Kimɔ Tom Yesus Krist te yi

Jaŋ

kɛtima

Mɛkana mɛte yɔkɔ, yo Jaŋ kɛtɛ yo. Kɛ njoka ɓejekɛ ɓe Yesus, yo nyɛ Yesus jekima kwaɗyɛ (Jŋ 20:2). Ɗinɔ saŋgwɛ ɓa̧ nde Seɓede. Jaŋ kelma mɛsay ɓenɛ Piyɛr (Bt 3). A kɛtima sendi yiŋa mɛkana yitati (1/2/3 Jaŋ), ɓu̧ sendi mɛkana mɛ Punja mɛyasi.

To mɛkana mɛte yi nyɛ kɛtima kɛ́ téɗya nde, *Krist nyɛ Njambiyɛ. Jekɔ kwa̧ kwaŋgɔ a kɛ́ti yo, nɛ́ ɓomɔ tiki temɔ nde, Yesus nyɛ Krist, Mɔnɔ Njambiyɛ, nɛ́ ɓo ɓɛ nɛ joŋgwɛ kɛto ɗinɔ ɗyenɛ (Jŋ 20:21). Kɛ mɔy mɛkana mɛnɛ Jaŋ kɛ teɗye tɛri Yesus: Nyɛ Mɔnɔ Njambiyɛ. Njambiyɛ tomma nyɛ njesɛ kɛ mɛnɛti maka. Ɛ nyɛ ɗiki lɛpɔ ndi yasi te yi Njambiyɛ ɗikima lɛpɔ nyɛ nyɛ nde, a lɛ̂pi kɛ́.

Wusɛ yakama ɓakɛ mɛkana maka kɛ nyaŋgwɛ mɛŋgaɓiyɛ yitan jɔ yiɓa:

1. Yesus Mɔnɔ Njambiyɛ, nyɛ yi ɓo jeɓa nde Lɛpi kɔ ɓa̧ kɛte kpo nɛ kpo. A nja̧ jaɗyɛ nɛ mɛmbundɔ nda ɓomɔ hɛnɛ (kumte 1).

2. Jaŋ te mɔ tɔpuna ɓomɔ kɛ mɔrɔku kɛ lɛpɔ yasi te yi nyɛ duwa̧ nɛ ŋgbak ŋgbak kɛ kasi Yesus (kumte 1).

3. Yesus Mɔnɔ Njambiyɛ kɛ teɗye ŋguŋguɗyɛ nɛ kɛ mɛsay mɛnɛ kɛ misi mɛ ɓomɔ (kumte 1-12).

4. Yesus Mɔnɔ Njambiyɛ kɛ teɗye mɛkwaɗya kɛ mɛsay mɛnɛ (kumte 13-17).

5. Yesus Mɔnɔ Njambiyɛ nya yotu nɛ nɛ sadaka (kumte 18-19).

6. Yesus Mɔnɔ Njambiyɛ kɛ punjɛ yotu nɛ teɗye kɛ kɔŋ womiya nɛ (kumte 20).

7. Yesus Mɔnɔ Njambiyɛ te ɛ womiya kɔ njuku joŋgwɛ (kumte 21).

1

Kasi Mɔ te yi ɓo jeɓa nde Lɛpi kɔ

1Piŋɔ te yi Njambiyɛ tì pa kusɔ mbokɔ na, yɔkɔ yi ɓo jeɓa nde Lɛpi*f1* kɔ ɓa̧ kɛte. A ɓa̧ ɓenɛ Njambiyɛ. Lɛpi te ndi Njambiyɛ. 2Yɔkɔ yi ɓo jeɓa nde Lɛpi kɔ ɓa̧ ɓenɛ Njambiyɛ piŋɔ te yi Njambiyɛ tì pa kusɔ mbokɔ na. 3Yɔkɔ yi ɓo jeɓa nde Lɛpi kɔ kusɛ mɛyasi hɛnɛ. Kɛ mɛyasi mɛte yi ɗiyɛ kɛ́, kinɛ nyɛ na, ko ma yaŋa wɛtɛ nɛ wɛtɛ tì kusuna na. 4A ɓa̧ njuku joŋgwɛ, ɛ joŋgwɛ te ɓɛ mɛjasi mɛte yi ɓomɔ. 5Ma mɛjasi mɛte kɛ panɔ kɛ mɔy yitil. Yasi wɛtɛ, yitil tì jayɛ mɛjasi na.

6Njambiyɛ tomma wɛtɛ mbam njesɛ. Ɗinɔ ɗyenɛ ɓa̧ nde Jaŋ. 7A nja̧, na nje pel yasi te yi nyɛ ɓɛŋma nɛ̀ yi nyɛ duwa̧ kɛ kasi mɛjasi maka, nɛ́ ɓomɔ hɛnɛ kwa̧ nɛ nje yasi te yi nyɛ pelɛ kɛ́ yí tikɔ nɛ temɔ kɛ mɛjasi mɛte. 8Ndi nde, gba nyɛ nɛ ŋguru wenɛ tì ɓɛ mɛjasi mɛte na. Yasi wɛtɛ, a njáki, na nje lɛpi yasi te yi nyɛ ɓɛŋma nɛ̀ yi nyɛ duwa̧ kɛ kasi mɛjasi mɛte. 9Mɛjasi mɛte ɓa̧ gbate kpasa mɛjasi mɛte yi nje kɛ to mɛnɛti paniyɛ puyɛ nyɛ mumɔ hɛnɛ.

10Yɔkɔ yi ɓo jeɓa nde Lɛpi kɔ ɓa̧ kɛ to mɛnɛti. Sendi, Njambiyɛ kwaŋma nɛ nyɛ yí kusɔ nɛ mɛnɛti. Yasi wɛtɛ, ɓotu ɓe mɛnɛti maka tì duwɛ nyɛ na. 11A ka̧ kɛ ɗya ɗyenɛ. Ko ɗete, ɓemaŋ tì jayɛ nyɛ na. 12Yasi wɛtɛ, ɓomɔ hɛnɛ ɓe jayma nyɛ tikɔ temɔ nɛ nyɛ, a kelma nde, ɓo njâki nje ɓɛ ɓɔnɔ ɓe Njambiyɛ. 13Ɓotu ɓete tî njaki nje ɓɛ ɓɔnɔ ɓe Njambiyɛ nɛ nje te yi mɛmbundɔ nda yi nyari ja nɛ mɔnɔsikɛ ho nda yi mbam kwaɗyɛ ɓɛ nɛ ɓɔnɔsikɛ kɛ́ na. Yasi wɛtɛ, yo nde, yo Njambiyɛ nyɛ ɓo jɔnja joŋgwɛ.

14Yɔkɔ yi ɓo jeɓa nde Lɛpi kɔ nja̧ yeŋsa ɓɛ gba mumɔ nɛ mɛmbundɔ. Ɛ nyɛ ɗiyɛ kɛ njoka su. A ɓa̧ tondunate nɛ ŋgikwa nɛ̀ gbakasi. Ɛ wusɛ ɓɛŋɛ nyaŋgwɛ mɛkele mɛnɛ, nyaŋgwɛ mɛkele mɛte yi Da nya Kikɔ Mɔnɔ wenɛ ɗeti te yi kelɔ. 15Jaŋ lɛpima yasi te yi nyɛ duwa̧ kɛ kasi nɛ, ɛ nyɛ kembiɗya lɛpɔ nde: «Yo nyɛ yi mi ɗikima lɛpɔ nde: ‹Yɔkɔ ɛ ta nje kɛ kɔŋ mbɛ kɔ kwa̧ mi, kɛto nyɛ kɛte kpo nɛ kpo. Yasi wɛtɛ, mi njáki nje mbɛ njimɛ.› » 16Wusɛ hɛnɛ ɓoŋma kwalɔ kimɔ mɛyasi hɛnɛ te yi yo tondunate kɛ mɔy temɔ nɛ kɛ́. 17Njambiyɛ kwaŋma nɛ Mɔyisi yí nyɛ nɛ wusɛ mɛmboŋga mɛnɛ. Yasi wɛtɛ, yí teɗye ŋgikwa nɛ̀ gbakasi nyɛ ɓomɔ, a nja̧ kwa̧ nɛ Yesus Krist. 18Ko mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ tì ɓɛŋɛ Njambiyɛ wɛtɛ yesɔ, soŋɛ ndi Kikɔ Mɔnɔ Njambiyɛ, nyɛ ɛ ɗiyɛ ɓenɛ Saŋgwɛ nda kɔl ɓenɛ jon kɔ, yo ndi nyɛ kelma nde, ɓomɔ dûkwɛ nyɛ.

Kasi Jaŋ te mɔ tɔpuna ɓomɔ

kɛ mɔrɔku

(Mt 3; Mk 1; Lk 3)

19Wɛtɛ yesɔ ɓaŋa ɓekum Ɓeyudɛn ɓe Yerusalɛm tomma ɓaŋa ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ nɛ̀ ɓaŋa ɓotu ɓe kandɔ *Levi kɛ̀ diyɛ Jaŋ nde: «Wɛ, wɛ nda?» Ɛ Jaŋ lɛpɛ yasi te yi nyɛ duwa̧ kɛ́. 20Ɛ nyɛ yeŋsa nɛ saŋsaŋ kinɛ sɔɗyɛ yaŋa na lɛpɔ nde: «Mi yeti mbɛ *Krist na.» 21Ɛ ɓo nje diyɛ nyɛ nde: «Wɛ ɓa nda, wɛ Eli?» Ɛ nyɛ lɛpɛ nde: «Ko na, mi yeti Eli na.» Ɛ ɓo kɛ̀ mbɔmbu diyɛ nyɛ nde: «Wɛ mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ te yi ɓo ɗikima lɛpɔ nde, a ta nje kɔ?» Ɛ nyɛ yeŋsa nde: «Ɓɛ.» 22Ɛ ɓo nje diyɛ nyɛ ndana nde: «Wɛ ɓa nda? Lɛpɔ nyɛ wusɛ, kɛto wusɛ yâkaŋgwɛ kɛ̀ lɛpɔ nyɛ ɓotu ɓete ɓe tomma wusɛ ɓaka. Ndana, wɛ nɛ ŋguru wɔ lɛ́pi nde, wɛ nda?» 23Ɛ Jaŋ lɛpɛ nde: «Mi mbɛ mɔ te yɔkɔ yi Esayi te mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ lɛpima nde: ‹Wɛtɛ mumɔ kɛ kembiɗya kɛ mɔy koŋgor nde: Wunɛ tɛ̂mbiɗya nje Baba Mbokɔ nɛ ŋgbeŋ.› » 24Ɓotu ɓete yi ɓo tomma ɓaka ɓa̧ kɛ njɔŋ *Ɓefarisɛ̧. 25Ɛ ɓo diyɛ Jaŋ nde: «Ŋgɛ ɓɛ nde, we yeti *Krist ho Eli ho mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ, ma kɛto ŋge yi wɛ nje tɔpɛ ɓomɔ kɛ mɔrɔku kɛ́?» 26Ɛ Jaŋ yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Mi tɔ́pa mbɛ ɓomɔ kɛ mɔrɔku. Yasi wɛtɛ, yo nɛ wɛtɛ mumɔ kɛ njoka yun yi wunɛ yeti kɛ duwɛ na. 27Mɔ te ta nje kɛ kɔŋ mbɛ. Yasi wɛtɛ, mi ti yaka wunjɛ kɔl mɛnakala kɛ kol nɛ na.» 28Mɛyasi mɛte kwáŋnaŋgwɛ kɛ wɛtɛ mbɛy nde Betani kɛ ŋginjɛ Yurdɛ̧, kɛ mbɛy te yi Jaŋ ɗikima tɔpɛ ɓomɔ kɛ mɔrɔku kɛ́.

Jaŋ kɛ lɛpina kɛ kasi Yesus

29Misi pupɛ Jaŋ ɓɛ́ŋa Yesus kɛ nje kɛ yenɛ. Ɛ nyɛ lɛpɛ nde: «Nɛ ɓɛ̂ŋa *Mɔnɔ Sam Njambiyɛ ɛ soŋɛ mɛɓeyɔ mɛ ɓotu ɓe mɛnɛti maka kɔ! 30Yo nyɛ yi mi ɗikima lɛpɔ mbɛ kasi nɛ nde: ‹Kɛ kɔŋ mbɛ, wɛtɛ mumɔ ta nje, nyɛ kwa̧ mi, kɛto nyɛ kɛte kpo nɛ kpo. Yasi wɛtɛ, mi njáki nje mbɛ njimɛ.› 31Kɛ yembɛ, mi tì ɓɛ kɛ duwɛ tɛri nɛ na. Yasi wɛtɛ, mi nja̧ kɛ mɛsay mɛ tɔpuna ɓomɔ kɛ mɔrɔku, nɛ́ ɓotu ɓe kandɔ Isarayɛl duwɛ nɛ nyɛ.» 32Ɛ Jaŋ kɛ̀ mbɔmbu lɛpɔ nɛ saŋsaŋ nde: «Mi ɓɛŋma Kimɔ Sisiŋ nɛ misi mɛmbɛ kɛ piyɛ wulɛ ɗyoɓɔ nda pepɔ nje ɗiyɔ kɛ yotu nɛ. 33Kɛ yembɛ, mi tì ɓɛ mbɛ kɛ duwɛ tɛri nɛ na. Yasi wɛtɛ, yɔkɔ ɛ tomma mi nde, mi njâki tɔpɛ ɓomɔ kɛ mɔrɔku kɔ lɛpima nyɛ mi nde: ‹Mɔ te yi wɛ ta ɓɛŋɛ Kimɔ Sisiŋ kɛ piyɛ nje ɗiyɔ kɛ yotu nɛ kɔ, yo nyɛ ta tɔpɛ ɓomɔ kɛ Kimɔ Sisiŋ.› 34Mi ɓɛŋma mbɛ nyɛ nɛ gba misi mɛmbɛ, ɛ mi lɛpɛ nde: Yɔkɔ Mɔnɔ Njambiyɛ!»

Yesus kɛ tɔkɛ bosa ɓejekɛ ɓenɛ

(Mt 4; Mk 1; Lk 5)

35Ya tu wɛtɛ kɛ kɔŋte, ɛ Jaŋ ɓɛ ndi kɛ kiya mbɛy te yi nyɛ ɗikima kɛ̀ kɛte kɛ́ ɓenɛ ɓaŋa ɓejekɛ ɓenɛ yiɓa. 36Ndana, kɛ nyɛ ma kaŋɛ misi ɓɛŋɛ Yesus kɛ kwa̧ kɛ́, ɛ nyɛ lɛpɛ nde: «Nɛ ɓɛ̂ŋa, *Mɔnɔ Sam Njambiyɛ kɔ!» 37Ɓejekɛ ɓenɛ ɓenɔri yiɓa wokuma yasi te yi nyɛ lɛpima kɛ́, ɛ ɓo tɛmɛ ɓeŋgwɛ Yesus. 38Kɛ Yesus ma yeŋsa kɛ́, a ɓɛ́ŋa, ɓo kɛ ɓeŋgwɛ nyɛ. Ɛ nyɛ diyɛ ɓo nde: «Wunɛ sáŋ ŋge?» Ɛ ɓo yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Rabi,» yite nde yekele, «wɛ ɗíy ɗiyɔ we?» 39Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Wunɛ njâki ɓɛŋɛ.» Ɗete, ɛ ɓo kɛ̀ kɛ ɓɛŋɛ mbɛy nɛ. Ɛ ɓo kwaŋɗye ɓukwɛ yesɔ te ɓenɛ ɓe Yesus. Yo ɓa̧ kɛ pɔku ŋgimɔ yini te yi ɓekoko.

40Kɛ njoka ɓejekɛ ɓaka yiɓa ɓe wokuma yasi te yi Jaŋ lɛpima, ɛ ɓo tɛmɛ ɓeŋgwɛ Yesus ɓaka, Andere te maŋ nɛ Simɔn Piyɛr ɓa̧ kɛ njokate. 41Kɛ kɔŋte, ɛ Andere kwa̧ nɛdɔ kɛ dolɔ maŋ wenɛ Simɔn lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Wusɛ ɓɛŋma Mɛsi,» yite nde *Krist. 42Ɛ nyɛ ɓu̧ Simɔn kɛ̀ nɔ kɛ yi Yesus. Ɛ Yesus kaŋɛ misi ɓɛŋɛ Simɔn lɛpɔ nde: «Ɗinɔ ɗyɔ nde Simɔn, ɗinɔ sɔŋgwɛ nde Jaŋ. Ɓo ta jeɓa wɛ nde Sefas, yo Piyɛr, yite nde tari.»

43Misi pupɛ ɛ Yesus pɛsɛ nde, a kɛ kwa̧ kɛ̀ Galile. Ɛ nyɛ saŋgwa nɛ wɛtɛ mbam nde Filip. Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Ɓeŋgwɛ mi.» 44Filip ɓa̧ mɔ ɗya Betsayda, ɗya ɓe Andere ɓenɛ Piyɛr. 45Kɛ kɔŋte, ɛ Filip kwa̧ saŋgwa ɓenɛ Nataniyɛl. Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Wusɛ ɓɛŋma mɔ te yi Mɔyisi kɛtima yasi kɛ kasi nɛ kɛ mɛkana mɛ mɛmboŋga mɛ Njambiyɛ te yi nyɛ kɛtima kɛ́. Ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ lɛpima sendi kasi nɛ. Mɔ te, yo Yesus te mɔnɔ Yosɛp, ɗya ɗyenɛ kɛ Nasarɛt.» 46Ɛ Nataniyɛl yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Kimɔ yasi te nda yakama wulɛ kɛ Nasarɛt kɔ?» Ɛ Filip nje yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Inja nje ɓɛŋɛ.»

47Yesus ɓɛŋma Nataniyɛl kɛ kɛ̀ kɛ yenɛ. Ɛ nyɛ lɛpɛ kɛ kasi nɛ nde: «Yɔkɔ gba mɔnɔ kandɔ Isarayɛl nɛ yotu. Ko mɔnɔ yekambiyɛ te yi seɓila mumɔ yeti kɛ yotu nɛ na.» 48Ɛ Nataniyɛl diyɛ nyɛ nde: «Wɛ dúkwɛ mi we?» Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Piŋɔ te yi Filip tì pa jeɓa wɛ na, kɛ ŋgimɔ te yi wɛ ɓa̧ kɛ nji̧ *figiye kɛ́, mi ɓɛŋma wɛ.» 49Ɛ Nataniyɛl yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Yekele, wɛ Mɔnɔ Njambiyɛ, wɛ Kumande Isarayɛl.» 50Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «’Yo kɛto mi lɛpima nyɛ wɛ nde, mi ɓɛŋma wɛ kɛ nji̧ *figiye, yori yi wɛ tikɛ nɛ temɔ ndana nɛ mi kɛ́? Ma wɛ ta ɓɛŋɛ yiŋa nyaŋgwɛ mɛkele kwa̧ yikɛ.» 51Ɛ Yesus kɛ̀ mbɔmbu lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Wunɛ ta ɓɛŋɛ ɗyoɓɔ nyasɛ, ɓɛŋɛ ɓejaki ɓe Njambiyɛ kɛ kɛ̀ kwey piyɛ yaka nɛ to *Mɔnɔ mumɔ.»

2

Yesus kɛ yeŋsa mɔrɔku nɛ mɛnjam

kɛ Kana

1Ya mɛtu yiɓa kɛ kɔŋte, ɛ yo ɓɛ nɛ yiŋa jesɔ gwaki kɛ Kana kɛ Galile. Nyaŋgwɛ nɛ Yesus ɓa̧ kɛte. 2Ɓo jeɓama sendi Yesus ɓenɛ ɓejekɛ ɓenɛ kɛ jesɔ gwaki te. 3Ɗiyɔ kɛ́, ɛ mɛnjam siyɛ kɛ mbɛy jesɔ. Ɛ nyaŋgwɛ nɛ Yesus nje lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Mɛnjam siyma.» 4Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Nyari, sinɛ wɛ nɛ lɛpi te nda? Ŋgimɔ te yembɛ tì pa ɗya̧ na.» 5Ɛ nyaŋgwɛ lɛpɛ nyɛ ɓotu ɓe mɛsay nde: «Yasi hɛnɛ te yi nyɛ ta lɛpɔ nyɛ wunɛ, nɛ̀ wunɛ kêl yo.» 6Yinɔri nyaŋgwɛ mɛmbe yitan jɔ wɛtɛ yi ɓo kelma nɛ tari kɛ́ ɓa̧ womɛte. Mɛmbe mɛte ɗikima ɓɛ nɛ mɔrɔku te yi Ɓeyudɛn ɗikima kitɔ nɛ yotu nda yi mɛmboŋga mɛ misɔn yan ɗikima teɗye kɛ. Mbe te wɛtɛ yakama ɓu̧ mɛndaki nda gɔmay wɛtɛ nɛ numbu te. 7Ndana, ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ ɓotu ɓe mɛsay nde: «Wunɛ tâya mɔrɔku tonjɛ mɛmbe mɛnɔri.» Ɛ ɓo tayɛ mɔrɔku tonjɛ mɛmbe nɛ lɛtɛtɛ. 8Ɛ nyɛ nje lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Wunɛ tâya yo ndana nɛ mbɛt kɛ̀ nyɛ mɔ te ɛ ɗiyɛ nɛ kaɓina mɛɗye kɔ.» Ɛ ɓo tayɛ kɛ̀ nyɛ nyɛ. 9Ɛ nyɛ ɓoɓɛ mɔrɔku mɛnɔri yi ma liŋgwɛ mɛnjam kɛ́, ma a tì duwɛ nɛ mbɛy te yi mɛnjam mɛte wulma nje nɔ kɛ́ na. Yasi wɛtɛ, ɓotu ɓe mɛsay, ɓo ɓotu ɓete ɓe tayma mɔrɔku ɓaka duwa̧ to te kimɔte. Ndana, ɛ nyɛ kwa̧ kɛ̀ jeɓa mbam te ɛ kelma gwaki kɔ lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: 10«Kɛ kaɓina mɛnjam hɛnɛ, ɓo kánda kaɓɔ kimɔ mɛnjam nyɛ ɓomɔ. Kɛ kɔŋte, ɓo má nje nyɛ ɓo yikɛ yi ti kumɔ nyɔŋɔ kɛ́ njimɛ, kɛ misi man mɛ kɛ linja. Ma yasi wɛtɛ, wɛ ɓakiɗya yɔ kimɔ mɛnjam yí laɗye nɛ ŋgimɔ te yɔkɔ.»

11Kɛ njoka mɛyekambiyɛ hɛnɛ te yi Yesus kelma kɛ́, a kánda nɛ yɔkɔ yi nyɛ kelma ndana kɛ Kana kɛ Galile kɔ. Ɗete, a teɗya nyaŋgwɛ ɗeti nɛ, ɛ ɓejekɛ ɓenɛ tikɛ temɔ kɛ yenɛ. 12Kɛ kɔŋte, ɛ Yesus sɛliyɛ kɛ̀ kɛ Kapɛrnawum ɓenɛ nyaŋgwɛ nɛ̀ ɓemaŋ nɛ̀ ɓejekɛ ɓenɛ. Ɓo kwaŋɗya ndi mɔnɔ mɛtu nɛ mbɛt mate.

Yesus kɛ ɗuɗye ɓotu ɓe ɗyaŋgwa

mɛyasi kɛ mbanjɔ Njambiyɛ

(Mt 21; Mk 11; Lk 19)

13Kɛ ŋgimɔ te yite jesɔ *Paska Ɓeyudɛn ɓa̧ kɛ wuta. Ɛ Yesus kwa̧ kɛ̀ kɛ Yerusalɛm. 14Kɛ nyɛ ma ɗya̧ kɛ mbanjɔ Njambiyɛ kɛ́, a dól ɓomɔ kɛ ɗyaŋgwɛ mɛyasi, ɓe ɗyaŋgwɛ ɓenday, ɓe ɗyaŋgwɛ ɓesam nɛ̀ ɓe ɗyaŋgwɛ ɓepepɔ. A dolma sendi ɓotu ɓe sɛnjina mɔni kɛ ɗiyɔ. 15Ndana, ɛ nyɛ ɓu̧ mɛkɔl ɓɔyɛ kelɔ nɛ njambala ɗuɗye ɓo hɛnɛ punjɛ womɛte ɓenɛ ɓesam ɓan nɛ̀ ɓenday ɓan. Ɛ nyɛ si wanjɔ mɔni mɛ ɓotu ɓe sɛnjina mɔni tindɔ mɛteɓel ɓetɛ kɛ mɛnɛti. 16Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ ɓotu ɓe ɗyaŋgwa ɓepepɔ nde: «Wunɛ lɔ̂ndu nɛ mɛyasi mɛte yikɛ waka. Wunɛ tî yeŋsaŋgwɛ tu̧ Saŋmbɛ nɛ tu̧ mɛjɛŋ na.» 17Ndana, ɛ ɓejekɛ ɓenɛ nje takɛ lɛpi te yi yo kɛtinate kɛ mɔy mɛkana mɛ Njambiyɛ kɛ́. Yo kɛtinate nde: ‹Mi kwaɗya tu̧ ɗyɔ nɛ temɔ mbɛ hɛnɛ. Yo ta kelɔ nde, mi sɔ̂mbu sɔŋ kɛto te.›

18Kɛ ɓaŋa ɓekum Ɓeyudɛn ma ɓɛŋɛ ɗete kɛ́, ɛ ɓo diyɛ nyɛ nde: «Yo kwalɔ mɛyekambiyɛ te nda yi wɛ ta kelɔ yí teɗye nɛ wusɛ nde, ɓo nya wɛ ɗeti te yi kelɔ mɛyasi mɛte yi wɛ kelɛ kɛ́?» 19Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Wunɛ yâŋgila mbanjɔ Njambiyɛ te yikɛ, ndi kɛ mɛtu yitati mi ta si sumɔ yo nɛ kɔkɔ.» 20Ɛ ɓekum Ɓeyudɛn nje lɛpɔ nde: «Sumna mbanjɔ Njambiyɛ te yikɛ ɓoŋma wusɛ pɔkɛ mɛsew kamɔni jɔ yitan jɔ wɛtɛ. ’Wɛ lɛ́pi gba nde, wɛ ta nje sumɔ yo ndi kɛ mɛtu yitati nde?» 21Yasi wɛtɛ, Yesus ti lɛ́pi kasi mbanjɔ Njambiyɛ na, a lɛ́pi nɛ yotu nɛ nɛ ŋguru wenɛ. 22Ndana, kɛ ŋgimɔ te yi Yesus ma nje womiyɛ kɛ njoka ɓemuŋ kɛ́, ɛ ɓejekɛ ɓenɛ takɛ lɛpi kɛ yi nyɛ ɗikima lɛpɔ kɛ́. Ɛ ɓo tikɛ temɔ kɛ mɛyasi mɛte yi yo kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ kɛ́, tikɔ temɔ sendi kɛ lɛpi te yikɛ yi Yesus lɛpima kɛ́.

23Kɛ ŋgimɔ te yinɔri yi Yesus ɓa̧ kɛ Yerusalɛm kɛ jesɔ *Paska Ɓeyudɛn kɛ́, ɛ ɓuɗya ɓomɔ tikɛ temɔ nɛ nyɛ, kɛto ɓo ɓɛŋma mɛyekambiyɛ mɛte yi nyɛ ɗikima kelɔ kɛ́. 24Yasi wɛtɛ, Yesus tì tikɛ temɔ kɛ yan na, kɛto a ɓa̧ kɛ duwɛ ɓo hɛnɛ kandɛ nyiŋɔ to kumɔ nyɛy kol. 25Kɛ yenɛ, yo tì ɓɛ nde, wɛtɛ mumɔ pâŋ pa lɛpɔ yiŋa yaŋa te yi mɔ te duwa̧ kɛ kasi wɛtɛ mumɔ nyɛ nyɛ na. Kɛto nyɛ nɛ ŋguru wenɛ duwa̧ yasi te yi ɗiyɛ kɛ mɔy temɔ mumɔ kɛ́.

3

Yesus ɓenɛ Nikɔdɛm

1Wɛtɛ mbam ɓa̧ kɛ njɔŋ *Ɓefarisɛ̧ nde Nikɔdɛm. A ɓa̧ sendi wɛtɛ kum kɛ njoka Ɓeyudɛn. 2Ɛ nyɛ kɛ̀ wɛtɛ yesɔ nɛ tu kɛ yi Yesus lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Yekele, wusɛ duwa̧ nde, wɛ nyaŋgwɛ mɔ teɗya mɛmboŋga mɛ Njambiyɛ. Njambiyɛ tomma wɛ njesɛ, kɛto mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ ti yaka kelɔ kwalɔ mɛyekambiyɛ mɛte yi wɛ kelɛ kɛ́, ŋgɛ Njambiyɛ ti ɓɛ kɛ yenɛ na.» 3Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wɛ kɛ́: Ŋgɛ mumɔ ti jaɗyɛ nɛ kɔkɔ na, a ti yaka ɓɛŋɛ *Kandɔ Njambiyɛ na.» 4Ɛ Nikɔdɛm nje diyɛ nyɛ nde: «Ŋgɛ mumɔ si jombɛ, a yakama kelɔ nan yí jaɗyɛ nɔ nɛ kɔkɔ? ’A yakama yɔkwɛ sendi nyiŋɛ mɔy nyaŋgwɛ nje jaɗyɛ nɛ kɔkɔ?» 5Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ nde: «Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wɛ kɛ́: Ŋgɛ mumɔ ti jaɗyɛ nɛ kɔkɔ nɛ nje te yi mɔrɔku, jaɗyɛ sendi nɛ nje te yi Kimɔ Sisiŋ na, a ti yaka nyiŋɛ kɛ Kandɔ Njambiyɛ na. 6Yasi te yi wulɛ kɛ yi mumɔ nɛ nje te yi mɛmbundɔ ɓɛ́ŋnaŋgwɛ ɓɔnɛ ndi nde, yo wúla kɛ yi mɔ mɛmbundɔ. Yasi wɛtɛ, yasi te yi wulɛ kɛ yi Kimɔ Sisiŋ ɓɛ́ŋnaŋgwɛ ɓɔnɛ, ndi nde, yo wúla kɛ yi Kimɔ Sisiŋ. 7Wɛ tî ŋgbakimaŋgwɛ lɛpi te yi mi lɛpima nyɛ wɛ nde: ‹Wunɛ yâkaŋgwɛ jaɗyɛ nɛ kɔkɔ kɛ́› na. 8Pupɔ kwáŋ kɛ mbɛy hɛnɛ te yi nyɛ kwaɗyɛ kwa̧ kɛte kɛ́. Wɛ kɛ wokɔ nda yi yo muŋgula nɔ kɛ̀. Ma yasi wɛtɛ, wɛ yeti kɛ duwɛ mbɛy te yi yo wulma kɛte nɛ̀ mbɛy te yi yo kɛ̀ kɛte kɛ́ na. Yo kwáŋnaŋgwɛ ndi sendi ɗete kɛ yi mumɔ hɛnɛ ɛ jaɗyɛ nɛ nje te yi Kimɔ Sisiŋ kɔ.» 9Ɛ Nikɔdɛm nje ɗiyɔ diyɛ nyɛ nde: «Yo yakama kwaŋna nan?» 10Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Gba wɛ nyaŋgwɛ mɔ teɗya mɛmboŋga mɛ Njambiyɛ kɛ kandɔ Isarayɛl, ’wɛ kɛ ndekima mɛyasi mɛnɔri? 11Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wɛ kɛ́: Wusɛ lɛ́pi yasi te yi wusɛ duwa̧, yekiɗye yasi te yi wusɛ ɓɛŋma. Ko ɗete, ko wunɛ yeti kɛ jayɛ tikɔ temɔ kɛ mɛlɛpi mɛte yi wusɛ nje lɛpɔ kɛ mɛyasi mɛte kɛ́ na. 12Mi lɛpinama kɛ mɛyasi mɛte yi kwaŋna kɛ to mɛnɛti waka kɛ nyɛ wunɛ, ma wunɛ tì jayɛ tikɔ temɔ kɛte na. Ndana, ŋgɛ ɓɛ nde, mi lɛ̂pinaŋgwɛ kɛ mɛyasi mɛte yi ɓɛŋɛ kasi ɗyoɓɔ kɛ́ nyɛ wunɛ, ŋge ta nje kelɔ nde, wunɛ jâya tikɔ temɔ kɛ mɛlɛpi mɛte? 13Kinɛ mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ ɛ ɓendima kɛ ɗyoɓɔ na, soŋɛ ndi yɔkɔ ɛ piya wulɛ ɗyoɓɔ kɔ. [Mɔ te, yo *Mɔnɔ mumɔ ɛ ɗiyɛ kɛ ɗyoɓɔ kɔ.] 14Kɛ ŋgimɔ te yi Mɔyisi ɓa̧ nɔ kɛ koŋgor kɛ́, ɛ nyɛ ɓu̧ yekambiyɛ nyɔŋɛ nyɛ kɛ jeti tɛmbiɗye kɛ kwey. Yo ndi ɗete sendi yi ɓo yâkaŋgwɛ kelɔ nɛ Mɔnɔ mumɔ tɛmbiɗye kɛ kwey. 15Yo yâkaŋgwɛ kelna ɗete, nɛ́ mumɔ hɛnɛ ɛ tikɛ temɔ nɛ nyɛ kɔ ɓɛ nɛ joŋgwɛ te yi kpo nɛ kpo. 16Yo nde, Njambiyɛ jekima kwaɗyɛ ɓotu ɓe mɛnɛti maka, ɛ nyɛ nyɛ nɛ Kikɔ Mɔnɔ wenɛ. Ɗete, mumɔ hɛnɛ ɛ ta tikɔ temɔ nɛ nyɛ, a tí gwe yambile na. Yasi wɛtɛ, a ta ɓɛ nɛ joŋgwɛ te yi kpo nɛ kpo. 17Kɛto, Njambiyɛ ti ma njésikwɛ Mɔnɔ wenɛ kɛ mɛnɛti maka, na nje jɔse ɓomɔ na. Yasi wɛtɛ, a tomma nyɛ njesɛ nde, na kwa̧ nɛ nje nɛ joŋgwɛ nɛ ɓo. 18Mɔ te ɛ tikɛ temɔ nɛ nyɛ, Njambiyɛ yeti kɛ jɔse nyɛ na. Ma yasi wɛtɛ, yɔkɔ ɛ ɗiyɛ kinɛ tikɔ temɔ nɛ nyɛ, Njambiyɛ ma jɔse nyɛ, kɛto a tì tikɛ temɔ kɛ yi Kikɔ Mɔnɔ Njambiyɛ na. 19To jɔsi te yo nde, mɛjasi nja̧ kɛ to mɛnɛti. Ɛ ɓomɔ yɔkwɛ kwaɗyɛ yitil sɛŋɛ mɛjasi, kɛto ɓo kwáɗyikwɛ kelɔ ndi ɓeya mɛkele. 20Yo nde, mumɔ hɛnɛ ɛ kelɛ ndi ɓeya mɛkele kɛ ɓenɔ mɛjasi. A ti njáki kɛ puyɛ na, kambɔ mɛkele mɛnɛ nje pundɔ puyɛ. 21Yasi wɛtɛ, mumɔ hɛnɛ ɛ wokuna nɛ Njambiyɛ kelɔ mɛyasi nɛ ŋgbeŋ, mɔ te njáki kɛ puyɛ, nɛ́ ɓomɔ ɓɛŋ gbate nde, a kél mɛyasi nda yi Njambiyɛ kwaɗyɛ kɛ́.»

Jaŋ kɛ ɓasiɗye lɛpina kɛ kasi Yesus

22Ndana, kɛ kɔŋ mɛyasi mɛnɔri, ɛ Yesus tɛmɛ kwa̧ ɓenɛ ɓejekɛ ɓenɛ kɛ̀ kɛ mɛnɛti mɛ Yuda. Ɛ nyɛ kwaŋɗye ɓuɗya mɛtu mate ɓenɛ ɓo ɗiki tɔpɛ ɓomɔ kɛ mɔrɔku. 23Kɛ ŋgimɔ te yite Jaŋ ɓa̧ sendi kɛ ɗiki tɔpɛ ɓomɔ kɛ mɔrɔku kɛ wɛtɛ mbɛy nde Enɔŋ kɛ kɛki Salim. Jaŋ ɗikima kɛ̀ mate, kɛto mɔrɔku ɓa̧ ɓuɗyate mate. Ɗete, ɓomɔ ɗikima kɛ̀, ɛ nyɛ ɗiki tɔpɛ ɓo kɛ mɔrɔku. 24Yo kwaŋnama ɗete, kɛto kɛ ŋgimɔ te yite ɓo tì pa nyɛ Jaŋ kɛ jɔɓɔ na.

25Ndana, ɛ wɛtɛ mɔ Ɓeyudɛn ɓɛ nɛ mɛtandɔ ɓenɛ ɓaŋa ɓejekɛ ɓe Jaŋ kɛ kasi mɛweya mɛsɛmbɔ te yi mɛmboŋga man teɗye kɛ́. 26Ɛ ɓo tɛmɛ kɛ̀ dolɔ Jaŋ lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Yekele ɓɛŋa, mɔ te yi wúnɛ nyɛ ɓa̧ kɛ ŋginjɛ Yurdɛ̧ yi wɛ ɗikima lɛpɔ kasi nɛ nyɛ ɓomɔ kɔ mɛ nɛ kɛ tɔpɛ ɓomɔ ndana kɛ mɔrɔku. Ma ɓomɔ hɛnɛ kɛ si lekwɛ kɛ̀ pɛ yenɛ.» 27Ɛ Jaŋ yeŋsa nde: «Ŋgɛ Njambiyɛ ti nyɛ mumɔ ɗeti na, a ti yaka kelɔ yaŋa na. 28Wunɛ nɛ ŋguru wun yakama lɛpɔ yasi te yi mi lɛpima kɛ́. Wunɛ wokuma nda yi mi lɛpima nde: Mi yeti mbɛ *Krist na. Yasi wɛtɛ, Njambiyɛ kandima tomɔ mi nde, mi kwâŋ mbɔmbu nɛ nyɛ.» 29Ɛ Jaŋ kɛ̀ sendi mbɔmbu lɛpɔ nde: «Nya gwaki wókunaŋgwɛ nɛ mbam gwaki. Ma sɔ nɛ mbam gwaki ɗíy nɛ ɗiyɔ kɛ kɛki sɔ wenɛ yí lɛŋgwɛ mɛtɔ kɛ yasi te yi nyɛ lɛpɛ kɛ́. A nɛ mɛsosa ɓuɗyate komɛ nyɛ wokɛ mɛn mbam gwaki kɛ́. Njena nyaŋgwɛ mɛsosa yi mi nɔ ndana kɛ́, yo kwalɔ mɛsosa te yite.» 30Ɛ Jaŋ kɛ̀ mbɔmbu lɛpɔ nde: «Mɛkele mɛnɛ ɗɔ̂ku ɗɔkɔ kɛ̀ nɔ mbɔmbu, nɛ̀ yembɛ yɔ̂kwɛ sinɛ sina.»

Yesus wúla kwey nje nɔ

31«Yɔkɔ ɛ wulɛ kwey nje nɔ kɔ kwa̧ ɓomɔ hɛnɛ. Mɔ mɛnɛti maka ndi mɔ mɛnɛti, a lɛ́pi ndi sendi yasi te yi ɓɛŋɛ mɛnɛti. Yɔkɔ ɛ wulɛ ɗyoɓɔ nje nɔ kɔ kwa̧ ɓomɔ hɛnɛ. 32Mɛyasi mɛte yi nyɛ ɓɛŋma nɛ̀ yi nyɛ wokuma, yo yite yi nyɛ lɛpɛ nyɛ ɓomɔ. Ma ko mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ yeti kɛ jayɛ tikɔ temɔ kɛ mɛlɛpi mɛte yi nyɛ lɛpɛ kɛ́ na. 33Mumɔ hɛnɛ ɛ ma jayɛ tikɔ temɔ kɛ mɛlɛpi mɛte yi nyɛ lɛpɛ kɛ́ ma pɛsɔ gbate nde, Njambiyɛ nyɛ yɔkɔ ɛ lɛpɛ gbakasi. 34Yo nde, yɔkɔ yi Njambiyɛ tomma kɔ lɛ́pi ndi mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ, kɛto Njambiyɛ tonja Sisiŋ nɛ kɛ yotu nɛ ndi tu wɛtɛ. 35Saŋgwɛ kɛ kwaɗyɛ Mɔnɔ, ɛ nyɛ nyɛ nyɛ ɗeti te yi namɔ mɛyasi hɛnɛ. 36Mɔ te ɛ tikɛ temɔ nɛ Mɔnɔ, mɔ te nɛ joŋgwɛ te yi kpo nɛ kpo. Ma yɔkɔ ɛ kelɛ mbandɔ kinɛ tikɔ temɔ nɛ Mɔnɔ, mɔ te tí ɓɛ nɛ joŋgwɛ te na. Yasi wɛtɛ, ŋgambi Njambiyɛ ta ɗiyɔ ndi kɛ to nɛ, ɓɔnɛ kɛte.»

4

Yesus kɛ lɛpɔ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ

nyɛ wɛtɛ nyari kɛ Samari

1Yesus duwa̧ nde, *Ɓefarisɛ̧ wokuma nde, a ma ɓu̧ ɓomɔ ɓuɗyate kɛnjɛ kɛ kɔŋ nɛ kwa̧ Jaŋ, wokɔ sendi nde, a kɛ tɔpɛ ɓomɔ ɓuɗyate kɛ mɔrɔku kwa̧ nyɛ. 2Kɛ yinɔri hɛnɛ, ko Yesus tì tɔpɛ mumɔ nɛ ɓɔ nɛ kɛ mɔrɔku na, yo ɓa̧ ɓejekɛ ɓenɛ. 3Ndana, kɛ Yesus ma duwɛ ɗete kɛ́, ɛ nyɛ ɗuwɛ kɛ Yuda yɔkwɛ nɛ kɔkɔ kɛ̀ Galile. 4Yi yɔkwɛ kɛ̀ nɔ Galile, ɛ nyɛ pɛsɛ nde, a yâkaŋgwɛ kwa̧ nɛ Samari.

5Ndana, ɛ nyɛ kwa̧ kumɔ kɛ kɛki wɛtɛ ɗya nde Sikar kɛ Samari. Ɗya te ɓa̧ kɛ kɛki pɛl mɛnɛti mɛte yi Yakɔp ma nyɛ́ki mɔnɔ wenɛ Yosɛp nɛ likɔ kɛ mɛtu mɛ mbɔmbu kɛ́. 6Ŋgɛ̧ Yakɔp ɓa̧ womɛte. Nda yotu Yesus ɓa̧ katinate nɛ kɛndi kɛ́, ɛ nyɛ kwa̧ ɗiyɔ mɛtiɗyɛ kɛ kɛki ŋgɛ̧. Yo ɓa̧ kɛ pɔku ɓembe yesɔ.

7Yaka nɔ, wɛtɛ nya Samari kɛ nje tayɛ mɔrɔku. Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Nyɛkɔ mi mɔrɔku, nɛ́ mi hɔɓiye.» 8Yinɔri ɓejekɛ ɓenɛ ma kɛ̀ kɛ mɔy ɗya kɛ̀ ɓɔmɔ mɛɗye. 9Ɛ nya Samari kɔ nje ɗiyɔ lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «’Gba wɛ mɔ Ɓeyudɛn njáki diyɛ mi ŋgɔndu Samari mɔrɔku nɛ nje te yin?» Nya kɔ lɛ́pi ɗete, kɛto Ɓeyudɛn ɓenɛ ɓotu ɓe Samari ɓa̧ nda nja mbo ɓenɛ ɗitɛ. 10Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Wɛ má dukwɛ yasi te yi Njambiyɛ nyɛ kɛ́, duwɛ sendi mɔ te ɛ lɛpɛ nyɛ wɛ nde: ‹Nyɛkɔ mi mɔrɔku, nɛ́ mi hɔɓiye kɔ,› ma yo gba wɛ jɔmbɛ mɔrɔku kɛ ɓɔ nɛ. Ma nyɛ nya wɛ mɔrɔku mɛte yi kelɛ nde, mumɔ ɓɛ̂ki nɛ joŋgwɛ kɛ́.» 11Ɛ nyari lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Nyaŋgwɛ mbam, mapi te yi wɛ ta tayɛ nɛ mɔrɔku yeti. Sendi, mbɛy tayna mɔrɔku nɛ heɓeɓe. Ma wɛ ta nje ɓu̧ ɓa mɔrɔku mɛte yi kelɛ nde, ɓomɔ ɓɛ̂ki nɛ joŋgwɛ kɛ́ we? 12Saŋmbambɔ wusu Yakɔp tikima wusɛ nɛ ŋgɛ̧ kɛ. Nyɛ nɛ ŋguru wenɛ nɛ̀ ɓɔnɔ ɓenɛ nɛ̀ ɓetitɛr ɓenɛ hɔɓiya ndi mɔrɔku mɛ ŋgɛ̧ kɔ. Ma ndana, ’wɛ táka gba nde, wɛ kwa̧ nyɛ?» 13Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Mumɔ hɛnɛ ɛ hɔɓiye mɔrɔku mɛte yikɛ ta kɛ̀ mbɔmbu gwe yɛsiɗyɛ. 14Yasi wɛtɛ, mɔ te ɛ ta hɔɓiye mɔrɔku mɛte yi mi ta nyɛ nyɛ kɛ́ tí gwe se yɛsiɗyɛ wɛtɛ yesɔ na. Yo nde, mɔrɔku mɛte yi mi ta nyɛ nyɛ kɛ́ ta nje ɓɛ kɛ yotu nɛ nda ŋgɛ̧ te yi sokula kɛ́, kelɔ nde, a ɓɛ̂ki nɛ joŋgwɛ te yi kpo nɛ kpo.» 15Ɛ nyari yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Nyaŋgwɛ mbam, nyɛkɔ mi mɔrɔku mɛte yite, ma mi nje kɛ̀ mbɔmbu gwe yesiɗyɛ yí kala nje sendi waka nje tayɛ mɔrɔku.» 16Ɛ Yesus nje lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Kɛn jeɓa njoŋɔ, nɔ̀ yɔ̂kwɛ nje sendi waka.» 17Ɛ nyari yeŋsa nde: «Mi yeti nɛ mbam na.» 18Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Yi wɛ lɛpɛ kɛ́, gbakasi. Wɛ yeti nɛ mbam gbate na, kɛto kɛ joŋgwɛ ɗyɔ, wɛ ma ɓɛ nɛ ɓembam kumɔ yitan. Mbam te yi wúnɛ nyɛ joŋna ndana kɔ, yeti njoŋɔ na. Yasi te yi wɛ lɛpima kɛ́, yo gbakasi.» 19Ndana, ɛ nyari yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Nyaŋgwɛ mbam, mi kɛ ɓɛŋɛ nde, wɛ wɛtɛ mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ. 20Ɓesaŋmbambɔ ɓusu ɗikima kanɔ Njambiyɛ kɛ gba keki te yɔkɔ. Yasi wɛtɛ, wunɛ Ɓeyudɛn kpál lɛpɔ yun nde, mumɔ hɛnɛ yâkaŋgwɛ kanɔ Njambiyɛ ndi kɛ Yerusalɛm.» 21Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Nyari, jaya yasi te yi mi lɛpɛ nyɛ wɛ kɛ́ kimɔte. Ŋgimɔ kɛ nje yi wunɛ tí kanɔ se Saŋgwɛ Njambiyɛ ko kɛ keki te yɔkɔ ko kɛ Yerusalɛm na. 22Wunɛ ɓotu ɓe Samari yeti kɛ duwɛ yasi te yi wunɛ kanɛ kɛ́ na. Ma wusɛ kán su yasi te yi wusɛ kɛ duwɛ. Kɛto nje joŋgwɛ wúla kɛ yi Ɓeyudɛn nje nɔ. 23Yasi wɛtɛ, ŋgimɔ kɛ nje, yo ma si ɗya̧, ŋgimɔ te yi gba kpasa ɓotu ɓete ɓe kanɛ Saŋgwɛ Njambiyɛ ta kanɔ nyɛ nɛ nje te yi sisiŋ nɛ̀ gbakasi. Kɛto saŋgwɛ Njambiyɛ sáŋ kwalɔ ɓotu ɓete ɓe kanɛ nyɛ nɛ nje te yite. 24Njambiyɛ, nyɛ Sisiŋ. Ɗete, ɓomɔ ɓe kanɛ nyɛ, ɓo yâkaŋgwɛ kanɔ nyɛ nɛ nje te yi sisiŋ nɛ̀ gbakasi.» 25Ɛ nyari yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Mi duwa̧ nde, Mɛsi, yite nde *Krist ta nje. Komɛ nyɛ ta nje kɛ́, a ta nɛmbɛ to mɛyasi hɛnɛ nyɛ wusɛ.» 26Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Gba mi kɔ, mɔ te yi wɛ lɛpɛ kasi nɛ kɔ, gba mi ɛ lɛpina nyɛ wɛ kɔ!»

27Yaka nɔ, ɓejekɛ ɓenɛ kɛ yɔkwɛ. Ɛ ɓo ŋgbakima yi ɓɛŋɛ nde, Yesus kɛ lɛpina ɓenɛ nyari. Ko ɗete, mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ tì ɓutɛ numbu lɛpɔ nde: ‹Wɛ díya ɓa nyɛ ŋge?› ho nde: ‹Yo lɛpi te nda yi wúnɛ nyɛ lɛpɛ kɛ́?› 28Ndana, ɛ nyari tikɛ mapi tayna mɔrɔku womɛte kwa̧ kɛ̀ kɛ mɔy ɗya lɛpɔ nyɛ ɓomɔ nde: 29«Wunɛ njâki ɓɛŋɛ ndi wɛtɛ mbam. A lɛpima mɛyasi hɛnɛ te yi mi kelma kɛ joŋgwɛ ɗyembɛ kɛ́ nyɛ mi. ’Mbam te yeti *Krist na?» 30Ndana, ɛ ɓo pundɛ ɗuwɛ kɛ mɔy ɗya kɛ̀ komɛ Yesus ɓa̧ kɛ́.

31Kɛ ŋgimɔ te yite ɓejekɛ ɓa̧ kɛ ŋgwɛta nɛ Yesus lɛpɔ nde: «Yekele, pa ɗyena wa.» 32Yasi wɛtɛ, ɛ nyɛ yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Mi nɛ mɛɗye te yi ɗye, ma wunɛ yeti kɛ duwɛ mɛɗye mɛte na.» 33Ɛ ɓejekɛ lɛpɛ tandɛ yan nde: «’Yite nde, wɛtɛ mumɔ ma njesɛ nyɛ yiŋa mɛɗye?» 34Ɛ Yesus nje lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Mɛɗye mɛmbɛ, yo nde, mi kêl yasi te yi Mɔ te ɛ tomma mi kɔ kwaɗyɛ, tonjɛ sendi mɛsay mɛnɛ. 35’Wunɛ ti lɛ́pi lɛpɔ nde: ‹Ɓukwa̧ ndi ŋgwɛndɛ yini, nɛ́ ɓo kandi soŋna nyambi kɛ ŋgwaŋ na?› Nɛ lɛ̂ŋgwɛ mɛtɔ, mi kɛ lɛpɔ nyɛ wunɛ nde: Wunɛ kâŋa misi ɓɛŋɛ nɛ mɛŋgwaŋ. Nyambi ma ɗetɔ, ŋgimɔ soŋnate ma yaka. 36Mɔ te ɛ soŋɛ nyambi kɔ kɛ dolɔ nduku mɛsay mɛnɛ kɛ ɓɔ masa mɛsay. A sóŋa nyambi te yi ma ɗetɔ kɛ́, nɛ́ yo ɗiy kpo nɛ kpo. Ɗete, nɛ́ mɔ te ɛ ɓɛ ɓɛkɔ kɔ ɓɛ nɛ kiya mɛsosa ɓenɛ yɔkɔ ɛ soŋɛ soŋa kɔ. 37Lɛpi te yi ɓo lɛpɛ nda kanɔ nde: ‹Mɔ te ɛ ɓɛ ɓɛkɔ kɔ dɛlɛ, ma yɔkɔ ɛ soŋɛ soŋa kɔ dɛlɛ› kɛ́, lɛpi te gbakasi. 38Kɛ ɓɛ mi, mi tomma wunɛ kɛ̀ soŋɛ nyambi kinɛ pa ɓɛŋɛ bɔnɛ nɛ̀ mɛsay nɛ mbɔmbu na. Ɓaŋa ɓɛŋma bɔnɛ nɛ mɛsay, ɛ wunɛ nje kɛ̀ yun mbɔmbu nɛ mɛsay man.»

39Kɛ njoka ɓotu ɓe Samari, ɓuɗyate tikima temɔ kɛ yi Yesus, kɛto lɛpi te yi nyari lɛpima kɛ́. A lɛpima nyɛ ɓo nde: ‹Mbam te lɛpima mɛyasi hɛnɛ te yi mi kelma kɛ joŋgwɛ ɗyembɛ kɛ́ nyɛ mi.› 40Kɛ ɓotu ɓe Samari ma kɛ̀ dolɔ Yesus kɛ́, ɛ ɓo ŋgwɛta nɛ nyɛ nde, a kwâŋɗya mɔnɔ mɛtu ɓenɛ ɓo kɛ ɗya ɗyan. Ɛ nyɛ kwaŋɗye mɛtu yiɓa ɓenɛ ɓo. 41Ɛ ɓaŋa ɓuɗya ɓotu ɓe Samari nje tikɔ sendi temɔ kɛ yenɛ, kɛto lɛpi te yi nyɛ lɛpima kɛ́. 42Ɛ ɓo lɛpɛ nyɛ nyari nde: «Wusɛ ti tíki temɔ ndana kɛ yenɛ, kɛto yasi te yi wɛ yekiɗya nyɛ wusɛ kɛ́ na, yo kɛto wusɛ wokuma yasi te yi nyɛ lɛpima kɛ́ nɛ mɛtɔ musu, duwɛ sendi nde, yo gba nyɛ Mɔ te ɛ joŋgwɛ ɓotu ɓe mɛnɛti maka.»

43Kɛ kɔŋ mɛtu mɛnɔri yiɓa, ɛ Yesus tɛmɛ kwa̧ kɛ̀ kɛ Galile. 44A kwáŋ kɛ̀ mate, kɛto nyɛ nɛ ŋguru wenɛ ɗikima lɛpɔ nde, ɓo ti jáya mɔ punja mɛlɛpi kɛ ŋgbak ŋgbak ɗya ɗyenɛ na. 45Ndana, kɛ nyɛ ma ɗya̧ kɛ Galile kɛ́, ɛ ɓotu ɓe Galile ɓu̧ nyɛ kimɔte, kɛto ɓo ɓɛŋma mɛyasi hɛnɛ te yi nyɛ kelma kɛ Yerusalɛm kɛ ŋgimɔ jesɔ *Paska Ɓeyudɛn kɛ́, kɛto ɓo sendi ka̧ kɛ jesɔ.

Yesus kɛ siɗyɛ kɔn wɛtɛ mɔnɔ

nyaŋgwɛ sɔja

46Ɛ Yesus tɛmɛ yɔkwɛ nɛ kɔkɔ kɛ̀ Kana kɛ Galile kɛ mbɛy te yi nyɛ ma yéŋsaŋgwɛ mɔrɔku nɛ mɛnjam kɛ́. Wɛtɛ nyaŋgwɛ sɔja kumande ɗya ɓa̧ kɛ Kapɛrnawum. Mɔnɔ wenɛ, mɔnɔ mbam ɓa̧ kɛ kɔnɔ. 47Kɛ nyaŋgwɛ sɔja kɔ ma wokɔ nde, Yesus wulma Yuda ɗya̧ kɛ Galile kɛ́, ɛ nyɛ tɛmɛ kɛ̀ ɓɛŋɛ nyɛ ŋgwɛta nɛ nyɛ nde, a kɛ̂n kɛ̀ joŋgwɛ mɔnɔ wenɛ, kɛto a ɓa̧ nɛdɔ nɛ sɔŋ. 48Ɛ Yesus nje lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Kɛ yun, kɛ wunɛ tì pa ɓɛŋɛ mɛyekambiyɛ nɛ̀ nyaŋgwɛ mɛkele na, wunɛ tí tikɔ temɔ nɛ mi na.» 49Ɛ nyaŋgwɛ sɔja kɔ yeŋsa nde: «Nyaŋgwɛ mbam, pa kumɔ nɛdɔ kɛ tu̧ mbɛ kɛ ŋgimɔ te yi mɔnmbɛ ndi kɛ sosɔ kɛ́.» 50Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Kwaŋgɔ, mɔnɔ wɔ ma ju̧.» Mbam kɔ tikima temɔ kɛ lɛpi te yi Yesus lɛpima nyɛ nyɛ kɛ́. Ɛ nyɛ tɔkɛ nje kwa̧. 51Ndana, kɛ ŋgimɔ te yi nyɛ ɓa̧ kɛ nje kɛ ɗuwɛ kɛ́, ɛ ɓotu ɓe mɛsay ɓenɛ nje saŋgwa nɛ nyɛ lɛpɔ nyɛ nyɛ nde, mɔnɔ wenɛ ma ju̧. 52Ɛ nyɛ nje diyɛ ɓo hawa te yi mɔnɔsikɛ kandima wokuna jɛwna yotu kɛte kɛ́. Ɛ ɓo lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Lolna yotu síy kwey nɛ yesɔ kɛ hawa wɛtɛ.» 53Ɛ saŋgwɛ nɛ mɔnɔ duwɛ nde, yo kɛ kiya ŋgimɔ te yite yi Yesus lɛpima nyɛ nyɛ nde: ‹Mɔnɔ wɔ ma ju̧› kɛ́. Ɛ nyɛ tikɛ temɔ kɛ yi Yesus, nyɛ nɛ ŋguru wenɛ nɛ̀ ɓotu ɓe tu̧ ɗyenɛ hɛnɛ. 54Mɛyekambiyɛ yiɓate yi Yesus kelma kɛ Galile kɛ́, yo yɔkɔ yi nyɛ kelma ndana kɛ yɔkwa̧ Yuda kɛ́.

5

Yesus kɛ kelɔ nde, wɛtɛ mɔ

jɛmti kɛ̂ndi

1Kɛ kɔŋte, ɛ yo ɓɛ nɛ wɛtɛ jesɔ Ɓeyudɛn. Ɛ Yesus kwa̧ kɛ̀ Yerusalɛm. 2Yiŋa mbɛy mɔrɔku nda nyaŋgwɛ matɔ ɓa̧ kɛ Yerusalɛm kɛ kɛki numɛy te yi ɓesam ɗikima kwa̧ kɛte nyiŋɛ nɔ kɛ mɔy ɗya kɛ́. Ɓo ɗikima jeɓa nyaŋgwɛ matɔ te kɛ numbu Hebere nde Betɛsda. Yo ɓa̧ nɛ mɛmbɛy womɛte yitan yi ɓomɔ ɗikima kɛndɔ ho wɛɗya kɛte kɛ́. 3Ɓuɗya ɓotu ɓekɔn ɓa̧ mɛtinɛŋgwɛ kɛ mɛmbɛy mɛnɔri. Yo ɓa̧ nɛ ɓotu ɓe ɗiɓina misi nɛ̀ ɓotu ɓe ndɛmbil nɛ̀ ɓotu ɓete ɓe mɛɓɔ ho ɓe mɛkol man ma jɛmɛ ɓɛ nɛ fɛŋgɛlɛŋ ɓaka. [Ɓo ɗikima ɗiyɔ womɛte yí laɗye ŋgimɔ te yi mɔrɔku kandɛ nɛ watinate kɛ́. 4Kɛto wɛtɛ jaki Njambiyɛ ɗikima piyɛ yaka nɛ mɛŋgimɔ kɛ nyaŋgwɛ matɔ yinɔri nje wasɛ mɔrɔku. Ɗete, bosa mumɔ te ɛ piyɛ ɗuku kɛ ŋgimɔ te yi yo nduŋgwɛ watinate kɛ́, kɔn mɔ te siyma, ko yo ɓɛ̂ki kwalɔ kɔn te nda.]

5Wɛtɛ mɔ jɛmti ɓa̧ kɛ njokate womɛte mɛ kɛ mɛsew kamɔtati jɔ yitan jɔ yitati yi nyɛ ɓalma nɛ kɔn te kɛ́. 6Yesus ɓɛŋma nyɛ kɛ mɛtinɛŋgwɛ, duwɛ sendi nde, mbam kɔ ma kwaŋɗye ɓuɗya mɛsew kɛ tɛri te yinɔri. Ɛ nyɛ nje diyɛ nyɛ nde: «Wɛ kɛ kwaɗyɛ nde, kɔn yɔ sîy?» 7Ɛ mɔ jɛmti yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Nyaŋgwɛ mbam, mi kinɛ mɔ te ɛ ta ɓu̧ mi piɗyɛ kɛ nyaŋgwɛ matɔ kɛ ŋgimɔ te yi mɔrɔku watɛ kɛ́ na. Kɛ ŋgimɔ te yi mi ndi kɛ kɛ̀ kɛ́, wɛtɛ mumɔ ma kandɛ piyɛ nɛ mi.» 8Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Tɛma, ɓoŋgɔ taŋ yɔ, kɛndɔ.» 9Ndana ndana, ɛ kɔn siyɛ, ɛ nyɛ ɓu̧ taŋ nɛ kandɛ kɛndi. Yo ɓa̧ yesɔ *Saba. 10Ɛ Ɓeyudɛn lɛpɛ nyɛ mbam te yi Yesus siɗya kɔn nɛ kɔ nde: «Muka, yo yesɔ Saba. Mɛmboŋga mɛ Njambiyɛ yeti kɛ nyɛ wɛ ɗeti te yi ɓu̧ taŋ yɔ kwa̧ nɔ na.» 11Ɛ nyɛ yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Mɔ te ɛ siɗya kɔn mbɛ kɔ lɛpima nyɛ mi nde: ‹Ɓoŋgɔ taŋ yɔ, kɛndɔ.› » 12Ɛ ɓo nje diyɛ nyɛ nde: «Yo mɔ te nda lɛpɛ nyɛ wɛ nde: ‹Ɓoŋgɔ taŋ yɔ, kɛndɔ›?» 13Yasi wɛtɛ, mbam kɔ tì duwɛ mɔ te ɛ siɗya kɔn nɛ kɔ na, yo nde, Yesus kwaŋma jisɛ womɛte, kɛto ŋgil ɓa̧ womɛte.

14Ɗiyɔ kɛ́, ɛ ɓenɛ Yesus kɛ̀ saŋgwa kɛ mbanjɔ Njambiyɛ. Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Ɓɛŋa, kɔn yɔ siyma. Ma wɛ tî ɓasiɗya kelɔ se ɓeya yasi na, wɛ mɛ nje saŋgwa nɛ mɛbɔnɛ kwa̧ yikɛ yi wɛ saŋgwama nɔ kɛ́.» 15Ndana, ɛ mbam kwa̧ kɛ̀ lɛpɔ nyɛ ɓekum Ɓeyudɛn nde, yo Yesus siɗyɛ kɔn nɛ. 16Ɗete, ɛ ɓo kandɛ saŋna Yesus nɛ mɛlɛpi, kɛto a kelma mɛkele mɛte kɛ yesɔ *Saba. 17Yasi wɛtɛ, ɛ Yesus yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Saŋmbɛ ndi kɛ kelɔ mɛsay kumɔ kɛ ŋgimɔ te yɔkɔ ndana. Mi sendi kɛ kelɔ mɛsay.» 18Kɛ ɓekum Ɓeyudɛn ma wokɔ ɗete kɛ́, ɛ ɓo kɛ mbɔmbu yí sa̧ mɛnje hɛnɛ te yi wo nyɛ wokɔ. Ɓo saŋma mɛnje mɛte ndana kwa̧ yi mbɔmbu, yeti ndi kɛto a tì jɛsɛ yesɔ Saba na, yo kɛto a lɛpima sendi nde, Njambiyɛ gba saŋgwɛ wenɛ, ɓenɛ nyɛ ndi wɛtɛ.

Da kɛ nyɛ Mɔnɔ ɗeti te yí kelɔ

mɛyasi nda nyɛ

19Ɛ Yesus kɛ̀ mbɔmbu lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Ŋgɛ *Mɔnɔ tì pa ɓɛŋɛ yasi nɛ Da na, a ti yaka kelɔ yasi nda yi nyɛ kwaɗyɛ kɛ́ na. Kɛto yasi te yi Da kelɛ, yo ndi yite sendi yi Mɔnɔ kelɛ. 20Kɛto Da kɛ kwaɗyɛ Mɔnɔ. A kɛ teɗye Mɔnɔ mɛyasi hɛnɛ te yi nyɛ nɛ ŋguru wenɛ kelɛ kɛ́. A ta kɛ̀ mbɔmbu teɗye nyɛ nyaŋgwɛ mɛkele kwa̧ yikɛ, nɛ́ gba wunɛ ŋgbakima. 21Nda Da kɛ womiyɛ ɓemuŋ kelɔ nde, ɓo ɓɛ̂ki nɛ joŋ, ɗete Mɔnɔ kɛ kelɔ sendi nde, mumɔ hɛnɛ te yi nyɛ kwaɗyɛ nyɛ nyɛ joŋgwɛ, a kɛ nyɛ nyɛ yo. 22Yo sendi nde, Da yeti nɛ say pɛsina jɔsi mumɔ na. Yasi wɛtɛ, a ɓoŋma mɛsay mɛte hɛnɛ nyɛ Mɔnɔ. 23Da kelma ɗete, nɛ́ ɓomɔ hɛnɛ lukse Mɔnɔ nda yi ɓo lukse nɛ nyɛ kɛ́. Mɔ te ɛ ti lukse Mɔnɔ na, mɔ te yeti kɛ lukse sendi Da, mɔ te ɛ tomma nyɛ kɔ na. 24Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Mɔ te ɛ wokɛ yasi te yi mi lɛpɛ tikɔ temɔ kɛ yi Mɔ te ɛ tomma mi kɔ, mɔ te nɛ joŋgwɛ te yi kpo nɛ kpo, a tí saŋgwa nɛ jɔsi na. Yasi wɛtɛ, a ɗuwa̧ kɛ sɔŋ kɛ̀ kɛ joŋgwɛ.

25«Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Ŋgimɔ mɛ kɛ wuta, yo ma si ɗya̧, ŋgimɔ te yi ɓemuŋ ta wokɔ nɛ mɛn Mɔnɔ Njambiyɛ. Ɓotu ɓete ɓe ta wokɔ mɛn nɛ ɓaka ta ju̧. 26Kɛto nda Da njuku joŋgwɛ kɛ́, ɗete a kelma sendi nde, Mɔnɔ ɓɛ̂ki njuku joŋgwɛ. 27A nya sendi nyɛ ɗeti te yi jɔse ɓomɔ, kɛto nyɛ *Mɔnɔ mumɔ. 28Lɛpi te yi mi lɛpɛ kɛ́ tî kel nde, wunɛ ŋgbâkimaŋgwɛ na, kɛto ŋgimɔ mɛ kɛ wuta yi ɓomɔ hɛnɛ ɓe kɛ mɔy mɛɓoŋsɔŋ ndana ɓaka ta wokɔ mɛn Mɔnɔ mumɔ. 29Ɓaka ɓe kelma kimɔ mɛkele kɛ joŋgwɛ ɗyan ɓaka ta womiyɛ yí ɓɛ nɛ joŋgwɛ te yi kpo nɛ kpo. Ma ɓaka ɓe kelma ɓeya mɛkele kɛ joŋgwɛ ɗyan ɓaka ta womiyɛ saŋgwa nɛ jɔsi. 30Mi ti yaka kelɔ mbɛ yaŋa nda yi mi kwaɗyɛ kɛ́ na. Mi jɔ́sa lɛpi ɓeŋgwɛ yasi te yi mi wokɛ kɛ numbu Da kɛ́. Sendi, mi pɛ́si lɛpi nɛ ŋgbeŋ, kɛto mi ti sáŋ, nɛ́ mi kel yasi te yi mi kwaɗyɛ kɛ́ na. Yasi wɛtɛ, mi sáŋ, nɛ́ mi kel yasi te yi Mɔ te ɛ tomma mi kɔ kwaɗyɛ kɛ́.»

Mɛyasi yini te yi teɗye ɗeti Yesus kɛ́

31Ɛ Yesus kɛ̀ mbɔmbu lɛpɔ nde: «Kɛ gba mi nɛ ŋguru wombɛ lɛpɛ yasi te yi mi duwa̧ kɛ kasi mbɛ, yite mumɔ ti yaka jayɛ nde, mi lɛ́pi gbakasi na. 32Yo wɛtɛ mumɔ dɛlɛ kɛ lɛpɔ yasi te yi nyɛ duwa̧ kɛ kasi mbɛ. Mi duwa̧ nde, yasi te yi nyɛ lɛpɛ kɛ kasi mbɛ kɛ́, gbakasi. 33Gba wunɛ tomma ɓomɔ kɛnjɛ kɛ yi Jaŋ, ɛ nyɛ lɛpɛ gbakasi. 34Yasi wɛtɛ kɛ yembɛ, yo yeti kɛ diyɛ nde, wɛtɛ mumɔ pâŋ lɛpɔ yiŋa yaŋa te yi nyɛ duwa̧ kɛ kasi mbɛ na. Ndi nde, yasi te yi mi lɛpima kɛ́, mi lɛ́pi, nɛ́ wunɛ ɓɛ nɛ joŋgwɛ. 35Jaŋ ɗiyma nda lambo te yi ju̧ nyɛ mɛjasi kɛ́. Ɛ gba wunɛ ɓɛ nɛ nyaŋgwɛ mɛsosa yaka mɔnɔ ŋgimɔ kɛ mɔy mɛjasi mɛnɛ.

36«Yasi wɛtɛ, mi mbɛ nɛ yasi te yi kɛ teɗye mi nyɛ ɓomɔ kwa̧ yi Jaŋ teɗya kɛ́. Yasi te yi teɗye yo kɛ́, yo mɛkele mɛte yi Da nya mi nde, mi tônjukwɛ kɛ́. Gba mɛkele mɛte yi mi kelɛ kɛ́ kɛ teɗye gbate nde, yo Da tomɛ mi.

37«Da, Mɔ te ɛ tomma mi kɔ lɛpima gbakasi kɛ kasi mbɛ nɛ ŋguru wenɛ. Ko wunɛ tì wokɛ mɛn nɛ wɛtɛ yesɔ ho ɓɛŋɛ mbɔmbu nɛ na. 38Ma wunɛ yeti kɛ ɓakiɗye mɛlɛpi mɛnɛ kɛ mɔy mɛtemɔ mun na. Kɛto wunɛ yeti kɛ tikɔ yun temɔ nɛ mɔ te yi nyɛ tomma kɔ na.

39«Wunɛ nɛ́mba mɛkana mɛ Njambiyɛ, kɛto wunɛ kɛ tikɔ temɔ nde, wunɛ ta dolɔ nje joŋgwɛ te yi kpo nɛ kpo kɛ mɔyte. Yo gbate nde, mɛkana mɛte kɛ lɛpɔ gbakasi kɛ kasi mbɛ. 40Ko ɓɛkɔ ɗete, wunɛ yeti kɛ kwaɗyɛ ɓeŋgwɛ mi, nɛ́ wunɛ ɓɛ nɛ joŋgwɛ na. 41Mi yeti kɛ sa̧ nde, ɓomɔ lûksa mi na. 42Ndi nde, mi duwa̧ wunɛ kandɛ nyiŋɔ to kumɔ nyɛy kol. Wunɛ yeti kɛ kwaɗyɛ Njambiyɛ kɛ mɔy mɛtemɔ mun na. 43Mi nja̧ mbɛ nɛ ɗinɔ Saŋmbɛ nde, yo nyɛ tomɛ mi, ko wunɛ yeti kɛ jayɛ mi na. Ma ŋgɛ wɛtɛ mumɔ nje nɛ gba ɗinɔ te wenɛ nɛ ŋguru wenɛ nje lɛpɔ mɛyasi nyɛ wunɛ kɛ́, wunɛ ta jayɛ nyɛ. 44Nda yi wunɛ kwaɗyɛ ndi nde, yɔkɔ lûksa jakɔsɔ kinɛ sa̧ nde, Njambiyɛ nyɛpɔ lûksa wunɛ kɛ́, ’wunɛ ta tikɔ temɔ nɛ mi nan? 45Wunɛ tî taka nde, mi ta pɛsɔ lɛpi nyɛ kɛ numbu yun kɛ mbɔmbu Da na. Mɔ te ɛ ta kelɔ ɗete kɔ, yo ndi Mɔyisi nyɛpɔ, nyɛ yi wunɛ ɓɛ nɛ ɓiɓina temɔ nɛ nyɛ kɔ. 46Kɛto wunɛ má tiki temɔ gbate nɛ Mɔyisi, ma wunɛ ta tikɔ sendi temɔ nɛ mi, kɛto a kɛtima mɛyasi kɛ kasi mbɛ. 47Ma ŋgɛ wunɛ ti tikɛ temɔ kɛ mɛyasi mɛte yi Mɔyisi kɛtima kɛ́, wunɛ ma nje tikɔ temɔ kɛ mɛlɛpi mɛte yi mi lɛpɛ kɛ́ nɛ nje te yin?»

6

Yesus kɛ nyɛ ɓomɔ tomay

yitan mɛɗye

(Mt 14; Mk 6; Lk 9)

1Kɛ kɔŋte, ɛ Yesus kwa̧ kɛ̀ kɛ ŋginjɛ nyaŋgwɛ matɔ te yi ɓo jeɓa nde Matɔ te yi Galile ho nde Matɔ te yi Tiberiyad kɔ. 2Ɛ nyaŋgwɛ ŋgil ɓomɔ ɓeŋgwɛ nyɛ, kɛto ɓo ɗikima ɓɛŋɛ mɛyekambiyɛ mɛte yi nyɛ ɗikima kelɔ kɛ yotu ɓotu ɓe kɔn kɛ́. 3Ɛ Yesus ɓendɛ keki kwa̧ ɗiyɔ mɛtiɗyɛ ɓenɛ ɓejekɛ ɓenɛ. 4Jesɔ *Paska Ɓeyudɛn ɓa̧ kɛ wuta.

5Kɛ Yesus ma kaŋɛ misi ɓɛŋɛ nde, nyaŋgwɛ ŋgil kɛ nje kɛ yenɛ kɛ́, ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ Filip nde: «Hɛ ta ɓɔmɔ ɓa mɛɗye we, nɛ́ ɓomɔ te ɓaka ɗye?» 6Yesus lɛ́pi yinɔri, na pa woku nɛ yasi te yi Filip ta yeŋsa kɛ́. Kɛto nyɛ nɛ ŋguru wenɛ ma duwɛ yasi te yi nyɛ ta kelɔ kɛ́. 7Ɛ Filip yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Ko mɔni te yi yakama gbo mɔ mɛsay kɛ mɛyesɔ gɔmay yiɓa ti yaka ɓɔmɔ mɛɗye yi yaka nde, mumɔ hɛnɛ ɓɛ̂ki nɛ mɔnɔ mbulma yasi te yi ɗye na.» 8Ɛ wɛtɛ jekɛ Yesus nde Andere te maŋ nɛ Simɔn Piyɛr lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: 9«Wɛtɛ mɔnɔ mbam waka nɛ mɛmampa yitan ɓu̧ ɓenjanjɔ yiɓa. Ma yite yakama kelɔ ŋge kɛ nyaŋgwɛ ŋgil te yikɛ?» 10Ɛ Yesus lɛpɛ nde: «Wunɛ lɛ̂pi nyɛ ɓomɔ nde, ɓo ɗîy mɛtiɗyɛ.» Pɔku te yi womɛte ɓa̧ tandɛ mɛmbunjɔ. Ɛ ɓomɔ ɗiyɛ mɛtiɗyɛ. Ɓembam nɛ ɓembam kumma nda ɓomɔ tomay yitan. 11Ndana, ɛ Yesus ɓu̧ mɛmampa. Kɛ nyɛ ma si nyɛ Njambiyɛ wosoko kɛ́, ɛ nyɛ ɓu̧ yo kaɓɔ nyɛ ɓotu ɓete ɓe ɓa̧ womɛte ɓaka, ɛ nyɛ kelɛ sendi ɗete nɛ ɓenjanjɔ. Mumɔ hɛnɛ ɓoŋma nda yi nyɛ kwaɗya kɛ́. 12Kɛ ɓomɔ ma si ɗyena ditɔ kɛ́, ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ ɓejekɛ ɓenɛ nde: «Wunɛ sîki wesiɗye mɛɓukwɛ mɛte, ma yaŋa nje sambiyɛ nɛ gbɛlate.» 13Kɛ mɛmampa mɛnɔri yitan yi ɓomɔ ɗya kɛ́, ɓo nja̧ wesiɗye mɛɓukwɛ mɛte tonjɛ mɛmakɔ kamɔ jɔ yiɓa.

14Kɛ ɓomɔ ma ɓɛŋɛ mɛyekambiyɛ mɛte yite yi Yesus kelma kɛ́, ɛ ɓo ɗiki lɛpɔ nde: «Mbam kɔ gbate mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ ɛ ɓa̧ nde, a ta nje kɛ to mɛnɛti kɔ.» 15Kɛ Yesus ma duwɛ nde, ɓomɔ kɛ kwaɗyɛ nje ɓu̧ nyɛ kɛ̀ tɛmbiɗye kumande nɛ ɗeti kɛ́, ɛ nyɛ yɔkwɛ nɛ kɔkɔ kɛ̀ kɛ to keki ndi nyɛ nyɛpɔ.

Yesus kɛ kɛndɔ kɛ to ɗuku

(Mt 14; Mk 6)

16Kɛ ɓekoko ma ɗya̧ kɛ́, ɛ ɓejekɛ ɓe Yesus sɛliyɛ kɛ̀ kɛ goŋ nyaŋgwɛ matɔ. 17Ɛ ɓo ɓendɛ wɛtɛ landi yí saɓiyɛ nɔ kɛ̀ nɔ pulɔ Kapɛrnawum. Yinɔri tu ma kelɔ. Sendi, Yesus tì pa yɔkwɛ nje dolɔ ɓo na. 18Nyaŋgwɛ pupɔ ɓa̧ kɛ kwa̧, ɛ mɛkumbɔ kelɛ kɛ ɗuku ɓuɗyate. 19Ɓo ɗukuma landi kɛndɔ kumɔ nda kilomɛta yitan nɛ yitan jɔ wɛtɛ. Ɓo ɓɛ́ŋa Yesus kɛ kɛndɔ kɛ to ɗuku kɛ̀ nɔ pulɔ landi. Ɛ ɓo gwe wɔ̧ ɓuɗyate. 20Yasi wɛtɛ, ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Yo mi, wunɛ tî gwaki wɔ̧ na.» 21Ndana, ɛ ɓo ɓɛ nɛ mɛsosa yí nyinje nyɛ kɛ landi, yaka nɛ landi kɛ tɛmɛ kɛ mbɛy te yi ɓo kwaɗya kɛ̀ kɛte kɛ́.

Yesus kpasa mampa te yi nyɛ

mumɔ joŋgwɛ

22Misi pupɛ ŋgil ɓotu ɓete ɓe tikama kɛ ŋginjɛ ɗuku ɓaka nja̧ takɛ duwɛ nde, landi ɓa̧ ndi wɛtɛ kwey mate. Ɓo duwa̧ sendi nde, Yesus tì nyiŋɛ landi ɓenɛ ɓejekɛ ɓenɛ na. Yo nde, ɓejekɛ kwaŋma ndi ɓo ɓepɔ. 23Yasi wɛtɛ, ndana yiŋa mɛlandi nja̧ ɗya̧ wulɛ kɛ Tiberiyad kɛ kɛki mbɛy te yi ɓo ma ɗyáki mampa, yite Kumande Yesus paŋma pa nyɛ Njambiyɛ wosoko kɛ́. 24Kɛ ŋgil ma ɓɛŋɛ nde, ko Yesus ko ɓejekɛ ɓenɛ tì ɓɛ womɛte kɛ́, ɛ ɓo ɓendɛ mɛlandi mɛnɔri kwa̧ kɛ̀ kɛ Kapɛrnawum kɛ̀ sa̧ nyɛ mate. 25Kɛ ɓo ma dolɔ nyɛ mate kɛ ŋginjɛ ɗuku kɛ́, ɛ ɓo lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Yekele, ɔ njáki ɓa woŋga ndenɛn?» 26Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Yo gba gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Wunɛ ti sáŋ mi, kɛto mɛyekambiyɛ mɛte yi wunɛ ɓɛŋma kɛ́ na. Yasi wɛtɛ, wunɛ sáŋ mi, kɛto wunɛ ɗya mampa ditɔ. 27Wunɛ tî kel mɛsay kɛto mɛɗye mɛte yi ta ɓeyɔ gwe nɛ ŋgbɔt kɛ́ na. Yasi wɛtɛ, wunɛ kêl mɛsay kɛto mɛɗye mɛte yi ta ɗiyɔ kelɔ nde, wunɛ ɓɛ̂ki nɛ joŋgwɛ te yi kpo nɛ kpo. Mɛɗye mɛte, yo *Mɔnɔ mumɔ ta nyɛ wunɛ yo, kɛto yo ndi gba nyɛ yi Njambiyɛ tɔkuma.» 28Ndana, ɛ ɓo nje diyɛ nyɛ nde: «Yo yasi te nda yi wusɛ yâkaŋgwɛ kelɔ, nɛ́ wusɛ kel mɛkele mɛte yi Njambiyɛ kwaɗyɛ kɛ́?» 29Ɛ nyɛ yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Yasi te yi Njambiyɛ kwaɗyɛ nde, wunɛ kêl kɛ́, yo nde, wunɛ tîki temɔ kɛ yi mɔ te yi nyɛ tomma kɔ.» 30Ɛ ɓo nje lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Kwalɔ mɛyekambiyɛ te nda yi wɛ kelɛ yi wusɛ ta ɓɛŋɛ tikɔ nɛ temɔ kɛ yɔ kɛ́? Yo mɛsay te nda wɛ kelɛ kɛ́? 31Ɓesaŋmbambɔ ɓusu ɗya *man kɛ koŋgor nda yi yo kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ nde: ‹A nya ɓo mɛɗye mɛte yi wulɛ kɛ ɗyoɓɔ kɛ́ nde, ɓo ɗyâki.› » 32Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Mɔyisi tì nyɛ wunɛ mɛɗye mɛte yi wulɛ kɛ ɗyoɓɔ kɛ́ na. Yasi wɛtɛ, yo Saŋmbɛ kɛ nyɛ wunɛ gba mɛɗye mɛte yi wulɛ kɛ ɗyoɓɔ kɛ́. 33Kɛto mɛɗye mɛte yi Njambiyɛ nyɛ kɛ́, yo yɔkɔ ɛ piyɛ wulɛ ɗyoɓɔ nje nyɛ ɓotu ɓe mɛnɛti maka joŋgwɛ te yi kpo nɛ kpo kɔ.» 34Ɛ ɓo nje lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Nyaŋgwɛ mbam, nyɛkɔ wusɛ mɛɗye mɛte yite mɛtu hɛnɛ.» 35«Mi mbɛ mɛɗye mɛte yi nyɛ mumɔ joŋgwɛ. Mɔ te ɛ nje kɛ yembɛ, mɔ te tí gwe nja wɛtɛ yesɔ na. Sendi, yɔkɔ ɛ tikɛ temɔ nɛ mi, mɔ te tí gwe yɛsiɗyɛ wɛtɛ yesɔ na. 36Yasi wɛtɛ, mi ma lɛpɔ nyɛ wunɛ, ma ko ɓɛkɔ nde, wunɛ ɓɛŋma mi, wunɛ yeti kɛ tikɔ temɔ nɛ mi na. 37Ɓomɔ hɛnɛ ɓe Da nyɛ mi, ɓo ta nje kɛ yembɛ. Ko mi tí sɛŋɛ mɔ te ɛ nje kɛ yembɛ kɔ na, 38kɛto mi ti píkwɛ wulɛ ɗyoɓɔ, nɛ́ mi nje kel yasi te yi mi kwaɗyɛ kɛ́ na. Yasi wɛtɛ, mi njáki nje kelɔ yasi te yi Mɔ te ɛ tomma mi kɔ kwaɗyɛ kɛ́. 39Yo nde, Mɔ te ɛ tomma mi njesɛ kɔ kwáɗyikwɛ nde, kɛ njoka ɓomɔ hɛnɛ te yi nyɛ nya mi ɓaka, mi tî ɗimbiɗya mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ na. Yasi wɛtɛ, mi wômkwɛ ɓo hɛnɛ kɛ njena yesɔ siyna mbokɔ. 40Kɛto yasi te yi Saŋmbɛ kwaɗyɛ kɛ́, yo nde, mumɔ hɛnɛ ɛ kaŋɛ misi ɓɛŋɛ nɛ mi Mɔnɔ tikɔ temɔ nɛ mi, mɔ te ɓɛ̂ki nɛ joŋgwɛ te yi kpo nɛ kpo. Ma mi ta womiyɛ mbɛ nyɛ kɛ njena yesɔ siyna mbokɔ.»

41Ɗete, ɛ Ɓeyudɛn nyiŋgila nɛ nyɛ, kɛto a lɛpima nde: ‹Mi mbɛ mɛɗye mɛte yi piya wulɛ ɗyoɓɔ.› 42Ɛ ɓo ɗiki lɛpɔ nde: «’Yɔkɔ yeti gba Yesus te mɔnɔ Yosɛp na? ’Wusɛ yeti kɛ duwɛ saŋgwɛ ɓenɛ nyaŋgwɛ na? Ma ŋge ɓa yi nyɛ nje lɛpɔ nde, a píkwɛ wulɛ ɗyoɓɔ nje nɔ kɛ́?» 43Ɛ Yesus nje yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Wunɛ tîki mɛnyiŋgila. 44Mumɔ ti yaka nje kɛ yembɛ kinɛ nde, Da, Mɔ te ɛ tomma mi kɔ ɗûla nyɛ na. Ma mi ta womiyɛ mbɛ mɔ te kɛ njena yesɔ siyna mbokɔ. 45Yo kɛtinate kɛ mɛkana mɛ ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ nde: ‹Njambiyɛ ta teɗye ɓo hɛnɛ mɛyasi.› Mumɔ hɛnɛ ɛ lɛŋgwa mɛtɔ kɛ yasi te yi Da lɛpima ɓakiɗye yo, mɔ te kɛ nje kɛ yembɛ. 46Yeti nde, wɛtɛ mumɔ ɓɛŋma Da wɛtɛ yesɔ na, soŋɛ ndi yɔkɔ ɛ wulma pɛ yi Njambiyɛ nje nɔ kɔ. Yo ndi nyɛ ɓɛŋma Da. 47Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Mɔ te ɛ tikɛ temɔ nɛ mi, mɔ te nɛ joŋgwɛ te yi kpo nɛ kpo. 48Mi mbɛ mɛɗye mɛte yi nyɛ mumɔ joŋgwɛ. 49Ɓesaŋmbambɔ ɓun ɗya *man kɛ koŋgor. Ko ɓɛkɔ ɗete, ɓo gwa̧. 50Mɛɗye mɛte yi piya wulɛ ɗyoɓɔ kɛ́ kél nde, mɔ te ɛ ɗye yo, a tí gwe na. 51Mi mbɛ mɛɗye mɛte yi kelɛ nde, mumɔ ɓɛ̂ki nɛ joŋgwɛ yi piya wulɛ ɗyoɓɔ kɛ́. Ŋgɛ mumɔ ɗye mɛɗye mɛte, a ta ɓɛ nɛ joŋgwɛ kpo nɛ kpo. Yo nde, mɛɗye mɛte yi mi ta nyɛ nyɛ kɛ́, yo mɛmbundɔ mɛmbɛ. Mi ta nyɛ yo, nɛ́ ɓotu ɓe mɛnɛti maka ɓɛ nɛ joŋgwɛ.»

52Ɗete, ɛ Ɓeyudɛn kandɛ nyɛna mɛso tandɛ yan lɛpɔ nde: «Mbam kɔ yakama nyɛ wusɛ mɛmbundɔ mɛnɛ nde, wusɛ ɗyâki nɛ nje te yin?» 53Ɛ Yesus nje lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Ŋgɛ wunɛ ti ɗye mɛmbundɔ mɛ *Mɔnɔ mumɔ, hɔɓiye sendi mɛkiyɔ mɛnɛ na, wunɛ yeti nɛ joŋgwɛ kɛ yotu yun na. 54Mɔ te ɛ ɗye mɛmbundɔ mɛmbɛ, hɔɓiye sendi mɛkiyɔ mɛmbɛ, mɔ te nɛ joŋgwɛ te yi kpo nɛ kpo. Mi ta womiyɛ nyɛ kɛ njena yesɔ siyna mbokɔ. 55Yo nde, mɛmbundɔ mɛmbɛ gbate kpasa mɛɗye. Mɛkiyɔ mɛmbɛ sendi gbate kpasa yasi te yi siɗyɛ yɛsiɗyɛ. 56Mɔ te ɛ ɗye mɛmbundɔ mɛmbɛ, hɔɓiye sendi mɛkiyɔ mɛmbɛ, mɔ te kɛ temɔ mbɛ, mi sendi kɛ temɔ nɛ. 57Da te ɛ kelɛ nde, mumɔ ɓɛ̂ki nɛ joŋgwɛ kɔ tomma mi. Mi jóŋnaŋgwɛ jakimɛ nyɛ. Ɗete sendi, mɔ te ɛ ɗye mi, mɔ te ta joŋna sendi jakimɛ mi. 58Mɛɗye mɛte yi piya wulɛ ɗyoɓɔ kɛ́, yori. Yo yeti nda *man te yi ɓesaŋmbambɔ ɓun ɗya, ko ɓɛkɔ ɗete, ɛ ɓo ɗe ndi gwe kɛ́ na. Yasi wɛtɛ, mɔ te ɛ ta ɗye mɛɗye te yikɛ kɔ ta ɗiyɔ kpo nɛ kpo.» 59Yesus lɛ́pi mɛlɛpi maka kɛ ŋgimɔ te yi nyɛ ɓa̧ kɛ teɗye ɓomɔ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ kɛ mbanjɔ mɛwesiɗya mɛ Ɓeyudɛn kɛ Kapɛrnawum kɛ́.

Yesus lɛ́pi mɛlɛpi mɛte yi nyɛ

ɓomɔ joŋgwɛ

60Kɛ ɓo ma si wokɔ mɛlɛpi mɛte yi nyɛ lɛpima kɛ́, ɛ ɓaŋa ɓejekɛ ɓenɛ ɓuɗyate lɛpɛ kɛ kɔŋte nde: «Lɛpi te yikɛ nɛ ɗitɔ ɓuɗyate. Nda yakama ɓiye to te kɔ?» 61Yesus duwa̧ kɛ mɔy temɔ nɛ nde, ɓejekɛ ɓenɛ kɛ nyiŋgila kɛto lɛpi te yi nyɛ lɛpima kɛ́. Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «’Lɛpi kɛ kɛ njaŋgwɛ wunɛ? 62Ma yo ta nje ɓɛ ɓa nan, ŋgɛ wunɛ ɓɛŋɛ *Mɔnɔ mumɔ kɛ ɓendɔ yɔkwɛ kɛ̀ kɛ mbɛy te yi nyɛ paŋma ɗiyɔ kɛte kɛ́? 63Yo Kimɔ Sisiŋ nyɛ mumɔ joŋgwɛ. Mɛmbundɔ yeti nɛ ɗeti te yi kelɔ yiŋa kimɔ yasi na. Mɛlɛpi mɛte yi mi lɛpima mbɛ nyɛ wunɛ kɛ́, yo mɛlɛpi mɛte yi nyɛ mumɔ Sisiŋ Njambiyɛ, nyɛ sendi nyɛ joŋgwɛ. 64Yasi wɛtɛ, ɓaŋa waka kɛ njoka yun yeti kɛ tikɔ temɔ nɛ mi na.» Yesus lɛ́pi ɗete, kɛto a ma duwɛ ɓotu ɓete ɓe tì tikɛ temɔ nɛ nyɛ ɓaka njombu yaŋa, duwɛ sendi mɔ te ɛ ta ɗyaŋgwɛ nyɛ kɔ. 65Ɛ nyɛ kɛ̀ mbɔmbu lɛpɔ nde: «Yori yi mi lɛpima nyɛ wunɛ nde, mumɔ ti yaka nje kɛ yembɛ, ŋgɛ Da ti nyɛ nyɛ ɗeti na.»

66Kandɛ kɛ ŋgimɔ te yite ɛ ɓaŋa ɓejekɛ ɓenɛ ɓuɗyate ɗuwɛ kɛ njɔŋ nɛ kinɛ kɛndɔ se ɓenɛ ɓo na. 67Ɛ Yesus nje ɗiyɔ lɛpɔ nyɛ ɓejekɛ te ɓari kamɔ jɔ yiɓa nde: «’Wunɛ sendi, wunɛ kɛ kwaɗyɛ kwa̧?» 68Ɛ Simɔn Piyɛr yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, hɛ ta nje kwa̧ kɛ̀ pɛ yi nda? Yo wɛ ɓɛ nɛ mɛlɛpi mɛte yi nyɛ mumɔ joŋgwɛ te yi kpo nɛ kpo. 69Ma wusɛ kɛ tikɔ su temɔ kɛ yɔ, duwɛ sendi nde, wɛ pupuna mɔ te yi Njambiyɛ tɔkuma njesɛ.» 70Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ ɓo nde: «’Wunɛ ɓaka kamɔ jɔ yiɓa, yeti gba mi tɔkɛ wunɛ na? Ma wɛtɛ mumɔ kɛ njoka yun nɛ *Satan.» 71Yasi yinɔri, a lɛ́pi nɛ Yudas te mɔnɔ Simɔn Iskariyot, kɛto yo gba nyɛ mɔ te ɛ ta ɗyaŋgwɛ nyɛ kɔ. A ɓa̧ kɛ njoka ɓejekɛ kamɔ jɔ yiɓa.

7

Ɓemaŋ ɓe Yesus yeti kɛ tikɔ temɔ

nɛ nyɛ na

1Kɛ kɔŋ mɛyasi mɛnɔri ɛ Yesus kwa̧ kɛ̀ mɛɗya nɛ mɛɗya kɛ Galile. A tì kwaɗyɛ kɛ̀ kɛ mɛɗya mɛte yi Yuda na, kɛto ɓekum Ɓeyudɛn ɗikima sa̧ nje te yi wo nyɛ. 2Yinɔri jesɔ Ɓeyudɛn yi ɓo ɗikima sumɔ mɛbala ya kɛte kɛ́ ɓa̧ kɛ wuta. 3Ɛ ɓemaŋ nɛ Yesus lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Wɛ tî ɗiy se waka na, kwaŋgɔ kɛ̀ kɛ Yuda, nɛ́ ɓejekɛ ɓɔ ɓɛŋ sendi nyaŋgwɛ mɛkele mɛte yi wɛ kelɛ kɛ́. 4Kɛto ŋgɛ mumɔ kwaɗyɛ nde, ɓomɔ dûkwɛ nyɛ, a ti kél yasi sɔɗyate na. Ma nda wɛ kɛ kelɔ nyaŋgwɛ mɛkele ɗete kɛ́, punjukwɛ yotu yɔ nɛ ŋguru wɔ kɛ misi mɛ ɓomɔ.» 5Ko ɓemaŋ nɛ Yesus sendi tì ɓɛ kɛ tikɔ temɔ nɛ nyɛ na. 6Ɛ nyɛ nje lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Ŋgimɔ te yembɛ tì pa ɗya̧ na. Yasi wɛtɛ kɛ yun, ŋgimɔ hɛnɛ kimɔte. 7Ɓotu ɓe mɛnɛti maka ti yaka ɓenɔ wunɛ na. Yasi wɛtɛ, ɓo ɓén mi, kɛto mi kɛ ɓɛŋɛ mɛkele man lɛpɔ nde, yo ɓeyate. 8Wunɛ kwâŋ yun kɛ̀ jesɔ te. Kɛ ɓɛ mi, mi yeti kɛ kɛ̀ mbɛ na, kɛto ŋgimɔ te yembɛ tì pa yaka na.» 9Kɛ nyɛ ma si lɛpɔ ɗete nyɛ ɓo kɛ́, ɛ nyɛ kwa̧ ɗiyɔ ndi kɛ Galile.

Mɛtandɔ kɛ njoka Yesus

ɓenɛ Ɓeyudɛn

10Ndana, kɛ ɓemaŋ ma si kwa̧ kɛ̀ jesɔ kɛ́, ɛ nyɛ tɛmɛ mbɔmbila kwa̧ kɛ̀ sendi mate kinɛ punjɛ yotu na. 11Ɓekum Ɓeyudɛn ɗikima sa̧ nyɛ kɛ jesɔ lɛpɔ nde: «A we?» 12Ɓomɔ ɗikima lɛpɔ kasi nɛ ɓuɗyate nɛ hi̧hi̧hi̧ kɛ njoka ŋgil. Ɓaŋa ɗikima lɛpɔ nde: ‹Mbam te kimɔ mumɔ!› Ɓaŋa nde: ‹Ja̧, a kɛ seɓile ɓomɔ kɛnjɛ kɛ ɓeya nje.› 13Yasi wɛtɛ, ko mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ tì ɓɛ kɛ lɛpɔ kasi nɛ nɛ gbas gbas kɛ misi mɛ ɓomɔ na, kɛto ɓo ɗikima kambɔ ɓekum Ɓeyudɛn.

14Ndana, kɛ mɛtu mɛ jesɔ ma kumɔ kɛ ɓembe kɛ́, ɛ Yesus kwa̧ kɛ̀ kɛ mbanjɔ Njambiyɛ kandɛ teɗya ɓomɔ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ. 15Ɛ Ɓeyudɛn ŋgbakima lɛpɔ nde: «Mbam kɔ tì kelɛ yiŋa nyaŋgwɛ sukul na. Ma a njáki nje ɓɛ nɛ duwa̧ mɛkana mɛte yikɛ wulɛ nɔ we?» 16Ɛ Yesus nje yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Yasi te yi mi teɗye kɛ́ ti wúla kɛ ɗyanɔ ɗyembɛ nɛ ŋguru wombɛ na, yasi wɛtɛ, yo wúla kɛ yi Njambiyɛ, nyɛ Mɔ te ɛ tomma mi kɔ. 17Ŋgɛ mumɔ jayɛ nde, a ta kelɔ yasi te yi Njambiyɛ kwaɗyɛ, mɔ te ta duwɛ, ho yasi te yi mi teɗye kɛ́ wúla kɛ yi Njambiyɛ, ho yo wúla kɛ ɗyanɔ ɗyembɛ. 18Mɔ te ɛ lɛpɛ yasi te yi wulɛ kɛ ɗyanɔ ɗyenɛ kɔ sáŋ nde, ɓomɔ lûksa nyɛ. Yasi wɛtɛ, yɔkɔ ɛ kelɛ yasi sa̧ nde, ɓomɔ lûksa mɔ te ɛ tomma nyɛ kɔ kɛ lɛpɔ gbakasi. Sendi, a yeti mɔ kɔtu mɛkele na. 19’Mɔyisi tì nyɛ wunɛ mɛmboŋga mɛ Njambiyɛ na? Ma ko mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ kɛ njoka yun yeti kɛ joŋna ɓeŋgwɛ mɛmboŋga mɛte na. Kɛto ŋge yi wunɛ sa̧ nje te, nɛ́ wunɛ wo mi kɛ́?» 20Ɛ ɓotu ɓete ɓe ɓa̧ womɛte nɛ ŋgil te ɓaka yeŋsa nde: «Wɛ nɛ ɓeya sisiŋ kɛ yotu. Mɔ te nda kɛ sa̧ nje te yi wo wɛ kɔ?» 21Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Mi kelma ndi nyaŋgwɛ mɛkele wɛtɛ, ma wunɛ hɛnɛ kɛ ŋgbakima. 22Mɔyisi nya wunɛ mboŋga nde, wunɛ pɛ̂si ɓɔnɔ ɓembam hɛnɛ. Yasi yinɔri ti kánda kɛ yi Mɔyisi na, yo wúla nɛ ɓesaŋmbambɔ ɓete. Yo kɛto mboŋga te yite yi Mɔyisi nya kɛ́, ko kɛ yesɔ *Saba wunɛ kɛ pɛsɔ ɓɔnɔ ɓembam. 23Wunɛ kɛ pɛsɔ ɓɔnɔ ɓembam ko kɛ yesɔ Saba, kambɔ wunɛ mɛ nje jɔsiɗye mboŋga te yi Mɔyisi nya kɛ́. Ŋgɛ wunɛ kelɛ ɗete, kɛto ŋge yi wunɛ nje wokɔ ŋgambi nɛ mi, kɛto mi siɗya kɔn ndiŋgɛlɛ mumɔ kɛ yesɔ Saba kɛ́? 24Wunɛ tî pɛsi jɔsi ɓeŋgwɛ mbɛri misi mɛ mumɔ na, yasi wɛtɛ, wunɛ pɛ̂si jɔsi nɛ ŋgbeŋ.»

25Ɛ ɓaŋa ɓomɔ ɓe Yerusalɛm ɗiki lɛpɔ nde: «’Yeti mbam kɔ yi ɓomɔ sa̧ nje te yi wo nyɛ kɔ na? 26Nɛ ɓɛ̂ŋa ndi, a kɛ lɛpina kɛ misi mɛ ɓomɔ nɛ gbas gbas, ko ɗete, ɓo yeti kɛ lɛpɔ yaŋa nyɛ nyɛ na. ’Yite nde, ɓekum ma duwɛ gbate nde, nyɛ *Krist? 27Yasi wɛtɛ, kɛ mbam te yɔkɔ, wusɛ duwa̧ su mbɛy te yi nyɛ wulma kɛte nje nɔ kɛ́. Ndi nde, komɛ Krist ta nje kɛ́, ko mumɔ tí duwɛ mbɛy te yi nyɛ wulma kɛte nje nɔ kɛ́ na.»

28Yesus ɓa̧ kɛ teɗye ɓomɔ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ kɛ mbanjɔ Njambiyɛ. Ɛ nyɛ lɛpɛ nɛ mɛn kɛ kwey nde: «’Wunɛ lɛ́pi gba nde, wunɛ duwa̧ mi, duwɛ sendi mbɛy te yi mi wulma kɛte nje nɔ kɛ́? Ndi nde, mi ti njáki nɛ ɗeti te yembɛ na. Mɔ te ɛ tomma mi kɔ, nyɛ mɔ te yi ɓomɔ yâkaŋgwɛ tikɔ temɔ nɛ nyɛ, ma wunɛ yeti kɛ duwɛ nyɛ na. 29Ndi mi kɛ duwɛ mbɛ nyɛ, kɛto mi wúla pɛ yenɛ nje nɔ. Yo nyɛ tomɛ mi.» 30Ɛ ɓo sa̧ nje te yi ɓiye nyɛ, ko ɓɛkɔ ɗete, mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ tì kɛnjɛ ɓɔ kpokɛ nɛ nyɛ na, kɛto ŋgimɔ nɛ tì pa ɗya̧ na. 31Ɓomɔ ɓuɗyate kɛ njoka ŋgil tikima temɔ kɛ yenɛ. Ɛ ɓo ɗiki lɛpɔ nde: «Komɛ *Krist ta nje kɛ́, a ta kelɔ ka mɛyekambiyɛ kwa̧ yikɛ yi mbam kɔ kelma kɛ́?» 32*Ɓefarisɛ̧ wokuma mɛyasi mɛnɔri yi ɓomɔ ɗikima nyiŋgila kɛ njoka ŋgil kɛ kasi Yesus kɛ́. Ɛ ɓekum ɓe ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ nɛ̀ Ɓefarisɛ̧ tomɛ ɓotu ɓe ɓakiɗya mbanjɔ Njambiyɛ, nɛ́ ɓo kɛ̀ ɓiy nyɛ.

33Ɛ Yesus lɛpɛ nde: «Mi ndi nɛ mɔnɔ ŋgimɔ te yi kwaŋɗye sinɛ wunɛ, kɛ kɔŋte, mi má yɔkwɛ kɛ̀ pɛ yi Mɔ te ɛ tomma mi kɔ. 34Wunɛ ta sa̧ mi, ko wunɛ tí dolɔ mi na. Sendi, wunɛ tí kumɔ yun kɛ mbɛy te yi mi ta ɗiyɔ mbɛ kɛte na.» 35Ɛ Ɓeyudɛn nje lɛpɔ tandɛ yan nde: «Yite nde, a ta kɛ̀ ɓa we yi wusɛ ta ɗiyɔ kinɛ dolɔ nyɛ kɛ́? ’Yite nde, a ta kɛ̀ kɛ yi Ɓeyudɛn ɓete yi ɓo wanjima ɓo ɓe ɗiyɛ kɛ njoka Ɓegrɛk ɓaka? ’A ta kɛ̀ mate kɛ̀ teɗye Ɓegrɛk mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ?» 36Yiŋa nde: « ‹Wunɛ ta sa̧ mi, ko wunɛ tí dolɔ mi na,› sendi, ‹wunɛ tí kumɔ kɛ mbɛy te yi mi ɗiyɛ mbɛ kɛte na,› a kwáɗyikwɛ lɛpɔ komɛte nde ŋge?»

37Yesɔ siyna jesɔ ɓa̧ nyaŋgwɛ yesɔ jesɔ kwa̧ bosa mɛyesɔ mɛte yiri hɛnɛ. Yesɔ te ɛ Yesus tɛmɛ lɛpɔ nɛ mɛn kɛ kwey nde: «Mɔ te ɛ gwe yɛsiɗyɛ, a njâki kɛ yembɛ nje hɔɓiye yasi te yi ta siɗyɛ yɛsiɗyɛ nɛ kɛ́. 38Mɛkana mɛ Njambiyɛ kɛ lɛpɔ nde: ‹Mɔ te ɛ tikɛ temɔ nɛ mi, nyaŋgwɛ mɛɗuku mɛte yi nyɛ joŋgwɛ ta sokula wulɛ kɛ mɔy nɛ.› » 39Yinɔri Yesus lɛ́pi nɛ kasi Kimɔ Sisiŋ te yi ɓotu ɓete ɓe tikɛ temɔ nɛ nyɛ ta ɓɛ nɔ kɛ́. Yo nde, kɛ ŋgimɔ te yite Njambiyɛ tì pa njesɛ Kimɔ Sisiŋ na, kɛto a tì pa yɔkiɗye Yesus kɛnjɛ ɗyoɓɔ kɛ mbɛy mɛluksa mɛnɛ na.

Ɓekum Ɓeyudɛn yeti kɛ jayɛ nde,

Yesus nyɛ Krist na

40Kɛ ɓaŋa ɓotu ɓete ɓe ɓa̧ kɛ njoka ŋgil ɓaka ma wokɔ mɛlɛpi mɛte kɛ́, ɛ ɓo lɛpɛ nde: «Mbam kɔ gbate mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ te yi ɓo ɗikima lɛpɔ nɔ kɔ.» 41Ɓaŋa ɗikima lɛpɔ nde: «Yɔkɔ gba *Krist.» Ɓaŋa nde: «’Yo Krist ta wulɛ Galile nje nɔ? 42’Mɛkana mɛ Njambiyɛ ti lɛ́pi nde, Krist ta wulɛ kɛ kandɔ kumande Davit kɛ ɗya̧ Betɛlɛhɛm komɛ Davit ɗikima ɗiyɔ kɛ́ na?» 43Ɛ ŋgil ɓaka kɛ ɓembe kɛto Yesus. 44Ɓaŋa diyma kɛ̀ ɓiye nyɛ. Yasi wɛtɛ, ko mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ tì kpokɛ nyɛ na. 45Ndana, ɛ ɓotu ɓe ɓakiɗya mbanjɔ Njambiyɛ yɔkwɛ kɛ̀ dolɔ ɓekum ɓe ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ nɛ̀ Ɓefarisɛ̧. Ɛ ɓo diyɛ ɓotu ɓe ɓakiɗya mbanjɔ Njambiyɛ nde: «Ŋge kelɛ yi wunɛ tì nje nɛ nyɛ kɛ́?» 46Ɛ ɓo yeŋsa nde: «Ko mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ yeti kɛ duwɛ lɛpi nda mbam te na.» 47Ɛ Ɓefarisɛ̧ nje yeŋsa nde: «’Yite nde, wunɛ sendi, wunɛ jayma nde, a sêɓila wunɛ? 48’Wunɛ wokuma wɛtɛ yesɔ nde, wɛtɛ kum wusu ho Ɓefarisɛ̧ tikima temɔ nɛ nyɛ nde?» 49Ɛ ɓo kɛ̀ mbɔmbu lɛpɔ nde: «Ndi nde, gba ɓotu ɓaka yeti kɛ duwɛ mɛmboŋga mɛ Njambiyɛ na. Njambiyɛ ma kita nɛ ɓo.» 50Wɛtɛ mbam nde Nikɔdɛm ɛ ka̧ kɛ̀ ɓɛŋɛ Yesus wɛtɛ ɗyoɓɔ nɛ tu kɔ ɓa̧ kɛ njoka Ɓefarisɛ̧. Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ ɓo nde: 51«’Yite nde, mɛmboŋga musu lɛ́pi nde, ɓo têɗya mumɔ mɛbɔnɛ kinɛ pa wokɔ mɛn mɔ te yi duwɛ nɛ mɛjɔsɔ mɛte yi nyɛ kelma kɛ́ na?» 52Ɛ ɓo lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «’Ma yite nde, wɛ sendi, wɛ mɔ Galile? Nɛmba kimɔte, wɛ ta ɓɛŋɛ nde, ko wɛtɛ mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ tì wulɛ wɛtɛ yesɔ kɛ Galile na.» [53Kɛ kɔŋte, ɛ mumɔ hɛnɛ tɔkɛ nje ɗuwɛ kɛ̀ tu̧ ɗyenɛ.

8

Kasi nya te ɛ kelma wanja kɔ

1Ɛ Yesus kwa̧ nɛ kɛ̀ kɛ *Keki mɛoliviye. 2Ɓemɛŋmɛnɛ sut, ɛ nyɛ yɔkwɛ kɛ̀ sendi kɛ mbanjɔ Njambiyɛ. Ɛ ŋgil ɓomɔ hɛnɛ kɛ̀ kɛ yenɛ. Ɛ nyɛ kwa̧ ɗiyɔ mɛtiɗyɛ kandɛ teɗya ɓomɔ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ. 3Ndana, ɛ ɓotu ɓe kɛtina mɛyasi nɛ̀ Ɓefarisɛ̧ ɓu̧ wɛtɛ nya te yi ɓo dolma nyɛ kɛ kelɔ wanja kɔ kɛ̀ nɔ kɛ yi Yesus. Ɛ ɓo ɓu̧ nyɛ tɛmbiɗye kɛ mbɔmbu ɓomɔ kwa̧ lɛpɔ nyɛ Yesus nde: 4«Yekele, wusɛ dɔŋgiɗya nya kɔ kɛ gba kelna wanja. 5Kɛ mɛmboŋga mɛte yi Mɔyisi kɛtima kɛ́, a pɛsima nde, wusɛ lôŋ njɛl nyari nda yɔkɔ nɛ mɛtari wo. Ma kɛ yɔ, wɛ lɛ́pi yɔ nɛ ŋge?» 6Ɓo lɛ́pi yinɔri yí lɛɓiye nɛ nyɛ, nɛ́ ɓo lɛpi nde, a lɛpinama ɓeyate. Yasi wɛtɛ, ɛ Yesus ɓutuma kɛtina kɛ ŋgbutu nɛ nyɛy ɓɔ. 7Nda yi ɓo ka̧ ndi mbɔmbu yí diyɛ nyɛ mɛdiyan kɛ́, ɛ nyɛ tɛmɛ lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Mɔ te ɛ duwa̧ kɛ njoka yun nde, a tì pa kelɔ yiŋa ɓeya yasi wɛtɛ yesɔ kɔ kânda ɓetɛ tari lu̧ nɛ nya kɔ.» 8Kɛ kɔŋte, ɛ nyɛ ɓutuma sendi nɛ kɔkɔ kɛtina kɛ ŋgbutu. 9Kɛ ɓo ma wokɔ ɗete kɛ́, ɛ ɓo pundɛ wɛtɛ wɛtɛ kwa̧ kandɛ nɛ ɓetomba ɓete kɛ̀ nɔ. Ɛ Yesus tika nyɛpɔ ɓenɛ nyari kɛ mbɔmbu wenɛ. 10Ndana, ɛ Yesus tɛmɛ lɛpɔ nyɛ nyari nde: «Nyari, ɓotu ɓete ɓe lɛpinama nɛ wɛ ɓaka mɛ we? ’Ko mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ tì teɗye wɛ mɛbɔnɛ na?» 11Ɛ nyɛ yeŋsa nde: «Ko na, nyaŋgwɛ mbam.» Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Mi sendi, mi yeti kɛ teɗye wɛ mɛbɔnɛ na. Kwaŋgɔ, yasi wɛtɛ, wɛ tî ɓasiɗya kelɔ se ɓeya yasi na.»]

Yesus nde, nyɛ mɛjasi

12Ɛ Yesus nje ɓasiɗye lɛpina nyɛ ŋgil ɓomɔ lɛpɔ nde: «Mi mbɛ mɛjasi mɛte yi paniyɛ puyɛ nyɛ ɓotu ɓe mɛnɛti maka. Mɔ te ɛ ɓeŋgwɛ mi, mɔ te tí kɛndɔ kɛ mɔy yitil na, yasi wɛtɛ, a ta ɓɛ nɛ mɛjasi mɛte yi teɗye mumɔ nda yi nyɛ yâkaŋgwɛ joŋna nɔ kɛ́.» 13Ɛ *Ɓefarisɛ̧ lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Wɛ kɛ lɛpɔ yasi te yi wɛ duwa̧ kɛ kasi yɔ kɛ́ nɛ ŋguru wɔ. Ŋgɛ ɓɛ ɗete, yasi te yi wɛ lɛpɛ kɛ́ gba ja̧.» 14Ɛ nyɛ yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Ko gba mi lɛ́pi yasi te yi mi duwa̧ kɛ kasi mbɛ nɛ ŋguru wombɛ, yasi te yi mi lɛpɛ kɛ́, gbakasi, kɛto mi duwa̧ mbɛy te yi mi wulma kɛte nɛ̀ mbɛy te yi mi kɛ kɛte kɛ́. Yasi wɛtɛ, wunɛ yeti kɛ duwɛ yun mbɛy te yi mi wulma kɛte nɛ̀ mbɛy te yi mi kɛ̀ kɛte kɛ́ na. 15Wunɛ pɛ́si yun jɔsi nɛ nje te yi ɓomɔ. Yasi wɛtɛ, mi yeti kɛ pɛsɔ mbɛ jɔsi wɛtɛ mumɔ na. 16Ŋgɛ ɓɛ nde, gba mi pɛ̂si jɔsi, pɛsina jɔsi mbɛ kɛ nje, kɛto mi yeti nyɛpɔ na, mi sinɛ Da, Mɔ te ɛ tomma mi kɔ. 17’Yo yeti kɛtinate kɛ gba mɛkana mɛ mɛmboŋga mun nde, ŋgɛ ɓomɔ yiɓa nje lɛpɔ ndi kiya yasi kɛ yasi te yi ɓo ɓɛŋma nɛ̀ yi ɓo wokuma kɛ́, lɛpi te gbakasi na? 18Gba mi nɛ ŋguru wombɛ kɛ lɛpɔ yasi te yi mi duwa̧ kɛ kasi mbɛ. Sendi, Da, Mɔ te ɛ tomma mi kɔ kɛ lɛpɔ yasi te yi nyɛ duwa̧ kɛ kasi mbɛ kɛ́.» 19Ɛ ɓo nje diyɛ nyɛ nde: «Sɔŋgwɛ we?» Ɛ nyɛ yeŋsa nde: «Ko mi ko Saŋmbɛ, wunɛ yeti kɛ duwɛ mbaŋa na. Wunɛ má dukwɛ mi gbate, ma wunɛ duwa̧ sendi Saŋmbɛ.» 20A lɛ́pi mɛyasi mɛnɔri kɛ mbanjɔ Njambiyɛ kɛ ŋgimɔ te yi nyɛ ɓa̧ kɛ teɗye ɓomɔ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ kɛ mbɛy te yi ɓomɔ ɗiki nyɛ mɛyasi nɛ sadaka nyɛ Njambiyɛ kɛ́. Ko mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ tì nyɛ ɓɔ kɛ yotu nɛ na, kɛto ŋgimɔ nɛ tì pa ɗya̧ na.

21Ɛ nyɛ nje lɛpɔ sendi nyɛ ɓo nde: «Mi kɛ kwa̧ mbɛ, wunɛ ta sa̧ mi, wunɛ ta gwe ndi kɛ mɔy mɛɓeyɔ mun. Kɛ mbɛy te yi mi kɛ̀ mbɛ kɛte kɛ́, wunɛ ti yaka kɛ̀ yun mate na.» 22Ɛ Ɓeyudɛn ɗiki lɛpɔ tandɛ yan nde: «Yiŋa nde: ‹Kɛ mbɛy te yi mi kɛ̀ mbɛ kɛte kɛ́, wunɛ ti yaka kɛ̀ yun mate na,› ’yite nde, a ta wo yotu nɛ nɛ ŋguru wenɛ?» 23Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Wunɛ wúla yun kɛ mɛnɛti waka, ma mi mbɛ mɔ kwey. Wunɛ ɓotu ɓe mɛnɛti maka, mi yeti mbɛ mɔ mɛnɛti maka na. 24Yori yi mi lɛpima nyɛ wunɛ nde, wunɛ ta gwe ndi kɛ mɔy mɛɓeyɔ mun kɛ́. Kɛto ŋgɛ wunɛ ti tikɛ temɔ nde, yo gba mi mɔ te yi mi lɛpɛ nɔ kɔ na, wunɛ ta gwe ndi kɛ mɔy mɛɓeyɔ mun.» 25Ɛ ɓo nje diyɛ nyɛ nde: «Wɛ yɔ ɓa nda?» Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Ma mi lɛ̂pi sendi nde ŋge, ’yo yeti yasi te yi mi ɗiki lɛpɔ nyɛ wunɛ mɛtu hɛnɛ kɛ́ na? 26Mi nɛ ɓuɗya mɛyasi mɛte yi mi yakama lɛpɔ kɛ kasi yun, pɛsɔ sendi mɛlɛpi mɛte yi ɓɛŋɛ wunɛ. Yasi wɛtɛ, Mɔ te ɛ tomma mi njesɛ kɔ, yo Mɔ te ɛ lɛpɛ ndi gbakasi. Mɛyasi mɛte yi mi wokuma kɛ numbu nɛ kɛ́, yo ndi yite yi mi lɛpɛ mbɛ nyɛ ɓotu ɓe mɛnɛti maka.» 27Ɓomɔ tì ɓɛ kɛ duwɛ nde, a lɛ́pi kasi Da nyɛ ɓo na. 28Ɗete, ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Komɛ wunɛ ta si ŋgba *Mɔnɔ mumɔ kɛ jeti tɛmbiɗye kɛ kwey kɛ́, yo komɛte yi wunɛ ta nje duwɛ sendi nde, yo gba mi mɔ te yi mi lɛpɛ nɔ kɔ. Wunɛ má nje duwɛ yɛy nde, mi ti kél yaŋa nɛ ɗyanɔ te yembɛ na, yasi wɛtɛ, mi lɛ́pi mɛyasi mɛte yi Da teɗya mi kɛ́. 29Mi sinɛ mɔ te ɛ njesa mi kɔ. A tì tikɛ mi nyɛpɔ na, kɛto mi kɛ kelɔ yasi te yi nyɛ nyɛ mɛsosa kɛ́ mɛtu hɛnɛ.» 30Kɛ Yesus ma lɛpɔ ɗete kɛ́, ɛ ɓomɔ ɓuɗyate tikɛ temɔ nɛ nyɛ.

31Ndana, ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ Ɓeyudɛn ɓete ɓe tikima temɔ nɛ nyɛ ɓaka nde: «Ŋgɛ wunɛ kɛ̀ mbɔmbu tikɔ temɔ kɛ mɛlɛpi mɛmbɛ mɛtu hɛnɛ, yite wunɛ gba ɓejekɛ ɓembɛ. 32Ɗete, wunɛ ta duwɛ lɛpi te yi lɛpɛ gbakasi. Lɛpi te má kelɔ nde, wunɛ ɗûkwɛ kɛ ɗiyɔ bala.» 33Ɛ ɓo yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Wusɛ ɓenday ɓe Abaraham, ko wusɛ tì pa ɗiyɔ bala mumɔ wɛtɛ yesɔ na. Kɛto nan yi wɛ nje lɛpɔ nde, wusɛ ta ɗuwɛ kɛ gba ɗiyɔ bala nje ɗiyɔ nɛ yotu su nɛ ŋguru wusu kɛ́?» 34Ɛ nyɛ yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Mumɔ hɛnɛ ɛ joŋna kɛ mɛɓeyɔ, nyɛ bala mɛɓeyɔ. 35Yo nde, bala ti ɗíy kpo nɛ kpo kɛ mɔy kandɔ na, yasi wɛtɛ, yo mɔnɔ kandɔ ɗiyɛ kpo nɛ kpo kɛ mɔy kandɔ. 36Ŋgɛ ɓɛ nde, mi *Mɔnɔ mumɔ sôŋa wunɛ kɛ ɗiyɔ bala, yite wunɛ ta ɗuwɛ gbate kɛ ɗiyɔ bala nje ɗiyɔ nɛ yotu yun nɛ ŋguru wun. 37Mi duwa̧ nde, wunɛ ɓenday ɓe Abaraham, ko ɓɛkɔ ɗete, wunɛ kɛ sa̧ nje te yi wo mi, kɛto mɛlɛpi mɛmbɛ yeti kɛ nyiŋɛ kɛ mɔy mɛtemɔ mun na. 38Mi lɛ́pi mbɛ yasi te yi mi ɓɛŋma kɛ yi Saŋmbɛ kɛ́. Wunɛ kél ndi sendi yun mɛyasi mɛte yi wunɛ wokuma nɛ saŋgwɛ te wun kɛ́.» 39Ɛ ɓo yeŋsa lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Abaraham saŋmbambɔ wusu.» Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Wunɛ má ɓɛki ɓenday ɓe Abaraham, ma wunɛ kɛ kelɔ mɛyasi nda nyɛ. 40Ma ndana, gba mi mɔ te ɛ lɛpima gbakasi nyɛ wunɛ kɛ mɛyasi mɛte yi mi wokuma kɛ numbu Njambiyɛ kɛ́, wunɛ kɛ sa̧ nje te yi wo mi. Yinɔri Abaraham tì kelɛ ɗete na. 41Wunɛ kɛ kelɔ mɛkele mɛ saŋgwɛ wun.» Ɛ ɓo lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Wusɛ yeti ɓɔnɔ ɓe wanja na. Wusɛ ndi nɛ saŋgwɛ wɛtɛ, yo Njambiyɛ.» 42Ɛ nyɛ yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Njambiyɛ má ɓɛki saŋgwɛ wun, ma wunɛ kɛ kwaɗyɛ mi, kɛto mi wúla kɛ yenɛ nje nɔ, mi nja̧ jakimɛ nyɛ, mi tì nje nɛ ɗeti te yembɛ na, yo nde, yo nyɛ tomɛ mi. 43Ŋge ɓa nje kelɔ yi wunɛ ti wóku yun lɛpi te yi mi lɛpɛ kɛ́? Yo kɛto wunɛ yeti nɛ ɗeti te yi lɛŋgwɛ mɛtɔ wokɔ na. 44Gba saŋgwɛ wun *Kum ɓeya mɛkele. Ma wunɛ kɛ kwaɗyɛ kelɔ mɛyasi mɛte yi saŋgwɛ wun ɓɛ nɛ mɛsosa kɛte kɛ́. Nyɛ mɔ wona ɓomɔ kandɛ njombu yaŋa. A yeti nɛ kasi nɛ gbakasi na, kɛto gbakasi yeti kɛ nyɛ na. Komɛ nyɛ kelɛ ja̧ kɛ́, a lɛ́pi ndi yasi te yi pundɛ ndi kɛ mɔy temɔ nɛ, kɛto nyɛ mɔ ja̧, yo nyɛ bosa mɔ ja̧. 45Yasi wɛtɛ, kɛ ɓɛ mi, wunɛ yeti kɛ tikɔ temɔ nɛ mi na, kɛto mi lɛ́pi yasi te yi ɓɛ gbakasi. 46Nda kɛ njoka yun yakama teɗye nde, mi kelma yiŋa ɓeya yasi kɔ? Ma ŋgɛ ɓɛ nde, yasi te yi mi lɛpɛ kɛ́ gbakasi, kɛto ŋge yi wunɛ ti tíki temɔ nɛ mi kɛ́? 47Mɔ te ɛ ɓɛ mɔ Njambiyɛ, mɔ te kɛ ɓiye to mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ, yo nde, yi wunɛ ti ɓíya yun to te kɛ́, kɛto wunɛ yeti yun ɓotu ɓe Njambiyɛ na.» 48Ɛ Ɓeyudɛn yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Yi wusɛ lɛpima nde, wɛ gba *Mɔ Samari, wɛ sendi nɛ ɓeya sisiŋ kɛ yotu kɛ́, ’wusɛ kelma ja̧?» 49Ɛ nyɛ yeŋsa nde: «Ko mi yeti mbɛ nɛ ɓeya sisiŋ kɛ yotu na, yo nde, mi lúksa Saŋmbɛ, ma wunɛ kɛ kpalɔ nje yɛliyɛ yun mi. 50Yasi wɛtɛ, kɛ ɓɛ mi, mi ti sáŋ nde, ɓomɔ lûksa mi na. Yo nɛ wɛtɛ mumɔ te ɛ sa̧ nde, ɓomɔ lûksa mi, yo nyɛ kɛ pɛsɔ jɔsi ɓomɔ. 51Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Ŋgɛ mumɔ ɓakiɗye mɛlɛpi mɛmbɛ, ko a tí gwe na.» 52Ɛ Ɓeyudɛn nje lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Hɛ duwa̧ ndana yɛy nde, wɛ nɛ ɓeya sisiŋ kɛ yotu. Abaraham gwa̧, ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ ma gwe sendi, ma ŋge nje kelɔ yi wɛ lɛpɛ nde: ‹Ŋgɛ mumɔ ɓakiɗye mɛlɛpi mɛmbɛ, ko a tí gwe› kɛ́? 53Wɛ táka nde, wɛ kwa̧ saŋmbambɔ wusu Abaraham ɛ gwa̧ kɔ nde? Ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ ma gwe sendi, wɛ táka yɔ nde, wɛ ɓa nda?» 54Ɛ nyɛ yeŋsa nde: «Ŋgɛ gba mi nɛ ŋguru wombɛ lukse yotu mbɛ, luksa yotu te yite gbɛlate. Yo Saŋmbɛ te yi wunɛ lɛpɛ nde, nyɛ Njambiyɛ wun kɔ, yo nyɛ kɛ lukse mi. 55Yasi wɛtɛ, wunɛ yeti kɛ duwɛ nyɛ na. Kɛ ɓɛ mi, mi kɛ duwɛ nyɛ. Ŋgɛ mi lɛpɛ nde, mi yeti kɛ duwɛ nyɛ na, yite mi mɛ mɔ ja̧ nda wunɛ. Yo nde, mi duwa̧ nyɛ, ɓakiɗye sendi mɛlɛpi mɛnɛ. 56Saŋmbambɔ wun Abaraham ɗikima takɛ nde, a ta ɓɛŋɛ ŋgimɔ te yi mi ta nje kɛte kɛ́, ɛ nyɛ wokɛ mɛsosa ɓuɗyate. Kumɔ kɛ́, ɛ nyɛ ɓɛŋɛ ŋgimɔ te gbate, ɛ nyɛ sosa.» 57Ɛ Ɓeyudɛn lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Wɛ tì pa kumɔ gbɛla mɛsew kamɔtan na, ’wɛ nde, wɛ ɓɛŋma Abaraham nde?» 58Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Piŋɔ te yi ɓo tì pa ja Abaraham na, mi mɛ mbɛ kɛte.» 59Ndana, ɛ ɓo tɔkɛ mɛtari, nɛ́ ɓo lu̧ nɛ nyɛ. Yasi wɛtɛ, ɛ nyɛ sɔma kwa̧ pundɔ kɛ mbanjɔ Njambiyɛ.

9

Yesus kɛ ɓutɛ misi mɛ wɛtɛ mbam

1Ndana, kɛ ŋgimɔ te yi Yesus ɓa̧ kɛ tɔkɛ nje kwa̧ nɔ kɛ́, ɛ nyɛ ɓɛŋɛ wɛtɛ mbam te ɛ jaɗya ndi nɛ ɗiɓina misi kɔ. 2Ɛ ɓejekɛ ɓenɛ diyɛ nyɛ nde: «Yekele, kɛto ŋge yi mbam kɔ jaɗya nɛ ɗiɓina misi kɛ́? ’Yo kɛto yiŋa ɓeya mɛkele mɛnɛ nɛ ŋguru wenɛ ho kɛto yiŋa ɓeya mɛkele mɛ saŋgwɛ ɓenɛ nyaŋgwɛ?» 3Ɛ Yesus yeŋsa nde: «Yeti nde, nyɛ ho saŋgwɛ ɓenɛ nyaŋgwɛ kelma yiŋa ɓeya mɛkele na. Yo nde, a jáɗyikwɛ nɛ ɗiɓina misi, nɛ́ Njambiyɛ punjɛ nyaŋgwɛ mɛkele mɛnɛ kɛ yotu nɛ. 4Kɛ ŋgimɔ te yi yesɔ ndi kɛte kɛ́, wusɛ yâkaŋgwɛ kelɔ mɛsay mɛ mɔ te ɛ tomma mi kɔ. Tu mɛ kɛ nje, ŋgimɔ te yi mumɔ ti yaka kelɔ se mɛsay na. 5Piŋɔ te yi mi ndi kɛ mɛnɛti maka, mi mbɛ mɛjasi te yi paniyɛ puyɛ nyɛ ɓotu ɓe mɛnɛti.» 6Kɛ nyɛ ma si lɛpɔ ɗete kɛ́, ɛ nyɛ sa mɛsɛri kɛ mɛnɛti ɓulɔ yo nɛ mɛsɛri lɔmbɛ kɛ misi mɛ mɔ ɗiɓina misi 7lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Kɛndɔ kɛ weyɛ misi mɔ kɛ Silɔy.» To Silɔy nde Mɔ te yi ɓo tomma nyɛ kɔ. Ɛ nyɛ tɛmɛ kwa̧ kɛ̀ weyɛ misi. A yɔkwa̧ mate, a mɛ kɛ ɓɛŋɛ yasi nɛ ŋgɛlɛlɛ. 8Ndana, ɛ ɓotu ɓete ɓe ɗikima ɗiyɔ wɛtɛ ɓenɛ mbam kɔ nɛ̀ ɓotu ɓete ɓe ɗikima ɓɛŋɛ nyɛ kɛ jɔmbɔ mɛyasi ɓaka lɛpɛ nde: «’Yeti gba mbam kɔ ɛ ɗikima ɗiyɔ mɛtiɗyɛ ɗiki jɔmbɔ mɛyasi kɔ na?» 9Ɛ ɓaŋa ɗiki lɛpɔ nde: «Yo nyɛ.» Ɓaŋa nde: «Ja̧, ɓenɛ nyɛ ɓóŋnaŋgwɛ ɓoŋnaŋgwɛ.» Ɛ nyɛ nɛ ŋguru wenɛ lɛpɛ nde: «Yo gba mi kɔ.» 10Ɛ ɓo nje diyɛ nyɛ nde: «Yo kwaŋnama nan yi misi mɔ ɓutunama nɔ kɛ́?» 11Ɛ nyɛ yeŋsa nde: «Wɛtɛ mbam nde Yesus ɓulma mɛnɛti lɔmbɛ kɛ misi mɛmbɛ nje lɛpɔ nyɛ mi nde: ‹Kɛn kɛ Silɔy kɛ̀ weyɛ misi mɔ.› Mi ka̧. Kɛ mi ma si weyɛ misi mɛmbɛ kɛ́, ɛ mi kandɛ ɓɛŋna yasi.» 12Ɛ ɓo diyɛ nyɛ nde: «Mbam te we?» Ɛ nyɛ yeŋsa nde: «Mi ti duwɛ na.»

13Ndana, ɛ ɓo ɓu̧ mɔ te ɛ ɓa̧ mbɔmbu nɛ ɗiɓina misi kɔ kɛ̀ nɔ kɛ yi *Ɓefarisɛ̧. 14Yasi yinɔri Yesus ɓúl mɛnɛti ɓutɛ nɛ misi mɛ mbam kɔ kɛ yesɔ *Saba. 15Yori yi Ɓefarisɛ̧ diyma sendi mbam kɔ yasi te yi kwaŋnama yi kelɔ nde, a ɓɛ̂ŋnaŋgwɛ ndana kɛ́. Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «A lɔmbuma mɛsɔpɔ kɛ misi mɛmbɛ, ɛ mi kwa̧ kɛ̀ weyɛ misi, ma ndana mi kɛ ɓɛŋɛ yasi.» 16Ɛ ɓaŋa Ɓefarisɛ̧ ɗiki lɛpɔ nde: «Yeti Njambiyɛ njesɛ nyɛ na, kɛto a yeti kɛ jesɔ mboŋga te ɛ lɛpɛ kasi Saba kɛ́ na.» Ɓaŋa ɗikima lɛpɔ yan nde: «’Mɔ mɛɓeyɔ yakama kelɔ ka kwalɔ mɛyekambiyɛ mɛte yikɛ yi nyɛ kelma kɛ́?» Ɛ ɓo ɓaka kɛ ɓembe.

17Ɛ ɓo nje kwa̧ sendi wolo diyɛ mɔ te ɛ ɓa̧ mbɔmbu nɛ ɗiɓina misi kɔ nde: «Wɛ lɛ́pi yɔ nɛ ŋge kɛ kasi mbam te? Wɛ lɛ́pi nɛ ŋge kɛ say te yi nyɛ kelma ɓutɛ nɛ misi mɔ kɛ́?» Ɛ nyɛ yeŋsa nde: «Nyɛ mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ.» 18Ko ɓekum Ɓeyudɛn tì kwaɗyɛ jayɛ nde, mbam kɔ ɓa̧ mbɔmbu nɛ ɗiɓina misi, jayɛ sendi nde, a njáki nje ɓɛŋna ndana na. Ɗete, ɛ ɓo jeɓa saŋgwɛ ɓenɛ nyaŋgwɛ. 19Ɛ *Ɓefarisɛ̧ diyɛ ɓo nde: «Yɔkɔ mɔnɔ wun yi wunɛ lɛpɛ nde, a jaɗya nɛ ɗiɓina misi kɔ? Yo kwaŋnama nan yi nyɛ mɛ kɛ ɓɛŋɛ yasi ndana kɛ́?» 20Ɛ ɓo yeŋsa nde: «Wusɛ kɛ duwɛ nde, yɔkɔ mɔnɔ wusu, duwɛ sendi nde, a jaɗya nɛ ɗiɓina misi. 21Ndi nde, yí lɛpɔ nɛ yasi te yi kwaŋnama nde, a ɓɛ̂ŋnaŋgwɛ ndana nɛ̀ mɔ te ɛ ɓutuma misi mɛnɛ kɔ, wusɛ yeti kɛ duwɛ yaŋa kɛte na. A mɛ mumɔ, wunɛ dîya ndi nyɛ, nyɛ nɛ ŋguru wenɛ ta yeŋsa nyɛ wunɛ.» 22Saŋgwɛ ɓenɛ nyaŋgwɛ yéŋsaŋgwɛ ɗete, kɛto ɓo ɓa̧ kɛ kambɔ ɓekum Ɓeyudɛn, kɛto ɓekum Ɓeyudɛn ma nyɛ ŋgiŋ nde, ŋgɛ mumɔ jayɛ kɛ mbɔmbu ɓomɔ nde, Yesus nyɛ *Krist, ko mɔ te tí natɛ se mbanjɔ mɛwesiɗya man wɛtɛ yesɔ na. 23Yo kɛto te yite yi saŋgwɛ ɓenɛ nyaŋgwɛ lɛpima nde: ‹A mɛ mumɔ, wunɛ dîya ndi nyɛ› kɛ́.

24Ɗete, ɛ *Ɓefarisɛ̧ ɓasiɗye jeɓa mbam kɔ lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Lɛpɔ gbakasi nyɛ wusɛ kɛ mbɔmbu Njambiyɛ. Hɛ duwa̧ nde, mbam te mɔ mɛɓeyɔ.» 25Ɛ nyɛ nje yeŋsa nde: «Ŋgɛ ɓɛ nde, nyɛ mɔ mɛɓeyɔ, mi yeti kɛ duwɛ na, siya yasi te yi mi duwa̧, yo nde, mi tì ɓɛ kɛ ɓɛŋɛ yasi nɛ mbɔmbu na, ma ndana mi mɛ kɛ ɓɛŋɛ yasi.» 26Ɛ ɓo diyɛ nyɛ nde: «A kelma yasi te nda kɛ yotu yɔ? A kelma nan ɓutɛ nɛ misi mɔ?» 27Ɛ nyɛ yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Mi ma si lɛpɔ yasi te yi kwaŋnama kɛ́ nyɛ wunɛ, ma wunɛ tì kwaɗyɛ wokɔ na. ’Wunɛ kwáɗyikwɛ nde, mi kâlaŋgwɛ yekiɗye sendi nyɛ wunɛ kɛto ŋge? ’Wunɛ sendi kɛ kwaɗyɛ nje ɓɛ ɓejekɛ ɓenɛ?» 28Ɛ ɓo toyɛ nyɛ lɛpɔ nde: «Yo gba wɛ ɓɛ jekɛ wenɛ, kɛ ɓɛ wusɛ, wusɛ su ɓejekɛ ɓe Mɔyisi. 29Wusɛ duwa̧ su nde, Njambiyɛ lɛpinama nyɛ Mɔyisi. Ma kɛ ɓɛ mbam te yɔkɔ, ho a wúla we nje nɔ, wusɛ yeti kɛ duwɛ na.» 30Ɛ mbam te ɛ ɓa̧ mbɔmbu nɛ ɗiɓina misi kɔ yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Yo gba yasi te yi ŋgbakima yí wokɔ nde, ho a wúla we nje nɔ, wunɛ yeti kɛ duwɛ na, ma yo nyɛ ɓutɛ misi mɛmbɛ. 31Wusɛ duwa̧ nde, Njambiyɛ ti jáya mɛŋgwɛta mɛ ɓotu mɛɓeyɔ na. Yasi wɛtɛ, a jáya mɛŋgwɛta mɛ mɔ te ɛ kanɛ nyɛ tu nɛ yesɔ, kelɔ yasi te yi nyɛ Njambiyɛ kwaɗyɛ kɛ́. 32Kandɛ nɛ ɓetomba mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ tì pa wokɔ wɛtɛ yesɔ nde, wɛtɛ mumɔ ɓutuma misi mɛ mɔ te ɛ jaɗya nɛ ɗiɓina misi kɔ na. 33Má ɓɛki nde, yeti Njambiyɛ tomɛ mbam te njesɛ na, ma nyɛ tì kelɛ yaŋa na.» 34Ɛ ɓo yeŋsa lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Kandɛ yi ɓo ma jáki nɛ wɛ kumɔ ndana wɛ kɛ mɔy mɛɓeyɔ nɛ pitik, yasi te nda yi wɛ ta teɗye wusɛ kɛ́?» Ɛ ɓo ɗuɗye nyɛ punjɛ kɛnjɛ sɛ̧.

35Yesus wokuma nde, ɓo ɗuɗya mbam te ɛ ɓa̧ mbɔmbu nɛ ɗiɓina misi kɔ. Ɛ Yesus saŋgwa nɛ nyɛ kwa̧ diyɛ nyɛ nde: «’Wɛ kɛ tikɔ temɔ kɛ yi *Mɔnɔ mumɔ?» 36Ɛ nyɛ yeŋsa nde: «Nyaŋgwɛ mbam, Mɔnɔ mumɔ te mbɛte ɓa nda? Lɛpɔ, nɛ́ mi tiki temɔ nɛ nyɛ.» 37Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Wɛ ma ɓɛŋɛ nyɛ, yo gba nyɛ ɛ kɛ lɛpina ndana nyɛ wɛ kɔ.» 38Ɛ mbam lɛpɛ nde: «Nyaŋgwɛ mbam, mi kɛ tikɔ temɔ nɛ nyɛ.» Ɛ nyɛ kwa̧ kusɛ mɛɓɔŋ kɛ mbɔmbu Yesus kanɔ nyɛ.

39Ɛ Yesus nje lɛpɔ nde: «Mi nja̧ kɛ mɛnɛti maka, nɛ́ jɔsi ɓɛ kɛte, nɛ́ ɓotu ɓete ɓe yeti kɛ ɓɛŋɛ yasi ɓaka ɓɛŋ yasi, nɛ́ ɓotu ɓete ɓe kɛ ɓɛŋɛ yasi ɓaka nje ɓɛ nɛ ɗiɓina misi.» 40Kɛ ɓaŋa *Ɓefarisɛ̧ ɓete ɓe ɓa̧ ɓenɛ ɓe Yesus ɓaka ma wokɔ ɗete kɛ́, ɛ ɓo diyɛ nyɛ nde: «’Yite nde, wusɛ sendi, misi musu ɗiɓinate?» 41Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Misi mun má ɓɛki ɗiɓinate, ma wunɛ yeti nɛ mɛɓeyɔ na. Yasi wɛtɛ, wunɛ kɛ lɛpɔ ndana nde: ‹Wusɛ kɛ ɓɛŋɛ yasi kimɔte,› ɗete mɛɓeyɔ mun ta ɗiyɔ ɓɔnɛ kɛ to yun.»

10

Kasi kimɔ mɔ ɓakiɗya ɓesam

1Yesus nja̧ kɛ mbɔmbu lɛpɔ nde: «Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: «Mɔ te ɛ ɗiyɛ kinɛ kwa̧ nɛ numɛy kakwɛ ɓesam yí nyiŋɛ nɔ kɛ mɔyte na, ŋgɛ nyɛ kpalɔ kwa̧ nɛ wɛtɛ nje dɛlɛ, mɔ te mɔ guɓɔ, nyɛ nyaŋgwɛ mɔ kelna ɓeya mɛkele. 2Yo nde, mɔ te ɛ kwa̧ nɛ numɛy nyiŋɛ nɔ kɛ mɔy kakwɛ, mɔ te mɔ ɓakiɗya ɓesam. 3Sanjele te ɛ ɗiyɛ kɛ numɛy kakwɛ kɔ ɓúta numɛy nyɛ nyɛ, wɛ ɓɛ́ŋa kɛ́, ɓesam kɛ wokɔ mɛn nɛ. A má jeɓa ɓo wɛtɛ wɛtɛ nɛ ɗinɔ ɗyan ŋgbɔsɔ ɓo pundɔ nɔ. 4Ŋgɛ nyɛ si punjɛ ɓesam ɓenɛ hɛnɛ ɗete kɛ́, a ma kwa̧ mbɔmbu, ɓo kɛ kɔŋ nɛ, kɛto ɓo kɛ duwɛ mɛn nɛ. 5Yasi wɛtɛ, ko ɓo yeti nɛ ɗeti te yi ɓeŋgwɛ gbɛla mumɔ na, ɓo ta kambɔ nyɛ lɔndɔ kɛ̀ nɛ naŋ, kɛto ɓo yeti kɛ duwɛ mɛn gbɛla ɓomɔ na.» 6Yesus lɛpinama nɛ nje kanɔ ɗete nyɛ ɓo, yasi wɛtɛ, ɓo tì ɓiye to yasi te yi nyɛ lɛpima nyɛ ɓo kɛ́ na.

7Ɛ Yesus nje lɛpɔ sendi nyɛ ɓo nde: «Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Mi mbɛ numɛy te yi ɓesam kwa̧ kɛte yí nyiŋɛ nɔ kɛ mɔy kakwɛ kɛ́. 8Ɓomɔ hɛnɛ ɓe kandima nje nɛ mi ɓaka ɓotu ɓe guɓɔ, ɓo ɓotu ɓe nyaŋgwɛ kelna ɓeya mɛkele. Yasi wɛtɛ, ɓesam tì lɛŋgwɛ mɛtɔ kɛ mɛn yan na. 9Mi mbɛ numɛy, ŋgɛ mumɔ nyiŋɛ nɛ nje te wombɛ, a ta ju̧. A ta nyiŋɛ pundɔ dolɔ mɛɗye te yi ɗye. 10Siya yasi te yi mɔ guɓɔ nje kelɔ, yo ndi guɓuna yasi, ndi wonate nɛ̀ girisate. Mi nja̧ mbɛ, nɛ́ ɓesam ɓɛ nɛ joŋgwɛ, nɛ́ ɓo joŋna kɛ mɔy nyɛŋgwɛ. 11Mi mbɛ kimɔ mɔ ɓakiɗya ɓesam. Kimɔ mɔ ɓakiɗya ɓesam nyɛ́ki joŋgwɛ ɗyenɛ kɛto ɓesam ɓenɛ. 12Yasi wɛtɛ, mɔ te ɛ nje ɓakiɗye ɓesam kɛto mɔni kɔ yeti gba mɔ ɓakiɗya ɓesam na, kɛto ɓesam yeti ɓesam ɓenɛ na. Ŋgɛ nyɛ ɓɛŋɛ ŋgwɛy kɛ nje, wɛ ɓɛ́ŋa, a tikima ɓesam sɛɗyɛ kwa̧, ŋgwɛy má ɗya̧ ɓiye ɓaŋa, ɓari ma si wanja kwa̧. 13Mɔ te ɛ nje ɓakiɗye ɓesam kɛto mɔni kɔ sɛ́ɗyikwɛ kwa̧, kɛto yo ndi kɛto mɔni yi nyɛ ɓakiɗye ɓesam, yeti kasi nɛ nɛ ɓo na. 14Mi mbɛ kimɔ mɔ ɓakiɗya ɓesam. Mi kɛ duwɛ ɓesam ɓembɛ, ɓesam ɓembɛ kɛ duwɛ sendi mi. 15Yo sendi ɗete nda yi Da kɛ duwɛ mi, mi sendi kɛ duwɛ nyɛ. Mi kɛ nyɛ joŋgwɛ ɗyembɛ kɛto ɓesam ɓembɛ. 16Mi nɛ ɓaŋa ɓesam ɓembɛ ɓe yeti kɛ mɔy kakwɛ te yikɛ na. Mi yâkaŋgwɛ ŋgbɔsɔ sendi ɓo nje nɔ. Ɓo ta wokɔ mɛn mbɛ, ɓo má nje ɓɛ ndi kuru ɓesam wɛtɛ nɛ̀ mɔ ɓakiɗya yan wɛtɛ. 17Da kwáɗyikwɛ mi, yo kɛto mi kɛ nyɛ joŋgwɛ ɗyembɛ yí laɗye ɓu̧ sendi yo nɛ kɔkɔ. 18Kinɛ mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ ɛ yakama pɛsɔ joŋgwɛ ɗyembɛ na. Yasi wɛtɛ, yo mi nɛ ŋguru wombɛ kɛ nyɛ joŋgwɛ ɗyembɛ. Mi nɛ ɗeti te yi nyɛ joŋgwɛ ɗyembɛ, mi sendi nɛ ɗeti te yi ɓu̧ yo nɛ kɔkɔ. Yo Saŋmbɛ lɛpɛ nde, mi kêl ɗete.» 19Ɛ mɛlɛpi mɛnɔri kelɛ nde, Ɓeyudɛn ɓâkaŋgwɛ sendi wolo kɛ ɓembe. 20Ɛ ɓuɗya ɓomɔ kɛ njokate lɛpɛ nde: «A nɛ ɓeya sisiŋ kɛ yotu, a kɛ kɔnɔ nɛ ɓoku. Kɛto ŋge yi wunɛ lɛŋgwɛ mɛtɔ kɛ yasi te yi nyɛ lɛpɛ kɛ́?» 21Ɛ ɓaŋa lɛpɛ yan nde: «Mɔ te ɛ nɛ ɓeya sisiŋ kɛ yotu kɔ ti lɛ́pinaŋgwɛ ɗekɛ na. ’Ɓeya sisiŋ nɛ ɗeti te yi kelɔ nde, mɔ ɗiɓina misi ɓɛ̂ŋnaŋgwɛ nde?»

22Ɓo ɓa̧ kɛ kelɔ jesɔ yí takɛ nɛ yesɔ te yi ɓo kaŋma nɛ mbanjɔ Njambiyɛ te ɛ Yerusalɛm nyɛ Njambiyɛ kɛ́. Yo ɓa̧ kɛ ŋgimɔ abekata. 23Yesus ɓa̧ kɛ yombila kɛ mɔy mbanjɔ Njambiyɛ kɛ mbɛy te yi ɓo ɗikima jeɓa nde Nje Salomɔŋ kɛ́. 24Ndana, ɛ Ɓeyudɛn nje litɔ nyɛ lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «’Wɛ kwáɗyikwɛ nde, wusɛ ɗîy nɛ mɛso kɛ temɔ kumɔ kɛ ŋgimɔ te yin? Ŋgɛ ɓɛ nde, yo wɛ *Krist, lɛpɔ nɛ saŋsaŋ nyɛ wusɛ.» 25Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Mi ma si lɛpɔ nyɛ wunɛ, ma wunɛ yeti kɛ tikɔ temɔ kɛ mɛlɛpi mɛte na. Mɛkele mɛte yi Saŋmbɛ nyɛ mi ɗeti nde, mi kêl kɛ́ kɛ teɗye mi nyɛ wunɛ. 26Yasi wɛtɛ, wunɛ yeti kɛ tikɔ yun temɔ kɛ yembɛ na, kɛto wunɛ yeti kɛ njoka ɓesam ɓembɛ na. 27Ɓesam ɓembɛ kɛ wokɔ mɛn mbɛ, mi kɛ duwɛ mbɛ ɓo, ɓo kɛ ɓeŋgwɛ sendi mi. 28Mi kɛ nyɛ mbɛ ɓo joŋgwɛ te yi kpo nɛ kpo, ko ɓo tí gwe yambile na. Sendi, ko mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ tí sukɔ ɓo kɛ mɛɓɔ mɛmbɛ na. 29Saŋmbɛ, mɔ te ɛ nya mi ɓo kɔ kwa̧ ɓomɔ hɛnɛ, ko mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ yeti nɛ ɗeti te yi sukɔ ɓo kɛ mɛɓɔ mɛ Da na. 30Sinɛ Da ndi kiya yasi wɛtɛ.»

31Ndana, ɛ Ɓeyudɛn tɔkɛ sendi mɛtari wolo, nɛ́ ɓo lu̧ nɛ nyɛ wo. 32Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Mi kelma ɓuɗya kimɔ mɛkele mɛte yi Da lɛpima nde, mi kêl kɛ́ kɛ misi mun, ma kɛ njoka mɛkele mɛte, wunɛ kwáɗyikwɛ lu̧ mi nɛ mɛtari wo kɛto mɛkele te yɛn?» 33Ɛ ɓo yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Wusɛ ti kwáɗyikwɛ lu̧ wɛ nɛ mɛtari wo kɛto wɛtɛ kimɔ mɛkele na, yasi wɛtɛ, wusɛ kwáɗyikwɛ lu̧ wɛ nɛ mɛtari wo, kɛto wɛ kɛ gbutɔ nɛ Njambiyɛ, kɛto gbɛla wɛ mumɔ kɛ kpalɔ lɛpɔ nde, wɛ Njambiyɛ!» 34Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ ɓo nde: «’Yo yeti gba kɛtinate kɛ mɛkana mɛ mɛmboŋga mun nde: ‹Njambiyɛ lɛpima nde: Wunɛ ɓenjambiyɛ na?› 35Wusɛ duwa̧ nde, mumɔ ti yaka soŋɛ yasi te yi yo ma ɓɛ kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ kɛ́ na. Ma ŋgɛ Njambiyɛ jeɓa ɓotu ɓete ɓe mɛlɛpi mɛnɛ lɛpinama nyɛ ɓo ɓaka nde ɓenjambiyɛ, 36kɛto ŋge yi wunɛ nje lɛpɔ gba nɛ mi mɔ te ɛ Da tɔkuma tomɔ njesɛ kɛ mɛnɛti maka kɔ nde, mi kɛ gbutɔ nɛ nyɛ, kɛto mi lɛpima nde, mi Mɔnɔ wenɛ kɛ́? 37Ŋgɛ mi ɗiyɛ kinɛ kelɔ mɛkele mɛ Saŋmbɛ na, komɛte, wunɛ tî tiki temɔ nɛ mi na. 38Yasi wɛtɛ, ŋgɛ ɓɛ nde, mi kɛ kelɔ mɛkele mɛ Saŋmbɛ, ko ɓɛkɔ nde, wunɛ tì tikɛ temɔ nɛ mi na, wunɛ yêkiɗya tikɔ temɔ kɛ mɛkele mɛte yi mi kelɛ kɛ́, nɛ́ wunɛ duwɛ kimɔte kɛ̀ nɔ mbɔmbu nde, Da kɛ yembɛ, mi sendi kɛ yenɛ.»

39Ndana, ɛ ɓo kala sa̧ nje te yi ɓiye nyɛ, yasi wɛtɛ, ɛ nyɛ bɔla kwa̧. 40Ɛ nyɛ ɗuwɛ nɛ kɔkɔ kɛ̀ kɛ ŋginjɛ Yurdɛ̧, kɛ mbɛy te yi Jaŋ ma kánda tɔpuna ɓomɔ kɛ mɔrɔku kɛte kɛ́. Ɛ nyɛ kwa̧ ɗiyɔ mate. 41Ɛ ɓomɔ ɓuɗyate nje kɛ yenɛ. Ɛ ɓo ɗiki lɛpɔ nde: «Jaŋ tì kelɛ ko mɛyekambiyɛ wɛtɛ nɛ wɛtɛ na, yasi wɛtɛ, yasi hɛnɛ te yi nyɛ lɛpima kɛ kasi mbam kɔ kɛ́, gbakasi.» 42Ɛ ɓomɔ ɓuɗyate tikɛ temɔ kɛ yi Yesus kɛ mbɛy yinɔri.

11

Yesus kɛ womiyɛ Lasar

1Wɛtɛ mbam nde Lasar ɓalma nɛ kɔn. A ɓa̧ mɔ Betani, ɗya Mariya ɓenɛ maŋ wenɛ Marta. 2Yo ɓa̧ Mariya te ɛ lɔmbuma lɔbinda kɛ mɛkol mɛ Kumande Yesus titɔ yo nɛ nyiŋɔ to nɛ kɔ. Yo ɗyɔmbu ɗyenɛ Lasar kɔnɛ. 3Ɛ ɓeɗyɔmbu ɓenɛ ɓaka yiɓa tomɛ mumɔ kɛ̀ lɛpɔ nyɛ Yesus nde: «Nyaŋgwɛ Kumande ɓɛŋa, sɔŋ temɔ wɔ kɛ kɔnɔ.» 4Kɛ Yesus ma wokɔ ɗete kɛ́, ɛ nyɛ lɛpɛ nde: «Kɔn te yeti kɔn sɔŋ na, yasi wɛtɛ, yo kɔn te yi Njambiyɛ ta teɗye nyaŋgwɛ ɗeti mɛluksa mɛnɛ, nɛ́ Mɔnɔ wenɛ ɓɛ nɛ mɛluksa kɛ kɔn te.»

5Temɔ Yesus ɓa̧ kɛ yotu Marta ɓenɛ maŋ ɓu̧ ɗyɔmbu ɗyan Lasar. 6Kɛ nyɛ ma si wokɔ kasi kɔn Lasar kɛ́, ɛ nyɛ nje kwaŋɗye sendi mɛtu yiɓa ndi kɛ mbɛy te komɛ nyɛ ɓa̧ kɛ́. 7Kɛ kɔŋte, ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ ɓejekɛ ɓenɛ nde: «Wusɛ yɔ̂kwɛ nɛ kɔkɔ kɛ̀ Yuda.» 8Ɛ ɓejekɛ lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Yekele, kɔŋte tì pa kikɔ na, Ɓeyudɛn kwaɗya lu̧ wɛ nɛ mɛtari wo, ma ndana ’wɛ kɛ kwaɗyɛ yɔkwɛ nɛ kɔkɔ kɛ̀ sendi mate nde?» 9Ɛ nyɛ yeŋsa nde: «’Yesɔ wɛtɛ yeti nɛ hawa kamɔ jɔ yiɓa na? Ŋgɛ mumɔ kɛndɛ nɛ yesɔ, a yeti kɛ ɓomiyɛ ɓaki na, kɛto a kɛ ɓɛŋɛ mɛjasi mɛ yesɔ. 10Ma yasi wɛtɛ, ŋgɛ mumɔ kɛndɛ nɛ tu, a kɛ ɓomiyɛ ɓaki, kɛto a kinɛ mɛjasi kɛ yotu nɛ na.» 11Kɛ nyɛ ma si lɛpɔ ɗete kɛ́, ɛ nyɛ nje lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Sɔ wusu Lasar kɛ jakɔ, yasi wɛtɛ, mi ta kɛ̀ jemɛ nyɛ.» 12Ɛ ɓejekɛ lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, ŋgɛ ɓɛ nde, a kɛ jakɔ, yotu nɛ ta ŋgbanjɔ lalɛ.» 13Yasi yinɔri Yesus lɛ́pi nɛ kasi sɔŋ Lasar. Yasi wɛtɛ, kɛ yan, ɓo takima yan nde, a lɛ́pi nɛ gbɛla jakɔ. 14Ɗete, ɛ Yesus nje lɛpɔ nɛ gbas gbas nyɛ ɓo nde: «Lasar ma gwe. 15Ma ŋgɛ mi ɓɛŋɛ wunɛ ɗekɛ kɛ́, mi nɛ mɛsosa, kɛto mi tì ɓɛ kɛ mbɛy te na. Ɗete, wunɛ ta nje tikɔ temɔ nɛ mi. Yasi wɛtɛ, hɛ kɛ̂n mate.» 16Ndana, ɛ Tomasi te yi ɓo ɗikima jeɓa sendi nde Ɓeadan kɔ lɛpɛ nyɛ njɔŋ nɛ nde: «Wusɛ sendi, hɛ kɛ̂n mate, nɛ́ sinɛ ɓe Nyaŋgwɛ Kumande kɛ̀ gwe mate.»

17Kɛ Yesus ma ɗya̧ kɛ́, a njáki dolɔ nde, yo mɛ mɛtu yini yi ɓo pumbuma nɛ Lasar kɛ́. 18Betani ɓa̧ kɛ kɛki Yerusalɛm, njokate tì kumɛ kilomɛta yitati na. 19Ɗete, ɛ Ɓeyudɛn ɓuɗyate nje ɓɛŋɛ Marta ɓenɛ Mariya kɛ sɔŋ ɗyɔmbu ɗyan yí nyɛ ɓo mɛŋgitɛ.

20Ndana, kɛ Marta ma wokɔ nde, Yesus kɛ nje kɛ́, ɛ nyɛ kwa̧ kɛ̀ saŋgwa nɛ nyɛ, ɛ Mariya ɗiyɛ nɛ kɛ tu̧. 21Ɛ Marta lɛpɛ nyɛ Yesus nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, wɛ má ɓɛki waka, ma ɗyɔmbu ɗyembɛ tì gwe na. 22Yasi wɛtɛ, mi duwa̧ nde, ko ndana yasi hɛnɛ te yi wɛ ta diyɛ Njambiyɛ, a ta nyɛ wɛ yo.» 23Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Ɗyɔmbu ɗyɔ ta womiyɛ.» 24Ɛ Marta yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Mi duwa̧ nde, a ta womiyɛ komɛ ɓemuŋ ta womiyɛ nɔ kɛ njena yesɔ siyna mbokɔ kɛ́.» 25Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Mi mbɛ mɔ womiya ɓemuŋ, mi sendi joŋgwɛ. Mɔ te ɛ tikɛ temɔ nɛ mi, mɔ te ta ju̧, ko ɓɛkɔ nde, a gwâki. 26Sendi, mumɔ hɛnɛ ɛ joŋna tikɔ temɔ nɛ mi, ko mɔ te tí gwe na. ’Wɛ kɛ tikɔ temɔ kɛ lɛpi te nde?» 27Ɛ Marta yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «I̧, Nyaŋgwɛ Kumande. Mi ma tikɔ temɔ nde, wɛ *Krist, Mɔnɔ Njambiyɛ, yɔkɔ yi ɓa̧ nde, a yâkaŋgwɛ nje kɛ mɛnɛti maka kɔ.»

28Kɛ nyɛ ma si lɛpɔ ɗete kɛ́, ɛ nyɛ kwa̧ mbɔmbila kɛ̀ lɛpɔ nyɛ maŋ wenɛ Mariya nde: «Yekele ma ɗya̧, a kɛ jeɓa wɛ.» 29Kɛ Mariya ma wokɔ ndi ɗete kɛ́, ɛ nyɛ tɛmɛ nɛ ŋgɛt kwa̧ kɛ̀ pɛ yi Yesus. 30Yinɔri Yesus tì pa nyiŋɛ mɔy ɗya na, a ɓa̧ ndi kɛ mbɛy te yi Marta ka̧ saŋgwa nɛ nyɛ kɛ́. 31Ndana, kɛ Ɓeyudɛn ɓete ɓe ɓa̧ ɓenɛ ɓe Mariya kɛ tu̧ kɛ nyɛna nyɛ mɛŋgitɛ ɓaka ma ɓɛŋɛ nde, a tɛmma nɛ ŋgɛt pundɔ kɛ́, ɛ ɓo ɓeŋgwɛ nyɛ, takɛ nde, a kɛ́n kɛ ɓoŋsɔŋ kɛ̀ lelɔ.

32Kɛ Mariya ma kumɔ kɛ mbɛy te yi Yesus ɓa̧ kɛte, kaŋɛ misi ɓɛŋɛ nɛ nyɛ kɛ́, ɛ nyɛ ɓalɛ kɛ mɛkol mɛnɛ lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, wɛ má ɓɛki waka, ma ɗyɔmbu ɗyembɛ tì gwe na.» 33Kɛ Yesus ma ɓɛŋɛ Mariya kɛ lelɔ, ɓɛŋɛ Ɓeyudɛn ɓete ɓe nja̧ ɓenɛ ɓe Mariya kɛ lelɔ sendi kɛ́, ɛ ŋgambi sɔŋ kwa̧ nyɛ, ɛ mɛtakina nje nyɛ kɛ temɔ. 34Ɛ nyɛ diyɛ ɓo nde: «Wunɛ púmbu nyɛ we?» Ɛ ɓo yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, inja ɓɛŋɛ.»

35Ɛ Yesus lelɛ. 36Ɛ Ɓeyudɛn ɗiyɛ lɛpɔ nde: «Nɛ ɓɛ̂ŋa ndi, a ɓa̧ kɛ kwaɗyɛ nyɛ ɓuɗyate.» 37Ɛ ɓaŋa kɛ njokate lɛpɛ yan nde: «’Gba mbam kɔ ɛ ɓutuma misi mɛ mɔ ɗiɓina misi kɔ, ma nyɛ ti yaka kelɔ nde, Lasar ti gwáki na?»

38Ɛ ŋgambi sɔŋ ɓasiɗye kwa̧ Yesus, ɛ nyɛ kwa̧ kɛ̀ kɛ ɓoŋsɔŋ. Ɓoŋsɔŋ te ɓa̧ ŋguku tari, ɓo ɓoŋma wɛtɛ tari ɗiɓɔ nɛ numbu te. 39Ɛ Yesus lɛpɛ nde: «Wunɛ njêŋa tari soŋɛ.» Ɛ Marta te ɗyɔmbu nɛ Lasar te ɛ gwa̧ kɔ lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, a mɛ kɛ numbɔ ndana, kɛto yo mɛ mɛtu yini yi ɓo pumbuma nɛ nyɛ kɛ́.» 40Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «’Mi tì lɛpɛ nyɛ wɛ nde, ŋgɛ wɛ tikɛ temɔ kɛ lɛpi te yi mi lɛpɛ kɛ́, wɛ ta ɓɛŋɛ nyaŋgwɛ ɗeti mɛluksa mɛ Njambiyɛ na?» 41Ndana kɛ́, ɛ ɓo njeŋɛ tari soŋɛ. Ɛ Yesus kaŋɛ misi kɛnjɛ kwey lɛpɔ nde: «Da, mi kɛ nyɛ wɛ wosoko, kɛto wɛ ma wokɔ mɛŋgwɛta mɛmbɛ. 42Yo nde, mi duwa̧ mbɛ nde, wɛ kɛ wokɔ mɛŋgwɛta mɛmbɛ kpo nɛ kpo. Yasi wɛtɛ, mi lɛ́pi yikɛ kɛto ŋgil te yikɛ yi ma wesiɗya kɛ kɛki mbɛ kɛ́, nɛ́ ɓo tiki temɔ nde, yo wɛ tomɛ mi njesɛ.» 43Kɛ nyɛ ma si lɛpɔ ɗete kɛ́, ɛ nyɛ kembiɗya lɛpɔ nɛ mɛn kɛ kwey nde: «Lasar, pundɔ.» 44Ɛ mɔ te ɛ ɓa̧ ndana muŋte kɔ pundɛ, mɛɓɔ nɛ̀ mɛkol ɓɔynate nɛ mɛlambɔ, to nɛ̀ mbɔmbu ɓa̧ sendi ɓɔynate nɛ wɛtɛ pɛl kandɔ. Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ ɓomɔ nde: «Wunɛ sôŋa mɛyasi mɛnɔri kɛ yotu nɛ, tikɔ nyɛ, na kwa̧.»

Nyaŋgwɛ ɓotu ɓe misɔn Ɓeyudɛn kɛ

saŋgwɛ ŋgiŋ suŋgwɛ nɛ Yesus

45Ɓeyudɛn ɓuɗyate ɓe nja̧ kɛ yi Mariya ɓaka ɓɛŋma yasi te yi Yesus kelma kɛ́, ɛ ɓo tikɛ temɔ kɛ yenɛ. 46Yasi wɛtɛ, ɓaŋa kɛ njokate kwaŋma kɛ̀ dolɔ *Ɓefarisɛ̧ yekiɗye yasi te yi Yesus kelma kɛ́ nyɛ ɓo. 47Ndana, ɛ ɓekum ɓe ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ nɛ̀ Ɓefarisɛ̧ wesiɗye ɓotu ɓete ɓe ɓa̧ kɛ njoŋ ɓotu ɓe nyaŋgwɛ jɔsi Ɓeyudɛn ɓaka lɛpɔ nde: «Hɛ ta kelɔ yikɛ nan, kɛto mbam kɔ kɛ kelɔ ɓuɗya mɛyekambiyɛ? 48Ma ŋgɛ wusɛ ɓɛŋɛ nɛ misi nde, a kɛ́n mbɔmbu yí kelɔ mɛkele mɛte, ɓomɔ hɛnɛ ta tikɔ temɔ kɛ yenɛ, wɛ ɓɛ́ŋa, ɓotu ɓete ɓe ɗiyɛ nɛ mɛnɛti mɛ Rom ɓaka ta nje yaŋgile mbanjɔ Njambiyɛ su nɛ kandɔ ɗyusu.»

49Ndana, ɛ wɛtɛ kɛ njoka yan nde Kayif ɛ ɓa̧ nyaŋgwɛ kum ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ kɛ sew te ɛte kɔ lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Ko gba wunɛ kinɛ ɗyɔŋgɔ na! 50’Wunɛ yeti kɛ duwɛ nde, yo kimɔte pɛ yun nde, mumɔ wɛtɛ gwâki kɛ numbu kandɔ, laŋsa nde, ɓo gîrisa ndiŋgɛlɛ kandɔ na?» 51Yinɔri yi Kayif lɛpima kɛ́, yo ti wúla kɛ ɗyanɔ ɗyenɛ nɛ ŋguru wenɛ na. Yo nde, a lɛ́pi kɛto a ɓa̧ nyaŋgwɛ kum ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ kɛ sew te ɛte, ɛ nyɛ punjɛ lɛpi te yi wulma kɛ numbu Njambiyɛ yi ɓa̧ nde, yo ta kelna kɛ́. Ɛ nyɛ kandɛ si lɛpɔ nde, Yesus yâkaŋgwɛ gwe kɛto kandɔ ɗyan Ɓeyudɛn. 52Ma yo tí ɓɛ ndi kɛto kandɔ Ɓeyudɛn ɓepɔ na, yasi wɛtɛ, yo ta ɓɛ sendi yí saŋgwɛ ɓɔnɔ ɓe Njambiyɛ ɓe ɗiyɛ mɛmbɛy nɛ mɛmbɛy, nɛ́ ɓo nje ɓɛ ndi njɔŋ wɛtɛ. 53Kandɛ yesɔ te, ɛ ɓo nyɛ ŋgiŋ yí sa̧ nɛ nje te yi ɓo yakama wo nɛ Yesus. 54Ɗete, Yesus tì yombila punjɛ se yotu kɛ njoka Ɓeyudɛn na. Yasi wɛtɛ, a nja̧ ɗuwɛ komɛte kwa̧ kɛ̀ kɛ pɔku mɛnɛti mɛte yi kɛ̀ kɛki koŋgor kɛ́, kɛ wɛtɛ ɗya nde Efrayim. Ɛ nyɛ kwa̧ ɗiyɔ mate ɓenɛ ɓejekɛ ɓenɛ.

55Jesɔ *Paska Ɓeyudɛn ɓa̧ kɛ wuta, ɛ ɓuɗya ɓomɔ tɛmɛ kɛ mɛɗya yí kɛ̀ pɛ Yerusalɛm, yite jesɔ tì pa kandɛ na. Ɓo kandima kwa̧, nɛ́ ɓo pa kɛ̀ weya sɛmbɔ ɓeŋgwɛ mɛmboŋga mɛ misɔn yan. 56Ɛ ɓo ɗiki sa̧ Yesus, ɗiki lɛpɔ diyna tandɛ yan kɛ mbanjɔ Njambiyɛ nde: «Nɛ ɓɛ́ŋa nan? Nɛ táka gba nde, a ta nje kɛ jesɔ wa?» 57Yinɔri ɓekum ɓe ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ nɛ̀ *Ɓefarisɛ̧ ma lɛpɔ nyɛ ɓomɔ nde, ŋgɛ wɛtɛ mumɔ duwɛ mbɛy te yi Yesus ɗiyɛ kɛte kɛ́, nɛ̀ nyɛ kɛ̂n lɛpɔ, nɛ́ ɓo kɛ̀ ɓiy nyɛ.

12

Mariya kɛ lɔmbɛ lɔbinda kɛ

mɛkol mɛ Yesus

(Mt 26; Mk 14)

1Piŋɔ te yi jesɔ *Paska ɓukwa̧ mɛtu yitan jɔ wɛtɛ, ɛ Yesus kwa̧ kɛ̀ kɛ Betani, kɛ ɗya te komɛ Lasar te yi nyɛ joŋgwa kɛ njoka ɓemuŋ kɔ ɗikima ɗiyɔ kɛ́. 2Kumɔ mate, ɛ ɓo kelɛ mɛɗye jeɓa nɛ nyɛ. Marta ɓa̧ nɛ mɛsay mɛ kaɓina mɛɗye nyɛ ɓomɔ. Lasar ɓa̧ sendi kɛ njoka ɓotu ɓete yi ɓo ɓa̧ kɛ mbɛy mɛɗye ɓenɛ ɓe Yesus ɓaka. 3Ɗiyɔ kɛ́, ɛ Mariya ɓu̧ wɛtɛ ndaki nɛ yiŋa lɔbinda te yi ɗye ɓuɗya mɔni yaka lita kɛ ɓembe. Yo ɓa̧ nɛ sɛŋgɛlɛŋ, ɓo tì pa pulɛ yo nɛ yiŋa yasi na. Ɛ nyɛ ɓu̧ nje lɔmbɛ kɛ mɛkol mɛ Yesus kwa̧ titɔ yo nɛ nyiŋɔ to nɛ. Ɛ tul te si ŋgaŋgile ndiŋgɛlɛ tu̧. 4Ɛ Yudas Iskariyot te wɛtɛ jekɛ Yesus, yɔkɔ ɛ ta ɗyaŋgwɛ nyɛ kɔ lɛpɛ nde: 5«Kɛto ŋge yi ɓo tì ɗyaŋgwɛ lɔbinda te yikɛ yi yaka ɓuyɔ mɔni te yi ɓo gbo nɛ mɔ mɛsay kɛ mɛtu mɛsay gɔmay yitati yí kamɛ nɛ ɓotu ɓe ŋgwɛtɛ kɛ́?» 6Yinɔri yi Yudas lɛpima kɛ́, yo yeti kɛto a nɛ kasi nɛ ɓotu ɓe ŋgwɛtɛ na. A lɛ́pi ɗete, kɛto nyɛ mɔ guɓɔ. Yo nyɛ ɗiki ɓakiɗye kpoŋgi mɔni. A ɗikima nyɛ ɓɔ kɛ yasi te yi ɓo ɗikima komɔ kɛ mɔyte kɛ́. 7Ɛ Yesus nje lɛpɔ nde: «Pa tikɔ nyɛ nɛ sɛm. Tikɔ, na ɓakiɗye yo laɗye nɛ yesɔ te yi ɓo ta nyɛ nɛ mi kɛ ɓoŋsɔŋ kɛ́. 8Yo nde, wúnɛ ɓotu ɓe ŋgwɛtɛ kɛ ɗiyɔ mɛtu hɛnɛ kɛ kiya mbɛy. Kɛ ɓɛ mi, mi tí ɗiyɔ mbɛ sinɛ wunɛ kɛ kiya mbɛy mɛtu hɛnɛ na.»

9Ɓeyudɛn ɓuɗyate wokuma nde, Yesus womɛte kɛ Betani. Ɛ ɓo kɛ̀, yeti ndi kɛto Yesus nyɛpɔ na, yasi wɛtɛ, ɓo ka̧ sendi, nɛ́ ɓo kɛ̀ ɓɛŋ Lasar te yi Yesus joŋgwa kɛ njoka ɓemuŋ kɔ. 10Ndana, ɛ ɓekum ɓe ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ nyɛ ŋgiŋ nde, ɓo ta wo sendi Lasar, 11kɛto nyaŋgwɛ mɛkele mɛte yi kelnama kɛ yotu nɛ kɛ́ kɛ kelɔ nde, ɓuɗya Ɓeyudɛn tûm kɔŋ ndana nɛ ɓo tikɔ temɔ kɛ yi Yesus.

Yesus kɛ ɗya̧ kɛ Yerusalɛm

(Mt 21; Mk 11; Lk 19)

12Misi pupɛ nyaŋgwɛ ŋgil ɓete ɓe nja̧ kɛ jesɔ *Paska ɓaka wokuma nde, Yesus kɛ nje kɛ Yerusalɛm. 13Ɛ ɓo pɛsɛ mbɔru mɛbaŋa yí kɛ̀ sosa nɛ nyɛ. Ɛ ɓo ɗiki kembiɗya nde: «*Hosana! Baba Mbokɔ nyɛ̂ki mɛkombila nyɛ yɔkɔ ɛ nje nɛ ɗinɔ ɗyenɛ nje namɔ kandɔ Isarayɛl kɔ!» 14Yesus dolma wɛtɛ mɔnɔ tofu, ɛ nyɛ ɓendɛ nyɛ ɗiyɔ te ɓeŋgwɛ yasi te yi yo kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ kɛ́. 15Yo kɛtinate nde: ‹Ŋgɔndu Siyɔŋ,*f1* wɛ tî kambi yaŋa na. Ɓɛŋa kumande wɔ ɓendima mɔnɔ tofu yí nje nɔ.› 16Kɛ ŋgimɔ te yinɔri ɓejekɛ ɓe Yesus tì wokɛ to mɛyasi mɛte yi ɓa̧ kɛ kwaŋna kɛ́ na. Yasi wɛtɛ, kɛ Yesus ma nje yɔkwɛ kɛ ɗyoɓɔ ɓu̧ mɛluksa mɛnɛ kɛ́, ɛ ɓo nje takɛ duwɛ nde, yasi te yi mɛkana mɛ Njambiyɛ ɗikima lɛpɔ nɔ kɛ́ ɓa̧ kɛ kasi nɛ. Ɓo nja̧ duwɛ sendi nde, gba mɛyasi mɛte yi ɓo kelma kɛ́, ɓo kelma yo kɛto nɛ. 17Kɛ ŋgimɔ te yi Yesus jeɓama nɛ Lasar joŋgwɛ kɛ njoka ɓemuŋ punjɛ kɛ ɓoŋsɔŋ kɛ́, ɓuɗya ɓomɔ ɓa̧ kɛte. Ɛ ɓo ɗiki yekiɗye yasi te yi ɓo ɓɛŋma kɛ́. 18Yo kɛto te yite yi ŋgil ɓomɔ ka̧ kɛ̀ sosa nyɛ kɛ́. Ɓo wokuma kasi mɛyekambiyɛ mɛnɔri yi nyɛ kelma kɛ́. 19Ndana, ɛ *Ɓefarisɛ̧ lɛpɛ tandɛ yan nde: «Nɛ ɓɛ̂ŋa, yasi te yi wunɛ yakama kelɔ sendi ndana yeti se na. Ɓomɔ hɛnɛ ma lekwɛ kɛ̀ kɛ kɔŋ nɛ.»

Ɓaŋa Ɓegrɛk kɛ kwaɗyɛ lɛpina

ɓenɛ ɓe Yesus

20Ɓaŋa Ɓegrɛk ɓa̧ kɛ njoka ɓotu ɓete ɓe ka̧ kɛ Yerusalɛm yí kɛ̀ kanɔ Njambiyɛ kɛ jesɔ *Paska ɓaka. 21Ɛ ɓo kɛ̀ kɛ yi Filip te mɔ Betsayda kɛ Galile. Ɛ ɓo ŋgwɛta nɛ nyɛ lɛpɔ nde: «Nyaŋgwɛ mbam, wusɛ kɛ kwaɗyɛ ɓɛŋɛ Yesus.» 22Ɛ Filip kɛ̀ lɛpɔ nyɛ Andere, ɛ ɓo hɛnɛ yiɓa nje kwa̧ kɛ̀ lɛpɔ nyɛ Yesus.

23Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Ŋgimɔ ma ɗya̧, ŋgimɔ te yi Njambiyɛ ta punjɛ nɛ mɛluksa mɛ *Mɔnɔ mumɔ yɛy. 24Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Ŋgɛ mbumɔ mbusa tì pa kɛ̀ kɛ mɛnɛti pa gwe na, yo ta ɓɔnɛ ndi wɛtɛ. Ma yasi wɛtɛ, ŋgɛ yo pa gwe, yo ta nje wumɔ ɓuɗya mɛmbumɔ. 25Mɔ te ɛ kwaɗyɛ kambiɗya nɛ joŋgwɛ ɗyenɛ nɛ ŋgom ŋgom kɔ ta ɗimbiɗye yo. Ma yɔkɔ ɛ ɗiyɛ kinɛ kambiɗya nɛ joŋgwɛ ɗyenɛ nɛ ŋguru wenɛ kɔ ta ɓɛ nɛ joŋgwɛ te yi kpo nɛ kpo. 26Mumɔ hɛnɛ ɛ kwaɗyɛ kelɔ mɛsay nyɛ mi, mɔ te yâkaŋgwɛ ɓeŋgwɛ mi. Kɛ mbɛy te yi mi ɗiyɛ kɛte, mɔ mɛsay wombɛ ta ɗiyɔ sendi kɛte. Ŋgɛ mumɔ kelɛ mɛsay nyɛ mi, Da ta lukse nyɛ.

27«Ndana temɔ mbɛ ɗekɛ nɛ haɓuɓu, mi duwa̧ nde, mi ta lɛpɔ nɛ ŋge? ’Mi lɛ́pi ka nde: Da joŋgwɛ mi kɛ yasi te yi kwaɗyɛ ɗya̧ mi ndana kɛ́? Ko na, kɛto yo kɛto te yite yi mi nja̧ nɔ kɛ mɛnɛti maka. 28Da, kelɔ nde, ɓomɔ lûksa ɗinɔ ɗyɔ.» Ndana, ɛ ɓo wokɛ yiŋa mɛn kɛ wulɛ ɗyoɓɔ lɛpɔ nde: «Mi ma kelɔ nde, ɓomɔ lûksa ɗinɔ ɗyembɛ. Mi ta ɓasiɗye kelɔ nde, ɓo lûksa sendi yo.» 29Ŋgil ɓotu ɓete ɓe ɓa̧ womɛte wokɔ mɛn yinɔri ɓaka lɛpima nde: «Mbiyɔ lumma.» Ɓaŋa nde: «Wɛtɛ jaki Njambiyɛ lɛpinama nyɛ nyɛ.» 30Ɛ Yesus yeŋsa nde: «Mɛn te yi lɛpinama wulɛ ɗyoɓɔ kɛ́ ti lɛ́pinaŋgwɛ kɛto mbɛ na, yo lɛ́pinaŋgwɛ kɛto yun. 31Ŋgimɔ te yi Njambiyɛ ta pɛsɔ nɛ jɔsi ɓotu ɓe mɛnɛti maka kɛ́ ma ɗya̧. Ndana Njambiyɛ ta ɗuɗye *Kum mɛnɛti maka soŋɛ. 32Pɛ yembɛ, kɛ ɓo si ŋgba mi kɛ jeti tɛmbiɗye kɛ kwey, mi ta ɗulɛ ɓomɔ hɛnɛ njesɛ kɛ yembɛ.» 33Yesus lɛ́pi yinɔri yí teɗye nɛ kwalɔ sɔŋ te yi nyɛ ta saŋgwa nɔ kɛ́. 34Ɛ ŋgil ɓomɔ yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Wusɛ wokuma su kɛ mɛkana mɛ mɛmboŋga mɛ Njambiyɛ nde, *Krist ta ɗiyɔ kpo nɛ kpo. Ma nan yi wɛ nje lɛpɔ yɔ nde, ɓo yâkaŋgwɛ ŋgba *Mɔnɔ mumɔ kɛ jeti tɛmbiɗye kɛ kwey kɛ́? Mɔnɔ mumɔ te ɛte ɓa nda?» 35Ɛ Yesus nje lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Mɛjasi ndi kɛ njoka yun yi yaka mɔnɔ ŋgimɔ. Piŋɔ te yi yo ndi kɛ panɔ ɗete kɛ́, wunɛ kɛ̂ndi kɛ puyɛ te, kambɔ yitil mɛ nje ŋgbakɛ wunɛ. Yo nde, mɔ te ɛ kɛndɛ kɛ mɔy yitil kɔ kɛ́ndi tukute. 36Kɛ ŋgimɔ te yi mɛjasi ndi kɛ panɔ kɛ njoka yun kɛ́, wunɛ tîki temɔ kɛ mɛjasi mɛte, nɛ́ wunɛ ɓɛ ɓotu ɓe mɛjasi.» Kɛ Yesus ma si lɛpɔ mɛyasi mɛnɔri kɛ́, ɛ nyɛ kwa̧ ɗuwɛ womɛte kɛ̀ mbɔmbu yan kɛ̀ sɔma.

37Ko ɓɛkɔ nde, a kelma ɓuɗya mɛyekambiyɛ ɗete kɛ misi mɛ ɓomɔ, ɓo tì tikɛ temɔ nɛ nyɛ na. 38Yo kwaŋnama ɗete, nɛ́ mɛlɛpi mɛte yi Esayi te mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ lɛpima kɛ́ si tondu. A lɛpima nde: ‹Baba Mbokɔ, ma nda tikima temɔ kɛ yasi te yi wusɛ lɛpima kɛ́? Sendi, ’Baba Mbokɔ téɗya nda ɗeti nɛ?› 39Ko, ma ɓo ti yaka tikɔ temɔ na, kɛto lɛpi te yi Esayi lɛpima sendi kɛ́. A lɛpima nde: 40‹Njambiyɛ ma ɗiɓɔ misi man, ɗesɛ mɛtemɔ man, kambɔ ɓo mɛ nje ɓɛŋɛ mɛyasi, ɓo mɛ nje ɓɛ nɛ ɗyanɔ, ɓo mɛ nje yeŋsa temɔ, ma nyɛ nje siɗyɛ kɔn yan.› 41Esayi njáki lɛpɔ mɛyasi mɛnɔri kɛ kasi Yesus, kɛto a ɓɛŋma mɛluksa mɛnɛ. 42Ko ɓɛkɔ ɗete, ɓaŋa Ɓeyudɛn ɓuɗyate tikima temɔ kɛ yi Yesus. Yasi wɛtɛ, ɓo tì jayɛ punjɛ yo kɛ misi mɛ ɓomɔ na, kambɔ *Ɓefarisɛ̧ mɛ nje lɛpɔ nde, ɓo tî nata se mbanjɔ mɛwesiɗya na. 43Ɓekum Ɓeyudɛn ɓaka kelma ɗete, kɛto ɓo kwaɗya nde, ɓomɔ lûksa ɓo kwa̧ mɛluksa mɛte yi Njambiyɛ yakama lukse nɛ ɓo kɛ́.

44Ndana, ɛ Yesus lɛpɛ nɛ mɛn kɛ kwey nde: «Mɔ te ɛ tikɛ temɔ nɛ mi, mɔ te ti tíki temɔ nɛ mi na, yo nde, a tíki temɔ nɛ Mɔ te ɛ tomma mi njesɛ kɔ. 45Sendi, mɔ te ɛ ɓɛŋɛ mi, mɔ te ɓɛŋma Mɔ te ɛ tomma mi kɔ. 46Mi nja̧ mbɛ kɛ mɛnɛti maka yí paniyɛ puyɛ nda yi mɛjasi panɛ nɔ kɛ́. Ɗete, mɔ te ɛ tikɛ temɔ nɛ mi, mɔ te tí ɗiyɔ kɛ mɔy yitil na. 47Ŋgɛ mumɔ wokɛ mɛlɛpi mɛmbɛ pupɛ mɛtɔ, yeti mi jɔse nyɛ na, kɛto mi ti njáki nje jɔse ɓotu ɓe mɛnɛti maka na, yo nde, mi njáki nje joŋgwɛ ɓo. 48Mɔ te ɛ sɛŋɛ mi pupɛ mɛtɔ kɛ mɛlɛpi mɛmbɛ, mɔ te nɛ mɔ te ɛ ta jɔse nyɛ. Gba lɛpi te yi mi lɛpima kɛ́ ta pɛsɔ jɔsi nɛ kɛ njena yesɔ siyna mbokɔ. 49Yo nde, mi tì lɛpina nɛ ɗeti te yembɛ na. Yasi wɛtɛ, Da, nyɛ Mɔ te ɛ tomma mi nɛ ŋguru wenɛ kɔ lɛpima nyɛ mi mɛyasi mɛte yi mi yâkaŋgwɛ lɛpɔ nɛ̀ mɛyasi mɛte yi mi yâkaŋgwɛ teɗye kɛ́. 50Ma mi duwa̧ nde, yasi te yi nyɛ lɛpɛ kɛ́ kél nde, mumɔ ɓɛ̂ki nɛ joŋgwɛ te yi kpo nɛ kpo. Ɗete, mɛyasi mɛte yi mi lɛpɛ mbɛ kɛ́, mi lɛ́pi ɓeŋgwɛ numbu Da.»

13

Yesus kɛ weyɛ mɛkol mɛ

ɓejekɛ ɓenɛ

1Misi pupɛ yo ɓa̧ nde, ɓo ta kelɔ jesɔ *Paska. Yesus duwa̧ nde, ŋgimɔ nɛ ma ɗya̧, ŋgimɔ te yi nyɛ ta ɗuwɛ nɔ kɛ mɛnɛti maka kɛ̀ pɛ yi Da. A ɓa̧ kɛ kwaɗyɛ ɓotu ɓenɛ ɓe ɓa̧ kɛ mɛnɛti maka ɓaka mɛtu hɛnɛ. A kwaɗya ɓo kumɔ kɛ njena mɛtu mɛnɛ kɛ mɛnɛti.

2Yesus ɓa̧ kɛ ɗyena ɓenɛ ɓejekɛ ɓenɛ ɓekoko. Yinɔri *Kum ɓeya mɛkele ma nyɛ ɓeya mɛtakɛ kɛ temɔ Yudas te mɔnɔ Simɔn Iskariyot nde, a ɗyâŋgwɛ Yesus. 3Yesus duwa̧ nde, Da ma nyɛ nyɛ ɗeti te yi namɔ mɛyasi hɛnɛ. A duwa̧ sendi nde, a wúla kɛ yi Njambiyɛ nje nɔ, a ta yɔkwɛ kɛ̀ pɛ yenɛ. 4Ɛ nyɛ tɛmɛ kɛ mbɛy mɛɗye soŋɛ nyaŋgwɛ lambɔ te yi ɓa̧ kɛ yotu nɛ kɛ̀ tikɔ nɛ naŋ. Ɛ nyɛ ɓu̧ yiŋa kum lambɔ wotɔ kɛ jon. 5Ndana, ɛ nyɛ ɓu̧ mɔrɔku kumbɛ kɛ wɛtɛ pan nyɛ ɓɔ kɛ weyna mɛkol mɛ ɓejekɛ ɓenɛ nje titɔ nɛ kum lambɔ te yi ɓa̧ kɛ jon nɛ kɛ́. 6Ɛ nyɛ nje kumɔ kɛ yi Simɔn Piyɛr. Ɛ Simɔn Piyɛr lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, yo gba wɛ kɛ kwaɗyɛ weyɛ mɛkol mɛmbɛ?» 7Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Wɛ yeti kɛ ɓiye to yasi te yi mi kelɛ ndana kɛ́ na, yasi wɛtɛ, wɛ ta nje ɓiye yo wɛtɛ yesɔ.» 8Ɛ Piyɛr lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Ko wɛ tí weyɛ mɛkol mɛmbɛ wɛtɛ yesɔ na.» Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Ŋgɛ mi ti weyɛ mɛkol mɔ na, nam siyma sinɛ wɛ.» 9Ɛ Simɔn Piyɛr lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, wɛ tî weya ndi mɛkol siyɛ na, weya sendi mɛɓɔ nɛ̀ to.» 10Ɛ Yesus nje lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Ŋgɛ mumɔ si weya nɛ yotu hɛnɛ, siya yasi te yi nyɛ yâkaŋgwɛ kelɔ kɛ kɔŋte, yo ndi weyna gbɛla mɛkol, kɛto yotu nɛ mɛ pupunate. Ma wunɛ mɛ yun pupunate. Yasi wɛtɛ, yeti wunɛ hɛnɛ na.» 11Yo nde, Yesus duwa̧ mɔ te ɛ ta ɗyaŋgwɛ nyɛ kɔ, yori yi nyɛ lɛpima nde: ‹Wunɛ hɛnɛ yeti pupunate› kɛ́.

12Ndana, kɛ Yesus ma si weyɛ mɛkol man kɛ́, ɛ nyɛ tɔkɛ lambɔ nɛ lɛŋɛ nje kwa̧ ɗiyɔ kɛ mbɛy mɛɗye lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «’Wunɛ ɓiyma to yasi te yi mi kelma ndana nɛ wunɛ kɛ́? 13Yi wunɛ jeɓa mi nde yekele ho nde kumande kɛ́, yo gbakasi, mi gbate yekele nɛ̀ kumande. 14Ma ŋgɛ ɓɛ nde, mi kumande, mi yekele weyma mɛkol mun, wunɛ sendi, wunɛ yâkaŋgwɛ weyɛ mɛkol mun tandɛ yun. 15Yo nde, mi teɗya wunɛ nda yi wunɛ yâkaŋgwɛ kelɔ kɛ́, nɛ́ wunɛ kel sendi nda yi mi kelma nɛ wunɛ kɛ́. 16Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Kinɛ wɛtɛ mɔ mɛsay ɛ kwaŋma masa wenɛ na. Sendi, kinɛ wɛtɛ mɔ te yi ɓo tomɛ nyɛ tomɔ kwaŋma mɔ te ɛ tomma nyɛ kɔ na. 17Nda wunɛ ma duwɛ ɗete kɛ́, ŋgɛ wunɛ kelɛ ɗete, wunɛ ta ɓɛ nɛ mɛsosa.

18«Mi ti lɛ́pi nɛ wunɛ hɛnɛ na, mi duwa̧ gba ɓotu ɓete ɓe mi tɔkuma ɓaka. Yasi wɛtɛ, mɛlɛpi mɛte yi yo kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ kɛ́ yâkaŋgwɛ si tondɔ. Yo kɛtinate nde: ‹Mɔ te yi sinɛ nyɛ ɗyena ndi wɛtɛ kɔ ɓoŋma ɗyambi suŋgwɛ nɛ mi.› 19Ma yokɛ yi mi kandɛ lɛpɔ ndana nyɛ wunɛ kɛ ŋgimɔ te yi ɓeya yasi tì pa ɗya̧ kɛ́. Simande kɛ ŋgimɔ te yi yo ta ɗya̧ kɛ́, nɛ́ wunɛ tiki temɔ nde, yo mi mɔ te yi mi ɗikima lɛpɔ nɔ kɔ. 20Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Mɔ te ɛ ɓu̧ mumɔ hɛnɛ te yi mi tomɛ kɔ kimɔte, mɔ te ɓóŋ mi. Sendi, mɔ te ɛ ɓu̧ mi kimɔte, mɔ te ɓóŋ Mɔ te ɛ tomma mi kɔ.»

Yesus nde, Yudas ta ɗyaŋgwɛ nyɛ

(Mt 26; Mk 14; Lk 22)

21Kɛ Yesus ma si lɛpɔ ɗete kɛ́, temɔ nɛ tì ɓɛ nɛ tɛ kɛ kɔŋte na, ɛ nyɛ lɛpɛ nɛ saŋsaŋ nde: «Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Wɛtɛ mumɔ kɛ njoka yun ta ɗyaŋgwɛ mi.» 22Ɛ lɛpi ɓanɛ ɓejekɛ, ɛ ɓo ɓɛŋna tandɛ yan nɛ hɛlɛ hɛlɛ hɛlɛ kinɛ duwɛ mɔ te yi nyɛ lɛpɛ nɔ kɔ na. 23Yinɔri wɛtɛ jekɛ te yi Yesus ɗikima kwaɗyɛ ɓuɗyate kɔ ɓa̧ mɛtiɗyɛ kɛ mbɛy mɛɗye kɛ kɛki Yesus. 24Ɛ Simɔn Piyɛr yɛsiɗyɛ misi nyɛ nyɛ nde, a dîya Yesus, na lɛpi mɔ te yi nyɛ lɛpɛ nɔ kɔ. 25Ɛ jekɛ te lɛŋgwɛ yotu kɛnjɛ pulɔ Yesus diyɛ nyɛ nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, wɛ lɛ́pi yasi kɛ nɛ nda?» 26Ɛ Yesus yeŋsa nde: «Mɔ te yi mi ta ɓu̧ mampa tɔpɛ kɛ mbe njay kaŋɛ nyɛ nyɛ kɔ, mɔ te ru.» Ɛ nyɛ ɓu̧ mampa tɔpɛ kɛ mbe njay kaŋɛ nyɛ Yudas te mɔnɔ Simɔn Iskariyot. 27Kɛ Yesus ma kaŋɛ ndi yo nyɛ nyɛ ɗekɛ kɛ́, ɛ *Satan nyiŋɛ temɔ Yudas. Ɛ Yesus nje ɗiyɔ lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Yasi te yi wɛ takɛ kelɔ kɛ́, kelɔ yo nɛdɔ.» 28Ko mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ kɛ njoka ɓotu ɓete ɓe ɓa̧ kɛ mbɛy mɛɗye ɓaka tì ɓiye to lɛpi te yi nyɛ lɛpima nyɛ Yudas kɛ́ na. 29Yo nde, ɓaŋa takima nde, nda yo Yudas ɓakiɗye kpoŋgi mɔni kɛ́, Yesus lɛ́pi yari nyɛ nyɛ nde, a ɓɔ̂m mɛyasi mɛte yi yo ta kamɛ ɓo kɛ jesɔ kɛ́, ho nde, a nyɛ̂ki yiŋa yasi nyɛ ɓotu ɓe ŋgwɛtɛ. 30Kɛ Yudas ma kɛnjɛ ndi ɓɔ ɓiye nɛ mampa yinɔri kɛ́, ɛ nyɛ pundɛ nɛ put kwa̧. Yo ɓa̧ nɛ tu.

Yesus nde, ɓejekɛ ɓenɛ kwâɗyaŋgwɛ

31Kɛ Yudas ma si pundɔ kwa̧ kɛ́, ɛ Yesus lɛpɛ nde: «Ndana Njambiyɛ ma punjɛ mɛluksa mɛ *Mɔnɔ mumɔ. Sendi, Njambiyɛ ma punjɛ mɛluksa mɛnɛ nɛ ŋguru wenɛ nɛ nje Mɔnɔ. 32Ŋgɛ ɓɛ nde, Njambiyɛ ma punjɛ mɛluksa mɛnɛ nɛ ŋguru wenɛ nɛ nje Mɔnɔ, a ta punjɛ mɛluksa mɛ Mɔnɔ kɛ yotu nɛ, Njambiyɛ nɛ ŋguru wenɛ. Ŋgimɔ te yi nyɛ ta punjɛ nɛ mɛluksa mɛ Mɔnɔ kɛ́ ɓukwa̧ nɛ mbɛt. 33Wunɛ ɓɔnɔ, mi ndi nɛ mɔnɔ ŋgimɔ nɛ mbɛt yí kwaŋɗye sinɛ wunɛ. Wunɛ ta sa̧ mi. Mi lɛpima nyɛ Ɓeyudɛn nde, wunɛ yeti nɛ ɗeti te yi kɛ̀ kɛ mbɛy te yi mi kɛ̀ kɛte kɛ́ na. Yo ndi kiya mɛlɛpi mɛte yi mi lɛpɛ sendi ndana nyɛ gba wunɛ kɛ́. 34Mi kɛ nyɛ wunɛ jɔnja mboŋga, yo nde: Wunɛ kwâɗyaŋgwɛ tandɛ yun nda yi mi kwaɗya nɛ wunɛ kɛ́. Wunɛ sendi, wunɛ kwâɗyaŋgwɛ ɗete. 35Ŋgɛ wunɛ kwaɗya tandɛ yun, ɓomɔ ta duwɛ nde, wunɛ ɓejekɛ ɓembɛ.»

36Ɛ Simɔn Piyɛr lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, yite nde, wɛ kɛ́n we?» Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Wɛ yeti nɛ ɗeti te yi ɓeŋgwɛ mi kɛ mbɛy te yi mi kɛ̀ kɛte ndana kɛ́ na, yasi wɛtɛ, wɛ ta disɔ ɓeŋgwɛ mi kɛ yiŋa mɛŋgimɔ.» 37Ɛ Piyɛr lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, ŋge ta suŋɔ nde, mi tí ɓeŋgwɛ wɛ ndana kɛ́? Mi nɛdɔ te yi nyɛ joŋgwɛ ɗyembɛ kɛto yɔ.» 38Ɛ Yesus yeŋsa nde: «Wɛ lɛ́pi gba nde, wɛ nɛdɔ te yi nyɛ joŋgwɛ ɗyɔ kɛto mbɛ nde? Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wɛ kɛ́: Wɛ ta tonɔ kumɔ mɛŋga yitati nde, wɛ yeti kɛ duwɛ mi na, mbam kuɓɛ má nje kɔkɔ njimɛ.»

14

Yesus nde, nyɛ nje te yi kumɔ nɔ

kɛ yi Da

1Ɛ Yesus kɛ̀ mbɔmbu lɛpɔ nyɛ ɓejekɛ nde: «Temɔ yun tî kuɗyukwɛ na. Wunɛ kɛ̂n mbɔmbu yí tikɔ temɔ kɛ yi Njambiyɛ, tikɔ sendi temɔ nɛ mi. 2Mɛmbɛy ɓuɗyate kɛ tu̧ Saŋmbɛ. Yo má ɗiy kinɛ ɓɛ ɗete na, ’ma mi tì lɛpɛ nyɛ wunɛ nde: Mi kɛ kɛ̀ kombile mbɛy tikɛ wunɛ na? 3Ŋgɛ mi si kɛ̀ kombile mbɛy tikɛ wunɛ, mi ta yɔkwɛ nɛ kɔkɔ nje ɓu̧ wunɛ, nɛ́ wunɛ ɗiy sendi kɛ mbɛy te yi mi ɗiyɛ kɛte kɛ́. 4Wunɛ duwa̧ mbɛy te yi mi kɛ̀ mbɛ kɛte kɛ́, wunɛ duwa̧ nje te.» 5Ɛ Tomasi lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, wusɛ yeti kɛ duwɛ mbɛy te yi wɛ kɛ̀ kɛte kɛ́ na. Ma hɛ ta kelɔ nan yí duwɛ nɛ nje te?» 6Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Mi mbɛ nje, mi gbakasi, mi sendi joŋgwɛ. Kinɛ mumɔ ɛ yakama kumɔ kɛ yi Da kinɛ kwa̧ nɛ mi na. 7Wunɛ má dukwɛ mi gbate, ma wunɛ ta duwɛ sendi Saŋmbɛ. Kandɛ ndana wunɛ ma duwɛ nyɛ, wunɛ sima ɓɛŋɛ nyɛ sendi.»

8Ɛ Filip lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, teɗya wusɛ Da, yite ma yaka wusɛ.» 9Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Wuy Filip, ɓuɗya nyaŋgwɛ mɛtu mɛte yi mi sima kwaŋɗye sinɛ wunɛ kɛ́, ’kumɔ ndana wɛ tì pa duwɛ mi na? Mɔ te ɛ ɓɛŋma mi, mɔ te sima ɓɛŋɛ Da. Ma nan yi wɛ nje lɛpɔ ndana nde: ‹Teɗya wusɛ Da› kɛ́? 10’Wɛ yeti kɛ tikɔ temɔ nde, mi mbɛ pɛ yi Da, ma nyɛ sendi pɛ yembɛ na? Mɛlɛpi mɛte yi mi lɛpɛ mbɛ nyɛ wunɛ kɛ́, mi ti lɛ́pi nɛ ɗeti te yembɛ na. Yo nde, Da, nyɛ ɛ ɗiyɛ kɛ yembɛ kɔ kɛ punjɛ nyaŋgwɛ mɛkele mɛnɛ. 11Wunɛ tîki temɔ kɛ lɛpi te yi mi lɛpɛ nde: Mi pɛ yi Da, Da sendi pɛ yembɛ kɛ́. Ŋgɛ wunɛ ti tikɛ temɔ nɛ mi kɛ lɛpi te yite na, wunɛ yêkiɗya tikɔ temɔ kɛto mɛkele mɛte yikɛ yi mi kelɛ kɛ́. 12Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Mɔ te ɛ tikɛ temɔ nɛ mi, mɔ te ta kelɔ sendi kwalɔ mɛkele mɛte yi mi kelɛ kɛ́. A ta kelɔ nyaŋgwɛ mɛkele kwa̧ yikɛ, kɛto mi kɛ kwa̧ mbɛ kɛ̀ pɛ yi Da. 13Ma yasi hɛnɛ te yi wunɛ ta diyɛ nɛ ɗinɔ ɗyembɛ, mi ta kelɔ yo, nɛ́ Da ɓɛ nɛ mɛluksa nɛ nje Mɔnɔ wenɛ. 14Ŋgɛ wunɛ diyɛ yaŋa nɛ ɗinɔ ɗyembɛ, gba mi ta kelɔ yasi te.»

Yesus nde, a ta tomɔ Kimɔ Sisiŋ

njesɛ ɓomɔ ɓenɛ

15«Ŋgɛ wunɛ kwaɗyɛ mi, wunɛ ta ɓakiɗye mɛmboŋga mɛmbɛ. 16Ma mi ta ŋgwɛta mbɛ nɛ Da, a ta nyɛ wunɛ wɛtɛ *Mɔ mɛkamna te ɛ ta ɗiyɔ wúnɛ ɓo kpo nɛ kpo. 17Mɔ mɛkamna te, yo Sisiŋ te ɛ gbakasi. Ɓotu ɓe mɛnɛti maka yeti nɛ ɗeti te yi jayɛ nyɛ na, kɛto ɓo yeti kɛ ɓɛŋɛ nyɛ na. Sendi, ɓo yeti kɛ duwɛ nyɛ na. Yasi wɛtɛ, wunɛ kɛ duwɛ yun nyɛ, kɛto a kɛ ɗiyɔ wúnɛ ɓo, ɓɛ sendi pɛ yun. 18Mi tí tikɔ wunɛ nda ɓɔnɔ ɓenyuru na. Mi ta yɔkwɛ nje kɛ yun. 19Ɓukwa̧ ndi mɔnɔ ŋgimɔ nɛ mbɛt, ɓotu ɓe mɛnɛti maka tí ɓɛŋɛ se mi na. Yasi wɛtɛ, ndi wunɛ ta ɓɛŋɛ yun mi, kɛto mi mbɛ nɛ joŋ, ɗete wunɛ sendi ta ɓɛ yun nɛ joŋ. 20Yesɔ te wunɛ ta duwɛ nde, mi mbɛ kɛ yi Saŋmbɛ, wunɛ yun pɛ mi, mi pɛ wunɛ. 21Mumɔ hɛnɛ ɛ jayɛ mɛmboŋga mɛmbɛ ɓakiɗye yo, yo mɔ te ɛ kɛ kwaɗyɛ mi. Mumɔ hɛnɛ ɛ kwaɗyɛ mi, Saŋmbɛ ta kwaɗyɛ nyɛ. Mi sendi ta kwaɗyɛ mɔ te punjɛ yotu nyɛ nyɛ.» 22Ɛ Yudas, yeti Yudas te Iskariyot na lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, nan yi wɛ ta punjɛ ndi yotu nyɛ wusɛ kinɛ punjɛ nyɛ ɓotu ɓe mɛnɛti maka kɛ́?» 23Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Ŋgɛ mumɔ kwaɗyɛ mi, mɔ te ta ɓakiɗye mɛlɛpi mɛmbɛ, Saŋmbɛ ta kwaɗyɛ nyɛ. Sinɛ Saŋmbɛ ta kɛ̀ kɛ yenɛ ɓiye ɗya kɛ yenɛ. 24Ŋgɛ mumɔ ti kwaɗyɛ mi na, mɔ te ti yaka ɓakiɗye mɛlɛpi mɛmbɛ na. Yo nde, mɛlɛpi mɛte yi wunɛ wokɛ yi pundɛ kɛ numbu mbɛ kɛ́ ti wúla kɛ yembɛ nɛ ŋguru wombɛ na, yasi wɛtɛ, yo wúla kɛ yi Da, nyɛ mɔ te ɛ tomma mi kɔ.

25«Mi lɛ́pi mɛyasi maka ndana nyɛ wunɛ kɛ ŋgimɔ te yi mi ndi kɛte sinɛ wunɛ kɛ́. 26Yo nde, *Mɔ mɛkamna te ɛ Da ta tomɔ nɛ ɗinɔ ɗyembɛ kɔ ta teɗye wunɛ mɛyasi hɛnɛ. A ta kelɔ sendi nde, wunɛ tâka mɛyasi hɛnɛ te yi mi lɛpima nyɛ wunɛ kɛ́. Mɔ mɛkamna te, yo Kimɔ Sisiŋ.

27«Gba tɛte yi mi tikɛ nɛ wunɛ kɛ́! Mi kɛ nyɛ wunɛ tɛte yembɛ. Mi yeti kɛ nyɛ wunɛ yo nda yi ɓotu ɓe mɛnɛti maka nyɛ kɛ́ na. Temɔ yun tî kuɗyukwɛ na, wunɛ tî gwaki wɔ̧ yaŋa na. 28Wunɛ ma wokɔ yasi te yi mi lɛpima nyɛ wunɛ kɛ́. Mi lɛpima nde: ‹Mi kɛ kwa̧, ma mi ta yɔkwɛ sendi nje kɛ yun.› Má ɓɛki nde, wunɛ kɛ kwaɗyɛ mi gbate, ma wunɛ nɛ mɛsosa yí wokɔ nde, mi kɛ kwa̧ kɛ pɛ yi Da, kɛto Da kwa̧ mi. 29Ma yokɛ yi mi kandɛ lɛpɔ ndana nyɛ wunɛ piŋɔ te yi yo tì pa kelna kɛ́. Simande kɛ ŋgimɔ te yi yo ta kelna kɛ́, nɛ́ wunɛ tiki temɔ kɛ yembɛ. 30Mi tí lɛpina se ɓuɗyate sinɛ wunɛ na, kɛto *Kum mɛnɛti maka kɛ nje. A yeti nɛ ɗeti te yi kelɔ yiŋa yaŋa nɛ mi na. 31Yo nde, mɛyasi ta kwaŋna ɗete, nɛ́ ɓotu ɓe mɛnɛti maka duwɛ gbate nde, mi kɛ kwaɗyɛ Da, nɛ́ ɓo duwɛ sendi nde, mi kél mɛyasi ɓeŋgwɛ lɛpi te yi Da lɛpima nyɛ mi kɛ́. Nɛ tɛ̂ma, hɛ jîsa waka kwa̧.»

15

Kasi njuku jeti

1«Mi mbɛ kpasa njuku *vinyɛ. Ma Saŋmbɛ, mɔ kombilate. 2Ɓɔ jeti hɛnɛ ɛ ɗiyɛ kɛ mi kinɛ wumɔ mɛmbumɔ, Saŋmbɛ kɛ pɛsɔ yo soŋɛ. Ndi nde, a kɛ kombile soŋɛ ɓeya mɔnɔ mɛɓɔ mɛ jeti mɛte yi lo kɛ ɓɔ jeti te ɛ wumɛ mɛmbumɔ kɔ, nɛ́ yo wum kwa̧ yite. 3Wunɛ mɛ yun pupunate kɛto mɛlɛpi mɛte yi mi lɛpima nyɛ wunɛ kɛ́. 4Wunɛ ɗîy mɛtu hɛnɛ pɛ mi nda yi mi ɗiyɛ mɛtu hɛnɛ pɛ yun kɛ́. Ŋgɛ ɓɔ jeti ti ɗiyɛ saŋgwate nɛ njuku te na, a ti yaka ɗiyɔ nyɛpɔ wumɔ mbumɔ na. Yo sendi ɗete nɛ wunɛ. Ŋgɛ wunɛ ti ɗiyɛ mɛtu hɛnɛ pɛ mi, wunɛ ti yaka wumɔ mɛmbumɔ na. 5Mi mbɛ njuku jeti, wunɛ yun mɛɓɔ mɛte. Mumɔ te ɛ ɗiyɛ mɛtu hɛnɛ pɛ mi, mi sendi pɛ nyɛ, mɔ te kɛ wumɔ ɓuɗya mɛmbumɔ, kɛto kinɛ mi, wunɛ ti yaka kelɔ yaŋa na. 6Ŋgɛ mumɔ ti ɗiyɛ mɛtu hɛnɛ pɛ mi na, ɓo kɛ ɓu̧ nyɛ ɓetɛ nɛ vɛŋ nda yi ɓo ɓetɛ nɛ ɓɔ jeti kɛ́, ɔ ɓɛ́ŋa, yo ma si sɔsɔ, ɓo má nje ɓu̧ yo ɓetɛ kɛ ɗitɛ si loɗyɛ. 7Ŋgɛ wunɛ ɗiyɛ mɛtu hɛnɛ pɛ mi, sendi, ŋgɛ mɛlɛpi mɛmbɛ ɗiyɛ mɛtu hɛnɛ pɛ yun, komɛte, wunɛ dîya yasi hɛnɛ te yi wunɛ kwaɗyɛ, wunɛ ta ɓɛ nɛ yo. 8Ŋgɛ wunɛ wumɛ ɓuɗya mɛmbumɔ, wunɛ ta teɗye nde, wunɛ ɓejekɛ ɓembɛ. Ɗete, mɛluksa mɛ Saŋmbɛ kɛ pundɔ kɛ puyɛ.

9«Mi kwaɗya wunɛ nda yi Da kwaɗya nɛ mi kɛ́. Wunɛ kɛ̂n mbɔmbu yí ɗiyɔ saŋgwate nɛ mi kɛ mɔy mɛkwaɗya mɛmbɛ. 10Ŋgɛ wunɛ ɓakiɗye mɛmboŋga mɛmbɛ, wunɛ ta kɛ̀ mbɔmbu yí ɗiyɔ mɛtu hɛnɛ pɛ mi kɛ mɔy mɛkwaɗya mɛmbɛ nda yi mi ɓakiɗya nɛ mɛmboŋga mɛ Saŋmbɛ yí ɗiyɔ nɔ mɛtu hɛnɛ pɛ yenɛ kɛ mɔy mɛkwaɗya mɛnɛ kɛ́. 11Mi lɛ́pi mɛyasi mɛnɔri nyɛ wunɛ, nɛ́ wunɛ ɓɛ nɛ mɛsosa mɛte yi mi nɔ kɛ́, nɛ́ mɛsosa tondu kɛ temɔ yun.

12«Mboŋga te yi mi nyɛ wunɛ kɛ́, yo nde: Wunɛ kwâɗyaŋgwɛ tandɛ yun nda yi mi kwaɗya nɛ wunɛ kɛ́. 13Njena nyaŋgwɛ mɛkwaɗya mɛte yi mumɔ yakama teɗye, yo komɛ nyɛ nyɛ joŋgwɛ ɗyenɛ kɛto ɓesɔ ɓenɛ. 14Ŋgɛ wunɛ kelɛ yasi te yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́, yite wunɛ ɓesɔ ɓembɛ. 15Mi yeti kɛ jeɓa se wunɛ nde ɓotu ɓe mɛsay na, kɛto mɔnɔ mɛsay ti dúkwɛ yasi te yi masa wenɛ kelɛ kɛ́ na. Mi kɛ jeɓa wunɛ ndana nde ɓesɔ ɓembɛ, kɛto mi ma teɗye wunɛ mɛyasi hɛnɛ te yi Saŋmbɛ lɛpima nyɛ mi kɛ́. 16Yeti wunɛ tɔkɛ mi na, yo mi tɔkɛ wunɛ tomɔ wunɛ, nɛ́ wunɛ kɛ̀ wum mɛmbumɔ, nɛ́ mɛmbumɔ mun kiki. Ɗete, yasi hɛnɛ te yi wunɛ ta diyɛ Da nɛ ɗinɔ ɗyembɛ, a ta nyɛ wunɛ yo. 17Yasi hɛnɛ te yi mi kombile lɛpɔ nyɛ wunɛ, yo nde: Wunɛ kwâɗyaŋgwɛ.»

Ɓotu ɓe mɛnɛti maka kɛ ɓenɔ Yesus

nɛ̀ ɓotu ɓenɛ hɛnɛ

18«Ŋgɛ ɓɛ nde, ɓotu ɓe mɛnɛti maka kɛ ɓenɔ wunɛ, wunɛ dûkwɛ nde, ɓo kandima ɓenɔ mi nɛ wunɛ. 19Wunɛ má ɓɛki saŋgwate wunɛ ɓotu ɓe mɛnɛti maka, ma ɓotu ɓe mɛnɛti maka ta kwaɗyɛ wunɛ, kɛto wúnɛ ɓo ndi nɛ mɛkele wɛtɛ. Yasi wɛtɛ, wunɛ yeti saŋgwate wúnɛ ɓotu ɓe mɛnɛti maka na. Mi tɔkuma wunɛ soŋɛ kɛ njoka yan. Yo kɛto te yite yi ɓotu ɓe mɛnɛti maka ɓenɛ nɛ wunɛ kɛ́. 20Wunɛ tâka lɛpi te yi mi lɛpima mbɛ nyɛ wunɛ kɛ́. Mi lɛpima nyɛ wunɛ nde: ‹Kinɛ wɛtɛ mɔ mɛsay ɛ kwaŋma masa wenɛ na.› Ŋgɛ ɓɛ nde, ɓo teɗya mi nyaŋgwɛ mɛbɔnɛ, ɓo ta teɗye sendi wunɛ mɛbɔnɛ ɗete. Ŋgɛ ɓɛ nde, ɓo ɓakiɗya mɛlɛpi mɛmbɛ, ɓo ta ɓakiɗye sendi mɛlɛpi mun. 21Yo nde, ɓo ta kelɔ mɛyasi mɛnɔri hɛnɛ nɛ wunɛ kɛto ɗinɔ ɗyembɛ, kɛto ɓo yeti kɛ duwɛ Mɔ te ɛ tomma mi njesɛ kɔ na. 22Mi má ɗiy kinɛ nje, ɗiyɔ sendi kinɛ lɛpina nyɛ ɓo na, ma mɛɓeyɔ yeti kɛ to yan na. Ma ndana mi ma si nje lɛpina nyɛ ɓo. Ɗete, ɓo yeti se nɛ gbɛla mɔnɔ yaŋa te yi ɓo yakama jɔse kɛ kasi mɛɓeyɔ man na. 23Mɔ te ɛ ɓenɛ mi, mɔ te ɓenma sendi Saŋmbɛ. 24Mi má ɗiy kinɛ kelɔ yiŋa mɛkele mɛte yi mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ tì kelɛ nɛ toru, ma mɛɓeyɔ yeti kɛ to yan na. Ma ndana ɓo ɓɛŋma nyaŋgwɛ mɛkele mɛte yi mi kelma kɛ́, ko ɓɛkɔ ɗete, ɓo kɛ ɓenɔ mi sinɛ Saŋmbɛ hɛnɛ. 25Yo nde, mɛyasi mɛte kélnaŋgwɛ ɗete yí tonjɛ nɛ mɛyasi mɛte yi yo kɛtinate kɛ mɛkana mɛ mɛmboŋga man kɛ́. Yo kɛtinate nde: ‹Ɓo ɓenma mi kinɛ to te na.›

26«*Mɔ mɛkamna wun ta nje. Mi ta njesɛ nyɛ wulɛ pɛ yi Da. Yo Sisiŋ te ɛ gbakasi, Sisiŋ te ɛ pundɛ wulɛ kɛ yi Da. Kɛ ŋgimɔ te yi nyɛ ta nje kɛ́, a ta lɛpɔ yasi te yi nyɛ duwa̧ kɛ kasi mbɛ kɛ́ nyɛ wunɛ. 27Ma wunɛ ta lɛpɔ sendi yasi te yi wunɛ duwa̧ nɛ̀ yi wunɛ ɓɛŋma kɛ kasi mbɛ kɛ́, kɛto sinɛ wunɛ kɛ joŋna wɛtɛ njombu yaŋa.»

16

Mɛsay mɛte yi Kimɔ Sisiŋ ta kelɔ kɛ́

1«Mɛyasi maka yi mi lɛpima nyɛ wunɛ kɛ́, mi lɛ́pi, kambɔ wunɛ mɛ nje ɗiyɔ kinɛ tikɔ se temɔ nɛ mi na. 2Ɓo ta kiɗyɛ wunɛ nde, wunɛ tî nata se mɛmbanjɔ mɛwesiɗya man wɛtɛ yesɔ na. Gba ŋgimɔ ta ɗya̧ yi ɓo ta wo wunɛ, takɛ nde, yite yi ɓo kelɛ kɛ́, ɓo kɛ kanɔ Njambiyɛ. 3Ɓo ta kelɔ mɛyasi mɛnɔri, kɛto ɓo tì duwɛ ko Da ko mi na. 4Yo nde, mi lɛ́pi mɛyasi maka nyɛ wunɛ, simande komɛ ŋgimɔ te ta ɗya̧ kɛ́, nɛ́ wunɛ nje taki duwɛ nde, mi ma kandɛ lɛpɔ nyɛ wunɛ. Yasi wɛtɛ, mi tì lɛpɛ mɛyasi mɛte nyɛ wunɛ kɛ ŋgimɔ te yi mi kandima nɛ teɗya yun mɛyasi kɛ́ na, kɛto mi ɓa̧ ndi sinɛ wunɛ.

5«Ma ndana mi kɛ yɔkwɛ kɛ̀ pɛ yi Mɔ te ɛ tomma mi njesɛ kɔ. Ma ko mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ kɛ njoka yun yeti kɛ diyɛ mbɛy te yi mi kɛ̀ kɛte kɛ́ na. 6Yasi wɛtɛ, temɔ yun ma tondɔ nɛ ŋgambi kɛto lɛpi te yi mi lɛpima nyɛ wunɛ kɛ́. 7Yo nde, yo gba gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Yo ta ɓɛ kimɔte pɛ yun nde, mi kwâŋ, kɛto ŋgɛ mi ɗiyɛ kinɛ kwa̧ na, *Mɔ mɛkamna tí nje pɛ yun na. Yasi wɛtɛ, ŋgɛ mi kwa̧, mi ta tomɔ nyɛ njesɛ wunɛ. 8Ma komɛ nyɛ ta nje kɛ́, a ta teɗye ɓotu ɓe mɛnɛti maka nɛ saŋsaŋ nde, kɛ kasi mɛɓeyɔ, mɛtakɛ man kɔtute. Kɛ kasi ŋgbeŋ mɛkele nɛ̀ kɛ kasi pɛsina jɔsi te yi Njambiyɛ, mɛtakɛ man sendi kɔtute. 9A ta teɗye ɓo nde, mɛtakɛ man kɔtute kɛ kasi mɛɓeyɔ, kɛto ɓo yeti kɛ tikɔ temɔ nɛ mi na. 10Sendi, mɛtakɛ man kɔtute kɛ kasi ŋgbeŋ mɛkele, kɛto mi kɛ yɔkwɛ kɛ̀ pɛ yi Da. Ɗete, wunɛ tí ɓɛŋɛ se mi na. 11A ta teɗye sendi ɓo nde, mɛtakɛ man kɔtute kɛ kasi pɛsina jɔsi te yi Njambiyɛ, kɛto Njambiyɛ sima pɛsɔ jɔsi *Kum mɛnɛti maka.

12«Mi ndi nɛ ɓuɗya mɛyasi mɛte yi mi yakama lɛpɔ nyɛ wunɛ, yasi wɛtɛ, wunɛ ti yaka wokɔ mɛyasi mɛte ndana na. 13Komɛ Sisiŋ te ɛ gbakasi ta nje kɛ́, a ta teɗye wunɛ yasi hɛnɛ te yi ɓɛ gbakasi kɛ́. Yo nde, a tí lɛpina nɛ ɗeti te yenɛ nɛ ŋguru wenɛ na, yasi wɛtɛ, a ta lɛpɔ yasi hɛnɛ te yi nyɛ wokuma kɛ numbu Da kɛ́. A ta nje pelɛ mɛyasi mɛte yi ta kwaŋna kɛ́ nyɛ wunɛ. 14Yo nyɛ ta punjɛ mɛluksa mɛmbɛ, kɛto a ta ɓu̧ lɛpi kɛ numbu mbɛ nje pelɛ nyɛ wunɛ. 15Yasi hɛnɛ te yi Da nɔ, yo yembɛ. Yo kɛto te yite yi mi lɛpima nde: A ta ɓu̧ lɛpi kɛ numbu mbɛ nje pelɛ nyɛ wunɛ kɛ́.

16«Ɓukwa̧ ndi mɔnɔ ŋgimɔ nɛ mbɛt, wunɛ tí ɓɛŋɛ se mi na. Ɗiyɔ kɛ kɔŋte sendi nɛ mbɛt, wunɛ má nje ɓɛŋɛ sendi mi nɛ kɔkɔ.» 17Ndana, ɛ ɓaŋa ɓejekɛ ɓenɛ lɛpɛ tandɛ yan nde: «’A kwáɗyikwɛ lɛpɔ nɛ ŋge nyɛ wusɛ? Yiŋa nde: ‹Ɓukwa̧ ndi mɔnɔ ŋgimɔ nɛ mbɛt, wunɛ tí ɓɛŋɛ se mi na. Ɗiyɔ kɛ kɔŋte sendi nɛ mbɛt, wunɛ má nje ɓɛŋɛ sendi mi nɛ kɔkɔ,› yiŋa sendi nde: ‹Kɛto mi kɛ yɔkwɛ kɛ̀ pɛ yi Da,› a kwáɗyikwɛ lɛpɔ nɛ ŋge nyɛ wusɛ?» 18Ɛ ɓo kɛ̀ mbɔmbu lɛpɔ nde: «Yiŋa nde: ‹Ɓukwa̧ ndi mɔnɔ ŋgimɔ nɛ mbɛt,› to lɛpi te yi nyɛ lɛpɛ ɗete kɛ́ nɛ ŋge? Wusɛ yeti kɛ ɓiye su to te na.» 19Yesus duwa̧ nde, ɓo kwaɗya diyɛ nyɛ yiŋa yasi. Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Wunɛ kɛ diyna tandɛ yun kɛ lɛpi te yi mi lɛpima nde: ‹Ɓukwa̧ ndi mɔnɔ ŋgimɔ nɛ mbɛt, wunɛ tí ɓɛŋɛ se mi, ɗiyɔ kɛ kɔŋte sendi nɛ mbɛt, wunɛ má nje ɓɛŋɛ sendi mi nɛ kɔkɔ kɛ́.› ’Wunɛ díynaŋgwɛ kɛto te yite? 20Ma gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Wunɛ ta lelɔ gbate jaɓa, ɓotu ɓe mɛnɛti maka ta ɓɛ nɛ mɛsosa. Wunɛ ta kpalɔ ɓɛ nɛ ŋgambi, yasi wɛtɛ, ŋgambi yun ta nje yeŋsa ɓɛ mɛsosa. 21Kɛ ŋgimɔ te yi nyari kɛ wa nɛ mi̧ kɛ́, temɔ nɛ ɗekɛ nɛ haɓuɓu, kɛto ŋgimɔ mɛbɔnɛ mɛte yenɛ ɗyaŋma. Yasi wɛtɛ, ŋgɛ nyɛ si punjɛ mɔnɔsikɛ kɛ puyɛ, a yeti kɛ takɛ se mɛbɔnɛ mɛte yite na, kɛto mɛsosa mɛte yi nyɛ mɛ nɔ kɛ́, kɛto a jama mumɔ njesɛ kɛ mɛnɛti. 22Wunɛ sendi ndana ɗete, mɛtemɔ mun nɛ ŋgambi. Ndi nde, mi ta ɓasiɗye ɓɛŋɛ wunɛ nɛ kɔkɔ, komɛte, wunɛ ta ɓɛ nɛ mɛsosa. Kinɛ mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ ta soŋɛ mɛsosa mɛte kɛ temɔ yun na. 23Komɛ yesɔ te ta ɗya̧ kɛ́, wunɛ tí diyɛ mi mɛdiyan na. Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ kɛ́: Ŋgɛ wunɛ diyɛ Da yiŋa yasi nɛ ɗinɔ ɗyembɛ, a ta nyɛ wunɛ yo. 24Kumɔ ndana wunɛ tì pa diyɛ yiŋa yaŋa nɛ ɗinɔ ɗyembɛ na. Wunɛ dîya, nɛ ta ɓɛ nɛ ya te. Ɗete, mɛsosa mɛte yi wunɛ ɓɛ nɔ kɛ́ ta tondɔ temɔ yun nɛ ŋgbɛŋ.

25«Mi lɛpima mɛyasi mɛte nyɛ wunɛ nɛ nje mɛkanɔ. Ŋgimɔ kɛ nje, ŋgimɔ te yi mi tí lɛpina se nyɛ wunɛ nɛ nje mɛkanɔ na. Yasi wɛtɛ, mi ta kombile lɛpɔ kasi Da nɛ gbas gbas nyɛ wunɛ. 26Komɛ yesɔ te ta ɗya̧ kɛ́, wunɛ ta diyɛ Da yasi nɛ ɗinɔ ɗyembɛ. Mi yeti kɛ lɛpɔ nyɛ wunɛ nde, mi ta diyɛ Da yiŋa yaŋa kɛ numbu yun na. 27Yo nde, Da nɛ ŋguru wenɛ kɛ kwaɗyɛ wunɛ, kɛto wunɛ kwaɗya mi tikɔ temɔ nde, mi wúla kɛ yi Njambiyɛ nje nɔ. 28Mi wúla kɛ yi Da nje nɔ kɛ mɛnɛti maka. Ma ndana mi kɛ ɗuwɛ kɛ̀ mɛnɛti maka yɔkwɛ kɛ̀ pɛ yi Da.» 29Ɛ ɓejekɛ ɓenɛ nje lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Ɓɛŋa, ndana wɛ kɛ lɛpina nɛ gbas gbas kinɛ lɛpina se nɛ nje mɛkanɔ na. 30Ndana wusɛ duwa̧ nde, wɛ kɛ duwɛ mɛyasi hɛnɛ. Wɛ kɛ kandɛ si duwɛ yasi te yi mumɔ kɛ kwaɗyɛ diyɛ wɛ kinɛ nde, wɛtɛ mumɔ pâŋ pa diyɛ wɛ yiŋa mɛdiyan na. Ɗete, wusɛ kɛ tikɔ temɔ nde, wɛ wúla kɛ yi Njambiyɛ nje nɔ.» 31Ɛ nyɛ yeŋsa nyɛ ɓo nde: «’Yo ndana yi wunɛ nje tikɔ temɔ nɛ mi yɛy? 32Nɛ ɓɛ̂ŋa, ŋgimɔ kɛ nje, yo ma ɗya̧, ŋgimɔ te yi wunɛ ta wanja wɛtɛ wɛtɛ, mumɔ hɛnɛ kɛ tɔkɛ nje tu̧ ɗyenɛ tikɔ mi nyɛpɔ. Ko ɓɛkɔ ɗete, mi yeti nyɛpɔ na, kɛto Da pɛ mi. 33Mi lɛ́pi mɛyasi maka hɛnɛ nyɛ wunɛ, nɛ́ wunɛ ɓɛ nɛ tɛ, kɛto wunɛ mɛ saŋgwate nɛ mi. Wunɛ ta saŋgwa nɛ mɛbɔnɛ kɛ to mɛnɛti maka. Yasi wɛtɛ, wunɛ tî kambi yaŋa na, kɛto mi ma laŋsa mbɛ ɗeti mɛnɛti maka.»

17

Yesus kɛ ŋgwɛta nɛ Njambiyɛ

kɛto ɓotu ɓenɛ

1Kɛ Yesus ma si lɛpɔ mɛlɛpi mɛnɔri kɛ́, ɛ nyɛ kaŋɛ misi kɛnjɛ kwey lɛpɔ nde: «Da, ŋgimɔ ma ɗya̧, punjukwɛ mɛluksa mɛ Mɔnɔ wɔ, nɛ́ Mɔnɔ wɔ punjɛ mɛluksa mɔ, 2kɛto wɛ nya nyɛ ɗeti te yi namɔ ɓomɔ hɛnɛ, na kel nde, ɓomɔ hɛnɛ te yi wɛ nya nyɛ ɓaka ɓɛ nɛ joŋgwɛ te yi kpo nɛ kpo. 3Joŋgwɛ te yi kpo nɛ kpo, yo nde, ɓo dûkwɛ wɛ, wɛ siya kpasa Njambiyɛ te ɛ kɛte gbate, duwɛ sendi Yesus Krist, yɔkɔ yi wɛ tomma kɔ. 4Mi punja mɛluksa mɔ kɛ mɛnɛti maka, siɗyɛ sendi mɛsay mɛte yi wɛ nya mi nde, mi kêl kɛ́. 5Ma Da, ndana punjukwɛ mɛluksa mɛmbɛ kɛ kɛki yɔ. Punjukwɛ mɛluksa mɛte yi mi ɓa̧ nɔ kɛ kɛki yɔ yite mbokɔ tì pa kusuna kɛ́.

6«Mi kelma nde, ɓotu ɓete ɓe wɛ soŋma kɛ njoka ɓotu ɓe mɛnɛti nyɛ mi ɓaka dûkwɛ ɗinɔ ɗyɔ. Ɓo ɓa̧ ɓotu ɓɔ, ɛ wɛ kaŋɛ ɓo nyɛ mi, ɛ ɓo ɓakiɗye mɛlɛpi mɔ. 7Ma ndana ɓo ma duwɛ nde, mɛyasi hɛnɛ te yi wɛ nya mi kɛ́ wúla gbate kɛ yɔ, 8kɛto mɛlɛpi mɛte yi wɛ teɗya mi kɛ́, mi kwaŋɗya yo nyɛ ɓo, ɛ ɓo tikɛ temɔ kɛte. Ɓo duwa̧ gbate nde, mi wúla pɛ yɔ nje nɔ, ɛ ɓo tikɛ temɔ nde, yo gba wɛ tomɛ mi njesɛ. 9Mi ŋgwɛ́taŋgwɛ nɛ wɛ kɛto yan, yeti kɛto ɓotu ɓe mɛnɛti maka na. Mi ŋgwɛ́taŋgwɛ nɛ wɛ ndi kɛto ɓotu ɓete yi wɛ nya mi ɓaka, kɛto ɓo wókunaŋgwɛ nɛ wɛ. 10Mɛyasi hɛnɛ te yi mi nɔ, yo yɔ. Sendi, mɛyasi hɛnɛ te yi wɛ nɔ, yo yembɛ. Ɓotu ɓete ɓe wɛ nya mi ɓaka kɛ punjɛ mɛluksa mɛmbɛ. 11Mi yeti se kɛ mɛnɛti maka na, ndi ɓo kɛ tika kɛ mɛnɛti maka. Ma mi kɛ yɔkwɛ mbɛ kɛ̀ pɛ yɔ. Da, wɛ kiyɔ, ɓakiɗya ɓo nɛ ɗeti te yi wulɛ kɛ ɗinɔ ɗyɔ yi wɛ nya mi kɛ́, nɛ́ ɓo ɓɛ ndi yasi wɛtɛ nda sinɛ wɛ. 12Kɛ ŋgimɔ te yi mi ɓa̧ sinɛ ɓo kɛ́, mi ɓakiɗya ɓo nɛ ɗeti te yi wulɛ kɛ ɗinɔ ɗyɔ yi wɛ nya mi kɛ́. Mi ɓakiɗya ɓo nda mbumɔ misi mɛmbɛ. Ko wɛtɛ kɛ njoka yan tì yambile na, soŋɛ ndi yɔkɔ yi ɓa̧ kponate kɛ yenɛ nde, a ta yambile kɔ. Yo kélnaŋgwɛ ɗete, nɛ́ mɛyasi mɛte yi ɓa̧ kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ kɛ́ si tondu. 13Ma ndana mi kɛ yɔkwɛ kɛ̀ pɛ yɔ. Mi lɛ́pi mɛyasi maka kɛ ŋgimɔ te yi mi ndi kɛ mɛnɛti maka kɛ́, nɛ́ mɛsosa tondu kɛ temɔ yan nda yi mi nɔ kɛ́. 14Mi kwaŋɗya mbɛ lɛpi yɔ nyɛ ɓo, ɛ ɓotu ɓe mɛnɛti maka ɓenɛ ɓo, kɛto ɓenɛ ɓotu ɓe mɛnɛti maka yeti saŋgwate na nda yi mi sendi yeti saŋgwate sinɛ ɓotu ɓe mɛnɛti maka kɛ́. 15Mi ti ŋgwɛ́taŋgwɛ nɛ wɛ nde, soŋa ɓo kɛ mɛnɛti maka na. Yo nde, ɓakiɗya ɓo, kambɔ nɛ *Mɔ ɓeya mɛkele. 16Ɓenɛ ɓotu ɓe mɛnɛti maka yeti saŋgwate nda yi mi yeti sendi saŋgwate sinɛ ɓotu ɓe mɛnɛti maka kɛ́. 17Kelɔ nde, ɓo ɓɛ̂ki ɓotu ɓɔ nɛ nje mɛlɛpi mɔ yi ɓɛ gbakasi. Gba mɛlɛpi mɔ ndi gbakasi. 18Mi kɛ tomɔ ɓo kɛnjɛ kɛ mɛnɛti maka nda yi wɛ tomma nɛ mi njesɛ kɛ mɛnɛti kɛ́. 19Yo kɛ gba to yan yi mi nɛ ŋguru wombɛ kɛ kaŋɛ yotu mbɛ nyɛ wɛ, nɛ́ ɓo sendi kaŋ mɛyotu man gbate nyɛ wɛ.

20«Yo nde, mi ti ŋgwɛ́taŋgwɛ nɛ wɛ ndi kɛto yan ɓepɔ na. Yasi wɛtɛ, mi ŋgwɛ́taŋgwɛ sendi nɛ wɛ, kɛto ɓotu ɓete ɓe ta tikɔ temɔ nɛ mi kɛto lɛpi te yi ɓo ta lɛpɔ kɛ́. 21Mi ŋgwɛ́taŋgwɛ nɛ wɛ, nɛ́ ɓo hɛnɛ ɓɛ ndi yasi wɛtɛ nda yi wɛ Da ɗiyɛ nɔ pɛ yembɛ, mi sendi pɛ yɔ kɛ́. Mi ŋgwɛ́taŋgwɛ, nɛ́ ɓo sendi ɓɛ saŋgwate sinɛ ɓo, nɛ́ ɓotu ɓe mɛnɛti maka jay nde, yo wɛ tomɛ mi njesɛ. 22Mi kelma sendi nde, ɓo ɓɛ̂ki nɛ kiya mɛluksa mɛte yi wɛ kelma nde, mi ɓɛ̂ki nɔ kɛ́, nɛ́ ɓo ɓɛ ndi yasi wɛtɛ nda yi sinɛ wɛ ɗiyɛ nɔ kɛ́. 23Mi pɛ yan, wɛ pɛ mi, nɛ́ ɓo ɓɛ saŋgwate ndi wɛtɛ. Ɗete, ɓotu ɓe mɛnɛti maka ta duwɛ gbate nde, wɛ tomɛ mi njesɛ, nɛ́ ɓo duwɛ sendi nde, wɛ kɛ kwaɗyɛ ɓotu ɓete nda yi wɛ kwaɗyɛ nɛ mi kɛ́. 24Da, mi kwáɗyikwɛ gba nde, mi ɗîy gba sinɛ ɓotu ɓete ɓe wɛ kaŋma nyɛ mi ɓaka kɛ mbɛy te yi mi ɗiyɛ kɛte kɛ́. Mi kwáɗyikwɛ ɗete, nɛ́ ɓo ɓɛŋ mɛluksa mɛte yi wɛ nya mi kɛ́. Wɛ nya mi mɛluksa mɛte, kɛto wɛ kwaɗya mi yite mbokɔ tì pa kusuna na. 25Da, wɛ yɔkɔ ɛ kelɛ yasi nɛ ŋgbeŋ, yo nde, ko ɓotu ɓe mɛnɛti maka tì duwɛ wɛ na, ndi mi duwa̧ wɛ, ɛ ɓaka duwɛ nde, yo wɛ tomɛ mi. 26Mi téɗya ɓo ɗinɔ ɗyɔ. Mi ta kɛ̀ mbɔmbu yí teɗye ɓo, nɛ́ mɛkwaɗya mɛte yi wɛ kwaɗya nɛ mi kɛ́ ɓɛ sendi pɛ yan, nɛ́ mi nɛ ŋguru wombɛ ɓɛ pɛ yan.»

18

Ɓo kɛ ɓiye Yesus

(Mt 26; Mk 14; Lk 22)

1Kɛ Yesus ma si lɛpina ɗete kɛ́, ɛ nyɛ pundɛ kwa̧ ɓenɛ ɓejekɛ ɓenɛ kɛ̀ kɛ ŋginjɛ mɔnɔ soy te yi Sedrɔŋ. Wɛtɛ ŋgwaŋ ɓa̧ womɛte, ɛ Yesus kwa̧ nyiŋɛ mɔy ŋgwaŋ ɓenɛ ɓejekɛ ɓenɛ. 2Yudas, mɔ te ɛ ta ɗyaŋgwɛ nyɛ kɔ duwa̧ sendi mbɛy yinɔri, kɛto Yesus ɓenɛ ɓejekɛ ɓenɛ ɗikima kɛ̀ wesiɗya mate. 3Ɛ Yudas ɓu̧ njɔŋ ɓesɔja nɛ̀ ɓotu ɓe ɓakiɗya mbanjɔ Njambiyɛ ɗya̧ nɔ. Yo ɓe ɓekum ɓe ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ nɛ̀ *Ɓefarisɛ̧ tomɛ ɓo. Ɓo ka̧ nɛ mɛlambo nɛ̀ mɛnyan nɛ̀ mɛjɔlɛ mɛ ɗyambi. 4Yesus ma duwɛ yasi hɛnɛ te yi yâkaŋgwɛ ɗya̧ nyɛ kɛ́. Ɛ nyɛ kɛ̀ kɛ mbɔmbu yan diyɛ ɓo nde: «Wunɛ sáŋ nda?» 5Ɛ ɓo yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Wusɛ sáŋ Yesus te mɔ Nasarɛt.» Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Yo mi.» Yinɔri Yudas mɔ te ɛ ta ɗyaŋgwɛ nyɛ kɔ ɓa̧ ɓenɛ ɓotu ɓenɔri. 6Kɛ Yesus ma lɛpɔ nyɛ ɓo nde: ‹Yo mi› kɛ́, ɛ ɓo yɔkwɛ nɛ kɔŋ ɓalɔ kɛ mɛnɛti nɛ mbelele. 7Ɛ Yesus ɓasiɗye diyɛ ɓo nde: «Wunɛ sáŋ nda?» Ɛ ɓo lɛpɛ nde: «Wusɛ sáŋ Yesus te mɔ Nasarɛt.» 8Ɛ nyɛ yeŋsa nde: «’Mi tì si lɛpɔ nyɛ wunɛ nde, yo mi na? Ŋgɛ ɓɛ nde, wunɛ sáŋ mi, wunɛ tîki ɓotu ɓete ɓaka, nɛ́ ɓo kwa̧.» 9A lɛ́pi ɗete, nɛ́ lɛpi te yi nyɛ ma lɛ́pi kɛ́ si tondu. A ma lɛ́pi nde: ‹Kɛ njoka ɓotu ɓete yi wɛ nya mi ɓaka, mi tì kelɛ nde, wɛtɛ nɛ wɛtɛ yâmbila na.›

10Simɔn Piyɛr ɓa̧ nɛ kafa. Ɛ nyɛ sutɛ yo kɔtɔ nɛ mɔ mɛsay mɛ nyaŋgwɛ kum ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ pɛsɔ tɔ nɛ ɛ mbam ɓɔ ɓetɛ kɛ mɛnɛti. Ɗinɔ mɔ mɛsay te ɓa̧ nde Malkus. 11Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ Piyɛr nde: «Yɔkiɗya kafa yɔ sɔmɔ kɛ ɓambi te. ’Wɛ táka ka nde, mi ɗîy kinɛ hɔɓiye pelɔ mɛbɔnɛ te yi Da nya mi nde, mi hɔ̂ɓiya kɛ́?»

12Ndana, ɛ ɓesɔja nɛ̀ nyaŋgwɛ kum ɓesɔja nɛ̀ Ɓeyudɛn ɓete ɓe ɗikima ɓakiɗye mbanjɔ Njambiyɛ ɓaka nje ɓiye Yesus wotɔ nyɛ. 13Ɛ ɓo ɓu̧ nyɛ pa kɛ̀ nɔ kɛ yi Hana te ki nɛ Kayif. A ɓa̧ nyaŋgwɛ kum ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ kɛ sew te ɛte. 14Yo Kayif te ɛ nya Ɓeyudɛn ŋgitɛ lɛpɔ nde: ‹Yo kimɔte nde, mumɔ wɛtɛ gwâki kɛ numbu kandɔ.›

Piyɛr kɛ tonɔ nde, a yeti kɛ

duwɛ Yesus na

(Mt 26; Mk 14; Lk 22)

15Simɔn Piyɛr ɓenɛ wɛtɛ jekɛ ɓa̧ kɛ ɓeŋgwɛ Yesus. Nyaŋgwɛ kum ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ duwa̧ jekɛ te kimɔte. Ɛ jekɛ te nyiŋɛ kɛ tu̧ nyaŋgwɛ kum ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ ɓenɛ Yesus. 16Yasi wɛtɛ, ɛ Piyɛr tika kɛ numɛy ndoko. Ɛ jekɛ te ɛ nyaŋgwɛ kum ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ duwa̧ kɔ pundɛ kɛ̀ lɛpina nyɛ nya te ɛ ɓa̧ sana mate ɛ ɓa̧ kɛ ɓakiɗye numɛy kɔ. Ɛ jekɛ te nyinje Piyɛr kɛ mɔy ndoko. 17Ɛ nya te nje ɗiyɔ lɛpɔ nyɛ Piyɛr nde: «’Wɛ yeti sendi gba wɛtɛ jekɛ mbam kɔ na?» Ɛ Piyɛr lɛpɛ nde: «Ko na.» 18Ɗuku ɓa̧ kɛ kwa̧, ɛ ɓotu ɓe mɛsay ɓenɛ ɓotu ɓe ɓakiɗya mbanjɔ Njambiyɛ joŋgwɛ ɗitɛ nɛ mɛma mɛ ɗitɛ kwa̧ wɛtina. Ɛ Piyɛr kwa̧ sendi ɗiyɔ kɛ njoka yan wɛtina ɗitɛ ɓenɛ ɓo.

19Ndana, ɛ nyaŋgwɛ kum ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ kandɛ diyna Yesus mɛdiyan kɛ kasi ɓejekɛ ɓenɛ nɛ̀ kɛ kasi yasi te yi nyɛ ɗikima teɗye ɓomɔ kɛ́. 20Ɛ nyɛ yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Mi ɗikima lɛpina nɛ gbas gbas nyɛ ɓomɔ kɛ puyɛ. Mi ɗikima teɗye ɓomɔ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ kpo nɛ kpo kɛ mbanjɔ mɛwesiɗya nɛ̀ kɛ mbanjɔ Njambiyɛ kɛ mbɛy te yi Ɓeyudɛn hɛnɛ ɗiki wesiɗya kɛ́. Mi tì lɛpɛ yiŋa yaŋa sɔɗyate na. 21Kɛto ŋge yi wɛ diyɛ mi mɛdiyan kɛ́? Diya ɓotu ɓete ɓe wokuma mi kɛ lɛpina ɓaka, nɛ́ ɓo lɛpi yasi te yi mi lɛpima nyɛ ɓo kɛ́. Ɓotu ɓete duwa̧ yasi te yi mi lɛpima kɛ́ kimɔte.» 22Kɛ Yesus ma lɛpɔ ɗete kɛ́, ɛ wɛtɛ mɔ ɓakiɗya mbanjɔ Njambiyɛ te ɛ ɓa̧ kɛ kɛki nɛ kɔ nyɛ nyɛ ɓanji kɛ pokɔ lɛpɔ nde: «’Yo ɗete yi wɛ yeŋsa nyɛ nyaŋgwɛ kum ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ?» 23Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Ŋgɛ ɓɛ nde, mi lɛpinama ɓeyate, teɗya yasi te yi mi lɛpima ɓeyate kɛ́. Ma ŋgɛ ɓɛ nde, mi lɛpinama kimɔte, wɛ njáki nyɛ mi ɓanji kɛ pokɔ kɛto ŋge?» 24Ɛ Hana nje kwaŋɗye Yesus ndi wotunate kɛnjɛ Kayif te nyaŋgwɛ kum ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ.

25Kɛ ŋgimɔ te yinɔri Simɔn Piyɛr ɓa̧ ndi womɛte kɛ wɛtina ɗitɛ. Ɛ ɓo lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «’Gba wɛ sendi yeti wɛtɛ jekɛ wenɛ na?» Ɛ nyɛ tonɛ lɛpɔ nde: «Ko na.» 26Ɛ wɛtɛ mɔ mɛsay mɛ nyaŋgwɛ kum ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ ɛ ɓa̧ nɛ jaɗyɛ ɓenɛ mbam te ɛ Piyɛr pɛsima tɔ nɛ kɔ lɛpɛ nde: «’Mi tì ɓɛŋɛ gba wɛ wúnɛ nyɛ kɛ ŋgwaŋ na?» 27Ɛ Piyɛr tonɛ sendi, yaka nɛ mbam kuɓɛ kɛ kɔkɔ.

Yesus kɛ jɔsi kɛ mbɔmbu Pilat

(Mt 27; Mk 15; Lk 23)

28Kɛ kɔŋte, ɛ ɓo ɓu̧ Yesus wulɛ nɔ kɛ̀ yi Kayif kɛ̀ nɔ kɛ tu̧ Pilat te nyaŋgwɛ kum. Yinɔri yo ɓa̧ ɓemɛŋmɛnɛ nɛ sut. Ɓo nɛ ŋguru wan tì nyiŋɛ mɔy tu̧ na, kambɔ yo mɛ nje ɓɛ yasi sɛmbɔ kɛ yan, ɓo mɛ nje ɗiyɔ kinɛ ɗye mɛɗye mɛ jesɔ *Paska yan na. 29Ɛ Pilat pundɛ kɛ̀ dolɔ ɓo mate lɛpɔ nde: «Yo kwalɔ ɓeya yasi te nda yi wunɛ lɛpɛ nde, mbam kɔ kelma kɛ́?» 30Ɛ ɓo yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «A má ɗiy kinɛ ɓɛ nyaŋgwɛ mɔ kelna ɓeya mɛkele na, ma wusɛ tì ɓu̧ nyɛ kaŋɛ nyɛ wɛ na.» 31Ɛ Pilat lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Wunɛ nɛ ŋguru wun ɓôŋ nyɛ kɛ̀ pɛsɔ lɛpi nɛ ɓeŋgwɛ mɛmboŋga mun.» Ɛ Ɓeyudɛn yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Mɛmboŋga musu yeti kɛ nyɛ wusɛ ɗeti nde, wusɛ wôku mumɔ na.» 32Ɓo lɛpinama ɗete, nɛ́ lɛpi te yi Yesus lɛpima kɛ kasi kwalɔ sɔŋ te yi nyɛ yâkaŋgwɛ saŋgwa nɔ kɛ́ si tondu.

33Ndana, ɛ Pilat yɔkwɛ nɛ kɔkɔ nyiŋɛ tu̧ jeɓa Yesus diyɛ nyɛ nde: «’Yo wɛ, kumande Ɓeyudɛn?» 34Ɛ nyɛ yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «’Yo wɛ nɛ ŋguru wɔ lɛpɛ ɗete, ho nde, ɓaŋa ɓomɔ lɛpɛ ɗete nyɛ wɛ kɛ kasi mbɛ?» 35Ɛ Pilat yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «’Wɛ ɓɛŋma nde, mi Ɓeyudɛn? Yo ɓotu ɓe kandɔ yɔ nɛ̀ ɓekum ɓe ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ ɓu̧ wɛ kaŋɛ nyɛ mi. Wɛ kelma yasi te nda?» 36Ɛ Yesus yeŋsa nde: «*Kandɔ ɗyembɛ ti wúla kɛ mɛnɛti maka na. Kandɔ ɗyembɛ má wula kɛ mɛnɛti maka, ma ɓotu ɓe mɛsay ɓembɛ loŋma ɗyambi kɛto mbɛ, kambɔ ɓomɔ mɛ nje ɓu̧ mi nyɛ kɛ mɔy mɛɓɔ mɛ Ɓeyudɛn. Yasi wɛtɛ, Kandɔ te yembɛ ti wúla kɛ mɛnɛti maka na.» 37Ɛ Pilat diyɛ nyɛ nde: «’Wɛ gbate kumande?» Ɛ Yesus yeŋsa nde: «Yo nda yi wɛ lɛpɛ kɛ́, mi kumande. Mi jaɗya, mi nja̧ kɛ mɛnɛti maka yí nje teɗye ɓomɔ mɛyasi kɛ kasi gbakasi. Mumɔ hɛnɛ ɛ ɓeŋgwɛ lɛpi te yi ɓɛ gbakasi kɛ wokɔ yasi te yi mi lɛpɛ kɛ́.» 38Ɛ Pilat diyɛ nyɛ nde: «Gbakasi, yo ŋge?» Kɛ Pilat ma si lɛpɔ ɗete kɛ́, ɛ nyɛ ɓasiɗye pundɔ kɛ̀ dolɔ Ɓeyudɛn lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Mi tì dolɛ mbɛ yiŋa mɛjɔsɔ kɛ yotu mbam kɔ yi yakama kelɔ nde, a sɔ̂mbu mɛbɔnɛ kɛto te na. 39Yasi wɛtɛ, yo mɛ kɛ mɛkiyɔ mun nde, kɛ jesɔ *Paska yun hɛnɛ, mi kɛ̂ soŋa ɓɔ nɛ wɛtɛ mɔ jɔɓɔ yɔkiɗye nyɛ nyɛ wunɛ. ’Ɗete, wunɛ kwáɗyikwɛ nde, mi sôŋa ɓɔ nɛ kumande Ɓeyudɛn yɔkiɗye nyɛ nyɛ wunɛ?» 40Ɛ ɓo kala kembiɗya lɛpɔ nde: «Ɓɛ, yeti nyɛ na! Hɛ kwáɗyikwɛ su Barabas.» Barabas ɓa̧ nyaŋgwɛ mɔ ɓeya mɛkele.

19

1Ndana, ɛ Pilat nyɛ ɓesɔja ɗeti nde, ɓo ɓôŋ Yesus kɛ̀ njurɔ nyɛ nɛ njambala. 2Ɛ ɓo ɓu̧ yiŋa mɛkɔl nɛ mɛsɔru kɛte, jakɔ nɛ ɗuŋgwɛ te lɛnje nyɛ kɛ to, ɓu̧ sendi wɛtɛ kpasa tena nyaŋgwɛ gambo nyɛ nyɛ kɛ yotu. 3Ɛ ɓo ɗiki nje kɛ kɛki nɛ lɛpɔ nde: «Kumande Ɓeyudɛn, hɛ lɛ̂pi!» Ɛ ɓo ɗiki nyɛ nyɛ ɓanji kɛ pokɔ.

4Ɛ Pilat kala pundɔ lɛpɔ nyɛ Ɓeyudɛn nde: «Ndana mi kɛ ɓu̧ nyɛ punjɛ njesɛ sɛ̧, nɛ́ wunɛ duwɛ nde, mi tì dolɛ mbɛ yiŋa mɛjɔsɔ kɛ yotu nɛ yi yakama kelɔ nde, a sɔ̂mbu mɛbɔnɛ kɛto te na.» 5Ɛ Yesus pundɛ nɛ ɗuŋgwɛ mɛsɔru kɛ to nɛ̀ tena kpasa nyaŋgwɛ gambo kɛ yotu. Ɛ Pilat lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Ma mbam te kɔ!»

6Kɛ ɓekum ɓe ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ nɛ̀ ɓotu ɓe ɓakiɗya mbanjɔ Njambiyɛ ma kaŋɛ misi ɓɛŋɛ nɛ Yesus kɛ́, ɛ ɓo kembiɗya lɛpɔ nde: «Ŋgbakɔ nyɛ kɛ kroa! Ŋgbakɔ nyɛ kɛ kroa!» Ɛ Pilat lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Wunɛ nɛ ŋguru wun ɓôŋ nyɛ kɛ̀ ŋgba kɛ kroa, kɛto mi tì dolɛ mbɛ yiŋa yaŋa kɛ yotu nɛ yi yakama kelɔ nde, a sɔ̂mbu mɛbɔnɛ kɛto te na.» 7Ɛ Ɓeyudɛn yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Wusɛ nɛ wɛtɛ mboŋga, mboŋga te kɛ teɗye nde, a yâkaŋgwɛ gwe, kɛto a ɓoŋma yotu nɛ nde, nyɛ Mɔnɔ Njambiyɛ.»

8Kɛ Pilat ma wokɔ ɗete kɛ́, ɛ nyɛ gwe wɔ̧ kwa̧ to te. 9Ɛ nyɛ yɔkwɛ nɛ kɔkɔ nyiŋɛ tu̧ diyɛ Yesus nde: «Wɛ wúla we nje nɔ?» Ko Yesus kinɛ yeŋsa yaŋa nyɛ nyɛ na. 10Ɛ Pilat lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «’Wɛ ɗíy kinɛ yeŋsa kɛ numbu mbɛ? ’Wɛ yeti kɛ duwɛ nde, mi nɛ ɗeti te yi soŋɛ ɓɔ nɛ wɛ, mi sendi nɛ ɗeti te yi lɛpɔ nde, ɓo ŋgbâki wɛ kɛ kroa na?» 11Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Ŋgɛ Njambiyɛ ti nyɛ wɛ ɗeti wulɛ kɛ kwey na, wɛ ti yaka kelɔ yaŋa nɛ mi na, ɗete mɔ te ɛ ɗyaŋgwa mi nyɛ wɛ kɔ kelma ɓeya yasi kwa̧ wɛ.» 12Kandɛ kɛ ŋgimɔ te yite, ɛ Pilat sa̧ nje te yi soŋɛ ɓɔ nɛ nyɛ. Yasi wɛtɛ, ɛ Ɓeyudɛn ɗiki kembiɗya nde: «Ŋgɛ wɛ soŋɛ ɓɔ nɛ mbam kɔ, yite wɛ yeti sɔ nɛ *Sesar na! Mumɔ hɛnɛ ɛ lɛpɛ nde, nyɛ kumande, mɔ te kɛ lu̧ ɗyambi suŋgwɛ nɛ Sesar.» 13Kɛ Pilat ma wokɔ mɛlɛpi mɛnɔri kɛ́, ɛ nyɛ ɓu̧ Yesus punjɛ kɛnjɛ sɛ̧ kwa̧ ɗiyɔ mɛtiɗyɛ kɛ mbɛy pɛsina jɔsi. Ɓo kombila mbɛy te nɛ mɛtari. Ɓo jéɓaŋgwɛ mbɛy te kɛ numbu Hebere nde Gabata. 14Yinɔri yo ɓa̧ ŋgimɔ kombila mɛyasi mɛ jesɔ *Paska Ɓeyudɛn. Yo ɓa̧ kɛ pɔku ɓembe yesɔ. Ɛ Pilat lɛpɛ nyɛ Ɓeyudɛn nde: «Kumande wun ru!» 15Yasi wɛtɛ, ɛ ɓo kembiɗya nde: «Soŋa ɗyan kɛ misi mɛnɛ! Soŋa ɗyan kɛ misi mɛnɛ! Ŋgbakɔ nyɛ kɛ kroa!» Ɛ Pilat lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Mi ŋgbâki kumande wun kɛ kroa?» Ɛ ɓekum ɓe ɓotu ɓe nyɛna sadaka nyɛ Njambiyɛ yeŋsa nde: «Wusɛ kinɛ wɛtɛ kumande na, ndi Sesar!»

Ɓo kɛ ɓu̧ Yesus kɛ̀ ŋgba kɛ kroa

(Mt 27; Mk 15; Lk 23)

16Ndana, ɛ Pilat kaŋɛ Yesus nyɛ ɓo, nɛ́ ɓo kɛ̀ ŋgba nyɛ kɛ kroa. Ɛ ɓo ɓu̧ nyɛ kwa̧ nɔ. 17Ɛ Yesus nɛ ŋguru wenɛ soɓɛ kroa nɛ yí kwa̧ nɔ ɗuwɛ kɛ mɔy ɗya kumɔ nɔ kɛ wɛtɛ mbɛy nde Gboŋgo to, ɓo jéɓaŋgwɛ kɛ numbu Hebere nde Golgota. 18Kumɔ mate, ɛ ɓo ŋgba nyɛ kɛ kroa, ŋgba sendi ɓaŋa ɓomɔ yiɓa kɛ mɛkroa mɛte yan. Wɛtɛ kɛ kroa te wenɛ pulɔ kaka, wɛtɛ pulɔ kaka, tikɔ Yesus kɛ ɓembe. 19Pilat lɛpima nde, ɓo kɛ̂ti yiŋa yasi ŋgba kɛ to kroa Yesus. Ɛ ɓo kɛtɛ nde: ‹Yesus te mɔ Nasarɛt, kumande Ɓeyudɛn.› 20Ɓeyudɛn ɓuɗyate tɔlma yasi yinɔri, kɛto mbɛy te yi ɓo ŋgbama Yesus kɛ kroa kɛte kɛ́ ɓa̧ kɛ kɛki ɗya. Sendi, ɓo kɛtima yo kɛ mɛnumbu yitati: Kɛ numbu Hebere, kɛ numbu Latɛ̧ nɛ̀ kɛ numbu Grɛk. 21Ɛ ɓekum ɓe ɓotu ɓe nyɛna sadaka ɓe Ɓeyudɛn lɛpɛ nyɛ Pilat nde: «Wɛ tî kɛti nde: ‹Kumande Ɓeyudɛn› na, yasi wɛtɛ, kpalɔ kɛtɔ nde: ‹Nyɛ nɛ ŋguru wenɛ lɛpima nde: Mi kumande Ɓeyudɛn.› » 22Ɛ Pilat yeŋsa nde: «Yasi te yi mi ma kɛtɔ siyma ndi ɗete.»

23Kɛ ɓesɔja ma si ŋgba Yesus kɛ kroa kɛ́, ɛ ɓo ɓu̧ mɛlambɔ mɛnɛ kaɓɔ kɛ mɛŋgaɓiyɛ yini yaka nɛ ɓo, ɓu̧ sendi lambɔ te yi nyɛ ɗikima lɛŋɛ kɛ nji̧ mɛlambɔ mɛte yiri kɛ́. Lambɔ te mbɛte tì ɓɛ nɛ nje fulnate na kandɛ kwey kumɔ nji̧. 24Ɛ ɓo lɛpɛ tandɛ yan nde: «Wusɛ tî nyal yo nyalɔ na, yasi wɛtɛ, wusɛ lôŋ loŋgɔ kɛ mbari yí duwɛ nɛ mɔ te ɛ ta namɔ yo kɔ.» Yo kelnama ɗete, nɛ́ mɛlɛpi mɛte yi ɓa̧ kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ kɛ́ si tondu. Yo kɛtinate nde: ‹Ɓo kaɓiɗyama mɛlambɔ mɛmbɛ, lu̧ sendi lambɔ te yi mi ɗikima lɛŋɛ kɛ nji̧ mɛlambɔ mɛte yiri kɛ́ kɛ mbari.› Yasi te yi ɓesɔja kelma, yori.

25Yinɔri nɛ̀ nyaŋgwɛ nɛ Yesus nɛ̀ maŋ nɛ nyaŋgwɛ nɛ̀ Mariya te nya Kolopas ɓu̧ Mariya te ŋgɔndu Magdala ɓa̧ womɛte kɛ ŋgimɔ te yi Yesus ɓa̧ kɛ kroa kɛ́. 26Kɛ Yesus ma ɓɛŋɛ nyaŋgwɛ wenɛ, ɓɛŋɛ sendi jekɛ te yi nyɛ ɗikima kwaɗyɛ ɓuɗyate kɔ womɛte kɛ́, ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ nyaŋgwɛ nde: «Nyari, ɓɛŋa mɔnɔ wɔ kɔ!» 27Ɛ nyɛ nje lɛpɔ nyɛ jekɛ te nde: «Ɓɛŋa, nyɔŋgwɛ kɔ!» Kandɛ kɛ ŋgimɔ te yite ɛ jekɛ kɔ ɓu̧ nyaŋgwɛ nɛ Yesus kɛ̀ nɔ kɛ tu̧ ɗyenɛ.

28Kɛ kɔŋte, nda yi Yesus duwa̧ nde, mɛyasi hɛnɛ ma si kelna kɛ́, ɛ nyɛ lɛpɛ nde: «Yɛsiɗyɛ mɔrɔku kɛ kelɔ mi.» A lɛ́pi ɗete, nɛ́ mɛyasi mɛte yi ɓa̧ kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ kɛ́ si tondu. 29Wɛtɛ mapi ɓa̧ womɛte nɛ yiŋa ɗyanjina mɛnjam kɛte nɛ lɛtɛtɛ. Ɛ ɓesɔja ɓu̧ yiŋa yasi nda kusa sɔmɔ kɛ wɛtɛ jeti te yi ɓo jeɓa nde *yisɔp, tɔpɛ kɛ ɗyanjina mɛnjam mɛnɔri kaŋɛ kɛnjɛ kɛ numbu nɛ. 30Kɛ nyɛ ma si ɗye ɗyanjina mɛnjam mɛnɔri kɛ́, ɛ nyɛ lɛpɛ nde: «Mɛyasi hɛnɛ sima si kelna.» Ɛ nyɛ sɔkwɛ to yɔkiɗye Sisiŋ nɛ nyɛ kɛ mɛɓɔ mɛ Njambiyɛ.

31Yo ɓa̧ yesɔ kombila mɛyasi mɛ jesɔ *Paska Ɓeyudɛn. Ɗete, ɓekum Ɓeyudɛn tì kwaɗyɛ nde, ɓotu ɓete yi ɓo ŋgbama kɛ kroa ɓaka ɗîy ndi kɛ kroa kumɔ yesɔ *Saba na, kɛto yesɔ Saba te mbɛte ɓa̧ nyaŋgwɛ yesɔ jesɔ. Ɛ ɓekum Ɓeyudɛn kɛ̀ kɛ diyɛ Pilat nde, ɓo sîki lekɛ mɛkol mɛ ɓotu ɓete yi ɓo ŋgbama kɛ kroa ɓaka piɗyɛ ɓo soŋɛ. 32Ndana, ɛ ɓesɔja ɗya̧ lekɛ mɛkol mɛ bosa mumɔ, kwa̧ lekɛ sendi mɛkol mɛ mɔ te yɔru, ɓo hɛnɛ yiɓa yi ɓo ŋgbama kɛ kroa nda Yesus ɓaka. 33Kɛ ɓesɔja ma kumɔ kɛ yi Yesus kɛ́, ɓo dól nde, a sima gwe. Ɗete, ɓo kinɛ lekɛ se mɛkol mɛnɛ na. 34Yasi wɛtɛ, ɛ wɛtɛ sɔja ɓu̧ kɔ̧ dumɔ nɛ nyɛ kɛ mbanjɔ. Kɛ nyɛ ma dumɔ ndi nyɛ ɗete kɛ́, ɛ mɛkiyɔ nɛ mɔrɔku pundɛ. 35Mɔ te ɛ ɓɛŋma mɛyasi mɛte kɔ yekiɗye yo. Yasi te yi nyɛ yekiɗye kɛ́, gbakasi. A duwa̧ nde, yasi te yi nyɛ lɛpɛ kɛ́, yo gbate, nɛ́ wunɛ tiki sendi temɔ kɛ lɛpi te. 36Yo nde, mɛyasi kwaŋnama ɗete, nɛ́ lɛpi te yi yo kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ kɛ́ si tondu. Yo kɛtinate nde: ‹Ko ɓo tì lekɛ yesɔ nɛ wɛtɛ nɛ wɛtɛ na.› 37Yo sendi kɛtinate kɛ wɛtɛ mbɛy kɛ mɔy mɛkana mɛ Njambiyɛ nde: ‹Ɓo ta kaŋɛ misi ɓɛŋɛ nɛ mɔ te yi ɓo ma lóŋ nyɛ nɛ kɔ̧ kɔ nɛ misi man.›

Pumbuna Yesus

(Mt 27; Mk 15; Lk 23)

38Kɛ kɔŋte, ɛ Yosɛp te mɔ ɗya Arimate kɛ̀ diyɛ muŋ Yesus kɛ mɛɓɔ mɛ Pilat. Yosɛp ɓa̧ kɛ ɓeŋgwɛ mɛlɛpi mɛ Yesus, yasi wɛtɛ, a ɓa̧ kɛ ɓeŋgwɛ yo sɔɗyate kambɔ ɓekum Ɓeyudɛn. Kɛ nyɛ ma diyɛ muŋ Yesus ɗete kɛ́, ɛ Pilat jayɛ. Ɛ nyɛ kwa̧ kɛ̀ ɓu̧ muŋ Yesus.

39Ɛ Nikɔdɛm te ɛ ma kɛ́n wɛtɛ yesɔ nɛ tu kɛ̀ ɓɛŋɛ Yesus kɔ nje sendi nɛ yiŋa kimɔ mutɔ te yi ɓo kelma nɛ yiŋa mɛmbunjɔ nde *mir nɛ̀ *alowɛs kɛ́. Ɗitɔ yasi yinɔri kumma nda kilo kamɔtati. 40Ɛ ɓembam ɓaka yiɓa ɓu̧ muŋ Yesus ɓɔyɛ nɛ mɛndɔmbɔ saŋgwɛ nɛ kimɔ mutɔ mɛnɔri nda yi Ɓeyudɛn ɗikima kombile nɛ ɓemuŋ ɓan yí pumbɔ nɛ ɓo kɛ́. 41Wɛtɛ ŋgwaŋ ɓa̧ kɛ mbɛy te yi ɓo ŋgbama Yesus kɛ kroa kɛ́. Wɛtɛ jɔnja ɓoŋsɔŋ ɓa̧ kɛ ŋgwaŋ te, ɓo tì pumbɛ wɛtɛ mumɔ kɛte wɛtɛ yesɔ na. 42Ɛ ɓo pumbɛ Yesus womɛte, kɛto yo ɓa̧ ŋgimɔ te yi ɗiki komsa jesɔ *Paska yan kɛ́. Sendi, ɓoŋsɔŋ te ɓa̧ womɛte nɛdɔ.

20

Womiya Yesus

(Mt 28; Mk 16; Lk 24)

1Kɛ bosa yesɔ te ɛ kandɛ jɔnja sɔndi ma ɗya̧, ɛ Mariya te ŋgɔndu Magdala tɛmɛ ɓemɛŋmɛnɛ nɛ sut kɛ̀ kɛ ɓoŋsɔŋ, yite yasi ndi nɛ mbimbi mbilip. A dolma nde, ɓo ma soŋɛ tari te yi ɓa̧ kɛ numbu ɓoŋsɔŋ kɛ́. 2Ɛ nyɛ sɛɗyɛ kɛ̀ kɛ yi Simɔn Piyɛr, kɛ̀ sendi kɛ yi jekɛ te ɛ Yesus ɗikima kwaɗyɛ ɓuɗyate kɔ lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Ɓo ma soŋɛ muŋ Nyaŋgwɛ Kumande kɛ ɓoŋsɔŋ. Wusɛ yeti kɛ duwɛ mbɛy te yi ɓo ka̧ tikɔ nyɛ kɛte kɛ́ na.»

3Ɛ Piyɛr tɛmɛ pundɔ ɓenɛ jekɛ te yɔru yí kɛ̀ kɛ ɓoŋsɔŋ. 4Ɓo hɛnɛ yiɓa ɓa̧ kɛ sɛɗyɛ, yasi wɛtɛ, jekɛ te yɔru nja̧ sɛɗyɛ kwa̧ Piyɛr, ɛ nyɛ kandɛ kumɔ nɛ kɛ ɓoŋsɔŋ. 5Kɛ nyɛ ma ɓutuma kɛ́, ɛ nyɛ ɓɛŋɛ mɛlambɔ kɛ mɛnɛti kɛ mɔy ɓoŋsɔŋ. Yasi wɛtɛ, a tì nyiŋɛ kɛ̀ mate na. 6Simɔn Piyɛr ɓa̧ kɛ ɓeŋgwɛ nyɛ kɔŋ nɛ kɔŋ. Ɛ nyɛ ɗya̧ nyiŋɛ nɛ kɛ ɓoŋsɔŋ, ɛ nyɛ ɓɛŋɛ mɛlambɔ kɛ mɛnɛti, 7ɓɛŋɛ sendi kum kandɔ te yi ɓo ɓɔyma nɛ to nɛ kɛ́. Yasi wɛtɛ, kum kandɔ te yite tì ɓɛ kɛ kiya mbɛy wɛtɛ nɛ mɛndɔmbɔ mɛte yiri na. Yo nja̧ ɓɛ nɛ ɓɔynate kɛ mbɛy te wenɛ dɛlɛ. 8Ndana kɛ́, ɛ jekɛ te ɛ kandima ɗya̧ kɔ nje nyiŋɛ sendi kɛ ɓoŋsɔŋ. Ɛ nyɛ ɓɛŋɛ tikɔ temɔ kɛ mɛlɛpi mɛ Kumande Yesus. 9Yo nde, kumɔ kɛ ŋgimɔ te yite ɓejekɛ tì ɓɛ kɛ ɓiye to mɛlɛpi mɛte yi ɓa̧ kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ nde, Yesus yâkaŋgwɛ womiyɛ kɛ njoka ɓemuŋ kɛ́ na. 10Ndana, ɛ ɓejekɛ ɓaka yiɓa nje yɔkwɛ kɛ̀ kɛ mbɛy te yi ɓo ɗikima ɗiyɔ kɛte kɛ́.

11Yinɔri Mariya ɓa̧ nɛ kɛ kɛki ɓoŋsɔŋ kɛ puyɛ kɛ lelɔ. Ɛ nyɛ kwa̧ ɓutuma ndi nɛ ɗukwe kɛ numbu yi ɓɛŋɛ nɛ mɔy ɓoŋsɔŋ. 12Ɛ nyɛ ɓɛŋɛ ɓejaki Njambiyɛ yiɓa mɛtiɗyɛ nɛ wumna mɛlambɔ kɛ yotu kɛ mbɛy komɛ ɓo niŋgwa muŋ Yesus kɛ́. Wɛtɛ ɓa̧ mɛtiɗyɛ pulɔ to, wɛtɛ pulɔ mɛkol. 13Ɛ ɓo diyɛ nyɛ nde: «Nyari, wɛ lél ŋge?» Ɛ nyɛ yeŋsa nyɛ ɓo nde: «Ɓo soŋma muŋ Nyaŋgwɛ Kumande wombɛ, ma mi yeti kɛ duwɛ mbɛy te yi ɓo ka̧ tikɔ nyɛ kɛte kɛ́ na.» 14Kɛ nyɛ ma lɛpɔ ɗete kɛ́, ɛ nyɛ nje yeŋsa ɓɛŋɛ pulɔ kɔŋ nɛ. A ɓɛ́ŋa Yesus tɛmnate, yasi wɛtɛ, a tì duwɛ nde, yo nyɛ na. 15Ɛ Yesus diyɛ nyɛ nde: «Nyari, wɛ lél ŋge? Wɛ sáŋ nda?» Mariya takima nde, yo mɔ ɓakiɗya ŋgwaŋ, ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Nyaŋgwɛ mbam, ŋgɛ ɓɛ nde, yo wɛ ɓu̧ nyɛ kwa̧ nɔ, teɗya mi mbɛy te yi wɛ tikima nyɛ kɛte kɛ́, nɛ́ mi kɛ̀ ɓu̧ nyɛ.» 16Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Mariya!» Ɛ Mariya yeŋsa ɓɛŋɛ pulɔ kɔŋ nɛ lɛpɔ nyɛ nyɛ kɛ numbu Hebere nde: «Rabuni!» Yite nde yekele. 17Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Wɛ tî kpoka mi na, kɛto mi tì pa ɓendɔ kɛ̀ pɛ yi Saŋmbɛ na. Yasi wɛtɛ, kɛn dolɔ ɓenjɔŋ ɓembɛ lɛpɔ nyɛ ɓo nde: Mi kɛ ɓendɔ kɛ̀ pɛ yi Saŋmbɛ te Saŋgwɛ wun sendi, kɛ̀ pɛ yi Njambiyɛ wombɛ te Njambiyɛ wun sendi.» 18Ɛ Mariya te ŋgɔndu Magdala kwa̧ kɛ̀ lɛpɔ nyɛ ɓejekɛ nde: «Mi ɓɛŋma Nyaŋgwɛ Kumande.» Ɛ nyɛ lɛpɛ mɛyasi mɛte yi Kumande Yesus lɛpima kɛ́ nyɛ ɓo.

Yesus kɛ punjɛ yotu nyɛ ɓejekɛ ɓenɛ

(Mt 28; Mk 16; Lk 24)

19Kɛ kiya yesɔ te ɓekoko, kɛ bosa yesɔ te ɛ kandɛ jɔnja sɔndi ɓejekɛ ɓa̧ kɛ mbɛy wɛtɛ kɛ tu̧. Ɓo ndaɗya mɛnumɛy, kɛto ɓo ɓa̧ kɛ kambɔ ɓekum Ɓeyudɛn. Ɓo sém semɔ nde, Yesus ɗyaŋma tɛmɛ kɛ njoka yan lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Wunɛ ɗîy nɛ tɛ!» 20Kɛ nyɛ ma si lɛpɔ ɗete kɛ́, ɛ nyɛ teɗye ɓo mɛɓɔ mɛnɛ nɛ̀ mbanjɔ nɛ. Ɛ ɓejekɛ sosa ɓuɗyate kɛ ŋgimɔ te yi ɓo ɓɛŋma Kumande Yesus kɛ́. 21Ɛ nyɛ ɓasiɗye lɛpɔ nyɛ ɓo nde: «Wunɛ ɗîy nɛ tɛ! Mi kɛ tomɔ sendi wunɛ nda yi Da tomma nɛ mi kɛ́.» 22Kɛ nyɛ ma si lɛpɔ ɗete kɛ́, ɛ nyɛ wumbiɗye ɓo lɛpɔ nde: «Kimɔ Sisiŋ kɛ̂n kɛ yotu yun. 23Mumɔ hɛnɛ te yi wunɛ ta tikɔ mɛɓeyɔ mɛnɛ nɛ ŋgwɛtɛ, yo kɛ ɗuwɛ kɛ to nɛ. Ma yɔkɔ yi wunɛ tí tikɔ mɛɓeyɔ mɛnɛ nɛ ŋgwɛtɛ na, yo ta ɓɔnɛ ndi kɛ to nɛ.»

Yesus kɛ lɛpina ɓenɛ Tomasi

24Yinɔri kɛ ŋgimɔ te yi Yesus nja̧ punjɛ nɛ yotu nyɛ ɓejekɛ ɓenɛ kɛ́, wɛtɛ jekɛ wenɛ ɛ ɓa̧ kɛ njoka ɓejekɛ ɓenɛ kamɔ jɔ yiɓa kɔ tì ɓɛ ɓenɛ ɓɛsɔ na. Yo ɓa̧ Tomasi te yi ɓo jeɓa sendi nde Ɓeadan kɔ. 25Ɛ ɓejekɛ te ɓari nje lɛpɔ nyɛ nyɛ nde: «Wusɛ ɓɛŋma Nyaŋgwɛ Kumande.» Yasi wɛtɛ, ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Ŋgɛ mi tì pa ɓɛŋɛ mbɛy mɛpɔndi kɛ mɛɓɔ mɛnɛ, nyɛ nyɛy ɓɔ mbɛ kɛ mbɛy mɛpɔndi, nyɛ sendi ɓɔ mbɛ kɛ mbanjɔ nɛ na, ko mi tí jayɛ nde, a womiya na.»

26Ya mɛtu yitan jɔ yitati kɛ kɔŋte, ɛ ɓejekɛ kala wesiɗya kɛ mbɛy wɛtɛ kɛ mɔy tu̧. Tomasi ɓa̧ ɓenɛ ɓo, mɛnumɛy ɓa̧ sendi ndaɗyate. Ɓo sém semɔ, Yesus ɗyaŋma tɛmɛ kɛ njoka yan lɛpɔ nde: «Wunɛ ɗîy nɛ tɛ!» 27Kɛ kɔŋte, ɛ nyɛ ɗiyɛ lɛpɔ nyɛ Tomasi nde: «Sambila nyɛy ɓɔ yɔ waka, nɔ̀ ɓɛ̂ŋa mɛɓɔ mɛmbɛ. Sambila sendi ɓɔ yɔ ɓoɓile nɛ mbanjɔ mbɛ. Ma wɛ tî kɛn mbɔmbu yí sɛŋɛ na, yasi wɛtɛ, jaya.» 28Ɛ Tomasi yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Wɛ Kumande wombɛ, wɛ Njambiyɛ wombɛ!» 29Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Wɛ tíki temɔ ndana, kɛto wɛ ɓɛŋma mi. Mɛsosa nɛ ɓotu ɓete ɓe tikɛ temɔ kinɛ pa ɓɛŋɛ ɓaka.»

30Yesus kelma sendi yiŋa ɓuɗya mɛyekambiyɛ kɛ misi mɛ ɓejekɛ ɓenɛ, ndi nde, ɓo tì kɛtɛ yo hɛnɛ kɛ mɛkana maka na. 31Yo nde, ɓo kɛ́ti mɛyasi mɛte yikɛ, nɛ́ wunɛ tiki temɔ nde, Yesus, nyɛ *Krist, Mɔnɔ Njambiyɛ. Yaka nɔ, ŋgɛ wunɛ tikɛ temɔ ɗete, wunɛ ta ɓɛ nɛ joŋgwɛ kɛto ɗinɔ ɗyenɛ.

21

Yesus kɛ punjɛ yotu nyɛ ɓaŋa ɓejekɛ

ɓenɛ yitan jɔ yiɓa

1Kɛ kɔŋ mɛyasi mɛnɔri, ɛ Yesus ɓasiɗye punjɛ yotu nyɛ ɓejekɛ ɓenɛ kɛ goŋ nyaŋgwɛ matɔ te yi ɓo jeɓa nde Matɔ te yi Tiberiyad*f1* kɔ. Punja yotu te yi nyɛ punja kɛ́ kwaŋnama ɗekɛ: 2Ɓejekɛ ɓete ɓa̧ kɛ mbɛy wɛtɛ. Yo ɓa̧ nɛ̀ Simɔn Piyɛr nɛ̀ Tomasi te yi ɓo jeɓa nde Ɓeadan kɔ ɓu̧ Nataniyɛl te mɔ Kana kɛ Galile ɓu̧ ɓɔnɔ ɓe Seɓede nje ɓu̧ sendi ɓaŋa ɓejekɛ ɓenɛ yiɓa. 3Simɔn Piyɛr lɛpima nyɛ ɓo nde: «Mi kɛ kɛ̀ ɓetɛ bulajama.» Ɛ ɓo lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Sinɛ wunɛ ta kɛ̀.» Ɛ ɓo tɛmɛ pundɔ kwa̧ ɓendɔ landi. Ɓo kwaŋɗya ndiŋgɛlɛ tu kinɛ wo ko gbɛla mɔnɔ yaŋa na.

4Kɛ ŋgimɔ te yi mɛjasi nje nɔ nɛ ɓɛy ɓɛy kɛ́, ɛ Yesus ɗya̧ tɛmɛ kɛ ŋgindi. Yasi wɛtɛ, ɓo tì duwɛ nde, yo nyɛ na. 5Ndana, ɛ Yesus diyɛ ɓo nde: «Wunɛ ɓɔnɔ, ’wunɛ nɛ mɔnɔ yaŋa te yi wunɛ yakama ɗye?» Ɛ ɓo yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Ko na.» 6Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Wunɛ ɓêta bulajama yaka nɛ landi pulɔ mbam ɓɔ, wunɛ ta dolɔ yaŋa.» Ɗete, ɛ ɓo ɓetɛ bulajama kɛ ɗuku. Ndana, ɓo tì ɓɛ nɛ ɗeti te yi ɗalɛ yo na, kɛto ɓuɗya ɓenjanjɔ ɓete yi yo kawula kɛ́. 7Ɛ jekɛ te yi Yesus ɗikima kwaɗyɛ ɓuɗyate kɔ lɛpɛ nyɛ Piyɛr nde: «Yo Nyaŋgwɛ Kumande.» Kɛ Simɔn Piyɛr ma wokɔ ɗete kɛ́, ɛ nyɛ tɔkɛ lambɔ nɛ lɛŋɛ, kɛto a tì ɓɛ nɛ lambɔ kɛ yotu na. Ɛ nyɛ kwa̧ ɓeta kɛ ɗuku. 8Ndana, ɛ ɓejekɛ te ɓari ɓu̧ landi nje nɔ yí nje ɗalɛ bulajama nɛ̀ ɓenjanjɔ kɛte nɛ ŋgbɛŋ kɛ̀ nɔ ŋgindi, kɛto ɓo tì ɓɛ lɔndunate nɛ ŋgindi na. Lɔndɔ te nɛ ŋgindi yakama kumɔ nda mɛta gɔmay.

9Kɛ ɓo ma kumɔ kɛ ŋgindi, ɓo ɓɛ́ŋa njanjɔ nɛ̀ mampa kasate kɛ to ɗitɛ. Ɗitɛ te ɓa̧ tandɛ mɛma nɛ nyɛŋ nyɛŋ. 10Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Wunɛ ɓôŋ ɓaŋa ɓenjanjɔ ɓete yi wunɛ woma ndana kɛ́ nje nɔ.» 11Ɛ Simɔn Piyɛr ɓendɛ landi kɛ̀ ɗalɛ bulajama kɛ̀ nɔ ŋgindi. Nyaŋgwɛ ɓenjanjɔ gɔmay jɔ kamɔtan jɔ yitati ɓa̧ kɛte nɛ ŋgbɛŋ, ko ɗete, bulajama tì nyaliyɛ na. 12Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ ɓo nde: «Wunɛ njâki ɗyena.» Ko mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ kɛ njoka ɓejekɛ tì ɓoɓɛ diyɛ nyɛ nde: ‹Wɛ ɓa nda?› Ko mumɔ tì diyɛ ɗete na, kɛto ɓo duwa̧ nde, yo Nyaŋgwɛ Kumande. 13Ndana, ɛ Yesus kɛ̀ tɔkɛ mampa kaŋɛ nyɛ ɓo, kelɔ sendi ɗete nɛ njanjɔ. 14Yo ɓa̧ mɛŋga yitatite yi nyɛ punjɛ nɛ yotu nyɛ ɓejekɛ ɓenɛ kɛ kɔŋ womiya nɛ kɛ́.

Yesus kɛ lɛpina ɓenɛ Piyɛr

15Kɛ ɓo ma si ɗyena kɛ́, ɛ Yesus diyɛ Simɔn Piyɛr nde: «Simɔn te mɔnɔ Jaŋ, wɛ kɛ kwaɗyɛ mi gbate kwa̧ yi ɓaka kwaɗyɛ nɛ mi kɛ́?» Ɛ nyɛ yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «I̧, Nyaŋgwɛ Kumande. Wɛ duwa̧ nde, mi kɛ kwaɗyɛ wɛ.» Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Dalɔ ɓɔnɔ ɓesam ɓembɛ.» 16Ɛ Yesus ɓasiɗye diyɛ nyɛ kɛ mɛŋga yiɓate nde: «Simɔn te mɔnɔ Jaŋ, wɛ kɛ kwaɗyɛ mi gbate?» Ɛ nyɛ yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «I̧, Nyaŋgwɛ Kumande. Gba wɛ duwa̧ nde, mi kɛ kwaɗyɛ wɛ.» Ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Ɓakiɗya ɓɔnɔ ɓesam ɓembɛ.» 17Kɛ mɛŋga yitatite, ɛ Yesus diyɛ nyɛ nde: «Simɔn te mɔnɔ Jaŋ, wɛ kɛ kwaɗyɛ mi?» Ɛ yo kwaɗye temɔ Piyɛr, kɛto a diyma nyɛ kumɔ mɛŋga yitati nde: ‹Wɛ kɛ kwaɗyɛ mi?› Ɛ Piyɛr lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, gba wɛ kɛ duwɛ mɛyasi hɛnɛ, wɛ ma duwɛ nde, mi kɛ kwaɗyɛ wɛ.» Ɛ Yesus lɛpɛ nyɛ nyɛ nde: «Ɓakiɗya ɓɔnɔ ɓesam ɓembɛ. 18Gbakasi yi mi lɛpɛ nyɛ wɛ kɛ́: Kɛ ŋgimɔ te yi wɛ ɓa̧ ndi gwanjɔ, wɛ nɛ ŋguru wɔ ɗikima nyɛ kanda kɛ jon yɔ, ɛ wɛ ɗiki kɛ̀ kɛ mbɛy hɛnɛ te yi wɛ kwaɗya kɛ́. Ma komɛ wɛ ta si jombɛ kɛ́, wɛ ta kaŋɛ mɛɓɔ kɛnjɛ kwey, wɛtɛ mumɔ má nje lɛnje wɛ kanda, kɛ̀ nɛ wɛ kɛ mbɛy te yi wɛ yeti kɛ gɔrɔ na.» 19Yesus lɛ́pi yinɔri yí teɗye nɛ kwalɔ sɔŋ te yi Piyɛr ta saŋgwa nɔ yí nyɛ nɛ Njambiyɛ luksa kɛ́. Kɛ nyɛ ma si lɛpɔ ɗete kɛ́, ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ Piyɛr nde: «Ɓeŋgwɛ mi.»

20Kɛ Piyɛr ma yeŋsa, a ɓɛ́ŋa jekɛ te ɛ Yesus ɓa̧ kɛ kwaɗyɛ ɓuɗyate kɔ kɛ̀ nje kɛ kɔŋ nɛ. Yo jekɛ te ɛ ma lɛŋgwɛ yotu wɛtɛ yesɔ kɛnjɛ pulɔ Yesus kɛ mbɛy mɛɗye diyɛ nyɛ nde: ‹Nyaŋgwɛ Kumande, yo nda ɛ ta ɗyaŋgwɛ wɛ kɔ?› 21Kɛ Piyɛr ma kaŋɛ misi ɓɛŋɛ nyɛ kɛ́, ɛ nyɛ lɛpɛ nyɛ Yesus nde: «Nyaŋgwɛ Kumande, ŋgɛ ɓɛ yɔkɔ, ŋge ta ɗya̧ nyɛ kɛ́?» 22Ɛ Yesus yeŋsa nyɛ nyɛ nde: «Ŋgɛ mi kwaɗyɛ nde, a ɗîy kumɔ kɛ ŋgimɔ te yi mi ta kala nje kɛ́, yo ɓɛ́ŋa wɛ kɛ ŋge? Kɛ ɓɛ wɛ, ɓeŋgwɛ mi.» 23Ɛ lɛpi yinɔri nyanja kɛ mɛtɔ mɛ ɓenjɔŋ ɓan nde: ‹Jekɛ te tí gwe na.› Yasi wɛtɛ, Yesus tì lɛpɛ nyɛ Piyɛr nde: ‹Jekɛ te tí gwe na,› a lɛpima nde: ‹Ŋgɛ mi kwaɗyɛ nde, a ɗîy kumɔ kɛ ŋgimɔ te yi mi ta kala nje kɛ́, yo ɓɛ́ŋa wɛ kɛ ŋge?›

24Yo jekɛ te kɛ yekiɗye mɛyasi mɛte yi nyɛ ɓɛŋma kɛ́. Yo nyɛ kɛtɛ sendi yo. Wusɛ kɛ duwɛ nde, mɛyasi mɛte yi nyɛ yekiɗye kɛ́, gbakasi. 25Yesus kelma yiŋa ɓuɗya mɛyasi sendi. Ɓo má kɛti mɛyasi mɛnɔri hɛnɛ wɛtɛ wɛtɛ, mi táka nde, ma mbɛy ta saŋna kɛ to mbokɔ yí tikɔ mɛkana mɛte yi ɓo yakama kɛtɔ kɛ́.