Mɛkana mɛte yi Pol kɛtima kɛnjɛ ɓotu ɓe

Galasi

Yo Pol, mɔ tomun Yesus Krist kɛtɛ mɛkana mɛte yɔkɔ kɛnjɛ ɓekritɛn ɓete ɓe ɗiyɛ kɛ Galasi ɓaka. Ɓo jéɓaŋgwɛ mɛnɛti mɛte muka nde Turki.

Nyaŋgwɛ to lɛpi te yi kɛte kɛ́, yo nde, yo ndi ŋgikwa Njambiyɛ kelɛ nde, mumɔ ɓɛ̂ki nɛ joŋgwɛ, yeti mɛmboŋga na. Yo nyɛ, Pol kandɛ kɛ̀ lɛpɔ Kimɔ Tom Yesus Krist nyɛ Ɓegalat. Ma kɛ kɔŋ nɛ ɓaŋa ɓomɔ nja̧ njaŋgwɛ ɓekritɛn lɛpɔ nde, ɓekritɛn ɓete ɓe yeti Ɓeyudɛn ɓaka yâkaŋgwɛ ɓeŋgwɛ mɛmboŋga mɛ misɔn Ɓeyudɛn. Yite nde, kasi pɛsina yotu ɓembam nɛ̀ kasi jɛsina yiŋa mɛŋgimɔ. Ɛ Pol sɛŋɛ teɗye nde, yo ndi nɛ nje tikina temɔ yi Njambiyɛ pɛsɛ nde, mumɔ mɛ nɛ ŋgbeŋ kɛ mbɔmbu wenɛ, yeti kɛto ɓeŋgwa yiŋa mɛmboŋga na.

Wusɛ yakama ɓakɛ mɛkana maka kɛ nyaŋgwɛ mɛŋgaɓiyɛ mɛte yitan:

1. To mɛkana maka, yo nde: Pol kɛ́ti kɛnjɛ ɓekritɛn ɓe Galasi yí kitɛ nɛ ɓo, kɛto ɓo tumma kɔŋ nɛ faŋ Kimɔ Tom Krist (kumte 1).

2. Pol kɛ kama nɛ mɛsay mɛnɛ nde, nyɛ gbate mɔ tomun Yesus. Kasi bosa nyaŋgwɛ mɛwesiɗya mɛte yi ɓɛŋnama kɛ Yerusalɛm (kumte 1-2).

3. Njambiyɛ pɛ́si nde, mumɔ mɛ nɛ ŋgbeŋ kɛ mbɔmbu wenɛ ndi kɛto tikina temɔ kɛ yi Yesus, yeti kɛto kelna mɛkele mɛte yi mɛmboŋga lɛpɛ kɛ́ na (kumte 3).

4. Njambiyɛ kɛ kelɔ nde, mumɔ ɓɛ̂ki pupunate, joŋna nɛ ŋgbeŋ kɛ mbɔmbu wenɛ, wokuna ndi nɛ nyɛ. A kél yo nɛ nje te yi ŋgikwa, yeti kɛto ɓeŋgwa mɛmboŋga na (kumte 3-4).

5. Joŋgwɛ mɔ te yi Njambiyɛ si pɛsɔ nde, a mɛ nɛ ŋgbeŋ kɛ mbɔmbu wenɛ kɛto tikina temɔ kɔ ɓɛ́ŋnaŋgwɛ nɛ nje te yin? (kumte 5).

6. Mɔ te ɛ nje ɓɛ nɛ jɔnja joŋgwɛ kɛ yi Yesus Krist kɔ kêl mɛyasi teɗye ɗete (kumte 6).

1

1Yo mi Pol kɛtɛ mɛkana maka kɛnjɛ wunɛ. Mi mɔ tomun. Yeti ɓomɔ ɓe tomɛ mi na, mi tì kwa̧ nɛ nje mbaŋa mumɔ na. Yasi wɛtɛ, yo Yesus Krist tomɛ mi ɓenɛ Da Njambiyɛ, yɔkɔ ɛ womiya nyɛ kɛ njoka ɓemuŋ kɔ. 2Mi kɛ nyɛnɔ wunɛ sinɛ ɓenjɔŋ ɓusu ɓe woŋga hɛnɛ. Wusɛ kɛ nyɛnɔ wunɛ, wunɛ mɛnjɔŋ mɛ ɓotu ɓete ɓe tikɛ temɔ kɛ yi Kumande Yesus kɛ Galasi ɓaka. 3Njambiyɛ Saŋgwɛ wusu nɛ̀ Kumande Yesus Krist kêl ŋgikwa nɛ wunɛ, nyɛ sendi wunɛ tɛte. 4Nyaŋgwɛ Kumande Yesus Krist nya yotu nɛ nɛ ŋguru wenɛ gwe kɛto mɛɓeyɔ musu, na joŋgwɛ wusɛ soŋɛ kɛ ɓeya ŋgimɔ te yɔkɔ nda yi Da Njambiyɛ wusu kwaɗya kɛ́. 5Ɓomɔ hɛnɛ lûksa Njambiyɛ te saŋgwɛ wusu kpo nɛ kpo, *amɛn.

Kpasa Kimɔ Tom ndi wɛtɛ nɛ wɛtɛ

6Mi kɛ ŋgbakima nde, dɔ dɔ te yikɛ wunɛ tumma kɔŋ nɛ Njambiyɛ, mɔ te ɛ jeɓama wunɛ nɛ nje ŋgikwa te yi *Krist kelma nɛ wunɛ kɛ́ kpalɔ nje jayɛ wɛtɛ Kimɔ Tom dɛlɛ, 7ɗekɛ nda wɛtɛ Kimɔ Tom sendi kɛte. Yo nde, ɓaŋa ɓomɔ kɛ kwaɗyɛ njaŋgwɛ wunɛ. Sendi, ɓo kɛ kwaɗyɛ kɔŋgite Kimɔ Tom te yi lɛpɛ kasi Krist kɛ́. 8Ma ko mbaŋa mumɔ ko wusɛ ko wɛtɛ jaki wúla kwey nje lɛpɔ wɛtɛ Kimɔ Tom dɛlɛ, tikɔ yikɛ yi wusɛ pelma nyɛ wunɛ kɛ́, na sâŋgwaŋgwɛ nɛ mɛkita! 9Hɛ sima lɛpɔ, ma yo yi mi ɓasiɗye lɛpɔ ndana nde: Ŋgɛ mbaŋa mumɔ nje lɛpɔ wɛtɛ Kimɔ Tom dɛlɛ nyɛ wunɛ, tikɔ yikɛ yi wunɛ kandima jayɛ kɛ́, na sâŋgwaŋgwɛ nɛ mɛkita! 10Ma yikɛ yi mi lɛpɛ ndana kɛ́, ’mi sáŋ ka nde, ɓomɔ jâya mi? ’Yeti nde, Njambiyɛ jâya mi na? ’Mi sáŋ ka nde, ɓomɔ wôku mɛsosa nɛ mi? Mi má gɔru ndi nde, ɓomɔ kɛ̂n mbɔmbu yí wokɔ mɛsosa nɛ mi, ma mi tì nje ɓɛ bala Krist na.

Pol nde, yo Yesus Krist nɛ ŋguru

wenɛ tɔkɛ nyɛ

11Wunɛ njɔŋ, mi kɛ kombile lɛpɔ nyɛ wunɛ nde: Kimɔ Tom te yi mi lɛpima kɛ́ ti wúla kɛ ɗyanɔ ɓomɔ na. 12Yo nde, mi ti ma wóku mbɛ yo kɛ numbu wɛtɛ mumɔ na. Sendi, mi tì pa pa jekɛ jeka kɛ mɛɓɔ mɛ wɛtɛ mumɔ na. Yasi wɛtɛ, yo Yesus Krist nɛ ŋguru wenɛ punjɛ yo nyɛ mi. 13Ma wunɛ wokuma nda yi mi joŋnama nɔ nɛ mbɔmbu kɛ mɔy misɔn Ɓeyudɛn kɛ́. Wunɛ wokuma nda yi mi ɗikima teɗye nɛ njɔŋ ɓotu ɓe Njambiyɛ ganja, sa̧ nje te yi girise sendi ɓo kɛ́. 14Kɛ njoka ɓejakɔ ɓembɛ, ɓotu ɓe kandɔ ɗyembɛ Ɓeyudɛn, mi nya joŋgwɛ ɗyembɛ nɛ pitik kɛ mɔy misɔn kwa̧ ɓuɗya ɓomɔ. Mi nya sosu mbɛ kwa̧ to te kɛ ɓeŋgwa mɛkele mɛte yi wulma nɛ ɓesaŋmbambɔ ɓusu kɛ́ kwa̧ ɓo. 15Ma yasi wɛtɛ, Njambiyɛ kikima si tɔkɛ nɛ mi nde, mi ta wokuna nɛ nyɛ, yite mi tì pa jaɗyɛ kɛ mɔy nyaŋmbɛ na. A jeɓama mi, kɛto a nɛ ŋgikwa, nɛ́ mi kel mɛsay nyɛ nyɛ. 16Njambiyɛ ɓɛŋma kimɔte yí teɗye mi Mɔnɔ wenɛ, nɛ́ mi duwɛ nyɛ, nɛ́ mi pel kasi nɛ nyɛ ɓotu ɓete ɓe yeti Ɓeyudɛn ɓaka. Ma ko mi tì nje kwa̧ ndana ndana kɛ kɔŋte kɛ̀ diyɛ yiŋa mɛŋgitɛ kɛ numbu wɛtɛ mumɔ na. 17Sendi, mi tì ɓendɛ kɛ̀ Yerusalɛm kɛ̀ lɛpina sinɛ ɓotu ɓe tomun ɓe Yesus ɓe kandima ɓu̧ mɛsay mɛte nɛ mi ɓaka na. Mi kpalma nje kwa̧ kɛ̀ kɛ Arabi. Ɗiyɔ kɛ́, ɛ mi nje yɔkwɛ nje ɗiyɔ nɛ kɔkɔ kɛ Damas. 18Sew yitati kwaŋma, ɛ mi nje tɔkɛ nje ɓendɔ kɛ̀ Yerusalɛm ɓɛŋɛ Piyɛr kelɔ mɛsimɔ sinɛ nyɛ. Mi yama mɛtu kamɔ jɔ yitan mate sinɛ nyɛ. 19Ma mi tì nje ɓɛŋɛ mbaŋa mumɔ kɛ njoka ɓotu ɓe tomun ɓe Yesus na, soŋɛ ndi Jak te maŋ nɛ Nyaŋgwɛ Kumande. 20Yasi te yi mi kɛtɛ kɛnjɛ wunɛ kɛ́, mi lɛ́pi gbakasi kɛ mbɔmbu Njambiyɛ, yeti ja̧ na.

21Kɛ kɔŋte, mi nja̧ tɛmɛ kɛ Yerusalɛm, kwa̧ kɛ̀ kɛ mɛnɛti mɛ Siri nɛ̀ Silisi. 22Mɛnjɔŋ mɛ ɓotu ɓete ɓe tikɛ temɔ kɛ yi *Krist ɓe kɛ Yuda ɓaka tì pa ɓɛŋɛ mbɔmbu wombɛ nɛ toru na. 23Ɓo ɗikima wokɔ ndi kasi mbɛ wokɔ nde: ‹Mɔ te ɛ ɗikima teɗye wusɛ mɛbɔnɛ nɛ mbɔmbu kɔ mɛ kɛ lɛpɔ kasi tikina temɔ ndana kɛ yi Krist nyɛ ɓomɔ, ma kwey a kwaɗya girise yo.› 24Kɛ ɓo ma wokɔ ɗete kɛ́, ɛ ɓo lukse Njambiyɛ kɛto mbɛ.

2

Pol ɓenɛ ɓetomba kɛ wesiɗya

kɛ Yerusalɛm

1Yo kwaŋma mɛsew kamɔ jɔ yini kɛ kɔŋte, ɛ mi nje ɓasiɗye tɔkɛ nje ɓendɔ kɛ̀ Yerusalɛm sinɛ Barnabas. Ɛ mi ɓu̧ sendi Tit kɛ̀ nɔ. 2Mi ka̧ kɛto Njambiyɛ teɗya mi nde, mi kɛ̂n. Kumɔ Yerusalɛm, ɛ mi lɛpɛ kasi Kimɔ Tom te yi mi pelɛ nyɛ ɓotu ɓete ɓe yeti Ɓeyudɛn ɓaka nyɛ ɓenjɔŋ ɓusu ɓe mate. Ɛ sinɛ nyaŋgwɛ ɓotu ɓete ɓe kɛndɛ nɛ njɔŋ ɓotu ɓe Njambiyɛ mate ɓaka wesiɗya bɛ ndi mi, bɛ ndi ɓo, ɛ mi lɛpɛ kasi te sendi ɗete nyɛ ɓo. Mi kelma ɗete, kambɔ say te yi mi kelma kwey nɛ̀ yi mi kelɛ ndana kɛ̀ nɔ mbɔmbu kɛ́ mɛ nje gwe mɛsɛŋgɛ. 3Ma mɔ njɔŋ wombɛ Tit ɓa̧ Ɓegrɛk. Ko ɗete, ɓo tì bandɛ nyɛ nde, ɓo pɛ̂si yotu nɛ yi ɓembam nda Ɓeyudɛn na. 4Ɓaŋa ɓotu ɓe ja̧ kɛ lɛpɔ nde, ɓo ɓemaŋ ɓusu. Ɓo mbɔmbilama nyiŋɛ kɛ njoka su, nɛ́ ɓo pɛm yí ɓɛŋɛ nda yi wusɛ sima ɗuwɛ kɛ ɗiyɔ bala kelna mɛyasi mɛte yi mɛmboŋga mɛ Ɓeyudɛn lɛpɛ kɛ́. Wusɛ sima ɗuwɛ kɛ ɗiyɔ te yite, kɛto sinɛ ɓe Krist Yesus mɛ saŋgwate. Ɓotu ɓete kél ɗete, nɛ́ ɓo yɔkiɗye wusɛ tikɔ nɛ kɔkɔ kɛ ɗiyɔ bala te yite. 5Wusɛ summa gba kol, ko kinɛ jayɛ gbɛla mɔnɔ lɛpi yan nɛ mbɛt na, nɛ́ Kimɔ Tom te yi lɛpɛ gbakasi kɛ́ tika nɛ jɛm kɛ njoka yun. 6Ma kɛ kasi nyaŋgwɛ ɓotu ɓete, ko ɓo ɓɛ̂ki ɓe nyaŋgwɛ ɓete ko ɓo ɓɛ̂ki nan, yeti kasi mbɛ na, kɛto ɓomɔ hɛnɛ ndi wɛtɛ kɛ misi mɛ Njambiyɛ. Ma ndi nde, kɛ yembɛ, ɓotu ɓaka tì nje dokiɗye sendi yiŋa yasi kɛ Kimɔ Tom te yi mi pelɛ kɛ́ na. 7Ɓo kpalma ɓɛŋɛ nde, Njambiyɛ kaŋma say pelna Kimɔ Tom nyɛ mi, nɛ́ mi kɛ̀ pel nyɛ ɓotu ɓete ɓe yeti Ɓeyudɛn ɓaka nda yi nyɛ kaŋma nɔ sendi nyɛ Piyɛr, na kɛ̀ pel nyɛ Ɓeyudɛn kɛ́. 8Yo nde, kiya mɔ te ɛ kelma mɛsay kɛ temɔ Piyɛr, na nje ɓɛ mɔ tomun wenɛ kɛ njoka Ɓeyudɛn kɔ kelma sendi ɗete nɛ mi, nɛ́ mi nje ɓɛ mɔ tomun wenɛ kɛ njoka ɓotu ɓete ɓe yeti Ɓeyudɛn ɓaka. 9Ɓotu ɓete ɓe tikima temɔ kɛ Yesus Krist ɓaka ɗikima ɓu̧ Jak nɛ̀ Piyɛr nɛ̀ Jaŋ nda kpasa mɛkondu mɛte yi sukɛ tu̧. Ɓotu ɓaka yitati ɓɛŋma gbate nde, Njambiyɛ nyɛ mi kpasa mɛsay mɛte nɛ ŋgikwa. Ɛ ɓo nje sambile mbam ɓɔ nyɛnɔ nɛ mi sinɛ Barnabas yí teɗye nde, sinɛ ɓo mɛ saŋgwate. Ɗete, wusɛ hɛnɛ pɛsima nde, sinɛ Barnabas ta kɛ̀ pelɛ su Kimɔ Tom nyɛ ɓotu ɓete ɓe yeti Ɓeyudɛn ɓaka. Ɓo ta kɛ̀ pelɛ yan nyɛ Ɓeyudɛn. 10Siya yasi te yi ɓo lɛpima nyɛ wusɛ, yo nde, wusɛ tâka buka ɓomɔ. Yo gbate yasi te yi mi ɓa̧ kɛ kwaɗyɛ kelɔ nɛ temɔ mbɛ hɛnɛ.

Pol kɛ ndeyɛ Piyɛr kɛ Aŋtiyos

11Ma komɛ Piyɛr nja̧ kɛ̀ Aŋtiyos kɛ́, ɛ mi lɛpina ndeyɛ nyɛ misi nɛ misi, kɛto a jɔsiɗya kɛ yasi te yi nyɛ kelma kɛ́. 12Yo nde, a ɗikima ɗyena ɓenɛ ɓenjɔŋ ɓusu ɓe yeti Ɓeyudɛn ɓaka. Ma ndana, kɛ ɓotu ɓete ɓe ɗikima ɗiyɔ ɓenɛ ɓe Jak ɓaka ma ɗya̧ kɛ́, ɛ nyɛ ɓaka nɛ ɓenjɔŋ ɓusu ɓɛte kinɛ wuta se kɛ kɛki yan na, kɛto a ɓa̧ kɛ kambɔ ɓotu ɓete ɓe lɛpɛ nde, ɓo pɛ̂si ɓembam ɓaka. 13Ɓaŋa Ɓeyudɛn ɓete ɓe ma tikɔ temɔ kɛ yi Yesus Krist ɓaka kelma sendi nda Piyɛr, kol wɛtɛ kɛ ŋgindi, kol wɛtɛ kɛ sombu. Ko mumɔ nda Barnabas, ɓo kelma nde, a nyɛ̂ki sendi kol kɛ mɛkele mɛ likisi te. 14Ndana, kɛ mi ma ɓɛŋɛ nde, ɓo yeti kɛ kɛndɔ se ɓeŋgwɛ Kimɔ Tom te yi lɛpɛ gbakasi kɛ́, ɛ mi lɛpɛ nyɛ Piyɛr kɛ misi mɛ ɓomɔ hɛnɛ nde: ‹Wɛ Ɓeyudɛn, ma wɛ kɛ kpalɔ joŋna nda ɓotu ɓete ɓe yeti Ɓeyudɛn ɓaka. Wɛ yeti kɛ joŋna nda mɔnɔ Ɓeyudɛn na. ’Ma, wɛ ta nje jeliyɛ ɓotu ɓete ɓe yeti Ɓeyudɛn ɓaka nde, ɓo ɓêŋgwɛ misɔn Ɓeyudɛn nan?›

15Wusɛ su ɓɔnɔ ɓe kandɔ, ŋgbak ŋgbak ɓɔnɔ Ɓeyudɛn. Ɓesaŋmbambɔ ɓusu tì ɓɛ nɛ pitik kɛ mɔy mɛɓeyɔ nda ɓotu ɓe mɛkandɔ ɓete ɓe ti dúkwɛ Njambiyɛ na. 16Ma ko ɗete, wusɛ kɛ duwɛ ndana nde, Njambiyɛ ti pɛ́si nde, mumɔ mɛ nɛ ŋgbeŋ kɛ mbɔmbu wenɛ kɛto kelna mɛkele mɛte yi mɛmboŋga lɛpɛ kɛ́ na. Yo ndi nɛ nje tikina temɔ te yi mumɔ tikɛ kɛ yi Yesus Krist kɛ́. Yori, wusɛ sendi, wusɛ tikima temɔ kɛ yi Krist Yesus, nɛ́ Njambiyɛ pɛsi nde, wusɛ mɛ nɛ ŋgbeŋ kɛ mbɔmbu wenɛ kɛto tikina temɔ te yi wusɛ tikɛ kɛ yi Krist kɛ́, yeti kɛto kelna mɛkele mɛte yi mɛmboŋga lɛpɛ kɛ́ na. Yo nde, Njambiyɛ tí pɛsɔ nde, ko mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ mɛ nɛ ŋgbeŋ kɛ mbɔmbu wenɛ, kɛto mɔ te kɛ kelɔ mɛkele mɛte yi mɛmboŋga lɛpɛ kɛ́ na. 17Ma ŋgɛ ɓɛ nde, wusɛ Ɓeyudɛn kɛ sa̧ nde, wusɛ ɓɛ̂ki nɛ ŋgbeŋ kɛ mbɔmbu Njambiyɛ ndi nɛ nje tikina temɔ kɛ yi Krist, yite téɗya nde, wusɛ sendi, wusɛ ɓotu ɓe mɛɓeyɔ ndi nda ɓari ɓe yeti Ɓeyudɛn ɓaka. ’Ma, yite lɛ́pi ka nde, *Krist sáŋ nde, mɛɓeyɔ ɗɔ̂ku ɗɔkɔ kɛ̀ nɔ mbɔmbu? Ko na. 18Yo nde, ŋgɛ mi nje yɔkwɛ nɛ kɔkɔ ɓeŋgwɛ sendi mɛmboŋga mɛte yi mi sima li̧ kwey kɛ́, yite mi nɛ ŋguru wombɛ mɛ mɔ yaŋgila yasi te yi Njambiyɛ lɛpɛ kɛ́. 19Kɛ pay te yi mɛmboŋga, mi ma gwe wulɛ kɛ ɗeti te yi mɛmboŋga nɛ ŋguru wenɛ, nɛ́ mi nje joŋna ndana kelɔ yasi te yi Njambiyɛ kwaɗyɛ. Ɓo ŋgbama mi sinɛ Krist kɛ kroa. 20Mi nɛ joŋ, ma yeti se mi nɛ ŋguru wombɛ ɓɛ nɛ joŋ na, yo Krist ɓɛ nɛ joŋ kɛ yotu mbɛ. Mi kɛ joŋna ndana kɛ mɛnɛti, yasi wɛtɛ, mi jóŋnaŋgwɛ ɗete nɛ nje tikina temɔ kɛ yi Mɔnɔ Njambiyɛ. A kwaɗya mi, nyɛ yotu nɛ nɛ ŋguru wenɛ gwe kɛto mbɛ. 21Ko mi ti yaka payɛ ŋgikwa te yi Njambiyɛ kelma nɛ mi kɛ́ na. Yo nde, má ɓɛki nde, Njambiyɛ pɛ́si nde, mumɔ mɛ nɛ ŋgbeŋ kɛ mbɔmbu wenɛ, kɛto kelna mɛkele mɛte yi mɛmboŋga lɛpɛ kɛ́, ma Krist gwa̧ nɛ gbɛlate.

3

Kasi mɛmboŋga nɛ̀ kasi tikina temɔ

kɛ yi Njambiyɛ

1Wuy wunɛ ɓotu ɓe Galasi, wunɛ ka ɓelem! Yo nda ɓa seɓile wunɛ ɗekɛ? ’Mi tì kombile lɛpɔ nyɛ wunɛ nɛ kwɛt kwɛt nda yi ɓo ɓiyma nɛ Yesus Krist ŋgba kɛ kroa kɛ́? 2Mi ndi nɛ yasi wɛtɛ yi mi kwaɗyɛ diyɛ wunɛ. Wunɛ yêŋsaŋgwɛ nyɛ mi. ’Yo ka kɛto wunɛ kɛ kelɔ mɛkele mɛte yi mɛmboŋga lɛpɛ kɛ́, yori yi Njambiyɛ nya nɛ wunɛ Kimɔ Sisiŋ kɛ́? ’Yo yeti kɛto wunɛ lɛŋgwa mɛtɔ tikɔ temɔ kɛ Kimɔ Tom te yi wunɛ wokuma kɛ́ na? 3’Wunɛ jekima ɓɛ ɓelem ɗete nan? Wunɛ kandima joŋgwɛ ɗyun kwey kelɔ mɛyasi nɛ ɗeti Kimɔ Sisiŋ. ’Ma wunɛ kɛ kwaɗyɛ nje siɗyɛ kelna mɛyasi ndana kɛ joŋgwɛ ɗyun nɛ ɗeti te yun nɛ ŋguru wun? 4’Mɛyasi hɛnɛ te yi wunɛ saŋgwama nɔ kɛ́ ɓa̧ gbɛlate kinɛ teɗye wunɛ yiŋa yasi na? 5Njambiyɛ kɛ nyɛ wunɛ Kimɔ Sisiŋ, kelɔ sendi nde, nyaŋgwɛ mɛkele kêlnaŋgwɛ kɛ njoka yun. ’A kél ka ɗete, kɛto wunɛ kɛ kelɔ mɛkele mɛte yi mɛmboŋga lɛpɛ kɛ́? ’A ti kél ɗete, kɛto wunɛ lɛŋgwa mɛtɔ tikɔ temɔ kɛ Kimɔ Tom te yi wunɛ wokuma kɛ́ na?

6Yo ɓa̧ sendi ɗete nɛ Abaraham. A tikima temɔ kɛ yi Njambiyɛ, ɛ Njambiyɛ lɛpɛ nde, a mɛ nɛ ŋgbeŋ kɛ mbɔmbu wenɛ nɛ nje te yite. 7Ma ɗete, wunɛ dûkwɛ nde, yo ndi ɓotu ɓete ɓe tikɛ temɔ kɛ yi Njambiyɛ ɓaka ɓɛ ŋgbak ŋgbak ɓɔnɔ ɓe Abaraham. 8Sendi, mɛkana mɛ Njambiyɛ kandima si lɛpɔ nɛ mbɔmbu nde, wɛtɛ yesɔ Njambiyɛ ta pɛsɔ nde, ɓotu ɓete ɓe yeti Ɓeyudɛn ɓaka ta ɓɛ nɛ ŋgbeŋ kɛ mbɔmbu wenɛ, kɛto ɓo ta yeŋsa temɔ tikɔ kɛ yenɛ. Yori yi mɛkana mɛ Njambiyɛ kandima si lɛpɔ kimɔ tom nyɛ Abaraham nde: ‹Mɛkandɔ mɛ ɓomɔ hɛnɛ kɛ to mɛnɛti ta ɓɛ nɛ mɛkombila kɛto yɔ.› 9Abaraham tikima temɔ kɛ yi Njambiyɛ, ɛ Njambiyɛ nyɛ nyɛ mɛkombila. Ɗete, ɓotu ɓete ɓe tikɛ temɔ kɛ yi Njambiyɛ, Njambiyɛ kɛ nyɛ sendi ɓo mɛkombila ɓenɛ ɓe Abaraham.

10Ma ɓotu ɓete ɓe nyɛ sosu kɛ kelna mɛkele mɛte yi mɛmboŋga lɛpɛ, takɛ nde, Njambiyɛ ta pɛsɔ nde, ɓo mɛ nɛ ŋgbeŋ kɛ mbɔmbu wenɛ kɛto te yite ɓaka, ta saŋgwa nɛ mɛkita mɛ Njambiyɛ, kɛto yo kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ nde: ‹Mumɔ hɛnɛ ɛ ɗiyɛ kinɛ ɓakiɗye mɛyasi hɛnɛ te yi yo kɛtinate kɛ mɛkana mɛ mɛmboŋga mɛ Njambiyɛ, kelɔ yasi te yi yo lɛpɛ kɛ́, sâŋgwaŋgwɛ nɛ mɛkita.› 11Yo kɛ kombile ɓɛŋna nɛ saŋsaŋ nde, Njambiyɛ ti pɛ́si nde, mumɔ nɛ ŋgbeŋ kɛ mbɔmbu wenɛ, kɛto a kɛ kelɔ mɛyasi mɛte yi mɛmboŋga lɛpɛ kɛ́ na. Yo gbate ɗete, kɛto mɛkana mɛ Njambiyɛ kɛ lɛpɔ nde: ‹Mɔ te yi Njambiyɛ si pɛsɔ nde, a mɛ nɛ ŋgbeŋ kɛ mbɔmbu wenɛ kɔ ta ju̧ ndi nɛ nje tikina temɔ te yi nyɛ tikɛ kɛ yenɛ kɛ́.› 12Yo nde, kelna mɛkele mɛte yi mɛmboŋga lɛpɛ kɛ́ ti wúla kɛ tikina temɔ kɛ yi Njambiyɛ na. Yasi wɛtɛ, yo nda yi yo kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ nde: ‹Mɔ te ɛ kelɛ mɛyasi mɛte yi mɛmboŋga lɛpɛ kɛ́ ta ju̧ nɛ nje te yite.›

13Yo ɓa̧ nde, wusɛ sâŋgwaŋgwɛ nɛ mɛkita mɛ Njambiyɛ, kɛto wusɛ tì kelɛ mɛyasi mɛte yi mɛmboŋga lɛpɛ kɛ́ na. Ma *Krist nja̧ kolɔ wusɛ saŋgwa nɛ mɛkita kɛ numbu su. Yo ɗete nda yi yo kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ nde: ‹Mɔ te yi ɓo kɛsɛ nyɛ kɛ jeti kɔ nɛ mɛkita.› 14Krist Yesus saŋgwama nɛ mɛkita musu, nɛ́ yiŋa mɛkandɔ ɓɛ sendi nɛ mɛkombila mɛte yi Njambiyɛ kpoma nyɛ Abaraham kɛ́, nɛ́ Njambiyɛ nyɛ sendi wusɛ Kimɔ Sisiŋ te yi nyɛ kpoma kɛ́ nɛ nje tikina temɔ te yi wusɛ tikɛ kɛ yenɛ kɛ́.

Mɛmboŋga nɛ̀ yasi te yi Njambiyɛ si

kpo kɛ́

15Wunɛ njɔŋ, nɛ pâŋ pa ɓɛŋɛ nda yi ɓomɔ ɗiki kelɔ nɛ mɛyasi kɛ́. Ŋgɛ mumɔ si nyɛ numbu, kɛtɔ nda yi ɓo yâkaŋgwɛ kaɓɔ nɛ mɛlikɔ mɛnɛ kɛ́, ŋgɛ ɓɛ nde, yasi te yi nyɛ kɛtima kɛ́ yakama nɛ ŋgbeŋ, kinɛ mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ yakama nje yaŋgile sendi yo, ho dokiɗye sendi yaŋa kɛte na. 16Ma Njambiyɛ kpoma mɛyasi nyɛ Abaraham ɓenɛ nday wenɛ. A tì lɛpɛ nde: ‹Ɓenɛ ɓenday ɓenɛ,› nda a lɛ́pi nɛ ɓuɗya ɓomɔ na. A lɛpima ndi kasi mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ, ɛ nde: ‹Wúnɛ nday wɔ,› yite lɛ́pi nɛ *Krist. 17Yasi te yi mi kwaɗyɛ lɛpɔ kɛ́, yo nde: Njambiyɛ kelma mbon kpo mɛyasi mɛte yi nyɛ ta kelɔ kɛ́. Yo yakama nɛ ŋgbeŋ nda yi mumɔ kɛtɛ nɛ mɛkana mɛ kaɓina mɛlikɔ mɛnɛ kɛ́. Ya mɛsew gɔmay yini jɔ kamɔtati kɛ kɔŋte, ɛ Njambiyɛ nje nyɛ yɛy kandɔ Isarayɛl mɛmboŋga mɛnɛ. Ɗete, mɛmboŋga mɛte yeti nɛ ɗeti te yi yaŋgile mbon te kelɔ nde, yasi te yi Njambiyɛ kpoma kɛ́ tî kelnaŋgwɛ se na. 18Má ɓɛki nde, Njambiyɛ nyɛ́ki ɓomɔ yasi te yi nyɛ ɓakiɗye tikɛ ɓotu ɓenɛ kɛ́ nɛ nje kelna mɛkele mɛte yi mɛmboŋga lɛpɛ kɛ́, ma ɓo ta lɛpɔ komɛte nde, a ti nyɛ́ki ɓomɔ yasi nɛ nje kpona yasi na. Ma kɛ ɓɛ Abaraham, ’Njambiyɛ tì nyɛ nyɛ mɛkombila nɛ nje kpona yasi na?

Yasi te yi mɛmboŋga teɗye kɛ́

19Ma ŋgɛ ɓɛ ɗete, Njambiyɛ njáki nje nyɛ ɓa mɛmboŋga kɛto ŋge? Yo nde, Njambiyɛ nja̧ nje nyɛ sendi mɛmboŋga kɛ kɔŋte, nɛ́ yo teɗye nɛ saŋsaŋ nyɛ ɓomɔ nde, ɓo ɗíy ndi yaŋgila mɛmboŋga mɛte yi nyɛ tɛmbiɗye kɛ́. Mɛmboŋga teɗya ɗete kumɔ kɛ ŋgimɔ te yi nday Abaraham yi Njambiyɛ kpoma yasi kɛ kasi nɛ kɔ nja̧ nje kɛ́. Njambiyɛ kwaŋma nɛ nje ɓejaki yí pelɛ nɛ mɛmboŋga mɛte, ɛ ɓo nje kwaŋɗye yo nyɛ ɓomɔ nɛ nje mumɔ wɛtɛ. 20Ma mɔ te ɛ kelɛ mɛsay mɛ njuŋɔ kɛ njoka ɓomɔ yiɓa kɔ ti kél mɛsay ndi kɛto mɔ wɛtɛ na. Ma kɛ yi Njambiyɛ kpoma nɛ yasi nyɛ Abaraham kɛ́, a kelma yo nɛ ŋguru wenɛ kinɛ kwa̧ nɛ mumɔ na. 21’Yite téɗya ka nde, mɛmboŋga kɛ lu̧ ɗyambi nɛ mɛyasi mɛte yi Njambiyɛ si kpo kɛ́? Ma Njambiyɛ má tɛmbiɗya wɛtɛ mboŋga yi yakama nyɛ mumɔ joŋgwɛ, ma mboŋga te yakama kelɔ sendi nde, Njambiyɛ pɛ̂si nde, mumɔ mɛ nɛ ŋgbeŋ kɛ mbɔmbu wenɛ kɛto mboŋga te ɛte. 22Ma mɛkana mɛ Njambiyɛ kɛ kpalɔ lɛpɔ nde, mɛɓeyɔ sima ɓiye ɓotu ɓe mɛnɛti maka hɛnɛ nda ɓebala ɓenɛ, nɛ́ Njambiyɛ nje nyɛ yasi te yi nyɛ kpoma kɛ́ nyɛ ɓotu ɓete ɓe tikɛ temɔ kɛ yi Yesus Krist ɓaka. Njambiyɛ ta kelɔ ɗete ndi kɛto tikina temɔ te yi ɓo tikɛ kɛ yi Yesus Krist kɛ́. 23Nɛ mbɔmbu, piŋɔ te yi Njambiyɛ tì pa teɗye ɓomɔ nje tikina temɔ kɛ yi Yesus Krist na, mɛmboŋga ɓiyma wusɛ nda ɓebala ɗiki pɛmɔ wusɛ nda ɓejɔɓɔ. Mɛyasi kwaŋnama ɗete kumɔ kɛ ŋgimɔ te yi Njambiyɛ nja̧ teɗye nɛ wusɛ nje tikina temɔ kɛ yi *Krist kɛ́. 24Ɗete, mɛmboŋga ɗiyma nda mɔ pɛmna su kumɔ kɛ ŋgimɔ te yi Krist nja̧ nje kɛ́, nɛ́ Njambiyɛ nje pɛsi nde, wusɛ mɛ nɛ ŋgbeŋ kɛ mbɔmbu wenɛ kɛto tikina temɔ te yi wusɛ tikɛ kɛ yi Krist kɛ́. 25Ma ŋgimɔ te yi Njambiyɛ sima si teɗye wusɛ nje tikina temɔ kɛ yi Krist kɛ́ sima ɗya̧. Ɗete ndana, mɛmboŋga yeti se mɔ pɛmna su na, 26kɛto wunɛ hɛnɛ mɛ ndana ɓɔnɔ ɓe Njambiyɛ kɛto Krist Yesus, kɛto wunɛ kɛ tikɔ temɔ kɛ yenɛ. 27Yo nde, wunɛ ɓomɔ hɛnɛ te yi ɓo tɔpuma kɛ mɔrɔku ɓaka wúnɛ ɓe Krist mɛ saŋgwate. Ndana wunɛ ɓoŋma nyɛ, nyɛ kɛ yotu yun nda yi mumɔ ɓu̧ nɛ lambɔ petɔ nɛ yotu nɛ nɛ piyɛlɛ kɛ́. 28Ɗete, kinɛ se nde, ɓaka Ɓeyudɛn ho ɓaka yeti Ɓeyudɛn na. Kinɛ se nde, ɓaka ɓebala ho ɓaka yeti ɓebala na. Kinɛ nde, ɓaka ɓembam, ho ɓaka ɓomari na. Wunɛ hɛnɛ mɛ ndi wɛtɛ, kɛto wúnɛ ɓe Krist Yesus saŋgwate. 29Ŋgɛ ɓɛ nde, wunɛ mɛ wókuna nɛ Krist, yite wunɛ ŋgbak ŋgbak ɓenday ɓe Abaraham, komɛte, wunɛ ta ɓɛ nɛ mɛyasi hɛnɛ te yi Njambiyɛ kpoma nyɛ Abaraham ɓenɛ ɓenday ɓenɛ kɛ́.

4

1Ma mi kwáɗyikwɛ lɛpɔ nde: Piŋɔ te yi mɔ te ɛ ta tika nɛ mɛlikɔ mɛ saŋgwɛ kɔ ndi mɔnɔsikɛ, ɓenɛ bala ndi wɛtɛ, a tì kwa̧ nyɛ kɛ yaŋa na, ko nde, mɛyasi hɛnɛ ta wokuna nɛ nyɛ wɛtɛ yesɔ. 2Yo nde, piŋɔ te yi nyɛ ndi mɔnɔsikɛ, ɓotu ɓete ɓe ɓakiɗye nyɛ nɛ̀ ɓotu ɓete ɓe pɛmɛ ɓakiɗye mɛyasi mɛnɛ ɓaka ɗiyɛ nɛ nyɛ kumɔ kɛ ŋgimɔ te yi saŋgwɛ pɛsima kɛ́. 3Ko wusɛ, wusɛ ɓa̧ sendi ɗete kɛ ŋgimɔ te yi wusɛ joŋnama nɔ kwey nda ɓɔnɔsikɛ kɛ́. Wusɛ ɗikima ɓeŋgwɛ mɛyasi mɛ mɛnɛti maka yi ɓo ɗikima teɗye wusɛ kɛ mɔy mɛmboŋga kɛ́ nda ɓebala.

Ɗiyɔ bala siyma

4Ma kɛ ŋgimɔ te yi Njambiyɛ pɛsima kɛ́ ma ɗya̧, ɛ nyɛ tomɛ Mɔnɔ wenɛ njesɛ. Yo wɛtɛ nyari ja nyɛ. A jaɗya kɛ njoka Ɓeyudɛn ɓeŋgwɛ mɛmboŋga man kumɔ njena, 5na nje kol nɛ wusɛ ɓotu ɓete ɓe joŋna ɓeŋgwɛ mɛmboŋga mɛte nda ɓebala ɓete ɓaka sendi, nɛ́ Njambiyɛ nje ɓu̧ wusɛ nda ɓɔnɔ ɓenɛ. 6Ma ɗete, Njambiyɛ tomma Sisiŋ Mɔnɔ wenɛ njesɛ kɛ mɔy mɛtemɔ musu, kɛto wunɛ mɛ gbate ɓɔnɔ ɓenɛ. Sisiŋ te kɛ kembiɗya nde: ‹*Aba Da!› 7Yite téɗya komɛte nde, wɛ yeti se bala na, wɛ mɛ mɔnɔ. Ma nda wɛ mɛ mɔnɔ kɛ́, wɛ ta ɓɛ sendi nɛ mɛyasi mɛte yi Njambiyɛ ɓakiɗye tikɛ ɓotu ɓenɛ kɛ́. Yo hɛnɛ mɛkele mɛ Njambiyɛ.

8Kɛ ŋgimɔ te yi wunɛ ɗiyma kwey kinɛ kombile duwɛ Njambiyɛ kɛ́, wunɛ ɗikima nyɛ sosu yun kɛ kanna yiŋa gbɛla mɛyasi nda ɓebala ɓete, takɛ nde, yo Njambiyɛ, ase nde, mɛyasi mɛte yeti Njambiyɛ na. 9Ma ndana wunɛ sima duwɛ Njambiyɛ kimɔte. Mi kwaɗya lɛpɔ nde: Yo Njambiyɛ kpalɛ duwɛ wunɛ kimɔte. Ɗete, ŋge nje kelɔ ɓa ndana nde, wunɛ yɔ̂kwɛ nɛ kɔkɔ ɓeŋgwɛ sendi sɛkɛ sɛkɛ gbɛla mɔnɔ mɛyasi hɛnɛ te yi ɓo ɗikima teɗye wunɛ kɛ́? Ŋge kelɛ yi wunɛ kwaɗyɛ yɔkwɛ nɛ kɔkɔ nje ɓeŋgwɛ sendi yo nda ɓebala ɓete kɛ́? 10Wunɛ kɛ nyɛ misi kɛ mɛmboŋga mɛte yi lɛpɛ kasi jɛsina yiŋa mɛtu nɛ̀ yiŋa mɛŋgwɛndɛ nɛ̀ yiŋa mɛŋgimɔ nɛ̀ yiŋa mɛsew. 11Mi nɛ kaŋ kɛte ɓuɗyate nde, mɛsay mɛte yi mi kelma wɔndɔ ɓiriki, nɛ́ mi kam nɛ wunɛ kɛ́ mɛ nje gwe mɛsɛŋgɛ. 12Wunɛ njɔŋ, mi kɛ ŋgwɛta nɛ wunɛ nde: Tiso, wunɛ ɓɛ̂ki nda mi, kɛto mi sendi nda wunɛ. Wunɛ tì kelɛ yiŋa yasi kɔtute suŋgwɛ nɛ mi na. 13Wunɛ kɛ duwɛ nde, mi kánda lɛpɔ Kimɔ Tom nyɛ wunɛ kɛ ŋgimɔ te yi kɔn dindima nɛ mi kɛ ɗya ɗyun kɛ́. 14Kɔn te yi mi ɓa̧ nɔ kɛ́ njaŋgwa wunɛ, yo ɓa̧ nɛ ɗeti te yi nyɛ wunɛ wɔ̧ kelɔ nde, wunɛ yɛ̂lkwɛ mi ho sa mɛsɛri mɛmbɛ. Ma wunɛ tì kelɛ ɗete na, wunɛ kpalma nje ɓu̧ mi nda wunɛ ɓóŋ wɛtɛ jaki Njambiyɛ ho Krist Yesus nɛ ŋguru wenɛ. 15’Ma mɛsosa mɛte yi wunɛ ɓa̧ nɔ kwey kɛ́ mɛ ɓa we? Mi kɛ kombile lɛpɔ kɛ mbɔmbu yun nde, yo má ɓɛki nde, wunɛ ɗôka gba mɛmisi mun nyɛ mi, ma wunɛ jayma. 16’Mi mɛ ka muka mɔ pendɔ wun, kɛto mi kɛ lɛpɔ gbakasi nyɛ wunɛ? 17Ɓotu ɓete ɓe kwaɗyɛ kɔŋgite Kimɔ Tom ɓaka kɛ nyɛ sosu te yi gbamɔ kol wúnɛ ɓo. Yasi te yi ɓo sa̧ kɛ mɔyte kɛ́ yeti kimɔte na. Ma ɓo kél ɗete yí sa̧ nɛ nje te yi ɓakɛ njoka mbɛ sinɛ wunɛ, nɛ́ wunɛ nje nyɛ sosu gbamɔ kol wúnɛ ɓo. 18Yo kimɔ yaŋa nde, wunɛ nyɛ̂ki sosu kɛ kelna kimɔ yasi mɛŋgimɔ hɛnɛ, yeti ndi kɛ ŋgimɔ te yi mi ɓɛ kɛ njoka yun kɛ́ na. 19Wunɛ ɓɔnɔ, mi ndana nɛ kɔkɔ nda nya te ɛ kɛ wa nɛ mi̧. Mi kɛ saŋgwa nɛ mɛbɔnɛ kɛ mɔy temɔ mbɛ kɛto yun kumɔ kɛ ŋgimɔ te yi ɓomɔ ta ɓɛŋɛ nde, joŋgwɛ ɗyun ma ɓoŋna gbate nɛ yi *Krist. 20Mi nɛ nyaŋgwɛ hɛl te yi ɗiyɔ ndana kɛ njoka yun yí duwɛ nda yi mi yakama lɛpina nɔ nyɛ wunɛ kɛ́, kɛto yasi kwaŋma mi, mi yeti kɛ duwɛ yasi te yi mi yakama kelɔ kɛ kasi yun kɛ́ na.

Kasi mɛmbon yiɓa

21Ma wunɛ ɓotu ɓete ɓe kwaɗyɛ ɓeŋgwɛ mɛmboŋga nda ɓebala ɓaka, wunɛ lɛ̂pi yasi kɛ nyɛ mi. ’Yite nde, wunɛ yeti kɛ wokɔ yasi te yi mɛmboŋga lɛpɛ kɛ́ na? 22Yo nde, yo kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ nde, Abaraham jama ɓɔnɔ ɓembam yiɓa. Nyaŋgwɛ te ɛ mbaŋa ɓa̧ bala, ma nyaŋgwɛ te ɛ wɛtɛ tì ɓɛ bala na. 23Yasi wɛtɛ, mɔnɔ te yi nyaŋgwɛ wenɛ ɓa̧ bala kɔ jaɗya nda yi nyari hɛnɛ tɔkɛ nɛ mɔy yí ja nɛ mɔnɔsikɛ kɛ́. Ma yɔru yi nyaŋgwɛ tì ɓɛ bala kɔ jaɗya ɓeŋgwɛ yasi te yi Njambiyɛ kandima si kpo kɛ́. 24Yasi te yi kwaŋnama ɗete kɛ́ kɛ teɗye wusɛ yiŋa ɗimna mɛyasi. Ɓoma ɓaka yiɓa kɛ teɗye wusɛ kwalɔ mɛmbon yiɓa yi Njambiyɛ kelma kɛ́. Wɛtɛ mbon te, yo yɔkɔ yi Njambiyɛ kelma ɓenɛ Mɔyisi kɛ keki Sinayi kɔ. Mbon te mbɛte kél nde, mumɔ ɓɛ̂ki bala. Agar, nya te ɛ ɓa̧ bala kɔ téɗya mbon te mbɛte. 25Agar kɔ téɗya sendi keki Sinayi te yi kɛ mɛnɛti mɛ Arabi kɛ́. Nyɛ nda Yerusalɛm te yi ɓomɔ ɗiyɛ kɛte ndana kɛ́, kɛto Yerusalɛm sendi kɛ ɗiyɔ bala ɓenɛ ɓɔnɔ ɓenɛ. 26Ma Yerusalɛm te ɛ pɛ ɗyoɓɔ kɔ yeti kɛ ɗiyɔ bala na. Yo Yerusalɛm te mbɛte ɓɛ nyaŋgwɛ wusu. 27Yo ɗete nda yi yo kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ nde: ‹Wɛ kundu, wɛ nya te ɛ yeti kɛ ja kɔ, sôsaŋgwɛ! Wɛ nya te ɛ tì gwenjila nɛ mi̧ wɛtɛ yesɔ kɔ, sôsaŋgwɛ kpɛsa, kɛto ɓɔnɔ ɓe nya te yi njom paŋma pa kinɔ nyɛ kɔ ta laŋ ɓuyɔ kwa̧ ɓɔnɔ ɓe nya te ɛ paŋma pa tika nɛ mbam kɔ!›

28Ma wunɛ njɔŋ, kɛ ɓɛ wunɛ, wunɛ gba ɓɔnɔ ɓe Njambiyɛ, kɛto a kpoma ɗete nda yi nyɛ kpoma sendi nɔ kwey kɛ kasi Isak kɛ́. 29Ma mɔnɔ te yi ɓo jama nyɛ kwey nda yi nyari hɛnɛ tɔkɛ nɛ mɔy yí ja nɛ mɔnɔsikɛ kɔ ɗikima teɗye mɛbɔnɛ nyɛ mɔnɔ te yi ɓo jama nɛ ɗeti te yi Sisiŋ Njambiyɛ kɔ. Yo ndi kɛ kwaŋna sendi muka ɗete. 30’Njambiyɛ lɛpima nde ŋge kɛ mɔy mɛkana mɛnɛ? A lɛpima nde: ‹Ɗuɗya bala nya kɔ ɓenɛ mɔnɔ wenɛ kwaŋɗye, kɛto mɔnɔ te tí kpokɛ kaɓiɗya mɛlikɔ mɛ saŋgwɛ wɛtɛ yesɔ ɓenɛ mɔnɔ nya te ɛ yeti bala kɔ na.› 31Wunɛ njɔŋ, yo ɗete sendi nde, wusɛ yeti ɓɔnɔ ɓe nya te ɛ ɓa̧ bala kɔ na. Yasi wɛtɛ, wusɛ ɓɔnɔ ɓe nya te ɛ yeti bala kɔ.

5

1*Krist ma soŋɛ wusɛ kɛ ɗiyɔ bala ɓeŋgwa mɛmboŋga, nɛ́ wusɛ ɗuwɛ kɛ ɗiyɔ bala te nje joŋna nɛ tɛ. Ma ɗete, wunɛ ɗîy nɛ ŋgbiŋgim. Wunɛ tî jaya nde, yiŋa mɛmboŋga yɔ̂kiɗya wunɛ nɛ kɔkɔ kɛnjɛ kɛ ɗiyɔ bala na.

Ɓotu ɓe Krist nɛ̀ kasi mɛmboŋga

2Wunɛ wôku, yo mi Pol, yo mi kɛ lɛpɔ nyɛ wunɛ nde: Ŋgɛ wunɛ nyɛ sosu nde, ɓo pɛ̂si yotu yun yi ɓembam, yite mɛsay mɛte yi *Krist kelma kɛ́ tí kamɛ wunɛ yaŋa na. 3Mi kɛ kɛ̀ mbɔmbu yí kombile lɛpɔ nyɛ mumɔ hɛnɛ ɛ nyɛ sosu nde, ɓo pɛ̂si yotu nɛ ɗete kɔ nde, a yâkaŋgwɛ nje kelɔ sendi yasi hɛnɛ te yi mɛmboŋga hɛnɛ lɛpɛ kɛ́. 4Wunɛ sima ɓaka nɛ Krist, wunɛ ɓotu ɓete ɓe sa̧ nde, Njambiyɛ pɛ̂si nde, wunɛ mɛ nɛ ŋgbeŋ kɛ mbɔmbu wenɛ, kɛto wunɛ kɛ kelɔ mɛyasi mɛte yi mɛmboŋga lɛpɛ kɛ́. Ŋgɛ wunɛ kelɛ ɗete, wunɛ kɔpuma ŋgikwa te yi Njambiyɛ diyma kelɔ nɛ wunɛ kɛ́. 5Ma kɛ ɓɛ wusɛ, wusɛ nɛ ɓiɓina temɔ nde, Njambiyɛ ta pɛsɔ nde, wusɛ mɛ nɛ ŋgbeŋ kɛ mbɔmbu wenɛ, kɛto tikina temɔ te yi wusɛ tikɛ kɛ yi Krist kɛ́. Yo yite yi wusɛ laɗye nɛ nje ɗeti te yi Kimɔ Sisiŋ nyɛ wusɛ kɛ́. 6Yo nde, ŋgɛ mumɔ ɓɛ saŋgwate ɓenɛ Krist Yesus, ko ɓo pɛ̂si nyɛ ko ɓo ti pɛsɛ nyɛ, yite yeti kɛ kamɛ yiŋa yaŋa na. Ma yasi te yi kamɛ mumɔ, yo tikina temɔ te yi nyɛ tikɛ kɛ yi Krist Yesus kɛ́. Tikina temɔ te ɓɛ́ŋnaŋgwɛ kɛ mɛkele mɛte yi wusɛ kelɛ wulɛ kɛ mɛkwaɗya mɛte yi wusɛ nɔ kɛ́. 7Wunɛ kandima joŋna kwey kimɔte kɛ̀ nɔ mbɔmbu. Ma yo ɓe nda nje petɔ wunɛ yí kelɔ nde, wunɛ tî ɓeŋgwɛ se mɛlɛpi mɛte yi lɛpɛ gbakasi kɛ́? 8Ɓeya mɛɗyanɔ mɛte yite ti wúla pɛlɛ yi Njambiyɛ, nyɛ mɔ te ɛ jeɓama wunɛ kɔ na. 9Wunɛ kɛ duwɛ nde, ko mɔnɔ ŋga̧ nɛ mbɛt kɛ kelɔ nde, mbɔrɔ mampa hɛnɛ wûɗyukwɛ. 10Kɛ yembɛ, mi nɛ ɓiɓina temɔ nɛ wunɛ nde, mɛtakɛ mun tí ɓɛ dɛlɛ nɛ yembɛ na, kɛto sinɛ ɓe Nyaŋgwɛ Kumande saŋgwate. Yasi wɛtɛ, ko mɔ te nda njaŋgwɛ wunɛ ɗete, Njambiyɛ ta jɔse nyɛ teɗye nyɛ mɛbɔnɛ. 11Wunɛ njɔŋ, kɛ ɓɛ mi, ’wunɛ táka nde, má kɛn ndi mbɔmbu yí pelɛ muka nde, ɓo pɛ̂si ɓembam, ma ɓo ndi kɛ teɗye mi mɛbɔnɛ kɛto ŋge? Má ɓɛki nde, mi kɛ pelɛ ɗete, ma mumɔ yeti kɛ lu̧ se ɗyambi suŋgwɛ nɛ lɛpina kasi sɔŋ Yesus kɛ kroa kwa̧ jatɔ kɛ ɓeya nje na. 12Ma ɓotu ɓaka ɓe kɛ̀ mbɔmbu njaŋgwɛ wunɛ ɓaka ɓɛ̂ki nyakɔte tu wɛtɛ.

Wusɛ jôŋnaŋgwɛ nɛ Sisiŋ Njambiyɛ

13Wunɛ njɔŋ, Njambiyɛ jeɓama wunɛ yí soŋɛ kɛ ɗiyɔ bala kwa̧ joŋna nɛ tɛ. Ndi nde, nda yi wunɛ sima ɗuwɛ kɛ ɗiyɔ bala ɗete kɛ́, wunɛ tî njaki nje lɛpɔ nde, wunɛ yakama kelɔ ɓeya mɛyasi ndana lalɛ nda yi temɔ yun gɔrɛ kɛ́ na. Yasi wɛtɛ, wunɛ ɗîy ɓebala ɓe ɓɛsɔ kamna tandɛ yun nɛ temɔ te yi mɛkwaɗya. 14Kɛto kɛ mɛmboŋga hɛnɛ njuku te ɓɛ́ŋnaŋgwɛ ndi kɛ lɛpi te yi lɛpɛ nde: ‹Kwaɗyikwɛ mɔŋ nda yi wɛ kwaɗyɛ nɛ yotu yɔ kɛ́.› 15Ma wunɛ ɗîy nɛ sɔsɔ, kɛto ŋgɛ wunɛ kpalɛ joŋna nɛ hay hay hay tandɛ yun ɗiki loŋna ɗyambi, yite wunɛ ta si wona.

16Ma ɗete, mi kɛ lɛpɔ nyɛ wunɛ nde: Wunɛ tîki, nɛ́ Kimɔ Sisiŋ kɛndi nɛ wunɛ kɛ̀ nɔ mbɔmbu, yite ko wunɛ tí ɓeŋgwɛ se ɓeya mɛwoɓɔ mɛte yi ɗiyɛ kɛ yotu yun kɛ́ na. 17Kɛto ɓeya mɛwoɓɔ mɛte yi ɗiyɛ kɛ yotu mumɔ kɛ́ yeti wɛtɛ nɛ mɛyasi mɛte yi Kimɔ Sisiŋ kwaɗyɛ kɛ́ na. Sendi, mɛyasi mɛte yi Kimɔ Sisiŋ kwaɗyɛ kɛ́ yeti wɛtɛ nɛ ɓeya mɛwoɓɔ mɛte yi ɗiyɛ kɛ yotu mumɔ kɛ́ na. Ɓo yiɓa kɛ loŋna ɗyambi, ma wunɛ mɛ nje kelɔ mɛyasi nda yi wunɛ kwaɗyɛ kɛ́. 18Ma ŋgɛ wunɛ tikɛ Kimɔ Sisiŋ nde, a kɛ̂ndi nɛ wunɛ, yite wunɛ yeti kɛ kelɔ se mɛyasi ɓeŋgwɛ mɛmboŋga nɛ kwɛt kwɛt nda ɓebala na.

19Yo nde, wusɛ sima duwɛ mɛkele mɛte yi wulɛ kɛ mɛwoɓɔ mɛte yi ɗiyɛ kɛ yotu mumɔ kɛ́. Yo kelna mɛwanja nɛ̀ kelna mɛkele mɛ mɛmi nɛ̀ sap sap joŋgwɛ, 20nɛ̀ kanna yiŋa mɛyasi tikɔ Njambiyɛ nɛ̀ kelna mɛkele mɛ kifi, nɛ̀ kelna ɓeya to suŋgwɛ nɛ ɓɛsɔ. Yo nɛ kusuna mɛtandɔ kɛ njoka ɓomɔ, nɛ̀ kelna nyaŋgwɛ temɔ suŋgwɛ nɛ ɓɛsɔ nɛ̀ wokuna ŋgambi kwa̧ to te. Yo sendi nɛ mɛsuŋɔnɔ nɛ̀ ɓakina njoka ɓomɔ nje ɓu̧ kusuna yiŋa mɛnjɔŋ dɛlɛ dɛlɛ. 21Yo sendi nɛ gɔruna mɛyasi nɛ̀ ɓeya gwena mɛnjam nɛ̀ ɗyena mɛɗye kwa̧ to te, nje ɓu̧ yiŋa mɛyasi hɛnɛ te yi kɛ ɓoŋna nɛ mɛyasi maka. Mi kɛ kɛ̀ mbɔmbu yí nambɛ mɛtɔ mun nda yi mi sima lɛpɔ nɛ mbɔmbu nyɛ wunɛ nde: Ɓomɔ hɛnɛ ɓe kelɛ kwalɔ mɛkele nda yite ɓaka tí nyiŋɛ kɛ *Kandɔ Njambiyɛ na.

22Ma Kimɔ Sisiŋ kél nɛ nde, mumɔ ɓɛ̂ki nɛ temɔ mɛkwaɗya, a ɓɛ̂ki nɛ mɛsosa, a jôŋnaŋgwɛ nɛ tɛ disima sendi mɛyasi, a kél sendi nde, mumɔ ɓɛ̂ki nɛ ŋgikwa, gwe ŋgwɛtɛ ɓɛsɔ, kelɔ yasi te yi ɓɛsɔ ta ɓɛ nɛ ɓiɓina temɔ kɛ yenɛ. 23Kimɔ Sisiŋ kél nde, mumɔ ɓɛ̂ki nɛ wɛyna temɔ suŋgwɛ nɛ ɓɛsɔ, kelɔ nde, mumɔ ɓîya temɔ nɛ. Kinɛ mboŋga wɛtɛ nɛ wɛtɛ ɛ kɛ lɛpɔ yiŋa ɓeya yasi suŋgwɛ nɛ njɛl mɛyasi nda yite na. 24Ɓotu ɓete ɓe wokuna nɛ Krist Yesus ɓaka sima ŋgba mɛyotu man kɛ kroa kɛ nje nyɛna temɔ kɛ mɛyasi nɛ̀ kɛ nje ɓeya mɛwoɓɔ. 25Yo Kimɔ Sisiŋ kelɛ nde, wusɛ ɓɛ̂ki nɛ joŋ. Ma ɗete, wusɛ tîki nde, ndi Kimɔ Sisiŋ te kɛ̂ndi nɛ wusɛ. 26Wusɛ tî susula yotu su nɛ gbɛlate yí kelɔ nde, njɔŋ su kêl sendi ɗete, kelɔ sendi nde, ɓaka ɓɛ̂ki nɛ nyaŋgwɛ temɔ suŋgwɛ nɛ ɓɛsɔ na.

6

Wusɛ kâmnaŋgwɛ tandɛ su

1Wunɛ njɔŋ, ŋgɛ ɗya̧ nde, mbaŋa mumɔ jɔsiɗya kɛ yiŋa yasi, wunɛ ɓotu ɓete ɓe Kimɔ Sisiŋ kɛndɛ nɛ wunɛ ɓaka, wunɛ kîta nyɛ yɔkiɗye kɛnjɛ kɛ kimɔ nje nɛ wɛyna temɔ. Ma wɛ, mɔ te ɛ kitɛ nyɛ ɗete kɔ, ɗiyɔ nɛ sɔsɔ nɛ ŋguru wɔ, ma mɛɓoɓilan mɛ nje ɗya̧ sendi wɛ jatiɗye wɛ kɛ ɓeya nje. 2Ɓaka sôɓa mapi mɛbɔnɛ mɛte yi ɓɛsɔ, kelɔ ɗete tandɛ yun. Ŋgɛ wunɛ kelɛ ɗete, yite wunɛ ɓeŋgwa mboŋga te yi *Krist. 3Ma ŋgɛ wɛtɛ mumɔ takɛ nde, nyɛ yaŋa, ase nde, nyɛ gbɛlate, yite a séɓila yotu nɛ nɛ ŋguru wenɛ. 4Mumɔ hɛnɛ pâŋ pa nɛmbɛ mɛkele mɛte yenɛ nɛ ŋguru wenɛ. Ŋgɛ nyɛ ɓɛŋɛ nde, yakama, na njâki ɓɛ nɛ mɛsosa ndi kɛ mɛkele mɛte yenɛ nɛ ŋguru wenɛ kinɛ pa yekɔ to nɛ yi mbaŋa mumɔ na. 5Kɛto yo ndi mumɔ hɛnɛ ta soɓɛ mapi mɛkele mɛte yenɛ nɛ ŋguru wenɛ.

6Mɔ te ɛ jekɛ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ kɛ ɓɔ wɛtɛ mumɔ kɔ yâkaŋgwɛ kaɓɔ kwalɔ kimɔ mɛyasi hɛnɛ te yi nyɛ nɔ kɛ́ nyɛ mɔ te ɛ teɗye nyɛ mɛlɛpi mɛte kɔ.

7Wunɛ tî seɓila yotu yun na. Njambiyɛ yeti kɛ jayɛ nde, mbenɔ ɓîya nyɛ na. Kwalɔ mbɛki te yi mumɔ ɓɛ, yo ndi yo yi nyɛ ta wesiɗye nɛmɛnɔ. 8Mɔ te ɛ ɓɛ ndi yasi te yi yotu nɛ nɛ ŋguru wenɛ gɔrɛ, a ta wesiɗye ndi yasi te yi wulɛ kɛ yi mumɔ, yo nde, a ta saŋgwa nɛ sɔŋ. Ma yɔkɔ ɛ ɓɛ ndi yasi te yi Kimɔ Sisiŋ nɛ ŋguru wenɛ gɔrɛ, a ta wesiɗye ndi sendi yasi te yi wulɛ kɛ yi Kimɔ Sisiŋ, yo nde, a ta ɓɛ nɛ joŋgwɛ te yi kpo nɛ kpo. 9Wusɛ tî kati kelna kimɔ yasi na. Kɛto ŋgɛ wusɛ kelɛ ɗete kinɛ katɔ kɛ nje na, wusɛ ta wesiɗye kimɔ mɛmbumɔ mɛ kwalɔ te yi wusɛ yikila kɛ́ komɛ ŋgimɔ te yi Njambiyɛ sima pɛsɔ kɛ́ ta ɗya̧. 10Ɗete, mɛŋgimɔ hɛnɛ te yi yakama ɗya̧ wusɛ, wusɛ kêl kimɔ yasi nɛ ɓomɔ hɛnɛ, jekɔ kwa̧ kwaŋgɔ nɛ njɔŋ ɓotu ɓete ɓe sinɛ ɓo ɓɛ saŋgwate kɛ tikina temɔ kɛ yi Yesus Krist.

Njena lɛpi

11Wunɛ ɓɛ̂ŋa ndi ŋgbɔnjɔnjɔ mɛkɛti mɛte yikɛ. Yo gba mi kɛtɛ nɛ gba ɓɔ mbɛ. 12Ɓotu ɓete ɓe bandɛ wunɛ nde, ɓo pɛ̂si yotu yun yi ɓembam ɓaka, ɓo ɓotu ɓete ɓe kɛ kwaɗyɛ teɗye yotu kɛ misi mɛ ɓomɔ kɛ gbɛla mɛyasi mɛte yi ɓomɔ ɓɛŋɛ ndi kɛ misi kɛ́. Ɓo bándi wunɛ ɗete, ma ɓomɔ nje teɗye ɓo mɛbɔnɛ, ŋgɛ ɓo lɛpɛ kasi sɔŋ *Krist kɛ kroa. 13Ma ko ɓo ɓotu ɓete ɓe ɓeŋgwɛ kasi pɛsina yotu ɓembam ɓaka, ɓo yeti kɛ ɓeŋgwɛ yan mɛmboŋga kumɔ njena na. Ɓo kwáɗyikwɛ nde, ɓo pɛ̂si yotu yun ɗete, nɛ́ ɓo nje susule yotu kɛ kɔŋte, kɛto wunɛ pɛsinama nda yi ɓo kwaɗya kɛ́. 14Ma kɛ ɓɛ mi, ko na. Siya susula yotu te yembɛ, yo ndi kɛto kroa te yi Nyaŋgwɛ Kumande wusu Yesus Krist. Nɛ nje te yite ndana kɛ yembɛ, mɛyasi mɛ mɛnɛti maka mɛ nda muŋte nda ɓo sima ŋgba yo kɛ kroa. Sendi, kɛ mɛyasi mɛ mɛnɛti maka, mi mɛ nda muŋte nda ɓo sima ŋgba sendi mi kɛ kroa. 15Ma yo nde, ko ɓo pɛ̂si ɓembam ko ɓo ti pɛsɛ, yite kinɛ yaŋa na. Yasi wɛtɛ, kpasa yasi, yo komɛ Njambiyɛ kelɛ nde, mumɔ njâki ɓɛ jɔnja mumɔ kɛ misi mɛnɛ kɛ́. 16Ɓomɔ hɛnɛ ɓe ɓeŋgwɛ nje te mbɛte ɓaka, Njambiyɛ nyɛ̂ki ɓo tɛte, gwe sendi ɓo ŋgwɛtɛ, kelɔ sendi ɗete nɛ ɓotu ɓete ɓe tikɛ temɔ kɛ yenɛ kɛ kandɔ Isarayɛl ɓaka. 17Yí siɗyɛ nɔ, mumɔ tî potu to mbɛ na, kɛto mi muka nɛ mɛsal kɛ yotu kɛto Yesus. 18Wunɛ njɔŋ, Nyaŋgwɛ Kumande wusu Yesus Krist kêl ŋgikwa nɛ wunɛ, *amɛn.