ jigiŋ. Ta bɩ sɩmma a baarɩ dɩ hɔgʋba aŋaŋ dembisi nan daansɩ lagɩsɩ taŋ a tuo Ŋmɩŋ piini dieke dɩ yine miivolike. Naa nan vaa ta wɩɩŋ kaaŋ kagɩ nɩ Ŋmɩŋ jʋʋsɩŋ.

Masia dɩdɩɩsɩrɩŋ dɩ dinene wahala ba yinene wʋvɩɩna wɩa dene

⁸Wudieke dɩ tɩalɩna yiwo naa, nɩ mana yallɩma sʋgɩbalɩmɩŋ, ta nɩ baga bemme nɩ chanchaalɩŋ ma, ta yallɩma choti aŋaŋ taŋ, ta chɩgɩma taŋ zɔɔlɩŋ, ta sʋʋma nɩ gbaŋ tɩŋgbaŋ a yɩma taŋ. ⁹Dɩɩ yi vuoŋ dɩ keŋ yi nɩ bɩaŋ, nɩ da yiŋŋi yi wo bɩaŋ a tuŋ, ta dɩɩ yi vuoŋ dɩaŋ dɩ keŋ zɩa nɩ, nɩ da yiŋŋi zɩa wa a tuŋ, aayɩ, ama nɩ jʋʋsɩma Ŋmɩŋ dɩ ʋ yi alibarika a yɩ ba, dama Ŋmɩŋ vʋarɩ nɩ dɩ nɩ yime alibarika a yɩma vuosi amʋ nɩ nan ye alibarika nɩ gbaŋ gbaŋ. ¹⁰Dama dɩ maagɩya Ŋmɩŋ gbaŋkʋ sʋŋ dɩ:

“Vuodiekemba dɩ yaalala miivoli

ta yaala ba keŋ ye daa diekemba dɩ vɩɩŋna,

mʋ ba va wa wʋbɩatɩ balɩŋ

aŋaŋ ŋmɩnchɩbɩsɩ.

¹¹Ba mʋ ba va wa wʋbɩatɩ yiile ta yime vɩɩnɩŋ;

ta yaalɩma sʋgɩdʋagɩŋ sieŋ ta dɩa ka aŋaŋ nɩŋŋmɩna.

¹²Dama tɩ Yɔmʋtieŋ nine bie wo vuovɩɩna ma,

ta ʋ bɩ wʋma ba jʋʋsɩŋ saŋŋa mana mɩŋ;

ama ta waga aŋaŋ vuodiekemba dɩ yinene bɩaŋ.”

¹³Mɩnɩa balla ʋ yi nɩ bɩaŋ dɩɩ yi nɩ nine dɩ ŋmɩntɩ aŋaŋ vɩɩnɩŋ yiile? Vuoŋ wori! ¹⁴Ama dɩɩ yi vuoŋ dɩ vaa nɩ die wahala nɩ dɩna berivɩɩŋkʋ sieku wɩa, nɩ yaa sikpeŋ nansɩŋ, nɩ da vaa ba yi aŋ ŋmaamɩŋ yigi nɩ, ta nɩ da bɩ vaa a mugisi nɩ, ¹⁵ama nɩ bɩrɩma Masia nɩ sʋgɩtɩ ma ta yɩ wa jɩlɩma dama ʋ yiwo tɩ Yɔmʋtieŋ. Nɩ yi siri saŋŋa mana, amʋ vuoŋ dɩ keŋ pɩasɩ nɩ dɩ nɩ dagɩ nɩ tama dieke nɩ yalla wa chɩaŋ nɩ nan bɩagɩ a mɩŋŋɩ a yiŋŋi balɩ wa, ¹⁶ama nɩ yiŋŋi balɩma sɔmm aŋaŋ jɩlɩma. Ta yime vɩɩnɩŋ amʋ nɩ sʋŋanyile da mugisi nɩ, amʋ vuodiekemba dɩ balala wʋbɩatɩ a yɩa nɩ wa nɩ benne vɩɩnɩŋ nɩ dɩna Masia wa nan dii viivi ba wʋbalɩkaha ma ta tarɩgɩ. ¹⁷Dama dɩ kpɩa dɩɩ yi Ŋmɩŋ dʋŋŋʋ dɩ nɩ dii wahala nɩ tʋnvɩɩna wɩa a tɩaŋ nɩ baaŋ dii wahala nɩ tʋmbɩatɩ wɩa. ¹⁸Dama Masia gbaŋ gbaŋ die diye wahala bʋnyɩ nyɩɩna ma tʋmbɩatɩ mana wɩa dɩ ka bɩ mʋ dɩ ʋ dii wahala bɩbra, wʋnɩŋ vuodieke die dɩ wone bɩaŋ die tuo wo tɩnɩŋ vuobɩatɩ kuŋ a kpi dɩ ʋ yaa tɩ keŋ Ŋmɩŋ jigiŋ. Die ba kʋʋ wa mɩŋ ama Ŋmɩŋ die vaa ʋ hagɩ kuŋ me aŋaŋ ʋ Halɩkasɩka hagɩrɩŋ. ¹⁹Naa, Halɩkasɩka ma die ʋ ga haalɩtɩ diekemba dɩ benne dansarɩka kpiiliŋ tigiŋ a ga mʋʋlɩ wusie wʋvɩɩnaha a yɩ ba. ²⁰Haalɩtɩtɩ gie yiwo vuodiekemba die dɩ kana ka tuo Ŋmɩŋ nʋaŋ saŋŋa dieke ʋ dine suguru aŋaŋ ba Nowa saŋka, saŋŋa dieke wʋnɩŋ Nowa die dɩ wʋnsɩ haarɩkpɩɩkʋ, ta vuosi banɩɩŋ nyɩɩna ma die dɩ juu mi ta ye gbatɩtaanɩŋ nyaabʋ ma wa. ²¹Nyaabʋ mi yiwo Ŋmɩŋ nyaaŋ sɩɩla nɩasɩŋ dɩ gbatɩna tɩ a taaŋ lele naa, daa nyɩŋgbanɩŋ nyaaŋ sɩɩla, ama dɩ yiwo tɩ jʋʋsɩnana Ŋmɩŋ dɩ ʋ sɩɩ tɩ sʋgɩtɩ ta yɩ tɩ sʋŋanyile vɩɩna Yisa Masia kumbu hagɩŋ wɩa wa. ²²Ʋ jʋalɩ ga wa arɩzanna ma a ga kalɩ Ŋmɩŋ nuudiigiŋ chaaŋ ta yaa hagɩrɩŋ malakasi ma aŋaŋ nyindiekemba mana tɩ kana ka yese ama ta a bie ta yaa hagɩrɩŋ wa.

Tʋmbɩatɩ vasɩŋ wɩa

¹Tɩ wɔŋ ye mɩŋ dɩ Masia die dii wo wahala ʋ nyɩŋgbanɩŋ ma, die wɩa tɩ mʋ tɩ yallɩma kanɩŋ sʋŋanyile ta vaa tɩ sʋgɩtɩ hagɩrɩma, dama vuodieke dɩ dinene ʋ nyɩŋgbanɩŋ ma, ʋ tieŋ nyɩŋ wa tʋmbɩatɩ yiile me a kpatɩ mɩŋ, ²amʋ ʋ kaaŋ bɩ beri a yie vuota lɔlɩbɩatɩ bɩbra, Aayɩ! Ama ʋ nan dɩ beri ʋ mɩsɩ mana ma a yie wudieke Ŋmɩŋ dɩ yaalala. ³Nɩnɩŋ die nɩ nagɩ saŋŋa pam saŋŋa dieke dɩ tɩanna a yie wudieke vuodiekemba dɩ kana ka sɩba Ŋmɩŋ dɩ yaalala. Die nɩ tʋma dɩgɩntɩ tʋʋma yaalɩŋ ma, ta die yaa lɔlɩbɩatɩ, ta die nɩ faasɩ nyuo daaŋ a buge, ta die faasɩ die dʋʋga ta yie watɩ yɔrɩ yɔrɩ, ta lagɩsa taŋ daanyule jige, ta kaaba bugile wudieke Ŋmɩŋ dɩ chʋarɩna. ⁴Dɩ wa yiwo vuosi mi mamachi nɩ kana ka bɩ chɩga a gara tʋntʋmbɩatɩ kpɩɩmaha gie aŋaŋ ba wa, die wɩa ba bala wʋbɩatɩ a yɩa nɩ aŋaŋ Ŋmɩnnɩ. ⁵Ama vuosi mi mʋ ba daansɩ balɩ a vʋarɩ ba gbaŋ daa dieke Ŋmɩŋ keŋ die ba sarɩya. Ŋmɩŋ yiwo siri dɩ ʋ keŋ dii vuoŋ mana sarɩya, vuodiekemba dɩ yene bie ba miivoli me aŋaŋ vuodiekemba dɩ kpine. ⁶Naa wɩa Masia die dɩ mʋʋlɩ wʋvɩɩnaha a yɩ vuodiekemba dɩ benne kpiile tigiŋ gbaŋ; die ba kpi wo sɩba vuosi dɩ kpinene dene wo ama die ʋ balɩ wʋvɩɩnaha a yɩ ba mɩŋ, amʋ ba nan ye miivoli ba haalɩtɩ ma sɩba Ŋmɩŋ dɩ yalla miivoli dene wo.

Yaa gamma piini dieke Ŋmɩŋ dɩ yɩna nɩ wa pɔgɩlɩŋ

⁷Jaaŋ mana kpatɩŋ gbigiye mɩŋ, die wɩa, nɩ yallɩma yɩaŋ ta yigi nɩ gbaŋ amʋ nɩ nan bɩagɩ a jʋʋsɩ Ŋmɩŋ. ⁸Wudieke dɩ yine nɩŋŋmɩna yiwo naa, nɩ chome taŋ vɩɩnɩŋ, dama choti lige wʋbɩatɩ pam mɩŋ. ⁹Ta tuosime taŋ chaantɩ nɩ tige me ta da vʋʋŋ ma. ¹⁰Vuoŋ mana aŋaŋ piini dieke ʋ tuone a nyɩŋ Ŋmɩŋ jigiŋ, nɩ mɩŋŋɩ pɔgɩlɩ piini yiri yiri wo ta nagɩ suŋŋime nɩ chanchaalɩŋ. ¹¹Sɩba dɩɩ yi vuoŋ dɩ yi bɩbalɩtʋ, ʋ mʋ ʋ balɩma Ŋmɩŋ gbaŋ gbaŋ wɩa a yɩma vuosi, ta dɩɩ yi vuoŋ dɩaŋ dɩ suŋŋe vuosi, ʋ mʋ ʋ suŋŋime be aŋaŋ hagɩrɩ dieke Ŋmɩŋ dɩ nagɩna a yɩ wa wa mana. Naa wɩa vuoŋ mana nan bɩrɩ Ŋmɩŋ Yisa Masia wɩa; wʋnɩŋ Ŋmɩŋ sɩna bɩrɩŋ aŋaŋ hagɩrɩŋ mana yaa gamma haahuu. Wusie.

Masia dɩɩsɩŋ wahala diile wɩa

¹²N nɩmballɩ choti, wahala dieke nɩ dinene naa aŋ ka sɩɩ sɩba boliŋ dɩ dinene nɩ naa magɩsa nɩ mɩŋ, ama nɩ da vaa ka yi nɩ mamachi ta yilime dɩ a yiwo wʋhaalɩŋ a kieŋ nɩ ma. ¹³Sɩba nɩ gʋtɩna a die Masia wahalaha naa, die dɩ mʋ dɩ nɩ yallɩma sʋgɩfɩalɩŋ, naa yiye mɩŋ amʋ nɩ nan keŋ nata aŋaŋ sʋgɩfɩalɩkpeŋkpɩɩŋ saŋŋa dieke Masia chuulikpeŋkpɩɩŋ dɩ bala ka keŋ nyɩŋ yaalɩŋ ma. ¹⁴Dɩɩ yi ba zɩa nɩ Masia saaŋ wɩa, nɩ yaa sikpeŋ nansɩŋ, dama naa dagɩya dɩ Ŋmɩŋ Haalɩŋ dɩ yalla hagɩrɩŋ pam wa bie nɩ ma. ¹⁵Ama nɩ sɩmma dɩ nɩ wʋnyɩ da keŋ yi vuokʋʋrʋ ta dime wahala ka wɩa, yaa gaarʋ ta dime wahala ka wɩa, yaa a yime wʋbɩatɩ mana ta dime wahala ka wɩa, yaa ta nɩ da bɩ jume vuosi wɩa ma ta dime wahala ka wɩa. ¹⁶Ama dɩɩ yi vuoŋ dɩ die wahala ʋ yine Masia dɩdɩɩsɩrʋ wɩa, die nɩŋ ʋ da vaa viivi yallɩma wa, ama ʋ mʋ ʋ bɩrɩma Ŋmɩŋ ba wasɩnana wa Masia dɩdɩɩsɩrʋ wa.

¹⁷Dama saŋŋa tʋgɩya mɩŋ dɩ Ŋmɩŋ piili a dii vuosi sarɩya; ʋ nan woliŋ dii ʋ gbaŋ gbaŋ ʋ vuosi sarɩya; ta ʋ woliŋ a dii tɩnɩŋ vuodiekemba dɩ yine ʋ vuosi sarɩya, die nɩŋ lalɩa dɩ baaŋ dɩ sɩmma a yɩ vuodiekemba dɩ kana ka yi ʋ wʋvɩɩnaha yada wa? Ka nan yi wʋbɩaŋ pam a yɩ ba. ¹⁸Dɩ maagɩya Ŋmɩŋ gbaŋkʋ sʋŋ dɩ,

“Dɩɩ yi dɩ hagɩrɩ dɩ vuovɩɩna ye gbatɩtaanɩŋ

die nɩŋ lalɩa dɩ baa dɩ sɩɩ a yɩ vuodiekemba

dɩ kana ka chɩga Ŋmɩnnɩ aŋaŋ wʋbɩayiiribe?” Dɩ nan dɩ tʋaŋ.

¹⁹Die wɩa, vuodiekemba dɩ dinene wahala Ŋmɩŋ choti wɩa wa nagɩ ba gbaŋ a yɩ Ŋmɩŋ, dama wʋnɩŋ ʋ naanna ba ta yi wusietieŋ, die wɩa ba yime vɩɩnɩŋ yaa gamma.

Kpaamɩŋ

¹Nɩnɩŋ Yisa Masia dɩdɩɩsɩrɩba nyɩŋkʋraha n kpaama nɩ mɩŋ, manɩŋ vuodieke gbaŋ dɩ yine Masia dɩdɩɩsɩrɩŋ jakʋʋŋ, ta n nine die dɩ ye Yisa Masia die dɩ dinene wahala dene, ta maŋ nan keŋ gʋtɩ a tuo jɩlɩma dieke dɩ bala ka keŋ nyɩŋ yaalɩŋ ma wa. ²N kpaama nɩ mɩŋ, nɩ mɩŋŋɩ daansɩma Ŋmɩŋ vuosisi dieke dɩ benne nɩ nuusi me wo, aŋ ka daa yi fɔgɩmɩ, ama ka yi nɩ dʋŋŋʋ, dama die Ŋmɩŋ dɩ yaalala, ka daa bɩ yi dɩ nɩ faasɩ yaala ligire wɩa ama ka yi nɩ choti nɩ suŋŋe. ³Da faasɩ pɔgɩlɩma Ŋmɩŋ vuosisi ʋ nagɩna ba a yi nɩ nuusi me aŋaŋ fɔgɩŋ, ama nɩ vaa aŋ nɩ beriŋ dagɩma ba ba mʋna ba bemme dene. ⁴Ta Masia vuodieke dɩ yine sikpigiletieliŋ mana sikpeŋ wo dɩ keŋ yiŋŋi keŋ, nɩ nan ye jɩlɩma sibubi dieke dɩ yine nɩ nyʋarɩ ta wone chʋʋsɩŋ.

⁵Die gbaŋ gbaŋ dɩ sɩɩ nɩnɩŋ vuodiekemba dɩ yine ballɩhaala, nɩ sʋʋma nɩ gbaŋ tɩŋgbaŋ a yɩma nɩ nyɩŋkʋra; ta nɩ mana sʋʋma nɩ gbaŋ a yɩma taŋ, dama dɩ maagɩya Ŋmɩŋ gbaŋkʋ sʋŋ dɩ, “Wʋnɩŋ Ŋmɩŋ zete kalinbaantieliŋ, ta suŋŋe vuodiekemba dɩ sʋʋna ba gbaŋ tɩŋgbaŋ.” ⁶Die wɩa, nɩ sʋʋŋ nɩ gbaŋ tɩŋgbaŋ Hagɩrɩtieŋ Nabidie Ŋmɩŋ nɩŋŋa, amʋ ʋ nan kɔtɩ nɩ ŋmɩŋsikpeŋ saŋŋa dieke ʋ yaalala. ⁷Nɩ nagɩ nɩ wumugisike mana a vigi taaŋ Ŋmɩŋ nɩŋŋa ta ʋ nan chiihe a yɩ nɩ, dama ʋ baga bie nɩ ma.

⁸Nɩ yigime nɩ gbaŋ, ta gbara dama Sitaani yiwo nɩ dataaŋ ta dɩ dɩa sɩba naachigiŋ, ʋ sɩɩ sɩba naachigi dieke dɩ dinene tʋaŋ, ta yaala vuoŋ dɩ ʋ kpasɩ wa a ŋɔbɩ. ⁹Nɩnɩŋ nɩ mʋ nɩ mɩŋŋɩ zie keŋ keŋ a wagɩ Sitaani ta da taarɩ a nyɩŋ nɩ yadaka ma, dama nɩ mʋ nɩ sɩmma dɩ nɩ nɩmballɩ diekemba dɩ benne tɩŋgbaŋka gie me gbaŋ die wahalaka mi mɩŋ. ¹⁰Ŋmɩŋ chɩga zɔɔlɩŋ jaaŋ mana mana ma, ta dɩ yiwo wʋnɩŋ ʋ vʋarɩ nɩ dɩ nɩ ye jɩlɩma dieke dɩ wone kpatɩŋ Masia ma. Wusie nɩ keŋ dii wahalaka saŋŋa bɩta, wʋnɩŋ Nabidie Ŋmɩŋ nan wʋnsɩ nɩ beriŋ, ta vaa nɩ mɩŋŋɩ zie keŋ keŋ, ta yɩ nɩ hagɩrɩŋ, ta nagɩ nɩ a zieŋ nyabɩlɩvɩɩnɩŋ ma. ¹¹Wʋnɩŋ ʋ sɩna hagɩrɩŋ mana yaa gamma haahuu. Wusie.

Kpatɩŋ waasɩŋ

¹²Tɔ, n maagɩ wa wɩa bɩta dɩ n nagɩ tʋŋ a yɩ nɩnɩŋ, Salasi suŋŋinene mɩŋ maŋ maagɩ gbaŋ gobiri gie. N sɩba dɩ ʋ yiwo wusie Masia dɩdɩɩsɩrʋ a yɩ nɩ. N yaala n kpaŋŋɩsɩ nɩ mɩŋ, ta yaala nɩ sɩmma dɩ wɩaha gie yiwo Ŋmɩŋ wusie choti piini dieke Ŋmɩŋ dɩ yɩnana, die wɩa, nɩnɩŋ nɩ mɩŋŋɩ zie keŋ keŋ ka ma.

¹³Ŋmɩŋ vʋarɩ wa vuosi ba yi Masia dɩdɩɩsɩrɩŋ “Babiloni” tɩŋgbaŋ ma gie sɩba ʋ vʋarɩna nɩ dene wo. Ba mana waasa nɩ. Ta n bʋadembiŋ Maki gbaŋ dɩ waasa nɩ. ¹⁴Nɩ waasɩ taŋ vɩɩnɩŋ vɩɩnɩŋ.

Sʋgɩdʋagɩŋ bemme nɩ mana ma, nɩnɩŋ vuodiekemba mana dɩ yine Masia dɩdɩɩsɩrɩba wa.