Kimɔ Tom Yesus Krist te yi

Matiyo

kɛtima

Mɛkana mɛte yɔkɔ, yo Matiyo kɛtɛ yo. Yiŋa ɗinɔ ɗyenɛ nde Levi (Mt 9:9; Lk 5:27). Nyɛ Ɓeyudɛn. A ɓa̧ mɔ ɓoŋna garama. A ɓa̧ kɛ njoka ɓejekɛ ɓe Yesus kamɔ jɔ yiɓa.

To mɛkana mɛte yi Matiyo kɛtima kɛ́ téɗya nde, Krist, nyɛ Nyaŋgwɛ Kumande. Yo jéki ɓɛŋɛ Ɓeyudɛn. A kɛ lɛpɔ kɛ mɔyte nde, Yesus, nyɛ Kumande Ɓeyudɛn, nyɛ Mɔnɔ Davit, Mɔnɔ Abaraham.

Wusɛ yakama ɓaka mɛkana maka kɛ nyaŋgwɛ mɛŋgaɓiyɛ yitan jɔ yiɓa:

1. Krist, nyɛ Kumande: Ɗinɔ ɓesaŋmbambɔ ɓenɛ. Mbɛy komɛ ɓo jama nyɛ kɛ́. Kandina joŋgwɛ ɗyenɛ (kumte 1-4).

2. Nyɛ Kumande. A nám mɛyasi nan? Yasi te yi Yesus teɗya kɛ to kɛki kɛ́ (kumte 5-7).

3. Nyɛ Kumande, yasi wɛtɛ, ɓomɔ payma nyɛ (kumte 8-12).

4. Kasi *Kandɔ te yi kwey (kumte 13).

5. Mɛsay mɛte yi Kumande Yesus kelma kɛ́ (kumte 14-23).

6. Kasi njena nɛ kɛ kɔkɔ kɛ mɛnɛti (kumte 24-25).

7. Kasi sɔŋ nɛ̀ womiya nɛ (kumte 26-28).

1

Ɓesaŋmbambɔ ɓe Yesus

(Lk 3)

1Mɛkana maka kɛ lɛpɔ kasi Yesus Krist nɛ̀ mɛɗinɔ mɛ ɓesaŋmbambɔ ɓenɛ. Nyɛ nday Davit, nday Abaraham. 2Abaraham jama Isak, ɛ Isak ja Yakɔp, ɛ Yakɔp ja Yuda ɓenɛ ɓemaŋ. 3Yuda jama Farɛs nɛ̀ Jara kɛ mɔy nyaŋgwɛ te wan Tamar. Farɛs jama Ɛsrom, ɛ Ɛsrom ja Aram. 4Aram jama Aminadap, Aminadap jama Nasɔn, ɛ Nasɔn ja Salmɔn. 5Salmɔn jama Bowas kɛ mɔy nyaŋgwɛ te wenɛ Rahab, ɛ Bowas ja Yobɛd kɛ mɔy nyaŋgwɛ te wenɛ Rut. Yobɛd jama Isay, 6Isay jama Davit, ɛ kumande Davit ɓu̧ nya Uri ja nɛ Salomɔŋ. 7Salomɔŋ jama Robowam, Robowam jama Abiya, ɛ Abiya ja Asa. 8Asa jama Yosafat, ɛ Yosafat ja Yoram, ɛ Yoram ja Osiyas. 9Osiyas jama Yoyatam, Yoyatam jama Akas, ɛ Akas ja Esekiyas. 10Esekiyas jama Manase, Manase jama Amɔn, ɛ Amɔn ja Yosiyas. 11Yosiyas jama Yekoniyas ɓenɛ ɓemaŋ kɛ ŋgimɔ te yi ɓo ɓiyma nɛ Ɓɔnɔ ɓe Isarayɛl kɛ̀ nɔ kɛ ɗiyɔ bala kɛ Babilɔn kɛ́. 12Kɛ yɔkwa̧ ɗiyɔ bala kɛ Babilɔn, ɛ Yekoniyas ja Salatiyɛl, ɛ Salatiyɛl ja Sorobabɛl. 13Sorobabɛl nja̧ ja Abiyud, Abiyud jama Eliyakim, ɛ Eliyakim ja Asɔr. 14Asɔr jama Sadɔk, Sadɔk jama Akim, ɛ Akim ja Eliyud. 15Eliyud jama Eliyasar, Eliyasar jama Matan, ɛ Matan ja Yakɔp. 16Yakɔp nja̧ ja Yosɛp te njoŋɔ nɛ Mariya. Yo Mariya te ja Yesus te yi ɓo jeɓa nde *Krist kɔ. 17Ɗete, kandɛ Abaraham kumɔ Davit ɓomɔ jaɗya nɛ ndɛndi te kumɔ kamɔ jɔ yini. Kandɛ Davit kumɔ kɛ ŋgimɔ te yi ɓo ɓiyma nɛ Ɓɔnɔ ɓe Isarayɛl kɛ̀ nɔ kɛ ɗiyɔ bala kɛ Babilɔn kɛ́, ɓomɔ jaɗya nɛ ndɛndi te kumɔ kamɔ jɔ yini. Kandɛ kɛ ŋgimɔ kɛna ɗiyɔ bala kumɔ kɛ ŋgimɔ jariki Krist ɓomɔ jaɗya nɛ ndɛndi te kumɔ kamɔ jɔ yini sendi.

Kasi jariki Yesus

(Lk 2)

18Jariki Yesus Krist kwaŋnama ɗekɛ: Yo ɓa̧ kponate nde, nyaŋgwɛ wenɛ Mariya ta kelɔ gwaki ɓenɛ Yosɛp. Ma piŋɔ te yi ɓenɛ nyɛ tì pa ɓokwɛ to, ɛ Mariya semɛ nde, a mɛ nɛ mɔy nɛ ɗeti te yi Kimɔ Sisiŋ. 19Njoŋɔ wenɛ Yosɛp ɓa̧ nɛ ŋgbeŋ. A tì kwaɗyɛ wuŋgwɛ nyɛ kɛ mbɔmbu ɓomɔ na. Ɛ nyɛ pɛsɛ nde, a ta tikɔ nyɛ kinɛ nde, ɓomɔ dûkwɛ na. 20Piŋɔ te yi nyɛ ɓa̧ ndi kɛ takina ɗete kɛ́, ɛ wɛtɛ jaki Baba Mbokɔ ɗya̧ kɛ yenɛ nɛ nje te yi nyɛnɔ lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Yosɛp te mɔnɔ Davit, wɛ tî gwaki wɔ̧ te yi ɓu̧ nyari wɔ Mariya nɛ mɛgwaki na, kɛto mɔy te yi nyɛ nɔ kɛ́, a ɓóŋ nɛ ɗeti te yi Kimɔ Sisiŋ. 21A ta ja mɔnɔ mbam, wɛ ta lo nyɛ nde Yesus, kɛto yo nyɛ ta joŋgwɛ ɓotu ɓe kandɔ ɗyenɛ kɛ mɛɓeyɔ man.»

22Mɛyasi mɛte hɛnɛ kwaŋnama ɗete, nɛ́ lɛpi te yi Baba Mbokɔ kwaŋɗya kɛ numbu mɔ punja mɛlɛpi mɛnɛ kɛ́ si tôndu. 23A lɛpima nde: ‹Nɛ ɓɛ̂ŋa, ɓindi ŋgɔndu ta tɔkɛ mɔy ja mɔnɔ mbam. Ɓo ta lo nyɛ nde Emanuwɛl.› Yite nde: Njambiyɛ mɛ sinɛ ɓo. 24Kɛ Yosɛp ma jemiyɛ kɛ́, ɛ nyɛ kelɛ nda yi jaki Baba Mbokɔ lɛpima nyɛ nyɛ kɛ́. Ɛ nyɛ ɓu̧ nyari wenɛ Mariya. 25Ko a tì kpokɛ nyɛ na kumɔ kɛ ŋgimɔ te yi Mariya jama nɛ bosa mɔnɔ wenɛ, mɔnɔ mbam. Ɛ Yosɛp lo nyɛ nde Yesus.

2

Ɓotu ɓe duwa̧ mɛyasi kɛ nje ɓɛŋɛ

mbɔŋgɔ Yesus

1Yesus jaɗya kɛ Betɛlɛhɛm kɛ mɛnɛti mɛ Yuda kɛ ŋgimɔ te yi Herod ɓa̧ kumande kɛ́. Yo ɓa̧ nɛ ɓotu ɓe duwa̧ mɛyasi kɛ kasi ɓesisɔ̧. Ɛ ɓo tɛmɛ wulɛ pulɔ komɛ yesɔ pundɛ kɛ́ ɗya̧ kɛ Yerusalɛm 2diyɛ nde: «Kumande Ɓeyudɛn te ɛ jaɗya kɔkɔ te tì pa kikɔ kɔ ɓa we? Kɛto wusɛ semma sisɔ̧ wenɛ kɛ pulɔ komɛ yesɔ pundɛ kɛ́, ɛ wusɛ nje yí nje kanɔ nyɛ.» 3Kɛ kumande Herod ma wokɔ ɗete kɛ́, ɛ lɛpi ɓanɛ nyɛ ɓenɛ ɓotu ɓe Yerusalɛm hɛnɛ. 4Ɛ nyɛ wesiɗye ɓekum ɓe ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ hɛnɛ nɛ̀ ɓotu ɓe kɛtina mɛyasi ɓe kandɔ Isarayɛl yí diyɛ ɓo mbɛy te yi *Krist yâkaŋgwɛ jaɗyɛ kɛte kɛ́. 5Ɛ ɓo yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Kɛ Betɛlɛhɛm kɛ mɛnɛti mɛ Yuda, kɛto mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ kɛtima nde: 6‹Ma wɛ Betɛlɛhɛm kɛ mɛnɛti mɛ Yuda, ko wɛ yeti mɔnɔ ɗya kɛ njoka kpasa mɛɗya mɛ mɛnɛti mɛ Yuda na, kɛto kum te ɛ ta kɛndɔ nɛ kandɔ mbɛ Isarayɛl kɔ ta wulɛ ndi kɛ yɔ.› »

7Ɗete, ɛ Herod jeɓa ɓotu ɓe duwa̧ mɛyasi nɛ sɔ, ɛ nyɛ kombile diyɛ ɓo ŋgbak ŋgbak ŋgimɔ te yi sisɔ̧ te punduma nɔ kɛ́. 8Kɛ kɔŋte, ɛ nyɛ tomɛ ɓo kɛnjɛ kɛ Betɛlɛhɛm lɛpɔ nde: «Nɛ kɛ̂n, nɛ̀ wunɛ dîya yasi kimɔte kɛ kasi mɔnɔ te. Kɛ wunɛ si dolɔ nyɛ, nɛ̀ wunɛ njâki nje lɛpɔ nyɛ mi, nɛ́ mi nɛ ŋguru wombɛ kɛ̀ sendi kɛ̀ kanɔ nyɛ.» 9Kɛ ɓo ma si lɛŋgwɛ mɛtɔ kɛ yasi te yi kumande lɛpima kɛ́, ɛ ɓo kwa̧. Ɓo sém semɔ, sisɔ̧ te yi ɓo ɓɛŋma kɛ pulɔ komɛ yesɔ pundɛ kɔ kɛ kɛndɔ kɛ mbɔmbu yan. Kɛ nyɛ ma kumɔ ndi kɛ mbɛy te yi mbɔŋgɔ mɔnɔsikɛ ɓa̧ kɛte kɛ́, ɛ nyɛ tɛmɛ. 10Ɛ ɓotu ɓe duwa̧ mɛyasi ma nje semɔ sisɔ̧ nɛ kɔkɔ kɛ́, ɛ ɓo sosa ɓuɗyate. 11Ɓo nyiŋma tu̧ dolɔ mbɔŋgɔ mɔnɔsikɛ ɓenɛ nyaŋgwɛ wenɛ Mariya, ɛ ɓo kusɛ mɛɓɔŋ kɛ mɛnɛti kanɔ mbɔŋgɔ mɔnɔsikɛ. Ɓo walma kpasa kimɔ mɛyasi mɛte yi ɓo nja̧ nɔ kɛ́ nyɛ nyɛ. Yo ɓa̧ lɔr nɛ̀ yiŋa kpasa njɔnju jeti ɓu̧ yiŋa lɔbinda te yi ɓo kelɛ nɛ wɛtɛ mbunjɔ nde *mir kɛ́. 12Kɛ kɔŋte, ɛ Njambiyɛ lɛpɛ nyɛ ɓo nɛ nje te yi nyɛnɔ nde, ɓo tî yɔkwɛ nɛ kɔkɔ kɛ̀ punjɛ misi nyɛ Herod na. Kɛ nyɛ ma lɛpɔ nyɛ ɓo ɗete kɛ́, ɛ ɓo tɔkɛ mbaŋa nje dɛlɛ yí ɗuwɛ nɔ kɛ̀ nɔ ɗya ɗyan.

Yosɛp ɓenɛ Mariya kɛ ɓɔmbɔ nɛ

mbɔŋgɔ Yesus kɛ̀ nɔ kɛ Ejipt

13Kɛ ɓotu ɓe duwa̧ mɛyasi ma si kwa̧ kɛ́, ɛ wɛtɛ jaki Baba Mbokɔ nje punjɛ yotu nyɛ Yosɛp nɛ nje te yi nyɛnɔ lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Tɛma, ɓoŋgɔ mbɔŋgɔ mɔnɔsikɛ ɓenɛ nyaŋgwɛ ɓɔmbɔ nɔ kɛ̀ nɔ kɛ Ejipt. Wunɛ ɗîy mate kumɔ kɛ ŋgimɔ te yi mi ta lɛpɔ nyɛ wɛ, kɛto Herod ta sa̧ nje te yi wo mɔnɔsikɛ.» 14Ɗete, ɛ Yosɛp tɛmɛ nɛ tu ɓu̧ mbɔŋgɔ mɔnɔsikɛ ɓenɛ nyaŋgwɛ kwa̧ nɔ kɛ̀ nɔ kɛ Ejipt. 15A ɗiyma mate kumɔ kɛ ŋgimɔ te yi Herod gwa̧ nɔ kɛ́. Yo kwaŋnama ɗete, nɛ́ lɛpi te yi Baba Mbokɔ lɛpima kɛ numbu mɔ punja mɛlɛpi mɛnɛ kɛ́ si tondu. A lɛpima nde: ‹Mi jeɓama mɔnmbɛ soŋɛ kɛ Ejipt.›

16Kɛ Herod ma ɓɛŋɛ nde, ɓotu ɓe duwa̧ mɛyasi seɓila nyɛ kɛ́, ɛ njoŋ nɛ tusiyɛ, ɛ nyɛ tomɛ ɓomɔ, nɛ́ ɓo kɛ̀ wo mbɔŋgɔ ɓɔnɔ ɓembam hɛnɛ kumɔ kɛ ɓaka ɓe nɛ sew yiɓa kɛ Betɛlɛhɛm nɛ̀ kɛ pɔku te yite. A pɛsima mɛsew mɛ ɓɔnɔ ɓembam ɓete yi ɓo yâkaŋgwɛ wo ɓaka ɓeŋgwɛ ŋgimɔ te yi ɓotu ɓe duwa̧ mɛyasi semma nɛ sisɔ̧ nda yi ɓo lɛpima nyɛ nyɛ kɛ́. 17Ɗete, lɛpi te yi Jeremi te mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ lɛpima nɛ mbɔmbu kɛ́ kelnama gbate. A lɛpima nde: 18‹Ɓo wokuma mɛkembi kɛ Rama, mɛɗukwe nɛ̀ ɓeya nyaŋgwɛ mɛjaɓa. Rasɛl kɛ lelɔ ɓɔnɔ ɓenɛ, a ti kway nde, mumɔ wɛ̂ɗya temɔ nɛ na, kɛto ɓɔnɔ ɓenɛ yeti se na.›

19Kɛ Herod ma gwe kɛ́, ɛ wɛtɛ jaki Baba Mbokɔ punjɛ yotu nyɛ Yosɛp nɛ nje te yi nyɛnɔ kɛ Ejipt lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: 20«Tɛma, ɓoŋgɔ mbɔŋgɔ mɔnɔsikɛ ɓenɛ nyaŋgwɛ ɗuwɛ nɔ nɛ kɔkɔ kɛ̀ nɔ kɛ Isarayɛl, kɛto ɓotu ɓete ɓe kwaɗya wo nyɛ ɓaka ma gwe.» 21Ɛ Yosɛp tɛmɛ ɓu̧ mɔnɔsikɛ ɓenɛ nyaŋgwɛ yɔkwɛ nɔ kɛ̀ nɔ kɛ Isarayɛl. 22Ma kɛ Yosɛp ma wokɔ nde, yo Arkelas ɓu̧ ɗiyɔ kumande kɛ Yuda kɛ numbu saŋgwɛ wenɛ Herod kɛ́, ɛ nyɛ gwe wɔ̧ te yi yɔkwɛ kɛ̀ mate. Yasi wɛtɛ, a nja kwa̧ kɛ̀ kɛ Galile nda yi Baba Mbokɔ nja̧ lɛpɔ nyɛ nyɛ kɛ nyɛnɔ kɛ́. 23A ka̧ ɗiyɔ kɛ wɛtɛ ɗya nde Nasarɛt. Yo kelnama ɗete, nɛ́ mɛlɛpi mɛte yi ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ lɛpima kɛ́ si tondu. Ɓo lɛpima nde: ‹Ɓo ta jeɓa nyɛ nde Mɔ Nasarɛt.›

3

Kasi Jaŋ te mɔ tɔpuna ɓomɔ

kɛ mɔrɔku

(Mk 1; Lk 3; Jŋ 1)

1Kɛ ŋgimɔ te yite Jaŋ te mɔ tɔpuna ɓomɔ kɛ mɔrɔku punduma kandɛ pelna Kimɔ Tom kɛ koŋgor kɛ mɛnɛti mɛ Yuda. 2A ɗikima lɛpɔ nde: «Wunɛ yêŋsaŋgwɛ temɔ, kɛto *Kandɔ te yi kwey ma wuta.» 3Jaŋ, nyɛ mɔ te yi Esayi te mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ lɛpima kasi nɛ nde: ‹Wɛtɛ mumɔ kɛ kembiɗya kɛ mɔy koŋgor nde: Wunɛ kômbila nje Baba Mbokɔ. Wunɛ tɛ̂mbiɗya mɛnje mɛnɛ nɛ ŋgbeŋ.›

4Jaŋ ɗikima lɛŋɛ nɛ wɛtɛ lambɔ te yi ɓo kelma nɛ mɛmburu mɛ *samo kɛ́. Mɛɗye mɛnɛ ɓa̧ ɓeɗɔlɔ nɛ̀ mutɔ mɛ jo te yi nyɛ ɗikima dolɔ kɛ likɔ kɛ́. Kanda te yi nyɛ ɗikima lɛŋɛ kɛ jon kɛ́, ɓo kél yo nɛ kotu nyamɔ. 5Ɓotu ɓe Yerusalɛm nɛ̀ ɓotu ɓe Yuda nɛ̀ ɓotu ɓete ɓe ɗikima ɗiyɔ kɛ pɔku goŋ Yurdɛ̧ ɓaka ɗikima nje hɛnɛ pɛlɛ yenɛ. 6Ɛ ɓo ɗiki jayɛ ɓeya mɛkele man kɛ mbɔmbu ɓomɔ, ɛ Jaŋ ɗiki tɔpɛ ɓo kɛ mɔrɔku kɛ Yurdɛ̧.

7Kɛ Jaŋ ma ɓɛŋɛ nde, *Ɓefarisɛ̧ nɛ̀ *Ɓesadusɛ̧ ɓuɗyate kɛ nje kɛ yenɛ, na tɔpi ɓo kɛ mɔrɔku kɛ́, ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Wunɛ mbo yeri, nda lɛpɛ nyɛ wunɛ nde, wunɛ yakama diyɔ lalɛ kɛ ŋgambi Njambiyɛ yi nje kɛ́? 8Wunɛ kêl mɛkele mɛte yi teɗye nde, wunɛ ma yeŋsa temɔ. 9Wunɛ tî ɓoɓa lɛpɔ kɛ mɔy temɔ yun nde, wunɛ ɓenday ɓe Abaraham. Kɛto mi kɛ kombile lɛpɔ nyɛ wunɛ nde: Njambiyɛ yakama yeŋsa mɛtari mɛte yikɛ nde, yo ɓɛ̂ki ɓɔnɔsikɛ nyɛ Abaraham. 10Njeŋ mɛ nɛ lɛndɛ kɛ njuku jeti, ɗete jeti hɛnɛ ɛ ɗiyɛ kinɛ wumɔ kimɔ mɛmbumɔ, ɓo ta pɛsɔ nyɛ ɓetɛ kɛ ɗitɛ. 11Mi tɔ́pa mbɛ wunɛ nɛ mɔrɔku yí teɗye nde, wunɛ ma yeŋsa temɔ. Yasi wɛtɛ, mɔ te ɛ nje kɛ kɔŋ mbɛ kɔ ta tɔpɛ nɛ wunɛ kɛ Kimɔ Sisiŋ nɛ̀ kɛ ɗitɛ, kɛto a nɛ ɗeti kwa̧ mi. Ko mi ti yaka sɔrɛ mɛnakala kɛ kol nɛ na. 12A nɛ jeti kɛ ɓɔ yí kutɔ nɛ nyambi, yí ɓakɛ njɔsɔ te nɛ̀ kopu te. A ta soŋɛ njɔsɔ nyambi kɛ̀ ɓakiɗye kɛ ndam. Ma a ta loɗyɛ mɛkopu mɛte kɛ ɗitɛ te yi ti ɗím kɛ́.»

13Kɛ ŋgimɔ te yite ɛ Yesus tɛmɛ kɛ Galile kɛ̀ kɛ yi Jaŋ kɛ goŋ Yurdɛ̧, nɛ́ Jaŋ tɔpi nyɛ kɛ mɔrɔku. 14Yasi wɛtɛ, ɛ Jaŋ sɛŋɛ kutuɗya lɛpɔ nde: «’Yeti gba wɛ yâkaŋgwɛ tɔpɛ mi kɛ mɔrɔku na? Nan yi wɛ kpalɔ nje nde, mi tɔ̂pa wɛ kɛ mɔrɔku kɛ́?» 15Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Tikɔ, nɛ́ yo pa kelna ɗete ndana, kɛto yo kimɔte nde, wusɛ tônjukwɛ mɛyasi hɛnɛ te yi nɛ ŋgbeŋ nda yi Njambiyɛ kwaɗyɛ.» Ɛ Jaŋ jayɛ kinɛ pitiɗye se yaŋa nyɛ nyɛ na. 16Ndi nɛ tɔpuna nɛ kɛ mɔrɔku, ɛ Yesus ɓendɛ ŋgindi nɛdɔ. Semɔ semɔ, ɗyoɓɔ nɛmbiya, ɛ nyɛ ɓɛŋɛ Sisiŋ Njambiyɛ kɛ piyɛ nda pepɔ nje kɛ yotu nɛ 17yaka nɛ wɛtɛ mɛn kɛ wulɛ ɗyoɓɔ lɛpɔ nde: «Yɔkɔ mɔnmbɛ, sɔŋ temɔ mbɛ, temɔ mbɛ hɛnɛ kɛ yotu nɛ.»

4

Kum ɓeya mɛkele kɛ ɓoɓɛ Yesus

(Lk 4)

1Kɛ kɔŋte, ɛ Kimɔ Sisiŋ kelɛ nde, Yesus kɛ̂n kɛ koŋgor, nɛ́ *Kum ɓeya mɛkele kɛ̀ ɓoɓi nyɛ. 2Yesus kiyma mɛɗye yaka mɛyesɔ kamɔni nɛ̀ mɛtu kamɔni. Kɛ kɔŋte, ɛ nyɛ wokɛ nja. 3Ɛ *Mɔ ɓoɓuna ɓomɔ kɔ nje kɛ kɛki nɛ lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Ŋgɛ ɓɛ nde, wɛ Mɔnɔ Njambiyɛ, lɛpɔ nyɛ mɛtari maka nde, yo yêŋsaŋgwɛ ɓɛ mampa.» 4Yasi wɛtɛ, ɛ Yesus yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Yo kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ nde: ‹Mumɔ ti yaka joŋna ndi nɛ mampa nyɛpɔ na, mumɔ yakama joŋna nɛ mɛlɛpi hɛnɛ te yi pundɛ kɛ numbu Njambiyɛ.› »

5Kɛ kɔŋte, ɛ Kum ɓeya mɛkele kɔ ɓu̧ nyɛ kɛ̀ nɔ kɛ Yerusalɛm, ɗya te yi Njambiyɛ tɔkuma, kwa̧ tɛmbiɗye nyɛ kɛ tosiyɔ̧ mbanjɔ Njambiyɛ 6lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Ŋgɛ ɓɛ nde, wɛ Mɔnɔ Njambiyɛ, ɗokɔ piyɛ kɛ mɛnɛti, kɛto yo kɛtinate nde: ‹Njambiyɛ ta nyɛ numbu nyɛ ɓejaki ɓenɛ kɛto yɔ, ɗete ɓo ta jɛkiɗye ɓɔ ɓiye nɛ wɛ, kambɔ wɛ mɛ nje ɗumɔ kol yɔ kɛ tari.› » 7Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Yo kɛtinate nde: ‹Wɛ tî ɓoɓa Baba Mbokɔ te Njambiyɛ wɔ na.› »

8Ɛ Kum ɓeya mɛkele kɔ ɓu̧ nyɛ sendi, kɛ̀ nɔ kɛ wɛtɛ nyaŋgwɛ ɗɔŋna keki, teɗye nyɛ mɛkandɔ hɛnɛ kɛ to mɛnɛti nɛ̀ mɛnyɔŋɔ mɛte yi ɗiyɛ kɛte kɛ́. 9Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Mɛyasi mɛnɔri hɛnɛ, mi ta nyɛ wɛ yo, ŋgɛ wɛ kusɛ mɛɓɔŋ kɛ mɛnɛti kanɔ mi.» 10Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «*Satan, lɔndɔ kɛ kɛki mbɛ. Yo kɛtinate nde: ‹Kanɔ Baba Mbokɔ te Njambiyɛ wɔ, kelɔ mɛsay nyɛ ndi nyɛ nyɛpɔ.› » 11Ndana, ɛ Kum ɓeya mɛkele kɔ tikɛ nyɛ, ɛ ɓejaki ɓe Njambiyɛ nje nje kelɔ mɛsay nyɛ nyɛ.

Yesus kɛ kandɛ mɛsay mɛnɛ

kɛ Galile

12Kɛ Yesus ma wokɔ nde, ɓo ɓiyma Jaŋ nyɛ kɛ jɔɓɔ kɛ́, ɛ nyɛ tɛmɛ kwa̧ kɛ̀ kɛ Galile. 13A ɗuwa̧ kɛ Nasarɛt kɛ̀ ɗiyɔ kɛ Kapɛrnawum kɛ goŋ matɔ kɛ mɛnɛti mɛ Sabulɔŋ nɛ̀ Nɛftali. 14Mɛyasi kwaŋnama ɗete yí tonjɛ nɛ mɛlɛpi mɛte yi Esayi te mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ lɛpima kɛ́. 15A lɛpima nde: ‹Ɓotu ɓe mɛnɛti mɛ Sabulɔŋ nɛ̀ Nɛftali pɛlɛ pɔku nyaŋgwɛ matɔ kɛ ŋginjɛ Yurdɛ̧, mɛnɛti mɛ Galile te yi ɓotu ɓete ɓe yeti kɛ duwɛ Njambiyɛ ɓaka, 16ɓotu ɓaka ɓe ɗiyma kɛ mɔy yitil ɓaka ɓɛŋma nyaŋgwɛ mɛjasi. Ɓotu ɓete ɓe ɗiyma kɛ ndiliŋ mbɛy te yi sɔŋ ɓaka, mɛjasi kumma pɛlɛ yan.› 17Kandɛ kɛ ŋgimɔ te yite, ɛ Yesus kandɛ pelna Kimɔ Tom lɛpɔ nde: «Wunɛ yêŋsaŋgwɛ temɔ, kɛto *Kandɔ te yi kwey ma wuta.»

Yesus kɛ tɔkɛ bosa ɓejekɛ ɓenɛ

(Mk 1; Lk 5)

18Kɛ ŋgimɔ te yi Yesus ɓa̧ kɛ kɛndɔ kɛ goŋ nyaŋgwɛ matɔ Galile, ɛ nyɛ ɓɛŋɛ ɓembam yiɓa, ɓo púndu mɔy wɛtɛ, Simɔn te yi ɓo jeɓa nde Piyɛr kɔ ɓenɛ maŋ wenɛ Andere. Ɓo ɓa̧ kɛ ɓetɛ bulajama kɛ matɔ, kɛto ɓo ɓa̧ ɓotu ɓe wona ɓenjanjɔ. 19Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Wunɛ ɓêŋgwɛ mi, mi ta kelɔ nde, wunɛ ɓɛ̂ki ɓotu ɓe ɗalna ɓomɔ teɗye nje Njambiyɛ.» 20Ɛ ɓo tɛmɛ nɛ ŋgɛt ŋgbɛsɛ mɛbulajama man ɓeŋgwɛ nyɛ. 21Yesus nja̧ toŋgiɗya kɛ̀ mbɔmbu, ɛ nyɛ ɓɛŋɛ sendi ɓaŋa ɓembam yiɓa, ɓo púndu sendi mɔy wɛtɛ, Jak te mɔnɔ Seɓede ɓenɛ maŋ wenɛ Jaŋ. Ɓo ɓa̧ kɛ mɔy landi ɓenɛ ɓe saŋgwɛ wan Seɓede kɛ kombile mɛbulajama man, ɛ Yesus jeɓa ɓo. 22Ɛ ɓo tɛmɛ nɛ ŋgɛt ŋgbɛsɛ landi nɛ̀ saŋgwɛ wan kwa̧ ɓeŋgwɛ nyɛ.

23Yesus kɛndima linje mɛnɛti mɛ Galile hɛnɛ, teɗye ɓomɔ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ kɛ mɛmbanjɔ mɛwesiɗya mɛ Ɓeyudɛn, pelɛ Kimɔ Tom kɛ kasi *Kandɔ Njambiyɛ, siɗyɛ kwalɔ mɛkɔn nɛ̀ kwalɔ mɛkɔsu hɛnɛ kɛ yotu ɓomɔ. 24Ɗinɔ ɗyenɛ wumma kumɔ kɛ ndiŋgɛlɛ mɛnɛti mɛ Siri. Ɓo ɗikima ɓu̧ ɓotu ɓe kɔn hɛnɛ nje nɔ kɛ yenɛ. Yo ɓa̧ ɓotu ɓete ɓe ɓa̧ kɛ wokɔ yotu kwanate nɛ̀ ɓaka ɓe ɓa̧ kɛ saŋgwa nɛ mɛbɔnɛ nɛ̀ kwalɔ mɛkɔn wɛtɛ wɛtɛ nɛ̀ ɓotu ɓete ɓe ɓeya mɛsisiŋ ɗikima njaŋgwɛ ɓo ɓaka. Yo ɓa̧ nɛ ɓotu ɓete ɓe ɓa̧ kɛ kɔnɔ nɛ jaja nɛ̀ ɓotu ɓe kɔsu. Ɓo ɗikima ɓu̧ ɓo hɛnɛ nje nɔ kɛ yenɛ, ɛ nyɛ ɗiki siɗyɛ mɛkɔn man. 25Nyaŋgwɛ ŋgil ɓomɔ ɗikima ɓeŋgwɛ nyɛ. Ɓo ɗikima wulɛ Galile nɛ̀ kɛ nyaŋgwɛ mɛɗya kamɔ nɛ̀ kɛ Yerusalɛm nɛ̀ Yuda hɛnɛ nɛ̀ ŋginjɛ Yurdɛ̧.

5

Teɗya yasi te yi Yesus teɗya

kɛ to keki kɛ́

1Kɛ Yesus ma ɓɛŋɛ ɓuɗya ŋgil ɓomɔ kɛ́, ɛ nyɛ kwa̧ ɓendɔ keki kwa̧ ɗiyɔ mɛtiɗyɛ. Ɛ ɓejekɛ ɓenɛ nje kɛ kɛki nɛ. 2Ɛ nyɛ ɓutɛ numbu kandɛ teɗya mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ nyɛ ɓo lɛpɔ nde:

3«Ɓotu ɓete ɓe duwɛ kɛ temɔ yan nde, ɓo kinɛ ɗeti ɓaka nɛ mɛsosa, kɛto *Kandɔ te yi kwey, yo yan.

4Ɓotu ɓete ɓe nɛ ŋgambi kɛ temɔ kɛto mɛbɔnɛ ɓaka nɛ mɛsosa, kɛto Njambiyɛ ta wɛɗye temɔ yan.

5Ɓotu ɓete ɓe nɛ wɛyna temɔ ɓaka nɛ mɛsosa, kɛto ɓo ta namɔ mɛnɛti maka.

6Ɓotu ɓete ɓe gwe nja̧ nɛ̀ yɛsiɗyɛ kelna ŋgbeŋ mɛkele ɓaka nɛ mɛsosa, kɛto Njambiyɛ ta nyɛ ɓo ɗeti te yi kelɔ ɗete.

7Ɓotu ɓete ɓe gwe ŋgwɛtɛ ɓɛsɔ ɓaka nɛ mɛsosa, kɛto a ta gwe ŋgwɛtɛ yan.

8Ɓotu ɓete ɓe nɛ temɔ nɛ salɛlɛ ɓaka nɛ mɛsosa, kɛto ɓo ta ɓɛŋɛ Njambiyɛ.

9Ɓotu ɓete ɓe kelɛ nde, ɓomɔ ɗîy nɛ tɛ ɓaka nɛ mɛsosa, kɛto Njambiyɛ ta jeɓa ɓo nde Ɓɔnɔ ɓenɛ.

10Ɓotu ɓete yi ɓo teɗye ɓo mɛbɔnɛ kɛto ŋgbeŋ mɛkele ɓaka nɛ mɛsosa, kɛto Kandɔ te yi kwey, yo yan.

11Kɛ ɓomɔ toyɛ wunɛ teɗye wunɛ mɛbɔnɛ pɛsɔ ja̧ nyɛ kɛ numbu yun lɛpɔ kwalɔ ɓeya mɛlɛpi hɛnɛ nɛ wunɛ kɛto mbɛ, yite wunɛ nɛ mɛsosa. 12Wunɛ sôsaŋgwɛ ɗiyɔ nɛ mbeskere, kɛto nyaŋgwɛ sol kɛ laɗye wunɛ kɛ ɗyoɓɔ. Ɓo teɗya ndi sendi nyaŋgwɛ mɛbɔnɛ ɗete nyɛ bosa ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ ɓe kandima nje nɛ wunɛ ɓaka.

13«Wunɛ kwa te yi mɛnɛti maka. Ma kɛ kwa si lenjɔ, ɓo ta kelɔ nan yí yɔkiɗye nɛ som te? Siya yasi te yi ɓo yakama kelɔ, yo nde, ɓo léŋ yo kɛ sɛ̧, ɓomɔ má si natɛ sɔpite. 14Wunɛ mɛjasi te yi mɛnɛti maka. Ɗya te yi ɓo sumɛ kɛ to keki kɛ́ yeti nɛ ɗeti te yi sɔma na. 15Ɓo ti kwénja lambo tikɔ kɛ mɔy mbe na, ɓo ɓóŋ kasɛ kɛ to teɓel, yo má panɔ yí nyɛ mɛyasi nyɛ ɓomɔ hɛnɛ ɓe ɗiyɛ kɛ mɔy tu̧ ɓaka. 16Ɗete sendi, wunɛ pânkwɛ mɛjasi kɛ misi mɛ ɓomɔ, nɛ́ ɓo ɓɛŋ kimɔ mɛkele mun yí lukse nɛ Saŋgwɛ wun te ɛ ɗiyɛ kɛ ɗyoɓɔ kɔ.»

Yesus kɛ lɛpina kɛ kasi mɛmboŋga

17«Wunɛ tî taka nde, mi njáki nje yaŋgile mɛmboŋga mɛte yi Mɔyisi kɛtima ho yaŋgile teɗya yasi te yi ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ teɗya kɛ́ na. Mi ti ma njáki yí nje yaŋgile na, mi njáki nje kelɔ yasi te yi mɛmboŋga lɛpɛ kɛ́ kumɔ njena. 18Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Ŋgimɔ hɛnɛ te yi ɗyoɓɔ tì pa yambile, ko gbɛla mɔnɔ mbulma mɛkɛti sikɛ̧ ho gbɛla mɔnɔ yaŋa nɛ mbɛt te yi ɗiyɛ kɛ mɛmboŋga kɛ́ tí yambile kɛte na kumɔ nde, mɛyasi hɛnɛ sîki kelna. 19Ɗete, mumɔ hɛnɛ ɛ ta yaŋgile ko wɛtɛ mɔnɔ mboŋga te ɛ nɛ mbɛt kɛ njoka mɛmboŋga yí teɗye ɓomɔ nde, ɓo kêl ɗete, ɓo ta jeɓa nyɛ nde njena mumɔ kɛ *Kandɔ te yi kwey. Ma yɔkɔ ɛ ta ɓeŋgwɛ mɛmboŋga mɛte teɗye sendi ɓomɔ nde, ɓo kêl ɗete kɔ ta ɓɛ nyaŋgwɛte kɛ Kandɔ te yi kwey. 20Mi kɛ lɛpɔ nyɛ wunɛ nde: Ŋgɛ wunɛ ti kelɛ ŋgbeŋ mɛkele laŋsa ɓotu ɓe kɛtina mɛyasi nɛ̀ *Ɓefarisɛ̧ na, nɛ tí nyiŋɛ kɛ Kandɔ te yi kwey na.

21«Wunɛ duwa̧ nde, ɓo lɛpima nyɛ ɓebaba ɓusu nde: ‹Kpɛ, wɛ tî woku mumɔ. Mɔ te ɛ wo mumɔ, ɓo kɛ̂n nɛ nyɛ kɛ mbɔmbu ɓotu ɓe pɛsina jɔsi.› 22Ma kɛ yembɛ, mi kɛ lɛpɔ nyɛ wunɛ nde: Ŋgɛ mumɔ wokɛ ŋgambi suŋgwɛ nɛ maŋ, na sâŋgwaŋgwɛ nɛ mɛbɔnɛ kɛ mɛɓɔ mɛ ɓotu ɓe pɛsina jɔsi. Ŋgɛ mumɔ yisɛ maŋ lɛpɔ nde: ‹Kwaŋgɔ wari,› mɔ te sâŋgwaŋgwɛ nɛ mɛbɔnɛ kɛ mɛɓɔ mɛ ɓotu ɓe njena nyaŋgwɛ jɔsi Ɓeyudɛn. Ŋgɛ mumɔ jeɓa maŋ nde lem, ɓo ɓôŋ nyɛ ɓetɛ kɛ ɗitɛ te yi ti ɗím kɛ́. 23Ŋgɛ ɓɛ nde, wɛ kɛ kɛ̀ nyɛ Njambiyɛ sadaka kɛ mbɛy nyɛna sadaka, ŋgɛ nje kɛ ɗyanɔ ɗyɔ nde, wúnɛ mbaŋa mɔŋ nɛ lɛpi, 24nɔ̀ pâŋ pa niŋgwɛ sadaka yɔ womɛte kɛ mbɛy nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ, yɔkwɛ nɛ kɔkɔ, pa kɛ̀ kombile lɛpi wúnɛ mɔŋ. Kɛ kɔŋte, nɔ̀ njâki nje nyɛ sadaka yɔ nyɛ Njambiyɛ yɛy. 25Ŋgɛ wúnɛ mumɔ ɓɛ nɛ lɛpi, saŋgɔ nje te yi kombile lɛpi te nɛdɔ wúnɛ nyɛ piŋɔ te yi wúnɛ nyɛ ndi kɛ nje kɛ́. Kelɔ ɗete, a mɛ nje ɓu̧ wɛ kɛ̀ nɔ kɛ mbɔmbu mɔ pɛsina jɔsi, ma mɔ pɛsina jɔsi mɛ nje ɓu̧ wɛ kaŋɛ nyɛ mɔ te ɛ ɗiyɛ nɛ tu̧ jɔɓɔ kɔ, ma mɔ te ɛ ɗiyɛ nɛ tu̧ jɔɓɔ kɔ nje ɓu̧ wɛ nyɛ kɛ jɔɓɔ. 26Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wɛ kɛ́: Wɛ disɔ pundɔ womɛri, yite ɔ sima gbo lɛpi hɛnɛ nɛ satak kinɛ ɓukwɛ ko mɔnɔ mbulma sisi wɛtɛ na.

27«Wunɛ duwa̧ nde, ɓo lɛpima nde: ‹Kpɛ, wɛ tî kel wanja na.› 28Ma mi kɛ lɛpɔ mbɛ nyɛ wunɛ nde: Mumɔ hɛnɛ ɛ ɓɛŋɛ wɛtɛ nyari ɓosa nyɛ, mɔ te sima kelɔ wanja ɓenɛ nyɛ kɛ mɔy temɔ nɛ. 29Ŋgɛ ɓɛ nde, misi wɔ ɛ mbam ɓɔ kɛ kwaɗyɛ jatiɗye wɛ kɛ ɓeya nje, nɔ ɗôka yo li̧ nɛ naŋ. Kɛto yo ta jekɔ ɓɛ kimɔte kɛ yɔ nde, ndi doku yotu yɔ wɛtɛ sâŋnaŋgwɛ, laŋsa nde, kɛn nɛ ndiŋgɛlɛ yotu yɔ hɛnɛ nɛ jɛm kɛ ɗitɛ te yi ti ɗím kɛ́. 30Ŋgɛ ɓɛ nde, mbam ɓɔ wɔ kɛ kwaɗyɛ jatiɗye wɛ kɛ ɓeya nje, nɔ̀ kîla yo li̧ nɛ naŋ. Kɛto yo ta jekɔ ɓɛ kimɔte kɛ yɔ nde, ndi doku yotu yɔ wɛtɛ sâŋnaŋgwɛ, laŋsa nde, kɛn nɛ ndiŋgɛlɛ yotu yɔ hɛnɛ nɛ jɛm kɛ ɗitɛ te yi ti ɗím kɛ́. 31Ɓo lɛpima sendi nde: ‹Ŋgɛ mumɔ soŋɛ ɓɔ nɛ nyari wenɛ, na nyɛ̂ki nyɛ mɛkana mɛ diɗya gwaki.› 32Ma mi kɛ lɛpɔ mbɛ nyɛ wunɛ nde: Ŋgɛ mumɔ soŋɛ ɓɔ nɛ nyari kinɛ nde, a jatiɗye kol kɛ sɛ̧ na, yite mɔ te kɛ sesiɗye nya te kɛ nje kelna mɛwanja. Sendi, mɔ te ɛ ɓu̧ nya te yi njom soŋma ɓɔ nɛ nyɛ, mɔ te mɔ kelna wanja.

33«Wunɛ duwa̧ sendi, ɓo lɛpima nyɛ ɓebaba ɓusu nde: ‹Kpɛ, wɛ tî yaŋgila yasi te yi wɛ si kinja kɛ́ na. Yo nde, tonjukwɛ mɛyasi hɛnɛ te yi wɛ si kinja kɛ mbɔmbu Baba Mbokɔ kɛ́.› 34Ma mi kɛ lɛpɔ mbɛ nyɛ wunɛ nde: Kpɛ, wunɛ tî kinjaŋgwɛ yaŋa na ko kaŋɛ ɓɔ kɛnjɛ kwey na. Kɛto ɗyoɓɔ, yo siya ɓekum te yi Njambiyɛ. 35Ko wunɛ tî tɛnda mɛnɛti yí kinja nɛ yaŋa na. Kɛto mɛnɛti, yo yasi te yi nyɛ kasɛ kol kɛte. Wunɛ tî kinjaŋgwɛ yaŋa nɛ ɗinɔ Yerusalɛm na. Kɛto yo ɗya te yi Nyaŋgwɛ Kumande. 36Wɛ tî kinjaŋgwɛ yotu yɔ na. Kɛto wɛ ti yaka yeŋsa nyiŋɔ to yɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ nde, yo ɓɛ̂ki wumnate ho yindinate na. 37Ŋgɛ wunɛ lɛpɛ nde: ‹I̧,› yo ɓɔ̂na ndi nde: ‹I̧.› Ma ŋgɛ wunɛ lɛpɛ nde: ‹Ɓɛ,› yo ɓɔ̂na ndi nde: ‹Ɓɛ.› Yikɛ yi wunɛ nje dokiɗye kɛ to te kɛ́ wúla kɛ yi *Mɔ ɓeya mɛkele.

38«Wunɛ duwa̧, ɓo lɛpima nde: ‹Ŋgɛ mumɔ tɔsɛ misi mɛ jakɔsɔ, nɛ̀ ɓo tɔ̂su sendi yenɛ. Ŋgɛ mumɔ lekɛ su̧ jakɔsɔ, nɛ̀ ɓo lêka sendi yenɛ.› 39Ma mi kɛ lɛpɔ mbɛ nyɛ wunɛ nde: Wunɛ tî pitiɗya yaŋa nyɛ mɔ te ɛ kelɛ ɓeya yasi nɛ wunɛ na. Ŋgɛ mumɔ kpakɛ wɛ kɛ pokɔ te ɛ mbam ɓɔ, nɔ̀ yêŋsaŋgwɛ sendi yɔru nyɛ nyɛ. 40Ŋgɛ mumɔ ɓeŋgwɛ wɛ nɛ lɛpi, na suku lambɔ te yi wɛ lɛŋɛ kɛ́, nɔ tîki sendi nde, a ɓôŋ nyaŋgwɛ lambɔ ɗuku yɔ. 41Ŋgɛ mumɔ jeliyɛ wɛ nde, kɛn tikiɗye nyɛ kɛ nje yaka kilomɛta wɛtɛ, nɔ̀ kɛ̂n wúnɛ nyɛ kumɔ kilomɛta yiɓa. 42Ŋgɛ mumɔ jɔmbɛ yaŋa kɛ ɓɔ yɔ, nɔ̀ nyɛ̂ki nyɛ. Wɛ tî tum kɔŋ nɛ mɔ te ɛ kɛ kwaɗyɛ jɔmbɔ yaŋa kɛ mɛɓɔ mɔ kɔ na.

43«Wunɛ duwa̧, ɓo lɛpima nde: ‹Kwaɗyikwɛ mɔ njɔŋ wɔ, ɓenɔ pendɔ wɔ.› 44Ma kɛ yembɛ, mi kɛ lɛpɔ mbɛ nyɛ wunɛ nde: Wunɛ kwâɗyikwɛ ɓependɔ ɓun, [diyɛ Njambiyɛ nde, a nyɛ̂ki mɛkombila nyɛ ɓotu ɓete ɓe kita nɛ wunɛ ɓaka, kelɔ ŋgay nɛ ɓotu ɓete ɓe ɓenɛ wunɛ ɓaka], ŋgwɛta nɛ Njambiyɛ kɛto ɓotu ɓete ɓe pɔnse wunɛ teɗye wunɛ mɛbɔnɛ ɓaka. 45Ŋgɛ wunɛ kelɛ ɗete, wunɛ ta ɓɛ ɓɔnɔ ɓe Saŋgwɛ wun te ɛ ɗiyɛ kɛ ɗyoɓɔ kɔ, kɛto a pánkwɛ yesɔ nyɛ ɓeya ɓomɔ, nyɛ sendi kimɔ ɓomɔ. A nɔ́ɗyukwɛ mbiyɔ nyɛ ɓotu ɓete ɓe nɛ ŋgbeŋ, nyɛ sendi ɓotu ɓete ɓe kelɛ yasi kɔtute ɓaka. 46Ma ŋgɛ wunɛ kwaɗyɛ ndi ɓotu ɓete ɓe kwaɗyɛ wunɛ ɓaka, kwalɔ sol te yɛn yi wunɛ ta ɓɛ nɔ kɛ́? ’Ko ɓotu ɓe ɓoŋna mɔni garama ti kél ndi sendi ɗete na? 47Ŋgɛ wunɛ nyɛnɛ ndi ɓemaŋ ɓun, nyaŋgwɛ kimɔ yasi te nda yi wunɛ kelma komɛte laŋsa ɓɛsɔ kɛ́? ’Ko ɓotu ɓete ɓe yeti kɛ duwɛ Njambiyɛ ɓaka ti kél ndi sendi ɗete na? 48Ɗete, wunɛ ɓɛ̂ki nɛ njololo nda yi Saŋgwɛ wun te ɛ ɗiyɛ kɛ ɗyoɓɔ ɗiyɛ nɔ kɛ́.»

6

1«Wunɛ ɗîy nɛ sɔsɔ, wunɛ tî kel kimɔ mɛkele kɛ misi mɛ ɓomɔ, nɛ́ ɓo ɓɛŋ ɗete yí tɔndɔ nɛ wunɛ na. Ŋgɛ wunɛ kelɛ ɗete, ko wunɛ tí ɓɛ nɛ sol kɛ mɛɓɔ mɛ Saŋgwɛ wun te ɛ ɗiyɛ kɛ ɗyoɓɔ kɔ na. 2Kɛ ŋgimɔ te yi wɛ kɛ kelɔ ŋgay nɛ buka ɓomɔ, wɛ tî paŋ pa jembɔ jembɔ kɛ numbu kɛ mbɔmbu ɓomɔ nda yi ɓotu ɓe likisi ɗiki kelɔ kɛ mɛmbanjɔ mɛwesiɗya mɛ Ɓeyudɛn nɛ̀ kɛ ɓoku mɛnje kɛ̀ nɔ kɛ́ na. Ɓo kél ɗete, nɛ́ ɓomɔ lukse nɛ ɓo. Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Sol te yi ɓa̧ nde, ɓo ɓɛ̂ki nɔ kɛ́, ɓo ma dolɔ yo kɛ yite. 3Yo nde, ŋgɛ wɛ kɛ̀ nyɛ buka mumɔ yasi, ɓɔ wɔ ɛ gare tî dukwɛ yasi te yi mbam ɓɔ kelɛ kɛ́ na. 4Yo kêlnaŋgwɛ ɗete, nɛ́ nyɛna yasi te yi wɛ nyɛ kɛ́ kwaŋna kɛ sɔ. Ɗete, sɔŋgwɛ ɛ ɓɛŋɛ yasi te yi kwaŋna sɔɗyate kɔ ta duwɛ yɔkiɗye yo nyɛ wɛ.»

Yesus kɛ teɗye ɓejekɛ ɓenɛ

mɛŋgwɛta

(Lk 11)

5«Ŋgɛ wunɛ ŋgwɛta nɛ Njambiyɛ, nɛ tî kel nda yi ɓotu ɓe likisi ɗiki kelɔ kɛ́ na. Ɓo kwáɗyikwɛ tɛmɛ tɛma kɛ mɛmbanjɔ mɛwesiɗya mɛ Ɓeyudɛn nɛ̀ kɛ ɓoku mɛnje ŋgwɛta nɛ Njambiyɛ, nɛ́ ɓomɔ ɓɛŋ ɓo. Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Sol te yi ɓa̧ nde, ɓo ɓɛ̂ki nɔ kɛ́, ɓo ma dolɔ yo kɛ yite. 6Yo nde, ŋgɛ wɛ kɛ̀ ŋgwɛta nɛ Njambiyɛ, nyiŋa toŋgari yɔ ndaɗyɛ numɛy ŋgwɛta nɛ Sɔŋgwɛ womɛte kɛ sɔ. Ɗete, Sɔŋgwɛ ɛ ɓɛŋɛ yasi te yi kwaŋna sɔɗyate kɔ ta duwɛ yɔkiɗye yo nyɛ wɛ.

7«Ŋgɛ wɛ ŋgwɛta nɛ Njambiyɛ, wɛ tî ɓuɗyukwɛ lɛpi nɛ ndambu ndambu nda yi ɓotu ɓete ɓe yeti kɛ duwɛ Njambiyɛ kelɛ kɛ́ na. Kɛto ɓo táka nde, ŋgɛ ɓo lɛpina ɓuɗyate, yite Njambiyɛ ta yeŋsa kɛ mɛŋgwɛta man. 8Wunɛ tî ɓekiɗyaŋgwɛ nɛ ɓo na, kɛto Saŋgwɛ wun sima duwɛ yasi te yi wunɛ kwaɗyɛ piŋɔ te yi wunɛ tì pa diyɛ nyɛ na. 9«Ɗete, ŋgɛ wunɛ ŋgwɛta nɛ Njambiyɛ, wunɛ lɛ̂pi ɗekɛ:

‹Saŋsu, wɛ ɛ ɗiyɛ kɛ ɗyoɓɔ, kelɔ nde, ɓomɔ ɓôŋ ɗinɔ ɗyɔ kiyɔ.

10Inja namɔ mbokɔ.

Yasi te yi wɛ kwaɗyɛ kêlnaŋgwɛ kɛ mɛnɛti maka nda yi kelna sendi kɛ ɗyoɓɔ kɛ́.

11Nyɛkɔ wusɛ mɛɗye mɛte yi ta yaka nɛ wusɛ kɛ yesɔ te ɛ muka.

12Tikɔ wusɛ nɛ ŋgwɛtɛ kɛ ɓeya mɛyasi mɛte yi wusɛ kelɛ kɛ́ nda yi wusɛ ma tikɔ sendi nɛ ɓotu ɓete ɓe kelma ɓeya mɛyasi nɛ wusɛ.

13Wɛ tî jaya nde, wusɛ sâŋgwaŋgwɛ nɛ mɛɓoɓilan na.

Soŋa wusɛ kɛ mɛɓɔ mɛ *Mɔ ɓeya mɛkele. [Kɛto yo wɛ namɛ, yo wɛ ɓɛ nɛ ŋguŋguɗyɛ nɛ̀ luksa yaka nɛ mɛŋgimɔ hɛnɛ, *amɛn.]›

14Ɗete, ŋgɛ wunɛ tikɛ ɓomɔ nɛ ŋgwɛtɛ kɛ ɓeya mɛyasi mɛte yi ɓo kelɛ nɛ wunɛ kɛ́, yite Saŋgwɛ wun te ɛ ɗiyɛ kɛ ɗyoɓɔ kɔ má tikɔ sendi wunɛ nɛ ŋgwɛtɛ. 15Ma ŋgɛ wunɛ ti tikɛ ɓomɔ nɛ ŋgwɛtɛ kɛ ɓeya mɛyasi mɛte yi ɓo kelɛ kɛ́ na, Saŋgwɛ wun tí tikɔ sendi wunɛ nɛ ŋgwɛtɛ na.

16«Ŋgɛ wunɛ kiyɛ mɛɗye yí kanɔ nɛ Njambiyɛ, wunɛ tî kel mɛmbɔlɛ nde, wunɛ nɛ ŋgambi nda yi ɓotu ɓe likisi ɗiki kelɔ, tiŋɔ mɛŋgembi nɛ siɓiɓi ɗiyɔ nɔ, nɛ́ ɓomɔ taki nde, ɓo kɛ kiyɔ mɛɗye yí kanɔ nɛ Njambiyɛ kɛ́ na. Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Sol te yi ɓa̧ nde, ɓo ɓɛ̂ki nɔ kɛ́, ɓo ma dolɔ yo kɛ yite. 17Ma ŋgɛ wɛ kiyɛ yɔ mɛɗye yí kanɔ nɛ Njambiyɛ, weya misi lɔmbɛ lɔbinda kɛ to, 18kambɔ ɓomɔ mɛ nje duwɛ nde, wɛ kɛ kiyɔ mɛɗye. Ma ndi sɔŋgwɛ ɛ ɗiyɛ womɛte kɛ sɔ kɔ kɛ duwɛ. Ɗete nyɛ, mɔ te ɛ ɓɛŋɛ yasi te yi kwaŋna sɔɗyate kɔ ta duwɛ yɔkiɗye yo nyɛ wɛ.

19«Wunɛ tî ndɛm kusuku komɔ kɛ mɛnɛti maka kɛ mbɛy te yi ɓenya nɛ̀ ŋgalma ɓekiɗye kɛ́ na, kɛ mbɛy te yi ɓotu ɓeguɓɔ lekɛ tu̧ ɓu̧ yo kɛ́ na. 20Yasi wɛtɛ, wunɛ ndɛ̂m kusuku komɔ kɛ ɗyoɓɔ kɛ mbɛy te yi ɓenya nɛ̀ ŋgalma tí ɓekiɗye kɛ́, kɛ mbɛy te yi ɓotu ɓeguɓɔ tí lekɛ tu̧ ɓu̧ kɛ́. 21Kɛto kɛ mbɛy te yi kusuku yɔ ɗiyɛ kɛte, temɔ yɔ sendi womɛte.

22«Misi yo nda lambo kɛ yi mumɔ. Ŋgɛ misi mɔ ɓɛŋna kimɔte, yotu yɔ hɛnɛ kɛ mɔy mɛjasi. 23Ma ŋgɛ misi mɔ ti ɓɛ́ŋna kimɔte na, yotu yɔ hɛnɛ ta ɓɛ kɛ mɔy yitil. ’Ŋgɛ ɓɛ nde, mɛjasi mɛte yi ɗiyɛ kɛ yotu kɛ́ mɛ yitil, komɛte, yitil te yite má nje yindɔ ɓa nan?

Wusɛ tî gwaki kaŋ yaŋa na

24«Kiya mumɔ wɛtɛ ti yaka ɓɛ nɛ ɓemasa yiɓa na. Ho a ta ɓenɔ wɛtɛ, kwaɗyɛ mbaŋa, ho a ta wokuna nɛ wɛtɛ, yɛliyɛ mbaŋa. Wunɛ ti yaka kelɔ Njambiyɛ mɛsay, ɓeŋgwɛ sendi kasi kusuku na. 25Ɗete, mi kɛ lɛpɔ nyɛ wunɛ nde: Nɛ tî gwaki kaŋ kɛ joŋgwɛ ɗyun kɛ kasi mɛɗye ho kɛ kasi yasi te yi wunɛ ta hɔɓiye ho gwe kaŋ yotu yun kɛ kasi mɛlɛŋgwe na. ’Joŋgwɛ ti kwa̧ ka mɛɗye? ’Yotu ti kwa̧ ka lambɔ? 26Wunɛ pâŋ pa ɓɛŋɛ ɓenɔn ɓete ɓe jɛ nɛ kwey ɓaka. Ɓo ti ɓɛ́ki mbɛki ho soŋɛ nyambi kɛ ŋgwaŋ ndɛmɔ nyɛ kɛ mɛndam na. Ma ko ɗete, sɔŋgwɛ wun te ɛ ɗiyɛ kɛ ɗyoɓɔ kɔ kɛ nyɛ ɓo mɛɗye. ’Yeti wunɛ kwa̧ ka yun ɓo mɛtu gɔmay na? 27Mɔ te nda kɛ njoka yun yakama sɛwɗye mɛtu mɛ joŋgwɛ ɗyenɛ ko nɛ mbɛt kɛto gwena kaŋ te yi nyɛ nɔ kɛ́? 28Ŋgɛ ɓɛ ɗete, kɛto ŋge yi wunɛ nje gwe kaŋ kɛ kasi mɛlambɔ kɛ́? Wunɛ ɓɛ̂ŋa nda yi mɛmbunjɔ ju̧ nɔ kɛ́. Mɛmbunjɔ yeti kɛ kelɔ yiŋa mɛsay ho sa mɛlambɔ na. 29Ko ɗete, mi kɛ lɛpɔ nyɛ wunɛ nde: Ko kumande Salomɔŋ nɛ nyaŋgwɛ ɗiyɔ mɛluksa mɛnɛ tì lɛŋɛ yiŋa kpasa kimɔ lambɔ nda njam mɛmbunjɔ maka wɛtɛ nɛ wɛtɛ na. 30Wuy, tikina temɔ te yi wunɛ tikɛ kɛ yi Njambiyɛ kɛ́ gba ɗekɛ nɛ mbɛt. Ma ŋgɛ Njambiyɛ nyɛ kimɔ njam nyɛ mɛmbunjɔ mɛte yi likɔ yi ɗiyɛ ndi muka, nɛmɛnɔ ɓo ɓoŋma ɓetɛ kɛ ɗitɛ kɛ́, ’suŋgwa nɛ wunɛ? ’A ta ɗiyɔ ka kinɛ lɛnje wunɛ lambɔ na? 31Ma ɗete, nɛ tî gwaki kaŋ yaŋa lɛpɔ nde: ‹Hɛ ta ɗye ɓa ŋge? Hɛ ta hɔɓiye ɓa ŋge? Hɛ ta lɛŋɛ ɓa ŋge?› na. 32Yo nde, yo ɓotu ɓete ɓe yeti kɛ duwɛ Njambiyɛ ɓaka sa̧ mɛyasi mɛte yinɔri hɛnɛ. Saŋgwɛ wun te ɛ ɗiyɛ kɛ ɗyoɓɔ kɔ duwa̧ nde, wunɛ yâkaŋgwɛ ɓɛ nɛ mɛyasi mɛte kɛ joŋgwɛ ɗyun. 33Wunɛ kânda gɔsɔ *Kandɔ te yi Njambiyɛ nɛ̀ ŋgbeŋ mɛkele mɛnɛ, ɗete a má nje dokiɗye mɛyasi mɛte yiri hɛnɛ kɛ to te nyɛ wunɛ. 34Ɗete, wunɛ tî gwaki kaŋ yasi te yi ta kwaŋna nɛmɛnɔ kɛ́ na. Yesɔ te ɛ nɛmɛnɔ ta gwe kaŋ yotu te yenɛ, kɛto yesɔ hɛnɛ kɛ soɓɛ mapi mɛbɔnɛ mɛte yenɛ.

7

Kasi jɔsuna ɓɛsɔ nɛ̀ kasi diyna

Njambiyɛ yasi

1«Wunɛ tî jɔsa mumɔ na. Ɗete, Njambiyɛ tí jɔse sendi wunɛ na, 2kɛto Njambiyɛ ta jɔse wunɛ ndi nda yi wunɛ jɔse nɛ ɓɛsɔ kɛ́. A ta nyɛ wunɛ yasi ɓeŋgwɛ ndi kiya ɗɔkɔ mapi te yi wunɛ yekɛ nɛ yasi nyɛ ɓɛsɔ kɛ́. 3Ŋge kelɛ yi wɛ ɓɛŋɛ ndi mbulma ɗyan te yi kɛ misi mɛ mɔŋ kinɛ pa wokɔ kɛlɛŋ kɛlɛŋ kɔkɔ jeti te yi kɛ misi mɔ kɛ́? 4Wɛ ta kelɔ nan yí lɛpɔ nɔ nyɛ mɔŋ nde: ‹Maŋmbɛ inja, nɛ́ mi wumbiɗye ɗyan soŋɛ kɛ misi mɔ› piŋɔ te yi kɔkɔ jeti ndi kɛ misi mɔ kɛ́? 5Wɛ mɔ likisi! Kanda soŋɛ kɔkɔ jeti te yi kɛ misi mɔ kɛ́, nɛ́ wɛ nje ɓɛŋ yasi nɛ ŋgɛlɛlɛ, nɛ́ wɛ nje soŋ nɛ mbulma ɗyan te yi kɛ misi mɛ mɔŋ kɛ́. 6Wunɛ tî nyɛki ɓembiye kpasa mɛyasi na, ma ɓo nje kpalɔ ɓu̧ ɗyambi suŋgwɛ nɛ wunɛ nyalɔ wunɛ nɛ sɛl sɛl. Sendi, wunɛ tî ɓeta mɛmbɔtu mun nyɛ ɓɔnɔ ɓeaɓem na, ma ɓo nje natɛ sɔpite yo.

7«Wunɛ jɔ̂mbu yasi, ɗete ɓo ta nyɛ wunɛ. Wunɛ sâŋ, ɗete nɛ ta dolɔ. Wunɛ ɗûŋgwɛ numɛy, ɗete ɓo ta ɓutɛ nyɛ wunɛ. 8Kɛto ɓo nyɛ́ki yasi nyɛ mumɔ hɛnɛ ɛ jɔmbɛ kɔ. Mɔ te ɛ sa̧, a kɛ dolɔ. Yɔkɔ ɛ ɗuŋgwɛ numɛy, ɓo kɛ ɓutɛ nyɛ nyɛ. 9Mɔ te nda kɛ njoka yun yakama nyɛ mɔnɔ wenɛ kil kusu, ŋgɛ nyɛ diyɛ mampa kɛ ɓɔ nɛ? 10Ho nde, ŋgɛ nyɛ diyɛ nyɛ njanjɔ, ’a má yaka nyɛ nyɛ nyɔŋɛ? 11Ŋgɛ ɓɛ nde, ko ɓotu ɓe nyalɔ nda wunɛ kɛ duwɛ nyɛna ɓɔnɔ ɓun kimɔ mɛyasi, ’suŋgwa nɛ Saŋgwɛ wun te ɛ ɗiyɛ kɛ ɗyoɓɔ kɔ? ’A ta ɗiyɔ ka kinɛ nyɛ kimɔ mɛyasi nyɛ ɓotu ɓete ɓe diyɛ nyɛ yo ɓaka?

12«Yasi hɛnɛ te yi wunɛ kwaɗyɛ nde, ɓomɔ kêl nyɛ wunɛ, wunɛ kêl sendi nyɛ ɓo ɗete. Nyaŋgwɛ yasi hɛnɛ te yi Mɔyisi kwaɗya lɛpɔ kɛ mɔy mɛmboŋga nɛ̀ nyaŋgwɛ yasi hɛnɛ te yi ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ kwaɗya lɛpɔ kɛ́, yori.

13«Wunɛ nyîŋa nɛ ɓolkoko numɛy, kɛto gbaɓu gbaɓu numɛy nɛ̀ nyaŋgwɛ nje ɓóŋ mumɔ kɛ̀ nɔ kɛ nje te yi nyɛ ta yambile kɛte kɛ́. Ma ɓomɔ ɓuɗyate kɛ tɔkɛ nje te ɛte. 14Yasi wɛtɛ, ɓolkoko numɛy nɛ̀ mɔnɔ nje ɓóŋ mumɔ kɛ̀ nɔ kɛ nje te yi joŋgwɛ, ma ɓotu ɓete ɓe kwa̧ nɛ nje te yite ɓaka ti ɓuyɔ na.

15«Wunɛ ɗîy nɛ sɔsɔ nɛ ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ ja̧ ɓe nje kɛ yun nɛ kimɔ tɛri nda ɓesam ɓaka. Yasi wɛtɛ, mɛtemɔ man nda ɓeŋgwɛy. 16Wunɛ ta duwɛ ɓo kɛ mɛkele man. ’Ɓo nɔ́ku ka fiya kɛ lɛlɔ? ’Ɓo nɔ́ku ka fumbi kɛ mɛŋgombiya? 17Kimɔ jeti wúm kimɔ mɛmbumɔ, ma jeti te ɛ mɛ kɛ ɓeyɔ kɔ wúm ɓeya mɛmbumɔ. 18Kimɔ jeti ti yaka wumɔ ɓeya mɛmbumɔ na. Sendi, jeti te ɛ mɛ kɛ ɓeyɔ kɔ ti yaka wumɔ kimɔ mɛmbumɔ na. 19Jeti hɛnɛ ɛ ɗiyɛ kinɛ wumɔ kimɔ mɛmbumɔ, ɓo kɛ pɛsɔ yo nyɛ kɛ ɗitɛ. 20Ɗete, wunɛ ta duwɛ ɓotu ɓete kɛ mɛkele man.

21«Yeti ɓomɔ hɛnɛ ɓe jeɓa mi nde: ‹Nyaŋgwɛ Kumande, Nyaŋgwɛ Kumande› ɓaka ta nyiŋɛ kɛ *Kandɔ te yi kwey na, yasi wɛtɛ, yo ndi ɓaka ɓe kelɛ yasi te yi Saŋmbɛ te ɛ ɗiyɛ kɛ kwey kwaɗyɛ kɔ kɛ́. 22Komɛ yesɔ te ta ɗya̧ kɛ́, ɓomɔ ɓuɗyate ta lɛpɔ nyɛ mi nde: ‹Nyaŋgwɛ Kumande, Nyaŋgwɛ Kumande, ’wusɛ tì punjɛ ka mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ nyɛ ɓomɔ nɛ ɗinɔ ɗyɔ na? ’Wusɛ tì soŋɛ ka ɓeya mɛsisiŋ kɛ yotu ɓomɔ nɛ ɗinɔ ɗyɔ na? ’Wusɛ tì kelɛ sendi ɓuɗya mɛyekambiyɛ nɛ ɗinɔ ɗyɔ na?› 23Komɛte, mi ta yeŋsa nyɛ ɓo nɛ ŋgwa̧y nde: ‹Wunɛ ɓotu ɓe kelɛ ɓeya mɛyasi mɛte yi mɛmboŋga ɓenɛ kɛ́, wunɛ lɔ̂ndu kɛ kɛki mbɛ, ko mi tì duwɛ wunɛ nɛ mbɛt wɛtɛ yesɔ na!›

Kanɔ kɛ kasi mɛtu̧ yiɓa

(Lk 6)

24«Yo nde, mumɔ hɛnɛ ɛ wokɛ yasi te yi mi lɛpima ndana, kelɔ nda yi yo teɗye nyɛ, nyɛ nda mɔ te ɛ nɛ sɔsɔ, kɛto a summa tu̧ ɗyenɛ kɛ to mbatɔ. 25Mbiyɔ nɔma, ɛ mbeŋ ɗya̧, ɛ pupɔ kwa̧ mɛnda kɛ tu̧, tu̧ kinɛ gbuŋgula na, kɛto yo ɓa̧ sumnate kɛ to mbatɔ. 26Yasi wɛtɛ, mumɔ hɛnɛ ɛ wokɛ yasi te yi mi lɛpɛ kinɛ kelɔ nda yi yo teɗye nyɛ, nyɛ nda lem mumɔ, kɛto a summa tu̧ ɗyenɛ kɛ to mɛsɛy. 27Mbiyɔ nɔma, ɛ mbeŋ ɗya̧, ɛ pupɔ kwa̧ mɛnda kɛ tu̧, ɛ tu̧ gbuŋgula ɓalɔ nɛ hugbak.»

28Kɛ Yesus ma si lɛpina ɗete kɛ́, ɛ nyaŋgwɛ ŋgil ɓomɔ ŋgbakima kwalɔ teɗya yasi te yenɛ, 29kɛto a ɗikima teɗye ɓo mɛyasi nda mɔ te ɛ namɛ, a tì ɓɛ kɛ teɗye nda yi ɓotu ɓe kɛtina mɛyasi ɓan na.

8

Yesus kɛ siɗyɛ kɔn ndoko

wɛtɛ mbam

(Mk 1; Lk 5)

1Kɛ Yesus ma si piyɛ wulɛ keki kɛ́, ɛ nyaŋgwɛ ɓuɗya ŋgil ɓomɔ ɓeŋgwɛ nyɛ. 2Ndana, ɛ wɛtɛ mɔ ndoko nje kɛ kɛki nɛ kusɛ mɛɓɔŋ kɛ mbɔmbu wenɛ lɛpɔ nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, ŋgɛ wɛ kwaɗyɛ, wɛ yakama kelɔ nde, yotu mbɛ ɓɛ̂ki nɛ kpɛlɛŋ.» 3Ɛ Yesus sambile ɓɔ kpokɛ nɛ nyɛ lɛpɔ nde: «Mi kwaɗya, yotu yɔ ɓɛ̂ki nɛ kpɛlɛŋ.» Ɛ kɔn ndoko siyɛ, ɛ yotu nɛ yɔkwɛ ɓɛ nɛ kpɛlɛŋ ndi kɛ kiya mbɛy. 4Ɛ Yesus nje lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Ɗiyɔ nɛ sɔsɔ. Kpɛ, wɛ tî yekiɗya mɛyasi mɛte yi kwaŋnama kɛ́ nyɛ mumɔ na. Yasi wɛtɛ, kɛn kɛ̀ teɗye yotu yɔ nyɛ mɔ nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ, nɛ̀ wɛ kɛ̂n kelɔ sadaka nda yi Mɔyisi pɛsima kɛ́, nɛ́ ɓomɔ duwɛ nde, kɔn yɔ siyma.»

Yesus kɛ siɗyɛ sendi yiŋa mɛkɔn

5Kɛ ŋgimɔ te yi Yesus ɓa̧ kɛ nyiŋɛ kɛ Kapɛrnawum kɛ́, ɛ wɛtɛ nyaŋgwɛ kum ɓesɔja, mɔ Rom te ɛ ɗikima ɗiyɔ nɛ ɓesɔja gɔmay kɔ nje kɛ yenɛ ŋgwɛta nɛ nyɛ lɛpɔ nde: 6«Nyaŋgwɛ Kumande, mɔ mɛsay wombɛ kɛ tu̧ kɛ mɛtinɛŋgwɛ kɛ kɔnɔ nɛ mɛkati, yotu nɛ kɛ kwa ɓuɗyate.» 7Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Mi ta kɛ̀ joŋgwɛ nyɛ.» 8Ɛ nyaŋgwɛ kum ɓesɔja kɔ yeŋsa nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, mi yeti mɔ te yi wɛ yakama nyiŋɛ kɛ tu̧ ɗyenɛ na. Ɓeta ndi gbɛla numbu kɛnjɛ, nɛ́ kɔn mɔ mɛsay wombɛ siy. 9Kɛto ko mi, ɓaŋa ɓomɔ kɛ ɗiyɔ nɛ mi, ma mi kɛ ɗiyɔ sendi nɛ ɓesɔja. Mi yakama lɛpɔ nyɛ wɛtɛ sɔja nde: ‹Kɛn kaka,› ɔ ɓɛ́ŋa, a ka̧, lɛpɔ nyɛ mbaŋa nde: ‹Inja woŋga,› a má nje. Mi yakama lɛpɔ nyɛ mɔ mɛsay wombɛ nde: ‹Kelɔ yiri,› ɔ ɓɛ́ŋa, a má kelɔ.» 10Kɛ Yesus ma wokɔ lɛpi te yi kum ɓesɔja lɛpima kɛ́, ɛ nyɛ ŋgbakima lɛpɔ nyɛ ɓotu ɓete ɓe ɓa̧ kɛ ɓeŋgwɛ nyɛ ɓaka nde: «Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Ko kɛ kandɔ Isarayɛl mi tì pa ɓɛŋɛ kwalɔ nyaŋgwɛ tikina temɔ te yikɛ na. 11Ɗete, mi kɛ kombile lɛpɔ nyɛ wunɛ nde: Ɓomɔ ɓuɗyate ta wulɛ pulɔ komɛ yesɔ pundɛ nɛ̀ pulɔ komɛ yesɔ ɓalɛ nje ɗiyɔ ɗyena ɓenɛ ɓe Abaraham nɛ̀ Isak nɛ̀ Yakɔp kɛ *Kandɔ te yi kwey. 12Yasi wɛtɛ, ɓo ta ɓetɛ ŋgbak ŋgbak ɓɔnɔ ɓe kandɔ kɛ sɛ̧ kɛ yitil, yo womɛte komɛ ɓo ta lelɔ nyambɔ mɛsu̧.» 13Kɛ kɔŋte, ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ nyaŋgwɛ kum ɓesɔja kɔ nde: «Ɗukwɛ, mɛyasi kêlnaŋgwɛ kɛ yɔ ɓeŋgwɛ tikina temɔ te yi wɛ nɔ kɛ yembɛ kɛ́.» Ndi kɛ kiya ŋgimɔ te, ɛ kɔn mɔ mɛsay wenɛ siyɛ.

14Kɛ kɔŋte, ɛ Yesus nje kwa̧ kɛ̀ kɛ tu̧ Piyɛr dolɔ ki nɛ Piyɛr ɛ nyari mɛtinɛŋgwɛ kɛ kɔnɔ nɛ ɗuku. 15Ɛ Yesus kɛnjɛ ɓɔ kpokɛ nɛ ɓɔ mɔ kɔn, ɛ kɔn ɗuku siyɛ kɛ yotu nɛ. Ɛ nyari tɛmɛ kɛ̀ kelɔ mɛsay nyɛ nyɛ. 16Kɛ ɓekoko ma ɗya̧, ɛ ɓomɔ kɛ̀ nɛ ɓaŋa ɓuɗya ɓotu ɓete ɓe ɓa̧ nɛ ɓeya mɛsisiŋ kɛ yotu ɓaka kɛ̀ yi Yesus. A ɗikima soŋɛ ɓeya mɛsisiŋ kɛ yotu yan nɛ lɛpi te yi pundɛ kɛ numbu nɛ kɛ́, ɛ nyɛ siɗyɛ mɛkɔn mɛ ɓomɔ hɛnɛ. 17Mɛyasi kelnama ɗete yí tonjɛ nɛ mɛlɛpi mɛte yi Esayi te mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ lɛpima kɛ́. A lɛpima nde: ‹A ɓoŋma mɛkɔsu musu soɓɛ mɛkɔn musu.›

Kasi ɓeŋgwa Yesus

(Lk 9 nɛ̀ 14)

18Kɛ Yesus ma ɓɛŋɛ nyaŋgwɛ ŋgil te yi linja nyɛ kɛ́, ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ ɓejekɛ ɓenɛ nde, ɓo sâɓikwɛ nyaŋgwɛ mbatɔ kɛ̀ ŋginjɛ te yɔru. 19Wɛtɛ mɔ teɗya mɛmboŋga nja̧ kɛ kɛki nɛ lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Yekele, mbɛy hɛnɛ te yi wɛ ta kɛ̀ kɛte, mi ta ɓeŋgwɛ wɛ.» 20Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Ɓetoŋgɔ nɛ mɛnjɛmbi man, ɓenɔn sendi nɛ mɛtu̧ man. Yasi wɛtɛ, *Mɔnɔ mumɔ kinɛ mbɛy te yi nyɛ yakama ɓokwɛ to kɛte na.» 21Ɛ wɛtɛ mumɔ te ɛ ɓa̧ sendi jekɛ wenɛ kɔ lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, tikɔ mi, nɛ́ mi pa kɛ̀ pumbu saŋmbɛ.» 22Yasi wɛtɛ, ɛ Yesus yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Ɓeŋgwɛ mi, tikɔ, nɛ́ ɓemuŋ pumbu ɓemuŋ ɓan.»

Yesus kɛ tɛmbiɗye mbuku

(Mk 4; Lk 8)

23Kɛ kɔŋ mɛyasi mɛnɔri, ɛ Yesus kwa̧ ɓendɔ landi, ɛ ɓejekɛ ɓenɛ ɓeŋgwɛ sendi nyɛ. 24Semɔ semɔ, ɛ nyaŋgwɛ mbuku kwa̧ kɛ to nyaŋgwɛ matɔ, ɛ mɛkumbɔ mɛmiyɛ landi, yinɔri Yesus nɛ kɛ jakɔ. 25Ɛ ɓejekɛ kɛ̀ kɛ kɛki nɛ, jemɛ nyɛ lɛpɔ nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, joŋgwɛ wusɛ, hɛ ta girɔ ndana.» 26Ɛ nyɛ nje lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Wunɛ ɓotu ɓete ɓe tikɛ temɔ nɛ mbɛt kɛ yi Njambiyɛ ɓaka, wunɛ gwáki wɔ̧ ŋge?» Ndana, ɛ nyɛ nje tɛmɛ ɓama nɛ mbuku ɓenɛ nyaŋgwɛ matɔ, ɛ yasi hɛnɛ yɔkwɛ ɓɛ wɛynate nɛ sɛmyɛk. 27Ɛ sosu yan siyɛ nɛ hirek, ɛ ɓo lɛpɛ tandɛ yan nde: «Yɔkɔ ɓa kwalɔ mɔ te nda yi gba mbuku nɛ̀ nyaŋgwɛ matɔ wokuna nɛ nyɛ kɔ?»

Yesus kɛ soŋɛ ɓeya mɛsisiŋ kɛ

yotu ɓaŋa ɓembam yiɓa

(Mk 5; Lk 8)

28Kɛ Yesus ma saɓiyɛ nyaŋgwɛ matɔ kumɔ kɛ ŋginjɛ te yɔru kɛ mɛnɛti mɛ ɓotu ɓe Gadara kɛ́, ɛ ɓaŋa ɓembam yiɓa ɓe ɓa̧ nɛ ɓeya mɛsisiŋ kɛ yotu ɓaka nje kɛ yenɛ. Ɓo púndu kɛ mɛŋguku kɛ mbɛy komɛ ɓomɔ ɗikima pumbɔ ɓemuŋ kɛ́. Ɓo ɓa̧ nda goŋgo njomɔ, ɗete ko mumɔ tì ɓɛ kɛ pɛsa pulɔ mate na. 29Ndana, ɛ ɓo kembiɗya lɛpɔ nde: «Mɔnɔ Njambiyɛ, sinɛ wunɛ nɛ lɛpi te nda? Wɛ sáŋ ŋge kɛ yotu su? ’Wɛ njáki, nɛ́ wɛ nje teɗye wusɛ mɛbɔnɛ piŋɔ te yi ŋgimɔ tì pa yaka kɛ́?» 30Yinɔri nyaŋgwɛ kuru ɓeaɓem ɓa̧ kɛ ɗyena, ɓo tì ɓɛ lɔndunate nɛ ɓo na. 31Ɛ ɓeya mɛsisiŋ ŋgwɛta nɛ Yesus lɛpɔ nde: «Ŋgɛ wɛ ɗuɗye wusɛ, kɛnjikwɛ wusɛ kɛ̀ kɛ kuru ɓeaɓem ɓari, nɛ́ wusɛ kɛ̀ nyiŋ kɛ yotu yan.» 32Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Wunɛ kɛ̂n.» Ɛ ɓo ɗuwɛ kɛ yotu ɓembam ɓenɔri kɛ̀ nyiŋɛ kɛ yotu ɓeaɓem. Ɛ ndiŋgɛlɛ kuru ɓeaɓem siliyɛ kombɔ nɛ ɓeya sokɔ nɛ bibibi bimbina kɛ nyaŋgwɛ matɔ si gwe. 33Ɓotu ɓete ɓe ɓa̧ kɛ ɓakiɗye ɓeaɓem ɓaka sɛɗya kambɔ kumɔ ɗya, yekiɗye mɛyasi hɛnɛ te yi kwaŋnama kɛ́. Ɓo jekima lɛpɔ yasi te yi ɗyaŋma kɛ yi ɓotu ɓete ɓe ɓa̧ nɛ ɓeya mɛsisiŋ kɛ yotu ɓaka. 34Ndana, ɛ ndiŋgɛlɛ ɗya sutiyɛ kɛ̀ pɛ yi Yesus. Kɛ ɓomɔ ma kaŋɛ misi ɓɛŋɛ nɛ nyɛ kɛ́, ɛ ɓo ŋgwɛta nɛ nyɛ nde, a kwâŋ lɔndɔ kɛ mɛnɛti man.

9

Yesus kɛ kelɔ nde, wɛtɛ mɔ

jɛmti kɛ̂ndi

(Mk 2; Lk 5)

1Kɛ kɔŋ te kɛ́, ɛ Yesus ɓendɛ landi saɓiyɛ nyaŋgwɛ matɔ nɛ kɔkɔ kɛ̀ kɛ ŋgbak ŋgbak ɗya ɗyenɛ. 2Ɛ ɓaŋa ɓomɔ soɓɛ wɛtɛ mɔ jɛmti mɛtinɛŋgwɛ kɛ taŋ nje nɔ kɛ yenɛ. Kɛ Yesus ma ɓɛŋɛ gbate nde, ɓo tikima temɔ nɛ nyɛ kɛ́, ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ mɔ jɛmti nde: «Mɔnmbɛ, wɛ tî kambi yaŋa na, mɛɓeyɔ mɔ, mi kɛ tikɔ yo nɛ ŋgwɛtɛ.» 3Ndana, ɛ ɓaŋa ɓotu ɓe kɛtina mɛyasi lɛpɛ kɛ mɔy temɔ yan nde: «Mbam kɔ kɛ gbutɔ gba nɛ Njambiyɛ!» 4Yesus duwa̧ mɛtakɛ man, ɛ nyɛ lɛpɛ nde: «Kɛto ŋge yi wunɛ ɓɛ nɛ ɓeya mɛtakɛ kɛ mɔy mɛtemɔ mun ɗete kɛ́? 5Ma nɛ̀ lɛpinate nde: ‹Mɛɓeyɔ mɔ, mi kɛ tikɔ yo nɛ ŋgwɛtɛ› nɛ̀ lɛpinate nde: ‹Tɛma kɛndɔ,› kelna ŋge kwa̧ jɛwɔ kɛ njokate? 6Ɗete, mi ta teɗye wunɛ ndana nde, *Mɔnɔ mumɔ nɛ ɗeti te yi tikɔ mɛɓeyɔ mɛ ɓomɔ nɛ ŋgwɛtɛ kɛ to mɛnɛti.» Ɛ nyɛ nje lɛpɔ nyɛ mɔ jɛmti nde: «Tɛma, ɓoŋgɔ taŋ yɔ ɗukwɛ kɛ tu̧ ɗyɔ.» 7Ɛ mɔ jɛmti tɛmɛ ɗuwɛ kɛ̀ tu̧ ɗyenɛ. 8Kɛ ŋgil ma ɓɛŋɛ ɗete kɛ́, ɛ ɓomɔ gwe wɔ̧ ɓuɗyate lukse Njambiyɛ, kɛto a nya ɓomɔ ɗeti te yi kelɔ kwalɔ mɛyasi nda yite.

Yesus kɛ tɔkɛ Matiyo

(Mk 2; Lk 5)

9Yesus nja̧ toŋgiɗya kɛ̀ mbɔmbu, ɛ nyɛ ɓɛŋɛ mbaŋa mbam nde Matiyo kɛ ɗiyɔ kɛ mbɛy komɛ ɓomɔ ɗiki gbo mɔni garama kɛ́. Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Ɓeŋgwɛ mi.» Ɛ nyɛ tɛmɛ ɓeŋgwɛ nyɛ. 10Kɛ ŋgimɔ te yi Yesus ɓa̧ kɛ ɗyena kɛ tu̧ Matiyo ɓenɛ ɓejekɛ ɓenɛ kɛ́, ɛ ɓaŋa ɓuɗya ɓotu ɓe ɓoŋna mɔni garama nɛ̀ ɓaŋa ɓotu ɓe mɛɓeyɔ nje ɗyena ɓenɛ ɓo. 11Kɛ *Ɓefarisɛ̧ ma ɓɛŋɛ ɗete kɛ́, ɛ ɓo lɛpɛ nyɛ ɓejekɛ ɓenɛ nde: «Kɛto ŋge yi masa wun ɗyena ɓenɛ ɓotu ɓe ɓoŋna mɔni garama nɛ̀ ɓotu ɓe mɛɓeyɔ kɛ́?» 12Yesus wokuma yasi te yi ɓo lɛpima kɛ́, ɛ nyɛ yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Yeti ɓotu ɓete ɓe nɛ mɛmbundɔ wɛynate ɓaka sa̧ nɛ nje mɔ nyɛti na, yasi wɛtɛ, yo ndi ɓotu ɓe kɔnɛ ɓaka. 13Ma ɗete, wunɛ kwâŋ, nɛ̀ wunɛ jêka ɓiye to lɛpi kɛ yi Njambiyɛ lɛpɛ nde: ‹Yo gwena ŋgwɛtɛ ɓɛsɔ yi mi jayɛ, yeti wona ɓenyamɔ kelɔ nɛ sadaka na.› Yo nde, mi ti njáki nje jeɓa ŋgbeŋ ɓomɔ na, mi njáki nje jeɓa ɓotu ɓe mɛɓeyɔ.»

14Wɛtɛ yesɔ ɓejekɛ ɓe Jaŋ nja̧ kɛ yi Yesus lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Sinɛ *Ɓefarisɛ̧ kɛ ɗiki kiyɔ mɛɗye yí kanɔ nɛ Njambiyɛ. Ma kɛto ŋge yi ɓejekɛ te ɓɔ ti kél sendi ɗete kɛ́?» 15Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ ɓo nde: «’Ɓesɔ ɓe mbam te ɛ kelɛ gwaki kɔ yakama jaɓa ka kɛ ŋgimɔ te yi nyɛ ndi kɛte ɓenɛ ɓo kɛ́? Ko na. Ma ŋgimɔ ta ɗya̧ yi ɓomɔ ta soŋɛ nɛ nyɛ kɛ mɛɓɔ man. Yo kɛ ŋgimɔ te yite yi ɓo ta kiyɔ mɛɗye yɛy.

16«Mumɔ ti ɓóŋ pɛl jɔnja lambɔ nje datɔ nɛ lambɔ te yi ma ɓutɔ kɛ́ na. Kɛto ŋgɛ yo kelna ɗete, pɛl jɔnja lambɔ má nyukute njombute, ɔ ɓɛ́ŋa, nyal te má nje ɗɔkɔ kwa̧ to te. 17Sendi, mumɔ ti sɔ́pita jɔnja mɛnjam nyɛ kɛ ɓɔru mɛmbe na. Kɛto ŋgɛ yo kelna ɗete, mɛmbe má posiyɛ nyiŋɛ siri, mɛnjam má si dɛndila nɛ mɛnɛti. Yasi wɛtɛ, ɓo sɔ́pita jɔnja mɛnjam nyɛ kɛ jɔnja mɛmbe. Komɛte, mɛnjam nɛ̀ mɛmbe tí yambile na.»

Yesus kɛ womiyɛ wɛtɛ mɔnɔ ŋgɔndu.

Wɛtɛ nyari kɛ kpokɛ numbu

lambɔ Yesus

(Mk 5; Lk 8)

18Yesus ɓa̧ ndi kɛ lɛpina ɗete nyɛ ɓo kɛ́, yaka nɛ wɛtɛ kum kɛ ɗya̧ nje kusɛ mɛɓɔŋ kɛ mbɔmbu wenɛ lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Ŋgɔndu wombɛ gwa̧ ndana ndana, ko ɗete, inja kasɛ ɓɔ kɛ yotu nɛ, na ju̧.» 19Ɛ Yesus tɛmɛ ɓenɛ ɓejekɛ ɓenɛ ɓeŋgwɛ nyɛ. 20Ndana, ɛ wɛtɛ nyari yi mɛkiyɔ ɓa̧ kɛ lekwɛ nyɛ kɛ mɛsew kamɔ jɔ yiɓa kɔ pɛsa nɛ kɔŋ Yesus kpokɛ numbu lambɔ nɛ. 21Nya kɔ kelma ɗete, kɛto a ɗikima lɛpɔ kɛ mɔy temɔ nɛ nde: ‹Ŋgɛ mi kpokɛ ndi gbɛla numbu lambɔ nɛ, kɔn mbɛ ta siyɔ.› 22Ɛ Yesus yeŋsa ɓɛŋɛ nyari lɛpɔ nde: «Mɔnmbɛ, wɛ tî kambi yaŋa na, tikina temɔ te yi wɛ nɔ kɛ́ joŋgwa wɛ.» Ɛ kɔn nyari siyɛ ndi kɛ kiya mbɛy.

23Yesus ɗyaŋma kɛ tu̧ kum kɔ ɓɛŋɛ ɓomɔ kɛ tɔ̧ mbule, dolɔ sendi ŋgil nɛ ho. Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ ɓo nde: 24«Wunɛ sîki pundɔ, mɔnɔ ŋgɔndu kɔ tì gwe na, a kɛ jakɔ.» Yasi wɛtɛ, ɛ ɓo nyɛtɛ nyɛ. 25Kɛ ɓo ma si punjɛ ɓomɔ kɛ́, ɛ Yesus nyiŋɛ tu̧ kɛnjɛ ɓɔ ɓiye nɛ mɔnɔ ŋgɔndu kɛ ɓɔ, ɛ nyɛ tɛmɛ. 26Ɛ kasi te nyanja kɛ ndiŋgɛlɛ poku mɛnɛti mɛte hɛnɛ.

Yesus kɛ siɗyɛ mɛkɔn mɛ

ɓuɗya ɓomɔ

27Kɛ Yesus ma tɛmɛ komɛte yí kwa̧ kɛ́, ɛ ɓaŋa ɓotu ɓete ɓe nɛ ɗiɓina misi ɓaka yiɓa kandɛ ɓeŋgwa nɛ kɔŋ nɛ kɔŋ kembiɗya lɛpɔ nde: «Mɔnɔ Davit, gwakɔ ŋgwɛtɛ wusu.» 28Kɛ Yesus ma nyiŋɛ tu̧ kɛ́, ɛ ɓotu ɓete ɓe nɛ ɗiɓina misi ɓenɔri nje kɛ kɛki nɛ, ɛ nyɛ diyɛ ɓo nde: «’Wunɛ kɛ tikɔ temɔ nde, mi yakama kelɔ yasi te yi wunɛ diyɛ kɛ́?» Ɛ ɓo yeŋsa nde: «I̧, Nyaŋgwɛ Kumande.» 29Ndana, ɛ Yesus kpokɛ misi man lɛpɔ nde: «Mɛyasi kêlnaŋgwɛ kɛ yotu yun ɓeŋgwɛ ndi tikina temɔ te yi wunɛ nɔ kɛ́.» 30Ɛ misi man ɓutuna. Ɛ Yesus kombile lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Kpɛ, mumɔ tî dukwɛ yasi te yi kwaŋnama kɛ́ na.» 31Ko ɗete, kɛ ɓo ma pundɔ ndi yan ɗekɛ kɛ́, ɛ ɓo lapiɗye kasi Yesus kɛ ndiŋgɛlɛ mɛnɛti mɛte hɛnɛ.

32Kɛ ŋgimɔ te yi ɓo ɓa̧ kɛ kwa̧ kɛ́, ɛ ɓaŋa ɓomɔ nje nɛ wɛtɛ mbam ɛ ɓa̧ nɛ ɓeya sisiŋ kɛ yotu kɔ kɛ yi Yesus. A ti ɗíki tapita na. 33Kɛ Yesus ma si soŋɛ ɓeya sisiŋ kɛ yotu nɛ kɛ́, ɛ nyɛ kandɛ ndapi. Ɛ ɓomɔ ŋgbakima lɛpɔ nde: «Ko njɛl yasi nda yikɛ tì pa ɓɛŋna nɛ toru kɛ kandɔ Isarayɛl na.» 34Yasi wɛtɛ, ɛ *Ɓefarisɛ̧ lɛpɛ nde: «Yo *Kum ɓeya mɛsisiŋ nyɛ nyɛ ɗeti te yi soŋɛ nɛ ɓeya mɛsisiŋ kɛ yotu ɓomɔ.»

35Yesus kɛndima linje nyaŋgwɛ mɛɗya nɛ̀ mɔnɔ mɛɗya hɛnɛ. A ɗikima teɗye ɓomɔ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ kɛ mɛmbanjɔ mɛwesiɗya mɛ Ɓeyudɛn, pelɛ Kimɔ Tom kɛ kasi *Kandɔ Njambiyɛ, siɗyɛ kwalɔ mɛkɔn nɛ̀ kwalɔ mɛkɔsu hɛnɛ kɛ yotu ɓomɔ. 36Kɛ nyɛ ma kaŋɛ misi ɓɛŋɛ ɓuɗya ŋgil ɓomɔ kɛ́, ɛ nyɛ gwe ŋgwɛtɛ yan ɓuɗyate, kɛto ɓo ɓa̧ kɛ jaɓa, yotu nɛ putɛ nda ɓesam ɓete ɓe kinɛ mɔ ɓakiɗya yan ɓaka. 37Ɗete, ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ ɓejekɛ ɓenɛ nde: «Ɓuɗya nyambi ma ɗetɔ kɛ ŋgwaŋ, ma ɓotu ɓe mɛsay ti ɓuyɔ na. 38Ɗete, wunɛ ŋgwɛ̂taŋgwɛ nɛ sa ŋgwaŋ nde, a kɛ̂njikwɛ ɓotu ɓe mɛsay, nɛ́ ɓo kɛ̀ wesiɗye nyambi nɛ.»

10

Yesus kɛ tomɔ ɓejekɛ kamɔ jɔ yiɓa

kɛnjɛ kɛ̀ lɛpina Kimɔ Tom

(Mk 6; Lk 9)

1Kɛ kɔŋte, ɛ Yesus jeɓa ɓejekɛ ɓenɛ kamɔ jɔ yiɓa, nyɛ ɓo ɗeti te yi soŋɛ ɓeya mɛsisiŋ kɛ yotu ɓomɔ, siɗyɛ kwalɔ mɛkɔn nɛ̀ kwalɔ mɛkɔsu hɛnɛ. 2Mɛɗinɔ mɛ ɓotu ɓe tomun ɓe Yesus kamɔ jɔ yiɓa kɛ: Bosate Simɔn te yi ɓo jeɓa sendi nde Piyɛr kɔ ɓenɛ ndɛmbi wenɛ Andere ɓu̧ Jak te mɔnɔ Seɓede ɓenɛ maŋ wenɛ Jaŋ. 3Yo nɛ Filip nɛ̀ Bartelemi nɛ̀ Tomasi nɛ̀ Matiyo te mɔ ɓoŋna mɔni garama nɛ̀ Jak te mɔnɔ Alfe ɓu̧ Tade. 4Yo sendi nɛ Simɔn te mɔ mɛnɛti mɛ Kanan nɛ̀ Yudas te mɔ ɗyari Iskariyot. Yo nyɛ ɗyaŋgwɛ Yesus.

5Yesus tomma ɓotu ɓaka kamɔ jɔ yiɓa kitɛ ɓo lɛpɔ nde: «Kpɛ, wunɛ tî kɛn kɛ yiŋa mɛkandɔ na. Wunɛ tî nyiŋa sendi kɛ mɛɗya mɛ ɓotu ɓe Samari na. 6Wunɛ kpâl kɛ̀ kɛ kandɔ Isarayɛl kɛ yi ɓesam ɓete ɓe ma ɗimbiyɛ ɓaka. 7Wunɛ pêla kɛ̀ nɔ nyɛ ɓomɔ nde: ‹*Kandɔ te yi kwey ma wuta.› 8Wunɛ sîɗyikwɛ mɛkɔn mɛ ɓomɔ. Wunɛ kêl nde, ɓemuŋ wômkwɛ, kelɔ sendi nde, yotu ɓotu ɓe ndoko ɓɛ̂ki nɛ kpɛlɛŋ. Wunɛ sôŋa ɓeya mɛsisiŋ kɛ yotu ɓomɔ. Ɓo nya wunɛ mɛyasi gbɛlate, ɗete wunɛ nyɛ̂ki sendi nɛ gbɛlate. 9Wunɛ tî ɓoŋ ko lɔr ko sumba ko mɔnɔ litɔ mɔni ɓakiɗye kɛ jon ɗyun na. 10Wunɛ tî ɓiya ko koɓiyɛ kwa̧ nɔ ko lambɔ yiɓa ko nakala ko yiŋa kum jeti kɛ ɓɔ na, kɛto mɔ mɛsay yâkaŋgwɛ ɗye nduku mɛsay mɛnɛ. 11Ɗya hɛnɛ te yi wunɛ ta ɗya̧ kɛte, wunɛ pâŋ pa diyɛ, simande wɛtɛ mɔ te ɛ jayɛ mɛsay mun ɛ yakama ɓu̧ wunɛ kimɔte kɔ kɛte, nɛ̀ wunɛ yâki ndi kɛ mbɛy nɛ kumɔ kɛ ŋgimɔ te yi wunɛ ta kwa̧ kɛ́. 12Komɛ wunɛ ta nyiŋɛ tu̧ te kɛ́, nɛ̀ wunɛ nyɛ̂n ɓotu ɓe tu̧ lɛpɔ nde, tɛte njâki kɛ yan. 13Ŋgɛ ɓo yaka nɛ tɛte yi wunɛ lɛpima nɔ kɛ́, nɛ̀ yo njâki gbate kɛ yan. Ma ŋgɛ ɓo ti yaka nɔ na, nɛ̀ yo yɔ̂kwɛ kɛ̀ pɛ yun. 14Ŋgɛ ɓɛ nde, kɛ yiŋa tu̧ ho kɛ yiŋa ɗya ɓomɔ tí ɓu̧ wunɛ kimɔte ho wokɔ mɛlɛpi mun na, nɛ̀ wunɛ pûndu kɛ tu̧ te ho ɗuwɛ kɛ ɗya te. Nɛ̀ wunɛ kûtu ŋgbutu tu̧ te ho yi ɗya te soŋɛ kɛ mɛkol mun yí teɗye nde, ɓo kelma ɓeyate. 15Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Kɛ yesɔ pɛsina jɔsi, pɛsina jɔsi ɓotu ɓe ɗya te ta ɗetɔ kwa̧ yi ɓotu ɓe *Sɔdɔm nɛ̀ *Gɔmɔr.

Yesus nde, ɓotu ɓe tomun ta

saŋgwa nɛ mɛbɔnɛ

16«Nɛ ɓɛ̂ŋa, mi kɛ tomɔ wunɛ kɛnjɛ nda ɓesam kɛ njoka ɓeŋgwɛy. Wunɛ ɗîy nɛ sɔsɔ nda ɓekwɛ̧, ɓɛ wɛyna ɓomɔ nda ɓepepɔ. 17Wunɛ ɗîy nɛ sɔsɔ nɛ ɓomɔ, kɛto ɓo ta ɓu̧ wunɛ kaŋɛ nyɛ ɓotu ɓe pɛsina jɔsi. Ɓo ta njurɔ wunɛ nɛ njambala kɛ mɛmbanjɔ mɛwesiɗya man. 18Ɓo ta ɓu̧ wunɛ kɛ̀ nɔ kɛ mbɔmbu ɓekum nɛ̀ kɛ mbɔmbu ɓekumande kɛto mbɛ, nɛ́ wunɛ lɛpi yasi te yi wunɛ ɓɛŋma nɛ̀ yi wunɛ duwa̧ kɛ kasi mbɛ kɛ́ nyɛ ɓo, lɛpɔ sendi nyɛ ɓotu ɓete ɓe yeti kɛ duwɛ Njambiyɛ ɓaka. 19Ma komɛ ɓo ta ɓu̧ wunɛ kɛ̀ nɔ kɛ mbɔmbu yan ɗete kɛ́, wunɛ tî gwaki kaŋ wo yotu nda yi wunɛ ta lɛpina nɔ, ho gwe kaŋ kɛ yasi te yi wunɛ ta lɛpɔ kɛ́ na. Kɛto yasi te yi wunɛ ta lɛpɔ kɛ́, yo Kimɔ Sisiŋ ta nyɛ wunɛ yo kɛ numbu kɛ kiya mbɛy. 20Kɛto ko yeti wunɛ ta tapita na, yo Sisiŋ te yi Saŋgwɛ wun ta tapita nɛ nje yun. 21Maŋ ta ɗyaŋgwɛ maŋ wenɛ nyɛ ɓomɔ, nɛ́ ɓo wo nyɛ. Saŋgwɛ nɛ mɔnɔ ta kelɔ sendi ɗete nɛ mɔnɔ wenɛ. Ɓɔmbɛsikɛ ta lu̧ ɗyambi suŋgwɛ nɛ ɓesaŋgwɛ ɓan nɛ̀ ɓenyaŋgwɛ ɓan ɗyaŋgwɛ ɓo nyɛ ɓomɔ, ɓo má wo ɓo. 22Ɓomɔ hɛnɛ ta ɓenɔ wunɛ kɛto ɗinɔ ɗyembɛ, ma mɔ te ɛ ta ɗisima kelɔ tiŋ kumɔ kɛ siynate kɔ ta ju̧. 23Ŋgɛ ɓo teɗye wunɛ mɛbɔnɛ kɛ wɛtɛ ɗya, nɛ̀ wunɛ kâmbi ɓɔmbɔ kɛ̀ kɛ mbaŋa. Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Wunɛ tí siɗyɛ linje mɛɗya hɛnɛ kɛ ndiŋgɛlɛ mɛnɛti mɛ Isarayɛl kinɛ nde, *Mɔnɔ mumɔ ɗyâŋ na.

24«Mɔ te ɛ jekɛ yasi kɔ tì kwa̧ yekele wenɛ na. Sendi, mɔ mɛsay tì kwa̧ masa wenɛ na. 25Ŋgɛ ɓo kelɛ nɛ mɔ te ɛ jekɛ yasi kɔ nda yi ɓo kelɛ nɛ yekele wenɛ, yite kimɔte kɛ yi jekɛ te. Sendi, ŋgɛ ɓo kelɛ nɛ mɔ mɛsay nda yi ɓo kelɛ nɛ masa wenɛ, yite kimɔte kɛ yi mɔ mɛsay te mbɛte. Ma ŋge ɓo jeɓa sa̧ tu̧ nde *Belsebul, ’ɓo ta nje lɛpɔ nde ŋge suŋgwɛ nɛ ɓotu ɓe tu̧ ɗyenɛ? 26Ɗete, wunɛ tî kambi ɓotu ɓete ɓe kelɛ ɓeya yasi suŋgwɛ nɛ wunɛ kɛ́ na, kɛto kinɛ yaŋa te yi ɗiyɛ kɛ sɔ ta ɗiyɔ kinɛ pundɔ puyɛ na. Sendi, kinɛ yaŋa te yi ɗiyɛ sɔɗyate ta ɗiyɔ nde, ɓomɔ tí duwɛ na. 27Yasi te yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ mɔy yitil nɛ tu, wunɛ lɛ̂pi yo kɛ puyɛ nɛ yesɔ. Yasi te yi ɓo lakiɗya lakiɗyaŋgwɛ nyɛ wunɛ kɛ mɛtɔ, wunɛ ɓêndi mɛtosiyɔ̧ pelɛ yo nɛ gbololo. 28Wunɛ tî kambi ɓotu ɓete ɓe yakama wo mɛmbundɔ kinɛ ɓɛ nɛ ɗeti te yi wo sendi sisiŋ na. Yasi wɛtɛ, wunɛ kpâl kambɔ yɔkɔ ɛ yakama girise sisiŋ nɛ̀ mɛmbundɔ kɛ ɗitɛ te yi ti ɗím kɛ́. 29’Ɓo ti ɗyáŋgwɛ ka ɓeŋgiri yiɓa sisi wɛtɛ na? Ko ɗete, kinɛ wɛtɛ nɛ wɛtɛ kɛ njoka yan kɛ ɓalɔ kɛ mɛnɛti yambile kinɛ nde, Saŋgwɛ wun dûkwɛ na. 30Ko nyiŋɔ to yun, Njambiyɛ kɛ duwɛ ɓuyɔte. 31Ɗete, wunɛ tî kambi yaŋa na. Wunɛ sulnate kɛ misi mɛ Njambiyɛ kwa̧ ɓuɗya ɓeŋgiri. 32Yo nde, mumɔ hɛnɛ ɛ jayɛ mi kɛ mbɔmbu ɓomɔ, mi ta jayɛ sendi nyɛ kɛ mbɔmbu Saŋmbɛ te ɛ ɗiyɛ kɛ kwey kɔ. 33Ma mɔ te ɛ sɛŋɛ mi kɛ mbɔmbu ɓomɔ, mi ta sɛŋɛ sendi nyɛ kɛ misi mɛ Saŋmbɛ te ɛ ɗiyɛ kɛ kwey kɔ.

34«Wunɛ tî taka nde, mi njáki nje nyɛ tɛte kɛ mɛnɛti maka na. Mi ti njáki nje nyɛ tɛte na, yasi wɛtɛ, mi njáki nɛ kafa. 35Kɛto mi njáki ɓakɛ njoka mɔnɔ ɓenɛ saŋgwɛ, ɓakɛ njoka mɔnɔ nyari ɓenɛ nyaŋgwɛ, ɓakɛ sendi njoka njari ɓenɛ mbambɔ ɛ nyari. 36Sendi, ɗyambi ta wulɛ ndi kɛ tu̧ mumɔ suŋgwɛ nɛ nyɛ. 37Mɔ kwaɗyɛ saŋgwɛ ho nyaŋgwɛ kwa̧ mi, mɔ te ti yaka ɓɛ mumɔ wombɛ na. Sendi, mɔ kwaɗyɛ mɔnɔ wenɛ ɛ mbam ho ɛ nyari kwa̧ mi, mɔ te ti yaka ɓɛ mumɔ wombɛ na. 38Ŋgɛ mumɔ ti soɓɛ kroa nɛ ɓeŋgwɛ nɛ mi, mɔ te ti yaka ɓɛ mumɔ wombɛ na. 39Mɔ te ɛ ta ɓakiɗye joŋgwɛ ɗyenɛ nɛ ŋgom ŋgom kɔ ta ɗimbiɗye yo, ma yɔkɔ ɛ ta ɗimbiɗye joŋgwɛ ɗyenɛ kɛto mbɛ kɔ ta kpalɔ ɓɛ nɛ yo.

40«Mɔ ɓu̧ wunɛ kimɔte, mɔ te ɓóŋ mi. Ma mɔ ɓu̧ mi kimɔte, a ɓóŋ Mɔ te ɛ tomma mi kɔ. 41Mɔ ɓu̧ mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ kimɔte, kɛto a duwa̧ nde, nyɛ mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ, mɔ te ta ɓɛ sendi nɛ sol te yi ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ ta ɓɛ nɔ kɛ́. Sendi, mɔ te ɛ ɓu̧ ŋgbeŋ mumɔ kimɔte, kɛto a duwa̧ nde, nyɛ nɛ ŋgbeŋ, mɔ te ta ɓɛ sendi nɛ sol te yi ŋgbeŋ ɓomɔ ta ɓɛ nɔ kɛ́. 42Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Mɔ te ɛ ta ɓu̧ ko ndi gbɛla pelɔ tɛ mɔrɔku nyɛ mbaŋa mɔnɔsikɛ, kɛto mɔnɔ te jekɛ wombɛ, mɔ te tí kɔpɔ sol nɛ na.»

11

Jaŋ kɛ tomɔ ɓejekɛ ɓenɛ

kɛnjɛ kɛ yi Yesus

(Lk 7)

1Kɛ Yesus ma si lɛpɔ mɛyasi mɛnɔri nyɛ ɓejekɛ ɓenɛ kamɔ jɔ yiɓa kɛ́, ɛ nyɛ tɛmɛ womɛte kwa̧, na kɛ̀ teɗye ɓomɔ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ, pelɛ sendi Kimɔ Tom nɛ kɛ nyaŋgwɛ mɛɗya mɛte yi mɛnɛti mɛte.

2Jaŋ ɗiyma kɛ tu̧ jɔɓɔ wokɔ nda yi ɓomɔ ɗikima yekiɗye mɛyasi mɛte yi *Krist ɗikima kelɔ kɛ́. Ɛ nyɛ tomɛ ɓaŋa ɓejekɛ ɓenɛ kɛ̀ diyɛ nɛ nyɛ nde: 3«Wɛ ka mɔ te ɛ ɓa̧ nde, a njâki kɔ, ho wusɛ lâɗya mbaŋa dɛlɛ?» 4Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Wunɛ yɔ̂kwɛ nɛ̀ wunɛ yêkiɗya yasi te yi wunɛ wokuma nɛ̀ yi wunɛ ɓɛŋma kɛ́ nyɛ Jaŋ. 5Ɓotu ɓete ɓe nɛ ɗiɓina misi ɓaka mɛ kɛ ɓɛŋɛ yasi. Ɓotu ɓe ndɛmbil mɛ kɛ kɛndɔ lalɛ nɛ ŋgbeŋ. Ɓaka ɓe nɛ ndoko ɓaka mɛ nɛ yotu nɛ kpɛlɛŋ. Ɓotu ɓete ɓe nɛ ɗiɓina mɛtɔ ɓaka mɛ kɛ wokɔ pɛ̧. Ɓemuŋ kɛ womiyɛ. Ɓo kɛ lɛpɔ sendi Kimɔ Tom nyɛ buka ɓomɔ. 6Mɔ te ɛ ta ɗiyɔ kinɛ jɔsiɗye kelɔ yiŋa ɓeya yasi kɛto mbɛ kɔ nɛ mɛsosa.»

7Kɛ ŋgimɔ te yi ɓejekɛ ɓe Jaŋ ɓa̧ kɛ kwa̧ kɛ́, ɛ Yesus kandɛ lɛpina mɛyasi kɛ kasi Jaŋ nyɛ ŋgil ɓomɔ nde: «Kɛ yi wunɛ ka̧ nɔ kɛ koŋgor kɛ́, wunɛ kɛ́n kɛ̀ ɓɛŋɛ yasi te nda? ’Wunɛ kɛ́n ka kɛ̀ ɓɛŋɛ njoy te yi pupɔ wumbiɗye kɛ́? 8Ma wunɛ ma kɛ́n kɛ̀ ɓɛŋɛ yasi te nda gbate? ’Wunɛ ka̧ kɛ̀ ɓɛŋɛ mbaŋa mumɔ nɛ kpasa mɛlambɔ kɛ yotu? Yo nde, ɓotu ɓete ɓe lɛŋɛ kpasa mɛlambɔ ɗete ɓaka jóŋnaŋgwɛ ndi kɛ ndoko ɓekumande. 9Ma wunɛ ma kɛ́n gbate kɛ̀ ɓɛŋɛ nda? ’Wunɛ kɛ́n kɛ̀ ɓɛŋɛ mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ? I̧, mi kɛ lɛpɔ nyɛ wunɛ nde: Nyɛ mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ gbate gbate, ma yasi wɛtɛ, a kwaŋma yite. 10Yo nyɛ yi ɓo kɛtima kasi nɛ kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ nde: ‹Ɓɛŋa, mi kɛ kandɛ tomɔ mɔ tomun wombɛ nɛ wɛ, na kɛ̀ kandi kombile nje tikɛ wɛ.› 11Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Kinɛ mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ ɛ jaɗya wulɛ kɛ mɔy nyari kwaŋma Jaŋ te mɔ tɔpuna ɓomɔ kɛ mɔrɔku na. Ko ɗete, njena mumɔ kɛ *Kandɔ te yi kwey kwa̧ nyɛ. 12Kandɛ kɛ ŋgimɔ te yi Jaŋ te mɔ tɔpuna ɓomɔ kɛ mɔrɔku kandima nɛ pelna Kimɔ Tom Njambiyɛ kumɔ ndana Kandɔ te yi kwey kɛ saŋgwa nɛ ɗetina mɛsuŋgwa. Ma yo ɓotu ɓete ɓe lu̧ to gɔsɔ yo nɛ tiŋ hɛnɛ ɓaka ɓu̧ yo. 13Ma ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ hɛnɛ nɛ̀ mɛmboŋga mɛte yi Mɔyisi kɛtima kɛ́ lɛpima kasi Kandɔ te, yite Jaŋ tì pa kandɛ lɛpinate yenɛ na. 14Ŋgɛ wunɛ kwaɗyɛ wokɔ to yasi te yi mi lɛpɛ kɛ́, yo nde, Jaŋ nyɛ Eli te yi ɓo ɗikima lɛpɔ nde, a ta nje kɔ. 15Mɔ te ɛ nɛ mɛtɔ te yí wokɔ nɛ pɛ̧, na woku.

16«Ma, mi ta yekɔ ɓa ɓotu ɓe ŋgimɔ te yɔkɔ nɛ ɓe nda? Ɓo nda ɓɔnɔsikɛ te ɓe ɗiyɛ kɛ babal, ɓaka má lɛpɔ kɛnjɛ ɓɛsɔ nde: 17‹Wusɛ tɔŋma mbule nyɛ wunɛ, wunɛ kinɛ ɓɔlɔ na. Wusɛ jembima mɛjembi mɛ sɔŋ nyɛ wunɛ, wunɛ kinɛ lelɔ na.› 18Ɗete sendi, Jaŋ nja̧. Mɛɗye, a ti ɗyáki. Mɛnjam, a ti hɔ́ɓiya. Kɛ kɔŋte, ɓomɔ nde: ‹A nɛ ɓeya sisiŋ kɛ yotu.› 19Ndana *Mɔnɔ mumɔ nja̧. Mɛɗye, a kɛ ɗye. Mɛnjam, a kɛ hɔɓiye. Kɛ kɔŋte, ɓomɔ nde: ‹Nɛ ɓɛ̂ŋa ndi nyaŋgwɛ mɔ mɛɗye nɛ̀ nyaŋgwɛ mɔ hɔɓiya mɛnjam te yɔkɔ, sɔ nɛ ɓotu ɓe ɓoŋna mɔni garama nɛ̀ ɓotu ɓe mɛɓeyɔ.› Yasi wɛtɛ, ɗyanɔ Njambiyɛ gbate nɛ ŋgbeŋ. Yo kɛ ɓɛŋna ɗete kɛ mɛkele mɛte yi ɗyanɔ te kelɛ kɛ́.»

Yesus kɛ ndeya

ɓaŋa ɓomɔ

20Ndana, ɛ Yesus kandɛ ndeyna ɓotu ɓe mɛɗya mɛte yi nyɛ kelma sulɔ nyaŋgwɛ mɛkele kɛ yan ɓaka, kɛto ɓo tì yeŋsa temɔ na. A lɛpima nde: 21«Wunɛ ɓotu ɓe Korasin, mɛbɔnɛ ta ɓalɔ kɛ to yun! Wunɛ ɓotu ɓe Betsayda, mɛbɔnɛ ta ɓalɔ sendi kɛ to yun! Kɛto má ɓɛki nde, nyaŋgwɛ mɛkele mɛte yi kelnama kɛ mɛɗya mun kɛ́ ma kélnaŋgwɛ kɛ Tir nɛ̀ Sidɔn, ma ɓotu ɓete yeŋsama temɔ njombu yaŋa lɛŋɛ mɛsanduku kutuɗye mɛsu mɛ ɗitɛ kɛ yotu. 22Yori yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ nde: Kɛ yesɔ pɛsina jɔsi, pɛsina jɔsi te yun ta laŋ ɗetɔ kwa̧ yi Tir nɛ̀ Sidɔn. 23Ma wunɛ ɓotu ɓe Kapɛrnawum, ’wunɛ táka ka nde, ɓo ta ɓendiɗye wunɛ kumɔ kwey? Ko na, ɓo ta kpalɔ piɗyɛ wunɛ kumɔ kɛ ɗya ɓemuŋ. Kɛto má ɓɛki nde, nyaŋgwɛ mɛkele mɛte yi kelnama kɛ yun kɛ́ ma kélnaŋgwɛ kɛ *Sɔdɔm, ma Sɔdɔm ndi kɛte kumɔ muka. 24Yori yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ nde: Kɛ yesɔ pɛsina jɔsi, pɛsina jɔsi te yun ta laŋ ɗetɔ kwa̧ yi Sɔdɔm.»

Yesus nde, yo nyɛ nyɛ

ɓomɔ mɛwɛɗya

25Ndi kɛ kiya ŋgimɔ te yite ɛ Yesus lɛpɛ nde: «Mi kɛ lukse wɛ Da, Kumande ɗyoɓɔ nɛ̀ mɛnɛti, kɛto wɛ sɔɗya mɛyasi mɛte nɛ ɓotu ɓe ɗyanɔ, sɔɗyɛ sendi nɛ ɓotu ɓe duwa̧ yasi kpalɔ nje punjɛ yo nyɛ gbɛla ɓɔnɔsikɛ. 26I̧ Da, mi kɛ lukse wɛ, kɛto wɛ kwaɗya nde, mɛyasi kwâŋnaŋgwɛ ɗete. 27Saŋmbɛ nya mi mɛyasi hɛnɛ. Mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ yeti kɛ duwɛ Mɔnɔ na, soŋɛ ndi Da. Sendi, mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ yeti kɛ duwɛ Da na, soŋɛ ndi *Mɔnɔ nɛ̀ mɔ te yi Mɔnɔ kwaɗyɛ punjɛ yo nyɛ nyɛ kɔ. 28Wunɛ njâki kɛ yembɛ, wunɛ ɓomɔ hɛnɛ ɓe ma si katɔ nɛ soɓuna ɗitina mɛmapi, mi ta nyɛ mbɛ wunɛ mɛwɛɗya. 29Wunɛ jâya *mapi te yi mi soɓiɗye wunɛ kɛ́, ɓeŋgwɛ mi kelɔ yasi te yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́, jayɛ sendi mɛyasi mɛte yi mi teɗye wunɛ kɛ́, kɛto mi wɛyna mumɔ, mi sendi nɛ kimɔ temɔ. Ɗete, mɛtemɔ mun ta ɗiyɔ gbate nɛ tɛ, 30kɛto mapi te yi mi soɓiɗye wunɛ kɛ́ kimɔte kɛ yun. Sendi, yasi te yi mi soɓiɗye wunɛ kɛ́ ɗekɛ nɛ hɛsɛm.»

12

Yesus kɛ lɛpina kɛ kasi yesɔ Saba

(Mk 2; Lk 6)

1Ɗiyɔ kɛ́, ɛ Yesus ɓenɛ ɓejekɛ ɓenɛ kwa̧ kɛ̀ kɛ mɔy mɛŋgwaŋ mɛte yi ɓo ɓɛma nyambi te yi ɓo kelɛ nɛ mampa kɛ́. Yo ɓa̧ kɛ yesɔ *Saba. Ɓejekɛ ɓa̧ kɛ gwe nja, ɛ ɓo nyɛ ɓɔ kɛ lekina mɛto mɛte ɗye. 2Kɛ *Ɓefarisɛ̧ ma ɓɛŋɛ ɗete kɛ́, ɛ ɓo lɛpɛ nyɛ Yesus nde: «Ɓɛŋa ndi, ɓejekɛ ɓɔ kɛ kelɔ yasi te yi mɛmboŋga musu kiɗyɛ nde, mumɔ tî kel kɛ yesɔ Saba kɛ́.» 3Yasi wɛtɛ, ɛ Yesus yeŋsa nyɛ ɓo nde: «’Yite nde, wunɛ tì pa tɔlɔ yasi te yi kumande Davit kelma komɛ nyɛ gwa̧ nja ɓenɛ ɓotu ɓenɛ kɛ́? 4A nyiŋma kɛ mbanjɔ Njambiyɛ, ɓu̧ mɛmampa mɛte yi ɗiyɛ kɛ mbanjɔ Njambiyɛ kɛ́ ɗye ɓenɛ ɓotu ɓenɛ. Yo tì ɓɛ nde, gbɛla mumɔ ɗyâki na, ko nyɛ Davit ko ɓotu ɓete ɓe ɓa̧ kɛ njɔŋ nɛ ɓaka. Yo ɓa̧ nde, ndi ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ ɓepɔ yâkaŋgwɛ ɗye yo. 5’Yite nde, wunɛ tì tɔlɛ kɛ mɛmboŋga mɛte yi Mɔyisi kɛtima kɛ́ nde, ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ yeti kɛ jesɔ mboŋga te ɛ lɛpɛ kasi Saba kɛ́ na? Ɓo kɛ kelɔ mɛsay lalɛ kɛ mɔy mbanjɔ Njambiyɛ kɛ yesɔ Saba. Ma ko ɗete, Njambiyɛ yeti kɛ ndeyɛ ɓo kɛ yite na. 6Ma mi kɛ kombile lɛpɔ nyɛ wunɛ nde: Yo nɛ wɛtɛ mumɔ waka ɛ kwaŋma mbanjɔ Njambiyɛ. 7Wunɛ ma dúkwɛ ɓiye to lɛpi kɛ yi mɛkana mɛ Njambiyɛ lɛpɛ nde: ‹Mi kwáɗyikwɛ gwena ŋgwɛtɛ ɓɛsɔ, yeti nyɛna sadaka te yi mumɔ nyɛ mi kɛ́ na.› Wunɛ má dukwɛ lɛpi te, ma wunɛ yeti kɛ lɛpina ɓeyate suŋgwɛ nɛ ɓotu ɓete ɓe tì kelɛ yiŋa ɓeya yasi na. 8Kɛto yo mi *Mɔnɔ mumɔ ɗiyɛ nɛ yesɔ Saba.»

Yesus kɛ siɗyɛ jɛmti wɛtɛ mbam

kɛ yesɔ Saba

(Mk 3)

9Kɛ kɔŋte, ɛ Yesus tɛmɛ kwa̧ kɛ̀ kɛ mbanjɔ mɛwesiɗya man. 10Wɛtɛ mbam ɓa̧ womɛte, ɓɔ nɛ ma jɛmɛ ɓɛ nɛ fɛŋgɛlɛŋ. Ɛ ɓaŋa ɓomɔ diyɛ Yesus nde: «’Mɛmboŋga kɛ jayɛ ka nde, mumɔ sîɗyikwɛ kɔn mumɔ kɛ yesɔ *Saba?» Ɓo díya ɗete yí tulɔ nɛ numbu nɛ yí lɛpɔ nde, a kelma yiŋa ɓeya yasi. 11Ɛ nyɛ yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Ŋgɛ mbaŋa mumɔ kɛ njoka yun ɓɛ nɛ ndaŋga nya sam wenɛ, ŋgɛ sam te ɓalɛ kɛ mɔy ɓelɔ kɛ yesɔ Saba, mɔ te nda má ɗiyɔ kinɛ ɓiye nyɛ saɓɛ kɔ? 12’Yite nde, mumɔ tì kwa̧ ka nya sam mɛŋga gɔmay na? Ɗete, mɛmboŋga kɛ jayɛ nde, mumɔ kâma jakɔsɔ kɛ yesɔ Saba.» 13Ndana, ɛ nyɛ nje lɛpɔ nyɛ mbam kɔ nde: «Sambila ɓɔ.» Ɛ nyɛ sambile ɓɔ te, ɛ yo yɔkwɛ ɓɛ lalɛ nda ɓɔ te yɔru. 14Ɛ *Ɓefarisɛ̧ pundɛ kɛ̀ kelɔ kutu yí sa̧ nje nda yi ɓo yakama wo nɛ Yesus kɛ́.

15Kɛ nyɛ ma duwɛ ɗete kɛ́, ɛ nyɛ kwa̧ lɔndɔ womɛte. Nyaŋgwɛ ŋgil ɓomɔ ɓeŋgwa nyɛ, ɛ nyɛ joŋgwɛ ɓotu ɓe kɔn hɛnɛ. 16Yasi wɛtɛ, a lɛpima nyɛ ɓo nde, kpɛ, ɓo tî ɗyaŋgwɛ ɗinɔ ɗyenɛ nyɛ ɓomɔ na. 17Yo nde, mɛyasi kélnaŋgwɛ ɗete yí tonjɛ nɛ mɛlɛpi mɛte yi mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ lɛpima kɛ́. Njambiyɛ lɛpima kwaŋɗye kɛ numbu Esayi nde: 18‹Nɛ ɓɛ̂ŋa, yɔkɔ mɔ mɛsay wombɛ yi mi tɔkuma kɔ, mi kɛ kwaɗyɛ nyɛ ɓuɗyate, temɔ mbɛ ɓiyma nyɛ. Mi ta nyɛ Sisiŋ mbɛ kɛ yotu nɛ. A ta lɛpɔ ŋgbeŋ mɛkele mɛmbɛ nyɛ mɛkandɔ mɛte ɓe yeti kɛ duwɛ mi ɓaka. 19A tí lombiɗya ɓenɛ mumɔ ho ɓama na. Mumɔ tí wokɔ mɛn nɛ nɛ ɓoku mɛnje yí kɛ̀ nɔ na. 20A tí lekɛ soŋ te ɛ ma nimbɔ kɔ na, ho ɗimɔ lambo te ɛ ndi kɛ ɓiye kɔ na. A ta kelɔ ɗete kumɔ nde, kelna yasi nɛ ŋgbeŋ nâm mɛnɛti maka. 21Ɗete, mɛkandɔ mɛ ɓotu ɓete ɓe yeti kɛ duwɛ mi ɓaka ta ɓɛ nɛ ɓiɓina temɔ kɛ yenɛ.›

Kasi lɛpina lɛpi gbutu suŋgwɛ

nɛ Kimɔ Sisiŋ

(Mk 3; Lk 11)

22Ɓo nja̧ ɓu̧ wɛtɛ mbam te ɛ ɓa̧ nɛ wɛtɛ ɓeya sisiŋ kɛ yotu kɔ nje nɔ kɛ yi Yesus. A tì ɓɛ kɛ ɓɛŋɛ yasi ho tapita na. Ɛ Yesus joŋgwɛ nyɛ, ɛ nyɛ kandɛ ndapi, ɓɛŋɛ sendi yasi. 23Ŋgil ɓomɔ hɛnɛ ŋgbakimama, ɛ ɓo ɗiki lɛpɔ nde: «’Yɔkɔ yeti gba Mɔnɔ Davit na?» 24Kɛ *Ɓefarisɛ̧ ma wokɔ kasi te kɛ́, ɛ ɓo lɛpɛ nde: «Mbam kɔ sóŋa ɓeya mɛsisiŋ kɛ yotu ɓomɔ nɛ gba ɗeti te yi *Belsebul te *Kum ɓeya mɛsisiŋ.» 25Yesus duwa̧ mɛtakɛ man, ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Ŋgɛ kiya kandɔ wɛtɛ ɓaka kɛ ɓembe lu̧ ɗyambi tandɛ yan, ɓo ta yaŋgile kandɔ te. Sendi, kɛ kiya ɓotu ɓe nyaŋgwɛ ɗya ho ɓotu ɓe kiya tu̧ wɛtɛ ɓaka kɛ ɓembe lu̧ ɗyambi tandɛ yan, ɗya te ta tika welɛ, ho mɔy tu̧ te tí kɛ̀ mbɔmbu na. 26Kɛ *Satan yeŋsa yotu kpalɔ ɗuɗye Satan, ’yite a tì si ɓakɛ yotu nɛ na? ’Ma yite kandɔ ɗyenɛ ma nje kɛ̀ mbɔmbu nan? 27Ŋgɛ ɓɛ nde, mi sóŋa mbɛ ɓeya mɛsisiŋ kɛ yotu ɓomɔ nɛ ɗeti te yi Belsebul, ma ɓotu ɓun sóŋa yan ɓo nɛ ɗeti te yi nda? Ɗete, yo ɓo nɛ ŋguru wan ta jɔse wunɛ nɛmɛnɔ. 28Ma ŋgɛ ɓɛ gbate nde, mi sóŋa mbɛ ɓeya mɛsisiŋ kɛ yotu ɓomɔ nɛ ɗeti te yi Sisiŋ Njambiyɛ, yite téɗya nde, *Kandɔ Njambiyɛ mɛ kɛ njoka yun. 29’Mumɔ yakama nyiŋɛ ka kɛ tu̧ wɛtɛ ŋgaɓolo mbam, wɛnjile mɛyasi mɛnɛ kinɛ pa kandɛ ɓiye nyɛ wotɔ na? Yo nde, ŋgɛ nyɛ si kandɛ wotɔ nyɛ, a má nje wɛnjile mɛyasi mɛ tu̧ ɗyenɛ yɛy. 30Ŋgɛ mumɔ ti ɓɛ kɛ kɔŋ mbɛ na, mɔ te kɛ lu̧ ɗyambi nɛ mi. Sendi, ŋgɛ mumɔ ti kwaɗyɛ wesiɗye yasi sinɛ nyɛ na, mɔ te kɛ wanjɔ. 31Ɗete, mi kɛ lɛpɔ nyɛ wunɛ nde: Njambiyɛ yakama tikɔ ɓomɔ nɛ ŋgwɛtɛ kɛ ɓeya yasi hɛnɛ te yi ɓo kelɛ nɛ̀ kɛ lɛpi gbutu hɛnɛ te yi ɓo lɛpɛ suŋgwɛ nɛ nyɛ kɛ́. Ma ndi nde, ŋgɛ mumɔ lɛpɛ lɛpi gbutu suŋgwɛ nɛ Kimɔ Sisiŋ, ko Njambiyɛ tí tikɔ mɔ te nɛ ŋgwɛtɛ na. 32Ŋgɛ mumɔ lɛpina ɓeyate suŋgwɛ nɛ *Mɔnɔ mumɔ, Njambiyɛ yakama tikɔ nyɛ nɛ ŋgwɛtɛ. Ma ŋgɛ mumɔ lɛpina ɓeyate suŋgwɛ nɛ Kimɔ Sisiŋ, Njambiyɛ tí tikɔ mɔ te nɛ ŋgwɛtɛ, ko kɛ ŋgimɔ te yɔkɔ ko kɛ ŋgimɔ te yi ta nje kɛ́ na.»

Kasi kimɔ jeti nɛ̀ ɓeya jeti

33«Ɓo lɛ́pi nde: Yɔkɔ kimɔ jeti, komɛ nyɛ wumɛ kimɔ mbumɔ. Ɓo lɛ́pi sendi nde: Yɔkɔ ɓeya jeti, komɛ nyɛ wumɛ ɓeya mbumɔ, kɛto ɓo dúkwɛ jeti wulɛ kɛ mbumɔ te yi nyɛ wumɛ kɛ́. 34Wunɛ mbo yeri, ɓeya ɓomɔ nda wunɛ, nɛ ta kelɔ nan yí lɛpɔ nɛ kimɔ mɛlɛpi? Yo nde, numbu púnjukwɛ mɛyasi mɛte yi tondɛ nɛ ŋgbɛŋ kɛ mɔy temɔ mumɔ kɛ́. 35Kimɔ mumɔ kél kimɔ mɛkele wulɛ kɛ kimɔ mɛyasi mɛte yi ɗiyɛ kɛ temɔ nɛ kɛ́. Ma ɓeya mumɔ kél ɓeya mɛkele wulɛ kɛ ɓeya mɛyasi mɛte yi ɗiyɛ kɛ mɔy temɔ nɛ kɛ́. 36Ma mi kɛ kombile lɛpɔ nyɛ wunɛ nde: Kɛ yesɔ pɛsina jɔsi ɓomɔ hɛnɛ ta yeŋsa kɛ mɛlɛpi mɛ tum hɛnɛ te yi ɓo lɛpima kɛ́. 37Yo nde, wɛ ta kaɓɔ ho ɓalɔ lɛpi wulɛ kɛ yasi te yi wɛ lɛpima kɛ́.»

Ɓefarisɛ̧ kɛ diyɛ yiŋa mɛyekambiyɛ

(Lk 11)

38Ndana, ɛ ɓaŋa ɓotu ɓe teɗya mɛmboŋga nɛ̀ *Ɓefarisɛ̧ ɓu̧ lɛpi lɛpɔ nde: «Yekele, hɛ kɛ kwaɗyɛ nde, kelɔ wɛtɛ mɛyekambiyɛ, nɛ́ wusɛ ɓɛŋ.» 39Ɛ nyɛ yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Ɓeya ɓotu ɓe ŋgimɔ te yɔkɔ ɓe yeti kɛ wokuna nɛ Njambiyɛ ɓaka kɛ diyɛ wɛtɛ mɛyekambiyɛ. Ma ko ɓo tí teɗye ɓo wɛtɛ mɛyekambiyɛ na, ndi yikɛ yi ma ɗyáŋ Yonas te mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ kɛ́. 40Yo nde, ndi nda yi Yonas kwaŋɗya mɛyesɔ yitati nɛ̀ mɛtu yitati kɛ mɔy nyaŋgwɛ njanjɔ, ɗete sendi, *Mɔnɔ mumɔ ta kwaŋɗye mɛyesɔ yitati nɛ̀ mɛtu yitati kɛ mɔy mɛnɛti. 41Ɗyoɓɔ Njambiyɛ ta pɛsɔ jɔsi kɛ́, ɓotu ɓe Ninive ta tɛmɛ kɛ mbɔmbu ɓotu ɓe ŋgimɔ te yɔkɔ pɛsɔ jɔsi yan teɗye ɓo nde, ɓo ɓalma lɛpi, kɛto ɓo, ɓotu ɓe Ninive yeŋsama yan temɔ komɛ Yonas pelma yasi te yi Njambiyɛ lɛpima kɛ́ nyɛ ɓo. Ma ndana waka, mɔ te ɛ kwaŋma Yonas kɔ kɛte. 42Kɛ yesɔ pɛsina jɔsi te nya te ɛ ɓa̧ kumande kɛ Seba kɔ ta tɛmɛ kɛ mbɔmbu ɓotu ɓe ŋgimɔ te yɔkɔ pɛsɔ jɔsi yan teɗye ɓo nde, ɓo ɓalma lɛpi, kɛto a tɛmma nɛ lɔndunate nɛ mbi̧ kɛ njena mɛnɛti yí nje wokɔ lɛpi te yi ɓa̧ tondunate nɛ ɗyanɔ kɛ numbu Salomɔŋ kɛ́. Ma ndana waka, mɔ te ɛ kwaŋma Salomɔŋ kɔ kɛte.

43«Ŋgɛ ɓeya sisiŋ pundɛ ɗuwɛ kɛ yotu mumɔ, a kwáŋ wowɔ nɛ mɛkoŋgor yí sa̧ mbɛy mɛwɛɗya. Ma ŋgɛ nyɛ ti dolɛ kɛ́, 44a má lɛpɔ nde: ‹Mi ta yɔkwɛ nɛ kɔkɔ kɛ̀ kɛ tu̧ ɗyembɛ komɛ mi wulma kɛ́.› A yɔ́kwɛ nje dolɔ nde, tu̧ mɛ gboŋgote, ɓo ma wɔmbile yo nɛ ŋgɛsɛsɛ si kombile yo. 45Ŋgɛ nyɛ semɛ ɗete kɛ́, a kwa̧ kɛ̀ ɓu̧ sendi ɓaŋa hakambe ɓeya mɛsisiŋ yitan jɔ yiɓa ɓe nɛ ɗeti kwa̧ nyɛ ɓaka. Ɔ ɓɛ́ŋa, ɓenɛ hɛnɛ ɓo má ɗya̧ nyiŋɛ tu̧ ɓiye ɗya womɛte. Ɗete, tɛri mɔ te má nje ɓɛ ndana ɓeyate kwa̧ yi mbɔmbu. Yo ta ɓɛ sendi ɗete kɛ yi ɓeya ɓotu ɓe ŋgimɔ te yɔkɔ.»

Ɓemaŋ ɓe Yesus, yo ɓe nda?

(Mk 3; Lk 8)

46Piŋɔ te yi Yesus ɓa̧ ndi kɛ lɛpina nyɛ ŋgil ɓomɔ kɛ́, ɛ nyaŋgwɛ ɓenɛ ɓemaŋ ɗya̧ ɗiyɔ kɛ sɛ̧. Ɓo kwaɗya lɛpɔ yiŋa yasi nyɛ nyɛ. 47Ɛ mbaŋa mumɔ nje lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Ɓɛŋa, nyɔŋgwɛ kɛ sɛ̧ ɓenɛ ɓemɔŋ, ɓo kɛ kwaɗyɛ lɛpɔ yaŋa nyɛ wɛ.» 48Ɛ nyɛ yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Nda nyaŋmbɛ? Ɓe nda ɓemaŋ ɓembɛ?» 49Kɛ kɔŋte, ɛ nyɛ sambile ɓɔ tewɔ nɛ ɓejekɛ ɓenɛ lɛpɔ nde: «Ha, nyaŋmbɛ nɛ̀ ɓemaŋ ɓembɛ ɓaka! 50Yo nde, mumɔ hɛnɛ ɛ kelɛ yasi te yi Saŋmbɛ te ɛ ɗiyɛ kɛ kwey kɔ kwaɗyɛ, mɔ te maŋmbɛ ho ɗyɔmbu ɗyembɛ ho nyaŋmbɛ.»

13

Kanɔ kɛ kasi mɔ ɓɛna mbɛki

(Mk 4; Lk 8)

1Kɛ kiya yesɔ te ɛ Yesus pundɛ kɛ tu̧ kɛ̀ ɗiyɔ kɛ goŋ nyaŋgwɛ matɔ. 2Nyaŋgwɛ ŋgil ɓomɔ nja̧ wesiɗya kɛ kɛki nɛ, ɛ nyɛ ɓendɛ wɛtɛ landi ɗiyɔ kɛte. Ŋgil ɓomɔ hɛnɛ ɓa̧ kɛ ŋgindi. 3A lɛpima ɓuɗya mɛyasi nyɛ ɓo nɛ nje mɛkanɔ lɛpɔ nde: «Wɛtɛ mɔ ɓɛna mbɛki kwaŋma kɛ ŋgwaŋ yí kɛ̀ nyanje kwalɔ. 4Kɛ ŋgimɔ te yi nyɛ ɓa̧ kɛ nyanje kwalɔ kɛ́, ɛ yiŋa ɓalɛ kɛ nje, ɛ ɓenɔn si nje ɗye yo. 5Yiŋa ɓalma kɛ mbɛy te yi ɓa̧ tandɛ mɛtari kinɛ ɓuɗya gbɛla mɛnɛti kɛte kɛ́, ɛ yo lo nɛdɔ, kɛto mɛnɛti tì ɓɛ ɗimnate na. 6Yasi wɛtɛ, kɛ yesɔ ma panɔ, ɛ yo si nyɔlɔ sɔsɔ, kɛto mɛkaŋgil mɛte tì kumɛ womaŋa na. 7Yiŋa ɓalma kɛ mbɛy te yi ɓa̧ nɛ mɛŋgombiya kɛte kɛ́, ɛ mɛŋgombiya ju̧ si ŋgaŋgile yo. 8Yiŋa kwalɔ nja̧ ɓalɔ kɛ kimɔ mɛnɛti, ɛ yo wumɛ mɛmbumɔ. Kwalɔ te wɛtɛ nya mɛmbumɔ gɔmay, ɛ wɛtɛ nyɛ kamɔtan jɔ kamɔ wɛtɛ, ɛ wɛtɛ nyɛ nɛ kamɔtati. 9Mɔ te ɛ nɛ mɛtɔ te yí wokɔ pɛ̧, a wôku.»

10Ndana, ɛ ɓejekɛ ɓenɛ nje kɛ kɛki nɛ diyɛ nyɛ nde: «Kɛto ŋge yi wɛ lɛpina nyɛ ɓo nɛ nje mɛkanɔ kɛ́?» 11Ɛ nyɛ yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Yo ndi wunɛ yi Njambiyɛ nya ɗeti te yi duwɛ mɛyasi mɛte yi ma ɓɛ́ki sɔɗyate nɛ mbɔmbu kɛ kasi *Kandɔ te yi kwey kɛ́. Yasi wɛtɛ, kɛ ɓɛ ɓo, a tì nyɛ yan ɓo ɗeti te yi duwɛ mɛyasi mɛte na. 12Yo nde, pɛ mɔ te ɛ mɛ nɛ yasi kɔ, ɓo ta dokiɗye sendi yiŋa yasi nyɛ nyɛ, a má ɓɛ kɛ nyɛŋgwɛ. Ma pɛ yi yɔkɔ ɛ kinɛ yaŋa kɔ, ɓo ta soŋɛ ko mɔnɔ yasi te yi nyɛ nɔ kɛ́. 13Yi mi lɛpina nyɛ ɓo nɛ nje mɛkanɔ kɛ́, yo kɛto ɓo kɛ ɓɛŋɛ yasi kinɛ duwɛ yasi te yi ɓo ɓɛŋɛ kɛ́ na. Ɓo kɛ lɛŋgwɛ mɛtɔ kɛ yasi kinɛ wokɔ ho ɓiye to te na. 14Ɗete, mɛkele man kɛ tonjɛ lɛpi te yi Esayi te mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ ma lɛ́pi kɛ́. A lɛpima nde: ‹Wunɛ ta wokɔ wokɔ nɛ mɛtɔ mun, ma ko wunɛ tí ɓiye to te na. Nɛ ta ɓɛŋɛ ɓɛŋa nɛ misi mun, ma ko nɛ tí duwɛ yasi te yi wunɛ ɓɛŋɛ kɛ́ na, 15kɛto mɛtemɔ mɛ ɓotu ɓaka mɛ nɛ ɓiŋɓili. Ɓo nɛ ŋguru wan ma ɗiɓɔ mɛtɔ man nɛ̀ misi man. Ɓo kél ɗete, ma misi man nje ɓɛŋɛ yasi, ma mɛtɔ man nje wokɔ pɛ̧, ma temɔ yan nje nɛmbɛ mɛyasi, ma ɓo nje yeŋsa temɔ, ma mi nje siɗyɛ kɔn yan.› 16Ma kɛ yun, wunɛ nɛ mɛsosa, kɛto misi mun kɛ ɓɛŋɛ yasi, mɛtɔ mun kɛ wokɔ pɛ̧. 17Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ ɓuɗyate nɛ̀ ɓuɗya ɓotu ɓe Njambiyɛ kwaɗya ɓɛŋɛ mɛyasi mɛte yi wunɛ ɓɛŋɛ muka kɛ́, ko ɗete, ɓo tì ɓɛŋɛ na. Ɓo kwaɗya wokɔ mɛyasi mɛte yi wunɛ wokɛ muka kɛ́, ko ɗete, ɓo tì wokɛ yo na.

18«Ma ndana, wunɛ wôku to kanɔ mɔ ɓɛna mbɛki. 19Ŋgɛ mumɔ wokɛ mɛlɛpi mɛte yi lɛpɛ kasi *Kandɔ te yi kwey kinɛ ɓiye to te na, ɔ ɓɛ́ŋa, *Mɔ ɓeya mɛkele má nje si soŋɛ mɛlɛpi mɛte yi nyiŋma kɛ temɔ nɛ kɛ́. Nje te yi yiŋa kwalɔ ɓalma kɛte kɛ́ téɗya njɛl mɔ te mbɛte. 20Mbɛy te yi ɓa̧ tandɛ mɛtari yi yiŋa kwalɔ ɓalma kɛte kɛ́ téɗya mɔ te ɛ wokɛ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ jayɛ yo nɛdɔ nɛ mɛsosa. 21Yasi wɛtɛ, a tì pa lo mɛgata na. Ɗeti sumna kol kikwɛ yeti na. Ma ŋgɛ nyɛ saŋgwa nɛ yiŋa mɛpɔku ho teɗye nyɛ yiŋa mɛbɔnɛ kɛto mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ kɛ́, ɔ ɓɛ́ŋa, a jatiɗya kol kɛ ɓeya nje. 22Mbɛy te yi ɓa̧ nɛ mɛŋgombiya yi yiŋa kwalɔ ɓalma kɛte kɛ́ téɗya mɔ te ɛ wokɛ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ. Yasi wɛtɛ, kɛsa temɔ kɛ mɛyasi mɛte yi ŋgimɔ te yɔkɔ nɛ̀ kasi kusuku te yi ɗiki seɓile temɔ ɓomɔ kɛ́ ma si ŋgaŋgile mɛlɛpi mɛte, ɔ ɓɛ́ŋa, mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ te yi nyɛ wokuma kɛ́ tí kelɔ se yaŋa na. 23Ma kimɔ mɛnɛti te yi yiŋa kwalɔ ɓalma kɛte kɛ́ téɗya mɔ te ɛ wokɛ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ ɓiye to te kwa̧ wumɔ mɛmbumɔ. Kwalɔ mbumɔ wɛtɛ kɛ nyɛ mɛmbumɔ gɔmay, wɛtɛ kɛ nyɛ nɛ kamɔtan jɔ kamɔ wɛtɛ, wɛtɛ sendi kɛ kɛ̀ nyɛ kamɔtati.»

Kanɔ kɛ kasi ɓeya mbunjɔ

24Kɛ kɔŋte, ɛ Yesus yekiɗye sendi wɛtɛ kanɔ nyɛ ɓo lɛpɔ nde: «*Kandɔ te yi kwey kɛ ɓoŋna nɛ wɛtɛ mɔ te ɛ nyanja kimɔ kwalɔ kɛ ŋgwaŋ nɛ kɔ. 25Ma piŋɔ te yi ɓomɔ hɛnɛ ɓa̧ kɛ jakɔ kɛ́, ɛ mɔ pendɔ wenɛ kwa̧ kɛ̀ nyanje sendi kwalɔ ɓeya mbunjɔ kɛ njoka kimɔ kwalɔ te yiri tɔkɛ kɛndi kwa̧. 26Ma kɛ nyambi ma lo ju̧ nyɛ mɛmbumɔ kɛ́, ɛ ɓeya mbunjɔ ŋgbaɓiyɛ sendi nɛ kamama. 27Kɛ ɓotu ɓe mɛsay ɓenɛ ma ɓɛŋɛ ɗete kɛ́, ɛ ɓo nje diyɛ masa wan nde: ‹Nyaŋgwɛ mbam, ’wɛ ti ma ɓɛ́ki kwalɔ kimɔ nyambi kɛ ŋgwaŋ yɔ na nde? Ma ɓeya mbunjɔ te yɔkɔ wúla ɓa we?› 28Ɛ nyɛ yeŋsa nyɛ ɓo nde: ‹Yo mbaŋa mɔ pendɔ wombɛ kelɛ yasi yinɔri.› Ɛ ɓo diyɛ nyɛ nde: ‹’Wɛ kwáɗyikwɛ nde, wusɛ kɛ̂n kɛ̀ sutɛ ɓeya mbunjɔ te soŋɛ?› 29Ɛ nyɛ yeŋsa nde: ‹Ɓɛ. Nɛ tîki, kambɔ wunɛ mɛ nje sutɛ ɓeya mbunjɔ gbamɔ nɛ kimɔ nyambi. 30Nɛ tîki, nɛ́ yo hɛnɛ ju̧ kumɔ kɛ ŋgimɔ soŋna nyambi kɛ ŋgwaŋ. Komɛ ŋgimɔ te ta yaka kɛ́, mi ta lɛpɔ nyɛ ɓotu ɓe soŋna nyambi nde: Wunɛ kânda sutɛ ɓeya mbunjɔ dokɔ yo wotɔ kɛ̀ loɗyɛ. Ma kɛ ɓɛ kimɔ nyambi, wunɛ ndɛ̂m yo kɛ̀ nyɛ kɛ ndam mbɛ.› »

Kanɔ kɛ kasi wɛtɛ mɔnɔ mbumɔ

nde mutar

(Mk 4; Lk 13)

31Kɛ kɔŋte, ɛ Yesus yekiɗye sendi wɛtɛ kanɔ nyɛ ɓo lɛpɔ nde: «*Kandɔ te yi kwey nda wɛtɛ kwalɔ mɔnɔ mbumɔ nde mutar yi wɛtɛ mumɔ ɓoŋma kɛ̀ ɓɛ kɛ ŋgwaŋ nɛ kɛ́. 32Mbumɔ te kwa̧ yɛlɔ kɛ njoka mɛkwalɔ hɛnɛ te yi ɗiyɛ kɛ to mɛnɛti. Ma kɛ yo si lo, yo kpál nje ju̧ ɗɔkɔ kwa̧ kwalɔ mɛnyiŋɔ hɛnɛ nje ɓɛ nyaŋgwɛ jeti, ɔ ɓɛ́ŋa, ɓenɔn kɛ nje sumɔ mɛtu̧ man kɛ mɛɓɔ mɛte joŋna kɛte.»

Kanɔ kɛ kasi ŋga̧ kelna mampa

(Lk 13)

33Kɛ kɔŋte, ɛ nyɛ yekiɗye sendi wɛtɛ kanɔ nyɛ ɓo nde: «*Kandɔ te yi kwey nda mɔnɔ ŋga̧ kelna mampa yi nyari ɓu̧ saŋgwɛ nɛ su farin yaka loŋga yitati. Mɔnɔ ŋga̧ yinɔri ta kelɔ nde, mbɔrɔ farin yinɔri hɛnɛ sîki wuɗyɛ.»

34Yesus ɗikima lɛpɔ mɛyasi mɛnɔri hɛnɛ nyɛ ŋgil ɓomɔ nɛ nje mɛkanɔ. Ko a tì ɓɛ kɛ lɛpina nyɛ ɓo kinɛ nyɛ kanɔ na. 35Yo kwaŋnama ɗete yí tonjɛ nɛ mɛlɛpi mɛte yi mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ lɛpima kɛ́. A lɛpima nde: ‹Mi ta ɓutɛ numbu lɛpina nɛ nje mɛkanɔ. Mi ta punjɛ mɛyasi mɛte yi ɓa̧ sɔɗyate nɛ mbɔmbu kandɛ kɛ ŋgimɔ te yi mbokɔ tì pa kusuna na.›

Yesus kɛ gbasɔ to kanɔ kɛ kasi

ɓeya mbunjɔ

36Ndana, ɛ Yesus tikɛ ŋgil kwa̧ nyiŋɛ tu̧. Ɛ ɓejekɛ ɓenɛ nje kɛ kɛki nɛ lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Lɛpɔ to kanɔ ɓeya mbunjɔ te yi mɛmiya ŋgwaŋ kɛ́ nyɛ wusɛ.» 37Ɛ nyɛ yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Mɔ te ɛ nyanje kimɔ kwalɔ kɔ, yo *Mɔnɔ Mumɔ. 38Ŋgwaŋ te yi ɓo lɛpɛ nɔ kɛ́, yo téɗya ndiŋgɛlɛ mɛnɛti maka. Kimɔ kwalɔ, yo ɓotu ɓe *Kandɔ Njambiyɛ. Ɓeya mbunjɔ, yo ɓotu ɓe *Mɔ ɓeya mɛkele. 39Mɔ pendɔ te ɛ nyanja kwalɔ ɓeya mbunjɔ te kɔ, yo *Kum ɓeya mɛkele. Ŋgimɔ soŋna nyambi kɛ ŋgwaŋ téɗya siyna mbokɔ te yɔkɔ. Ɓotu ɓe soŋna nyambi kɛ ŋgwaŋ, yo ɓejaki ɓe Njambiyɛ. 40Ma mɛyasi ta kwaŋna kɛ siyna mbokɔ te yɔkɔ ndi nda yi ɓo sutɛ nɛ ɓeya mbunjɔ ɓetɛ kɛ ɗitɛ kɛ́. 41*Mɔnɔ mumɔ ta tomɔ ɓejaki ɓenɛ, ɓo má si kɛ̀ kawule ɓomɔ hɛnɛ te ɓe jatiɗye ɓɛsɔ kɛ ɓeya nje nɛ̀ ɓotu ɓete ɓe kelɛ mɛyasi mɛte yi mɛmboŋga ɓenɛ kɛ́ soŋɛ kɛ Kandɔ ɗyenɛ. 42Ɓo má nje ɓiye ɓo ɓetɛ kɛ nyɛŋ nyɛŋ ɗitɛ, womɛte ɓo ta lelɔ nyambɔ mɛsu̧. 43Kɛ ŋgimɔ te yite mbɔmbu ɓotu ɓete ɓe nɛ ŋgbeŋ ɓaka ta panɔ nɛ pay pay nda misi mɛ yesɔ kɛ Kandɔ Saŋgwɛ wan. Ma mɔ te ɛ nɛ mɛtɔ te yi wokɔ nɛ pɛ̧ kɔ, a wôku.

Kanɔ kɛ kasi yiŋa kpasa mɛyasi yiɓa

44«*Kandɔ te yi kwey nda yiŋa kpasa yasi te yi ɓo sɔɗya kɛ mɔy mɛnɛti kɛ wɛtɛ ŋgwaŋ. Ɛ wɛtɛ mumɔ nje sɔmbɔ yo. Ɛ nyɛ yɔkiɗye sɔɗyɛ yo nɛ kɔkɔ. Mɛsosa kwaŋma nyɛ kɛ temɔ, ɛru ɛ kwa̧ kɛ̀ ɗyaŋgwɛ mɛyasi mɛnɛ hɛnɛ nje ɓu̧ mɔni te ɓɔmɔ nɛ ŋgwaŋ yinɔri.

45«*Kandɔ te yi kwey sendi nda mɔ ɗyaŋgwa mɛyasi te ɛ gɔsɛ kpasa mɛdiyamaŋ. 46Kɛ nyɛ ma kweɗya wɛtɛ yi ɗye ɓuɗya mɔni kɛ́, ɛ nyɛ kwa̧ kɛ̀ ɗyaŋgwɛ mɛyasi mɛnɛ hɛnɛ nje ɓɔmɔ nɛ yo.

Kanɔ kɛ kasi bulajama

47«*Kandɔ te yi kwey sendi nda bulajama te yi ɓo ɓetima kɛ maŋ, ɛ yo kawule kwalɔ ɓenjanjɔ hɛnɛ. 48Kɛ yo si tondɔ kɛ́, ɓo kɛ ɗalɛ yo kɛ̀ nɔ ŋgindi, ɓo má nje kwa̧ ɗiyɔ mɛtiɗyɛ, sawɛ kimɔ ɓenjanjɔ nyɛ kɛ mɛmapi, ɓetɛ ɓe ɓeya ɓete. 49Yo ta kwaŋna sendi ɗete kɛ siyna mbokɔ te yɔkɔ. Ɓejaki ɓe Njambiyɛ ta nje ɓakɛ ɓeya ɓomɔ nɛ̀ ŋgbeŋ ɓomɔ. 50Ɓo ta ɓiye ɓeya ɓomɔ ɓetɛ kɛ nyɛŋ nyɛŋ matɔ ɗitɛ. Yo womɛte komɛ ɓo ta lelɔ nyambɔ mɛsu̧.»

51Ɛ Yesus nje diyɛ ɓejekɛ ɓenɛ nde: «’Nɛ wokuma ka to mɛlɛpi hɛnɛ te yi mi lɛpima nyɛ wunɛ kɛ́?» Ɛ ɓo yeŋsa nde: «I̧, hɛ wokuma.» 52Ɛ nyɛ nje lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Mɔ teɗya mɛmboŋga hɛnɛ ɛ jekima mɛyasi mɛte yi ɓɛŋɛ *Kandɔ te yi kwey kɔ nda sa tu̧ te ɛ ɓɛŋɛ kusuku nɛ ɓu̧ jɔnja mɛyasi nɛ̀ mɛnjombu mɛte kɛ njokate.»

Ɓotu ɓe Nasarɛt yeti kɛ tikɔ temɔ

kɛ yi Yesus na

(Mk 6; Lk 4)

53Kɛ Yesus ma si siɗyɛ lɛpina mɛkanɔ mɛnɔri ɗete kɛ́, ɛ nyɛ tɛmɛ womɛte kwa̧. 54A kwaŋma kɛ̀ kɛ ŋgbak ŋgbak ɗya ɗyenɛ. Ɛ nyɛ ɗiki teɗye ɓomɔ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ kɛ mbanjɔ mɛwesiɗya mɛ Ɓeyudɛn yi ɓa̧ womɛte kɛ́. Ɓotu ɓete ɓe ɗikima wokɔ yasi te yi nyɛ teɗya kɛ́ ɗikima ŋgbakima lɛpɔ nde: «Njɛl ɗyanɔ te yi mbam kɔ ɓɛ nɔ nɛ̀ njɛl ɗeti kelna nyaŋgwɛ mɛkele mɛte yi nyɛ nɔ kɛ́ wúla ɓa nyɛ we? 55’Ta ɛ kɔ na mɔnɔ kapinda? ’Nyaŋgwɛ wenɛ yeti Mariya na? ’Ɓemaŋ yeti ɓe Jak nɛ̀ Yosɛp nɛ̀ Simɔn nɛ̀ Yude na? 56’Ɓeɗyɔmbu ɓenɛ hɛnɛ yeti waka sinɛ ɓo na? Ɗyanɔ nɛ̀ ɗeti te yikɛ hɛnɛ wúla nyɛ we?» 57Kɛ yan, a ɓa̧ yasi te yi njaŋgwa ɓo kɛ temɔ jatiɗye ɓo kɛ ɓeya nje. Yasi wɛtɛ, ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Ɓo lúksa mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ kɛ yiŋa mɛmbɛy, ma ɓo yɛ́lkwɛ nyɛ ndi kɛ ɗya ɗyenɛ nɛ̀ kɛ mɔy kandɔ ɗyenɛ.» 58A tì kelɛ yiŋa ɓuɗya nyaŋgwɛ mɛkele womɛte na, kɛto ɓo tì tikɛ temɔ kɛ yenɛ na.

14

Kasi sɔŋ Jaŋ

(Mk 6)

1Kɛ ŋgimɔ te yite kumande Herod te ɛ ɓa̧ kumande kɛ Galile kɔ wokuma je Yesus. 2Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ ɓotu ɓe mɛsay ɓenɛ nde: «Yo Jaŋ te mɔ tɔpuna ɓomɔ kɛ mɔrɔku, yo gba nyɛ womiyɛ kɛ njoka ɓemuŋ, yori yi nyɛ ɓɛ nɛ ɗeti te yi kelɔ nyaŋgwɛ mɛkele kɛ́.» 3Yo nde, nɛ mbɔmbu Herod tomma ɓomɔ kɛ̀ ɓiye nɛ Jaŋ wotɔ nyɛ nyɛ kɛ jɔɓɔ kɛto Herodiyas nya Filip te maŋ wenɛ. 4Herod kelma ɗete, kɛto Jaŋ ɗikima lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Yo ti yaka nde, ɓoŋgɔ Herodiyas nɛ mɛgwaki na.» 5Ɗete, Herod kwaɗya wo nyɛ, yasi wɛtɛ, a gwa̧ wɔ̧ ŋgil, kɛto ɓomɔ hɛnɛ duwa̧ nde, Jaŋ mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ.

6Wɛtɛ yesɔ ɓo ɓa̧ kɛ kelɔ jesɔ yesɔ jariki kumande Herod. Ɛ ŋgɔndu Herodiyas nje ɓɔlɔ jesɔ kɛ mbɔmbu ɓotu ɓete ɓe nja̧ ɓaka, ɛ yo ɓiye temɔ Herod. 7Ɛ nyɛ lɛpɛ kinja nyɛ nyɛ nde, yasi hɛnɛ te yi nyɛ ta diyɛ kɛ mɛɓɔ mɛnɛ ko ŋge, a ta nyɛ nyɛ yo. 8Mɔnɔ nyari ɓeŋgwa yasi te yi nyaŋgwɛ lɛpima nyɛ nyɛ kɛ́, ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ kumande Herod nde: «Nyɛkɔ mi to Jaŋ te mɔ tɔpuna ɓomɔ kɛ mɔrɔku gba waka kɛ mɔy pan.» 9Yo nya kumande ŋgambi kɛ temɔ. Ma kɛto a sima kinja nɛ̀ kɛto mbɛri misi mɛ ɓotu ɓete ɓe nyɛ jeɓama ɓaka, ɛ nyɛ pɛsɛ nde, a ta nyɛ nyɛ to Jaŋ te mɔ tɔpuna ɓomɔ kɛ mɔrɔku. 10Ɛ nyɛ tomɛ ɓomɔ kɛnjɛ kɛ tu̧ jɔɓɔ kɛ̀ kilɛ nɛ to Jaŋ. 11Ɛ ɓo ɗya̧ nɔ kɛ pan kaŋɛ nyɛ ŋgɔndu nyari. Ɛ nyɛ nje kaŋɛ nyɛ nyaŋgwɛ. 12Ɛ ɓejekɛ ɓe Jaŋ kɛ̀ ɓu̧ muŋ nɛ kɛ̀ pumbɔ. Ɛ ɓo nje kwa̧ kɛ̀ lɛpɔ nyɛ Yesus.

Yesus kɛ nyɛ ɓomɔ tomay

yitan mɛɗye

(Mk 6; Lk 9; Jŋ 6)

13Kɛ Yesus ma wokɔ kasi sɔŋ Jaŋ kɛ́, ɛ nyɛ ɗuwɛ womɛte kwa̧ nɛ landi yí kɛ̀ sa̧ yiŋa mbɛy te yi ɓa̧ nɛ sɛnjɛnjɛ kinɛ ɓomɔ kɛte kɛ́. Ma kɛ ɓomɔ ma duwɛ ɗete kɛ́, ɛ ɓo sutiyɛ kɛ mɛɗya ɓeŋgwɛ nyɛ kol nɛ kol nɛ ŋgindi. 14Kɛ Yesus ma piyɛ kɛ landi kɛ́, a ɓɛ́ŋa nyaŋgwɛ ŋgil ɓomɔ kɛ́. Ɛ nyɛ gwe ŋgwɛtɛ yan ɓuɗyate siɗyɛ mɛkɔn mɛ ɓotu ɓete ɓe ɓa̧ kɛ kɔnɔ kɛ njoka yan ɓaka.

15Kɛ ɓekoko ma ɗya̧ kɛ́, ɛ ɓejekɛ ɓenɛ kɛ̀ kɛ kɛki nɛ lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Waka koŋgor, ma ŋgimɔ ma kwa̧ sendi ɓuɗyate, tikɔ, nɛ́ ɓomɔ kwa̧ kɛ̀ kɛ mɛɗya kɛ̀ sa̧ mɛɗye ɓɔmɔ, nɛ́ ɓo ɗye.» 16Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «’Ɓo njáki nje kwa̧ kɛ̀ we? Ndi gba wunɛ nɛ ŋguru wun nyɛ̂ki ɓo mɛɗye.» 17Yasi wɛtɛ, ɛ ɓo nje yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Wusɛ waka ndi nɛ mampa yitan nɛ̀ ɓenjanjɔ yiɓa.» 18Ɛ Yesus lɛpɛ nde: «Nɛ njâki nɛ yo woŋga kɛ yembɛ.» 19Kɛ kɔŋte, ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ ŋgil ɓomɔ nde, ɓo ɗîy ɗiyɔ kɛ to mɛmbunjɔ. Ɛ nyɛ nje ɓu̧ mampa yinɔri yitan nɛ̀ ɓenjanjɔ ɓenɔri yiɓa kaŋɛ misi kɛnjɛ kwey nyɛ Njambiyɛ wosoko. Kɛ kɔŋte, ɛ nyɛ nje lekɛ yo kaŋɛ nyɛ ɓejekɛ ɓenɛ. Ɛ ɓo ɓu̧ yo kɛ̀ kaɓɔ nyɛ ŋgil ɓomɔ. 20Ɛ ɓomɔ hɛnɛ ɗyena ditɔ. Ɛ ɓo nje wesiɗye mɛɓukwɛ mɛte yi tonjɛ mɛmakɔ kamɔ jɔ yiɓa. 21Kɛ njoka ɓotu ɓete ɓe ɗyenama ɓaka ɓembam nɛ ɓembam kumma nda ɓomɔ tomay yitan kinɛ tɔlɔ ɓomari nɛ̀ ɓɔnɔsikɛ na.

Yesus kɛ kɛndɔ kɛ to ɗuku

(Mk 6; Jŋ 6)

22Ndana ndana kɛ kɔŋte kɛ́, ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ ɓejekɛ ɓenɛ nde, ɓo ɓêndi landi kandɛ saɓiyɛ kɛ̀ ŋginjɛ te yɔru, na pa tika lɛpɔ nyɛ ŋgil ɓomɔ nde, ɓo sîki ɗuwɛ. 23Kɛ nyɛ ma si kwaŋɗye ŋgil ɗete kɛ́, ɛ nyɛ kwa̧ kɛ̀ nɛ naŋ ɓendɔ keki, na kɛ̀ ŋgwɛta nɛ Njambiyɛ. Tu yinjama dolɔ nyɛ mate nyɛpɔ. 24Yinɔri ɓejekɛ mɛ kɛ̀ nɛ landi lɔndunate kɛ ɓembe sombu. Ɓo ɓa̧ kɛ saŋgwa nɛ mɛbɔnɛ ɓuɗyate nɛ mɛkumbɔ, kɛto ɓo kɛ kɛ̀, pupɔ kɛ nje njakɔ kɛ mbɔmbu yan mata ɓo. 25Kɛ pɔku njenamɛnɔ ɛ Yesus nyɛ kol kɛ kɛndi kɛ to ɗuku yí kɛ̀ nɔ kɛ yan. 26Kɛ ɓejekɛ ma ɓɛŋɛ nyɛ kɛ kɛndɔ kɛ to ɗuku ɗete kɛ́, ɛ ɓo gwe wɔ̧ lɛpɔ nde: «Yo ablasa!» Ɛ ɓo gwe wɔ̧ ɓuɗyate kembiɗya. 27Kɛ Yesus ma ɓɛŋɛ ndi ɗete kɛ́, a tì ndekiɗye na. Ɛ nyɛ ɓetɛ mɛn kɛnjɛ ɓo lɛpɔ nde: «Nɛ tî kambi yaŋa na, yo mi! Nɛ tî gwaki wɔ̧ na!» 28Kɛ Piyɛr ma wokɔ ɗete kɛ́, ɛ nyɛ lɛpɛ kɛnjɛ nyɛ nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, ŋgɛ ɓɛ nde, yo gba wɛ, jaya nde, mi kɛ̂ndi kɛ to ɗuku kɛ̀ pɛ yɔ.» 29Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Inja.» Ɛ Piyɛr piyɛ kɛ landi kandɛ kɛndi kɛ to ɗuku yí kɛ̀ nɔ kɛ yenɛ. 30Ma kɛ Piyɛr ma ɓɛŋɛ dimbi pupɔ kɛ́, ɛ nyɛ gwe wɔ̧. A ɓɛŋma nde, a mɛ kɛ nyiŋɛ kɛ mɔrɔku, ɛ nyɛ kembiɗya lɛpɔ nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, joŋgwɛ mi.» 31Ɛ Yesus sambile ɓɔ nɛdɔ ɓiye nɛ nyɛ kinɛ ndekiɗye na lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Wɛ mɔ te ɛ kɛ tikɔ temɔ nɛ mbɛt kɛ yembɛ kɔ, kɛto ŋge yi wɛ nya mɛso kɛ́?» 32Ɛ ɓo hɛnɛ yiɓa ɓendɛ landi, ɛ pupɔ siyɛ. 33Ɛ ɓejekɛ ɓete ɓe ɓa̧ kɛ mɔy landi ɓaka nje kusɛ mɛɓɔŋ kɛ mbɔmbu Yesus lɛpɔ nde: «Wɛ Mɔnɔ Njambiyɛ gbate!»

34Ɓo saɓiya ɗuku kumɔ kɛ mɛnɛti mɛ Genesarɛt. 35Ɓotu ɓe mate duwa̧ nde, yo Yesus, ɛ ɓo kɛnjɛ mɛn kɛ mɛpɔku mɛte yite hɛnɛ. Ɛ ɓo ɓu̧ ɓotu ɓe kɔn hɛnɛ nje nɔ kɛ yenɛ. 36Ɓo ŋgwɛtama nɛ nyɛ nde, a jâya nde, ɓotu ɓekɔn kpôka ndi gbɛla numbu lambɔ nɛ lalɛ. Ɗete, ɓomɔ hɛnɛ ɓe kpokuma numbu lambɔ nɛ mɛkɔn man siyma nɛ kpaya.

15

Ɓefarisɛ̧ nɛ̀ kasi mɛtumbu mɛ

ɓebaba ɓan

(Mk 7)

1Ndana, ɛ *Ɓefarisɛ̧ nɛ̀ ɓotu ɓe kɛtina mɛyasi ɓe wulma Yerusalɛm ɓaka nje kɛ yi Yesus diyɛ nyɛ nde: 2«Kɛto ŋge yi ɓejekɛ ɓɔ yaŋgile mɛkele mɛte yi wulma nɛ ɓesaŋmbambɔ ɓusu kɛ́? Kɛto ɓo ti wéya ɓɔ komɛ ɓo kwaɗyɛ ɗyena kɛ́ na?» 3Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Ma wunɛ, kɛto ŋge yi wunɛ nje yaŋgile mboŋga te yi Njambiyɛ kpalɔ nje ɓeŋgwɛ mɛkele mɛte yun nɛ ŋguru wun kɛ́? 4Ma Njambiyɛ lɛpima nde: ‹Jɛsɔ sɔŋgwɛ ɓenɛ nyɔŋgwɛ.› A lɛpima sendi nde: ‹Mɔ te ɛ ta lɛpina ɓeyate nɛ saŋgwɛ ho nɛ nyaŋgwɛ, ɓo wôku nyɛ.› 5Ma kɛ yun, wunɛ lɛ́pi yun nde, ŋgɛ mumɔ lɛpɛ nyɛ saŋgwɛ ho nyɛ nyaŋgwɛ nde: ‹Yasi te yi mi diyma kamɛ nɛ wɛ kɛ́, mi sima si nyɛ Njambiyɛ yo nɛ sadaka.› 6Womɛte kɛ yun, mɔ te yakama ɗiyɔ kinɛ kamɛ se saŋgwɛ ho nyaŋgwɛ na. Ɗete, wunɛ kɛ kpalɔ li̧ lɛpi te yi Njambiyɛ wulɛ kɛ mɛkele mɛte yi wunɛ tɛmbiɗya kandɛ nɛ ɓetomba kɛ́. 7Wunɛ ɓotu ɓe likisi, lɛpi te yi Esayi te mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ lɛpima kɛ kasi yun kɛ́ ɓa̧ gbakasi. A lɛpima nde: 8‹Ɓotu ɓaka kán mi ndi kɛ kondɔ numbu, yasi wɛtɛ, temɔ yan lɔndunate nɛ mbi̧ nɛ mi. 9Kannate yi ɓo kanɛ nɛ mi kɛ́ gba gbɛlate, kɛto ɓo téɗya ndi mɛyasi mɛte yi wulɛ kɛ pɛsina te yi ɓomɔ.› »

Yasi te yi ɓekiɗye mumɔ kɛ́

(Mk 7)

10Kɛ kɔŋte, ɛ Yesus jeɓa ŋgil lɛpɔ nyɛ ɓomɔ nde: «Wunɛ lɛ̂ŋgwɛ mɛtɔ yí wokɔ lɛpi kɛ. 11Yeti yasi te yi nyiŋɛ kɛ numbu mumɔ kɛ́ kelɛ nde, a ɓɛ̂ki nɛ sɛmbɔ na, yasi wɛtɛ, yo yasi te yi pundɛ kɛ numbu nɛ kɛ́, yo yite kelɛ nde, a ɓɛ̂ki nɛ sɛmbɔ.» 12Ndana, ɛ ɓejekɛ ɓenɛ kɛ̀ kɛ kɛki nɛ lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «’Wɛ kɛ duwɛ ka nde, lɛpi te yi wɛ lɛpima kɛ́ njaŋgwa temɔ *Ɓefarisɛ̧ ɓuɗyate?» 13Ɛ nyɛ yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Kwalɔ mbunjɔ hɛnɛ te yi Saŋmbɛ te ɛ ɗiyɛ kɛ ɗyoɓɔ kɔ tì ɓɛ, yo ta sutuna. 14Nɛ tîki ɓo, ɓo ɓotu ɓete ɓe nɛ ɗiɓina misi ɓaka. Ɓo kɛ teɗye ɓɛsɔ ɓotu ɓete ɓe nɛ ɗiɓina misi ɓaka nje. Ma ŋgɛ mɔ ɗiɓina misi teɗye jakɔsɔ mɔ ɗiɓina misi nje, ɓo hɛnɛ yiɓa ta ɓalɔ kɛ mɔy ɓelɔ.» 15Ɛ Piyɛr ɓu̧ lɛpi lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Nɛmba to kanɔ te nyɛ wusɛ.» 16Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «’Ko wunɛ sendi, wunɛ tì pa ɓɛ ndi nɛ ɗyanɔ na? 17Wunɛ yeti kɛ wokɔ ka nde, yasi hɛnɛ te yi nyiŋɛ kɛ numbu kɛ́ píkwɛ kɛ̀ kɛ mɔy mumɔ, kɛ kɔŋte, a má kɛ̀ nyakɔ yo kɛ mboŋ na? 18Ma yasi wɛtɛ, mɛyasi mɛte yi pundɛ kɛ numbu mumɔ kɛ́ wúla kɛ mɔy temɔ. Yo yite kelɛ nde, a ɓɛ̂ki nɛ sɛmbɔ, 19kɛto ɓeya mɛtakɛ hɛnɛ wúla ndi kɛ mɔy temɔ mumɔ. Yo kasi wona ɓomɔ. Yo kwalɔ kelna mɛwanja hɛnɛ te yi mumɔ yakama kelɔ. Yo kasi mɛguɓɔ nɛ̀ kasi pɛsina lɛpi nyɛ mumɔ kɛ numbu nɛ̀ kasi tɔyna ɓɛsɔ. 20Yo mɛyasi mɛnɔri kelɛ nde, mumɔ ɓɛ̂ki nɛ sɛmbɔ. Ma ŋgɛ mumɔ ɗyena kinɛ pa weyɛ ɓɔ, yite ti kél nde, mumɔ ɓɛ̂ki nɛ sɛmbɔ na.»

Wɛtɛ ŋgɔndu Kanan nɛ ɓiɓina temɔ

kɛ yi Yesus

(Mk 7)

21Yesus tɛmma womɛte kwa̧ kɛ̀ kɛ mɛnɛti mɛ Tir nɛ̀ Sidɔn. 22Yaka nɔ, wɛtɛ nyari ŋgɔndu Kanan ɛ ɗikima ɗiyɔ kɛ mɛnɛti mɛte kɔ nja̧ kɛ yenɛ kembiɗya lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, mɔnɔ Davit, gwakɔ ŋgwɛtɛ wombɛ. Ɓeya sisiŋ kɛ njaŋgwɛ ŋgɔndu wombɛ ɓeyate.» 23Ko Yesus tì yeŋsa yaŋa nyɛ nyɛ na. Ɓejekɛ nja̧ kɛ kɛki Yesus jeliyɛ nyɛ lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Lɛpɔ nyɛ nya kɔ nde, a kwâŋ, kɛto a kɛ ɗiki kembiɗya ɓeŋgwɛ nɛ wusɛ.» 24Ɛ Yesus yeŋsa nde: «Njambiyɛ tomma mi njesɛ, nɛ́ mi nje joŋgwɛ ndi ɓɔnɔ ɓesam ɓe kandɔ Isarayɛl ɓe ma ɗimbiyɛ ɓaka.» 25Ko ɗete, nya kɔ nja̧ kusɛ mɛɓɔŋ kɛ mbɔmbu wenɛ lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, kama mi.» 26Ɛ Yesus yeŋsa nde: «Yo yeti kimɔte nde, ɓo ɓôŋ mɛɗye mɛ ɓɔnɔsikɛ nje ɓetɛ nyɛ ɓɔnɔ ɓembiye na.» 27Ɛ nyari lɛpɛ nde: «Yo gbate ɗete, Nyaŋgwɛ Kumande. Ma ko ɗete, ɓɔnɔ ɓembiye ɗíy ndi lalɛ kɛ nji̧ teɓel yí ɗye mɛmbulma mɛɗye mɛte yi ɓalɛ wulɛ kɛ teɓel ɓemasa ɓan kɛ́.» 28Ndana, ɛ Yesus nje lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Nyaŋgwɛ nyari, tikina temɔ te yi wɛ nɔ kɛ yembɛ kɛ́ gba nyaŋgwɛte ɓuɗyate. Mɛyasi kêlnaŋgwɛ pɛ yɔ nda yi wɛ kwaɗyɛ kɛ́.» Ɛ mɔnɔ wenɛ ɓɛ nɛ tɛ ndi kɛ kiya ŋgimɔ te.

29Yesus nja̧ kwa̧ komɛte kɛndɔ kumɔ kɛ kɛki nyaŋgwɛ matɔ Galile. Ɛ nyɛ kwa̧ ɓendɔ keki kwa̧ ɗiyɔ mɛtiɗyɛ. 30Nyaŋgwɛ ŋgil ɓomɔ nja̧ kɛ yenɛ. Ɓo nja̧ nɛ ɓotu ɓe ndɛmbil nɛ̀ ɓotu ɓe ɗiɓina misi nɛ̀ ɓaka ɓe ti tápitaŋgwɛ nɛ̀ ɓotu ɓe kɔsu nje ɓu̧ sendi ɓaŋa ɓuɗya ɓotu ɓe kɔn. Ɓo nja̧ nɛ ɓo hɛnɛ kɛ nji̧ mɛkol mɛnɛ, ɛ nyɛ siɗyɛ mɛkɔn man. 31Ɛ ŋgil ŋgbakima ɓuɗyate tɔndɔ yí ɓɛŋɛ nde, ɓotu ɓete ɓe tì ɓɛ kɛ tapita ɓaka mɛ kɛ tapita, ɓotu ɓe kɔsu mɛ nɛ tɛ, ɓotu ɓe ndɛmbil kɛ kɛndɔ lalɛ kimɔte, ɓotu ɓete ɓe nɛ ɗiɓina misi ɓaka kɛ ɓɛŋna. Ɛ ɓomɔ lukse Njambiyɛ te ɛ kandɔ Isarayɛl.

Yesus kɛ nyɛ ɓomɔ tomay

yini mɛɗye

(Mk 8)

32Ɗiyɔ kɛ́, ɛ Yesus jeɓa ɓejekɛ ɓenɛ lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Mi kɛ gwe ŋgwɛtɛ ŋgil ɓotu ɓaka ɓuɗyate, kɛto yo mɛ kɛ̀ muka mɛtu yitati yi ɓo waka kɛ kɛki mbɛ kɛ́. Ma yasi te yi ɓo ta ɗye yeti. Mi yeti kɛ kwaɗyɛ nde, ɓo ɗûkwɛ nɛ nja na, kambɔ wum mɛ nje ɓaɗyɛ ɓo kɛ nje.» 33Ɛ ɓejekɛ ɓenɛ lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Waka koŋgor, hɛ ta kelɔ ɓa nan yí dolɔ nɛ ɓuɗya mɛɗye mɛte yi wusɛ ta nyɛ nɛ njɛl ŋgil nda yikɛ, ɓo má ɗye ditɔ?» 34Ɛ Yesus diyɛ ɓo nde: «Wunɛ nɛ mampa niŋgɔ?» Ɛ ɓo yeŋsa nde: «Yitan jɔ yiɓa nje ɓu̧ ɓɔnɔ ɓenjanjɔ nɛ mbɛt.» 35Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ ɓomɔ nde, ɓo ɗîy ɗiyɔ kɛ mɛnɛti. 36Ɛ nyɛ ɓu̧ mampa yinɔri yitan jɔ yiɓa nɛ̀ ɓenjanjɔ nyɛ Njambiyɛ wosoko nje lekɛ yo nyɛ ɓejekɛ ɓenɛ. Ɛ ɓo nje ɓu̧ yo kɛ̀ kaɓɔ nyɛ ŋgil ɓomɔ. 37Ɓomɔ hɛnɛ ɗyenama ditɔ, ɛ ɓo nje wesiɗye mɛɓukwɛ mɛte tonjɛ mɛmakɔ yitan jɔ yiɓa. 38Ɓotu ɓete ɓe ɗyenama ɓaka ɓa̧ ɓembam nɛ ɓembam tomay yini kinɛ tɔlɔ ɓomari nɛ̀ ɓɔnɔsikɛ na. 39Kɛ kɔŋte, ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ ɓomɔ nde, ɓo sîki ɗuwɛ. Ɛ nyɛ nje ɓendɔ landi kɛ̀ pɛ wɛtɛ mbɛy nde Magadaŋ.

16

Yesus kɛ lɛpina kɛ kasi Ɓefarisɛ̧

nɛ̀ Ɓesadusɛ̧

(Mk 8)

1*Ɓefarisɛ̧ nɛ̀ *Ɓesadusɛ̧ nja̧ kɛ yi Yesus. Yí ɓoɓɛ nɛ nyɛ, ɓo diyma nyɛ nde, a têɗya ɓo wɛtɛ mɛyekambiyɛ te yi wulɛ kɛ ɗyoɓɔ kɛ́, nɛ́ ɓo ɓɛŋ. 2Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Ɓekoko wunɛ nde: ‹Yesɔ ta panɔ nɛmɛnɔ, kɛto mɛta mɛ ɗyoɓɔ tenate nɛ ŋgawo.› 3Ma ɓemɛŋmɛnɛ wunɛ nde: ‹Mbiyɔ ta nɔ muka ɓeyate, kɛto ɗyoɓɔ ɗekɛ nɛ gaŋgayoko, yasi nɛ ndiliŋ.› Wunɛ kɛ duwɛ nɛmbɛ tɛri ɗyoɓɔ, ’ma wunɛ yeti nɛ ɗeti te yi nɛmbɛ mɛyasi mɛte yi kwaŋna kɛ mɛŋgimɔ te yikɛ na? 4Ɓeya ɓotu ɓete ɓe ŋgimɔ te yɔkɔ ɓe yeti kɛ wokuna nɛ Njambiyɛ ɓaka kɛ diyɛ wɛtɛ mɛyekambiyɛ. Ma ko ɓo tí teɗye ɓo wɛtɛ mɛyekambiyɛ na, ndi yikɛ yi ma ɗyáŋ Yonas kɛ́.» Kɛ kɔŋte, ɛ nyɛ tikɛ ɓo tɔkɛ kɛndi kwa̧.

5Ɓo saɓiya ɗuku kɛ̀ ŋginjɛ te yɔru. Ɓejekɛ leŋsama kinɛ kɛ̀ nɛ mampa na. 6Ɗiyɔ kɛ́, ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Wunɛ ɗîy gba nɛ sɔsɔ nɛ ŋga̧ te yi Ɓefarisɛ̧ nɛ̀ yi Ɓesadusɛ̧.» 7Ɛ ɓejekɛ ɗiki takina sa̧ to te kɛ mɔy mɛtemɔ man lɛpɔ nde: «A lɛ́pi ɗete, kɛto wusɛ tì nje nɛ mampa na.» 8Yesus duwa̧ yasi te yi ɓa̧ kɛ kwaŋna kɛ́, ɛ nyɛ lɛpɛ nde: «Kɛto ŋge yi wunɛ takina ɗete kɛ mɔy mɛtemɔ mun lɛpɔ nde, yo kɛto wunɛ tì nje nɛ mampa kɛ́? Tikina temɔ te yi wunɛ nɔ kɛ́ ɗekɛ nɛ mbɛt. 9’Yite nde, wunɛ tì pa ɓiye ndi to mɛyasi kumɔ ndana na? ’Wunɛ yeti kɛ takɛ se mampa yitan te yi mi nya ɓomɔ tomay yitan ɗye kɛ́ na? ’Wunɛ yeti kɛ takɛ se ɓuyɔ mɛmakɔ mɛte yi wunɛ nja̧ tonjɛ nɛ ɓukwɛ mɛɗye mɛte kɛ́ na? 10Kɛ kɔŋte yinɔri, ’mi tì ɓu̧ mampa yitan jɔ yiɓa nyɛ ɓomɔ tomay yini ɗye na? ’Wunɛ yeti kɛ takɛ se ɓuyɔ mɛmakɔ mɛte yi wunɛ nja̧ tonjɛ nɛ ɓukwɛ mɛɗye mɛte yite kɛ́ na? 11Ŋge kelɛ yi wunɛ ti wóku nde, mi ti lɛ́pi nɛ kasi mɛɗye kɛ́? Ma wunɛ ɗîy nɛ sɔsɔ nɛ ŋga̧ Ɓefarisɛ̧ nɛ̀ yi Ɓesadusɛ̧.» 12Ndana yɛy, ɛ ɓo nje ɓiye to te nde, a ti lɛ́pi nde, ɓo ɗîy nɛ sɔsɔ nɛ faŋ ŋga̧ te yi ɓo ɓu̧ kelɔ nɛ mampa kɛ́ na. A lɛ́pi nɛ teɗya yasi te yi Ɓefarisɛ̧ nɛ̀ Ɓesadusɛ̧.

Piyɛr nde, Yesus nyɛ Krist

(Mk 8; Lk 9)

13Yesus nja̧ kwa̧ kumɔ kɛ mɛnɛti mɛ Sesare Filipi. Ɛ nyɛ diyɛ ɓejekɛ ɓenɛ nde: «Ɓomɔ lɛ́pi nde, mi *Mɔnɔ mumɔ, mi nda?» 14Ɛ ɓo yeŋsa nde: «Ɓaŋa lɛ́pi nde, wɛ Jaŋ te mɔ tɔpuna ɓomɔ kɛ mɔrɔku. Ɓaŋa nde, wɛ Eli. Ɓaŋa nde, wɛ Jeremi. Ɓaŋa sendi nde, wɛ wɛtɛ mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ nda ɓari.» 15Ndana, ɛ nyɛ nje diyɛ ɓo nde: «Ma kɛ yun, wunɛ lɛ́pi ɓa nde, mi nda?» 16Ɛ Simɔn Piyɛr yeŋsa nde: «Wɛ *Krist te Mɔnɔ Njambiyɛ te ɛ nɛ joŋ kɔ!» 17Ɛ Yesus ɓu̧ lɛpi lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Simɔn te mɔnɔ Yonas, wɛ nɛ mɛsosa, kɛto yasi te yi wɛ lɛpima kɛ́. Yeti wɛtɛ mɔ mɛnɛti maka punjɛ yo nyɛ wɛ na, yasi wɛtɛ, yo Saŋmbɛ te ɛ ɗiyɛ kɛ ɗyoɓɔ kɔ punjɛ yo nyɛ wɛ. 18Ma kɛ yembɛ, mi kɛ lɛpɔ nyɛ wɛ nde: Wɛ Piyɛr! Yite nde mbatɔ. Mi ta kusɔ njɔŋ ɓotu ɓete ɓe tikɛ temɔ kɛ yembɛ ɓaka kɛ to mbatɔ te. Ko sɔŋ nɛ̀ ɗeti te yi nyɛ nɔ kɛ́ ti yaka kelɔ yaŋa nɛ yo na. 19Mi ta nyɛ wɛ mɛnjaŋgɔ mɛ numɛy te yi *Kandɔ te yi kwey. Yasi hɛnɛ te yi wɛ ta kpo kɛ mɛnɛti maka, yo ta ɓɛ sendi kponate ɗete kɛ kwey. Sendi, yasi hɛnɛ te yi wɛ ta wunjɛ kɛ mɛnɛti maka, yo ta ɓɛ sendi wunjinate ɗete kɛ kwey.» 20Kɛ kɔŋte, ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ ɓo nde, kpɛ, ko ɓo tî lɛpi nyɛ wɛtɛ mumɔ nde, nyɛ Krist na.

Yesus kɛ lɛpɔ kasi sɔŋ nɛ

nɛ̀ womiya nɛ

(Mk 8; Lk 9)

21Kandɛ kɛ ŋgimɔ te yite, ɛ Yesus kandɛ lɛpinate nyɛ ɓejekɛ ɓenɛ nde, mɛyasi ta kelna ɗekɛ: A yâkaŋgwɛ kɛ̀ pɛlɛ Yerusalɛm. Sendi, ɓetomba ɓe ɗya nɛ̀ ɓekum ɓe ɓotu nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ nɛ̀ ɓotu ɓe kɛtina mɛyasi ta teɗye nyɛ mɛbɔnɛ ɓuɗyate kwa̧ wo nyɛ, a má nje womiyɛ kɛ mɛtu yitati. 22Ɛ Piyɛr ɓu̧ nyɛ kɛ̀ nɔ nɛ naŋ kandɛ gayna nɛ lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Njambiyɛ tí jayɛ na, Nyaŋgwɛ Kumande! Yaŋa ɗete tí ɗya̧ wɛ na!» 23Yasi wɛtɛ, ɛ Yesus yeŋsa ɓɛŋɛ Piyɛr lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Satan, lɔndɔ kɛ kɛki mbɛ. Wɛ yasi te yi yakama jatiɗye mi kɛ ɓeya nje, kɛto mɛtakɛ mɔ yeti wɛtɛ nɛ yi Njambiyɛ na, yo mɛtakɛ mɛte yi ɓomɔ.»

24Ndana, ɛ Yesus nje lɛpɔ nyɛ ɓejekɛ ɓenɛ nde: «Ŋgɛ mumɔ kwaɗyɛ ɓeŋgwɛ mi, a tî ɓoŋ yotu nɛ nde, yo yaŋa na. A sôɓa kroa nɛ ɓeŋgwɛ mi, 25kɛto mumɔ hɛnɛ ɛ kwaɗyɛ kambiɗya nɛ joŋgwɛ ɗyenɛ nɛ ŋgom ŋgom kɔ ta ɗimbiɗye yo. Ma yɔkɔ ɛ ta ɗimbiɗye joŋgwɛ ɗyenɛ kɛto mbɛ kɔ ta ɓɛ nɛ nɛ joŋgwɛ. 26Ma ŋgɛ mumɔ si namɔ mɛnɛti maka hɛnɛ nje ɗimbiɗye joŋgwɛ ɗyenɛ, yo má nje kamɛ nyɛ kɛ ŋge? Ho nde, yo kwalɔ yasi te nda yi mumɔ yakama nyɛ kɛ numbu joŋgwɛ ɗyenɛ kɛ́? 27Yo nde, *Mɔnɔ mumɔ ta nje kɛ mɛluksa mɛ Saŋgwɛ wenɛ ɓenɛ ɓejaki ɓenɛ. Komɛte, a ta nyɛ mumɔ hɛnɛ sol ɓeŋgwɛ mɛkele mɛnɛ. 28Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Ɓaŋa ɓomɔ kɛ njoka yun ɓe ɗiyɛ ndana waka ɓaka tí gwe kinɛ pa ɓɛŋɛ *Mɔnɔ mumɔ kɛ nje ɓu̧ ɗiyɔ kumande nɛ na.»

17

Yotu Yesus kɛ sɛnjɔ kɛ nyaŋgwɛ

mɛjasi mɛ Njambiyɛ

(Mk 9; Lk 9)

1Ya mɛtu yitan jɔ wɛtɛ kɛ kɔŋte, ɛ Yesus ɓu̧ Piyɛr nɛ̀ Jak nɛ̀ Jaŋ te maŋ nɛ Jak kwa̧ ɓenɛ ɓo ɓepɔ kɛ̀ nɛ naŋ kɛ wɛtɛ nyaŋgwɛ keki. 2Kumɔ mate, ɛ yotu nɛ sɛnjɛ kɛ misi man. Mbɔmbu nɛ ɓa̧ kɛ panɔ nɛ pay pay nda yol misi mɛ yesɔ. Mɛlambɔ mɛnɛ ɓa̧ wumnate nɛ mboŋ mboŋ nda yol mɛjasi. 3Ɓo sém semɔ, Mɔyisi ɓenɛ Eli ɓaka kɛ nyɛ mɛsimɔ ɓenɛ ɓe Yesus. 4Ndana, ɛ Piyɛr ɓu̧ lɛpi lɛpɔ nyɛ Yesus nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, yo kimɔte nde, wusɛ ɗîy waka. Ŋgɛ wɛ kwaɗyɛ, mi ta sumɔ mɛbala yitati waka, wɔ wɛtɛ, ɛ Mɔyisi wɛtɛ, ɛ Eli wɛtɛ.» 5Piŋɔ te yi nyɛ ɓa̧ kɛ lɛpɔ ndi ɗete kɛ́, ɛ wɛtɛ wumna kulutu nɛ poŋpoŋ ɗiɓiɗye ɓo. Ɛ wɛtɛ mɛn wulɛ kɛ mɔy kulutu lɛpɔ nde: «Yɔkɔ mɔnmbɛ, sɔŋ temɔ mbɛ, wunɛ wôkunaŋgwɛ nɛ nyɛ.» 6Kɛ ɓejekɛ ma wokɔ mɛn yinɔri kɛ́, ɛ ɓo gwe wɔ̧ ɓuɗyate ɓalɔ ɓusɛ mbɔmbu kɛ mɛnɛti. 7Ɛ Yesus nje kpokɛ ɓo wasɛ lɛpɔ nde: «Nɛ tɛ̂ma. Nɛ tî kambi yaŋa na.» 8Kɛ ɓo ma kaŋɛ misi, ɓo tì ɓɛŋɛ se wɛtɛ mumɔ na, ndi Yesus nyɛpɔ.

9Ma ndana, komɛ ɓo ɓa̧ kɛ piyɛ wulɛ kɛ to keki kɛ́, ɛ Yesus kiɗyɛ lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Kpɛ, nɛ tî yekiɗya yasi te yi wunɛ ɓɛŋma kɛ́ nyɛ mumɔ na. Nɛ disɔ yekiɗye, yite *Mɔnɔ mumɔ womiya kɛ njoka ɓemuŋ.» 10Kɛ kɔŋte, ɛ ɓejekɛ diyɛ nyɛ nde: «Kɛto ŋge yi ɓotu ɓe teɗya mɛmboŋga lɛpɛ nde, Eli ta pa kandɛ nje ɗiŋ kɛ́?» 11Ɛ Yesus yeŋsa nde: «Yo gbate nde, Eli njâki yí nje kombile mɛyasi hɛnɛ tikɔ kɛ mbɛy te. 12Ma mi kɛ lɛpɔ nyɛ wunɛ nde: Eli ma nje, ɓomɔ kinɛ duwɛ nyɛ na. Ɓo kelma yasi te yi ɓo kwaɗya kelɔ kɛ́ nɛ nyɛ. Yo ɗete sendi nde, Mɔnɔ mumɔ ta saŋgwa nɛ mɛbɔnɛ kɛ mɛɓɔ man.» 13Ɛ ɓejekɛ nje wokɔ yɛy ndana nde, a lɛ́pi kasi Jaŋ te mɔ tɔpuna ɓomɔ kɛ mɔrɔku nyɛ ɓo.

Yesus kɛ soŋɛ ɓeya sisiŋ kɛ yotu

wɛtɛ mɔnɔ mbam

(Mk 9; Lk 9)

14Kɛ ɓo ma yɔkwɛ kumɔ komɛ ŋgil ɓomɔ ɓa̧ kɛ́, ɛ wɛtɛ mbam nje kusɛ mɛɓɔŋ kɛ mbɔmbu Yesus 15lɛpɔ nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, gwakɔ ŋgwɛtɛ mɔnɔ wombɛ. A kɛ kɔnɔ nɛ jaja saŋgwa nɛ mɛbɔnɛ ɓuɗyate. Yo kɛ ɗiki ɓetɛ nyɛ kɛ ɗitɛ, yiŋa kɛ mɔrɔku. 16Mi ɓoŋma nyɛ kɛ̀ nɔ kɛ yi ɓejekɛ ɓɔ, ɛ ɓo suɗyɛ kinɛ siɗyɛ kɔn nɛ na.» 17Ɛ Yesus yeŋsa nde: «Wunɛ ɓotu ɓe ti jáya yasi ɓaka, mi ta ɗiyɔ sinɛ wunɛ kumɔ ndenɛn? Mi ta gbisɔ wunɛ kumɔ ndenɛn? Wunɛ ɓôŋ nyɛ nje nɔ woŋga kɛ yembɛ.» 18Ndana, ɛ Yesus ɓama nɛ ɓeya sisiŋ. Ɛ ɓeya sisiŋ pundɛ ɗuwɛ kɛ yotu mɔnɔsikɛ ndi kɛ kiya ŋgimɔ te, ɛ kɔn mɔnɔsikɛ siyɛ ndi kɛ kiya mbɛy. 19Ndana, ɛ ɓejekɛ nje kɛ̀ kɛki Yesus diyɛ nyɛ tandɛ yan nde: «Kɛto ŋge yi wusɛ suɗya su soŋna ɓeya sisiŋ te kɛ́?» 20Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Yo kɛto tikina temɔ te yi wunɛ nɔ kɛ́ ɗekɛ nɛ mbɛt. Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Má ɓɛki nde, tikina temɔ te yi wunɛ tikɛ kɛ yembɛ kɛ́ nyaŋgwɛte nda ɗokɔ mbumɔ ŋgwal lalɛ, ma wunɛ yakama lɛpɔ nyɛ keki te yɔkɔ nde: ‹Jisa waka kɛ̀ suma kaka.› Ma yaŋa te yi ta ganɔ wunɛ yeti na. 21Ndi nde, njɛl ɓeya sisiŋ nda ɛnɔru yakama ɗuwɛ kɛ yotu mumɔ ndi nɛ nje mɛŋgwɛta nɛ Njambiyɛ nɛ̀ nje kiyna mɛɗye.»

22Wɛtɛ yesɔ piŋɔ te yi Yesus ɓa̧ kɛ kwa̧ kɛ mɛnɛti mɛ Galile ɓenɛ ɓejekɛ ɓenɛ kɛ́, ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Yo nde, ɓo ta ɓu̧ *Mɔnɔ mumɔ kaŋɛ nyɛ kɛ mɛɓɔ ɓomɔ, 23ɓo má wo nyɛ, a má nje womiyɛ kɛ mɛtu yitati.» Ɛ lɛpi yinɔri kwaɗye temɔ ɓejekɛ ɓuɗyate.

Yesus kɛ gbo garama

24Kɛ Yesus ɓenɛ ɓejekɛ ɓenɛ ma ɗya̧ kɛ Kapɛrnawum kɛ́, ɛ ɓotu ɓete ɓe ɗiki ɓu̧ mɔni garama te yi kombila mbanjɔ Njambiyɛ ɓaka lɛpɛ nyɛ Piyɛr nde: «’Yite nde, yekele wun ti gbóku garama te yi ɓɛŋɛ kombila mbanjɔ Njambiyɛ kɛ́ na?» 25Ɛ nyɛ yeŋsa nde: «A gbóku gbokɔ.»

Kɛ Piyɛr ma ɗya̧ nyiŋɛ tu̧ kɛ́, ɛ Yesus kandɛ ɓu̧ lɛpi lɛpɔ nde: «Simɔn, ɔ ɓɛ́ŋa nan? Ɓekum ɓe mɛnɛti maka díya mɛtikɛt nɛ̀ mɔni garama kɛ ɓɔ ɓe nda? ’Ɓo díya kɛ ɓɔ ɓɔnɔ ɓe ɗya ho kɛ ɓɔ ɓejɛŋgwɛ?» 26Ɛ Piyɛr yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Ɓo díya kɛ ɓɔ ɓejɛŋgwɛ.» Ɛ Yesus nje diyɛ nyɛ nde: «’Yite téɗya nde, ɓɔnɔ ɓe ɗya ti gbóku na, nduku? 27Ma kambɔ yo mɛ nje njaŋgwɛ ɓo jatiɗye kɛ ɓeya nje, kɛn kɛ nyaŋgwɛ matɔ, nɔ̀ ɓêta gɛy. Bosa njanjɔ te ɛ ta ɓiye gɛy kɔ, nɔ̀ sûta nyɛ ɓakɛ numbu nɛ, ɔ ta dolɔ sule wɛtɛ. Nɔ̀ ɓôŋ gbo nɛ garama te yembɛ nɛ yɔ.»

18

Nda kwa̧ ɓɛsɔ?

(Mk 9; Lk 9)

1Ndana, kɛ kiya ŋgimɔ te ɓejekɛ ɓe Yesus nja̧ kɛ kɛki nɛ diyɛ nyɛ nde: «Yo nda ɓa kwa̧ ɓɛsɔ kɛ *Kandɔ te yi kwey?» 2Ɛ Yesus jeɓa wɛtɛ gbɛla mɔnɔsikɛ ɓu̧ nyɛ tɛmbiɗye kɛ ɓembe yan 3lɛpɔ nde: «Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Ŋgɛ wunɛ ti yeŋsa temɔ kpalɔ ɓɛ nda ɓɔnɔsikɛ, ko wunɛ tí nyiŋɛ kɛ Kandɔ te yi kwey na! 4Ɗete, mumɔ hɛnɛ ɛ ta piɗyɛ yotu nda mɔnɔsikɛ nda yɔkɔ, mbɛte ta ɓɛ nyaŋgwɛte kwa̧ ɓɛsɔ kɛ Kandɔ te yi kwey. 5Sendi, mɔ te ɛ ɓu̧ mɔnɔsikɛ nda yɔkɔ kimɔte kɛto mbɛ, yo mi yi mɔ te ɓu̧ gba mi kimɔte. 6Ma ŋgɛ wɛtɛ mumɔ kelɛ yiŋa yasi te yi yakama jatiɗye wɛtɛ mɔnɔsikɛ kɛ njoka ɓɔnɔ ɓaka ɓe tikɛ temɔ kɛ yembɛ ɓaka kɛ ɓeya nje, ŋgɛ ɓo lɛpɛ ndi nde, ɓo ɓôŋ tari kɔkuna yasi kɛsɛ kɛ ŋgiŋ mɔ te kwa̧ ɓetɛ nyɛ kɛ maŋ, yite ɓo jekima kelɔ kimɔ yasi nɛ nyɛ ɓuɗyate.

7«O nyaŋgwɛ mɛbɔnɛ mɛte yi ta ɓalɔ kɛ to ɓotu ɓe mɛnɛti maka kɛ́ wa! Kɛto yo nde, mɛyasi mɛte yi yakama jatiɗye mumɔ kɛ ɓeya nje kɛ́ yâkaŋgwɛ ɗya̧. Yasi wɛtɛ, mɛbɔnɛ ta ɓalɔ kɛ to mɔ te ɛ kelɛ nde, yo ɗyâŋ kɔ. 8Ŋgɛ ɓɛ nde, wɛtɛ ɓɔ yɔ ho wɛtɛ kol wɔ kɛ kwaɗyɛ jatiɗye wɛ kɛ ɓeya nje, nɔ̀ kîla yo li̧ nɛ naŋ. Yo ta jekɔ ɓɛ kimɔte kɛ yɔ nde, nyiŋa ndi nɛ ɓɔ wɛtɛ ho ndi nɛ kol wɛtɛ kɛ ɗyoɓɔ, ɓɛ nɛ joŋgwɛ, laŋsa nde, ɓo ɓêta wɛ kɛ ɗitɛ te yi ju̧ kpo nɛ kpo kɛ́ nɛ mɛɓɔ ho nɛ mɛkol mɔ hɛnɛ yiɓa nɛ jɛm. 9Ŋgɛ ɓɛ nde, wɛtɛ misi yɔ kɛ kwaɗyɛ jatiɗye wɛ kɛ ɓeya nje, nɔ̀ ɗôka misi te mbɛte li̧ nɛ naŋ. Yo ta jekɔ ɓɛ kimɔte kɛ yɔ nde, nyiŋa ndi nɛ misi wɛtɛ kɛ ɗyoɓɔ, ɓɛ nɛ joŋgwɛ, laŋsa nde, ɓo ɓêta wɛ kɛ ɗitɛ te yi ti ɗím kɛ́ nɛ misi mɔ hɛnɛ yiɓa nɛ jɛm. 10Wunɛ ɗîy nɛ sɔsɔ yí yɛliyɛ wɛtɛ mɔnɔsikɛ kɛ njoka ɓɔnɔ ɓaka. Mi kɛ kombile lɛpɔ nyɛ wunɛ ɗete, kɛto ɓejaki ɓete ɓe ɓakiɗye ɓo ɓaka kɛ ɗiki nje kɛ mbɔmbu Saŋmbɛ te ɛ ɗiyɛ kɛ ɗyoɓɔ kɔ mɛŋgimɔ hɛnɛ. [11Yo nde, *Mɔnɔ mumɔ ma njáki nje sa̧ ɓotu ɓete ɓe ma ɗimbiyɛ ɓaka joŋgwɛ ɓo.]

Kanɔ kɛ kasi sam te ɛ ɗimbiya kɔ

(Lk 15)

12«Nɛ ɓɛ́ŋa nan? Ŋgɛ wɛtɛ mumɔ ɓɛ nɛ ɓesam gɔmay, ŋgɛ wɛtɛ ɗimbiyɛ, a kél nan? ’A ti páŋ pa tikɔ ɓesam kamɔtan jɔ kamɔni jɔ yitan jɔ yini te ɓari kɛ mbɛy mɛɗye, pa kɛ̀ sa̧ yɔkɔ ɛ ɗimbiya kɔ na? 13Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Ŋgɛ nyɛ kweɗya nyɛ, a ɓɛ́ki nɛ mɛsosa, laŋsa yikɛ yi nyɛ ɓɛ nɔ kɛto ɓe kamɔtan jɔ kamɔni jɔ yitan jɔ yini te ɓari ɓe tì ɗimbiyɛ ɓaka. 14Ɗete sendi, Saŋgwɛ wun te ɛ ɗiyɛ kɛ ɗyoɓɔ kɔ yeti kɛ jayɛ nde, wɛtɛ mumɔ kɛ njoka ɓɔnɔ ɓaka yâmbila na.

Kasi tikina mumɔ nɛ ŋgwɛtɛ

15«Ŋgɛ mɔŋ kelɛ yiŋa ɓeya yasi suŋgwɛ nɛ wɛ, nɔ̀ kɛ̂n dolɔ nyɛ ndi wunɛ yiɓa ndeyɛ nyɛ kɛ ɓeya yasi te yi nyɛ kelma kɛ́. Ŋgɛ nyɛ jayɛ yo, yite ɔ joŋgwa nyɛ. 16Ŋgɛ nyɛ sɛŋɛ kinɛ jayɛ na, nɔ̀ ɓôŋ ɓomɔ yiɓa ho yitati kɛ̀ dolɔ nɛ nyɛ, nɛ́ wunɛ nɛmbi lɛpi te kɛ mbɔmbu ɓotu ɓaka yiɓa ho yitati ɓe ta ɗiyɔ kɛ mbɛy te ɓaka. 17Ma ŋgɛ nyɛ sɛŋɛ kinɛ jayɛ sendi yan na, nɔ̀ ɓôŋ lɛpi te kɛ̀ teɗye njɔŋ ɓotu ɓete ɓe ma tikɔ temɔ kɛ yembɛ ɓaka. Ma ŋgɛ nyɛ sɛŋɛ kinɛ jayɛ yan na, nɔ̀ ɓɛ̂ŋa nyɛ nda mɔ te ɛ tì pa duwɛ Njambiyɛ na, ɓɛŋɛ nyɛ nda ɓotu ɓe ɓoŋna mɔni garama. 18Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Yasi hɛnɛ te yi wunɛ ta kpo kɛ mɛnɛti maka, yo ta ɓɛ sendi kponate ɗete kɛ kwey. Sendi, yasi hɛnɛ te yi wunɛ ta wunjɛ kɛ mɛnɛti maka ta ɓɛ sendi wunjinate ɗete kɛ kwey. 19Gbakasi sendi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Ŋgɛ ɓomɔ yiɓa kɛ njoka yun saŋgwɛ mɛtemɔ kɛ mɛnɛti maka yí diyɛ ko kwalɔ yasi te nda, Saŋmbɛ te ɛ ɗiyɛ kɛ ɗyoɓɔ kɔ ta nyɛ ɓo ya te, 20kɛto kɛ mbɛy komɛ ɓomɔ yiɓa ho yitati ŋgbɔ saŋgwa nɛ ɗinɔ ɗyembɛ, mi womɛte kɛ njoka wan.» 21Ndana, ɛ Piyɛr tɛmɛ kɛ̀ kɛ kɛki Yesus diyɛ nyɛ nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, ŋgɛ maŋmbɛ ɗiki kelɔ yiŋa ɓeya yasi suŋgwɛ nɛ mi, mi yakama tikɔ nyɛ nɛ ŋgwɛtɛ kumɔ mɛŋga niŋgɔ? ’Mi yakama tikɔ nyɛ nɛ ŋgwɛtɛ kumɔ mɛŋga yitan jɔ yiɓa?» 22Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Ja̧, mi yeti kɛ lɛpɔ nde: Tikɔ ndi nyɛ nɛ ŋgwɛtɛ mɛŋga yitan jɔ yiɓa na. Mi lɛ́pi nde: Tikɔ nyɛ nɛ ŋgwɛtɛ mɛŋga kamɔtan jɔ kaɓa mɛŋga yitan jɔ yiɓa.»

Kanɔ kɛ kasi wɛtɛ ɓeya mɔ mɛsay

23«Yo ɗete, *Kandɔ te yi kwey nda wɛtɛ kumande te ɛ kwaɗya duwɛ ɓuyɔ mɛyasi mɛnɛ yi ɓa̧ kɛ mɛɓɔ mɛ ɓotu ɓe mɛsay ɓenɛ kɛ́. 24Ndana, piŋɔ te yi nyɛ ɓa̧ kɛ tɔlɔ nɛmbɛ yo ɗete kɛ́, ɛ ɓo ɗya̧ nɛ wɛtɛ mɔ mɛsay wenɛ ɛ ɓa̧ nɛ mɔni nɛ kumɔ ɓuɗya ɓemiliyɔŋ kɔ. 25Mɔ mɛsay kɔ tì ɓɛ nɛ mɔni te yi gbo nɛ pilo te na. Ɛ masa wenɛ pɛsɛ nde, a ta ɗyaŋgwɛ nyɛ nɛ̀ nyari nɛ̀ ɓɔnɔ ɓenɛ nɛ̀ mɛyasi mɛnɛ hɛnɛ yí yɔkiɗye nɔ. 26Ndana, ɛ mɔ mɛsay kɔ nje ɓalɔ kɛ nji̧ mɛkol mɛnɛ kusɛ mɛɓɔŋ kɛ mbɔmbu wenɛ lɛpɔ nde: ‹Tiso masa, gbisɔ mi kumɔ nde, mi yɔ̂kiɗya yo hɛnɛ nyɛ wɛ.› 27Masa wenɛ gwa̧ ŋgwɛtɛ wenɛ ɓuɗyate, ɛ nyɛ tikɛ pilo yinɔri hɛnɛ lɛpɔ nde, a kwâŋ.

28«Kɛ mɔ mɛsay kɔ ma kwa̧ ɗete kɛ́, ɛ nyɛ kɛ̀ saŋgwa nɛ wɛtɛ mɔ njɔŋ wenɛ yi ɓenɛ nyɛ ɗikima kelɔ mɛsay kɔ. Ɛ mɔ njɔŋ wenɛ te ɓa̧ nɛ pilo nɛ mil yitan jɔ yitati. Ɛ nyɛ kɛnjɛ ɓɔ ɓiye nɛ nyɛ sɔtɔ nyɛ nɛ ɗɔt kɛ ŋgiŋ lɛpɔ nde: ‹Gbokɔ mɔni mbɛ nyɛ mi.› 29Ndana, ɛ mɔ njɔŋ wenɛ te ɓalɛ kɛ nji̧ mɛkol mɛnɛ ŋgwɛta nɛ nyɛ lɛpɔ nde: ‹Tiso, gbisɔ mi kumɔ nde, mi gbôku yo hɛnɛ nyɛ wɛ.› 30Yasi wɛtɛ, ko a tì jayɛ na. A kwaŋma ɓu̧ nyɛ nyɛ kɛ jɔɓɔ kumɔ kɛ ŋgimɔ te yi nyɛ gboma nɛ pilo yinɔri hɛnɛ. 31Kɛ ɓotu ɓete ɓe ɓenɛ ɓo ɗikima kelɔ mɛsay ɓaka ma ɓɛŋɛ yasi te yi kwaŋnama kɛ́, ɛ yo kwaɗye ɓo temɔ ɓuɗyate. Ɛ ɓo kwa̧ kɛ̀ yekiɗye mɛyasi mɛte yi kwaŋnama hɛnɛ kɛ́ nyɛ masa wan. 32Ndana, ɛ masa mɔ mɛsay kɔ jeɓa nyɛ lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: ‹Wɛ ɓeya mɔ mɛsay! Kwey mi tikima pilo yɔ hɛnɛ, kɛto wɛ ŋgwɛtama nɛ mi. 33Ŋge ɓa kelɛ yi wɛ tì gwe ŋgwɛtɛ mɔ njɔŋ wɔ nda yi mi gwa̧ nɛ ŋgwɛtɛ wɔ sendi kɛ́?› 34Masa wenɛ wokuma ŋgambi kaŋɛ nyɛ nyɛ ɓesɔja, ɛ ɓo teɗye nyɛ nyaŋgwɛ mɛbɔnɛ kumɔ nde, a yɔ̂kiɗya pilo nɛ hɛnɛ nyɛ nyɛ.» 35Ɛ Yesus lɛpɛ nde: «Yo ɗete sendi nda yi Saŋmbɛ te ɛ ɗiyɛ kɛ ɗyoɓɔ ta kelɔ nɛ wunɛ, ŋgɛ wunɛ ɗiyɛ kinɛ tikɔ ɓemaŋ ɓun nɛ ŋgwɛtɛ nɛ temɔ yun hɛnɛ kɛ ɓeya yasi te yi ɓo kelɛ nɛ wunɛ kɛ́ na.»

19

Kasi diɗya gwaki nɛ̀ kasi ɗiynate kɔ

(Mk 10)

1Kɛ Yesus ma si lɛpina ɗete kɛ́, ɛ nyɛ tɛmɛ kɛ Galile kwa̧ tɔkula kɛ̀ kɛ mɛnɛti mɛ Yuda kɛ ŋginjɛ Yurdɛ̧. 2Nyaŋgwɛ ŋgil ɓomɔ ɓeŋgwa nyɛ, ɛ nyɛ joŋgwɛ ɓotu ɓekɔn womɛte siɗyɛ mɛkɔn man. 3*Ɓefarisɛ̧ nja̧ kɛ yenɛ yí nje ɓoɓɛ nyɛ. Ɛ ɓo diyɛ nyɛ nde: «’Mɛmboŋga kɛ nyɛ ka mumɔ ɗeti nde, a sôŋa ɓɔ nɛ nyari wenɛ kɛ lɛpi hɛnɛ te yi yakama kpɔ kɛ́?» 4Ɛ nyɛ yeŋsa nde: «’Yite nde, wunɛ tì pa tɔlɔ mɛlɛpi maka yi ɗiyɛ kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ nde: ‹Kɛ yi Njambiyɛ kusuma nɛ mɛyasi kɛ kandinate kɛ́, a kusuma mbam kusɔ nyari?› 5Ɛ Njambiyɛ lɛpɛ sendi nde: ‹Ɗete, mbam ta tikɔ saŋgwɛ ɓenɛ nyaŋgwɛ joŋna ɓenɛ nyari nda kɔl ɓenɛ jon. Ɓo hɛnɛ yiɓa ta kpalɔ nje ɓɛ ndi mbundɔ wɛtɛ.› 6Komɛte, ɓo yeti se ɓomɔ yiɓa na, ɓo mɛ ndi mbundɔ wɛtɛ. Ma ɗete, mumɔ tî ɓaka yasi te yi Njambiyɛ sima jaŋgwɛ kɛ́ na.» 7Ɛ *Ɓefarisɛ̧ nje diyɛ nyɛ nde: «Ma kɛto ŋge yi Mɔyisi nya nje nde, mbam yakama kɛtɔ mɛkana mɛ diɗya gwaki nyɛ nyari yí soŋɛ ɓɔ nɛ nyɛ kɛ́?» 8Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Mɔyisi nya wunɛ nje nde, wunɛ sôŋa ɓɔ nɛ ɓoma ɓun, kɛto mɛtemɔ mun nɛ keskere. Yasi wɛtɛ, yo tì ɓɛ ɗete kɛ yi Njambiyɛ kusuma nɛ mɛyasi kɛ kandinate kɛ́ na. 9Ma mi kɛ lɛpɔ nyɛ wunɛ nde: Mbam hɛnɛ ɛ ta soŋɛ ɓɔ nɛ nyari wenɛ kinɛ nde, a jatiɗya kol kɛ sɛ̧ na, ŋgɛ mbam te kwa̧ kɛ̀ ɓu̧ mbaŋa nyari nɛ mɛgwaki, yite nyɛ mɔ kelna wanja.»

10Ɛ ɓejekɛ ɓenɛ lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Ŋgɛ ɓɛ nde, tɛri mbam ɗete kɛ mbɔmbu nyari, yite yo yeti kɛ kamɛ yaŋa nde, mumɔ ɓôŋ nyari lalɛ na.» 11Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Yeti ɓomɔ hɛnɛ yakama ɓiye to lɛpi kɛ na, yo ndi ɓotu ɓete ɓe Njambiyɛ nyɛ ɓo ɗeti te yi ɓiye to te ɓaka. 12Yo nde, ɓaŋa ɓomɔ jáɗyikwɛ nyakɔte ɗete, ɓo ti yaka duwɛ ɓomari na. Kɛ yi ɓaŋa, yo ɓomɔ nje kelɔ nde, ɓo ɓɛ̂ki nyakɔte. Kɛ yi ɓaŋa sendi, yo ɓo nɛ ŋguru wan kwaɗyɛ ɗiyɔ ɗete kinɛ ɓu̧ ɓoma na, kɛto ɓo kɛ kwaɗyɛ kelɔ mɛsay mɛte yi ɓɛŋɛ *Kandɔ te yi kwey. Mɔ te ɛ yakama wokɔ lɛpi kɛ jayɛ yo, na jâya.»

Yesus kɛ nyɛ ɓɔnɔsikɛ mɛkombila

(Mk 10; Lk 18)

13Ɗiyɔ kɛ́, ɛ ɓomɔ ɓu̧ sɛkɛ sɛkɛ ɓɔnɔsikɛ kɛ̀ nɔ kɛ yi Yesus, na kasɛ ɓɔ kɛ yotu yan ŋgwɛta nɛ Njambiyɛ kɛ to yan. Yasi wɛtɛ, ɛ ɓejekɛ ɓamɛ ɓo. 14Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Nɛ tîki sɛkɛ sɛkɛ ɓɔnɔsikɛ, nɛ́ ɓo nje kɛ yembɛ. Nɛ tî peti ɓo na, kɛto *Kandɔ te yi kwey, yo yi njɛl ɓotu ɓete ɓe nda ɓo ɓaka.» 15Kɛ nyɛ ma si kasɛ mɛɓɔ kɛ yotu yan kɛ́, ɛ nyɛ nje tɔkɛ kɛndi kwa̧.

Wɛtɛ mɔ kusuku kɛ nje kɛ yi Yesus

(Mk 10; Lk 18)

16Ndana, ɛ wɛtɛ mbam nje kɛ yi Yesus lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Yekele, mi kêl kwalɔ kimɔ yasi te nda, nɛ́ mi ɓɛ nɛ joŋgwɛ te yi kpo nɛ kpo?» 17Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Kɛto ŋge yi wɛ diyɛ mi diyan kɛ kasi yasi te yi kimɔte kɛ́? Kimɔ mumɔ ndi gba wɛtɛ. Ŋgɛ wɛ kwaɗyɛ ɓɛ nɛ joŋgwɛ te yi kpo nɛ kpo, ɓakiɗya mɛmboŋga mɛ Njambiyɛ.» 18Ɛ mbam kɔ diyɛ nyɛ nde: «Mɛmboŋga te yin?» Ɛ Yesus yeŋsa nde: «Kpɛ, wɛ tî woku mumɔ. Wɛ tî kel wanja. Wɛ tî guɓu na. Wɛ tî pɛsi lɛpi nyɛ kɛ numbu mumɔ na. 19Jɛsɔ sɔŋgwɛ ɓenɛ nyɔŋgwɛ. Sendi, kwaɗyikwɛ jakɔsɔ mumɔ nda yi wɛ kwaɗyɛ nɛ yotu yɔ kɛ́.» 20Ɛ gwanjɔ kɔ yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Mi kɛ ɓakiɗye mɛyasi mɛnɔri hɛnɛ, ɓukwa̧ sendi ŋge yi mi tì pa kelɔ kɛ́?» 21Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Ŋgɛ wɛ kwaɗyɛ ɓɛ nɛ njololo, kwaŋgɔ, kɛn ɗyaŋgwɛ mɛyasi mɔ hɛnɛ ɓu̧ mɔni te kaɓɔ nyɛ buka ɓomɔ. Ɗete, wɛ ta ɓɛ nɛ kusuku kɛ ɗyoɓɔ, kɛ kɔŋte, nɔ̀ ɓêŋgwɛ mi.» 22Yasi wɛtɛ, kɛ gwanjɔ kɔ ma wokɔ ɗete kɛ́, ɛ nyɛ kwa̧ nɛ ŋgambi kɛ temɔ, kɛto a ɓa̧ nɛ ɓuɗya kusuku.

23Ɛ Yesus nje lɛpɔ nyɛ ɓejekɛ ɓenɛ nde: «Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Yo gba sulnate nde, mɔ kusuku nyîŋa kɛ *Kandɔ te yi kwey. 24Mi kɛ lɛpɔ sendi nyɛ wunɛ nde: Yo jɛwnate nde, nyaŋgwɛ nyamɔ nde *samo yakama kwa̧ lalɛ nɛdɔ kɛ njɛmbi alula nɛ̀ nde, mɔ kusuku nyîŋa kɛ *Kandɔ Njambiyɛ.» 25Kɛ ɓejekɛ ma wokɔ lɛpi yinɔri kɛ́, ɛ ɓo ŋgbakima ɓuɗyate lɛpɔ nde: «Ma ŋgɛ ɓɛ ɗete, nda yakama ju̧ kɔ?» 26Ɛ Yesus ŋgɛkila ɓɛŋɛ ɓo lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Kɛ yi ɓomɔ mumɔ yeti nɛ ɗeti te yi kelɔ ɗete na. Ma kɛ yi Njambiyɛ, a nɛ ɗeti te yi kelɔ mɛyasi hɛnɛ.»

27Ndana, ɛ Piyɛr ɓu̧ lɛpi lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Wusɛ ma tikɔ su mɛyasi hɛnɛ ɓeŋgwɛ wɛ. Yo ta nje ɓɛ nan kɛ yusu?» 28Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Komɛ *Mɔnɔ mumɔ ta nje ɗiyɔ kɛ siya ɓekumande nɛ kɛ mɔy mɛluksa yí nje kombile sendi mɛyasi hɛnɛ nɛ kɔkɔ kɛ́, wunɛ ɓotu ɓete ɓe ɓeŋgwa mi ɓaka, wunɛ ta ɗiyɔ sendi kɛ mɛsiya ɓekumande kamɔ jɔ yiɓa pɛsɔ jɔsi mɛkandɔ mɛ ɓotu Isarayɛl kamɔ jɔ yiɓa. 29Mumɔ hɛnɛ ɛ ta tikɔ mɛtu̧ mɛnɛ, tikɔ ɓemaŋ ho ɓeɗyɔmbu ho saŋgwɛ ho nyaŋgwɛ, tikɔ nyari ho ɓɔnɔ ho ŋgwaŋ nɛ kɛto mbɛ, mɔ te ta kpalɔ ɓɛ nɛ mɛyasi kwa̧ yite. A ta ɓɛ sendi nɛ joŋgwɛ te yi kpo nɛ kpo. 30Bosa ɓomɔ ɓuɗyate ta nje ɓɛ ɓotu ɓe njimɛ. Sendi, ɓotu ɓe njimɛ ta ɓɛ bosa ɓomɔ.»

20

Kanɔ kɛ kasi ɓotu ɓe mɛsay

1«Yo nde, *Kandɔ te yi kwey nda wɛtɛ masa mɛsay ɛ punduma ɓemɛŋmɛnɛ nɛ kpuŋ yí kɛ̀ gɔsɔ ɓomɔ, nɛ́ ɓo kɛ̀ kel mɛsay kɛ ŋgwaŋ *vinyɛ nɛ. 2A kombila ɓenɛ ɓo nde, a ta gbo ɓo nda yi ɓo ɗiki gbo nɛ mɔ mɛsay kɛ yesɔ wɛtɛ kɛ́. Kɛ kɔŋte, ɛ nyɛ kwaŋɗye ɓo kɛnjɛ kɛ mɛsay kɛ ŋgwaŋ nɛ. 3Kɛ yesɔ ma ɓendɔ kumɔ kɛ pɔku hawa yitan jɔ yini kɛ́, ɛ nyɛ pundɛ sendi. A dól ɓaŋa ɓomɔ kɛ ɗiyɔ kɛ babal kinɛ yaŋa te yi ɓo kelɛ na. 4Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ ɓo nde: ‹Wunɛ sendi, wunɛ kɛ̂n kelɔ mɛsay kɛ ŋgwaŋ mbɛ, mi ta nyɛ wunɛ yasi te yi ta yaka wunɛ.› 5Ɛ ɓo kwa̧ kɛ̀ ŋgwaŋ. Ɗiyɔ kɛ́, ɛ masa mɛsay kɔ pundɛ sendi kɛ ɓembe yesɔ, nje pundɔ sendi kɛ pɔku hawa yitati te yi ɓekoko. A kelma ndi nda yi nyɛ kelma nɛ ɓari kɛ́. 6Ɗiyɔ kɛ pɔku hawa yitan te yi ɓekoko kɛ́, ɛ nyɛ nje pundɔ sendi dolɔ ɓaŋa ɓomɔ ndi kɛ ɗiyɔ womɛte. Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ ɓo nde: ‹Ŋge ɓa yi wunɛ kwaŋɗye ndiŋgɛlɛ yesɔ waka kinɛ yaŋa te yi wunɛ kelɛ kɛ́?› 7Ɛ ɓo yeŋsa nyɛ nyɛ nde: ‹Yo nde, ko mumɔ tì jeɓa wusɛ nɛ mɛsay na.› Ɛ nyɛ nje lɛpɔ nyɛ ɓo nde: ‹Wunɛ sendi, wunɛ kɛ̂n kelɔ mɛsay kɛ ŋgwaŋ mbɛ.›

8«Kɛ tu ma yinja kɛ́, ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ mɔ te ɛ ɗikima ɗiyɔ nɛ ɓotu ɓe mɛsay hɛnɛ kɔ nde: ‹Jeɓaŋgwɛ ɓotu ɓe mɛsay gbo mɔni yan nyɛ ɓo. Kanda gbona yan nɛ ɓotu ɓete ɓe mi nja̧ jeɓa njimɛ ɓaka kɛ̀ nɔ kɛ ɓe bosa ɓete.› 9Ɓotu ɓete ɓe nyɛ jeɓama njimɛ kɛ hawa yitan te yi ɓekoko ɓaka nja̧. Ɓo gboma mumɔ hɛnɛ nda yi ɓo ɗiki gbo nɛ mɔ mɛsay kɛ yesɔ wɛtɛ kɛ́. 10Kɛ kɔŋte, ɛ ɓotu ɓete ɓe nyɛ kandima jeɓa ɓaka nje. Ɓo takima nde, ɓo ta ɓiye mɔni kwa̧ ɓari. Yasi wɛtɛ, ɓo gboma sendi ɓo ndi nda yi ɓo gbo nɛ mɔ mɛsay kɛ yesɔ wɛtɛ kɛ́. 11Kɛ ɓo ma ɓiye mɔni ɗete kɛ́, ɛ ɓo lɛpina ɓeyate suŋgwɛ nɛ masa mɛsay lɛpɔ nde: 12‹Ɓotu ɓete ɓe wɛ jeɓama njimɛ ɓaka kelma mɛsay ndi hawa wɛtɛ. Hɛ wɔnduma su ɓiriki kelɔ mɛsay kɛ ɓaŋɓaŋ yesɔ kandɛ ɓemɛŋmɛnɛ kumɔ ɓekoko. Ma ŋge kelɛ yi wɛ nje gbo sendi ɓo nda wusɛ kɛ́?› 13Ɛ masa mɛsay yeŋsa nyɛ mbaŋa nde: ‹Sɔ mbɛ, ɓeya yasi te nda yi mi kelma nɛ wɛ kɛ́? Nduku, ’hɛ kombila nde, mi ta gbo wɛ nda yi ɓo ɗiki gbo nɛ mɔ mɛsay kɛ yesɔ wɛtɛ kɛ́? 14Ma ɓoŋgɔ mɔni yɔ, nɔ̀ lɔ̂ndu kɛ kɛki mbɛ. Mi kwaɗyɛ nyɛ yasi nyɛ mɔ te yi mi jeɓama njimɛ kɔ ndi nda yɔ sendi. 15’Yite nde, mi yeti ka nɛ ɗeti te yi kelɔ yasi te yi mi kwaɗyɛ nɛ kusuku mbɛ na? ’Ma temɔ yɔ kwáki suŋgwɛ nɛ mi, kɛto mi kimɔ mumɔ?› » 16Ɛ Yesus nje lɛpɔ nde: «Yo sendi ɗete, ɓotu ɓe njimɛ ta nje ɓɛ bosa ɓomɔ. Sendi, bosa ɓomɔ ta nje ɓɛ ɓotu ɓe njimɛ.»

17Kɛ ŋgimɔ te yi Yesus ɓa̧ kɛ ɓendɔ yí kɛ̀ pɛ Yerusalɛm kɛ́, ɛ nyɛ jeɓa ɓejekɛ ɓenɛ kamɔ jɔ yiɓa lɛpɔ nyɛ ɓo tandɛ yan kɛ nje nde: 18«Nɛ ɓɛ̂ŋa, wusɛ ɓe ɓendɛ kɛ̀ pɛ Yerusalɛm ɓaka: Ɓo ta ɓu̧ *Mɔnɔ Mumɔ kaŋɛ nyɛ ɓekum ɓe ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ nɛ̀ ɓotu ɓe kɛtina mɛyasi. Ɓo ta pɛsɔ nde, ɓo wôku nyɛ. 19Kɛ kɔŋte, ɓo má nje ɓu̧ nyɛ kaŋɛ nyɛ ɓotu ɓete ɓe yeti kɛ duwɛ Njambiyɛ ɓaka, nɛ́ ɓo nyɛti nyɛ njurɔ nyɛ nɛ njambala nje ŋgba nyɛ kɛ kroa, a má nje womiyɛ kɛ mɛtu yitati.»

Nyaŋgwɛ nɛ Jak ɓenɛ Jaŋ kɛ diyɛ

Yesus yiŋa yasi

(Mk 10)

20Ndana kɛ́, ɛ nyaŋgwɛ nɛ ɓɔnɔ ɓe Seɓede ɓu̧ ɓo kɛ̀ nɔ kɛ yi Yesus, kusɛ mɛɓɔŋ kɛ mɛnɛti yí diyɛ nyɛ yiŋa yasi. 21Ɛ Yesus diyɛ nyɛ nde: «Wɛ kwáɗyikwɛ ŋge?» Ɛ nyɛ yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Pɛsɔ nde, ɓɔnɔ ɓembɛ yiɓa ɓaka ɗîy mɛtiɗyɛ kɛ kɛki yɔ komɛ wɛ ta ɓu̧ ɗiyɔ kumande yɔ kɛ́, wɛtɛ pulɔ mbam ɓɔ, wɛtɛ pulɔ gare yɔ.» 22Ɛ Yesus yeŋsa nde: «Wunɛ yeti kɛ duwɛ yasi te yi wunɛ diyɛ kɛ́ na. ’Wunɛ yakama hɔɓiye ka pelɔ mɛbɔnɛ mɛte yi mi ta hɔɓiye kɛ́?» Ɛ ɓo yeŋsa nde: «Hɛ yakama hɔɓiye.» 23Ɛ nyɛ yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Yo gbate nde, wunɛ ta hɔɓiye pelɔ mɛbɔnɛ mɛte yi mi ta hɔɓiye kɛ́. Ma yasi wɛtɛ, kɛ kasi ɗiyɔ mɛtiɗyɛ kɛ mbam ɓɔ ho kɛ gare mbɛ, yeti mi kaɓɛ yo nyɛ ɓomɔ na. Mɛmbɛy mɛte wókunaŋgwɛ nɛ ɓotu ɓete ɓe Saŋmbɛ sima si kombile yo tikɛ ɓo ɓaka.» 24Kɛ ɓejekɛ te ɓari kamɔ ma wokɔ yasi te yi Jak ɓenɛ Jaŋ lɛpima kɛ́, ɛ temɔ yan kwa suŋgwɛ nɛ ɓo. 25Ɛ Yesus jeɓa ɓejekɛ hɛnɛ lɛpɔ nde: «Wunɛ duwa̧ nde, ɓekum ɓete ɓe namɛ ɓomɔ kɛto mɛnɛti ɓaka kɛ ɓendɔ to yan ɓendɔ. Ma ɓe nyaŋgwɛ ɓomɔ ɓete ɓe kɛ njoka yan ɓaka kɛ kpalɔ natɛ ɓo nata. 26Yasi wɛtɛ kɛ yun, yo tî kelnaŋgwɛ ɗete na. Mɔ te ɛ kwaɗyɛ ɓɛ nyaŋgwɛte kɛ njoka yun kɔ yâkaŋgwɛ kelɔ mɛsay nyɛ wunɛ. 27Ma yɔkɔ ɛ kwaɗyɛ ɓɛ bosa mumɔ kɛ njoka yun kɔ yâkaŋgwɛ ɓɛ bala ɓɛsɔ. 28Yo ɗete, *Mɔnɔ mumɔ sendi nɛ ŋguru wenɛ ti ma njáki, nɛ́ ɓomɔ kel mɛsay nyɛ nyɛ na. Yasi wɛtɛ, a nja̧ nda mɔ mɛsay yí nyɛ joŋgwɛ ɗyenɛ yí kolɔ nɛ ɓuɗya ɓomɔ.»

Yesus kɛ ɓutɛ misi mɛ ɓembam yiɓa

(Mk 10; Lk 18)

29Kɛ ŋgimɔ te yi Yesus ɓa̧ kɛ pundɔ ɗuwɛ kɛ Yeriko ɓenɛ ɓejekɛ ɓenɛ kɛ́, nyaŋgwɛ ŋgil ɓomɔ ɓa̧ kɛ ɓeŋgwɛ nyɛ. 30Yinɔri ɓaŋa ɓotu ɓete ɓe nɛ ɗiɓina misi ɓaka yiɓa ɓa̧ mɛtiɗyɛ kɛ kɛki nje. Kɛ ɓo ma wokɔ nde, Yesus kɛ kwa̧ kɛ́, ɛ ɓo kembɛ nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, Mɔnɔ Davit, gwakɔ ŋgwɛtɛ wusu!» 31Ɓo ɗikima ɓamɛ ɓo, nɛ́ ɓo ɗiɓi numbu. Ko ɗete, ɓo nja̧ kembɔ kwa̧ to te nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, Mɔnɔ Davit, gwakɔ ŋgwɛtɛ wusu!» 32Ndana, ɛ Yesus tɛmɛ jeɓa ɓo diyɛ ɓo nde: «Nɛ kwáɗyikwɛ nde, mi kêl ŋge nyɛ wunɛ?» 33Ɛ ɓo yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, kelɔ nde, misi musu ɓɛ̂ŋnaŋgwɛ.» 34Yesus gwa̧ ŋgwɛtɛ yan kpokɛ misi man. Ndana ndana, ɛ ɓo kandɛ ɓɛŋna yasi kwa̧ ɓeŋgwɛ nyɛ.

21

Yesus kɛ ɗya̧ kɛ Yerusalɛm

(Mk 11; Lk 19; Jŋ 12)

1Ɓo kɛndima wuta nɛ Yerusalɛm, kumɔ kɛ Betfage kɛ pulɔ *Keki mɛoliviye. Ɛ Yesus tomɛ ɓaŋa ɓejekɛ yiɓa kɛnjɛ mbɔmbu lɛpɔ nyɛ ɓo nde: 2«Wunɛ kɛ̂n kɛ ɗya te ɛ kɛ mbɔmbu wun kɔ. Nɛ nyiŋna ɗya ɗekɛ wunɛ ta dolɔ wɛtɛ nya tofu tiŋnate nɛ̀ mɔnɔ wenɛ. Nɛ̀ wunɛ wûnja ɓo nje nyɛ mi. 3Ŋgɛ mumɔ lɛpɛ yiŋa yaŋa nyɛ wunɛ, nɛ̀ wunɛ yêŋsaŋgwɛ nde: ‹Nyaŋgwɛ Kumande kɛ kwaɗyɛ ɓo.› Ɔ ɓɛ́ŋa, ndana ndana a má soŋɛ ɓɔ nɛ ɓo.» 4Yo nde, mɛyasi kwaŋnama ɗete, nɛ́ lɛpi te yi mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ lɛpima kɛ́ si tôndu. A lɛpima nde: 5‹Nɛ lɛ̂pi nyɛ Ŋgɔndu Siyɔŋ*f1* nde: Ɓɛŋa, kumande wɔ yima pɛ yɔ. Temɔ nɛ ɗekɛ nɛ tɛ. A ɓendima nya tofu. A ɓendima mɔnɔ tofu te yi nyaŋgwɛ ɗiki soɓɛ mɛmapi kɔ.› 6Ɓejekɛ ka̧, ɛ ɓo kelɛ nda yi Yesus lɛpima nyɛ ɓo kɛ́. 7Ɓo ɓoŋma nya tofu nɛ̀ mɔnɔ te ɗya̧ nɔ, ɓu̧ mɛlambɔ man jonɔ kɛ to yan, ɛ Yesus kwa̧ ɓendɔ ɓo ɗiyɔ kɛ to yan. 8Sulɔ ɓotu ɓete ɓe ɓa̧ kɛ mɔy ŋgil ɓaka ɓoŋma mɛlambɔ man jonɔ kɛ nje, ɛ ɓaŋa lekɛ yan mɔnɔ ɓɔ mɛjeti ɓetɛ kɛ nje. 9Ŋgil ɓotu ɓete ɓe ɓa̧ mbɔmbu nɛ̀ ɓe ɓa̧ kɛ kɔŋ nɛ ɓaka ɗikima kembɔ nde: «*Hosana Mɔnɔ Davit! Mɛkombila nɛ yɔkɔ ɛ nje nɛ ɗinɔ Baba Mbokɔ kɔ! Njambiyɛ ɓɛ̂ki nɛ mɛluksa kɛ kwey!» 10Kɛ Yesus ma nyiŋɛ kɛ Yerusalɛm kɛ́, ɛ ndiŋgɛlɛ ɗya ɓɛ nɛ kamtana. Ɓomɔ ɗikima diyɛ nde: «Yɔkɔ ɓa nda?» 11Ɛ ɓomɔ yeŋsa nde: «Yo Yesus te mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ, nyɛ mɔ Nasarɛt kɛ Galile.»

Yesus kɛ ɗuɗye ɓotu ɓe ɗyaŋgwa

mɛyasi kɛ mbanjɔ Njambiyɛ

(Mk 11; Lk 19; Jŋ 2)

12Yesus ɗyaŋma nyiŋɛ mbanjɔ Njambiyɛ, ɛ nyɛ ɗuɗye ɓomɔ hɛnɛ ɓe ɓa̧ kɛ ɗyaŋgwɛ nɛ̀ ɓe ɓa̧ kɛ ɓɔmɔ mɛyasi womɛte ɓaka. A tindima mɛteɓel mɛ ɓotu ɓe sɛnjina mɔni nɛ̀ mɛsolo mɛ ɓotu ɓe ɗyaŋgwa ɓepepɔ ɓetɛ kɛ mɛnɛti 13lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Yo kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ nde: ‹Ɓo ta jeɓa tu̧ ɗyembɛ nde tu̧ mɛŋgwɛta.› Ma yasi wɛtɛ, wunɛ kɛ kpalɔ yeŋsa yun yo nɛ gbaŋ ɓotu ɓe guɓɔ.» 14Ɓaŋa ɓotu ɓete ɓe nɛ ɗiɓina misi ɓaka nɛ̀ ɓotu ɓe ndɛmbil nja̧ kɛ yi Yesus kɛ mbanjɔ Njambiyɛ, ɛ nyɛ siɗyɛ mɛkɔsu man. 15Ko ɗete, kɛ ɓekum ɓe ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ nɛ̀ ɓotu ɓe kɛtina mɛyasi ma ɓɛŋɛ mbɛri mɛyasi mɛte yi nyɛ kelma, wokɔ sendi nda yi ɓɔnɔsikɛ ɗikima kembiɗya kɛ mɔy mbanjɔ Njambiyɛ nde: ‹*Hosana Mɔnɔ Davit!› kɛ́, ɛ temɔ yan kwa. 16Ɛ ɓo lɛpɛ nyɛ Yesus nde: «’Wɛ kɛ wokɔ yasi te yi ɓo lɛpɛ kɛ́?» Ɛ nyɛ yeŋsa nde: «I̧, mi kɛ wokɔ. ’Ma yite nde, wunɛ tì pa tɔlɔ mɛlɛpi maka yi ɗiyɛ kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ kɛ́ na? Yo kɛtinate nde: ‹Wɛ kelma nde, ko sɛkɛ sɛkɛ ɓɔnɔsikɛ nɛ̀ ɓaka ɓe ndi kɛ ɗye ɓɛri ɓaka lûksa wɛ.› » 17Kɛ nyɛ ma si lɛpɔ ɗete kɛ́, ɛ nyɛ ŋgbɛsɛ ɓo pundɔ ɗuwɛ womɛte kɛ Yerusalɛm kwa̧ kɛ̀ ya kɛ Betani.

Yesus kɛ kita nɛ figiye

(Mk 11)

18Misi pupɛ ɓemɛŋmɛnɛ kɛ ŋgimɔ te yi Yesus ɓa̧ kɛ yɔkwɛ nɛ kɔkɔ kɛ̀ Yerusalɛm kɛ́, nja ɓa̧ kɛ kelɔ nyɛ. 19Kɛ nyɛ ma kaŋɛ misi, a ɓɛ́ŋa wɛtɛ njuku *figiye kɛ kɛki nje. Ɛ nyɛ kwa̧ kɛ̀, a sém ndi mɛmbɔru nɛ mɛmbɔru nɛ gbi. Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ njuku figiye te nde: «Yɔ siyma ɓɔnɛ, ko wɛ tí wumɔ se ko mbumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ mbaŋa yesɔ na.» Ndana ndana, ɛ njuku figiye ɛnɔru gwe sɔsɔ nɛ kawoyo. 20Kɛ ɓejekɛ ma ɓɛŋɛ yasi yinɔri kɛ́, ɛ ɓo ŋgbakima lɛpɔ nde: «Kelma nan yi njuku figiye kɔ gwa̧ sɔsɔ ndi ndana ndana ɗekɛ kɛ́?» 21Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Ŋgɛ wunɛ tikɛ gba temɔ kɛ yi Njambiyɛ kinɛ mɛso na, wunɛ ta kelɔ yasi kwa̧ yikɛ yi mi kelma ndana nɛ njuku figiye kɔ kɛ́. Ko wunɛ lɛ́pi nyɛ keki te yɔkɔ nde: ‹Ɗukwɛ waka kɛ̀ ɓalɔ kɛ maŋ,› yo má kelna ɗete. 22Yasi hɛnɛ te yi wunɛ ta diyɛ Njambiyɛ kɛ mɛŋgwɛta mun, tikɔ gba temɔ kɛ yenɛ, a ta nyɛ wunɛ yo.»

Ɗeti Yesus wúla kɛ yi Njambiyɛ

(Mk 11; Lk 20)

23Yesus nja̧ kwa̧ kɛ̀ kɛ mbanjɔ Njambiyɛ. Kɛ ŋgimɔ te nyɛ ɓa̧ kɛ teɗye ɓomɔ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ kɛ́, ɛ ɓekum ɓe ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ nɛ̀ ɓetomba ɓe ɗya nje kɛ yenɛ diyɛ nyɛ nde: «Ɗeti te yi wɛ kelɛ nɛ mɛyasi mɛte yikɛ kɛ́ wúla we? Sendi, nda nyɛ wɛ ɗeti nde, kelɔ mɛyasi mɛte?» 24Ɛ nyɛ yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Mi sendi, mi ndi nɛ lɛpi wɛtɛ yi mi ta diyɛ wunɛ. Ŋgɛ wunɛ yeŋsa nyɛ mi, mi má nje lɛpɔ nyɛ wunɛ mbɛy komɛ ɗeti te yi mi kelɛ nɛ mɛyasi mɛte wulɛ kɛ́. 25Nda tomɛ Jaŋ nde, a njâki tɔpɛ ɓomɔ kɛ mɔrɔku? ’Yo Njambiyɛ ho yo ɓomɔ?» Ndana, ɛ ɓo kandɛ mɛdiyna tandɛ yan lɛpɔ nde: «Ŋgɛ wusɛ lɛpɛ nde: Yo Njambiyɛ, yite a ta diyɛ wusɛ nde: Ma kɛto ŋge yi wunɛ tì tikɛ temɔ kɛ yasi te yi nyɛ lɛpima kɛ́? 26Ma ŋgɛ wusɛ nje yeŋsa nde: Yo ɓomɔ, yite wusɛ yâkaŋgwɛ kambɔ ŋgil ɓomɔ, kɛto ɓomɔ hɛnɛ kɛ ɓɛŋɛ nde, Jaŋ mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ.» 27Ɗete, ɛ ɓo yeŋsa nyɛ Yesus nde: «Wusɛ yeti kɛ duwɛ na.» Ɛ nyɛ nje lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Mi sendi, mi yeti kɛ lɛpɔ yaŋa nyɛ wunɛ kɛ kasi ɗeti te yi mi kelɛ nɛ mɛyasi mɛte kɛ́ na.»

Kanɔ kɛ kasi ɓaŋa ɓɔnɔ ɓembam yiɓa

28«Nɛ ta lɛpɔ nde ŋge kɛ kanɔ te yi wunɛ ta wokɔ ndana kɛ́? Mbaŋa mbam ɓa̧ nɛ ɓɔnɔ ɓembam yiɓa. Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ tomba te nde: ‹Mɔnmbɛ, kɛn kelɔ say kɛ ŋgwaŋ mbɛ muka.› 29Ɛ nyɛ yeŋsa nde: ‹Kway na.› Ɗiyɔ kɛ́, ɛ nyɛ ɗiyɛ nɛ ŋgbum takɛ yasi tɛmɛ kwa̧ kɛ̀ ŋgwaŋ. 30Ndana, ɛ nyɛ dolɛ ndɛmbi te lɛpɔ ndi kiya yasi te yi nyɛ lɛpima nyɛ yɔru kɛ́ nyɛ nyɛ. Ɛ nyɛ yeŋsa nde: ‹I̧ Da, mi ta kɛ̀.› Ma yasi wɛtɛ, a tì nje kɛ̀ na. 31Kɛ njoka ɓɔnɔ ɓaka yiɓa, nda wokuma mɛn saŋgwɛ kɔ?» Ɛ ɓo yeŋsa nde: «Yo tomba te.» Ɛ Yesus nje lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Ɓotu ɓe ɓoŋna mɔni garama nɛ̀ ɓoma ɓete ɓe joŋna kɛ sap sap joŋgwɛ ɓaka ta kandɛ nyiŋɛ kɛ *Kandɔ Njambiyɛ tikɔ wunɛ. 32Yo ta ɓɛŋna ɗete, kɛto Jaŋ nja̧ kɛ yun teɗye wunɛ nje te yi nɛ ŋgbeŋ, ma wunɛ tì tikɛ temɔ kɛ yasi te yi nyɛ lɛpima kɛ́ na. Yasi wɛtɛ, ɓotu ɓe ɓoŋna mɔni garama nɛ̀ ɓoma ɓete ɓe joŋna kɛ sap sap joŋgwɛ ɓaka tikima yan temɔ kɛ yasi te yi nyɛ lɛpima kɛ́. Wunɛ kómbila ɓɛŋɛ yun mɛyasi mɛnɔri hɛnɛ. Ma nɛ nde, wunɛ njâki yeŋsa temɔ kɛ kɔŋte yí tikɔ temɔ kɛ yasi te yi nyɛ lɛpima kɛ́, wusɛ tì kelɛ ɗete na.

Kanɔ kɛ kasi ɓeya ɓotu ɓe

ɓakiɗya ŋgwaŋ

(Mk 12; Lk 20)

33«Wunɛ wôku sendi wɛtɛ kanɔ. Wɛtɛ masa mɛsay sama ŋgwaŋ *vinyɛ. Ɛ nyɛ kelɛ kakwɛ litɔ nɛ yo, timɔ mbɛy sɔpita mɛmbumɔ, sumɔ sendi doŋgbe doŋgbe tu̧ yí pɛmna ŋgwaŋ. Ɛ nyɛ nje kaŋɛ yo hɛnɛ nyɛ ɓaŋa ɓotu ɓe mɛsay nde, ɓo ɓâkiɗya, ɓɛ sendi nɛ ŋgaɓiyɛ te yan kɛte. Kɛ kɔŋte, ɛ nyɛ kwa̧ kɛ̀ lɔndunate kɛ yiŋa mɛnɛti. 34Kɛ ŋgimɔ te yi mɛmbumɔ ma si ɗetɔ kɛ ŋgwaŋ kɛ́ ma ɗya̧, ɛ nyɛ tomɛ ɓaŋa ɓotu ɓe mɛsay kɛnjɛ kɛ yi ɓari, nɛ́ ɓo njesɛ nyɛ yiŋa kwalɔ mɛmbumɔ mɛ ŋgwaŋ. 35Yasi wɛtɛ, ɛ ɓotu ɓe ɓa̧ nɛ mɛsay te ɓari ɓiye ɓo mɛndɛ wɛtɛ, wo mbaŋa, lu̧ mɔ yitatite nɛ mɛtari wo. 36Kɛ kɔŋte, ɛ nyɛ tomɛ sendi ɓaŋa ɓotu ɓe mɛsay ɓuɗyate kwa̧ ɓe mbɔmbu. Ɛ ɓo kelɛ nɛ ɓo ndi nda yi ɓo kelma nɛ bosa ɓomɔ kɛ́. 37Yí siɗyɛ nɔ, ɛ nyɛ nje tomɔ mɔnɔ wenɛ kɛnjɛ lɛpɔ nde: ‹Ɓo ta kambɔ, kɛto yo mɔnmbɛ.› 38Yasi wɛtɛ, kɛ ɓotu ɓaka ma kaŋɛ misi ɓɛŋɛ nɛ nyɛ kɛ́, ɛ ɓo lɛpɛ tandɛ yan nde: ‹Mɔ te ɛ ta tika nɛ mɛlikɔ, ɛkɔ. Nɛ njâki, hɛ wôku nyɛ, nɛ́ wusɛ tika nɔ.› 39Ɛ ɓo ɓiye nyɛ kɛ̀ ɓetɛ kɛ kɔŋ ŋgwaŋ wo. 40Ma ndana, komɛ sa ŋgwaŋ ta kɛ̀ nje kɛ́, a ta kelɔ nan nɛ ɓotu ɓaka?» 41Ɛ ɓo yeŋsa nyɛ Yesus nde: «A ta girise ɓeya ɓotu ɓenɔri nɛ nyalɔ, nje kaŋɛ ŋgwaŋ nyɛ ɓaŋa ɓotu ɓe mɛsay ɓe ta nyɛ nyɛ mɛmbumɔ kɛ ŋgimɔ ɗya̧.» 42Ɛ Yesus nje lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «’Yite nde, wunɛ tì pa tɔlɔ lɛpi kɛ yi ɗiyɛ kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ kɛ́ na? Yo kɛtinate nde: ‹Tari*f1* te yi ɓotu ɓe sumna tu̧ sɛŋma kɔ kpalma nje ɓɛ saŋgwɛ kondu. Ma yasi kɛ, yo mɛkele mɛ Baba Mbokɔ, yo yasi te yi wusɛ ɓɛŋɛ ŋgbakima.› 43Ɗete, mi kɛ lɛpɔ nyɛ wunɛ nde: Njambiyɛ ta soŋɛ *Kandɔ ɗyenɛ kɛ mɛɓɔ mun, a má nje kaŋɛ yo nyɛ kandɔ te ɛ ta kelɔ mɛyasi nɛ ŋgbeŋ nda yi nyɛ Njambiyɛ kwaɗyɛ kɛ́. [44Ŋgɛ mumɔ ɓalɛ kɛ Tari te, a ta lekwɛ nɛ mutu mutu. Sendi, ŋgɛ Tari te ɓalɛ kɛ to mumɔ, yo ta kɔkɔ nyɛ nɛ mbɔl.]» 45Ɓekum ɓe ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ nɛ̀ *Ɓefarisɛ̧ wokuma mɛkanɔ mɛnɔri, ɛ ɓo duwɛ nde, Yesus lɛ́pinaŋgwɛ nɛ ɓo. 46Ɓo saŋma nje te yi ɓiye nyɛ, yasi wɛtɛ, ɓo ɓa̧ kɛ kambɔ ŋgil ɓomɔ, kɛto ɓomɔ ɓɛŋma nde, Yesus mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ.

22

Kanɔ kɛ kasi nyaŋgwɛ dina

(Lk 14)

1Yesus nja̧ kɛ̀ sendi mbɔmbu lɛpina nyɛ ɓomɔ nɛ nje mɛkanɔ. A lɛpima nde: 2«*Kandɔ te yi kwey kɛ ɓoŋna nɛ wɛtɛ kumande te ɛ kelma jesɔ gwaki mɔnɔ wenɛ ɛ mbam kɔ. 3A tomma ɓotu ɓe mɛsay ɓenɛ kɛ̀ jeɓa nɛ ɓotu ɓete ɓe nyɛ jeɓama kɛ jesɔ ɓaka. Yasi wɛtɛ, ɓotu ɓete tì kwaɗyɛ nje na. 4A nja̧ ɓasiɗye tomɔ ɓaŋa ɓotu ɓe mɛsay lɛpɔ nde: ‹Nɛ kɛ̂n lɛpɔ nyɛ ɓotu ɓete ɓe mi jeɓama ɓaka nde: Mi sima kombile mɛɗye hɛnɛ. Mi woma ɓenday nɛ̀ ɓenyamɔ ɓete ɓe nɛ mutɔ ɓaka. Mɛyasi mɛ kombilate, ɓo njâki kɛ jesɔ.› 5Yasi wɛtɛ, ɓotu ɓete yɛliya jeɓan te tɔkɛ kɛndi yan kwa̧. Yɔkɔ ɛ tɛmɛ kɛ̀ ŋgwaŋ nɛ, yɔru ɛ kwa̧ kɛ̀ ɗyaŋgwɛ mɛjɛŋ mɛnɛ. 6Ɓukwɛ te ɓaka tɛmma ɓiye ɓotu ɓe mɛsay ɓe kumande teɗye ɓo mɛbɔnɛ wo ɓo. 7Temɔ kumande kwama ɓuɗyate, ɛ nyɛ tomɛ ɓesɔja ɓenɛ si kɛ̀ girise nɛ ɓeya ɓotu ɓe wona ɓomɔ ɓaka, loɗyɛ ɗya ɗyan. 8Kumande nja̧ lɛpɔ nyɛ ɓotu ɓe mɛsay ɓenɛ nde: ‹Mi ma komsa jesɔ, ma ɓotu ɓete ɓe mi jeɓama ɓaka ti yaka nɛ jesɔ te na. 9Ndana, nɛ kɛ̂n nɛ mɛmanɔ yi kɛ̀ nɔ. Ɓomɔ hɛnɛ te yi wunɛ ta dolɔ, wunɛ lɛ̂pi nyɛ ɓo nde, ɓo njâki kɛ jesɔ.› 10Ɓotu ɓe mɛsay ka̧ nɛ ɓoku mɛnje ŋgbɔ ɓomɔ hɛnɛ te yi ɓo dolma, ko ɓeya ɓomɔ ko kimɔ ɓomɔ. Ɛ tu̧ jesɔ tondɛ nɛ ɓomɔ nɛ ŋgbɛŋ. 11Kumande nja̧ nyiŋɛ tu̧ yí nje ɓɛŋɛ ɓomɔ, a sém mbaŋa mumɔ kɛ njokate kinɛ lambɔ jesɔ gwaki kɛ yotu na. 12Ɛ nyɛ diyɛ nyɛ nde: ‹Sɔ mbɛ, yo kwaŋnama nan yi wɛ nyiŋma waka kinɛ lambɔ jesɔ gwaki kɛ yotu kɛ́?› Mbam ɗiyma nɛ kpiŋgbili kinɛ ɓutɛ numbu na. 13Ɛ kumande lɛpɛ nyɛ ɓotu ɓe mɛsay nde: ‹Wunɛ ɓîya nyɛ wotɔ mɛkol nɛ̀ mɛɓɔ mɛnɛ tɔkɛ nyɛ ɓetɛ kɛ sɛ̧ kɛ yitil. Yo womɛte komɛ nyɛ ta lelɔ nyambɔ mɛsu̧.› 14Yo nde, Njambiyɛ jéɓaŋgwɛ ɓomɔ ɓuɗyate, ma ɓaka ɓe nyɛ tɔkɛ kɛ njokate ɓaka ti ɓuyɔ na.»

Yesus nde, ɓomɔ gbôku garama

nyɛ Sesar

(Mk 12; Lk 20)

15Ndana, ɛ *Ɓefarisɛ̧ kwa̧ kɛ̀ kelɔ kutu yí ɓɛŋɛ nɛ nje te yi ɓo yakama dɔŋgiɗye nɛ Yesus wulɛ kɛ yasi te yi nyɛ nɛ ŋguru wenɛ ta lɛpɔ kɛ́. 16Ɓo tomma ɓejekɛ ɓan nɛ̀ ɓaŋa ɓotu ɓete ɓe ɓa̧ kɛ njɔŋ kumande Herod ɓaka kɛnjɛ kɛ yi Yesus lɛpɔ nde: «Yekele, hɛ duwa̧ nde, wɛ mɔ gbakasi. Wɛ téɗya nje Njambiyɛ gbate gbate ko kɛ misi mɛ nda, kɛto wɛ ti ɓáŋ yɔ mbɛri misi mɛ mumɔ na. 17Ma, lɛpɔ yasi te yi wɛ takɛ kɛ lɛpi kɛ kɛ́: ’Mɛmboŋga lɛ́pi ka nde, mumɔ gbôku garama nyɛ *Sesar ho a tî gboku?» 18Yasi wɛtɛ, Yesus duwa̧ ɓeya mɛtakɛ man. Ɛ nyɛ yeŋsa nde: «Wunɛ ɓotu ɓe likisi, wunɛ ɓóɓa mi kɛto ŋge? 19Wunɛ pâŋ pa teɗye mi mɔni te yi ɓo ɗiki gbo nɛ garama kɛ́.» Ɛ ɓo nje nɛ sule wɛtɛ ɓu̧ kaŋɛ nyɛ nyɛ. 20Ɛ nyɛ diyɛ ɓo nde: «Yikɛ yekambiyɛ to nda? Mɛkɛti mɛte yikɛ téɗya nda?» 21Ɛ ɓo yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Yo yi Sesar.» Ɛ nyɛ nje lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Ɗete, wunɛ nyɛ̂ki Sesar mɛyasi mɛte yenɛ, nyɛ Njambiyɛ mɛyasi mɛte yenɛ.» 22Ɓo wokuma nda yi Yesus yeŋsama kɛ́, ɛ ɓo ŋgbakima ŋgbɛsɛ nyɛ tɔkɛ kɛndi si kwa̧.

Kasi womiya ɓomɔ

(Mk 12; Lk 20)

23Kɛ kiya yesɔ te *Ɓesadusɛ̧ ɓe lɛpɛ nde, ɓemuŋ tí womiyɛ ɓaka nja̧ kɛ yi Yesus lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: 24«Yekele, Mɔyisi lɛpima nde: ‹Ŋgɛ mbam gwe kinɛ tikɔ mɔnɔsikɛ na, nɛ̀ maŋ nɛ mbam te ɓôŋ kusɔ, na ja ɓenɛ nyɛ yí kwaŋɗye nɛ ɗinɔ maŋ ɛ gwa̧ kɔ.› 25Ma yo ɓa̧ nɛ ɓaŋa ɓɔnɔ ɓembam yitan jɔ yiɓa ɓe jaɗya kɛ mɔy yan, ɓo joŋnama kɛ njoka wusu. Tomba te ɓoŋma nyari nje gwe. Nda a tì ja kɛ́, ɛ ndɛmbi te ɓu̧ kusɔ maŋ. 26Yo nja̧ kwaŋna ndi sendi ɗete nɛ̀ ndɛmbi te nɛ̀ mɔ yitatite kumɔ kɛ mɔ yitan jɔ yiɓate. 27Ɗiyɔ kɛ́, ɛ nyari nje gwe sendi kɛ kɔŋ yan hɛnɛ. 28Ma kɛ yesɔ te yi ɓemuŋ ta womiyɛ nɔ kɛ́, kɛ njoka ɓembam ɓaka yitan jɔ yiɓa, nya kɔ ta nje ɓɛ nya nda, kɛto ɓo hɛnɛ ɓoŋma nyɛ nɛ mɛgwaki?» 29Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Wunɛ kɛ mɔy mɛjɔsɔ, kɛto wunɛ kɛ ndekima yasi te yi yo kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ kɛ́, ndekima sendi ŋguŋguɗyɛ Njambiyɛ. 30Yo nde, komɛ ɓemuŋ ta womiyɛ kɛ́, mɛgwaki tí ɓɛŋna se na. Yasi wɛtɛ, ɓomɔ hɛnɛ ta joŋna nda yi ɓejaki ɓe Njambiyɛ joŋna nɔ kɛ ɗyoɓɔ kɛ́. 31Ma kɛ kasi womiya ɓemuŋ, ’yite nde, wunɛ tì pa tɔlɔ ka yasi te yi Njambiyɛ lɛpima nyɛ wunɛ kɛ́ na? Njambiyɛ lɛpima nde: 32‹Mi mbɛ Njambiyɛ te ɛ Abaraham, Njambiyɛ te ɛ Isak, Njambiyɛ te ɛ Yakɔp.› Yo nde, Njambiyɛ yeti Njambiyɛ ɓemuŋ na, nyɛ Njambiyɛ te ɛ ɓotu ɓete ɓe nɛ joŋ ɓaka.» 33Ŋgil ɓotu ɓete ɓe lɛŋgwa mɛtɔ kɛ yasi te yi Yesus ɗikima lɛpɔ kɛ́ ŋgbakimama kwalɔ teɗya yasi te yenɛ.

Kasi mboŋga te ɛ kwaŋma ɓɛsɔ kɔ

(Mk 12)

34Kɛ *Ɓefarisɛ̧ ma wokɔ nde, a ɗiɓima numbu *Ɓesadusɛ̧ kɛ yeŋsa lɛpi te yi nyɛ yeŋsama kɛ́, ɛ ɓo kwa̧ wesiɗya. 35Wɛtɛ kɛ njoka yan ɓa̧ nyaŋgwɛ mɔ teɗya mɛmboŋga. Ɛ nyɛ diyɛ Yesus diyan yí lɛɓiye nɛ nyɛ. A diyma nyɛ nde: 36«Yekele, kɛ njoka mɛmboŋga, yɛn kwa̧ ɓɛsɔ?» 37Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ nyɛ nde: « ‹Kwaɗyikwɛ Baba Mbokɔ te Njambiyɛ wɔ nɛ temɔ yɔ hɛnɛ, nɛ sisiŋ yɔ hɛnɛ, nɛ ɗyanɔ ɗyɔ hɛnɛ.› 38Bosa mboŋga nɛ̀ nyaŋgwɛ mboŋga te ɛ kwaŋma ɓɛsɔ hɛnɛ kɔ, ɛru. 39Mboŋga yiɓate ɛ kɛ ɓoŋna nɛ mbɛte, yo yɔkɔ ɛ lɛpɛ nde: ‹Kwaɗyikwɛ mɔŋ nda yi wɛ kwaɗyɛ nɛ yotu yɔ kɛ́.› 40Mɛmboŋga maka yiɓa ɓɛ njuku mɛmboŋga nɛ̀ njuku mɛlɛpi hɛnɛ te yi ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ lɛpima kɛ́.»

Krist kwaŋma kumande Davit

41Nda yi *Ɓefarisɛ̧ wesiɗyama kɛ́, ɛ Yesus diyɛ ɓo nde: 42«Nɛ táka nde, *Krist nda? Nyɛ mɔnɔ nda?» Ɛ ɓo yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Nyɛ Mɔnɔ Davit.» 43Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Ma ŋge nje kelɔ nde, Kimɔ Sisiŋ nyɛ̂ki Davit ɗeti te yi jeɓa nyɛ nde Kumande wenɛ kɛ́? Kɛto Davit lɛpima nde: 44‹Baba Mbokɔ lɛpima nyɛ Kumande wombɛ nde: Ɗiyɔ mɛtiɗyɛ kɛ mbam ɓɔ mbɛ kumɔ nde, mi sîki kawule ɓependɔ ɓɔ tikɔ kɛ nji̧ mɛkol mɔ.› 45Ma ŋgɛ Davit jeɓa nyɛ nde Kumande, yite Kumande wenɛ ta kpalɔ nje ɓɛ mɔnɔ wenɛ nan?» 46Ko mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ tì ɓɛ nɛ ɗeti te yi yeŋsa yaŋa nyɛ nyɛ na. Kandɛ yesɔ te ko mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ tì ɓoɓɛ diyɛ se nyɛ yiŋa diyan na.

23

Ɓomɔ ɗîy nɛ sɔsɔ nɛ ɓotu

ɓe kɛtina mɛyasi

1Ndana, ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ ŋgil ɓomɔ nɛ̀ ɓejekɛ ɓenɛ nde: 2«Ɓotu ɓe kɛtina mɛyasi nɛ̀ *Ɓefarisɛ̧ ndana kɛ mbɛy Mɔyisi yí teɗye mɛmboŋga mɛ Njambiyɛ yi Mɔyisi kɛtima kɛ́ nyɛ ɓomɔ. 3Ɗete, wunɛ kêl ɓakiɗye mɛyasi hɛnɛ te yi ɓo ta lɛpɔ nyɛ wunɛ kɛ́, ma yasi wɛtɛ, nɛ tî joŋnaŋgwɛ nda ɓo na, kɛto ɓo lɛ́pi ndi yasi lɛpɔ kɛ numbu kinɛ nje kelɔ nda yi ɓo lɛpima kɛ́ na. 4Ɓo kánja ɗitina mɛmapi soɓiɗye ɓomɔ kɛ ɓɛkɔ. Ma yasi wɛtɛ, ɓo nɛ ŋguru wan yeti kɛ sambile nyɛy ɓɔ wɛtɛ kpokɛ nɛ yo na. 5Ɓo kél mɛkele man hɛnɛ nde, nɛ́ ɓomɔ ɓɛŋ ɓo. Ɗete, ɓo kɛ ɗɔkwɛ mɔnɔ mɛyasi mɛte yi ɓo ɗiki lɛŋɛ yi nɛ mɛmboŋga mɛ Mɔyisi kɛ mɔyte kɛ́ kwa̧ yi ɓɛsɔ, sɛwɗye sendi mɛyasi mɛte yi ɓo nyɛ kɛ numbu mɛlambɔ man kɛ́ nɛ ndulɛŋ ndulɛŋ. 6Ɓo sáŋ kpasa mɛmbɛy kɛ mɛtu̧ mɛdina, kwaɗyɛ ɗiyɔ kɛ bosa mɛmbɛy kɛ mɛmbanjɔ mɛwesiɗya mɛ Ɓeyudɛn. Ɓo kwáɗyikwɛ nde, ɓomɔ kɛ̂ nyɛnɔ ɓo kɛ mɛmbɛy komɛ ɓomɔ ɗiki wesiɗya kɛ́, 7kwaɗyɛ sendi nde, ɓomɔ kɛ̂ jeɓaŋgwɛ ɓo nde yekele. 8Ma ŋgɛ ɓɛ wunɛ, wunɛ tî saŋ nde, mumɔ jêɓaŋgwɛ wunɛ nde yekele na, kɛto wunɛ ndi nɛ Yekele wɛtɛ nɛ wɛtɛ. Ma wunɛ hɛnɛ ɓemaŋ nɛ ɓemaŋ. 9Wunɛ tî jeɓaŋgwɛ wɛtɛ mumɔ kɛ to mɛnɛti nde da na, kɛto wunɛ ndi nɛ Da wɛtɛ nɛ wɛtɛ, yo yɔkɔ ɛ ɗiyɛ kɛ kwey kɔ. 10Nɛ tî saŋ nde, mumɔ jêɓaŋgwɛ wunɛ nde masa na, kɛto wunɛ ndi nɛ Masa wɛtɛ nɛ wɛtɛ, yo *Krist. 11Mɔ te ɛ ɓɛ nyaŋgwɛte kɛ njoka yun kwa̧ ɓɛsɔ kɔ yâkaŋgwɛ kelɔ mɛsay nyɛ wunɛ. 12Mɔ te ɛ ɓendiɗye yotu kɛnjɛ kwey, Njambiyɛ ta piɗyɛ nyɛ kɛnjɛ nji̧. Ma yɔkɔ ɛ piɗyɛ yotu kɛnjɛ nji̧, Njambiyɛ ta kpalɔ ɓendiɗye nyɛ kɛnjɛ kwey.»

Yesus kɛ ndeyɛ ɓotu ɓe kɛtina

mɛyasi nɛ̀ Ɓefarisɛ̧

(Lk 11)

13«Mɛbɔnɛ ta ɓalɔ kɛ to yun, wunɛ ɓotu ɓe teɗya mɛmboŋga nɛ̀ *Ɓefarisɛ̧, wunɛ ɓotu ɓe likisi, kɛto wunɛ kɛ ɗiɓɔ numɛy te yi *Kandɔ te yi kwey kɛ mbɔmbu ɓomɔ. Wunɛ nɛ ŋguru wun yeti kɛ nyiŋɛ kɛte na, ma wunɛ yeti kɛ tikɔ nde, ɓotu ɓete ɓe kwaɗyɛ nyiŋɛ kɛte ɓaka nyîŋa na. [14Mɛbɔnɛ ta ɓalɔ kɛ to yun, wunɛ ɓotu ɓe teɗya mɛmboŋga nɛ̀ Ɓefarisɛ̧, wunɛ ɓotu ɓe likisi! Kɛto wunɛ kɛ wɛnjile mɛyasi hɛnɛ nɛ mbul kɛ mɛɓɔ mɛ ɓekusɔ ɓomari ɗiki nje kelɔ sɛwna mɛŋgwɛta, nɛ́ ɓomɔ ɓɛŋ nde, wunɛ kimɔ ɓomɔ. Ɗete, Njambiyɛ ta jɔse wunɛ ɗetinate teɗye wunɛ nyaŋgwɛ mɛbɔnɛ kwa̧ to te.]

15«Mɛbɔnɛ ta ɓalɔ kɛ to yun, wunɛ ɓotu ɓe teɗya mɛmboŋga nɛ̀ Ɓefarisɛ̧, wunɛ ɓotu ɓe likisi! Kɛto wunɛ kɛ ɓendɔ mɛlandi kɛ̀ nɔ kɛ to mɛɗuku, kɛ̀ mɛkɛndi kɛ to mɛnɛti yí sa̧ mɔ te ɛ ta yeŋsa temɔ nyiŋɛ kɛ misɔn yun. Ma ŋgɛ nyɛ si nyiŋɛ ɗete kɛ́, wunɛ kpalma nje kelɔ nde, a ɓɛ̂ki yɔkɔ ɛ ta kɛ̀ kɛ ɗitɛ te yi ti ɗím kɛ́, kɛto wunɛ ta kelɔ nde, a kêl ɓeya yasi kwa̧ wunɛ mɛŋga yiɓa.

16«Mɛbɔnɛ ta ɓalɔ kɛ to yun, wunɛ ɓotu ɓe ɗibina misi ɓe kɛndɛ nɛ ɓomɔ ɓaka! Wunɛ lɛ́pi nde: ‹Ŋgɛ mumɔ kinja mbanjɔ Njambiyɛ, a yakama ɗiyɔ kinɛ tonjɛ yasi te yi nyɛ kpoma kɛ́ na. Yasi wɛtɛ, ŋgɛ nyɛ kinja lɔr te yi ɗiyɛ kɛ mbanjɔ Njambiyɛ kɛ́, na tônjukwɛ yasi te yi nyɛ kpoma kɛ́.› 17Ma wunɛ ɓelem, wunɛ ɓotu ɓete ɓe nɛ ɗiɓina misi ɓaka, ŋge kwa̧ jakɔsɔ, yo lɔr ho yo mbanjɔ Njambiyɛ te yi kelɛ nde, lɔr te wôkunaŋgwɛ ndi nɛ Njambiyɛ kɛ́? 18Wunɛ lɛ́pi sendi nde: ‹Ŋgɛ mumɔ kinja nɛ ɗinɔ mbɛy nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ kɛ́, a yakama ɗiyɔ kinɛ tonjɛ yasi te yi nyɛ kpoma kɛ́ na. Yasi wɛtɛ, ŋgɛ nyɛ kinja sadaka te yi ɓo nja̧ kasɛ kɛ mbɛy nyɛna sadaka kɛ́, na tônjukwɛ yasi te yi nyɛ kpoma kɛ́.› 19Ma wunɛ ɓotu ɓete ɓe nɛ ɗiɓina misi ɓaka, ŋge kwa̧ jakɔsɔ, yo sadaka te yi ɓo nje nɔ kɛ́, ho yo mbɛy nyɛna sadaka te yi kelɛ nde, sadaka te wôkunaŋgwɛ ndi nɛ Njambiyɛ kɛ́? 20Mɔ te ɛ kinja mbɛy nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ, a kínjaŋgwɛ mbɛy nyɛna sadaka gbesɔ nɛ mɛyasi hɛnɛ te yi ɗiyɛ kɛte kɛ́. 21Mɔ te ɛ kinja mbanjɔ Njambiyɛ, a kínjaŋgwɛ mbanjɔ gbesɔ nɛ mɔ te ɛ ɗiyɛ kɛte kɔ. 22Sendi, mɔ te ɛ kinja ɗyoɓɔ, a kínjaŋgwɛ siya ɓekumande te yi Njambiyɛ gbesɔ nɛ mɔ te ɛ kɛ ɗiyɔ kɛte kɔ.

23«Mɛbɔnɛ ta ɓalɔ kɛ to yun, wunɛ ɓotu ɓe kɛtina mɛyasi nɛ̀ *Ɓefarisɛ̧, wunɛ ɓotu ɓe likisi! Kɛto kɛ gbɛla mɛmbunjɔ nde *maŋt nɛ̀ *anis nɛ̀ *kimɛ̧ wunɛ kɛ ɓu̧ yasi hɛnɛ kɛ njokate ɓakɛ kɛ mɛŋgaɓiyɛ kamɔ kamɔ, ɓu̧ kwalɔ ŋgaɓiyɛ te wɛtɛ wɛtɛ nyɛ Njambiyɛ. Wunɛ kɛ kpalɔ tikɔ kelna kpasa mɛyasi mɛte yi ɗiyɛ kɛ mɔy mɛmboŋga nda pɛsina lɛpi nɛ ŋgbeŋ nɛ̀ gwena ɓɛsɔ ŋgwɛtɛ nɛ̀ tikina temɔ kɛ yi Njambiyɛ. Ma yo yite yi wunɛ yâkaŋgwɛ kelɔ kinɛ tikɔ kelna ɓukwɛ mɛyasi mɛte yiri na. 24Wunɛ ɓotu ɓete ɓe nɛ ɗiɓina misi ɓe kɛndɛ nɛ ɓomɔ ɓaka, wunɛ kɛ sɛ mɛnjam soŋɛ gbɛla mɔnɔ ɗyɛŋgil kɛte kpalɔ nje tikɔ nyaŋgwɛ nyamɔ nde *samo kɛte mɛnɔ nyɛ.

25«Mɛbɔnɛ ta ɓalɔ kɛ to yun, wunɛ ɓotu ɓe kɛtina mɛyasi nɛ̀ *Ɓefarisɛ̧, wunɛ ɓotu ɓe likisi! Kɛto wunɛ wéya ndi kɔŋ pelɔ nɛ̀ kɔŋ pan, yasi wɛtɛ, mɔy te tondunate nɛ mɛyasi mɛ guɓɔ nɛ̀ ɓeya mɛyasi mɛte yi wunɛ nyɛ temɔ yun kɛte kɛ́. 26Wɛ *Farisɛ̧ te mɔ ɗiɓina misi pâŋ pa weyɛ mɔy pelɔ nɛ̀ mɔy pan, nɛ́ kɔŋ te nje ɓɛ pupunate.

27«Mɛbɔnɛ ta ɓalɔ kɛ to yun, wunɛ ɓotu ɓe kɛtina mɛyasi nɛ̀ *Ɓefarisɛ̧, wunɛ ɓotu ɓe likisi! Kɛto wunɛ nda mɛɓoŋsɔŋ mɛte yi ɓo si lɔmbɛ konɔ kɛte kɛ́. Kɛ puyɛ, kimɔ yaŋa ɗekɛ nɛ ŋgɛrɛ ŋgɛrɛ, ma mɔy te tondunate nɛ mɛyesɔ mɛ ɓemuŋ nɛ̀ kwalɔ yasi nyɛ̧ hɛnɛ. 28Wunɛ ndi sendi ɗete kɛ mbɔmbu ɓomɔ. Ɗekɛ ɔ ɓa nde, wunɛ nɛ ŋgbeŋ, ma kɛ mɔy mɛtemɔ mun likisi nɛ̀ yiŋa ɓeya mɛyasi mɛte yi mɛmboŋga ɓenɛ kɛ́ kɛte nɛ ŋgbɛŋ.

29«Mɛbɔnɛ ta ɓalɔ kɛ to yun, wunɛ ɓotu ɓe kɛtina mɛyasi nɛ̀ *Ɓefarisɛ̧, wunɛ ɓotu ɓe likisi! Kɛto wunɛ kɛ wɔmɔ mɛɓoŋsɔŋ mɛ ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ, kɛrke mɛɓoŋsɔŋ mɛ ŋgbeŋ ɓomɔ. 30Ma wunɛ kɛ kpalɔ nje lɛpɔ nde: ‹Hɛ má ɗiy kɛ ŋgimɔ te yi ɓesaŋgwɛ ɓusu ɓa̧ nɔ kɛte kɛ́, ma wusɛ tì gbesɛ ɓɔ sinɛ ɓo yí wo nɛ ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ na.› 31Ɗete, wunɛ ɓesa ɓete kɛ pɛsɔ lɛpi yun nɛ ŋguru wun jayɛ nde, wunɛ ɓɔnɔ ɓe ɓotu ɓete ɓe woma ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ ɓaka. 32Ma ndana, nɛ kɛ̂n mbɔmbu yí tonjɛ ndi yasi te yi ɓesaŋgwɛ ɓun kandima kwey kɛ́. 33Wunɛ ɓenyɔŋɛ, wunɛ mbo yeri! Wunɛ ta kelɔ nan yí kambɔ nɛ mɛbɔnɛ mɛte yi ɗitɛ te ɛ ti ɗím teɗye kɛ́? 34Ɗete, mi kɛ tomɔ ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ nɛ̀ ɓotu ɓe ɗyanɔ nɛ̀ ɓotu ɓe kɛtina mɛyasi kɛnjɛ wunɛ. Wunɛ ta wo ɓaŋa, ŋgba ɓaŋa kɛ kroa, njurɔ ɓaŋa nɛ njambala kɛ mɛmbanjɔ mɛwesiɗya mun. Nɛ ta teɗye ɓo nyaŋgwɛ mɛbɔnɛ nɛ mɛɗya yí kɛ̀ nɔ. 35Mɛyasi ta kwaŋna ɗete, nɛ́ mɛkiyɔ hɛnɛ te yi ɓotu ɓete ɓe tì kelɛ yiŋa ɓeya yasi yi nyanjama kɛ to mɛnɛti maka kɛ́ ɓal kɛ to yun, kandɛ kɛ mɛkiyɔ mɛ Abɛl te ŋgbeŋ mumɔ kumɔ kɛ mɛkiyɔ mɛ Sakari te mɔnɔ Baraki yi wunɛ woma kɛ njoka mbanjɔ Njambiyɛ nɛ mbɛy nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ kɛ́. 36Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Mɛyasi mɛte hɛnɛ ta ɓalɔ kɛ to ɓotu ɓe ŋgimɔ te yɔkɔ.

37«Yerusalɛm, Yerusalɛm, wɛ ɛ ɗiki wo ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ, lu̧ ɓotu ɓete ɓe Njambiyɛ tomɛ njesɛ kɛ yɔ ɓaka nɛ mɛtari wo, mi kwaɗya wesiɗye ɓɔnɔ ɓɔ nda yi gway kuɓɛ gukule nɛ ɓɔnɔ ɓenɛ kɛ nji̧ mɛpapɔ mɛnɛ kɛ́! Ko ɗete, nɛ tì kwaɗyɛ na. 38Ma ndana nɛ ta tika nɛ tu̧ ɗyun gboŋgote. 39Yasi wɛtɛ, mi kɛ lɛpɔ nyɛ wunɛ nde: Wunɛ tí ɓɛŋɛ se mi na kumɔ komɛ wunɛ ta duwɛ lɛpɔ nde: ‹Mɛkombila nɛ yɔkɔ ɛ nje nɛ ɗinɔ Baba Mbokɔ kɔ!› »

24

Kasi mɛbɔnɛ mɛte yi ta nje kɛ́

(Mk 13; Lk 21)

1Kɛ ŋgimɔ te yi Yesus ɓa̧ kɛ pundɔ kɛ mbanjɔ Njambiyɛ kɛ́, ɛ ɓejekɛ ɓenɛ kɛ̀ kɛ kɛki nɛ lɛpɔ nde, a sêŋgila ndi mɛtu̧ mɛ mbanjɔ Njambiyɛ. 2Yasi wɛtɛ, ɛ nyɛ yeŋsa nyɛ ɓo nde: «’Nduku wunɛ kɛ ɓɛŋɛ mɛyasi mɛnɔri hɛnɛ? Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Kinɛ tari wɛtɛ nɛ wɛtɛ ta ɗiyɔ waka kɛ to jakɔsɔ kinɛ nde, ɓo gbûŋgula ɓetɛ kɛ mɛnɛti na.»

3Kɛ kɔŋte, ɛ nyɛ kwa̧ kɛ̀ ɗiyɔ mɛtiɗyɛ kɛ *Keki mɛoliviye. Ɛ ɓejekɛ ɓenɛ nje dolɔ nyɛ tandɛ yan diyɛ nyɛ nde: «Lɛpɔ nyɛ wusɛ, mɛyasi mɛte ta kwaŋna ndenɛn? Yo ŋge yi ta teɗye nde, njena yɔ nɛ̀ siyna mbokɔ te yɔkɔ ma wuta kɛ́?» 4Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Wunɛ ɗîy nɛ sɔsɔ, ma mumɔ mɛ nje seɓile wunɛ. 5Kɛto ɓuɗya ɓomɔ ta nje nɛ ɗinɔ ɗyembɛ lɛpɔ nde: ‹Mi *Krist, mi kɔ!› Ɓo ta seɓile ɓuɗya ɓomɔ. 6Nɛ ta wokɔ ɓomɔ kɛ lɛpɔ kasi mɛɗyambi, wokɔ ŋgum ŋgum te. Wunɛ tî gwaki kaŋ yaŋa na, kɛto mɛyasi mɛte yâkaŋgwɛ kelna. Ndi nde, yite tì pa ɓɛ siyna mɛyasi na. 7Kandɔ wɛtɛ ta tɛmɛ lu̧ ɗyambi nɛ wɛtɛ kandɔ. Kumande wɛtɛ má tɛmɛ lu̧ ɗyambi nɛ jakɔsɔ. Kolɔ ta kelna kɛ yiŋa mɛmbɛy, sendi mɛnɛti ta ŋgwaŋgwa kɛ yiŋa mɛmbɛy. 8Mɛyasi mɛnɔri hɛnɛ ta ɓɛ ndi gbɛla toŋ mɛbɔnɛ. 9Ɓo ta kaŋɛ wunɛ nyɛ ɓomɔ, ɓo má teɗye wunɛ ɓeya nyaŋgwɛ mɛbɔnɛ wo wunɛ. Mɛkandɔ hɛnɛ ta ɓenɔ wunɛ kɛto ɗinɔ ɗyembɛ. 10Ɗete, yo ta nje jatiɗye ɓuɗya ɓomɔ kɛnjɛ kɛ ɓeya nje. Ɓomɔ ta ɗyaŋgwina ɓenna tandɛ yan. 11Ɓuɗya ɓomɔ ta nje lɛpɔ ja̧ nde, ɓo ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ. Ɓo ta jatiɗye ɓuɗya ɓomɔ kɛ ɓeya nje. 12Kelna ɓeya mɛyasi mɛte yi mɛmboŋga ɓenɛ kɛ́ ta ɗɔkɔ ɗɔkɔ kɛ̀ nɔ mbɔmbu. Ɗete, sulɔ ɓomɔ tí kwaɗya se ɓuɗyate kɛ̀ nɔ mbɔmbu nda yi ɓo kandima nɔ kɛ́ na. 13Ma yɔkɔ ɛ ta gbisɔ kelɔ tiŋ kumɔ kɛ siynate kɔ ta ju̧. 14Ɓo ta pelɛ Kimɔ Tom te yi lɛpɛ kasi *Kandɔ te yi kwey kɛ́ kɛ to mbokɔ hɛnɛ, nɛ́ mɛkandɔ hɛnɛ si woku. Kɛ kɔŋte, siyna mɛyasi má nje ɗya̧ yɛy.

15«Yo nde, wunɛ ta ɓɛŋɛ mɔ te yi ɓo jeɓa nde *Nyaŋgwɛ mɔ ɓekiɗya mɛyasi ɛ kelɛ gbutu ɓiye nɛ mbanjɔ Njambiyɛ kɔ. Daniyɛl te mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ lɛpima kasi nɛ. A ta nje ɗiyɔ kɛ mbɛy te yi nɛ kiyɔ kɛ́. Ma mɔ te ɛ tɔlɛ mɛlɛpi maka kɔ wôku to te ɗiyɔ nɛ sɔsɔ. 16Yite nɛ̀ ɓotu ɓete ɓe ɗiyɛ kɛ mɛnɛti mɛ Yuda ɓaka sɛ̂ɗyikwɛ kambɔ kɛ̀ kɛ to mɛkeki. 17Mɔ te ɛ ta ɓɛ kɛ tosiyɔ̧ kɔ pîkwɛ kinɛ pa nyiŋɛ tu̧ nde, na kɛ̀ ɓu̧ yaŋa pundɔ nɔ na. 18Sendi, mɔ te ɛ ta ɓɛ kɛ ŋgwaŋ kɔ tî yɔkwɛ nɛ kɔkɔ nde, na pa kɛ̀ ɓu̧ lambɔ nɛ na. 19Kɛ ŋgimɔ te yite, ɓoma ɓete ɓe ta ɓɛ nɛ mɔy nɛ̀ ɓaka ɓe ta ɓɛ ndi kɛ nyɛ ɓɔnɔsikɛ ɓɛri ɓaka ta saŋgwa nɛ mɛbɔnɛ. 20Wunɛ ŋgwɛ̂taŋgwɛ nɛ Njambiyɛ nde, ŋgimɔ sokɔ te tî ɗyaŋ kɛ ŋgimɔ abekata ho kɛ wɛtɛ yesɔ *Saba na. 21Kɛto kɛ ŋgimɔ te yite nyaŋgwɛ mɛbɔnɛ ta ɓɛŋna. Kandɛ yi Njambiyɛ ma kúsu nɛ mbokɔ kumɔ ndana yiŋa nyaŋgwɛ mɛbɔnɛ tì pa ɓɛŋna ɗete na. Sendi, yiŋa nyaŋgwɛ mɛbɔnɛ tí ɓɛŋna se ɗete wɛtɛ yesɔ na. 22Ti ɓɛki nde, Baba Mbokɔ kâya ɓuyɔ mɛtu mɛte tikɔ nɛ ŋgbet na, ma mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ tí ju̧ na. Yasi wɛtɛ, a ta kayɛ yo, kɛto ɓotu ɓete ɓe nyɛ sima si tɔkɛ ɓaka. 23Ma ŋgɛ mumɔ lɛpɛ nyɛ wunɛ nde: ‹Ha *Krist waka ho a wari!› wunɛ tî jaya na. 24Kɛto ɓotu ɓete ɓe lɛpɛ ja̧ nde, ɓo Krist nɛ̀ ɓaka ɓe lɛpɛ sendi nde, ɓo ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ ɓaka ta nje. Ɓo ta kelɔ nyaŋgwɛ mɛyekambiyɛ, kelɔ sendi nyaŋgwɛ mɛyasi, simande ɓo yakama jatiɗye ko ɓotu ɓete ɓe Njambiyɛ sima si tɔkɛ ɓaka kɛ yiŋa ɓeya nje. 25Ma mi ma lɛpɔ mɛyasi hɛnɛ nyɛ wunɛ.

Yesus ta kala nje

(Mk 13; Lk 21)

26«Ma ŋgɛ ɓo lɛpɛ nyɛ wunɛ nde: ‹Ha *Krist kaka kɛ koŋgor!› wunɛ tî kɛn na. Ho nde: ‹A kɛ mɛsɔma kɛ toŋgari womaŋa!› wunɛ tî jaya na. 27Yo nde, njena *Mɔnɔ mumɔ ta ɓɛ nda yi yɛsi mbiyɔ yɛsɛ nɔ nɛ vɛrum, panɔ kandɛ komɛ yesɔ pundɛ kumɔ komɛ yesɔ ɓalɛ kɛ́. 28Ma kɛ mbɛy hɛnɛ te yi muŋ yasi ɗiyɛ kɛte, ɓedaɓo wésiɗyaŋgwɛ womɛte.

29«Ŋgɛ mɛtu mɛ nyaŋgwɛ mɛbɔnɛ mɛnɔri siyɛ ndi ɗekɛ kɛ́, yesɔ ta ɗimɔ, ŋgwɛndɛ tí panɔ se na, ɓesisɔ̧ ta kɛtiyɛ kɛ kwey ɓalɔ kɛ mɛnɛti. Mɛyasi mɛte yi nɛ ŋguŋguɗyɛ yi ɗiyɛ kɛ kwey kɛ́ ta ŋgbɔkisa ɓuɗyate. 30Kɛ kɔŋte, yasi te yi teɗye nde, *Mɔnɔ mumɔ yima kɛ́ ta pundɔ kɛ ɗyoɓɔ, mɛkandɔ mɛ ɓomɔ hɛnɛ kɛ to mɛnɛti ta jaɓa. Ɓo ta ɓɛŋɛ Mɔnɔ mumɔ kɛ nje kɛ to mɛkulutu kɛ kwey nɛ nyaŋgwɛ ŋguŋguɗyɛ nɛ̀ nyaŋgwɛ mɛluksa. 31A ta tomɔ ɓejaki ɓenɛ nɛ nyaŋgwɛ mɛdɔmbiya kɛnjɛ kɛ mɛmbɛy hɛnɛ kɛ̀ wesiɗye ɓotu ɓete ɓe nyɛ sima tɔkɛ ɓaka kɛ mɛɓoku mɛ mɛnɛti maka yini kɛ mbokɔ hɛnɛ.

Kanɔ kɛ kasi figiye

(Mk 13; Lk 21)

32«Wunɛ ɓôŋ ɗyanɔ kɛ yasi te yi *figiye teɗye kɛ́. Kɛ ŋgimɔ te yi mɛɓɔ mɛte mɛ kɛ ɓɔyɛ nɛ̀ kɛ ŋgimɔ te yi mɛmbɔru mɛte mɛ kɛ lo, wunɛ kɛ duwɛ nde, ŋgimɔ mbiyɔ ma wuta. 33Ɗete sendi, komɛ wunɛ ta ɓɛŋɛ nde, mɛyasi mɛnɔri hɛnɛ mɛ kɛ ɗya̧, wunɛ dûkwɛ nde, *Mɔnɔ mumɔ mɛ nɛdɔ te yi nje, yasi mɛ kɛ ŋgiŋ nyinɔ. 34Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Ko ɓotu ɓete ɓe nɛ joŋ kɛ ŋgimɔ te yɔkɔ ɓaka tí gwe hɛnɛ kinɛ nde, mɛyasi mɛnɔri ɗyâŋ na. 35Ɗyoɓɔ nɛ̀ mɛnɛti ta si kwa̧ yambile, ma ndi mɛlɛpi mɛmbɛ tí yambile ko wɛtɛ yesɔ na.

36«Ma kɛ kasi yesɔ nɛ̀ hawa te yi mɛyasi mɛte ta ɗya̧ kɛte kɛ́, ko mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ yeti kɛ duwɛ na, ko ɓejaki ɓete ɓe ɗiyɛ kɛ ɗyoɓɔ ko *Mɔnɔ, ndi Da nyɛpɔ duwɛ. 37Yasi te yi kwaŋnama kɛ ŋgimɔ Nɔy kɛ́ ta kwaŋna sendi ɗete kɛ ŋgimɔ te yi Mɔnɔ mumɔ ta nje kɛte kɛ́. 38Kɛ mɛtu mɛte yi mbeŋ tì pa ɗya̧ na, ɓomɔ ɗikima ɗyena, ɗye mɛnjam, kelɔ mɛgwaki, kɛnjɛ ɓeŋgɔndu ɓan kɛ mɛgwaki kumɔ kɛ yesɔ te yi Nɔy nyiŋma nɔ kɛ mɔy nyaŋgwɛ kuka kɛ́. 39Ɓomɔ tì ɓɛ kɛ takɛ yaŋa na kumɔ nde, nyaŋgwɛ mbeŋ ɗyaŋma si mɛmiyɛ ɓo hɛnɛ. Yo ta kwaŋna sendi ɗete kɛ ŋgimɔ te yi Mɔnɔ mumɔ ta nje kɛ́. 40Ma kɛ njoka ɓembam yiɓa ɓe ta ɓɛ kɛ kelɔ mɛsay kɛ ŋgwaŋ, a ta ɓu̧ wɛtɛ, tikɔ wɛtɛ. 41Kɛ njoka ɓoma yiɓa ɓe ta ŋgbɔ kɔkɔ yasi kɛ tari, a ta ɓu̧ wɛtɛ, tikɔ wɛtɛ. 42Ɗete, wunɛ pɛ̂m yasi, kɛto wunɛ yeti kɛ duwɛ ŋgimɔ te yi Nyaŋgwɛ Kumande wun ta nje kɛte kɛ́ na. 43Wunɛ dûkwɛ gba nde: Sa tu̧ má dukwɛ ŋgimɔ te yi mɔ guɓɔ nje nɔ nɛ tu kɛ́, ma nyɛ kɛ pɛmɔ yasi, kambɔ mɔ guɓɔ mɛ nje lekɛ tu̧ nyiŋɛ guɓɔ mɛyasi. 44Ɗete wunɛ sendi, wunɛ kômsaŋgwɛ, kɛto Mɔnɔ mumɔ ta nje kɛ ŋgimɔ te yi wunɛ tì ɓɛ kɛ takɛ nde, a ta nje kɛte kɛ́.

Kasi kimɔ mɔ mɛsay nɛ̀

ɓeya mɔ mɛsay

(Lk 12)

45«Yo mɔ mɛsay te yɛn yi ɓo yakama ɓɛ nɛ ɓiɓina temɔ nɛ nyɛ? Yo yɔkɔ ɛ nɛ sɔsɔ yi masa wenɛ tɛmbiɗya nyɛ nde, a ɗîy nɛ ɓotu ɓe mɛsay ɓenɛ yí nyɛ ɓo mɛɗye yaka nɛ ŋgimɔ te yi nyɛ pɛsima kɛ́. 46Mɔ mɛsay kɔ nɛ mɛsosa, ŋgɛ masa wenɛ yɔkwɛ dolɔ nyɛ kɛ kelɔ ɗete. 47Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: A ta nje tɛmbiɗye nyɛ, na ɗiy nɛ mɛyasi mɛnɛ hɛnɛ. 48Yasi wɛtɛ, ŋgɛ mɔ mɛsay kɔ ɓɛ ɓeya mɔ mɛsay, a ta lɛpɔ kɛ mɔy temɔ nɛ nde: ‹Masa wombɛ tí yɔkwɛ ndana nɛdɔ na.› 49Ɔ ɓɛ́ŋa, ŋgɛ nyɛ nyɛ ɓɔ kɛ mɛndina ɓɛsɔ ɓotu ɓe mɛsay, ɗiyɔ ndi mɛɗye nɛ̀ hɔɓiya mɛnjam ɓenɛ ɓotu ɓe gwena mɛnjam, 50yite wɛtɛ yesɔ masa wenɛ ta duwɛ ɗya̧ kɛ yesɔ te yi nyɛ tì ɓɛ kɛ takɛ nde, a ta ɗya̧ kɛte na, kɛ hawa te yi nyɛ tí duwɛ na. 51A ta teɗye nyɛ nyaŋgwɛ mɛbɔnɛ tikɔ kɛ nje sɔŋ kelɔ nɛ nyɛ nda yi ɓo kelɛ nɛ ɓotu ɓe likisi kɛ́. Yo womɛte komɛ nyɛ ta lelɔ nyambɔ mɛsu̧.»

25

Kanɔ kɛ kasi ɓaŋa ɓeŋgɔndu kamɔ

1«Ma komɛ *Kandɔ te yi kwey ta nje kɛ́, mɛyasi ta kwaŋna nda yi yo kwaŋnama nɔ kɛ kanɔ ɓaŋa ɓeŋgɔndu kamɔ ɓe ɓoŋma mɛlambo man yí kɛ̀ saŋgwa nɛ mbam gwaki. 2Kɛ njoka yan, yitan tì ɓɛ nɛ ɗyanɔ na, ma ɓari ɓetan ɓa̧ nɛ ɗyanɔ. 3Ɓaka ɓe tì ɓɛ nɛ ɗyanɔ ɓaka ɓoŋma mɛlambo man kinɛ ɓiye yiŋa karasin kwa̧ nɔ na. 4Ma ɓaka ɓe ɓa̧ nɛ ɗyanɔ ɓaka ɓoŋma mɛlambo man tɛlɔ sendi yiŋa karasin kɛ mɛndaki ɓiye kwa̧ nɔ. 5Mbam gwaki linjama kinɛ nje nɛdɔ na, ɗete ɛ ɓo hɛnɛ si dɔŋgbɔ kwa̧ nɛ jakɔ. 6Nɛ ɓembe tu ɓo wóku kembi: ‹Wunɛ tɛ̂ma dɔ, mbam gwaki ɗyaŋma. Nɛ pûndu kɛ̀ saŋgwa nɛ nyɛ.› 7Ndana, ɛ ɓo hɛnɛ jemiyɛ tɛmɛ kombile mɛlambo man. 8Ɓaka ɓe tì ɓɛ nɛ ɗyanɔ ɓaka nja̧ lɛpɔ nyɛ ɓari nde: ‹Nɛ nyɛ̂ki wusɛ yiŋa mɔnɔ karasin yun, kɛto mɛlambo musu kɛ si ɗimɔ.› 9Ɛ ɓari ɓe ɓa̧ nɛ ɗyanɔ ɓaka yeŋsa nde: ‹Ko na, yite tí yaka wusɛ sinɛ wunɛ hɛnɛ na. Wunɛ kpâl kɛ̀ kɛ mbɛy ɗyaŋgwate kɛ̀ ɓɔmɔ yun mate.› 10Piŋɔ te yi ɓo ɓa̧ kɛ kɛ̀ kɛ ɓɔmnate kɛ́, ɛ mbam gwaki ɗya̧. Ɓari ɓe komsama ɓaka nyiŋma ɓenɛ ɓe mbam gwaki kɛ tu̧ jesɔ gwaki, ɛ ɓo ɗiɓɛ numɛy nɛ kpikip. 11Ɗiyɔ te kɛ kɔŋte kɛ́, ɛ ɓeŋgɔndu te ɓari nje ɗya̧ yɛy kembiɗya lɛpɔ nde: ‹Nyaŋgwɛ mbam, nyaŋgwɛ mbam, ɓuta numɛy nyɛ wusɛ.› 12Ɛ mbam nje ɗiyɔ yeŋsa nyɛ ɓo nde: ‹Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Mi yeti kɛ duwɛ wunɛ na.› 13Ɗete, wunɛ pɛ̂m yasi, kɛto wunɛ yeti kɛ duwɛ yesɔ ko hawa te yi *Mɔnɔ mumɔ ta ɗya̧ kɛte kɛ́ na.

Kanɔ kɛ kasi mɛsule mɛ lɔr kamɔ

(Lk 19)

14«Komɛ *Kandɔ te yi kwey ta nje kɛ́, mɛyasi ta kwaŋna nda yi yo kwaŋnama kɛ kasi wɛtɛ mbam te ɛ kwaɗya kɛ̀ lɔndunate kɛ wɛtɛ mɛnɛti kɔ. Kɛ ŋgimɔ kwaŋge ɛ nyɛ jeɓa ɓotu ɓe mɛsay ɓenɛ kaŋɛ kusuku nɛ nyɛ ɓo. 15A kaŋma miliyɔŋ yitan nyɛ bosa mumɔ, kaŋɛ miliyɔŋ yiɓa nyɛ mɔ yiɓa, nje kaŋɛ miliyɔŋ wɛtɛ nyɛ mɔ yitati. A nya mumɔ hɛnɛ ɓeŋgwɛ ɗeti nɛ. Kɛ kɔŋte, ɛ nyɛ tɔkɛ kɛndi kwa̧. 16Ndana ndana, mɔ te ɛ ɓoŋma miliyɔŋ yitan kɔ kwaŋma si kɛ̀ ɗɔkwɛ yo, kweɗya sendi miliyɔŋ yitan dokiɗye kɛ to te yiri. 17Mɔ yiɓa ɛ ɓoŋma miliyɔŋ yiɓa kɔ kelma ndi sendi ɗete. A dolma miliyɔŋ yiɓa dokiɗye kɛ to te yiri. 18Ma mɔ te ɛ ɓoŋma ndi miliyɔŋ wɛtɛ kɔ kwaŋma kɛ̀ ɗokile mɛnɛti sɔɗyɛ mɔni masa wenɛ kɛte. 19Yo kwaŋma ɓuɗya mɛtu ɛ masa wan nje yɔkwɛ. A jeɓama ɓo, nɛ́ ɓo lɛpi yasi te yi ɓo kelma nɛ mɔni te kɛ́. 20Mɔ te yi masa wenɛ nya nyɛ miliyɔŋ yitan kɔ nja̧ nɛ miliyɔŋ yitan te yi nyɛ kweɗyama dokiɗye kɛ to te yiri kɛ́. Ɛ nyɛ lɛpɛ nde: ‹Nyaŋgwɛ mbam, wɛ nya mi miliyɔŋ yitan, ɓɛŋa, miliyɔŋ yitan yi mi kweɗyama dokiɗye kɛ to te kɛ́!› 21Ɛ masa wenɛ lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: ‹Kimɔ yaŋa! Wɛ mɔ mɛsay te yi ɓo yakama ɓɛ nɛ ɓiɓina temɔ nɛ nyɛ, wɛ nɛ duwɛ ɓakiɗya yasi. Wɛ duwa̧ ɓakiɗye yasi te yi nɛ mbɛt, ɗete mi ta nyɛ wɛ ɓuɗya mɛyasi nde, ɗiyɔ nɔ. Mi masa wɔ, inja kɛ ɗiyɔ kɛ mɔy mɛsosa sinɛ wɛ!› 22Mɔ te yi masa wenɛ nya nyɛ miliyɔŋ yiɓa kɔ nja̧ sendi lɛpɔ nde: ‹Nyaŋgwɛ mbam, wɛ nya mi miliyɔŋ yiɓa, ɓɛŋa, miliyɔŋ yiɓa yi mi kweɗyama dokiɗye kɛ to te kɛ́!› 23Ɛ masa wenɛ lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: ‹Kimɔ yaŋa! Wɛ mɔ mɛsay te yi ɓo yakama ɓɛ nɛ ɓiɓina temɔ nɛ nyɛ. Wɛ duwa̧ ɓakiɗye yasi te yi nɛ mbɛt, ɗete mi ta nyɛ wɛ ɓuɗya mɛyasi nde, ɗiyɔ nɔ. Mi masa wɔ, inja ɗiyɔ kɛ mɔy mɛsosa sinɛ wɛ!› 24Ndana yɛy, ɛ mɔ te yi masa wenɛ nya ndi nyɛ miliyɔŋ wɛtɛ kɔ ɗya̧ nje sendi. Ɛ nyɛ lɛpɛ nde: ‹Nyaŋgwɛ mbam, mi duwa̧ nde, wɛ nɛ nyanɔ ɓuɗyate. Wɛ ndɛ́m mɛɗye kinɛ mbɛki te yi wɛ paŋma ɓɛ na. Wɛ wésiɗya mɛɗye kinɛ kwalɔ te yi wɛ nyanja kɛ mɛnɛti na. 25Mi gwa̧ wɔ̧, ɛ mi ɓu̧ miliyɔŋ wɔ kɛ̀ sɔɗyɛ kɛ mɔy mɛnɛti. Ma ɓɛŋa mɔni yɔ kɛ, ɓoŋgɔ yo!› 26Ɛ masa wenɛ yeŋsa nyɛ nyɛ nde: ‹Wɛ ɓeya mɔ mɛsay, wɛ mɔ ɗyɛm! Wɛ duwa̧ nde, mi ndɛ́m mɛɗye kinɛ mbɛki te yi mi paŋma ɓɛ na. Mi wésiɗya mɛɗye kinɛ kwalɔ te yi mi nyanja na. 27Ɗete, ma wɛ ɓoŋma mɔni mbɛ kɛ̀ tikɔ kɛ yi ɓotu ɓe ɓakiɗya mɔni, ma mi ta kɛ̀ ɓu̧ mɔni mbɛ kɛ yɔkwe nɛ liɓa kɛ to te. 28Ma wunɛ sûku miliyɔŋ te ɛ kɛ ɓɔ nɛ kɔ kaŋɛ nyɛ mɔ te ɛ nɛ miliyɔŋ kamɔ kɔ. 29Yo nde, ɓo ta dokiɗye yasi nyɛ mɔ te ɛ mɛ nɔ kɔ, a má nje ɓɛ kɛ nyɛŋgwɛ. Yasi wɛtɛ, pɛ yɔkɔ ɛ kinɛ yaŋa kɔ, ɓo ta sukɔ ko mɔnɔ yasi te yi nyɛ nɔ kɛ́. 30Ma pɛ yi ɓeya mɔ mɛsay kɔ ɛ ɗimbiɗye ŋgimɔ nɛ gbɛlate kɔ, wunɛ ɓîya nyɛ ɓetɛ kɛ sɛ̧ kɛ yitil. Yo womɛte komɛ nyɛ ta lelɔ nyambɔ mɛsu̧.› »

Kasi njena pɛsina jɔsi

31«Komɛ *Mɔnɔ mumɔ ta nje kɛ mɔy mɛluksa mɛnɛ ɓenɛ ɓejaki ɓenɛ hɛnɛ kɛ́, a ta kwa̧ ɗiyɔ mɛtiɗyɛ kɛ siya ɓekumande nɛ̀ kɛ ɗiyɔ mɛluksa mɛnɛ. 32Mɛkandɔ mɛ ɓotu ɓe mɛnɛti maka hɛnɛ ta nje wesiɗya kɛ mbɔmbu wenɛ. A ta ɓakɛ ɓo nda yi mɔ ɓakiɗya ɓetitɛr ɓakɛ njoka ɓesam nɛ̀ ɓegbataɓɔ kɛ́. 33A ta ɓu̧ ɓesam kɛnjɛ pulɔ mbam ɓɔ nɛ, ɓu̧ ɓegbataɓɔ kɛnjɛ pulɔ gare. 34Ndana, nyɛ Kumande má nje lɛpɔ nyɛ ɓotu ɓete ɓe ta ɓɛ kɛ mbam ɓɔ nɛ ɓaka nde: ‹Nɛ njâki, wunɛ ɓotu ɓete ɓe Saŋmbɛ nya wunɛ mɛkombila ɓaka. Wunɛ njâki nje namɔ *Kandɔ te yi nyɛ sima kombile tikɛ wunɛ piŋɔ te yi mbokɔ tì pa kusuna na. 35Kɛto mi gwa̧ nja, ɛ wunɛ nyɛ mi mɛɗye. Mi gwa̧ yɛsiɗyɛ, ɛ wunɛ nyɛ mi mɔrɔku nde, mi hɔ̂ɓiya. Mi ɓa̧ jɛŋgwɛ, ɛ wunɛ ɓu̧ mi kimɔte. 36Mi ɓa̧ sɔkɛrɛ, ɛ wunɛ lɛnje mi lambɔ. Mi ɓa̧ kɛ kɔnɔ, ɛ wunɛ nje ɓɛŋɛ mi. Mi ɓa̧ kɛ jɔɓɔ, ɛ wunɛ nje lɛpiɗye mi.› 37Ma ndana, ɓotu ɓete ɓe Njambiyɛ pɛsima nde, ɓo mɛ nɛ ŋgbeŋ kɛ mbɔmbu wenɛ ɓaka má nje diyɛ nyɛ nde: ‹Nyaŋgwɛ Kumande, wusɛ ɓɛ́ŋa ɓa wɛ we kɛ gwe nja, ɛ wusɛ nyɛ wɛ mɛɗye? Hɛ ɓɛ́ŋa wɛ we kɛ gwe yɛsiɗyɛ, ɛ wusɛ nyɛ wɛ mɔrɔku nde, hɔɓiya? 38Wusɛ ɓɛ́ŋa wɛ we nda jɛŋgwɛ, ɛ wusɛ ɓu̧ wɛ kimɔte? Ho nde sɔkɛrɛ, ɛ wusɛ lɛnje wɛ lambɔ? 39Wusɛ ɓɛ́ŋa wɛ we kɛ kɔnɔ ho nde kɛ jɔɓɔ, ɛ wusɛ kɛ̀ lɛpiɗye wɛ?› 40Kumande má nje yeŋsa nyɛ ɓo nde: ‹Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Mɛŋgimɔ hɛnɛ te yi wunɛ kelma yiŋa kimɔ yasi ɗete nɛ wɛtɛ mumɔ kɛ njoka ɓemaŋ ɓembɛ ɓaka, ko nde, ɓo ɓɛ̂ki ɓeŋgbanda, wunɛ kél yo nɛ mi.› 41Kɛ kɔŋte, a má nje lɛpɔ nyɛ ɓotu ɓete ɓe kɛ pulɔ gare nɛ ɓaka nde: ‹Wunɛ jîsa lɔndɔ kɛ kɛki mbɛ, wunɛ ɓotu ɓete ɓe Njambiyɛ sima kita nɛ wunɛ ɓaka. Wunɛ kɛ̂n kɛ ɗitɛ te yi ju̧ kpo nɛ kpo. Njambiyɛ kombila yo yi *Kum ɓeya mɛkele ɓenɛ ɓejaki ɓenɛ. 42Yo kɛto mi gwa̧ nja, wunɛ kinɛ nyɛ mi mɛɗye na. Mi gwa̧ yɛsiɗyɛ, wunɛ tì nyɛ mi mɔrɔku nde, mi hɔ̂ɓiya na. 43Mi ɓa̧ jɛŋgwɛ, wunɛ kinɛ ɓu̧ mi kimɔte na. Mi ɓa̧ sɔkɛrɛ, wunɛ tì lɛnje mi lambɔ na. Mi ɓa̧ kɛ kɔnɔ, ɓɛ kɛ jɔɓɔ, wunɛ tì nje ɓɛŋɛ mi na.› 44Ma ɓo sendi, ɓo ta diyɛ nde: ‹Nyaŋgwɛ Kumande, wusɛ ɓɛ́ŋa ɓa wɛ we kɛ gwe nja, kɛ gwe yɛsiɗyɛ ho jɛŋgwɛ ho sɔkɛrɛ ho kɛ kɔnɔ ho kɛ jɔɓɔ, ɛ wusɛ ɗiyɛ kinɛ kamɛ wɛ?› 45Ndana, a má nje yeŋsa nyɛ ɓo nde: ‹Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Mɛŋgimɔ hɛnɛ te yi wunɛ ɗiyma kinɛ kelɔ kimɔ yasi ɗete nɛ wɛtɛ mumɔ kɛ njoka ɓemaŋ ɓembɛ ɓaka, ko nde, ɓo ɓɛ̂ki ɓeŋgbanda, yo mi yi wunɛ ɗiyma kinɛ kelɔ yo.› 46Ɗete, ɓeya ɓotu ɓaka ta kɛ̀ saŋgwa nɛ mɛbɔnɛ kpo nɛ kpo. Ma ɓotu ɓete ɓe nɛ ŋgbeŋ ɓaka ta ɓɛ nɛ joŋgwɛ te yi kpo nɛ kpo.»

26

1Kɛ kɔŋte, kɛ Yesus ma si lɛpɔ teɗye mɛyasi mɛnɔri hɛnɛ ɗete kɛ́, ɛ nyɛ nje lɛpɔ nyɛ ɓejekɛ ɓenɛ nde: 2«Wunɛ duwa̧ nde, ɓukwa̧ ndi mɛtu yiɓa, nɛ́ jesɔ *Paska Ɓeyudɛn kelna. Ɓo ta ɓiye *Mɔnɔ mumɔ kaŋɛ nyɛ ɓomɔ, nɛ́ ɓo ŋgba nyɛ kɛ kroa.» 3Ndana, ɛ ɓekum ɓe ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ nɛ̀ ɓetomba ɓe ɗya wesiɗya kɛ mbanjɔ Kayif te nyaŋgwɛ kum ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ. 4Ɓo pɛsima nda yi ɓo yâkaŋgwɛ ɓiye nɛ Yesus nɛ nje likisi yí wo nɛ nyɛ. 5Yasi wɛtɛ, ɓo lɛpima nde: «Yo tî kelnaŋgwɛ kɛ ɓembe jesɔ na, kambɔ ɓomɔ mɛ nje kelɔ mɛyasi nɛ hoya hoya.»

Wɛtɛ nyari kɛ kumbɛ lɔbinda kɛ

to Yesus kɛ Betani

(Mk 14; Jŋ 12)

6Yesus ɓa̧ kɛ Betani kɛ tu̧ wɛtɛ mbam nde Simɔn, a ɓa̧ kɛ kɔnɔ nɛ ndoko. 7Ɗiyɔ kɛ́, ɛ wɛtɛ nyari nje kɛ kɛki Yesus nɛ wɛtɛ ndaki tondunate nɛ yiŋa lɔbinda te yi ɗye ɓuɗya mɔni. Ɓo sama ndaki te nɛ yiŋa tari nde albatɛrɛ. Piŋɔ te yi Yesus ɓa̧ kɛ ɗyena kɛ́, ɛ nya kɔ nje kumbɛ yo kɛ to nɛ. 8Kɛ ɓejekɛ ma ɓɛŋɛ ɗete kɛ́, ɛ ɓo wokɛ ŋgambi lɛpɔ nde: «To ɓekiɗya lɔbinda te yikɛ ɓa nɛ ŋge? 9Ma ɓo ɗyaŋgwa lɔbinda kɛ yi yaka ɓuɗya mɔni ɓu̧ yo kamɛ nɛ ɓotu ɓe ŋgwɛtɛ.» 10Yesus wokuma yasi te yi ɓo ɓa̧ kɛ nyiŋgila kɛ́. Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Wunɛ njáŋgwɛ nya kɔ kɛto ŋge? A kelma kimɔ yasi nɛ mi. 11Nɛ ɓɛ̂ŋa, mɛtu hɛnɛ wúnɛ ɓotu ɓe ŋgwɛtɛ kɛ ɗiyɔ kɛ kiya mbɛy, ma kɛ ɓɛ mi, mi tí ɗiyɔ mbɛ sinɛ wunɛ kɛ kiya mbɛy mɛtu hɛnɛ na. 12A kumbuma mutɔ kɛ yotu mbɛ ndana. A kelma ɗete yí laɗye nɛ pumbuna mbɛ. 13Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Mbɛy hɛnɛ te yi ɓo ta pɛlɛ Kimɔ Tom kɛ to mɛnɛti hɛnɛ, ɓo ta yekiɗye sendi yasi te yi nya kɔ kelma kɛ́, nɛ́ ɓomɔ taki nɛ nyɛ.» 14Ndana kɛ́, ɛ Yudas te Iskariyot, nyɛ ɛ ɓa̧ kɛ njoka ɓejekɛ kamɔ jɔ yiɓa kɔ kwa̧ kɛ̀ kɛ yi ɓekum ɓe ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ 15lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Nɛ ta nyɛ mi ŋge, nɛ́ mi ɗyaŋgwɛ Yesus nyɛ wunɛ?» Ɛ ɓo kaŋɛ sule kamɔtati nyɛ nyɛ. 16Ndana, ɛ nyɛ kandɛ saŋna kimɔ ŋgimɔ te yi nyɛ yakama ɗyaŋgwɛ nɛ Yesus nyɛ ɓo.

Yesus kɛ ɗye jesɔ Paska

ɓenɛ ɓejekɛ ɓenɛ

(Mk 14; Lk 22; Jŋ 13)

17Bosa yesɔ jesɔ ɗyena mɛmampa mɛte yi kinɛ ŋga̧ kɛte kɛ́ ɗyaŋma. Ɛ ɓejekɛ ɓe Yesus nje diyɛ nyɛ nde: «Wɛ kwáɗyikwɛ nde, wusɛ kɛ̂n kombile mbɛy ɗyena jesɔ *Paska te yɔ we?» 18Ɛ nyɛ yeŋsa nde: «Wunɛ kɛ̂n kɛ mɔy ɗya kɛ yi mumɔ nde kaɗyɛ, nɛ́ wunɛ lɛpi nyɛ nyɛ nde: ‹Yekele nde: Ŋgimɔ mbɛ ma ɗya̧. Mi ta kwaŋɗye *Paska sinɛ ɓejekɛ ɓembɛ kɛ yasi yɔ.› » 19Ɓejekɛ kelma nda yi Yesus lɛpima nyɛ ɓo kɛ́. Ɛ ɓo kombile mɛɗye mɛ *Paska.

20Kɛ ɓekoko ma ɗya̧ kɛ́, ɛ Yesus kwa̧ ɗiyɔ ɓenɛ ɓejekɛ ɓenɛ kamɔ jɔ yiɓa yí ɗyena. 21Piŋɔ te yi ɓo ɓa̧ kɛ ɗyena kɛ́, ɛ nyɛ lɛpɛ nde: «Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Mbaŋa mumɔ kɛ njoka yun ta ɗyaŋgwɛ mi.» 22Yo nya ɓo ŋgambi ɓuɗyate kɛ temɔ. Ɛ mumɔ hɛnɛ diyɛ nyɛ wɛtɛ wɛtɛ nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, yo ka mi?» 23Ɛ Yesus yeŋsa nde: «Mɔ te yi sinɛ nyɛ ɓetima ɓɔ kɛ kiya katɔ mɛɗye wɛtɛ kɔ, yo nyɛ ta ɗyaŋgwɛ mi. 24*Mɔnɔ mumɔ ta kwa̧ gbate nda yi yo kɛtinate kɛ kasi nɛ kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ kɛ́. Ndi nde, mɛbɔnɛ ta ɓalɔ kɛ to mɔ te ɛ ta ɗyaŋgwɛ nyɛ kɔ. Ɓo má ɗiy kinɛ ja mɔ te, ma yo gba kimɔte ɓuɗyate kɛ yenɛ.» 25Yudas mɔ te ɛ kaŋma nyɛ nyɛ ɓomɔ kɔ nja̧ ɓu̧ sendi lɛpi diyɛ nyɛ nde: «Yekele, yo ka mi?» Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Yo gba wɛ!»

Kasi mɛɗye mɛ Njambiyɛ

(Mk 14; Lk 22; 1Kt 11)

26Piŋɔ te yi ɓo ɓa̧ kɛ ɗyena kɛ́, ɛ Yesus ɓu̧ mampa. Kɛ nyɛ ma si nyɛ Njambiyɛ wosoko kɛ́, ɛ nyɛ lekɛ yo kaŋɛ nyɛ ɓejekɛ ɓenɛ lɛpɔ nde: «Wunɛ ɓôŋ, nɛ ɗyâki, yikɛ mɛmbundɔ mɛmbɛ.» 27Kɛ kɔŋte, ɛ nyɛ ɓu̧ pelɔ nɛ tena mɛnjam kɛ mɔyte. Kɛ nyɛ ma si nyɛ Njambiyɛ wosoko kɛ́, ɛ nyɛ kaŋɛ yo nyɛ ɓo lɛpɔ nde: «Wunɛ hɛnɛ hɔ̂ɓiya yo. 28Kɛto yikɛ mɛkiyɔ mɛmbɛ, yo mɛkiyɔ mɛte yi kelɛ mbon. Mɛkiyɔ mɛte yi nyanjama kɛto ɓuɗya ɓomɔ. Yo ta kelɔ nde, Njambiyɛ tîki ɓomɔ nɛ ŋgwɛtɛ kɛ mɛɓeyɔ man. 29Mi kɛ kombile lɛpɔ nyɛ wunɛ nde: Ko mi tí hɔɓiye se tena mɛnjam maka na kumɔ kɛ ŋgimɔ te yi mi ta hɔɓiye nɛ wɛtɛ jɔnjate sinɛ wunɛ kɛ *Kandɔ Saŋmbɛ.» 30Kɛ ɓo ma si jembina yí lukse nɛ Njambiyɛ kɛ́, ɛ ɓo kwa̧ kɛ̀ kɛ *Keki mɛoliviye.

31Ndana, ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Yasi te yi mi ta saŋgwa nɔ kɛ tu te yɔkɔ muka kɛ́ ta njaŋgwɛ wunɛ hɛnɛ kɛ tikina temɔ te yi wunɛ tikɛ kɛ yembɛ kɛ́ jatiɗye wunɛ kɛ ɓeya nje. Kɛto yo kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ nde: ‹Mi ta mukɔ mɔ ɓakiɗya ɓesam, ɓesam má si wanja.› 32Ndi nde, komɛ mi ta womiyɛ kɛ́, mi ta kandɛ kumɔ Galile nɛ wunɛ.» 33Ɛ Piyɛr ɓu̧ lɛpi lɛpɔ nde: «Ŋgɛ ɓɛ nde, kɛ yi ɓomɔ hɛnɛ, yasi te yi wɛ ta saŋgwa nɔ kɛ́ ta njaŋgwɛ ɓo ɗete kɛ tikina temɔ te yi ɓo tikɛ kɛ yɔ kɛ́ jatiɗye ɓo kɛ ɓeya nje, ma pɛlɛ yembɛ, ko yo tí ɓɛŋna ɗete wɛtɛ yesɔ na.» 34Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wɛ kɛ́: Kɛ gba tu te yɔkɔ muka piŋɔ te yi mbam kuɓɛ tì pa kɔkɔ, wɛ ta tonɔ kumɔ mɛŋga yitati nde, wɛ yeti kɛ duwɛ mi na.» 35Ɛ Piyɛr yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Ko nde, sɔŋ te ɓîya mi sinɛ wɛ, ko mi tí tonɔ nɛ mbɛt nde, mi yeti kɛ duwɛ wɛ na.» Ɓejekɛ hɛnɛ lɛpima ndi sendi ɗete.

Yesus kɛ ŋgwɛta nɛ Njambiyɛ

kɛ Gɛtsemane

(Mk 14; Lk 22)

36Kɛ kɔŋte, ɛ Yesus kwa̧ ɓenɛ ɓejekɛ ɓenɛ kɛ̀ kɛ wɛtɛ mbɛy nde Gɛtsemane. Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Wunɛ ɗîy mɛtiɗyɛ waka kumɔ kɛ ŋgimɔ te yi mi ta pa kɛ̀ kaka si kɛ̀ ŋgwɛta nɛ Njambiyɛ kɛ́.» 37Ɛ nyɛ ɓu̧ Piyɛr nɛ̀ ɓɔnɔ ɓe Seɓede yiɓa kwa̧ nɔ. Ɛ ŋgambi kandɛ nyiŋna nɛ kɛ temɔ, temɔ nɛ ɓa̧ nɛ haɓuɓu. 38Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Temɔ mbɛ nɛ ŋgambi nda mi ta gwe. Wunɛ ɗîy waka, wunɛ ɗîy mɛjemsiɗyɛ sinɛ wunɛ.» 39Ɛ nyɛ nje kwa̧ kɛ̀ mbɔmbu nɛ mbɛt, ɛ nyɛ ɓalɛ kɛ mɛnɛti kɔtɔ mbɔmbu ŋgwɛta nɛ Njambiyɛ lɛpɔ nde: «Saŋmbɛ, ŋgɛ yo yaka, kelɔ nde, nyaŋgwɛ mapi mɛbɔnɛ mɛte yikɛ ɗûkwɛ kɛ to mbɛ. Ma yo tî kelnaŋgwɛ nda yi mi kwaɗyɛ kɛ́ na, yo kêlnaŋgwɛ nda yi wɛ kwaɗyɛ kɛ́.» 40Ɛ nyɛ kɛ̀ yɔkwɛ nje komɛ ɓejekɛ ɓa̧ kɛ́ dolɔ ɓo kɛ jakɔ. Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ Piyɛr nde: «Ko gbɛla hawa wɛtɛ, wunɛ tì wɛliyɛ ɗiyɔ mɛjemsiɗyɛ sinɛ wunɛ na. 41Wunɛ ɗîy mɛjemsiɗyɛ, nɛ̀ wunɛ ŋgwɛ̂taŋgwɛ nɛ Njambiyɛ, ma mɛɓoɓilan nje laŋsa wunɛ. Temɔ nɛ yɛsiɗyɛ kelna kimɔ yasi, ko ɗete, mɛmbundɔ nɛ tɛkɔ.» 42Kɛ mɛŋga yiɓate, ɛ nyɛ jisɛ kwa̧ kɛ̀ nɛ naŋ ŋgwɛta nɛ Njambiyɛ lɛpɔ nde: «Saŋmbɛ, ŋgɛ ti yaka nde, nyaŋgwɛ mapi mɛbɔnɛ mɛte ɗûkwɛ kɛ to mbɛ kinɛ mi nɛ saŋgwa nɔ na, nɔ̀ kêl nda yi wɛ kwaɗyɛ.» 43A ka̧ gbiŋgbɔ mate nje dolɔ sendi ɓo kɛ jakɔ, kɛto jakɔ kwaŋma ɓo kɛ misi. 44Ɛ nyɛ tikɛ ɓo kwa̧ kɛ̀ nɛ naŋ nɛ kɔkɔ. Kɛ mɛŋga yitatite ɛ nyɛ ŋgwɛta nɛ Njambiyɛ lɛpɔ ndi kiya yasi te yi nyɛ kandima lɛpɔ kɛ́. 45A ka̧ yɔkwɛ mate nje dolɔ ɓejekɛ ɓenɛ lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Wunɛ kɛ kombile ya yun ndana, wɛɗya yun lalɛ. Nɛ ɓɛ̂ŋa, ŋgimɔ ɗyaŋma yi ɓo ta ɓu̧ nɛ *Mɔnɔ mumɔ kaŋɛ nyɛ kɛ mɛɓɔ mɛ ɓotu ɓe mɛɓeyɔ. 46Nɛ tɛ̂ma, hɛ kwâŋ. Nɛ ɓɛ̂ŋa, mɔ te ɛ ɗyaŋgwɛ mi kɔ yima!»

Ɓo kɛ ɓiye Yesus

(Mk 14; Lk 22; Jŋ 18)

47Piŋɔ te yi nyɛ ɓa̧ ndi kɛ lɛpɔ ɗete kɛ́, ɛ Yudas te ɛ ɓa̧ kɛ njoka ɓejekɛ kamɔ jɔ yiɓa kɔ ɗya̧. A nja̧ nɛ nyaŋgwɛ ŋgil ɓomɔ, ɓo ɓa̧ nɛ mɛkafa nɛ̀ mɛtegbe. Yo ɓekum ɓe ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ nɛ̀ ɓetomba ɓe ɗya tomɛ ɓo. 48Mɔ te ɛ ta ɗyaŋgwɛ nyɛ nyɛ ɓomɔ kɔ nya ɓo kasiya nde: ‹Mɔ te yi mi ta nyɛnɔ nyɛ dulɔ numbu nɛ kɔ, ɛru, nɛ̀ wunɛ ɓîya nyɛ.› 49Ndana ndana kɛ́, ɛ Yudas ɗya̧ kwa̧ kɛ̀ kɛ kɛki Yesus lɛpɔ nde: «Yekele, hɛ lɛ̂pi!» Ɛ nyɛ kwa̧ dulɔ numbu nɛ. 50Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Sɔ mbɛ, yasi te yi wɛ nja̧ kelɔ kɛ́, kelɔ yo nɛdɔ!» Ndana, ɛ ɓotu ɓaka ŋgbɔ kɛnjɛ ɓɔ ɓiye nɛ Yesus.

51Ɛ mbaŋa mɔ te ɛ ɓa̧ ɓenɛ ɓe Yesus kɔ sutɛ kafa kɔtɔ nɛ mɔ mɛsay mɛ nyaŋgwɛ kum ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ, pɛsɔ tɔ nɛ ɓetɛ kɛ mɛnɛti. 52Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Yɔkiɗya kafa yɔ sɔmɔ kɛ ɓambi te. Kɛto ɓomɔ hɛnɛ ɓe sutɛ kafa, ɓo ta sɔmbɔ sɔŋ ndi nɛ nje kafa. 53’Wɛ yeti kɛ duwɛ nde, ŋgɛ mi kwaɗyɛ, mi yakama diyɛ Saŋmbɛ ko ndana, a má njesɛ mi nyaŋgwɛ ŋgil njɔŋ ɓejaki laŋsa kamɔ jɔ yiɓa na? 54Ma ŋgɛ mɛyasi nje kwaŋna ɗete, yite yasi te yi ɗiyɛ kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ kɛ́ má nje tondɔ ɓa nan? Kɛto yo kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ nde, mɛyasi yâkaŋgwɛ kelna ɗete.»

55Ndana, ɛ Yesus diyɛ ŋgil ɓotu ɓete ɓe nja̧ ɓiye nyɛ ɓaka nde: «’Mi ka mɔ guɓɔ, nɛ́ wunɛ ɓu̧ mɛkafa nɛ̀ mɛtegbe yí nje ɓiye nɛ mi? Mi ɗikima ɗiyɔ mɛtiɗyɛ mɛtu hɛnɛ kɛ mbanjɔ Njambiyɛ teɗye ɓomɔ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ, ma wunɛ tì ɓiye mi na. 56Yo nde, mɛyasi mɛnɔri hɛnɛ kwaŋnama ɗete, nɛ́ mɛlɛpi mɛte yi ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ lɛpima yi ɗiyɛ kɛtinate kɛ mɛkana mɛnɛ kɛ́ si tôndu.» Ndana, ɛ ɓejekɛ hɛnɛ si posiyɛ li̧ nyɛ.

Yesus kɛ mbɔmbu nyaŋgwɛ

jɔsi Ɓeyudɛn

(Mk 14; Lk 22; Jŋ 18)

57Ɓotu ɓete ɓe ɓiyma Yesus ɓaka ɓoŋma nyɛ kɛ̀ nɔ kɛ yi Kayif te nyaŋgwɛ kum ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ. Yite ɓotu ɓe teɗya mɛmboŋga nɛ̀ ɓetomba ɓe ɗya mɛ kɛ mɛwesiɗya mate. 58Piyɛr ɓa̧ kɛ ɓeŋgwɛ Yesus nɛ naŋ kumɔ kɛ ndoko nyaŋgwɛ kum ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ, ɛ nyɛ nyiŋɛ kɛ̀ ɗiyɔ mɛtiɗyɛ ɓenɛ ɓotu ɓe mɛsay, na ɓɛŋ nda yi mɛyasi ta siyɔ nɔ kɛ́.

59Ɓekum ɓe ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ nɛ̀ ɓomɔ hɛnɛ ɓe ɓa̧ kɛ njɔŋ njena nyaŋgwɛ jɔsi Ɓeyudɛn ɓaka saŋma to lɛpi te yi ɓo ta lɛpɔ suŋgwɛ nɛ Yesus yí wo nɛ nyɛ. 60Ma yasi wɛtɛ, ɓo saŋma deŋgɔ. Ko ɓɛkɔ nde, ɓaŋa ɓomɔ ɓuɗyate ɗikima tɛmɛ nje pɛsɔ lɛpi nyɛ nyɛ kɛ numbu. Ɗiyɔ kɛ́, ɛ ɓaŋa yiɓa pundɛ ɗya̧ lɛpɔ nde: 61«Mbam kɔ lɛpima nde: ‹Mi yakama si lekɛ mbanjɔ Njambiyɛ te yɔkɔ, nje sumɔ sendi yo ndi kɛ mɛtu yitati.› » 62Ɛ nyaŋgwɛ kum ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ tɛmɛ diyɛ Yesus nde: «Wɛ yeti kɛ yeŋsa ka yaŋa kɛ yasi te yi ɓo lɛpɛ suŋgwɛ nɛ wɛ kɛ́ na?» 63Ɛ Yesus ɗiyɛ nɛ sɛm. Ɛ nyaŋgwɛ kum ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Mi kɛ diyɛ wɛ kɛ mbɔmbu Njambiyɛ te ɛ nɛ joŋ kɔ, ŋgɛ ɓɛ nde, wɛ gbate *Krist te Mɔnɔ Njambiyɛ, lɛpɔ nyɛ wusɛ.» 64Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «I̧, wɛ tɔsuma lɛpi. Mi kɛ kombile lɛpɔ sendi nyɛ wunɛ nde: Kandɛ ndana wunɛ ta ɓɛŋɛ *Mɔnɔ mumɔ mɛtiɗyɛ kɛ mbam ɓɔ Njambiyɛ te ɛ nɛ ŋguŋguɗyɛ hɛnɛ kɔ. Wunɛ ta ɓɛŋɛ sendi nyɛ kɛ nje kɛ to mɛkulutu kɛ ɗyoɓɔ.» 65Ndana, ɛ nyaŋgwɛ kum ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ nyalɛ mɛlambɔ kɛ yotu nɛ lɛpɔ nde: «Ŋge yi ɓo ta lɛpɔ sendi nyɛ wusɛ kɛ́? Wunɛ wokuma lɛpi gbutu te yi nyɛ lɛpima ndana ndana suŋgwɛ nɛ Njambiyɛ kɛ́! 66Kɛ yun, nɛ ɓɛ́ŋa nan?» Ɛ ɓo yeŋsa nde: «Yakama nde, ɓo wôku nyɛ!» 67Ndana, ɛ ɓo kandɛ sana mɛsɛri kɛ misi mɛnɛ sɔmɔ nyɛ. Ɛ ɓaŋa kpakɛ nyɛ kɛ pokɔ 68lɛpɔ nde: «Krist, tuɓɔ mɔ te ɛ kpakima wɛ kɔ.»

Piyɛr kɛ tonɔ nde, a yeti kɛ

duwɛ Yesus na

(Mk 14; Lk 22; Jŋ 18)

69Yinɔri Piyɛr ɓa̧ mɛtiɗyɛ kɛ mɔy ndoko kɛ sɛ̧. Ɛ wɛtɛ nya te ɛ ɗikima kelɔ mɛsay womɛte kɔ nje kɛ kɛki nɛ lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Wɛ sendi, wɛ ɓa̧ wúnɛ Yesus te mɔ Nasarɛt.» 70Yasi wɛtɛ, ɛ Piyɛr tonɛ kɛ mbɔmbu ɓomɔ hɛnɛ lɛpɔ nde: «Mi yeti kɛ duwɛ yasi te yi wɛ kwaɗyɛ lɛpɔ kɛ́ na.» 71Ɛ nyɛ tɛmɛ, na kɛ̀ pulɔ numɛy ndoko. Ɛ wɛtɛ nya te ɛ ɗikima kelɔ sendi mɛsay womɛte kɔ ɓɛŋɛ nyɛ lɛpɔ nyɛ ɓotu ɓete ɓe ɓa̧ womɛte ɓaka nde: «Mbam kɔ ɓa̧ ɓenɛ ɓe Yesus te mɔ Nasarɛt.» 72Ɛ Piyɛr tonɛ wolo kinja lɛpɔ nde: «Mi yeti kɛ duwɛ mbam te na.» 73Ɗiyɔ nɛ mbɛt kɛ kɔŋte kɛ́, ɛ ɓotu ɓete ɓe ɓa̧ womɛte ɓaka nje kɛ kɛki Piyɛr lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Gbate, wɛ sendi kɛ njoka ɓotu ɓete, kɛto ndapi yɔ kɛ teɗye ɗete.» 74Ndana, ɛ nyɛ kandɛ mɛkinja mɛ yotu ɓiye kwey ɓiye nji̧ lɛpɔ nde: «Ko mi yeti kɛ duwɛ mbam te na!» Yaka nɛ mbam kuɓɛ kɛ kɔkɔ. 75Ɗete, ɛ Piyɛr takɛ lɛpi te yi Yesus ma lɛ́pi nde: ‹Wɛ ta tonɔ kumɔ mɛŋga yitati nde, wɛ yeti kɛ duwɛ mi na piŋɔ te yi kuɓɛ tì pa kɔkɔ kɛ́.› Ɛ Piyɛr pundɛ kwa̧ kɛ̀ lelɔ ɓeyate.

27

1Ɓemɛŋmɛnɛ sut ɛ ɓekum ɓe ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ nɛ̀ ɓetomba ɓe ɗya kelɛ kutu nɛ ɗinɔ Yesus, nɛ́ ɓo wo nyɛ. 2Kɛ ɓo ma si wotɔ nyɛ kɛ́, ɛ ɓo ɓu̧ nyɛ kwa̧ nɔ kaŋɛ nyɛ nyɛ Pilat te nyaŋgwɛ kum ɗya.

Sɔŋ Yudas

3Ndana, kɛ Yudas mɔ te ɛ ɓoŋma Yesus kaŋɛ nyɛ ɓomɔ kɔ ma ɓɛŋɛ nde, ɓo pɛsima nde, ɓo ta wo Yesus kɛ́, ɛ mɛtakɛ kwa̧ nyɛ kɛ temɔ kɛ yasi te yi nyɛ kelma kɛ́. Ɛ nyɛ ɓu̧ sule kamɔtati te yi ɓekum ɓe ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ nɛ̀ ɓetomba ɓe ɗya nya nyɛ kɛ́, na kɛ̀ tikiɗye nyɛ ɓo. 4Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Mi kelma ɓeya yasi yi kaŋɛ mɔ te ɛ tì kelɛ yiŋa ɓeya yasi kɔ nyɛ wunɛ.» Ɛ ɓo yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Yeti kasi su na, yite ɓɛ́ŋa wɛ!» 5Ɛ Yudas ɓetɛ mɔni kɛ mɛnɛti kɛ mbanjɔ Njambiyɛ pundɔ kwa̧ kɛ̀ kɛsɛ ŋgiŋ nɛ. 6Ɓekum ɓe ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ tɔkuma mɔni te lɛpɔ nde: «Mɛmboŋga musu yeti kɛ nyɛ wusɛ ɗeti te yi ɓu̧ mɔni nje gbesɔ nɛ yikɛ yi wokuna nɛ Njambiyɛ kɛ́ na, kɛto mɔni te yikɛ wúla kɛ nje mɛkiyɔ mɛ mumɔ.» 7Kɛ ɓo ma si jaŋɔ yí ɓɛŋɛ yasi te yi ɓo yakama kelɔ nɔ kɛ́, ɛ ɓo ɓu̧ yo ɓɔmɔ nɛ wɛtɛ ŋgwaŋ kɛ ɓɔ mɔ wɔmna mɛmbe. Ɓo ɓɔ́m yo yí pumbuna ɓejɛŋgwɛ. 8Yori, kumɔ muka ɓo jéɓaŋgwɛ ŋgwaŋ te nde Ŋgwaŋ mɛkiyɔ. 9-10Ɗete, lɛpi te yi Jeremi te mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ ma lɛ́pi kɛ́ sima tondɔ. A lɛpima nde: ‹Ɓo ɓoŋma sule kamɔtati ɓomɔ nɛ ŋgwaŋ mɔ wɔmna mɛmbe nda yi Baba Mbokɔ kombila lɛpɔ nyɛ mi kɛ́. Kandɔ Isarayɛl pɛsima nde, ɓuyɔ mɔni te yakama nɛ ɓɔmna nɛ.›

Yesus kɛ jɔsi kɛ mbɔmbu Pilat

(Mk 15; Lk 23; Jŋ 18)

11Ɓo ka̧ nɛ Yesus kɛ jɔsi kɛ mbɔmbu Pilat te nyaŋgwɛ kum ɗya. Ɛ nyɛ diyɛ nyɛ mɛdiyan lɛpɔ nde: «Wɛ kumande Ɓeyudɛn?» Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Yo nda yi wɛ lɛpɛ kɛ́.» 12Yasi wɛtɛ, a tì yeŋsa yaŋa kɛ mɛlɛpi mɛte yi ɓekum ɓe ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ nɛ̀ ɓetomba ɓe ɗya ɗikima lɛpɔ suŋgwɛ nɛ nyɛ kɛ́ na. 13Ɛ Pilat diyɛ nyɛ nde: «Wɛ yeti kɛ wokɔ mɛyasi hɛnɛ te yi ɓo lɛpɛ suŋgwɛ nɛ wɛ kɛ́ na?» 14Ko Yesus tì yeŋsa yaŋa nyɛ nyɛ na, ko nɛ mbɛt kɛ yiŋa yasi na. Ɛ Pilat ŋgbakima ɓuɗyate.

15Kɛ ŋgimɔ jesɔ *Paska hɛnɛ nyaŋgwɛ kum ɗikima soŋɛ ɓɔ nɛ mɔ jɔɓɔ wɛtɛ, yɔkɔ yi ŋgil ɗikima lɛpɔ nde, a sôŋa ɓɔ nɛ nyɛ kɔ. 16Ma ɓo ɓa̧ nɛ wɛtɛ ɓeya mɔ jɔɓɔ kɛ ŋgimɔ te yite nde Barabas. Ɓomɔ hɛnɛ ɗikima lɛpɔ kasi nɛ ɓuɗyate. 17Ɛ Pilat diyɛ ŋgil ɓotu ɓete ɓe wesiɗyama ɓaka nde: «Nɛ̀ Barabas nɛ̀ Yesus te yi ɓo jeɓa nde *Krist kɔ, wunɛ kwáɗyikwɛ nde, mi sôŋa ɓɔ nɛ nda yɔkiɗye nyɛ nyɛ wunɛ?» 18Pilat diyma ɗete, kɛto a duwa̧ nde, yo kɛto ɓeya temɔ yi ɓo kaŋma nɛ Yesus nyɛ kɛ mɛɓɔ mɛnɛ kɛ́. 19Kɛ ŋgimɔ te yi Pilat ɓa̧ mɛtiɗyɛ kɛ mbanjɔ jɔsi kɛ pɛsina jɔsi kɛ́, ɛ nyari wenɛ kɛnjɛ tomun lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: ‹Wɛ tî nyɛki numbu kɛ lɛpi mbam ɛnɔru na, nyɛ ŋgbeŋ mumɔ. Mi yama ɓeya tu muka ɓuɗyate kɛ kasi nɛ.› 20Ɛ ɓekum ɓe ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ nɛ̀ ɓetomba ɓe ɗya kitɛ ɓomɔ nde, ɓo dîya nde, Pilat sôŋa ɓɔ nɛ Barabas kpalɔ wo Yesus. 21Ɛ nyaŋgwɛ kum Pilat ɓasiɗye diyɛ ɓo nde: «Kɛ njoka ɓotu ɓaka yiɓa, wunɛ kwáɗyikwɛ nde, mi sôŋa ɓɔ nɛ nda yɔkiɗye nyɛ wunɛ?» Ɛ ɓo yeŋsa nde: «Soŋa ɓɔ nɛ Barabas.» 22Ɛ Pilat nje diyɛ ɓo nde: «Ma mi kêl ɓa nan nɛ Yesus te yi ɓo jeɓa nde Krist kɔ?» Ɛ ɓo hɛnɛ yeŋsa nde: «Ɓo ŋgbâki nyɛ kɛ kroa.» 23Ɛ nyaŋgwɛ kum Pilat diyɛ ɓo nde: «Ma yo kwalɔ ɓeya yasi te nda yi nyɛ kelma kɛ́?» Ɛ ɓo kembiɗya ndana kwa̧ to te lɛpɔ nde: «Ɓo ŋgbâki nyɛ kɛ kroa.» 24Pilat ɓɛŋma nde, sosu nɛ siyma, lɛpi yeti kɛ wɛyɛ na, mɛyasi kɛ kpalɔ ɓɛ nɛ hoya hoya kwa̧ to te. Ɛ nyɛ ɓu̧ mɔrɔku weyɛ nɛ mɛɓɔ kɛ mbɔmbu ŋgil ɓomɔ hɛnɛ lɛpɔ nde: «Mi yeti mbɛ nɛ lɛpi kɛ sɔŋ ŋgbeŋ mɔ te yɔkɔ na, yo ɓɛ́ŋa wunɛ.» 25Ɛ ŋgil ɓomɔ hɛnɛ yeŋsa nde: «Simbo sɔŋ nɛ ɓâl kɛ to su nɛ̀ kɛ to ɓɔnɔ ɓusu.» 26Ɗete, ɛ Pilat soŋɛ ɓɔ nɛ Barabas yɔkiɗye nyɛ ɓo. Kɛ nyɛ ma si nyɛ ɗeti nde, ɓo njûru Yesus nɛ njambala kɛ́, ɛ nyɛ kaŋɛ nyɛ nyɛ ɓo, nɛ́ ɓo kɛ̀ ŋgba nyɛ kɛ kroa.

27Ɓesɔja ɓe nyaŋgwɛ kum Pilat ŋgbɔsuma Yesus kɛ̀ nɔ kɛ mbanjɔ Pilat kɛ numɛy tu̧ ɗyenɛ mate. Ɛ ɓo wesiɗye ndiŋgɛlɛ njɔŋ ɓesɔja hɛnɛ litɔ nyɛ. 28Ɓo sɔruma mɛlambɔ kɛ yotu nɛ nje lɛnje nyɛ wɛtɛ kpasa tena gambo. 29Ɛ ɓo ɓu̧ yiŋa mɛkɔl nɛ mɛsɔru kɛte jakɔ nɛ ɗuŋgwɛ te lɛnje nyɛ kɛ to. Ɛ ɓo ɓu̧ yiŋa kum soŋ nyɛ kɛ mbam ɓɔ nɛ. Ɛ ɓo nje kusɛ mɛɓɔŋ kɛ mbɔmbu wenɛ sɛrke nyɛ lɛpɔ nde: «Kumande Ɓeyudɛn, hɛ lɛ̂pi!» 30Ɛ ɓo ɓu̧ kum soŋ yinɔri kwɛlɛ nɛ nyɛ kɛ to, sa mɛsɛri kɛ yotu nɛ. 31Kɛ ɓo ma siɗyɛ sɛrka nɛ ɗete kɛ́, ɛ ɓo sɔrɛ kpasa tena gambo yinɔri kɛ yotu nɛ nje lɛnje nyɛ mɛlambɔ mɛnɛ ŋgbɔsɔ nyɛ kwa̧ nɔ, nɛ́ ɓo kɛ̀ ŋgba nyɛ kɛ kroa.

Ɓo kɛ ɓu̧ Yesus kɛ̀ ŋgba kɛ kroa

(Mk 15; Lk 23; Jŋ 19)

32Kɛ ŋgimɔ te yi ɓo ɓa̧ kɛ pundɔ ɗuwɛ kɛ mɔy ɗya kɛ́, ɛ ɓo saŋgwa nɛ wɛtɛ mbam nde Simɔn, mɔ Sirɛn. Ɛ ɓesɔja jeliyɛ nyɛ nde, a sôɓa kroa Yesus. 33Ɓo kɛndima kumɔ kɛ mbɛy te yi ɓo jeɓa nde Golgota, yite nde Mbɛy gboŋgo to. 34Kumɔ mate, ɛ ɓo ɓu̧ yiŋa mɛnjam mɛte yi ɓo pulma nɛ yiŋa pekeke yasi kɛte nyɛ Yesus nde, a hɔ̂ɓiya. Kɛ nyɛ ma ɓoɓɛ ndi ɗekɛ kɛ́, ɛ nyɛ sɛŋɛ kinɛ hɔɓiye na. 35Kɛ ɓo ma si ŋgba nyɛ kɛ kroa ɗete kɛ́, ɛ ɓo ɓu̧ mɛlambɔ mɛnɛ lu̧ kɛ mbari yi kaɓiɗya nɛ yo. [Mɛyasi kwaŋnama ɗete yí tonjɛ nɛ mɛlɛpi mɛte yi mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ ma lɛ́pi kɛ́. A lɛpima nde: ‹Ɓo kaɓiɗyama mɛlambɔ mɛmbɛ. Ɓo loŋma lambɔ te yi mi ɗikima lɛŋɛ kɛ nji̧ te yiri kɛ́ kɛ mbari.›] 36Kɛ kɔŋte, ɛ ɓo kwa̧ ɗiyɔ mɛtiɗyɛ pɛmɔ nyɛ. 37Yí teɗye nɛ to sɔŋ nɛ, ɓo kɛtima yiŋa yasi ŋgba kɛ to kroa nɛ nde: ‹Yɔkɔ Yesus, kumande Ɓeyudɛn.› 38Ɓo ŋgbama sendi nyaŋgwɛ ɓotu ɓe guɓɔ yiɓa kɛ kroa nda Yesus, wɛtɛ kɛ kroa te wenɛ pulɔ mbam ɓɔ nyɛ, wɛtɛ kɛ wenɛ pulɔ gare.

39Ɓotu ɓete ɓe ɗikima kwa̧ kwaŋgɔ nɛ nje ɓaka ɗikima toyɛ nyɛ kɛnjɛ ndiŋgile to soŋɛ pokɔ 40lɛpɔ nde: «Wɛ mɔ te ɛ lekɛ mbanjɔ Njambiyɛ nje sumɔ ndi kɛ mɛtu yitati kɔ, joŋgwɛ yotu yɔ nɛ ŋguru wɔ. Ŋgɛ ɓɛ nde, wɛ Mɔnɔ Njambiyɛ, pikwɛ kɛ kroa.» 41Ɓekum ɓe ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ nɛ̀ ɓotu ɓe kɛtina mɛyasi nɛ̀ ɓetomba ɓe ɗya ɗikima nyɛtɔ nyɛ sendi lɛpɔ nde: 42«A ɗikima joŋgwɛ ɓaŋa ɓomɔ, ma a yeti nɛ ɗeti te yi joŋgwɛ yotu nɛ nɛ ŋguru wenɛ na. ’A yeti kumande Isarayɛl na? Ma a pîkwɛ ŋgɛnjɛ ndana kɛ kroa, ɗete wusɛ ta tikɔ temɔ kɛ yenɛ. 43A ɓa̧ nɛ ɓiɓina temɔ hɛnɛ kɛ yi Njambiyɛ, a ɗikima lɛpɔ nde: ‹Mi Mɔnɔ Njambiyɛ.› Ma ŋgɛ ɓɛ nde, Njambiyɛ kɛ kwaɗyɛ nyɛ gbate, a jôŋgwɛ nyɛ ndana.» 44Nyaŋgwɛ ɓotu ɓe guɓɔ ɓete yi ɓo ŋgbama kɛ kroa ɓenɛ ɓe Yesus ɓaka ɓa̧ kɛ toyɛ sendi nyɛ ɗete.

45Yitil kelma kɛ ndiŋgɛlɛ mɛnɛti kandɛ kɛ ɓembe yesɔ kumɔ kɛ hawa yitati te yi ɓekoko. 46Kɛ pɔku hawa yitati, ɛ Yesus kembɛ ɗetinate lɛpɔ nde: «Eli, Eli, lama sabatani?» Yite nde: ‹Njambiyɛ wombɛ, Njambiyɛ wombɛ, wɛ léŋ mi kɛto ŋge?› 47Kɛ ɓaŋa ɓotu ɓete ɓe ɓa̧ womɛte ɓaka ma wokɔ ɗete kɛ́, ɛ ɓo lɛpɛ nde: «A kɛ jeɓa Eli.» 48Ɛ wɛtɛ mumɔ kɛ njoka yan sɛɗyɛ nɛdɔ kɛ̀ ɓu̧ yiŋa yasi nda kusa tɔpɛ kɛ yiŋa ɗyanjina mɛnjam sɔmɔ kɛ jeti sambile nyɛ nyɛ nde, a hɔ̂ɓiya. 49Ɛ ɓaŋa lɛpɛ nde: «Tikɔ, hɛ pa ɓɛŋ, simande Eli ta nje joŋgwɛ nyɛ.» 50Ɗiyɔ kɛ́, ɛ Yesus kembɛ ɗetinate kwa̧ kaŋɛ sisiŋ nɛ nyɛ kɛ mɛɓɔ mɛ Njambiyɛ. 51Ɛ nyaŋgwɛ lambɔ te yi ɓa̧ kɛsate kɛ mbɛy te yi nɛ kiyɔ kɛ mbanjɔ Njambiyɛ kɛ́ nyaliyɛ kɛ ɓembe kandɛ kwey kumɔ nji̧. Ɛ mɛnɛti ŋgwaŋgwa, ɛ mɛtari posiyɛ, 52mɛɓoŋsɔŋ ɓutunama, ɛ ɓotu ɓe Njambiyɛ ɓuɗyate ɓe ma gwe ɓaka womiyɛ. 53Ɓo punduma kɛ ɓoŋsɔŋ. Kɛ Yesus ma si womiyɛ kɛ́, ɛ ɓo nyiŋɛ kɛ Yerusalɛm, ɗya te yi Njambiyɛ tɔkuma. Ɓomɔ ɓuɗyate ɓɛŋma ɓo. 54Kum ɓesɔja nɛ̀ ɓesɔja ɓete ɓe ɓenɛ ɓo ɓa̧ kɛ pɛmɔ Yesus ɓaka ɓɛŋma nda yi mɛnɛti ŋgwaŋgwama nɔ, ɓɛŋɛ sendi yasi te yi kwaŋnama kɛ́. Ɛ ɓo gwe wɔ̧ ɓeyate lɛpɔ nde: «Mbam kɔ ɓa̧ gbate Mɔnɔ Njambiyɛ!» 55Ɓaŋa ɓoma ɓuɗyate ɓa̧ womɛte. Ɓo ɗikima ɗiyɔ nɛ naŋ ɓɛŋɛ yasi kɛnjɛ. Ɓo ɗikima ɓeŋgwɛ Yesus kelɔ mɛsay nyɛ nyɛ kandɛ Galile. 56Mariya te ŋgɔndu Magdala nɛ̀ Mariya te nyaŋgwɛ nɛ Jak ɓenɛ Yosɛp nɛ̀ nyaŋgwɛ nɛ ɓɔnɔ ɓe Seɓede ɓa̧ kɛ njoka ɓoma ɓenɔri.

Pumbuna Yesus

(Mk 15; Lk 23; Jŋ 19)

57Kɛ ɓekoko ma kelɔ, ɛ wɛtɛ mɔ Arimate nde Yosɛp ɗya̧. A ɓa̧ mɔ kusuku, ɓɛ sendi wɛtɛ jekɛ Yesus. 58A ka̧ kɛ yi Pilat kɛ̀ diyɛ muŋ Yesus. Ɛ Pilat jayɛ nde, ɓo ɓôŋ muŋ Yesus nyɛ nyɛ. 59Ɛ Yosɛp ɓu̧ muŋ Yesus ɓɔyɛ kɛ wɛtɛ wumna ndɔmbɔ nɛ mboŋ mboŋ 60kwa̧ kɛ̀ niŋgwɛ kɛ jɔnja ɓoŋsɔŋ te yi nyɛ Yosɛp nɛ ŋguru wenɛ ma lɛ́pi nde, ɓo tîm nyɛ nyɛ kɛ wɛtɛ nyaŋgwɛ tari kɛ́. Ɓo tì pa pumbɔ wɛtɛ mumɔ kɛte nɛ mbɔmbu na. Ɛ nyɛ nje ɓiŋgile wɛtɛ nyaŋgwɛ tari ɗiɓɔ nɛ numbu te tɔkɛ kɛndi kwa̧. 61Mariya te ŋgɔndu Magdala ɓenɛ Mariya te yɔru ɓa̧ womɛte mɛtiɗyɛ kɛ kɛki ɓoŋsɔŋ.

62Misi pupɛ, yite nde, kɛ kɔŋ mɛkomsa mɛ yesɔ *Saba, ɛ ɓekum ɓe ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ nɛ̀ *Ɓefarisɛ̧ kɛ̀ dolɔ Pilat lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: 63«Sa Mbokɔ, wusɛ ndi kɛ takɛ yasi te yi mɔ ja̧ kɔ ɗikima lɛpɔ piŋɔ te yi nyɛ ɓa̧ ndi nɛ joŋ kɛ́. A ɗikima lɛpɔ nde: ‹Ya mɛtu yitati kɛ kɔŋte mi ta womiyɛ.› 64Ɗete, pɛsɔ nde, ɓo pɛ̂m ɓoŋsɔŋ kumɔ kɛ mɛtu yitati, kambɔ ɓejekɛ ɓenɛ mɛ nje guɓɔ muŋ nɛ kwa̧ nɔ nje kpalɔ lɛpɔ nyɛ ɓomɔ nde: ‹A womiya!› Lɛpina ja̧ te yite ta nje ɓɛ yɛy ŋgboro kwa̧ bosate.» 65Ɛ Pilat lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Ta ɓesɔja ɓe pɛmna yasi ɓaka, nɛ kwâŋ, ɓo kɛ̂n kɛ̀ pɛmɔ ɓoŋsɔŋ nda yi wunɛ kwaɗyɛ.» 66Ɛ ɓo nje kwa̧ ɓu̧ yiŋa yasi nda ɗaŋgi ɗakse kɛ numbu ɓoŋsɔŋ yi teɗye nde, yo nyaŋgwɛ kum nyɛ ɗeti te yi kelɔ ɗete. Ɓo ɓoŋma sendi ɓesɔja tikɔ womɛte yí pɛmna ɓoŋsɔŋ.

28

Womiya Yesus

(Mk 16; Lk 24; Jŋ 20)

1Kɛ kɔŋ yesɔ *Saba ɛ Mariya te ŋgɔndu Magdala ɓenɛ Mariya te yɔru tɛmɛ ɓemɛŋmɛnɛ nɛ sut kɛ bosa yesɔ te ɛ kandɛ jɔnja sɔndi yí kɛ̀ ɓɛŋɛ ɓoŋsɔŋ. 2Semɔ semɔ, ɛ mɛnɛti ŋgwaŋgwa ɓuɗyate, kɛto wɛtɛ jaki Baba Mbokɔ piya wulɛ ɗyoɓɔ njeŋɛ tari soŋɛ kɛ numbu ɓoŋsɔŋ nje kwa̧ ɗiyɔ mɛtiɗyɛ kɛ to te. 3A ɓa̧ kɛ panɔ kɛ misi nda yɛsi mbiyɔ, mɛlambɔ mɛnɛ ɓa̧ wumnate nɛ mboŋ mboŋ. 4Ɓesɔja ɓete ɓe ɓa̧ kɛ pɛmɔ yasi ɓaka gwa̧ wɔ̧ ŋgwaŋgwa tika nda muŋ ɓomɔ. 5Yasi wɛtɛ, ɛ jaki lɛpɛ nyɛ ɓomari nde: «Kɛ ɓɛ wunɛ, nɛ tî gwaki wɔ̧ na. Mi duwa̧ nde, wunɛ sáŋ Yesus te yi ɓo ŋgbama kɛ kroa kɔ. 6A yeti se waka na, a ma womiyɛ nda yi nyɛ ma lɛ́pi kɛ́. Nɛ njâki, nɛ ɓɛ̂ŋa mbɛy te yi ɓo niŋgwa nyɛ kɛte kɛ́. 7Wunɛ kɛ̂n nɛdɔ kɛ̀ lɛpɔ nyɛ ɓejekɛ nde: ‹A ma womiyɛ kɛ njoka ɓemuŋ. A ma kandɛ kwa̧ nɛ wunɛ kɛ̀ pɛ Galile. Wunɛ ta ɓɛŋɛ nyɛ mate.› Ma yokɛ yi mi ma lɛpɔ nyɛ wunɛ kɛ́.»

8Ɓoma gwa̧ wɔ̧, ma ɓo ɓa̧ nɛ nyaŋgwɛ mɛsosa kɛ temɔ. Ɓo kwaŋma jesɛ nɛdɔ kɛ̀ kɛki ɓoŋsɔŋ sɛɗyɛ kɛ̀ lɛpɔ tom te nyɛ ɓejekɛ ɓenɛ. 9Semɔ semɔ, Yesus ɛ nje kɛ mbɔmbu yan ru saŋgwa nɛ ɓo lɛpɔ nde: «Hɛ lɛ̂pi wunɛ!» Ɛ ɓomari kɛ̀ wuse nyɛ kɛ mɛkol kusɛ mɛɓɔŋ kanɔ nyɛ. 10Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Nɛ tî gwaki wɔ̧ na. Nɛ kɛ̂n lɛpɔ nyɛ ɓemaŋ ɓembɛ nde, ɓo kɛ̂n pɛlɛ Galile, ɓo ta ɓɛŋɛ mi mate.»

11Piŋɔ te yi ɓomari ɓa̧ ndi kɛ kɛ̀ kɛ́, ɛ ɓaŋa ɓesɔja ɓete ɓe ɓa̧ kɛ ɓakiɗye ɓoŋsɔŋ ɓaka pɛsa kumɔ kɛ mɔy ɗya, dolɔ ɓekum ɓe ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ yekiɗye mɛyasi hɛnɛ te yi kwaŋnama kɛ́ nyɛ ɓo. 12Kɛ kɔŋte, ɛ ɓekum ɓe ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ nɛ̀ ɓetomba ɓe ɗya wesiɗya kpo ŋgiŋ kaŋɛ ɓuɗya mɔni nyɛ ɓesɔja ɓaka 13lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Wunɛ lɛ̂pi nde, ɓejekɛ ɓenɛ nja̧ nɛ tu nje guɓɔ nyɛ piŋɔ te yi wunɛ ɓa̧ kɛ jakɔ kɛ́. 14Ma ŋgɛ nyaŋgwɛ kum ɗya wokɛ kasi te, wusɛ ta wɛɗye temɔ nɛ kelɔ nde, wunɛ tî saŋgwaŋgwɛ nɛ mɛnjaŋgwɛ na.» 15Ɓesɔja ɓoŋma mɔni te, ɛ ɓo kelɛ nda yi ɓo lɛpima nyɛ ɓo kɛ́. Ɛ lɛpi ja̧ te yi ɓo lɛpima nyɛ ɓo nde, ɓo lɛ̂pi ɗete kɛ́ lapiɗya kɛ njoka Ɓeyudɛn kumɔ ndi muka.

Yesus kɛ punjɛ yotu nyɛ ɓejekɛ ɓenɛ

(Mk 16; Lk 24; Jŋ 20)

16Ɓejekɛ kamɔ jɔ wɛtɛ tɛmma kɛ̀ pɛlɛ Galile kɛ keki te yi Yesus lɛpima nyɛ ɓo kɔ. 17Kɛ ɓo ma ɓɛŋɛ nyɛ kɛ́, ɛ ɓo kusɛ mɛɓɔŋ kanɔ nyɛ. Ma ɓaŋa ɓa̧ nɛ mɛso kɛ temɔ. 18Ɛ Yesus kɛ̀ kɛ kɛki yan lɛpɔ nde: «Njambiyɛ ma nyɛ mi ɗeti te yi namɔ mɛyasi hɛnɛ kandɛ kɛ kwey kumɔ kɛ mɛnɛti. 19Ɗete, wunɛ kwâŋ, wunɛ kêl nde, mɛkandɔ hɛnɛ ɓɛ̂ki ɓejekɛ ɓembɛ. Wunɛ kêl ɗete nɛ nje tɔpuna yan kɛ mɔrɔku nɛ ɗinɔ Da, nɛ ɗinɔ *Mɔnɔ, nɛ yi Kimɔ Sisiŋ. 20Wunɛ kêl nde, ɓo ɓɛ̂ki ɓejekɛ ɓembɛ ɗete nɛ nje teɗya yan sendi nde, ɓo ɓâkiɗya mɛyasi hɛnɛ te yi mi lɛpima nyɛ wunɛ kɛ́. Ma wunɛ ɗûkwɛ nde: Mi ndi sinɛ wunɛ mɛtu hɛnɛ kumɔ kɛ siyna mbokɔ te yɔkɔ.»