Bosa Mɛkana
mɛte yi Pol kɛtima kɛnjɛ ɓotu ɓe
Kɔrɛŋt
Yo Pol, mɔ tomun Yesus Krist kɛtɛ mɛkana mɛte yɔkɔ kɛnjɛ ɓekritɛn ɓete ɓe ɗiyɛ kɛ Kɔrɛŋt ɓaka, yite a kɛ Efɛs.
Kɔrɛŋt ɓa̧ nyaŋgwɛ ɗya kɛ mɛnɛti Ɓegrɛk. Yo ɓa̧ nɛ sumba ɓuɗyate. Nyaŋgwɛ mɛsukul mɛ nɛmbina mɛyasi ɓa̧ sendi kɛte. Ɓomɔ ɗikima kanɔ mɛyasi tuku tuku tikɔ Njambiyɛ. Ɓomɔ ɓuɗyate ɗikima joŋna kɛ nyɛm nyɛm joŋgwɛ nɛ̀ kɛ sap sap joŋgwɛ. Yo nde, ɓekritɛn ɓe Kɔrɛŋt kandima kɛtɔ mɛkana kɛnjɛ Pol kɛ kasi mɛgwaki nɛ̀ kɛ kasi mɛnjay mɛte yi ɓo si kelɔ nɛ sadaka nyɛ ɓaŋa ɓenjambiyɛ kɛ́. Pol wokuma sendi kasi mɛɓaka nɛ̀ kasi mɛwanja mɛte yi ɗikima kwaŋna kɛ njoka yan kɛ́. Ɛ nyɛ kɔla ɓuɗyate kɛtɔ mɛkana maka yí kitɛ nɛ ɓo, nɛmbɛ sendi kasi womiya ɓemuŋ nyɛ ɓo.
Wusɛ yakama ɓakɛ mɛkana maka kɛ nyaŋgwɛ mɛŋgaɓiyɛ yitan jɔ yitati:
1. Kasi mɛɓaka kɛ njoka ɓekritɛn ɓe Kɔrɛŋt (kumte 1-4).
2. Gbasina ɓeya sap sap joŋgwɛ te yi kwaŋnama kɛ njoka ɓekritɛn ɓe Kɔrɛŋt (kumte 5-6).
3. Tɛmbiɗya yotu pupunate kɛ mbɔmbu Njambiyɛ nɛ̀ kasi gwaki (kumte 6-7).
4. Kasi mɛnjay mɛte yi ɓo si kelɔ nɛ sadaka nyɛ yiŋa mɛyasi kɛ́. Kritɛn yeti se bala na, ko ɗete, a jôŋnaŋgwɛ nan? (kumte 8-11).
5. Mɛyasi yâkaŋgwɛ kwaŋna nɛ nje te kɛ njɔŋ ɓekritɛn. Kasi mɛɗye mɛ Njambiyɛ (kumte 11).
6. Kimɔ mɛyasi mɛte yi Kimɔ Sisiŋ nyɛ kɛ́ nɛ̀ mɛsay mɛte yi wusɛ yâkaŋgwɛ kelɔ nɔ kɛ́ (kumte 12-14).
7. Kasi womiya ɓemuŋ (kumte 15).
8. Kasi ndɛmna mɛyasi yí kamɛ nɛ ɓɛsɔ (kumte 16).
11Yo mi Pol, mi yi Njambiyɛ jeɓama nda yi nyɛ kwaɗya nde, mi ɓɛ̂ki mɔ tomun Krist Yesus, yo mi sinɛ maŋ wusu Sɔsitɛn 2kɛtɛ mɛkana maka kɛnjɛ wunɛ njɔŋ ɓotu ɓete ɓe tikɛ temɔ kɛ yi Njambiyɛ kɛ Kɔrɛŋt ɓaka. Wusɛ kɛ́ti kɛnjɛ wunɛ ɓotu ɓete ɓe Njambiyɛ tɔkuma, ɓe ɗiyɛ saŋgwate nɛ Yesus Krist, wunɛ ɓe Njambiyɛ jeɓama, nɛ́ wunɛ ɓɛ ndi ɓenɛ ɓaka. Wusɛ kɛ́ti sendi kɛnjɛ ɓomɔ hɛnɛ ɓe ɗiyɛ kɛ mɛmbɛy hɛnɛ, ɓomɔ ɓete ɓe tuɓɛ ɗinɔ Nyaŋgwɛ Kumande wusu Krist Yesus te Nyaŋgwɛ Kumande wan nɛ̀ wusu sendi. 3Njambiyɛ Saŋgwɛ wusu nɛ̀ Kumande Yesus Krist kêl ŋgikwa nɛ wunɛ, nyɛ sendi wunɛ tɛte.
4Mi kɛ nyɛ Njambiyɛ wombɛ wosoko mɛŋgimɔ hɛnɛ kɛ kasi yun, kɛto ŋgikwa te yi nyɛ kelma nɛ wunɛ kɛ ɗiyɔ te yi wunɛ ɗiyɛ saŋgwate wúnɛ ɓe Krist Yesus kɛ́. 5Yo nde, Njambiyɛ tonja wunɛ nɛ mɛkombila kɛ mɛyasi hɛnɛ kɛ mɛlɛpi te yi wunɛ lɛpɛ nɛ̀ kɛ nje duwa̧ yasi hɛnɛ, kɛto wúnɛ ɓe Yesus Krist saŋgwate. 6Yo nde, Njambiyɛ tonja wunɛ nɛ mɛyasi mɛte, kɛto wunɛ jayma nɛ temɔ yun hɛnɛ nde, lɛpi te yi ɓo wokuma nje lɛpɔ nyɛ wunɛ kɛ kasi Krist kɛ́, gbakasi. 7Ɗete, kɛ ɗiyɔ te yi wunɛ ɗiyɛ kɛte ndana yí laɗye nɛ ŋgimɔ te yi Nyaŋgwɛ Kumande wusu Yesus Krist ta punjɛ nɛ yotu kɛ́, Njambiyɛ nya wunɛ mɛyasi hɛnɛ te yi Kimɔ Sisiŋ nyɛ mumɔ kɛ́. 8Yo ndi nyɛ ta kelɔ sendi nde, wunɛ ɗîy nɛ ŋgbiŋgim kumɔ kɛ yesɔ siyna mbokɔ, nɛ́ wunɛ ɓɛ kinɛ mɔnɔ ɓeya yaŋa te yi ɓo yakama lɛpina nɛ wunɛ kɛte kɛ *Yesɔ Nyaŋgwɛ Kumande wusu Yesus Krist na. 9Njambiyɛ te ɛ jeɓama wunɛ, nɛ́ wunɛ ɗiy saŋgwate wúnɛ ɓe Mɔnɔ wenɛ, Nyaŋgwɛ Kumande wusu Yesus Krist kɔ tónjukwɛ mɛyasi mɛte yi nyɛ si lɛpɔ kɛ́.
Kasi mɛɓaka kɛ njoka
ɓekritɛn ɓe Kɔrɛŋt
10Wunɛ njɔŋ, mi kɛ ŋgwɛta nɛ wunɛ kɛ ɗinɔ Nyaŋgwɛ Kumande wusu Yesus Krist nde, lɛpi yun hɛnɛ ɓɛ̂ki ndi wɛtɛ. Mɛɓaka tî ɓɛŋnaŋgwɛ kɛ njoka yun na, yasi wɛtɛ, wunɛ ɓɛ̂ki gba saŋgwate, ɗiyɔ temɔ wɛtɛ, ɓɛ sendi nɛ mɛtakɛ wɛtɛ. 11Wunɛ njɔŋ, mi lɛ́pi ɗete, kɛto mi wokuma kasi yun kɛ numbu ɓotu ɓe tu̧ Kolowe nde, yo nɛ mɛtandɔ kɛ njoka yun. 12Ma yasi te yi mi kwaɗyɛ lɛpɔ kɛ́, yo nde, kɛ njoka yun ɓaŋa nde: ‹Mi wókunaŋgwɛ mbɛ nɛ Pol.› Ɓaŋa nde: ‹Mi wókunaŋgwɛ mbɛ nɛ Apolos.› Ɓaŋa yan nde: ‹Mi wókunaŋgwɛ mbɛ nɛ Sefas.› Ɓaŋa sendi nde: ‹Mi wókunaŋgwɛ mbɛ nɛ *Krist.› 13’Yite nde, Krist ɓakima ka yotu nɛ ɓaka? ’Yo ka Pol yi ɓo ŋgbama kɛ kroa kɛto yun? Ho nde, kɛ yi ɓo tɔpuma nɛ wunɛ kɛ mɔrɔku kɛ́, ’ɓo tɔpuma ka wunɛ nɛ ɗinɔ Pol? 14Mi kɛ nyɛ Njambiyɛ wosoko, kɛto kɛ njoka yun mi tì tɔpɛ wɛtɛ mumɔ kɛ mɔrɔku na, soŋɛ ndi Kiripus nɛ̀ Gayus. 15Ɗete, mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ ti yaka lɛpɔ nde, ɓo tɔpuma wunɛ kɛ mɔrɔku nɛ ɗinɔ ɗyembɛ na. 16Mi tɔpuma sendi ɓotu ɓe mɔy tu̧ Stefanas kɛ mɔrɔku. Kɛ kɔŋte, mi yeti kɛ duwɛ, ho mi tɔpuma sendi wɛtɛ mumɔ kɛ mɔrɔku na. 17Yo nde, Krist tì tomɛ mi yí tɔpuna ɓomɔ kɛ mɔrɔku na. Yasi wɛtɛ, a tomma mi, nɛ́ mi nje lɛpi Kimɔ Tom. A tì tomɛ mi, nɛ́ mi nje lɛpi nɛ nje jɛŋ ndapi te yi ɓomɔ na, kambɔ lɛpina kasi sɔŋ te yi Krist gwa̧ nɔ kɛ kroa kɛ́ mɛ nje gwe nɛ gbɛlate.
Kasi ɗyanɔ te yi ɓomɔ nɛ̀ ɗyanɔ
te yi Njambiyɛ
18Yo nde, ɓotu ɓete ɓe ta yambile ɓaka wóku yan lɛpina kasi sɔŋ *Krist kɛ kroa nda aɓalmba. Ma kɛ yusu, wusɛ ɓe ma ju̧ ɓaka, kasi sɔŋ Krist kɛ kroa nɛ ŋguŋguɗyɛ Njambiyɛ. 19Yo nde, yo kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ nde: ‹Mi ta yaŋgile ɗyanɔ te yi ɓotu ɓe ɗyanɔ ɓɛ nɔ kɛ́, soŋɛ duwa̧ yasi te yi ɓotu ɓe duwa̧ yasi ɓɛ nɔ kɛ́.› 20Ma ndana, nda ɓa nɛ ɗyanɔ kɔ? Ma nda ɓa mɔ kɛtina mɛyasi kɔ? Ma mɔ jɛŋ duwa̧ lɛpi te yi ŋgimɔ te yɔkɔ ɓa nda? ’Njambiyɛ tì kelɛ ka nde, ɗyanɔ te yi ɓotu ɓe mɛnɛti maka kpâl ɓɛ yasi aɓalmba na? 21Yo nde, kɛ mɛyasi mɛte yi Njambiyɛ kusuma yí teɗye nde, a nɛ ɗyanɔ kɛ́, ɓotu ɓe mɛnɛti maka nɛ ɗyanɔ te yan tì ɓɛ nɛ ɗeti te yi duwɛ Njambiyɛ nɛ nje mɛyasi mɛte na. Yo ɗete yi Njambiyɛ ɓɛŋma kimɔte yí joŋgwɛ ɓotu ɓete ɓe tikɛ temɔ kɛ yenɛ ɓaka nɛ nje pelna Kimɔ Tom te yi wusɛ lɛpɛ kɛ́. Kimɔ Tom te, ɓomɔ ɓɛ́ŋa yan nde aɓalmba. 22Ɓeyudɛn kɛ diyɛ mɛyekambiyɛ, nɛ́ ɓo ɓɛŋ, ma Ɓegrɛk kɛ sa̧ yan duwa̧ yasi. 23Yasi wɛtɛ, kɛ ɓɛ wusɛ, wusɛ péla su kasi Krist te yi ɓo ŋgbama kɛ kroa kɔ. Kɛ yi Ɓeyudɛn, yo yasi te yi yakama jatiɗye ɓo kɛ ɓeya nje, ma kɛ yi ɓotu ɓete ɓe yeti Ɓeyudɛn ɓaka, yo yasi aɓalmba kɛ yan. 24Yasi wɛtɛ, kɛ yi ɓaka ɓe Njambiyɛ jeɓama ɓaka, ko Ɓeyudɛn ko Ɓegrɛk, kɛ yan, Krist kɛ punjɛ ŋguŋguɗyɛ Njambiyɛ nɛ ɗyanɔ ɗyenɛ, 25kɛto yasi te yi Njambiyɛ kelɛ yi ɓomɔ ɓɛŋɛ nde aɓalmba kɛ́, yo yasi te yi laŋsa ɗyanɔ ɓomɔ. Sendi, yasi te yi Njambiyɛ kelɛ yi ɓomɔ ɓɛŋɛ nde, yo kinɛ ɗeti kɛ́, yo yasi te yi ɓɛ nɛ ɗeti laŋsa ɗeti ɓomɔ.
26Ma wunɛ njɔŋ, wunɛ sâmbila misi ɓɛŋɛ nɛ tɛri yun, wunɛ ɓotu ɓete ɓe Njambiyɛ jeɓama ɓaka. Kɛ njoka yun kinɛ ɓuɗya ɓomɔ kɛte nɛ ɗyanɔ te yi wulɛ kɛ yi ɓotu ɓe mɛnɛti maka na. Kinɛ ɓuɗya ŋgaɓolo ɓomɔ ho ɓuɗya ɓomɔ ɓe wulma kɛ mɔy tu̧ nyaŋgwɛ ɓomɔ na. 27Yo nde, Njambiyɛ sawma mɛyasi mɛ mɛnɛti maka yi ɓomɔ ɓɛŋɛ nde aɓalmba kɛ́ yí wuŋgwɛ nɛ ɓotu ɓe ɗyanɔ. A sawma mɛyasi mɛte yi ɓomɔ ɓɛŋɛ nde, yo kinɛ ɗeti kɛ́ yí wuŋgwɛ nɛ ɗetina mɛyasi. 28A sawma mɛyasi mɛ mɛnɛti maka yi ɓomɔ ɓɛŋɛ nde, yo yeti yaŋa nɛ̀ yikɛ yi ɓomɔ yɛliyɛ kɛ́. Yo mɛyasi mɛte yi ɓomɔ payɛ kɛ́. A kpalma ɓu̧ yite yí kelɔ nde, mɛyasi mɛte yi ɓomɔ ɓɛŋɛ nde, yo nɛ ɗeti kɛ́ tî ɓɛki se nɛ ɗeti na. 29A kelma ɗete, ma mumɔ mɛ nje ɓendiɗye yotu nɛ kɛ mbɔmbu wenɛ. 30Ma yo Njambiyɛ kelɛ nde, wúnɛ ɓe Krist Yesus ɓɛ̂ki saŋgwate. A kelma nde, Yesus Krist ɓɛ̂ki ɗyanɔ ɗyusu. A kwaŋma nɛ nyɛ yí kelɔ nde, wusɛ ɓɛ̂ki nɛ ŋgbeŋ, ɓɛ pupunate kɛ mbɔmbu wenɛ, kwa̧ sendi nɛ nyɛ yí kolɔ nɛ wusɛ kɛ mɛɓeyɔ musu. 31Ɗete, mɛkana mɛ Njambiyɛ kɛ lɛpɔ nde: ‹Mɔ te ɛ kwaɗyɛ lukse yotu, a lûksa yotu ndi kɛ yasi te yi Nyaŋgwɛ Kumande kelma kɛ́.›
2Pol kɛ kɛ̀ mbɔmbu yí lɛpina
kɛ kasi ɗyanɔ Njambiyɛ
1Ma wunɛ njɔŋ, kɛ yembɛ, kɛ yi mi ka̧ nɔ pɛ yun kɛ́, mi tì lɛpina nɛ yiŋa nyaŋgwɛ jɛŋ duwa̧ ndapi ho nɛ yiŋa nyaŋgwɛ ɗyanɔ yí kwaŋɗye nɛ yasi te yi Njambiyɛ ma sɔ́ɗyukwɛ nɛ mbɔmbu kɛ́ nyɛ wunɛ na, 2kɛto mi pɛsima nde, mi yeti kɛ kwaɗyɛ duwɛ yiŋa yaŋa dɛlɛ kɛ njoka yun na, siya yasi te yi mi kwaɗyɛ duwɛ, yo ndi Yesus Krist, laŋsa laŋsaŋgwɛ kasi ŋgbana nɛ kɛ kroa. 3Ma ɗete, kɛ yi mi joŋnama nɔ nɛ ŋguru wombɛ kɛ njoka yun kɛ́, mi ɓa̧ nda tɛkina mumɔ. Mi gwa̧ wɔ̧ ŋgwaŋgwa. 4Kɛ yi mi teɗya nɛ̀ kɛ yi mi pelma nɛ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ kɛ́, mi tì sa̧ nje te yi ɗalɛ ɓomɔ nɛ jɛŋ ndapi te yi wulɛ kɛ ɗyanɔ ɓomɔ kɛ́ na. Yasi wɛtɛ, mi lɛpinama teɗye nde, Kimɔ Sisiŋ nɛ ŋguŋguɗyɛ, 5kambɔ tikina temɔ te yi wunɛ tikɛ kɛ yi *Krist kɛ́ mɛ nje wulɛ nɛ nje ɗyanɔ ɓomɔ, nɛ́ yo wul ndi kɛto ɗeti Njambiyɛ. 6Yo nde, wusɛ kɛ teɗye kasi ɗyanɔ nyɛ ɓotu ɓete ɓe mɛ ɓetomba kɛ nje te yi Sisiŋ ɓaka. Yasi wɛtɛ, yeti ɗyanɔ te yi wulɛ kɛ yi ɓotu ɓe mɛnɛti maka ho kɛ yi ɓekum ɓe mɛnɛti maka ɓe ta si kwa̧ nɛmɛnɔ ɓaka na. 7Wusɛ téɗya ɗyanɔ Njambiyɛ yi mumɔ yeti nɛ ɗeti te yi ɓiye to te kɛ́. Yo ɗyanɔ te yi nyɛ ma sɔ́ɗyukwɛ nɛ mbɔmbu yi nyɛ ma kíki tɛmbiɗye, yite mbokɔ tì pa kusuna na. A kelma ɗete, nɛ́ wusɛ ɓɛ nɛ ŋgaɓiyɛ kɛ mɛluksa mɛnɛ. 8Kinɛ kum wɛtɛ nɛ wɛtɛ kɛ njoka ɓekum ɓe mɛnɛti maka duwa̧ ɗyanɔ te na. Yo nde, ɓo má dukwɛ ɗyanɔ te, ma ɓo tì ŋgba Nyaŋgwɛ Kumande te ɛ nɛ mɛluksa hɛnɛ kɔ kɛ kroa na. 9Yasi wɛtɛ, yo kelnama nda yi yo kɛtinate kɛ mɛkana mɛnɛ nde: ‹Yasi te yi misi tì ɓɛŋɛ nɛ toru nɛ̀ yi mɛtɔ tì wokɛ nɛ toru, yasi te yi temɔ mumɔ tì takɛ wɛtɛ yesɔ, yo yasi te yi Njambiyɛ kombila pɛ yi ɓotu ɓete ɓe kwaɗyɛ nyɛ ɓaka.› 10Yo ndi wusɛ yi Njambiyɛ punja yo nyɛ wusɛ nɛ nje Sisiŋ nɛ. Yo nde, Kimɔ Sisiŋ Njambiyɛ kɛ nɛmbɛ duwɛ mɛyasi hɛnɛ, ko mɛyasi mɛte yi ɗiyɛ sɔɗyate nɛ gbɔl kɛ mɔy temɔ Njambiyɛ kɛ́. 11Ma mɔ te nda kɛ duwɛ yasi te yi ɗiyɛ kɛ temɔ jakɔsɔ mumɔ kɔ? ’Yeti ndi sisiŋ mumɔ nɛ ŋguru wenɛ kɛ duwɛ yasi te yi ɗiyɛ kɛ mɔy temɔ nɛ kɛ́ na? Ɗete sendi, kinɛ mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ kɛ duwɛ mɛyasi mɛte yi ɗiyɛ kɛ mɔy temɔ Njambiyɛ na, soŋɛ ndi Sisiŋ Njambiyɛ nyɛpɔ. 12Kɛ ɓɛ wusɛ, wusɛ tì ɓu̧ su sisiŋ te yi wulɛ kɛ yi ɓotu ɓe mɛnɛti maka na. Yasi wɛtɛ, wusɛ ɓoŋma su Sisiŋ te yi wulɛ kɛ yi Njambiyɛ, nɛ́ wusɛ duwɛ mɛyasi mɛte yi Njambiyɛ nyɛ wusɛ nɛ gbɛlate kɛ́. 13Ma wusɛ ti lɛ́pi yo nɛ ɗyanɔ te yi ɓotu ɓe mɛnɛti maka teɗye kɛ́ na. Yasi wɛtɛ, wusɛ lɛ́pi su yo nɛ ɗyanɔ te yi Kimɔ Sisiŋ teɗye kɛ́. Ɗete, wusɛ kɛ teɗye mɛyasi mɛte yi Sisiŋ Njambiyɛ nyɛ ɓotu ɓete ɓe nɛ Sisiŋ te ɓaka.
14Yo nde, mɔ mɛnɛti maka ti yaka jayɛ mɛyasi mɛte yi wulɛ kɛ Sisiŋ Njambiyɛ na, kɛto kɛ yenɛ, yo aɓalmba. Sendi, a yeti nɛ ɗeti te yi nɛmbɛ duwɛ mɛyasi mɛte na, kɛto mumɔ dúkwɛ yo nɛ nje ɗeti te yi Sisiŋ. 15Ma mɔ te ɛ mɛ nɛ Sisiŋ Njambiyɛ kɔ yakama duwɛ mɛyasi hɛnɛ. Yasi wɛtɛ, kinɛ mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ yakama duwɛ tɛri joŋgwɛ mɔ te na. 16Ma yo kɛtinate nde: ‹Nda kɛ duwɛ ɗyanɔ Baba Mbokɔ kɔ? Nda yakama kitɛ nyɛ kɔ?› Ma wusɛ su nɛ takina yasi te yi *Krist.
3Kasi kelna mɛsay mɛ Njambiyɛ
1Wunɛ njɔŋ, kɛ ɓɛ mi, kɛ yi mi lɛpinama nɔ nyɛ wunɛ kɛ́, mi ti yaka lɛpina nda mi lɛ́pinaŋgwɛ nyɛ ɓotu ɓete ɓe mɛ nɛ Sisiŋ Njambiyɛ kɛ yotu na. Mi lɛpinama nda mi lɛ́pinaŋgwɛ nyɛ ɓotu ɓete ɓe ɓeŋgwɛ mɛwoɓɔ mɛ mɛmbundɔ ɓaka. Kɛ joŋgwɛ te yi wunɛ joŋna nɔ wúnɛ ɓe *Krist kɛ́, mi lɛpinama nyɛ wunɛ nda mi lɛ́pinaŋgwɛ nyɛ gbɛla ɓɔnɔsikɛ. 2Mi nya wunɛ mɔrɔku mɛɓɛri, nɛ́ wunɛ ɗye. Mi tì nyɛ wunɛ ɗetina mɛɗye na, kɛto kɛ ŋgimɔ te yite, ma wunɛ ti yaka ɗye yo na. Ma ko kumɔ ndana wunɛ ti yaka ɗye yo na, kɛto wunɛ ndi ɓotu ɓete ɓe kɛ ɓeŋgwɛ mɛwoɓɔ mɛ mɛmbundɔ. 3Ŋgɛ ɓɛ nde, nyaŋgwɛ temɔ nɛ̀ mɛtandɔ kɛ ɓɛŋna kɛ njoka yun nda yi yo ɓɛŋna kɛ́, ’yite ti téɗya nde, wunɛ ndi ɓotu ɓete ɓe ɓeŋgwɛ mɛwoɓɔ mɛ mɛmbundɔ na? ’Yo ti téɗya nde, wunɛ kɛ joŋna ɓeŋgwɛ yasi te yi ɓomɔ teɗye kɛ́ na? 4Ma kɛ ŋgimɔ te yi yɔkɔ lɛpɛ nde: ‹Mi wókunaŋgwɛ mbɛ nɛ Pol,› yɔru nde: ‹Mi wókunaŋgwɛ mbɛ nɛ Apolos,› ’yite ti téɗya nde, wunɛ kɛ joŋna nda gbɛla ɓomɔ na? 5Ma Apolos ɓa nda? Pol ɓa nɛ nda? Wusɛ hɛnɛ yiɓa ndi gbɛla ɓotu ɓe mɛsay ɓe Njambiyɛ. Njambiyɛ kwaŋma nɛ wusɛ yí kelɔ nde, wunɛ tîki temɔ kɛ yenɛ. Mumɔ hɛnɛ kɛ njoka su kɛ tonjɛ say te yi Nyaŋgwɛ Kumande nya nyɛ nde, a kêl kɛ́. 6Mi ɓa̧ mbɛ mɔ ɓɛnate, Apolos mɔ nyanja mɔrɔku kɛte. Ma yo Njambiyɛ kelɛ nde, yo jôŋ. 7Ɗete, mɔ te ɛ ɓɛ nɛ̀ mɔ te ɛ nyanje mɔrɔku kɛte kɔ, ɓo hɛnɛ yiɓa gbɛlate. Ma mɔ te ɛ ɓɛ nɛ njuku mɛsay mɛte hɛnɛ kɔ, yo Njambiyɛ, nyɛ mɔ te ɛ kelɛ nde, yo jôŋ kɔ. 8Mɔ te ɛ ɓɛ ɓɛkɔ nɛ̀ mɔ te ɛ nyanje mɔrɔku nyanja kɛte kɔ ndi wɛtɛ. Mumɔ hɛnɛ ta ɓɛ nɛ nduku mɛsay mɛnɛ ɓeŋgwɛ misi mɛsay mɛnɛ. 9Wusɛ kɛ kelɔ mɛsay sinɛ ɓe Njambiyɛ. Wunɛ ŋgwaŋ Njambiyɛ, wunɛ sendi tu̧ te yi Njambiyɛ sumɛ kɛ́. 10Mi ma tɛmbiɗye mɛkol mɛ tu̧ nda kpasa mɔ sumna njumɔ ɓeŋgwɛ say te yi Njambiyɛ tomma mi nɛ ŋgikwa nɛ nde, mi njâki kelɔ kɛ́. Ma ndana, mbaŋa kɛ kɛ̀ mbɔmbu nɛ say ɓendiɗyate. Yasi wɛtɛ, mumɔ hɛnɛ ɗîy nɛ sɔsɔ kɛ kwalɔ ɓɔ mɛsay mɛte yi nyɛ ɓendiɗye nɛ tu̧ kɛte kɛ́. 11Mɛkol mɛ tu̧ te yi sima tɛmbiɗya kɛ́, yo Yesus Krist. Ɗete, kinɛ wɛtɛ mumɔ ɛ yakama nje tɛmbiɗye sendi wɛtɛ mɛkol mɛ tu̧ dɛlɛ na. 12Ma ɓaŋa ta ɓendiɗye tu̧ kɛte nɛ lɔr, ɓaŋa nɛ ɓi̧ sumba, ɓaŋa nɛ kpasa mɛtari, yi ɓaŋa nɛ mɛjeti, yi ɓaŋa nɛ mɛnjoy ho nɛ mbɔru ŋgoŋ. 13Yasi wɛtɛ, ɓɔ mɛsay mɛ mumɔ hɛnɛ ta pundɔ puyɛ kɛ nyaŋgwɛ yesɔ. Yesɔ te ɗitɛ ta gbasɔ ɓɔ mɛsay mɛ mumɔ hɛnɛ yí teɗye nɛ ɗeti te. 14Kɛ tu̧ te yi mumɔ nja̧ ɓendiɗye kɛ gwɛya̧ mɛkol mɛ tu̧ te yi sima tɛmbiɗya kɛ́ sumɛ kol kɛ ɗitɛ, mɔ te ta ɓɛ nɛ nduku mɛsay mɛnɛ. 15Yasi wɛtɛ, kɛ tu̧ te yi mumɔ nja̧ ɓendiɗye kɛte kɛ́ si lolɔ, mɔ te ta kɔpɔ nduku mɛsay mɛnɛ. Ndi nde, nyɛ nɛ ŋguru wenɛ ta ju̧, ma yo ta ɓɛ nda yi mumɔ diyɛ nɔ kɛ ɗitɛ kɛ́. 16’Yite nde, wunɛ yeti kɛ duwɛ nde, wunɛ mbanjɔ Njambiyɛ na? ’Wunɛ yeti kɛ duwɛ ka nde, Sisiŋ Njambiyɛ kɛ joŋna kɛ yotu yun na? 17Ŋgɛ mumɔ ɓekiɗye mbanjɔ Njambiyɛ, Njambiyɛ ta ɓekiɗye sendi mɔ te, kɛto mbanjɔ Njambiyɛ tumbu, yo wókunaŋgwɛ ndi nɛ nyɛ, ma mbanjɔ te, yo wunɛ. 18Mumɔ tî seɓila yotu nɛ nɛ ŋguru wenɛ na. Ŋgɛ wɛtɛ mumɔ kɛ njoka yun takɛ nde, a nɛ ɗyanɔ nda yi ɓotu ɓe mɛnɛti maka takɛ kɛ́, a kpâl ɓɛ nda lem kɛ misi mɛ ɓotu ɓe mɛnɛti maka, na nje ɓɛ nɛ kpasa ɗyanɔ. 19Kɛto, yasi te yi ɓotu ɓe mɛnɛti maka takɛ nde, yo yasi ɗyanɔ kɛ́, yo nɛ yasi aɓalmba kɛ misi mɛ Njambiyɛ. Yo kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ nde: ‹Njambiyɛ kɛ kpalɔ kelɔ nde, ɓotu ɓe ɗyanɔ ɓêɓikwɛ kɛ mɛkele mɛ likisi man.› 20Yo sendi kɛtinate kɛ yiŋa mbɛy kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ nde: ‹Baba Mbokɔ kɛ duwɛ mɛyasi mɛte yi ɓotu ɓe ɗyanɔ takɛ kɛ́. A duwa̧ nde, yo hɛnɛ gbɛlate.› 21Ɗete, mumɔ tî susula yotu kɛ mɛkele mɛte yi ɓomɔ yakama kelɔ kɛ́ na. Mumɔ tî kel ɗete na, kɛto mɛyasi hɛnɛ wókunaŋgwɛ nɛ wunɛ. 22Yo nde, ko Pol ko Apolos ko Sefas, ko mɛyasi hɛnɛ te yi ɗiyɛ kɛ mbokɔ, ko joŋgwɛ ko sɔŋ ko mɛyasi mɛte yi kɛte ndana ko mɛyasi mɛte yi ta nje kɛ mɛtu mɛte yi mbɔmbu, 23mɛyasi mɛte hɛnɛ wókunaŋgwɛ nɛ wunɛ, ma wunɛ wókunaŋgwɛ yun nɛ *Krist, Krist wókunaŋgwɛ nɛ Njambiyɛ.
4Tɛri ɓotu ɓe tomun ɓe Yesus
1Ɗete, mumɔ hɛnɛ yâkaŋgwɛ ɓu̧ wusɛ nda ɓotu ɓe mɛsay ɓe *Krist, nda ɓaka ɓe Njambiyɛ nya ɓo say ɓakiɗya mɛyasi mɛnɛ yi nyɛ ma sɔ́ɗyukwɛ nɛ mbɔmbu kɛ́. 2Ma yasi te yi ɓo diyɛ mumɔ hɛnɛ ɛ ɓɛ nɛ say ɓakiɗya mɛyasi, yo nde, a nyɛ̂ki temɔ nɛ kɛ mɛsay mɛnɛ. 3Ma kɛ yembɛ, ko wunɛ ko ɓotu ɓe mɛnɛti maka jɔ̂sa mi, yo yeti kɛ kelɔ mi mɔnɔ yaŋa nɛ mbɛt na. Ko mi nɛ ŋguru wombɛ yeti kɛ jɔse yotu mbɛ na. 4Yo nde, mi yeti kɛ duwɛ yiŋa ɓeya yasi te yi mi kelma kɛ́ na. Ko ɓɛkɔ ɗete, yite yeti kɛ teɗye nde, mi kinɛ mɛjɔsɔ na. Ma mɔ te ɛ jɔse mi kɔ, yo ndi Nyaŋgwɛ Kumande nyɛpɔ. 5Ɗete, wunɛ tî yaŋ jɔse yiŋa yasi piŋɔ te yi ŋgimɔ tì pa ɗya̧ na. Wunɛ lâɗya kumɔ kɛ ŋgimɔ te yi Nyaŋgwɛ Kumande ta nje kɛ́. Yo nyɛ ta punjɛ mɛyasi mɛte yi ɗiyɛ sɔɗyate kɛ yitil kɛ́ kɛ puyɛ. A ta gbasɔ mɛtakɛ mɛte yi mumɔ ɓɛ nɔ kɛ mɔy temɔ nɛ kɛ́. Yo kɛ ŋgimɔ te yite yɛy yi Njambiyɛ ta ɓesɛ mumɔ hɛnɛ ɓeŋgwɛ ɓɔ mɛsay mɛnɛ. 6Wunɛ njɔŋ, yikɛ hɛnɛ yi mi lɛpima kɛ kasi mbɛ nɛ̀ kɛ kasi Apolos kɛ́, mi lɛ́pi yí kamɛ nɛ wunɛ, nɛ́ wunɛ ɓeŋgwɛ joŋgwɛ ɗyusu yí jekɛ nɛ kelna mɛyasi mɛte yi wusɛ lɛpɛ nɔ kɛ́. Ma mumɔ tî kel yiŋa yasi laŋsa yikɛ yi yo kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ kɛ́ na. Wunɛ tî susula yotu kɛto wɛtɛ mumɔ yí kpalɔ yɛliyɛ nɛ mbaŋa na. 7Kɛto nda lɛpɛ nyɛ wɛ nde, wɛ kwa̧ mbaŋa mumɔ? Yasi hɛnɛ te yi wɛ ɓɛ nɔ kɛ́, ’yeti Njambiyɛ nyɛ wɛ na? Ma ŋgɛ ɓɛ nde, Njambiyɛ nyɛ wɛ mɛyasi mɛte, kɛto ŋge yi wɛ nje susule yotu nda ɓo tì nyɛ wɛ nyɛkɔ kɛ́? 8Mɔy yun mɛ nɛ ditɔ. Wunɛ mɛ nɛ kusuku. Wunɛ mɛ ɓekum tikɔ wusɛ. Mi kwáɗyikwɛ nde, wunɛ ɓɛ̂ki biraŋ ɓekum, nɛ́ wusɛ nam sinɛ wunɛ. 9Kɛto mi kɛ ɓɛŋɛ nde, Njambiyɛ kelma nde, wusɛ ɓotu ɓe tomun ɓenɛ kpâl ɓɛ njena ɓomɔ kɛ njoka ɓɛsɔ. A kelma nde, wusɛ kpâl ɓɛ nda ɓotu ɓete yi ɓo lu̧ kɛ gbɛgbɛ wo kɛ mbɔmbu ɓomɔ hɛnɛ. Yo nde, kɛ to mbokɔ hɛnɛ, kɛ mbɔmbu ɓejaki nɛ̀ kɛ mbɔmbu ɓotu ɓe mɛnɛti maka, wusɛ kpalma nje ɓɛ su nda yasi te yi ɓomɔ ŋgbɔ kindɔ. 10Wusɛ su ɓelem kɛto Krist, ma wunɛ yun nɛ ɗyanɔ, kɛto wúnɛ ɓe Krist saŋgwate. Wusɛ su nɛ tɛkɔ, ma wunɛ yun nɛ ɗetɔ. Ɓo kɛ lukse yan wunɛ, ma wusɛ kɛ kpalɔ saŋgwa su nɛ yɛliya. 11Ko kumɔ ndana wusɛ kɛ gwe nja, gwe yɛsiɗyɛ, gwe ɗiyɔ sɔkɛrɛ. Ɓo kɛ mɛndɛ wusɛ, wusɛ kɛ joŋna kwey nɛ kwey. 12Wusɛ kɛ wɔndɔ ɓiriki kelɔ mɛsay nɛ mɛɓɔ musu. Ɓo kɛ kita nɛ wusɛ, ma wusɛ kɛ kpalɔ nje ŋgwɛta su nɛ Njambiyɛ nde, a nyɛ̂ki ɓo mɛkombila. Ɓo kɛ teɗye wusɛ nyaŋgwɛ mɛbɔnɛ, ma wusɛ kɛ kpalɔ disima. 13Ko kumɔ ndana ɓo kɛ lɛpina ɓeyate nɛ wusɛ, ma wusɛ kɛ kpalɔ lɛpina su nɛ kimɔ temɔ nyɛ ɓo. Wusɛ mɛ su nda ɗyan te yi ɓo wɔmbile kɛ to mɛnɛti kɛ̀ li̧ kɛ kundu kɛ́. Wusɛ mɛ su sendi nda sara mbaya kɛ misi mɛ ɓomɔ hɛnɛ. 14Mi ti kɛ́ti mɛyasi maka kɛnjɛ wunɛ yí nyɛ nɛ wunɛ njɔn na. Yo yí kitɛ nɛ wunɛ nda ɓɔnɔ ɓembɛ, sɔŋ temɔ mbɛ. 15Kɛto ko ɓeyekele nda ɓetomay ɓetomay má njaki nje teɗye kasi Krist nyɛ wunɛ, wunɛ kinɛ ɓuɗya ɓesaŋgwɛ kɛ njokate na. Kɛto yo mi ɓɛ saŋgwɛ wun kɛ joŋgwɛ te yi wúnɛ ɓe Krist Yesus ɗiyɛ saŋgwate kɛ́. Mi ɓɛ́ki saŋgwɛ wun kɛ ŋgimɔ te yi mi ɓoŋma nɛ Kimɔ Tom nje lɛpɔ nyɛ wunɛ kɛ́. 16Ɗete, mi kɛ ŋgwɛta nɛ wunɛ nde, wunɛ kêl mɛyasi nda mi. 17Yo yite kelɛ nde, mi tôm mɔnmbɛ Timɔte kɛnjɛ wunɛ. Nyɛ sɔŋ temɔ mbɛ. Sendi, a nya sosu nɛ hɛnɛ kɛ yi Nyaŋgwɛ Kumande. A ta kelɔ nde, wunɛ tâka mɛyasi mɛte yi mi lɛpima nyɛ wunɛ kɛ joŋgwɛ te yi mi joŋna nɔ sinɛ Krist kɛ́. Yo yite yi mi teɗye kɛ mɛmbɛy hɛnɛ nyɛ mɛnjɔŋ mɛ ɓotu ɓete ɓe ma tikɔ temɔ kɛ yi Kumande Yesus ɓaka.
18Ɓaŋa ɓomɔ kɛ njoka yun sosama, susule yotu takɛ nde, mi tí nje ɓɛŋɛ se wunɛ na. 19Yasi wɛtɛ, ŋgɛ Nyaŋgwɛ Kumande jayɛ, mi ta nje ɓɛŋɛ wunɛ nɛdɔ. Yo komɛte yɛy yi mi ta ɓɛŋɛ, simande ɓo gbate nɛ ɗeti, yeti ndi lɛpinate nɛ numbu na. 20Kɛto *Kandɔ Njambiyɛ, yo yeti kɛ gbɛla lɛpi te yi numbu na, yasi wɛtɛ, yo kɛ ɗeti kelna mɛkele. 21Nɛ̀ nde, mi njâki nɛ ŋgbasi nɛ̀ nde, mi njâki nɛ mɛkwaɗya nɛ̀ tɛ lɛpi, wunɛ kwáɗyikwɛ nde, mi njâki nɛ ŋge?
5Kasi mɛkele mɛ mɛmi kɛ njoka
ɓekritɛn ɓe Kɔrɛŋt
1Ɓomɔ kɛ ɗiki lɛpɔ kɛ mɛmbɛy hɛnɛ nde, kelna mɛwanja kɛ kwaŋna ɓuɗyate kɛ njoka yun. Ko kɛ njoka ɓotu ɓete ɓe yeti kɛ duwɛ Njambiyɛ ɓaka, yo yeti kɛ ɓɛŋna ɗete na. Yo mɛ nde, mumɔ kɛ joŋna ɓenɛ nya saŋgwɛ wenɛ. 2Ma wunɛ kɛ kpalɔ susule yotu kɛ yite. Ma yo ɓɛ̂ki nde, wunɛ kpâl kɔla kpandɔ mɔ te ɛ kelma mɛkele mɛte kɔ soŋɛ kɛ njoka yun. 3Kɛ ɓɛ mi, ko ɓɛkɔ nde, sinɛ wunɛ yeti kɛ kiya mbɛy na, wusɛ saŋgwate kɛ pay te yi Sisiŋ. Kɛ yembɛ, sima si pɛsɔ jɔsi mɔ te ɛ kelma ɓeya mɛkele mɛte kɔ, ɗekɛ nda mi wɛri sinɛ wunɛ. 4Komɛ wunɛ ta wesiɗya kɛ kiya mbɛy nɛ ɗinɔ Nyaŋgwɛ Kumande wusu Yesus, sinɛ wunɛ ta ɓɛ saŋgwate kɛ pay te yi sisiŋ, ŋguŋguɗyɛ te yi Nyaŋgwɛ Kumande wusu Yesus ta ɓɛ kɛ mbɛy te. 5Komɛte, nɛ wunɛ kîn mɔ te nyɛ kɛ mɛɓɔ mɛ *Satan, na ɓekiɗye mɛmbundɔ mɛnɛ, ɗete Njambiyɛ ta joŋgwɛ sisiŋ nɛ kɛ *Yesɔ Nyaŋgwɛ Kumande. 6Ma susula yotu te yi wunɛ susule kɛ́, kinɛ to te na. ’Wunɛ yeti kɛ duwɛ nde, ko mɔnɔ ŋga̧ nɛ mbɛt kɛ kelɔ nde, mbɔrɔ mampa hɛnɛ wûɗyukwɛ na? 7Wunɛ mɛ gbate jɔnja mbɔrɔ yasi, kɛto *Krist te *Mɔnɔ Sam Paska te yusu sima nyɛna nɛ sadaka. Ɗete, wunɛ sôŋa njombu ŋga̧, li̧ nɛ naŋ, nɛ́ wunɛ nje ɓɛ jɔnja mbɔrɔ yasi. 8Ɗete, wusɛ tî kel jesɔ *Paska te nɛ njombu ŋga̧ ho nɛ ŋga̧ te yi teɗye ɓeya ɗyanɔ ho kɔtu ɗyanɔ na. Yasi wɛtɛ, wusɛ kêl yo nɛ mɛmampa mɛte yi kinɛ ŋga̧ kɛte kɛ́, yite nde, nɛ pupuna temɔ nɛ̀ gbakasi.
9Kɛ mɔy mɛkana mɛte yi mi kɛtima kɛnjɛ wunɛ kɛ́, mi lɛpima nde, wunɛ tî kel kumbɔ wúnɛ ɓotu ɓe kelna mɛwanja na. 10Kɛ kasi ɓotu ɓe kelna mɛwanja ɓete yi mi lɛpɛ nɔ ɓaka nɛ̀ kɛ kasi ɓotu ɓete ɓe nyɛ temɔ kɛ mɛyasi, ɓu̧ kasi ɓotu ɓe ŋgaŋgila yasi nɛ̀ ɓaka ɓe kanɛ yiŋa mɛyasi tikɔ Njambiyɛ ɓaka, mi ti lɛ́pi nɛ gbɛla ɓotu ɓe mɛnɛti maka na. Kɛto má ɓɛki nde, mi lɛ́pi nɛ ɓo, ma yite díya nde, wunɛ tî ɗiy se kɛ mɛnɛti maka na. 11Ma yasi te yi mi kwaɗyɛ lɛpɔ nyɛ wunɛ kɛ́, yo nde, ŋgɛ mumɔ lɛpɛ nde, nyɛ maŋ wun nje kpalɔ nyɛ ɓɔ kɛ kelna mɛwanja ho kpalɔ ɓɛ nɛ njaŋ sumba ho jekɔ nyɛ temɔ kɛ kanna yiŋa mɛyasi tikɔ Njambiyɛ, ŋgɛ nyɛ ɗiki lɛpina ɓeyate nɛ ɓɛsɔ ho ɓɛ mɔ gwena mɛnjam ho mɔ ŋgaŋgila yasi, wunɛ tî kel kumbɔ ko ɗyena nɛ mbɛt wúnɛ njɛl ɓomɔ nda ɓɛte na. 12Ma yo ɓɛ́ŋa mi kɛ ŋge yi mi ta jɔse nɛ gbɛla ɓomɔ? ’Yeti ɓenjɔŋ ɓun yi wunɛ yâkaŋgwɛ jɔse na? 13Yo nde, kɛ yi gbɛla ɓomɔ, yo Njambiyɛ jɔse ɓo. Wunɛ kpândi mɔ ɓeya mɛkele soŋɛ kɛ njoka yun.
6Kasi jɔsi kɛ njoka ɓekritɛn
1Ŋgɛ wɛtɛ mumɔ kɛ njoka yun ɓɛ nɛ lɛpi suŋgwɛ nɛ maŋ, ŋge kelɛ yi nyɛ minɛ misi ɓu̧ lɛpi te kɛ̀ nɔ kɛ yi ɓotu ɓete ɓe yeti kɛ duwɛ Njambiyɛ kinɛ ɓu̧ yo kɛ̀ nɔ kɛ yi ɓotu ɓe Njambiyɛ kɛ́? 2’Wunɛ yeti kɛ duwɛ nde, yo ɓotu ɓe Njambiyɛ ta jɔse ɓotu ɓe mɛnɛti maka na? Ŋgɛ ɓɛ nde, yo wunɛ ta jɔse ɓotu ɓe mɛnɛti maka, ’suŋgwa nɛ gbɛla mɔnɔ mɛlɛpi? ’Wunɛ ti yaka jɔse yite na? 3’Wunɛ yeti kɛ duwɛ nde, wusɛ ta jɔse ɓejaki na? Ŋgɛ ɓɛ ɗete, ’suŋgwa nɛ mɛlɛpi mɛte yi ɓɛŋɛ gbɛla mɛyasi mɛ mɛnɛti maka? 4Ma ŋge kelɛ nde, kɛ njɛl mɛlɛpi ɗete ɗya̧ kɛ njoka yun, wunɛ kɛ li̧ njɔŋ ɓotu ɓete ɓe ma tikɔ temɔ kɛ yi Kumande Yesus kpalɔ kaŋɛ yo nyɛ gbɛla ɓomɔ nde, ɓo jɔ̂sa kɛ́. 5Mi lɛ́pi ɗete, nɛ́ njɔn ɓiy wunɛ. ’Yite nde, kɛ njoka yun kinɛ mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ ɛ nɛ ɗyanɔ ɛ yakama kombile lɛpi kɛ njoka njɔŋ nɛ na? 6’Yo mɛ nde, maŋ ɓóŋ maŋ kɛ̀ nɔ kɛ yi ɓotu ɓete ɓe yeti kɛ tikɔ temɔ kɛ yi Njambiyɛ ɓaka? 7Gbate, yikɛ yi wunɛ mɛ kɛ ɓu̧ mɛlɛpi mun kɛ̀ nɔ kɛ mbɔmbu ɓomɔ kɛ́ kɛ teɗye nde, wunɛ ma kɔpɔ nje. Ŋgɛ mumɔ kelɛ yiŋa kɔtu mɛkele suŋgwɛ nɛ wunɛ, kɛto ŋge yi wunɛ ti kwáŋ lalɛ ɗiyɔ nɛ sɛm kɛ́? Kɛto ŋge yi wunɛ ti tíki lalɛ nde, ɓo wɔ̂mbila mɛyasi hɛnɛ nɛ mbul kɛ mɛɓɔ mun kɛ́? 8Yasi wɛtɛ, yo wunɛ kɛ kelɔ kɔtu mɛkele suŋgwɛ nɛ ɓaŋa ɓomɔ, wɔmbile mɛyasi hɛnɛ kɛ mɛɓɔ mɛ ɓomɔ. Ma mɛkele mɛnɔri, wunɛ kél hɛnɛ suŋgwɛ nɛ ɓenjɔŋ ɓun. 9’Yite nde, wunɛ yeti kɛ duwɛ nde, ɓotu ɓete ɓe kelɛ yasi kɔtute suŋgwɛ nɛ ɓɛsɔ ɓaka tí ɓɛ nɛ mbɛy kɛ *Kandɔ Njambiyɛ na? Mumɔ tî seɓila yotu nɛ na. Ko ɓembam ɓete ɓe kinɛ ɓomari ɓe kelɛ mɛwanja ɓaka, ko ɓomari ɓete ɓe yeti kɛ mɛgwaki ɓe kelɛ mɛwanja ɓaka, ko ɓotu ɓete ɓe kanɛ yiŋa mɛyasi tikɔ Njambiyɛ ɓaka, ko ɓotu ɓete ɓe kɛ mɛgwaki ɓe kelɛ mɛwanja ɓaka, ko ɓembam ɓete ɓe nɛ tɛri ɓomari ɓaka, ko ɓembam ɓete ɓe ɗiyɛ ɓenɛ ɓɛsɔ ɓembam nda yi mbam ɗiyɛ nɔ ɓenɛ nyari kɛ́, 10ko ɓotu ɓe guɓɔ, ko ɓotu ɓete ɓe nyɛ temɔ kɛ mɛyasi, ko ɓotu ɓe gwena mɛnjam, ko ɓotu ɓete ɓe lɛpina ɓeyate nɛ ɓɛsɔ ɓaka, ko ɓotu ɓe ŋgaŋgila yasi, ɓotu ɓete hɛnɛ tí ɓɛ nɛ mbɛy kɛ Kandɔ Njambiyɛ na. 11Ma ɓaŋa kɛ njoka yun ɓa̧ kwey ɗete. Yasi wɛtɛ, Njambiyɛ nja̧ weyɛ mɛɓeyɔ mun tɔkɛ wunɛ pupuɗye wunɛ pɛsɔ nde, wunɛ mɛ nɛ ŋgbeŋ kɛ mbɔmbu wenɛ. Yo kelnama ɗete nɛ ɗinɔ Kumande Yesus Krist nɛ̀ ɗeti te yi Sisiŋ Njambiyɛ wusu.
12Mi yakama kelɔ yasi hɛnɛ te yi mi kwaɗyɛ, yasi wɛtɛ, yasi hɛnɛ ti yaka kamɛ mi na. Mi yakama kelɔ yasi hɛnɛ te yi mi kwaɗyɛ, yasi wɛtɛ, kɛ yembɛ, mi tí jayɛ nde, yaŋa ɓîya mi nɛ bala na. 13Mɛɗye njáki, nɛ́ yo kɛ̀ kɛ mɔy. Ma mɔy ɗíy yí mɛɗye, yasi wɛtɛ, Njambiyɛ ta kelɔ nde, ɓo hɛnɛ yiɓa tî ɓɛki se na. Ndi nde, yotu ti ɗíy yí kelna mɛwanja na. Yotu ɗíy yí Nyaŋgwɛ Kumande, ma Nyaŋgwɛ Kumande ɗiyɛ nɛ yotu mumɔ. 14Njambiyɛ te ɛ womiya Nyaŋgwɛ Kumande kɔ ta womiyɛ sendi wusɛ nɛ ŋguŋguɗyɛ nɛ. 15’Wunɛ yeti kɛ duwɛ ka nde, mɛyotu mun, yo mɛdoku mɛ yotu *Krist na? ’Mi ta nje ɓu̧ mɛdoku mɛ yotu Krist, nɛ́ yo nje ɓɛ mɛdoku mɛ nya mɛwanja? Ko na. 16’Wunɛ yeti kɛ duwɛ ka sendi nde, ŋgɛ mumɔ niŋgwɛ nya mɛwanja, ɓenɛ nyɛ mɛ ndi gba nɛ kiya yotu wɛtɛ na? Yo ɗete yi mɛkana mɛ Njambiyɛ kɛ lɛpɔ nde: ‹Ɓo hɛnɛ yiɓa ta kpalɔ nje ɓɛ ndi mbundɔ wɛtɛ.› 17Ma mɔ te ɛ ɗiyɛ saŋgwate nɛ Nyaŋgwɛ Kumande, mɔ te nɛ kiya takina yasi wɛtɛ ɓenɛ nyɛ. 18Wunɛ kâmbi kelna wanja. Kwalɔ ɓeya yasi hɛnɛ te yi mumɔ yakama kelɔ, yo yeti kɛ kpokɛ mɛmbundɔ mɛnɛ na, yasi wɛtɛ, mɔ te ɛ kelɛ wanja, a kél ɓekiɗye nɛ gba mɛmbundɔ mɛnɛ. 19’Wunɛ yeti kɛ duwɛ ka nde, mɛyotu mun, yo mbanjɔ Kimɔ Sisiŋ te yi Njambiyɛ nyɛ wunɛ yí joŋna kɛ yotu yun kɛ́ na? Yeti wunɛ ɗiyɛ nɛ mɛyotu mun na. 20Kɛto Njambiyɛ kolma wunɛ nɛ sulna yasi, ɗete wunɛ ɓâkiɗya mɛyotu mun yí lukse nɛ Njambiyɛ.
7Kasi mɛgwaki
1Ndana, kɛ mɛyasi mɛte yi wunɛ kɛtima diyɛ nɛ mi kɛ́, kimɔte nde, mumɔ tî kpoka nyari na. 2Ma yí kambɔ nɛ kelna wanja nɛ pam pam, yo díya nde, mumɔ hɛnɛ ɓɛ̂ki nɛ nya te wenɛ nɛ̀ nyari hɛnɛ ɓɛ̂ki nɛ njoŋɔ te wenɛ. 3Mbam yâkaŋgwɛ tonjɛ mɛyasi hɛnɛ te yi mbam yâkaŋgwɛ kelɔ nyɛ nyari wenɛ kɛ́. Nɛ̀ nyari kêl sendi ɗete suŋgwɛ nɛ njom. 4Yeti nyari namɛ yotu nɛ nɛ ŋguru wenɛ na, yasi wɛtɛ, yo njom. Sendi, yeti mbam namɛ yotu nɛ nɛ ŋguru wenɛ na, yasi wɛtɛ, yo nyari. 5Kɛ njoka mbam ɓenɛ nyari, mbaŋa tî kin jakɔsɔ kɛ taŋ na. Ndi nde, wunɛ yakama ɗiyɔ kinɛ saŋgwa kɛ taŋ, ŋgɛ ɓɛ nde, wunɛ sima nyɛ ŋgiŋ te yi kelɔ ɗete kumɔ kɛ ŋgimɔ te yi wunɛ pɛsima, nɛ́ wunɛ pa nyɛ sosu kɛ mɛŋgwɛta nɛ Njambiyɛ. Kɛ kɔŋte, nɛ̀ wunɛ njâki nje saŋgwa nɛ kɔkɔ, kambɔ *Satan mɛ nje seɓile wunɛ, kɛto wunɛ ti yaka disima ɗiyɔ ɗete kɛ̀ nɔ mbɔmbu na. 6Yikɛ yi mi lɛpɛ kɛ́, mi lɛ́pi lɛpɔ yí kitɛ nɛ wunɛ, yeti nɛ nje te yi ɗeti na. 7Mi gɔ́ru nde, ɓomɔ hɛnɛ ɗîy nda mi, yo nde, Njambiyɛ nya yasi dɛlɛ dɛlɛ yaka nɛ mumɔ hɛnɛ, yɔkɔ nɛ yikɛ, ma yɔru nɛ yiri.
8Kɛ yi ɓotu ɓete ɓe kinɛ ɓomari ho ɓe kinɛ ɓembam ɓaka nɛ̀ ɓekusɔ, mi kɛ lɛpɔ nyɛ ɓo nde, yo kimɔte nde, ɓo ɗîy nda mi. 9Yasi wɛtɛ, ŋgɛ ɓo ɓɛŋɛ nde, ɓo ti yaka gbisima ɗiyɔ ɗete na nɛ̀ ɓo kêl mɛgwaki, kɛto gwaki kimɔte laŋsa nde, mumɔ ɗîy nda mbiye mɛɗuyɔ.
10-11Ma kɛ yi ɓembam ɓete ɓe mɛ nɛ ɓomari nɛ̀ ɓomari ɓete ɓe mɛ kɛ mɛgwaki ɓaka, mi kɛ kombile lɛpɔ nyɛ ɓo nde: Nyari tî ɗukwɛ kɛ ɓɔ njom na. Ŋgɛ nyɛ ɗuwɛ kɛ ɓɔ njom, a tî kɛn se kɛ ɓɔ wɛtɛ mbam na, yasi wɛtɛ, a yɔkwɛ nɛ kɔkɔ nje dolɔ njom kombile gwaki yan. Sendi, mbam tî soŋa ɓɔ nɛ nyari na. Ma yeti mi lɛpɛ na, yo gba Nyaŋgwɛ Kumande lɛpɛ ɗete.
12Ndana, yo mi kɛ lɛpɔ nɛ ŋguru wombɛ, yeti Nyaŋgwɛ Kumande na. Mi kɛ lɛpɔ nde, kɛ yi ɓenjɔŋ ɓusu ɓari, ŋgɛ mbaŋa ɓɛ nɛ nyari kumɔ ndana nde, nya te tì pa tikɔ temɔ kɛ yi Kumande Yesus na, ma ŋgɛ nya te pɛsɛ nde, a ta kɛ̀ mbɔmbu joŋna ɓenɛ nyɛ, a tî soŋa ɓɔ nɛ nyɛ na. 13Ŋgɛ ɓɛ sendi nde, yo nyari ɓɛ nɛ mbam, kumɔ ndana nde, mbam te tì pa tikɔ temɔ kɛ yi Kumande Yesus na, ma ŋgɛ mbam te pɛsɛ nde, a ta kɛ̀ mbɔmbu joŋna ɓenɛ nyɛ, nya te tî kin njom na. 14Yo nde, ŋgɛ mbam tì pa tikɔ temɔ kɛ yi Kumande Yesus na, Njambiyɛ kɛ pupuɗye nyɛ kɛto nyari. Sendi, ŋgɛ ɓɛ nde, nyari tì pa tikɔ temɔ kɛ yi Kumande Yesus na, Njambiyɛ kɛ pupuɗye nyɛ kɛto njom, kɛto ŋgɛ yo ti kelna ɗete na, yite ɓɔnɔ ɓete yi wunɛ ta ja ɓaka ta ɓɛ nda yasi mɛmi, ndi nde, ndana ɓo mɛ pupunate. 15Yasi wɛtɛ, kɛ yɔkɔ ɛ tì pa tikɔ temɔ kɛ yi Kumande Yesus kɔ pɛsɛ nde, a kɛ kwa̧, na kwâŋ. Komɛte, mɔ njɔŋ wun te ɛ tikama kɔ, ko mbam ko nyari tí ɗiyɔ mɛkomɔ kɛ yite na. Njambiyɛ jeɓama wusɛ, nɛ́ wusɛ joŋna nɛ tɛ. 16Nyari, ’yo ka wɛ ta joŋgwɛ njoŋɔ? Ma mbam, ’yo ka wɛ ta joŋgwɛ nyari wɔ? Wɛ duwa̧ nɛ ŋge?
17Siya te ndi nde, mumɔ hɛnɛ jôŋnaŋgwɛ kɛ tɛri te yi Nyaŋgwɛ Kumande pɛsima kɛ́, kɛ tɛri te yi Njambiyɛ dolma nyɛ kɛte kɛ ŋgimɔ te yi nyɛ jeɓama nɛ nyɛ kɛ́. Yo yasi te yi mi kombile lɛpɔ nyɛ mɛnjɔŋ mɛ ɓomɔ hɛnɛ ɓe sima tikɔ temɔ kɛ yi Kumande Yesus. 18Ŋgɛ ɓɛ nde, Njambiyɛ jeɓama mbam, yite ɓo sima pɛsɔ nyɛ, a ɗîy ndi kɛ tɛri te yite. Ma ŋgɛ ɓɛ nde, a jeɓama nyɛ, yite ɓo tì pa pɛsɔ nyɛ na, a tî njaŋgwɛ yotu yí kɛ̀ sa̧ ɓomɔ nde, ɓo njâki nje pɛsɔ nyɛ na. 19Ko ɓo pɛ̂si mumɔ ko ɓo ti pɛsɛ nyɛ, yinɔri hɛnɛ gbɛlate. Ma yasi te yi ɓɛ njukute kɛ mɛyasi mɛnɔri hɛnɛ, yo ɓeŋgwa mɛmboŋga mɛ Njambiyɛ. 20Mumɔ hɛnɛ ɗîy ndi kɛ tɛri te yi Njambiyɛ dolma nyɛ kɛte kɛ ŋgimɔ te yi nyɛ jeɓama nɛ nyɛ kɛ́. 21Ŋgɛ ɓɛ nde, wɛ ɓa̧ kɛ ɗiyɔ bala kɛ ŋgimɔ te yi Njambiyɛ jeɓama nɛ wɛ kɛ́, wɛ tî njaŋgwɛ yotu yɔ na. Yasi wɛtɛ, ŋgɛ wɛ kweɗya nje te yi ɗuwɛ kɛ ɗiyɔ bala te, wɛ tî ndekiɗya na. 22Kɛto bala hɛnɛ te yi Nyaŋgwɛ Kumande jeɓa, a soŋma mbɛte kɛ tɛri ɗiyɔ bala. Yo sendi nde, mumɔ hɛnɛ te yi Nyaŋgwɛ Kumande jeɓa piŋɔ te yi nyɛ yeti bala, mɔ te kɛ kpalɔ nje ɓɛ bala *Krist. 23Njambiyɛ kolma wunɛ nɛ sulna yasi. Wunɛ tî kpal nje ɗiyɔ bala ɓomɔ na. 24Ma wunɛ njɔŋ, mumɔ hɛnɛ ɗîy ndana kɛ kɛki Njambiyɛ ɓeŋgwɛ ndi tɛri te yi Njambiyɛ dolma nyɛ kɛte kɛ ŋgimɔ te yi nyɛ jeɓama nɛ nyɛ kɛ́.
Kasi ɓekɔ nɛ̀ ɓekusɔ ɓomari
25Ma ndana, kɛ yi ɓembam ɓete ɓe tì pa duwɛ ɓoma nɛ̀ kɛ yi ɓindi ɓomari, Nyaŋgwɛ Kumande tì nyɛ mi yiŋa mboŋga te yi lɛpɔ kɛ kasi yan na. Yasi wɛtɛ, mi ta lɛpɔ yembɛ nda yi Nyaŋgwɛ Kumande teɗya ŋgikwa nɛ pɛ yembɛ nde, ɓomɔ nyɛ̂ki temɔ kɛ yasi te yi mi lɛpɛ kɛ́. 26Pɛ yan, mi ɓɛ́ŋa kimɔte nde, mbam tî ɓoŋ nyari na, a ɗîy kɔ kɛto mɛnjaŋgwɛ mɛte yi ɗya̧ ndana kɛ́. 27Ŋgɛ ɓɛ nde, wɛ mɛ nɛ nyari, wɛ tî saŋ nde, wunɛ wânjaŋgwɛ se na. Ŋgɛ ɓɛ nde, wɛ tì pa ɓɛ nɛ nyari na, wɛ tî saŋ nje te yi ɓɛ nɔ na. 28Yo nde, ŋgɛ wɛ ɓu̧ nyari, wɛ tì kelɛ yiŋa ɓeya yaŋa na. Sendi, ŋgɛ nya te ɛ ndi ɓindi te kɔ kɛ̀ mɛgwaki, a tì kelɛ yiŋa ɓeya yaŋa na. Yasi wɛtɛ, mi lɛ́pi yikɛ kɛto mɛbɔnɛ mɛte yi ɓotu ɓete ɓe kelɛ mɛgwaki ta saŋgwa nɔ kɛ joŋgwɛ ɗyan kɛ́. Ma mi yeti kɛ kwaɗyɛ nde, wunɛ sâŋgwaŋgwɛ nɛ mɛbɔnɛ mɛte na.
29Ma wunɛ njɔŋ, yasi te yi mi kwaɗyɛ lɛpɔ kɛ́, yo nde, ŋgimɔ mɛ kumte. Kandɛ ndana ɓaka ɓe nɛ ɓoma ɓaka ɗîy nda ɓo kinɛ ɓoma na. 30Ɓotu ɓete ɓe kɛ lelɔ ɓaka ɗîy nda ɓo yeti kɛ lelɔ na. Ɓotu ɓete ɓe kɛ sosa ɓaka ɗîy nda ɓo yeti kɛ sosa na. Ɓaka ɓe ɗiki ɓɔmɔ mɛyasi ɓaka sôŋa temɔ nɛ sap kɛ mɛyasi mɛte. 31Ma ɓotu ɓete ɓe joŋna nɛ mɛyasi mɛ mɛnɛti maka ɓaka ɗîy nda ɓo ti jóŋnaŋgwɛ nɛ yo na, kɛto yasi hɛnɛ te yi ɓɛŋna kɛ mɛnɛti maka kɛ́ kɛ kwa̧ kwaŋgɔ. 32Mi lɛ́pi ɗete, kɛto mi gɔ́ru nde, wunɛ tî gwaki kaŋ yaŋa na. Mɔ te ɛ kinɛ nyari kɔ kɛ nyɛ ɗyanɔ ɗyenɛ hɛnɛ kɛ mɛsay mɛ Nyaŋgwɛ Kumande, takɛ yasi te yi nyɛ yâkaŋgwɛ kelɔ, nɛ́ Nyaŋgwɛ Kumande ɓɛ nɛ mɛsosa nɛ nyɛ. 33Ma mɔ te ɛ mɛ nɛ nyari kɔ kɛ nyɛ ɗyanɔ ɗyenɛ hɛnɛ kɛ mɛyasi mɛ mɛnɛti maka, takɛ yasi te yi nyɛ yâkaŋgwɛ kelɔ, nɛ́ nyari ɓɛ nɛ mɛsosa nɛ nyɛ, 34yite, mɛtakɛ mɛ mbam mɛ yiɓa. Nya te ɛ yeti kɛ gwaki kɔ ho nya te ɛ ndi ɓindi te kɔ kɛ nyɛ ɗyanɔ ɗyenɛ hɛnɛ kɛ mɛsay mɛ Nyaŋgwɛ Kumande, nɛ́ yotu nɛ nɛ̀ mɛtakɛ mɛnɛ hɛnɛ ɓɛ pupunate. Ma yɔkɔ ɛ mɛ kɛ gwaki kɔ kɛ nyɛ ɗyanɔ ɗyenɛ hɛnɛ kɛ mɛyasi mɛ mɛnɛti maka, takɛ yasi te yi nyɛ yâkaŋgwɛ kelɔ, nɛ́ njom ɓɛ nɛ mɛsosa nɛ nyɛ. 35Mi lɛ́pi lɛpi kɛ yí kamɛ nɛ wunɛ, yeti ɓoŋna kɔl nyɛ kɛ ŋgiŋ yun na. Yo nde, mi lɛ́pi yasi te yi ta ɓɛ kimɔte pɛ yun yi ta kelɔ nde, wunɛ ɗîy gba saŋgwate wúnɛ ɓe Nyaŋgwɛ Kumande kinɛ yaŋa te yi yakama nje koɓɛ sendi wunɛ soŋɛ na.
36Ŋgɛ mumɔ ɓɛŋɛ nde, yo ɓeyate, kɛto ŋgɔndu wenɛ ma jekɔ ɗiyɔ ɓindi te, ŋgɛ nyɛ kwaɗyɛ kɛnjɛ nyɛ kɛ gwaki, na kêl nda yi nyɛ kwaɗyɛ, a tì kelɛ ɓeya yaŋa kɛ yite na. 37Ma ndi nde, mɔ te ɛ pɛsɛ nde, a ta ɓakiɗye ŋgɔndu wenɛ ɓindi te kɔ kɛ kelɔ kimɔte, ŋgɛ ɓɛ nde, a pɛsima ɗete ndi ŋga wɛtɛ nɛ sat kinɛ ɓɛ yi malɔ na. Ŋgɛ ɓɛ nde, yo wúla kɛ kwaɗya te yenɛ, kɛ mɔy temɔ nɛ, yite kimɔte. 38Ɗete, mɔ te ɛ kɛnjɛ mɔnɔ kɛ gwaki kɔ kɛ kelɔ kimɔte, ma yɔkɔ ɛ ɓakiɗye nyɛ ɓindi te kinɛ kɛnjɛ nyɛ kɛ gwaki kɔ kɛ kelɔ kimɔte kwa̧ yɔru. 39Nyari ta ɗiyɔ saŋgwate ɓenɛ njom piŋɔ te yi mbam ndi nɛ joŋ kɛ́. Yasi wɛtɛ, ŋgɛ sɔŋ ɓu̧ mbam, nyari yakama kɛ̀ kɛ ɓɔ mbam te yi nyɛ gɔruma. Ndi nde, mbam te ɓɛ̂ki mɔ te ɛ sima tikɔ temɔ kɛ yi Kumande Yesus. 40Ma kɛ yembɛ, mi ɓɛ́ŋa nde, ŋgɛ nyɛ ɓɔnɛ ɗete kinɛ kɛ̀ se kɛ ɓɔ wɛtɛ mbam na, a ta joŋna nɛ tɛ. Mi táka nde, mi sendi, mi gba nɛ Sisiŋ Njambiyɛ.
8Kasi mɛnjay mɛte yi ɓo si kelɔ nɛ
sadaka nyɛ ɓaŋa ɓenjambiyɛ
1Ndana, kɛ kasi mɛnjay mɛte yi ɓo si ɓu̧ kelɔ nɛ sadaka nyɛ ɓaŋa ɓenjambiyɛ kɛ́, wusɛ duwa̧ nde, wusɛ hɛnɛ ɓotu ɓe duwa̧ yasi. Duwa̧ yasi kɛ kelɔ nde, mumɔ ɓêndiɗya yotu, ma mɛkwaɗya kél nde, wusɛ ɗɔ̂ku ɗɔkɔ kɛ tikina temɔ te yi wusɛ tikɛ kɛ yi Njambiyɛ kɛ́. 2Ŋgɛ wɛtɛ mumɔ takɛ nde, a kɛ duwɛ yaŋa, a dûkwɛ nde, a tì pa duwɛ kpasa duwa̧te na. 3Yasi wɛtɛ, ŋgɛ mumɔ kwaɗyɛ Njambiyɛ, komɛte, Njambiyɛ duwa̧ nyɛ. 4Ɗete, kɛ kasi ɗyena mɛnjay mɛte yi ɓo ɓu̧ kelɔ nɛ sadaka nyɛ ɓaŋa ɓenjambiyɛ kɛ́, wusɛ kɛ duwɛ nde, yasi hɛnɛ te yi mumɔ kanɛ kɛ to mbokɔ tikɔ Njambiyɛ kɛ́, gbɛlate. Yo nde, kpasa Njambiyɛ ndi wɛtɛ nɛ wɛtɛ kinɛ mbaŋa se na. 5Ŋgɛ ɓɛ nde, yo nɛ yiŋa mɛyasi mɛte yi ɗiyɛ kɛ kwey nɛ̀ kɛ mɛnɛti yi ɓo jeɓa nde ɓenjambiyɛ nda yi yo gbate nɛ ɓuɗya ɓenjambiyɛ nɛ̀ ɓuɗya ɓekumande kɛ́, 6pɛ yusu, hɛ duwa̧ nde, Njambiyɛ ndi wɛtɛ nɛ wɛtɛ. Yo Da te ɛ kusuma mɛyasi hɛnɛ kɔ. Wusɛ jóŋnaŋgwɛ wokuna nɛ nyɛ. Sendi, wusɛ ndi nɛ Nyaŋgwɛ Kumande wɛtɛ nɛ wɛtɛ, yo Yesus Krist te yi Njambiyɛ kwaŋma nɛ nyɛ yí kusɔ nɛ mɛyasi hɛnɛ kɔ. Njambiyɛ kwaŋma sendi nɛ nyɛ yí kusɔ nɛ wusɛ. 7Yasi wɛtɛ, yeti ɓomɔ hɛnɛ duwɛ mɛyasi mɛnɔri na. Ɓaŋa ɓomɔ sima yila nɛ kasi kanna yiŋa mɛyasi tikɔ Njambiyɛ. Yo mɛ nde, ŋgɛ ɓo ɗye mɛnjay mɛte yi ɓo kelɛ nɛ sadaka nyɛ yiŋa mɛyasi kɛ́, kɛ temɔ yan ɗekɛ nda ɓo kelma yiŋa yasi te yi nyɛ sɛmbɔ, kɛto temɔ yan tɛkinate. 8Ma yo kinɛ wɛtɛ kwalɔ mɛɗye yi kelɛ nde, Njambiyɛ jâya wusɛ na. Ko hɛ ɗyâki, yo yeti kɛ kamɛ wusɛ yaŋa kɛ mbɔmbu wenɛ na. Ko hɛ tì ɗye, yo yeti kɛ soŋɛ sendi wusɛ yaŋa na. 9Yasi wɛtɛ, wunɛ ɗîy nɛ sɔsɔ, kambɔ tɛri te yi wunɛ sima tɔkɛ kɛ́ mɛ nje jatiɗye tɛkina ɓomɔ kɛ ɓeya nje. 10Yo nde, ŋgɛ mɔ te ɛ nɛ tɛkina temɔ kɔ ɓɛŋɛ gba wɛ, wɛ mɔ te ɛ ma duwɛ mɛyasi mɛte kɔ kɛ ɗiyɔ ɗyena kɛ mbanjɔ komɛ ɓomɔ kanɛ ɓaŋa ɓenjambiyɛ kɛ́, ’yo tí nyɛ mɔ te ɗeti te yi ɗye mɛnjay mɛte yi ɓo kelɛ nɛ sadaka nyɛ ɓaŋa ɓenjambiyɛ kɛ́ na? 11Ŋgɛ ɓɛ ɗete, mɔ te ɛ nɛ tɛkina temɔ kɔ, mɔŋ yi *Krist gwa̧ kɛto nɛ kɔ ta yambile, kɛto duwa̧ yasi te yi wɛ nɔ kɛ mɛyasi mɛte kɛ́. 12Ma ɓeya yasi te yi wunɛ kelma ɗete yí kɔmbɛ nɛ temɔ ɓenjɔŋ ɓun yi ndi tɛkinate kɛ́, wunɛ kél yo nɛ Krist. 13Ɗete, ŋgɛ ɓɛ nde, yiŋa mɛɗye mɛte yi mi ɗye kɛ́ yakama jatiɗye maŋ mbɛ kɛ ɓeya nje, ko mi tí ɗye se yo wɛtɛ yesɔ na, kambɔ yo mɛ nje jatiɗye nyɛ kɛ ɓeya nje.
9Mɔ tomun Krist nɛ̀ nduku
mɛsay mɛnɛ
1’Yeti ka mi ɗiyɛ nɛ yotu mbɛ na? ’Mi yeti ka mɔ tomun Yesus na? ’Mi tì ɓɛŋɛ ka Nyaŋgwɛ Kumande wusu Yesus nɛ misi mɛmbɛ na? Yasi te yi teɗye mɛsay mɛte yi mi kelma nyɛ Nyaŋgwɛ Kumande kɛ́, ’yeti wunɛ na? 2Ŋgɛ ɓɛ nde, ɓaŋa ɓomɔ kɛ lɛpɔ nde, mi yeti mɔ tomun wenɛ na, kɛ yun biraŋ, mi mɔ tomun wenɛ. Kɛto yasi te yi teɗye nde, mi kɛ kelɔ mɛsay mɛ mɔ tomun kɛ́, yo wunɛ, kɛto wúnɛ ɓe Nyaŋgwɛ Kumande saŋgwate. 3To te yi mi sumɛ kol yeŋsa lɛpi nyɛ ɓotu ɓete ɓe lɛpina ɓeyate nɛ mi ɓaka, yo nde: 4’Wusɛ ti yaka ɗye ho hɔɓiye yaŋa kɛ mɛsay mɛte yi wusɛ kelɛ kɛ́ na? 5’Wusɛ ti yaka ɓu̧ sendi wɛtɛ nya te ɛ ma yeŋsa temɔ jayɛ Njambiyɛ nɛ mɛgwaki kɛ̀ nɔ kɛ mɛmbɛy hɛnɛ nda yi ɓaŋa ɓotu ɓe tomun ɓe Nyaŋgwɛ Kumande nɛ̀ ɓemaŋ ɓenɛ nɛ̀ Sefas kelɛ kɛ́ na? 6’Yite nde, ndi sinɛ Barnabas ɓepɔ yâkaŋgwɛ kelɔ mɛsay ndi nɛ mɛɓɔ musu? 7Yo sɔja te nda ɛ kɛ̀ ɗyambi, a má nje gbo yotu nɛ nɛ ŋguru wenɛ kɔ? Mɔ te nda ɛ ɓɛ nyambi, a má ɗiyɔ kinɛ ɗye nduku mɛsay mɛnɛ kɔ? Nda dalɛ ɓenday, a má ɗiyɔ kinɛ ɗye mɔrɔku mɛɓɛri mɛ ɓenday ɓete kɔ? 8’Yasi te yi mi lɛpɛ kɛ́ yeti kɛ kelna ka ɗete kɛ joŋgwɛ ɓomɔ na? ’Ko mɛmboŋga mɛ Njambiyɛ ti lɛ́pi sendi ɗete na? 9Yo kɛtinate kɛ mɛmboŋga mɛte yi Mɔyisi kɛtima kɛ́ nde: ‹Wɛ tî kanja numbu nday piŋɔ te yi nyɛ kɛ kelɔ mɛsay mɛ natina nyambi yí ɓakɛ nɛ kopu te nɛ̀ njɔsɔ te kɛ na.› Lɛpi kɛ yi Njambiyɛ lɛpɛ kɛ́, ’a lɛ́pi ka kɛto ɓenday? 10’Yeti kɛto su yi nyɛ lɛpɛ ɗete kɛ́ na? Gbakasi, ɓo kɛ́ti yasi kɛ kɛto su nde, yɔkɔ ɛ putike ŋgwaŋ kɔ ɓɛ̂ki nɛ ɓiɓina temɔ nde, a ta ɓɛ nɛ yaŋa kɛte. Sendi, yɔkɔ ɛ kutɛ yiŋa nyambi kɔ ɓɛ̂ki nɛ ɓiɓina temɔ nde, a ta ɓɛ nɛ ŋgaɓiyɛ kɛte sendi. 11Ŋgɛ ɓɛ nde, wusɛ nyanja mɛyasi mɛte yi Kimɔ Sisiŋ nyɛ mumɔ kɛ́ kɛ mɛtemɔ mun, ’yo má nje ɓɛ gba sulnate pɛ yun nde, wusɛ ɓôŋ gbɛla mɛyasi mɛte yi kamɛ mumɔ kɛ joŋgwɛ te yi mɛmbundɔ kɛ́ kɛ mɛɓɔ mun? 12Ŋgɛ ɓɛ muka nde, ɓaŋa ɓomɔ yakama ɓu̧ mɛyasi mɛte kɛ mɛɓɔ mun, ’suŋgwa nɛ wusɛ? Ko yinɔri, wusɛ tì nyɛ misi kɛte na, wusɛ kpalma saŋgwa nɛ mɛbɔnɛ kɛ mɛyasi hɛnɛ, kambɔ hɛ mɛ nje kelɔ yiŋa yaŋa te yi yakama petɔ Kimɔ Tom *Krist. 13Wunɛ duwa̧ nde, ɓotu ɓete ɓe kelɛ mɛsay kɛ mbanjɔ Njambiyɛ ɓaka kwéɗyaŋgwɛ mɛɗye kɛ mɛyasi mɛte yi wulɛ kɛ mbanjɔ Njambiyɛ kɛ́. Sendi, ɓotu ɓete ɓe ɓɛ nɛ mɛsay mɛ wona ɓenyamɔ yí kelɔ nɛ sadaka nyɛ Njambiyɛ ɓaka nɛ ŋgaɓiyɛ te yan kɛ mɔyte. 14Ɗete sendi, Nyaŋgwɛ Kumande pɛsima nde, ɓotu ɓete ɓe ɓɛ nɛ mɛsay mɛ lɛpina Kimɔ Tom ɓaka jôŋnaŋgwɛ nɛ nje lɛpina Kimɔ Tom. 15Ko ɗete, kɛ yembɛ, mi tì nyɛ misi kɛ mɛyasi mɛnɔri na. Yikɛ yi mi kɛtɛ kɛ́, mi ti kɛ́ti yí diyɛ nɛ yiŋa yaŋa na. Kimɔte nde, mi gwâki, laŋsa nde, wɛtɛ mumɔ sôŋa mɛsosa mɛte yi lɛpina Kimɔ Tom te yi mi lɛpɛ nɛ gbɛlate kɛ́ nyɛ mi kɛ temɔ kɛ́. 16Yo nde, lɛpina Kimɔ Tom te yi mi lɛpɛ kɛ́ yeti yasi te yi luksa yotu mbɛ na, yo say te yi Njambiyɛ pɛsima nde, mi kêl. Kɛto ŋgɛ mi ɗiyɛ kinɛ lɛpɔ Kimɔ Tom te na, mɛbɔnɛ ta ɓalɔ kɛ to mbɛ. 17Má ɓɛki nde, yo mi tɔkɛ mɛsay mɛte nɛ ŋguru wombɛ, ma mi yakama ɗye nduku mɛsay mɛte. Ma nda yo Njambiyɛ pɛsɛ nde, mi kêl say te kɛ́, yo mapi te yi nyɛ soɓiɗya mi kɛ́. 18’Ma ɗete, nduku mɛsay mɛmbɛ ta wulɛ ɓa we? Yo ndi nde, lɛpina Kimɔ Tom te yi mi lɛpɛ kɛ́, mi lɛ́pi yo nɛ gbɛlate nyɛ ɓomɔ kinɛ diyɛ yaŋa na kinɛ ɓeŋgwɛ yasi te yi ɓo yâkaŋgwɛ nyɛ mi kɛ lɛpina Kimɔ Tom te na.
19Mi yeti bala mumɔ na, ko ɗete, mi kpalma nje nyɛ ɗiyɔ bala kɛ yotu mbɛ kɛto ɓomɔ hɛnɛ yí ɗalɛ nɛ ɓuɗya ɓomɔ. 20Mi joŋnama sinɛ Ɓeyudɛn nda mɔnɔ Ɓeyudɛn yí ɗalɛ nɛ ɓo. Kɛ yi ɓomɔ hɛnɛ ɓe joŋna kɛ mɔy mɛmboŋga mɛte yi Mɔyisi kɛtima kɛ́, sinɛ ɓo joŋnama sendi ɗete yí ɗalɛ nɛ ɓo, ko ɓɛkɔ nde, mi yeti bala mɛmboŋga mɛte na. 21Mi joŋnama sinɛ ɓotu ɓete ɓe yeti kɛ ɓeŋgwɛ mɛmboŋga mɛte ɓaka nda mɛmboŋga mɛte yeti na yí ɗalɛ nɛ ɓo. Yeti nde, mi yeti kɛ ɓeŋgwɛ mɛmboŋga mɛ Njambiyɛ na, yo nde, mi kɛ ɓeŋgwɛ mboŋga te yi *Krist nɛ joŋgwɛ ɗyembɛ hɛnɛ. 22Mi joŋnama nda tɛkina mumɔ sinɛ ɓotu ɓete ɓe nɛ tɛkɔ ɓaka yí ɗalɛ nɛ ɓo. Mi leŋma yotu mbɛ nyɛ ɓomɔ hɛnɛ yí sa̧ nje te yi joŋgwɛ nɛ ɓaŋa kɛ njokate. 23Mi kél mɛyasi mɛnɔri hɛnɛ kɛto lɛpina Kimɔ Tom, nɛ́ mi ɓɛ nɛ ŋgaɓiyɛ kɛ mɔyte.
24’Ma wunɛ yeti kɛ duwɛ ka gbate nde, ŋgɛ ɓomɔ kandɛ adiŋgbakere, yo ɓo hɛnɛ sɛɗyɛ, ko ɗete, ndi mumɔ wɛtɛ kɛ laŋsa ɓɛ nɛ dasi na? Ma ɗete, wunɛ sɛ̂ɗyikwɛ saman te yi laŋsa. 25Ɓomɔ hɛnɛ ɓe komsa yiŋa adiŋgbakere ɓaka kíy ɓuɗya mɛyasi yí suŋgwa nɛ dasi yasi te yi ta ɓeyɔ nɛmɛnɔ, ma pɛ yusu, yo yí suŋgwa nɛ dasi yasi te yi tí ɓeyɔ wɛtɛ yesɔ na. 26Yori mi ti sɛ́ɗyikwɛ mbɛ tukute na. Mi lóŋ ɗyambi nɛ dimbi, yeti nɛ kpaf kpaf na. 27Mi kɛ sikite teɗye yotu mbɛ mɛbɔnɛ tikɔ nda bala, kambɔ Njambiyɛ mɛ nje li̧ mi nɛmɛnɔ, mi mɔ te ɛ sima pelɛ Kimɔ Tom te yi joŋgwɛ nɛ ɓaŋa ɓomɔ kɔ.
10Kasi joŋgwɛ ɓotu ɓe kandɔ
Isarayɛl kɛ koŋgor
1Wunɛ njɔŋ, mi yeti kɛ kwaɗyɛ nde, wunɛ ndêkimaŋgwɛ mɛyasi maka na. Yo nde: Ɓesaŋgwɛ ɓusu hɛnɛ ɓeŋgwa kulutu kɛndɔ nɔ. Ɓo hɛnɛ saɓiya sendi Tena maŋ. 2Njambiyɛ tɔpuma ɓo hɛnɛ kɛ kulutu nɛ̀ kɛ Tena maŋ yí saŋgwɛ ɓo ɓenɛ ɓe Mɔyisi. 3Ɓo hɛnɛ ɗya sendi kiya mɛɗye mɛte yi wulma kɛ yi Sisiŋ Njambiyɛ, 4hɔɓiye sendi kiya mɔrɔku mɛte yi wulma kɛ yenɛ kɛ́. Ɓo hɔɓiya mɔrɔku mɛte yi punduma kɛ tari te yi Njambiyɛ yi ɗikima ɓeŋgwɛ ɓo kɛ́. Tari te ɓa̧ *Krist. 5Yasi wɛtɛ, kɛ njoka yan, Njambiyɛ tì jayɛ sulɔ ɓomɔ na, yori yi ɓo girma nɔ kɛ mɔy koŋgor kɛ́. 6Mɛyasi mɛte kwáŋnaŋgwɛ ɗete yí kitɛ nɛ wusɛ, ma wusɛ nje ɓɛ nɛ ɓeya mɛwoɓɔ nda ɓo. 7Kpɛ, nɛ tî tiki Njambiyɛ, kpalɔ kanɔ yiŋa mɛyasi nda yi ɓaŋa kɛ njoka yan kelma kɛ́ na. Mɛyasi kwaŋnama nda yi yo kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ kɛ́. Yo kɛtinate nde: ‹Ɛ ndiŋgɛlɛ kandɔ kwa̧ ɗiyɔ mɛtiɗyɛ, ɗyena, hɔɓiye mɛnjam, kandɛ jesɔ.› 8Kpɛ, hɛ tî nyɛki ɓɔ kɛ kelna mɛwanja nda yi ɓaŋa kɛ njoka yan kelma, ɛ ɓomɔ tomay kaɓa jɔ yitati sɔmbɛ sɔŋ kɛ kiya yesɔ kɛ́ na. 9Kpɛ, hɛ tî ɓoɓa Baba Mbokɔ nda yi ɓaŋa kɛ njoka yan kelma, ɛ ɓenyɔŋɛ girise nɛ ɓo kɛ́ na. 10Kpɛ, nɛ tî nyiŋgilaŋgwɛ nɛ Njambiyɛ nda yi ɓaŋa kɛ njoka yan kelma, ɛ jaki Njambiyɛ te ɛ girise ɓomɔ kɔ wo ɓo kɛ́ na. 11Mɛyasi mɛte ɗyaŋma pɛ ɓo yí kitɛ nɛ ɓɛsɔ. Ɓo kɛtima yo yí nambɛ nɛ mɛtɔ musu, wusɛ ɓe kumma kɛ ŋgimɔ te yi mbokɔ kɛ siyɔ kɛ́. 12Ɗete, mɔ te ɛ takɛ nde, a kɛ tɛri kɔ ɗîy nɛ sɔsɔ, a mɛ nje ɓalɔ. 13Wunɛ tì pa saŋgwa wɛtɛ yesɔ nɛ yiŋa mɛɓoɓilan mɛte yi kwa̧ to mumɔ na. Njambiyɛ te ɛ tonjɛ mɛyasi mɛte yi nyɛ si kpo kɔ tí jayɛ nde, wunɛ sâŋgwaŋgwɛ nɛ mɛɓoɓilan laŋsa to yun na. Yo nde, ŋgɛ mɛɓoɓilan ɗya̧ pɛ wunɛ, a ta kombile mɛnje mɛte yi wunɛ yakama laŋsa nɛ yo yí ɓɛ nɛ ɗeti te yi disima.
14Ɗete, wunɛ njɔŋ, sɔŋ temɔ mbɛ, wunɛ kâmbi kanna yiŋa mɛyasi tikɔ Njambiyɛ. 15Mi lɛ́pinaŋgwɛ nyɛ wunɛ nda yi mumɔ lɛpina nɔ nyɛ ɓotu ɓete ɓe nɛ ɗyanɔ ɓaka. Yasi te yi mi lɛpɛ kɛ́, wunɛ nɛ ŋguru wun jɔ̂sa yo. 16’Pelɔ tena mɛnjam mɛte yi wusɛ nyɛ Njambiyɛ wosoko kɛte kɛ́ yeti kɛ saŋgwɛ ka wusɛ nɛ mɛkiyɔ mɛ *Krist na? ’Mampa te yi wusɛ lekɛ kɛ́ yeti kɛ saŋgwɛ ka wusɛ nɛ yotu Krist na? 17Nda mampa ndi wɛtɛ kɛ́, ɗete ko nde, wusɛ mɛnyaŋgi, wusɛ hɛnɛ ndi yotu mumɔ wɛtɛ, kɛto wusɛ ŋgbɔ́ku ɗye ndi mampa wɛtɛ. 18Wunɛ pâŋ ɓɛŋɛ ɓotu ɓe kandɔ Isarayɛl kɛ mɛkele man. ’Yeti ndi ɓotu ɓete ɓe ɗye mɛnjay mɛte yi ɓo nyɛ Njambiyɛ nɛ sadaka ɓaka ɓɛ saŋgwate ɓenɛ ɓe Njambiyɛ te ɛ ɗiyɛ nɛ mbɛy nyɛna sadaka te kɔ na? 19Yite yi mi lɛpɛ kɛ́, ’mi kwáɗyikwɛ lɛpɔ nde ŋge? ’Mi kwáɗyikwɛ lɛpɔ ka nde, mɛnjay mɛte yi ɓo kelɛ nɛ sadaka nyɛ ɓaŋa ɓenjambiyɛ kɛ́ ka kpasa yasi? ’Ho nde, ɓenjambiyɛ ɓete yi ɓo kelɛ sadaka nyɛ ɓo ɓaka ka kpasa ɓenjambiyɛ? 20Ko na. Yasi te yi mi lɛpɛ kɛ́, mi lɛ́pi nde: Mɛnjay mɛte yi ɓotu ɓete ɓe yeti kɛ duwɛ Njambiyɛ ɓu̧ kelɔ nɛ sadaka kɛ́, ɓo ti nyɛ́ki sadaka te nyɛ Njambiyɛ na, ɓo nyɛ́ki nyɛ ɓeya mɛsisiŋ. Ma mi yeti kɛ jayɛ nde, wunɛ ɓɛ̂ki saŋgwate nɛ ɓeya mɛsisiŋ na. 21Wunɛ ti yaka hɔɓiye pelɔ tena mɛnjam te yi Nyaŋgwɛ Kumande, nje kwa̧ hɔɓiye sendi pelɔ tena mɛnjam te yi ɓeya mɛsisiŋ na. Wunɛ ti yaka ɗiyɔ ɗyena kɛ bɛm mɛɗye mɛte yi Nyaŋgwɛ Kumande, nje kwa̧ sendi ɗiyɔ ɗyena kɛ bɛm mɛɗye mɛte yi ɓeya mɛsisiŋ na. 22’Hɛ kél ka ɗete yí ɗakɛ nɛ ŋgambi Baba Mbokɔ? ’Hɛ táka ka nde, wusɛ kwa̧ ɗetɔ nɛ nyɛ?
23Mumɔ yakama kelɔ yasi hɛnɛ te yi nyɛ kwaɗyɛ, yasi wɛtɛ, yeti yasi hɛnɛ kamɛ mumɔ na. Mumɔ yakama kelɔ yasi hɛnɛ te yi nyɛ kwaɗyɛ, yasi wɛtɛ, yeti yasi hɛnɛ nyɛ mumɔ ɗeti na. 24Mumɔ tî saŋ ndi mɛnyɔŋɔ mɛte yenɛ na, yasi wɛtɛ, a sâŋ mɛnyɔŋɔ mɛte yi jakɔsɔ. 25Wunɛ ɗyâki njay hɛnɛ te yi ɓo ɗyaŋgwɛ kɛ lumɔ kinɛ ɓɛ nɛ yiŋa ɓeya mɛtakɛ kɛ temɔ yun na, 26kɛto mɛnɛti maka, yo yi Baba Mbokɔ nɛ̀ mɛyasi hɛnɛ te yi ɗiyɛ kɛte. 27Ŋgɛ mɔ te ɛ ti mɔ Njambiyɛ kɔ jeɓa wunɛ nɛ mɛɗye, ŋgɛ wunɛ kɛ̀, wunɛ ɗyâki yasi hɛnɛ te yi nyɛ ta punjɛ nyɛ wunɛ kinɛ ɓɛ nɛ yiŋa ɓeya mɛtakɛ kɛ temɔ yun na. 28Ndi nde, ŋgɛ mumɔ lɛpɛ nyɛ wunɛ nde: ‹Ɓɛŋa, ɓo ɓoŋma njay te yikɛ kelɔ nɛ sadaka nyɛ yiŋa mɛyasi,› komɛte kpɛ, nɛ tî ɗyaki yo na, kambɔ mɛkele mɛte mɛ nje njaŋgwɛ temɔ mɔ te ɛ sima si lɛpɔ ɗete nyɛ wunɛ kɔ. 29Yikɛ yi mi lɛpɛ kɛ́, mi ti lɛ́pi kɛ nje mɛtakɛ mɛte yun na, mi lɛ́pi nɛ mɛtakɛ mɛ mɔ te yɔru. ’Ma mi ta ɗiyɔ kinɛ kelɔ mbɛ yiŋa yasi kɛto mɛtakɛ mɛ wɛtɛ mumɔ kɛto ŋge? 30Ŋgɛ mi nyɛ Njambiyɛ wosoko kɛ mɛɗye mɛte yi mi ɗye kɛ́, ’ɓo ta nje tapita ɓeyate nɛ mi kɛ yasi te yi mi nyɛ Njambiyɛ wosoko kɛte kɛ́ kɛto ŋge?
31Ɗete, ko wunɛ ɗyáki ŋge ko wunɛ hɔ́ɓiya ŋge ko wunɛ kél yasi te nda, wunɛ yâkaŋgwɛ kelɔ mɛyasi hɛnɛ yí lukse nɛ Njambiyɛ. 32Wunɛ tî kel yasi te yi yakama jatiɗye wɛtɛ mumɔ kɛ ɓeya nje na, ko Ɓeyudɛn ko ɓotu ɓete ɓe yeti Ɓeyudɛn ko njɔŋ ɓotu ɓete ɓe tikɛ temɔ kɛ yi Njambiyɛ ɓaka. 33Yo ɗete nda yi mi sendi sa̧ nje te yi kelɔ yasi te yi mumɔ hɛnɛ kwaɗyɛ kɛ mɛyasi hɛnɛ te yi mi kelɛ kɛ́. Mi ti sáŋ mɛnyɔŋɔ mɛte yembɛ na, yasi wɛtɛ, mi sáŋ yi ɓuyɔ ɓomɔ, nɛ́ ɓo ju̧.
111Wunɛ kêl mɛyasi nda mi, nda yi mi nɛ ŋguru wombɛ ɓeŋgwɛ sendi yi Krist kɛ́.
Kasi tɛri nyari kɛ mbanjɔ Njambiyɛ
2Mi kɛ ɓesɛ wunɛ, kɛto wunɛ kɛ takɛ mi kɛ mɛyasi hɛnɛ, ɓakiɗye sendi mɛyasi mɛte yi mi teɗya wunɛ ɓeŋgwɛ ndi yasi te yi mi lɛpima nyɛ wunɛ kɛ́. 3Yasi wɛtɛ, mi kwáɗyikwɛ nde, wunɛ dûkwɛ nde, kɛ yi mbam hɛnɛ, yo *Krist ɗiyɛ nɛ nyɛ. Kɛ yi nyari, yo mbam ɗiyɛ nɛ nyɛ. Ma kɛ yi Krist, yo Njambiyɛ ɗiyɛ nɛ nyɛ. 4Mbam hɛnɛ ɛ ŋgwɛta nɛ Njambiyɛ ho punjɛ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ nɛ guka kɛ to kɛ yɛliyɛ yɔkɔ ɛ ɗiyɛ nɛ nyɛ kɔ. 5Ma kɛ yi ɓomari, nyari hɛnɛ ɛ ŋgwɛta nɛ Njambiyɛ ho punjɛ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ kinɛ petɔ to nɛ aŋgesa na kɛ yɛliyɛ yɔkɔ ɛ ɗiyɛ nɛ nyɛ kɔ. Kɛto yo ndi kiya yasi wɛtɛ nda yi nyari ɓɛ nɛ kpoŋ kɛ́. 6Ŋgɛ nyari ti petɛ to nɛ aŋgesa na, na sîki pɛsɔ sendi nyiŋɔ to. Ma nda pɛsina nyiŋɔ to nɛ̀ ɗiynate nɛ kpoŋ yasi njɔn kɛ yi nyari kɛ́, a pêti to nɛ aŋgesa. 7Ma ndi mbam tî peti to nɛ na, kɛto Njambiyɛ kusuma mbam ɓoŋna nɛ nyɛ. Mɛluksa mɛte yi Njambiyɛ ɓɛ nɔ kɛ́ kɛ ɓɛŋna kɛ yotu mbam. Ma mɛluksa mɛte yi mbam kɛ ɓɛŋna kɛ yotu nyari. 8Yo nde, Njambiyɛ tì ɓu̧ nyari yí kusɔ nɛ mbam na, yasi wɛtɛ, a ɓóŋ mbam nje kusɔ nɛ nyari. 9Sendi, Njambiyɛ tì kusɛ mbam kɛto nyari na, yo nde, a kúsu nyari kɛto mbam. 10Ɗete, yí kambɔ nɛ ɓejaki ɓe Njambiyɛ, nyari yâkaŋgwɛ ɓɛ nɛ yiŋa yasi yí petɔ nɛ to nɛ, yí teɗye nde, mbaŋa mumɔ ɗiyɛ nɛ nyɛ. 11Ko ɓɛkɔ ɗete, kɛ yi ɓotu ɓete ɓe ɗiyɛ saŋgwate ɓenɛ ɓe Nyaŋgwɛ Kumande ɓaka, yo nde, mbam ti yaka kelɔ yaŋa nyɛpɔ kinɛ nyari wenɛ, ho nyari ti yaka kelɔ yaŋa nyɛpɔ kinɛ njom na. 12Kɛto nda yi Njambiyɛ ɓoŋma mbam kwey kusɔ nɛ nyari, yo muka sendi ɗete nde, yo nyari ja mbam, ma yasi hɛnɛ wúla pɛ yi Njambiyɛ. 13Wunɛ nɛ ŋguru wun pɛ̂si lɛpi kɛ: ’Yo ka kimɔte nde, nyari ŋgwɛ̂taŋgwɛ nɛ Njambiyɛ kinɛ aŋgesa kɛ to? 14Ŋgɛ wusɛ sambile misi ɓɛŋɛ nda yi Njambiyɛ kusuma nɛ mɛyasi kɛ́, ’wunɛ nɛ ŋguru wun yeti kɛ ɓɛŋɛ nde, yo yasi njɔn nde, mbam ɓɛ̂ki nɛ sɛwna nyiŋɔ to nɛ gbusak na? 15Ma yo yasi mɛluksa pɛ yi nyari nde, a ɓɛ̂ki nɛ sɛwna nyiŋɔ to ɗete, kɛto Njambiyɛ nya nyɛ yo yí petɔ nɛ to nda aŋgesa. 16Pɛ yusu, ŋgɛ mumɔ kwaɗyɛ ɓiye mɛso, ko wusɛ ko yiŋa mɛnjɔŋ mɛ ɓotu ɓete ɓe sima tikɔ sendi temɔ kɛ yi Njambiyɛ ɓaka, wusɛ yeti su kɛ njɛl mɛkele te wenɛ mɛte yite na.
Kasi tɛri mumɔ kɛ ɗyena mɛɗye
mɛ Njambiyɛ
17Ma kɛ mɛyasi mɛte yi mi ta lɛpɔ ndana kɛ́, ko kinɛ yaŋa te yi mi kɛ ɓesɛ wunɛ kɛte na. Yo nde, mɛwesiɗya mɛte yi wunɛ wesiɗya kɛ́ yeti kɛ nyɛ wunɛ yaŋa na, yasi wɛtɛ, yo kɛ kpalɔ ɓekiɗye wunɛ ɓekiɗya. 18Bosa yasi te yi mi wokɛ kɛ́, yo nde, komɛ wunɛ ŋgbɔ wesiɗya kɛ́, mɛɓaka kɛ ɗya̧ kɛ njoka yun. Mi kɛ jayɛ nde, yiŋa mɛɓaka ɓɛ̂ŋnaŋgwɛ ɗete kɛ njoka yun, 19yí duwɛ nɛ kpasa ɓotu ɓete ɓe kɛ̀ mbɔmbu ɗiyɔ nɛ ŋgbiŋgim ɓaka. 20Yo kɛ ɓɛŋna gbate nde, komɛ wunɛ wesiɗya kɛ́, wunɛ ti wésiɗyaŋgwɛ yí ɗyena mɛɗye mɛ Njambiyɛ na. 21Kɛto komɛ wunɛ kandɛ mɛɗye kɛ́, mumɔ hɛnɛ kánda suŋna ndi nje mɛɗye te yi nyɛ nja̧ nɔ kɛ́. Wɛ ɓɛ́ŋa, ɓaŋa kɛ tika nɛ nja, ɓaŋa kɛ gwe yan mɛnjam. 22’Yite nde, wunɛ yeti nɛ mɛtu̧ komɛ wunɛ yakama ɗyena ho hɔɓiye yiŋa yaŋa na? ’Yo ka nde, wunɛ kɛ kwaɗyɛ yɛliyɛ njɔŋ ɓotu ɓete ɓe tikɛ temɔ kɛ yi Njambiyɛ, wuŋgwɛ sendi ɓotu ɓete ɓe kinɛ yaŋa ɓaka? ’Wunɛ kwáɗyikwɛ nde, mi lɛ̂pi nɛ ŋge nyɛ wunɛ? ’Mi ɓêsikwɛ ka wunɛ kɛ yite? Ko na.
23Kɛ yembɛ, yasi te yi Nyaŋgwɛ Kumande teɗya mi kɛ́, yo yite yi mi kwaŋɗya nyɛ wunɛ. Yo nde: Nɛ tu kɛ ŋgimɔ te yi ɓo ɗyaŋgwa nɛ nyɛ kɛ́, ɛ nyɛ ɓu̧ mampa. 24Kɛ nyɛ ma si nyɛ Njambiyɛ wosoko kɛ́, ɛ nyɛ lekɛ yo lɛpɔ nde: ‹Yikɛ mɛmbundɔ mɛmbɛ yi mi nyɛ kɛto yun kɛ́. Wunɛ kɛ̂ kelɔ ɗekɛ yi takɛ nɛ mi.› 25Kɛ ɓo ma si ɗyena kɛ́, ɛ nyɛ ɓu̧ sendi pelɔ tena mɛnjam nyɛ ɓo nda yi nyɛ kelma nɛ mampa kɛ́ lɛpɔ nde: ‹Pelɔ tena mɛnjam te yikɛ, yo jɔnja mbon te yi kɛ kelna nɛ mɛkiyɔ mɛmbɛ. Wunɛ kɛ̂ kelɔ ɗekɛ mɛŋgimɔ hɛnɛ hɔɓiye yo yí takɛ nɛ mi.› 26Yo nde, mɛŋgimɔ hɛnɛ te yi wunɛ ɗye mampa kɛ́, hɔɓiye pelɔ tena mɛnjam maka, yo lɛpina kasi sɔŋ Nyaŋgwɛ Kumande yi wunɛ lɛpɛ ri kumɔ kɛ ŋgimɔ te yi nyɛ ta nje. 27Ɗete, mumɔ hɛnɛ ɛ ta ɗye mampa kɛ ho hɔɓiye pelɔ tena mɛnjam maka kinɛ jɛsɛ na, jɔsi ta ɓalɔ kɛ to nɛ, kɛto a yɛliya yotu nɛ̀ mɛkiyɔ mɛ Nyaŋgwɛ Kumande. 28Ɗete, mumɔ hɛnɛ pâŋ pa nɛmbɛ temɔ nɛ, a má nje ɗye mampa kɛ, hɔɓiye sendi pelɔ tena mɛnjam maka. 29Kɛto ŋgɛ mumɔ ɗye mampa kɛ, hɔɓiye pelɔ tena mɛnjam maka kinɛ duwɛ njɔmbɔte nɛ yotu Nyaŋgwɛ Kumande na, mɔ te ɗyáki hɔɓiye yí ɗalɛ nɛ jɔsi ɓetɛ kɛ to nɛ. 30Yo kɛto te yite yi ɓotu ɓe kɔsu nɛ̀ ɓotu ɓekɔn tɔndɛ nɔ kɛ njoka yun. Yo ndi kɛto te sendi yi ɓaŋa ɓuɗyate sima gwe kɛ njoka yun. 31Má ɓɛki nde, wusɛ nɛ ŋguru wusu kɛ pa kandɛ nɛmbɛ tɛri su, ma wusɛ yeti kɛ saŋgwa nɛ jɔsi na. 32Yo nde, Nyaŋgwɛ Kumande jɔ́sa wusɛ teɗye wusɛ mɛbɔnɛ, kambɔ hɛ mɛ nje ɓalɔ jɔsi saŋgwa nɛ pɔnsi sinɛ ɓotu ɓe mɛnɛti maka. 33Wunɛ njɔŋ, ɗete ŋgɛ wunɛ wesiɗya yí ɗyena, ɓaka lâɗya ɓɛsɔ. 34Ŋgɛ mumɔ gwe nja, a ɗyênaŋgwɛ kɛ tu̧ ɗyenɛ, kambɔ wunɛ mɛ nje ɗiki wesiɗya yí ɗalɛ nɛ jɔsi ɓetɛ kɛ to yun. Mi ta kombile ɓukwɛ mɛlɛpi mɛte yiri komɛ mi ta nje kɛ́.
12Kimɔ mɛyasi mɛte yi
Kimɔ Sisiŋ nyɛ kɛ́
1Wunɛ njɔŋ, mi yeti kɛ kwaɗyɛ nde, wunɛ ndêkimaŋgwɛ yaŋa kɛ kasi kimɔ mɛyasi mɛte yi Kimɔ Sisiŋ nyɛ mumɔ kɛ́ na. 2Wunɛ kɛ duwɛ nde, kɛ ŋgimɔ te yi wunɛ ɓa̧ kinɛ duwɛ Njambiyɛ kɛ́, wunɛ ɗikima jayɛ nde, ɓo ɓôŋ wunɛ tumbila nɔ kɛ nje mɛyasi mɛte yi ɓomɔ tikɛ temɔ kɛte kinɛ nde, wunɛ nɛ̂mba yaŋa na. 3Yori yi mi lɛpɛ nyɛ wunɛ nde: Ko mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ ti yaka lɛpina nɛ ɗeti te yi Sisiŋ Njambiyɛ kpalɔ nje kita nɛ Yesus na. Sendi, mumɔ ti yaka lɛpɔ nde: ‹Yesus, nyɛ Nyaŋgwɛ Kumande,› ŋgɛ Kimɔ Sisiŋ ti nyɛ nyɛ ɗeti te yi lɛpɔ ɗete na. 4Kimɔ Sisiŋ nyɛ́ki ɓomɔ mɛyasi dɛlɛ dɛlɛ, ko ɗete, yo hɛnɛ wúla ndi kɛ kiya Sisiŋ wɛtɛ. 5Yo nɛ misi mɛsay dɛlɛ dɛlɛ, ko ɗete, yo hɛnɛ wókunaŋgwɛ ndi nɛ Nyaŋgwɛ Kumande wɛtɛ. 6Ɓɔ mɛsay dɛlɛ dɛlɛ, ko ɗete, yo ndi kiya Njambiyɛ wɛtɛ nyɛ jɛŋ kelna yasi hɛnɛ yaka nɛ mumɔ hɛnɛ. 7Kimɔ Sisiŋ kél mɛsay kɛ yotu mumɔ hɛnɛ yí kamɛ nɛ ɓomɔ hɛnɛ. 8Kimɔ Sisiŋ nyɛ́ki ɓaŋa ɗyanɔ te yi tapita nɔ, ma kiya Sisiŋ te má nyɛ ɓaŋa ɗeti te yi duwɛ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ. 9Kɛ yi ɓaŋa, kiya Kimɔ Sisiŋ te kél nde, ɓo tîki temɔ nɛ ŋgbik kɛ yi Njambiyɛ. Ma kiya Sisiŋ te kél sendi nde, ɓaŋa ɓɛ̂ki nɛ ɗeti te yi siɗyɛ mɛkɔn mɛ ɓomɔ. 10Kimɔ Sisiŋ te nyɛ́ki ɓaŋa ɗeti te yi kelɔ nyaŋgwɛ mɛkele, a má nyɛ sendi ɓaŋa ɗeti te yi punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ, nyɛ ɓaŋa ɗeti te yi nɛmbɛ mɛsisiŋ. Kɛ yi ɓaŋa, a nyɛ́ki ɓo ɗeti te yi duwɛ yiŋa mɛnumbu dɛlɛ, nyɛ ɓaŋa ɗeti te yi kwaŋɗye mɛlɛpi mɛte kɛ mɛnumbu mɛte yi ɓomɔ wokɛ kɛ́. 11Yo ndi kiya Kimɔ Sisiŋ wɛtɛ kelɛ mɛsay mɛnɔri hɛnɛ yi nyɛ mumɔ hɛnɛ ŋgaɓiyɛ te yenɛ ɓeŋgwɛ yasi te yi nyɛ Kimɔ Sisiŋ kwaɗyɛ kɛ́.
Kasi mɛdoku mɛ yotu
12Mumɔ ndi nɛ yotu wɛtɛ nɛ ɓuɗya mɛdoku, nda mɛdoku mɛ yotu hɛnɛ saŋgwɛ kelɔ ndi yotu mumɔ wɛtɛ. *Krist nyɛ sendi ɗete. 13Yo nde, wusɛ hɛnɛ, ko Ɓeyudɛn ko ɓaka ɓe yeti Ɓeyudɛn ɓaka, ko bala ko ɓaka ɓe yeti ɓebala ɓaka, ɓo tɔpuma wusɛ nɛ ɗeti te yi kiya Kimɔ Sisiŋ, nɛ́ wusɛ nje ɓɛ ndi kiya yotu mumɔ wɛtɛ. Wusɛ ɓoŋma sendi kiya Kimɔ Sisiŋ te. 14Yotu mumɔ yeti ndi nɛ doku wɛtɛ na, yo nɛ mɛdoku ɓuɗyate. 15Ŋgɛ kol lɛpɛ nde: ‹Nda mi yeti ɓɔ kɛ́, mi yeti ŋgaɓiyɛ yotu na,› ŋgɛ kol lɛpɛ ɗete, ’yo ta kelɔ ka nde, a ti ɓɛ́ki gba ŋgaɓiyɛ yotu? 16Ma ŋgɛ tɔ lɛpɛ nde: ‹Nda mi yeti misi kɛ́, mi yeti ŋgaɓiyɛ yotu na,› ŋgɛ tɔ lɛpɛ ɗete, yo ta kelɔ ka nde, a ti ɓɛ́ki gba ŋgaɓiyɛ yotu? 17Yotu má ɓɛki hɛnɛ tandɛ misi nɛ misi, ’ma mumɔ wóku pɛ̧ nɛ ŋge? Yo má ɓɛki tandɛ tɔ nɛ tɔ, ’ma mumɔ númsa yasi nɛ ŋge? 18Yo nde, Njambiyɛ tɛmbiɗya doku yotu hɛnɛ kɛ yotu mumɔ nda yi nyɛ Njambiyɛ kwaɗyɛ. 19Doku yotu hɛnɛ má ɓɛki ndi yasi wɛtɛ, ’ma yotu mumɔ ɓa we? 20Yo nde, yotu ndi wɛtɛ nɛ mɛdoku mɛte ɓuɗyate. 21Misi ti yaka lɛpɔ nyɛ ɓɔ nde: ‹Yeti kasi mbɛ nɛ wɛ na.› Ko to ti yaka lɛpɔ sendi nyɛ kol nde: ‹Yeti kasi mbɛ nɛ wɛ na.› 22Ko na, yo nde, yiŋa doku mɛ yotu te yi wusɛ ɓɛŋɛ nde, yo ti yaka kelɔ nyaŋgwɛ yasi kɛ́, nɛ gba mɛsay mɛte yenɛ yí kelɔ. 23Ma yikɛ yi wusɛ ɓɛsile, yo yite yi wusɛ jekɛ kombile. Wusɛ jéki nyɛ misi kɛ mɛdoku mɛ yotu te yi wusɛ gwe njɔn te kɛ́. 24Ma yikɛ yi nɛ nyɔŋɔ kɛ́ ti díya se nde, wusɛ nyɛ̂ki misi kɛte na. Njambiyɛ kombila ndiŋgɛlɛ yotu mumɔ, nɛ́ mumɔ jeki nyɛ misi kɛ mɛdoku mɛ yotu te yi ti kumɔ nyɔŋɔ kɛ́. 25A kelma ɗete, nɛ́ ndiŋgɛlɛ yotu ɓɛ ndi yasi wɛtɛ kinɛ mɛɓaka na, nɛ́ mɛdoku mɛ yotu hɛnɛ ŋgbɔ kelɔ yasi yí kamna nɔ. 26Ŋgɛ doku yotu wɛtɛ kɔnɛ, yo mɛdoku mɛ yotu hɛnɛ kɔnɛ. Ŋgɛ ɓo lukse doku yotu wɛtɛ, yo mɛdoku mɛ yotu hɛnɛ ɓɛ kɛ mɔy mɛsosa. 27Ɗete sendi, wunɛ hɛnɛ ŋgbɔ kelɔ ndiŋgɛlɛ yotu Krist, ma mumɔ hɛnɛ kɛ njoka yun doku te. 28Njambiyɛ tɛmbiɗya ɓomɔ dɛlɛ dɛlɛ kɛ mɔy njɔŋ ɓotu ɓete ɓe tikɛ temɔ kɛ yi Kumande Yesus ɓaka. Bosa ɓomɔ, yo ɓotu ɓe tomun ɓe Yesus. Kɛ kɔŋte, ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ. Yitatite, ɓotu ɓe teɗya ɓomɔ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ. Kɛ kɔŋte ɓenɔri hɛnɛ, yo sendi nɛ ɓotu ɓete ɓe nɛ ɗeti te yi kelɔ nyaŋgwɛ mɛkele nɛ̀ ɓotu ɓete ɓe nɛ ɗeti te yi siɗyɛ mɛkɔn. Yo sendi nɛ ɓotu ɓe kamna ɓomɔ nɛ̀ ɓotu ɓete ɓe ɗiyɛ nɛ ɓɛsɔ, nje ɓu̧ ɓotu ɓete ɓe nɛ jɛŋ te yi lɛpina nɛ yiŋa mɛnumbu dɛlɛ. 29Nɛ ɓɛ́ŋa nan? ’Ɓo ka hɛnɛ ɓotu ɓe tomun ɓe Yesus? ’Ɓo hɛnɛ ka ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ? ’Ɓo ka hɛnɛ ɓotu ɓe teɗya ɓomɔ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ? ’Ɓo hɛnɛ ɓɛ ka nɛ ɗeti te yi kelɔ nyaŋgwɛ mɛkele? 30’Yo ɓo hɛnɛ ɓɛ nɛ ɗeti te yi siɗyɛ mɛkɔn? ’Ɓo hɛnɛ ɓɛ nɛ jɛŋ te yi lɛpina nɛ yiŋa mɛnumbu dɛlɛ? ’Yo ka ɓo hɛnɛ ɓɛ nɛ jɛŋ te yi kwaŋɗya mɛlɛpi mɛte kɛ mɛnumbu mɛte yi ɓomɔ wokɛ kɛ́? 31Ɗete, wunɛ nyɛ̂ki sosu yun kɛ gɔsuna mɛyasi mɛte yi kwaŋma mɛyasi hɛnɛ kɛ njoka mɛyasi mɛte yi Kimɔ Sisiŋ nyɛ mumɔ kɛ́.
Kasi mɛkwaɗya
Ma ndana, mi ta teɗye wunɛ kpasa kimɔ nje te ɛ kwaŋma mɛnje hɛnɛ.
131Ko nde, mi lɛ̂pi mɛnumbu mɛ ɓomɔ wɛtɛ wɛtɛ, lɛpɔ numbu ɓejaki, ŋgɛ mi yeti nɛ mɛkwaɗya kɛ temɔ na, yite mi nda mbonja ho ɓoŋgwɛ te yi ɗuŋgwa nɛ ŋgweŋ ŋgweŋ kɛ́. 2Ko mi ɓɛ́ki nɛ ɗeti te yi punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ, ɓɛ nɛ ɗeti te yi duwɛ mɛyasi hɛnɛ te yi ɗiyɛ sɔɗyate, ɓɛ sendi nɛ duwa̧ ndiŋgɛlɛ mɛyasi hɛnɛ, ko mi tîki gba temɔ kɛ yi Njambiyɛ saman te yi munɛ mɛkeki kɛ̀ ɓetɛ womaŋa, ŋgɛ mi yeti nɛ mɛkwaɗya kɛ temɔ na, mi gbɛlate. 3Ko mi kwâŋɗya kusuku mbɛ hɛnɛ yí dalɔ nɛ buka ɓomɔ, ko mi kâŋa yotu mbɛ nyɛ ɓomɔ nde, ɓo lôɗyukwɛ, ŋgɛ mi yeti nɛ temɔ mɛkwaɗya na, yite tí kamɛ mi yaŋa na. 4Mɛkwaɗya kél nde, mumɔ gbîsi ɓɛsɔ kamɛ ɓɛsɔ. Yo kél nde, mumɔ tî gɔru yasi jakɔsɔ na. Yo kél sendi nde, mumɔ tî susula yotu ho ɓesɔ yotu na. 5Mɛkwaɗya ti kél yasi te yi wuŋgwɛ mumɔ na. Yo ti kél nde, mumɔ gɔ̂su ndi mɛnyɔŋɔ mɛte yenɛ na. Mɛkwaɗya kél nde, mumɔ tî woku ŋgambi na, yo ti nyɛ́ki ŋgɔl kɛ temɔ mumɔ na. 6Mɛkwaɗya ti kél nde, mumɔ sôsaŋgwɛ komɛ mumɔ kelɛ kɔtu mɛkele na, yasi wɛtɛ, yo kél nde, mumɔ sôsaŋgwɛ komɛ nyɛ kelɛ ŋgbeŋ mɛkele. 7Mɛkwaɗya kél nde, mumɔ tîki yasi hɛnɛ te yi ɓo kelɛ nɛ nyɛ kɛ́ nɛ ŋgwɛtɛ. Yo kél nde, mumɔ tîki temɔ kɛ yasi hɛnɛ, ɓɛ nɛ ɓiɓina temɔ kɛ yasi hɛnɛ, disima sendi yasi hɛnɛ. 8Mɛkwaɗya ti síy na, ma punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ ta ɓɛ nɛ njena. Lɛpina yiŋa mɛnumbu ta siyɔ wɛtɛ yesɔ. Duwa̧ yasi ta siyɔ sendi. 9Duwa̧ yasi te yi wusɛ nɔ kɛ́, yo ɗekɛ nɛ mbɛt. Sendi, punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ te yi wusɛ punjɛ kɛ́, hɛ ti púnjukwɛ yo hɛnɛ na. 10Ndi nde, komɛ kpasa yasi ta ɗya̧ kɛ́, yikɛ yi ti yaka kɛ́ ta siyɔ. 11Kɛ ŋgimɔ te yi mi ɓa̧ mɔnɔsikɛ kɛ́, mi ɗikima lɛpina takina nɛmbɛ mɛyasi nda mɔnɔsikɛ. Ma kɛ mi ma si ɗɔkɔ ɓɛ mumɔ kɛ́, ɛ mi li̧ mɛkele mɛ mɔnɔsikɛ hɛnɛ. 12Wusɛ si ɓɛ́ŋa yasi muka nɛ nduyɛ nda yi mumɔ ɓɛŋɛ nɛ misi kɛ mɔjɔli te yi nɛ fandafuyɛ kɛ́. Wɛtɛ yesɔ hɛ ta ɓɛŋɛ yasi misi nɛ misi. Muka mi yeti kɛ duwɛ yasi hɛnɛ kimɔte na, wɛtɛ yesɔ mi ta duwɛ yasi hɛnɛ nda yi Njambiyɛ duwɛ nɛ mi kumɔ njena kɛ́. 13Ndana, mɛyasi maka yitati ta ɓɔnɛ: Tikina temɔ kɛ yi Njambiyɛ, ɓiɓina temɔ kɛ mɛyasi mɛte yi ta ɗya̧ kɛ́ nɛ̀ mɛkwaɗya. Ma kɛ mɛyasi maka yitati, yo mɛkwaɗya kwa̧ mbɔmbu.
14Kasi punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ
1Wunɛ kânda gɔsɔ nje te yi ɓɛ nɛ temɔ mɛkwaɗya, nɛ̀ wunɛ nyɛ̂ki sendi temɔ kɛ mɛyasi mɛte yi Kimɔ Sisiŋ nyɛ mumɔ kɛ́, jekɔ kwa̧ kwaŋgɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ. 2Yo nde, mɔ te ɛ lɛpina nɛ yiŋa mɛnumbu dɛlɛ kɔ ti lɛ́pinaŋgwɛ nyɛ ɓɛsɔ ɓomɔ na, yasi wɛtɛ, a lɛ́pinaŋgwɛ nyɛ Njambiyɛ, kɛto mumɔ yeti kɛ wokɔ yasi te yi nyɛ lɛpɛ kɛ́ na. Mɛyasi mɛ Njambiyɛ yi ɓɛ sɔɗyate yi nyɛ lɛpɛ kɛ́ wúla kɛ ɗeti te yi Kimɔ Sisiŋ. 3Ma kɛ ɓɛ mɔ te ɛ punjɛ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ kɔ, a lɛ́pinaŋgwɛ nɛ nyɛ ɓomɔ yí kelɔ nde, ɓo ɓɛ̂ki nɛ ɗeti kɛ nje Njambiyɛ kɛ̀ nɔ mbɔmbu yí kitɛ nɛ ɓo yí wɛɗye sendi nɛ mɛtemɔ man. 4Mɔ te ɛ lɛpina nɛ yiŋa mɛnumbu kɔ kél nde, nyɛ sa te ɓɛ̂ki nɛ ɗeti kɛ nje Njambiyɛ kɛ̀ nɔ mbɔmbu. Ma yɔkɔ ɛ punjɛ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ kɔ kél nde, njɔŋ ɓotu ɓete ɓe tikɛ temɔ kɛ yi Kumande Yesus ɓaka ɓɛ̂ki nɛ ɗeti kɛ nje Njambiyɛ kɛ̀ nɔ mbɔmbu. 5Mi kwáɗyikwɛ nde, wunɛ hɛnɛ lɛ̂pinaŋgwɛ nɛ yiŋa mɛnumbu. Ma mi jéki kwaɗyɛ nde, wunɛ pûnjukwɛ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ. Yo nde, ŋgɛ mɔ te ɛ lɛpina nɛ yiŋa mɛnumbu kɔ ɗiyɛ kinɛ kwaŋɗye yasi te yi nyɛ lɛpɛ kɛ́, nɛ́ ɓotu ɓete ɓe tikɛ temɔ kɛ yi Kumande Yesus woku ɓu̧ ɗeti na, yite mɔ te ɛ punjɛ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ kɔ kwa̧ nyɛ. 6Wunɛ njɔŋ, kandɛ yi mi ma ɗyáŋ nɔ kɛ yun, mi má lɛpinaŋgwɛ nyɛ wunɛ nɛ yiŋa mɛnumbu kinɛ punjɛ mɛyasi mɛte yi ma ɓɛ́ki sɔɗyate nɛ mbɔmbu nyɛ wunɛ na, ma yite ta kamɛ wunɛ ŋge? Mi má ɗiy kinɛ teɗye wunɛ yasi te yi mi duwa̧, ho ɗiyɔ kinɛ punjɛ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ, ho kinɛ teɗye wunɛ yiŋa yaŋa te yi wulɛ kɛ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ na, ma yite ta kamɛ wunɛ ŋge? 7Hɛ pâŋ ɓɛŋɛ gbɛla mɛyasi nda mbule nɛ̀ kunde te yi mumɔ tɔ̧ ho mɛndɛ kɛ́. Ŋgɛ mɛmɛn mɛte yi pundɛ kɛte kɛ́ ɓɛ nɛ kpatak kpatak, ’mumɔ má nje ɓiye ɓa mɛn jembi nan? 8Sendi, ŋgɛ ɗuŋ ɓoŋgwɛ ti pundɛ kimɔte na, ’ɓomɔ yakama komsa ɗyambi nan? 9Ɗete sendi, ŋgɛ wunɛ lɛpina nɛ yiŋa mɛnumbu te yi ɓomɔ yeti kɛ wokɔ, ’mumɔ má nje ɓiye ɓa to te nan? Komɛte, yasi te yi wunɛ lɛpɛ kɛ́ kɛ kwa̧ nda pupɔ. 10Ko ɓɛkɔ nde, mɛnumbu nɛ ɓuyɔ kɛ to mbokɔ, numbu hɛnɛ lɛ́pi yasi te yi mumɔ wokɛ. 11Ŋgɛ mi ɗiyɛ kinɛ wokɔ to yasi te yi mumɔ lɛpɛ kɛ yiŋa numbu na, mi nda jɛŋgwɛ kɛ misi mɛ mɔ te. Sendi, mɔ te nda jɛŋgwɛ kɛ misi mɛmbɛ. 12Ɗete, nda wunɛ kɛ gɔsɔ mɛyasi mɛte yi Kimɔ Sisiŋ nyɛ mumɔ kɛ́, wunɛ nyɛ̂ki sosu yun yí ɓɛ tondunate nɛ mɛyasi mɛte yi ta kelɔ nde, njɔŋ ɓotu ɓete ɓe sima tikɔ temɔ kɛ yi Kumande Yesus ɓaka ɓɛ̂ki nɛ ɗeti kɛ nje Njambiyɛ kɛ̀ nɔ mbɔmbu. 13Ɗete, mɔ te ɛ lɛpina nɛ yiŋa mɛnumbu kɔ ŋgwɛ̂taŋgwɛ nɛ Njambiyɛ nde, a nyɛ̂ki nyɛ ɗeti te yi kwaŋɗye yo kɛ mɛnumbu mɛte yi ɓomɔ yakama wokɔ. 14Kɛto ŋgɛ mi ŋgwɛta nɛ Njambiyɛ kɛ yiŋa mɛnumbu, sisiŋ mbɛ kɛ mɔy mɛŋgwɛta, yasi wɛtɛ, ɗyanɔ ɗyembɛ yeti kɛ ɓiye to te na. 15Mi ta kelɔ ɓa nan? Mi ta ŋgwɛta nɛ Njambiyɛ kɛ yiŋa mɛnumbu ɓeŋgwɛ ɗeti te yi sisiŋ nɛ nyɛ mumɔ kɛ́. Ndi nde, mi ta ŋgwɛta sendi nɛ ɗyanɔ, nɛ́ ɓomɔ hɛnɛ woku to te. Mi ta jembɔ jembi kɛ yiŋa mɛnumbu ɓeŋgwɛ ɗeti te yi Sisiŋ Njambiyɛ nyɛ mumɔ kɛ́. Ndi nde, mi ta jembɔ sendi nɛ ɗyanɔ, nɛ́ ɓomɔ hɛnɛ woku to te. 16Ma ŋgɛ wɛ nyɛ Njambiyɛ wosoko ndi kɛ yiŋa mɛnumbu mɛte yi Sisiŋ nɛ nyɛ wɛ ɗeti te yi lɛpɔ, ’yite gbɛla ɓotu ɓete ɓe ɗiyɛ womɛte ɓe yeti kɛ duwɛ mɛyasi mɛte ɓaka má nje lɛpɔ nde *amɛn kɛ nyɛna wosoko yɔ piŋɔ te yi ɓo yeti kɛ wokɔ yasi te yi wɛ lɛpɛ kɛ́ kɛto ŋge? 17Yo gbate nde, nyɛna wosoko te yi wɛ nyɛ kɛ́ gba kimɔ yasi ɓuɗyate, ma yasi wɛtɛ, yo yeti kɛ kelɔ nde, mɔ te ɛ ɗiyɛ womɛte kɔ ɓɛ̂ki nɛ ɗeti kɛ nje Njambiyɛ kɛ̀ nɔ mbɔmbu na. 18Mi kɛ nyɛ Njambiyɛ wosoko, kɛto mi kɛ lɛpina nɛ yiŋa mɛnumbu kwa̧ wunɛ hɛnɛ. 19Ndi nde, komɛ mi wesiɗya sinɛ njɔŋ ɓotu ɓete ɓe ma tikɔ temɔ kɛ yi Kumande Yesus, mi ɓɛ́ŋa kimɔte yí lɛpɔ yasi yitan te yi ɓomɔ ta wokɔ yí teɗye nɛ ɓo yasi, laŋsa nde, mi lɛ̂pi yasi tomay kamɔ kɛ yiŋa mɛnumbu.
20Wunɛ njɔŋ, wunɛ ɓɛ̂ki nɛ mɛtakɛ mɛte yi goto ɓomɔ, yo tî ɓɛki nda yi ɓɔnɔsikɛ na. Ndi nde, kɛ nje kelna ɓeya mɛkele, wunɛ ɓɛ̂ki nda gbɛla sɛkɛ sɛkɛ ɓɔnɔsikɛ. 21Yo kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ nde: ‹Mi Baba Mbokɔ ta kwa̧ nɛ ɓetombɔ nɛ̀ yiŋa mɛnumbu dɛlɛ yi tapita nɔ nyɛ kandɔ kɛ, ma ko ɗete, ɓo tí wokɔ mɛn mbɛ na.› 22Yite nde, lɛpina yiŋa mɛnumbu yeti yasi te yi teɗye yaŋa kɛ yi ɓotu ɓete ɓe tikɛ temɔ kɛ yi Njambiyɛ na, yasi wɛtɛ, yo yasi te yi teɗye yaŋa kɛ yi ɓotu ɓete ɓe yeti kɛ tikɔ temɔ kɛ yi Njambiyɛ ɓaka. Ma punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ, yo gba yasi te yi teɗye yaŋa kɛ yi ɓotu ɓete ɓe tikɛ temɔ kɛ yi Njambiyɛ ɓaka, yasi wɛtɛ, yo yeti yasi te yi teɗye yaŋa kɛ yi ɓotu ɓete ɓe yeti kɛ tikɔ temɔ kɛ yi Njambiyɛ na.
23Hɛ pâŋ lɛpɔ nde, ŋgɛ ndiŋgɛlɛ ɓotu ɓete ɓe tikɛ temɔ kɛ yi Njambiyɛ ɓaka ŋgbɔ wesiɗya kandɛ lɛpina yiŋa mɛnumbu, ŋgɛ gbɛla ɓomɔ ho ɓotu ɓete ɓe yeti kɛ tikɔ temɔ kɛ yi Njambiyɛ ɓaka nyiŋɛ dolɔ wunɛ, ’ɓo tí lɛpɔ gba nde, wunɛ kɛ kɔnɔ nɛ to na? 24Ma ŋgɛ wunɛ hɛnɛ ŋgbɔ punjɛ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ kɛ numbu te yi mumɔ yakama wokɔ, ŋgɛ mɔ te ɛ yeti kɛ tikɔ temɔ kɛ yi Njambiyɛ kɔ, ho gbɛla mumɔ nyiŋɛ dolɔ wunɛ, yasi te yi wunɛ hɛnɛ ta lɛpɔ kɛ́ ta kelɔ nde, a dûkwɛ mɛɓeyɔ mɛnɛ, yo má lu̧ sendi nyɛ kɛ temɔ. 25Komɛte, mɛyasi mɛte yi ɗiyɛ sɔɗyate kɛ mɔy temɔ nɛ kɛ́ ta gbasina, a má kusɛ mɛɓɔŋ kɔtɔ mbɔmbu kɛ mɛnɛti kanɔ Njambiyɛ, a má lɛpɔ kɛ mbɛy hɛnɛ nde, Njambiyɛ kɛ njoka yun gbate.
Kasi kimɔ tɛri kanna Njambiyɛ
26Wunɛ njɔŋ, hɛ yâkaŋgwɛ kelɔ ɓa nan? Komɛ wunɛ ŋgbɔ saŋgwa kɛ́, ŋgɛ ɓaŋa kɛ njoka yun ɓɛ nɛ mɛjembi te yi jembɔ yí ɓesɛ nɛ Njambiyɛ, ŋgɛ ɓaŋa ɓɛ nɛ yiŋa yasi te yi teɗye ɓɛsɔ, ho nɛ yiŋa sɔɗya yasi te yi punjɛ nyɛ ɓɛsɔ ho nɛ yiŋa yasi te yi lɛpɔ kɛ yiŋa mɛnumbu, ŋgɛ ɓotu ɓe kwaŋɗyate ɓɛ kɛte yí kwaŋɗye yo nyɛ ɓɛsɔ, yasi hɛnɛ yâkaŋgwɛ kelna yi nyɛ ɓomɔ hɛnɛ ɗeti. 27Ŋgɛ ɓɛ nde, ɓaŋa kɛ ɗiki lɛpina nɛ yiŋa mɛnumbu, ndi ɓomɔ yiɓa ho yitati lɛ̂pinaŋgwɛ. Ɓo lɛ̂pinaŋgwɛ wɛtɛ wɛtɛ, yɔkɔ kɛ kɔŋ jakɔsɔ, nɛ̀ mbaŋa mumɔ kwâŋɗya yasi te yi ɓo lɛpɛ kɛ́ nyɛ ɓɛsɔ. 28Ŋgɛ ti ɓɛ nɛ mɔ kwaŋɗyate, na ɗîɓi numbu kɛ njoka ɓɛsɔ tapita ndi kɛ mɔy temɔ nɛ nyɛ Njambiyɛ. 29Kɛ ɓɛ ɓotu ɓe punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ, ndi ɓomɔ yiɓa ho yitati lɛ̂pinaŋgwɛ, nɛ̀ ɓukwɛte ɓaka lɛ̂ŋgwɛ mɛtɔ yí nɛmbɛ yasi te yi ɓo lɛpɛ kɛ́. 30Ma ŋgɛ Njambiyɛ nyɛ mbaŋa mɔ te ɛ kɛ mɛtiɗyɛ womɛte kɔ ɗeti te yi punjɛ yiŋa lɛpi te yi ɓɛ sɔɗyate, nɛ̀ mɔ te yɔru pâŋ pa ɗiɓɔ numbu. 31Yo nde, wunɛ hɛnɛ yakama lɛpina yí punjɛ mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ, wunɛ ta lɛpina wɛtɛ wɛtɛ, nɛ́ ɓomɔ hɛnɛ duwɛ yasi, ɓɛ nɛ ɗeti yí kɛ̀ nɔ mbɔmbu. 32Sisiŋ te yi nyɛ mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ ɗeti kɛ́ kɛ wokuna nɛ nyɛ, 33kɛto Njambiyɛ yeti mɔ te ɛ kelɛ yasi nɛ ndul ndul na, nyɛ Njambiyɛ te ɛ tɛte. Ɗete, mɛyasi kêlnaŋgwɛ nda yi yo ɗiki kelna kɛ mɛwesiɗya mɛ ɓotu ɓe Njambiyɛ hɛnɛ kɛ́. 34Ɓomari yâkaŋgwɛ ɗiɓɔ mɛnumbu kɛ mbɛy hɛnɛ te yi ɓotu ɓe Njambiyɛ wesiɗya kɛte kɛ́, kɛto ɓo tì nyɛ ɓo ɗeti te yi tapita kɛ mɛmbɛy mɛte yite na. Ɓo yâkaŋgwɛ piɗyɛ mɛyotu nda yi mɛmboŋga mɛ Njambiyɛ lɛpɛ kɛ́. 35Ŋgɛ ɓo kwaɗyɛ duwɛ yiŋa yaŋa, ɓo dîya ɓenjoŋɔ ɓan kɛ mɔy tu̧. Yo yeti kimɔte nde, nyari tâpitaŋgwɛ kɛ mbɛy komɛ ɓotu ɓe Njambiyɛ wesiɗya kɛ́ na. 36’Yite nde, mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ wúla ka pɛlɛ yun nje nɔ? ’Yo kumma ka ndi pɛlɛ yun ɓepɔ? 37Ŋgɛ mbaŋa lɛpɛ nde, nyɛ mɔ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ, ho nde, a nɛ ɗeti te yi Kimɔ Sisiŋ, a dûkwɛ nde, yasi te yi mi kɛtɛ kɛnjɛ wunɛ kɛ́, yo mboŋga te yi wulɛ kɛ yi Nyaŋgwɛ Kumande. 38Ma ŋgɛ mumɔ ti jayɛ ɗete na, ko Njambiyɛ ti jáya sendi nyɛ na. 39Ɗete, wunɛ njɔŋ, wunɛ nyɛ̂ki temɔ yun hɛnɛ kɛ punja mɛlɛpi mɛ Njambiyɛ, ma wunɛ tî peti wɛtɛ mumɔ nde, a tî lɛpinaŋgwɛ nɛ yiŋa mɛnumbu na. 40Ndi nde, mɛyasi hɛnɛ kwâŋnaŋgwɛ kimɔte nɛ nje te.
15Kasi womiya ɓemuŋ
1Wunɛ njɔŋ, mi kɛ kwaɗyɛ nde, wunɛ tâka Kimɔ Tom te yi mi kwaŋɗya nyɛ wunɛ kɛ́. Wunɛ jayma yo sumɔ kol nɛ ŋgbiŋgim. 2Yo Kimɔ Tom te joŋgwɛ wunɛ, ŋgɛ wunɛ kombile ɓakiɗye yo kɛ̀ nɔ mbɔmbu nda yi mi teɗya wunɛ kɛ́. Ma ŋgɛ wunɛ ti kelɛ ɗete na, yite tikina temɔ te yi wunɛ tikima kɛ yi Njambiyɛ kɛ́ gba gbɛlate. 3-4Mɛyasi mɛte yi ɓo teɗya mi kɛ́, mi kwaŋɗya ndi yo sendi nyɛ wunɛ. Ma kɛ njoka mɛyasi mɛte, nyaŋgwɛ yasi te yi mi kwaŋɗya nyɛ wunɛ ɓeŋgwɛ yasi te yi yo kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ kɛ́, yo nde, *Krist gwa̧ kɛto mɛɓeyɔ musu. 5A nja̧ punjɛ yotu nyɛ Sefas, punjɛ sendi nyɛ ɓejekɛ ɓenɛ kamɔ jɔ yiɓa. 6Kɛ kɔŋte, ɛ nyɛ punjɛ yotu nyɛ ɓenjɔŋ ɓusu, ɓuyɔ yan kwaŋma gɔmay yitan kɛ kiya mbɛy. Kɛ njoka yan sulɔ te ndi ndana kɛte nɛ joŋ, ma ɓaŋa ma gwe. 7Kɛ kɔŋte yinɔri, ɛ nyɛ punjɛ yotu nyɛ Jak, punjɛ sendi nyɛ ɓotu ɓe tomun ɓenɛ hɛnɛ. 8Yí siɗyɛ nɔ, a nja̧ punjɛ yotu nyɛ mi, gba mumɔ nda mi poɓɔ. 9Yo nde, kɛ njoka ɓotu ɓe tomun ɓe Yesus hɛnɛ, mi nda gba ɗiɓɔ mɛkɔku. Yo ti yaka nde, ɓo jêɓaŋgwɛ mi nde mɔ tomun wenɛ na, kɛto mi teɗya nyaŋgwɛ mɛbɔnɛ nyɛ njɔŋ ɓotu ɓete ɓe tikɛ temɔ kɛ yenɛ ɓaka. 10Ma ndana, mi mɛ kɛ tɛri te yikɛ, kɛto Njambiyɛ nɛ ŋgikwa. Ŋgikwa te yi nyɛ kelma nɛ mi kɛ́ tì gwe mɛsɛŋgɛ na. Mi kelma mɛsay kwa̧ ɓotu ɓe tomun ɓete ɓari hɛnɛ. Ma yeti gba mi kelɛ mɛsay mɛte na, yo ndi Njambiyɛ kelɛ mɛsay mɛte nɛ mi kɛto ŋgikwa nɛ. 11Ma ko nde, yo mi teɗye, ko nde, yo ɓari, siya Kimɔ Tom te yi wusɛ hɛnɛ pelɛ kɛ́, yori. Yo yite yi wunɛ tikima temɔ kɛte.
Wusɛ ta womiyɛ
12Ma ŋgɛ ɓo pelɛ nde, *Krist womiya kɛ njoka ɓemuŋ, kɛto ŋge yi ɓaŋa kɛ njoka yun ɓiye mɛso nde, ɓomɔ tí womiyɛ kɛ́? 13Má ɓɛki gbate nde, ɓomɔ tí womiyɛ na, ma ta ɓɛ sendi nde, Krist tì womiyɛ na. 14Má ɓɛki gbate nde, Krist tì womiyɛ na, ma pelna Kimɔ Tom te yi wusɛ pelɛ kɛ́ nɛ̀ tikina temɔ te yi wunɛ tikɛ kɛ yi Njambiyɛ kɛ́ gba gbɛlate. 15Má ɓɛki nde, ɓemuŋ tí womiyɛ na, ma ta ɓɛ nde, Njambiyɛ tì womiyɛ Krist na. Yite ma wusɛ ɓotu ɓete ɓe lɛpɛ yasi te yi Njambiyɛ kelɛ nɛ ŋgbak ŋgbak ɓaka kɛ kelɔ ja̧ kɛ̀ nɔ, kɛto wusɛ sima lɛpɔ nde, a womiya Krist. 16Ŋgɛ ɓɛ gbate nde, ɓotu ɓete ɓe gwe ɓaka tí womiyɛ na, yite nde, Krist tì womiyɛ sendi na. 17Ŋgɛ ɓɛ nde, Krist tì womiyɛ na, yite nde, tikina temɔ te yi wunɛ tikɛ kɛ yi Njambiyɛ kɛ́ gba gbɛlate, yite wunɛ ndi kɛ mɔy mɛɓeyɔ mun. 18Ma yite téɗya nde, ɓotu ɓete ɓe gwa̧ tikɔ temɔ kɛ yi Krist ɓaka ta yambile. 19Ŋgɛ ɓɛ nde, ɓiɓina temɔ te yi wusɛ nɔ pɛlɛ yi Krist kɛ́, yo ndi kɛto joŋgwɛ te yi mɛnɛti maka, yite wusɛ jekɔ ɓɛ nɛ ŋgwɛtɛ kwa̧ ɓomɔ hɛnɛ.
20Ma yo gbate nde, *Krist womiya kɛ njoka ɓemuŋ, nyɛ bosa mɔ te ɛ womiya kɛ njoka ɓotu ɓete ɓe ma gwe ɓaka. 21Yo nde, nda yi mumɔ wɛtɛ kelma nde, ɓomɔ hɛnɛ sâŋgwaŋgwɛ nɛ sɔŋ, ɗete sendi, mumɔ wɛtɛ ta kelɔ nde, ɓomɔ hɛnɛ wômkwɛ. 22Ma nda yi ɓomɔ hɛnɛ kɛ gwe, kɛto ɓo mbo Adam, ɗete sendi, ɓomɔ hɛnɛ ɓe ɓɛ saŋgwate nɛ Krist ɓaka ta ju̧ nɛ nje nɛ. 23Ndi nde, ɓomɔ ta womiyɛ nɛ nje te ɗekɛ: Krist ɓa̧ bosa mumɔ, kɛ kɔŋte, yo ta ɓɛ ɓotu ɓenɛ komɛ nyɛ ta ɓasiɗye nje kɛ́. 24Yí kɛ̀ nɔ ndana kɛ siyna mɛyasi hɛnɛ, Krist ta soŋɛ ɗeti mɛyasi mɛte yi ɓɛ nɛ nyaŋgwɛ ɗeti, soŋɛ ɗeti mɛsisiŋ mɛte yi jɛŋgila kɛ to mbokɔ, soŋɛ sendi ɗeti mɛyasi mɛte yi ɓɛ nɛ ŋguŋguɗyɛ. Kɛ kɔŋte, a má nje kaŋɛ yɛy ɗiyɔ Kumande nyɛ Njambiyɛ te Da siɗyɛ nɔ. 25Yo nde, *Krist nâm gbate kumɔ kɛ ŋgimɔ te yi saŋgwɛ ta si kawule ɓependɔ ɓenɛ hɛnɛ tikɔ kɛ nji̧ mɛkol mɛnɛ. 26Njena mɔ pendɔ te yi nyɛ ta soŋɛ ɗeti nɛ kɔ, yo sɔŋ. 27Yo kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ nde: ‹Njambiyɛ kaŋma mɛyasi hɛnɛ tikɔ kɛ nji̧ mɛkol mɛ Krist.› Ma ŋgɛ Njambiyɛ lɛpɛ ɗete, yite nde, soŋɛ ndi nyɛ, nyɛ mɔ te ɛ kelma nde, Krist nâm mɛyasi mɛte kɔ. 28Ŋgɛ Njambiyɛ si kelɔ nde, Krist nâm mɛyasi hɛnɛ, komɛte, *Mɔnɔ má nje wokuna nɛ nyɛ, mɔ te ɛ kelma nde, a nâm mɛyasi hɛnɛ kɔ. Yo ta kwaŋna ɗete, nɛ́ Njambiyɛ nyɛpɔ nje tika Kumande kɛ to mɛyasi hɛnɛ.
29Hɛ pâŋ pa lɛpɔ kasi ɓotu ɓete yi ɓo tɔpɛ ɓo kɛ mɔrɔku kɛ numbu ɓotu ɓete ɓe ma gwe ɓaka. Ŋgɛ ɓɛ gbate nde, ɓemuŋ tí womiyɛ na, ma ɓotu ɓete lɛ́pi nde, ɓo tɔ̂pa ɓo kɛ mɔrɔku kɛ numbu ɓotu ɓete ɓe ma gwe ɓaka kɛto ŋge? 30Ma ŋgɛ ɓɛ gbate nde, ɓemuŋ tí womiyɛ na, kɛto ŋge yi wusɛ jɛkiɗye mɛyotu musu mɛŋgimɔ hɛnɛ nyɛ sɔŋ kɛ́? 31Wunɛ njɔŋ, sinɛ sɔŋ kol wɛtɛ mɛtu hɛnɛ. Yo ndi gbakasi sendi ɗete nda yi mi lukse nɛ yotu mbɛ kɛto yun, kɛto wusɛ saŋgwate sinɛ ɓe Nyaŋgwɛ Kumande wusu Krist Yesus. 32Yo má ɓɛki nde, mi lôŋ ɗyambi sinɛ ɓenyamɔ nyan kɛ Efɛs yí gɔsɔ nɛ yiŋa yasi nda yi ɓomɔ kelɛ kɛ́, ma yite ta kamɛ mi ŋge? Ma ŋgɛ ɓɛ nde, ɓemuŋ tí womiyɛ na, yite wusɛ ɗyênaŋgwɛ, hɔɓiye mɛnjam ŋgɛnjɛ, kɛto hɛ ta gwe nɛmɛnɔ. 33Wunɛ tî seɓila yotu yun na, ɓeya kumbɔ ɓékiɗya tɛte mumɔ. 34Wunɛ jêmkwɛ kelɔ yasi nɛ ŋgbeŋ. Kpɛ, nɛ tî kel ɓeya yasi na, kɛto ɓaŋa kɛ njoka yun yeti kɛ duwɛ Njambiyɛ na. Mi lɛ́pi lɛpi kɛ, nɛ́ njɔn ɓiy wunɛ.
Njɛl yotu te yi mumɔ ta
womiyɛ nɔ kɛ́
35Mumɔ yakama diyɛ nde: ‹Ma ɓemuŋ ta womiyɛ nan? ’Ɓo ta womiyɛ nɛ njɛl yotu te yɛn?› 36Lem mumɔ, ŋgɛ wɛ yikile kwalɔ kɛ mɛnɛti, ŋgɛ yo tì pa gwe na, yo má ju̧? 37Kwalɔ te yi wɛ yikile kɛ mɛnɛti kɛ́ tí pundɔ ndi nɛ kiya njɛl yotu te yite na, yo ɓa̧ ho mbumɔ mbusa ho yiŋa kwalɔ dɛlɛ yi wɛ yikila kɛ mɛnɛti. 38Yo nde, Njambiyɛ ta nje nyɛ yo kwalɔ yotu te yi nyɛ kwaɗyɛ ɓeŋgwɛ kwalɔ mbumɔ te ɛte. 39Mɛyasi hɛnɛ te yi nɛ joŋ yi ɗiyɛ kɛ to mɛnɛti kɛ́ nɛ mɛmbundɔ dɛlɛ dɛlɛ. Mɛmbundɔ mɛte yi ɓomɔ dɛlɛ, yi ɓenyamɔ dɛlɛ, yi ɓenɔn dɛlɛ, yi ɓenjanjɔ sendi dɛlɛ. 40Yo nɛ mɛyasi mɛte yi ɗiyɛ kɛ kwey nɛ̀ mɛyasi mɛte yi ɗiyɛ kɛ mɛnɛti maka. Yasi wɛtɛ, nyɔŋɔ mɛyasi mɛte yi ɗiyɛ kɛ kwey nɛ̀ yi ɗiyɛ kɛ mɛnɛti maka kɛ́ yeti wɛtɛ na. 41Yol te yi yesɔ nɛ̀ yi ŋgwɛndɛ nɛ̀ yi ɓesisɔ̧ yeti wɛtɛ na. Ko kɛ njoka ɓesisɔ̧, yol yan dɛlɛ dɛlɛ. 42Womiya te yi ɓomɔ ta womiyɛ nɔ kɛ́ ta ɓɛ sendi ɗete. Yotu te yi ɓo pumbɛ kɛ́ ɓɔ́ku ɓɔkɔ, ma yikɛ yi womiyɛ kɛ́ tí ɓɔ se na. 43Yotu te yi ɓo pumbɛ kɛ́, yo yasi nyɛ̧, ma komɛ yo womiyɛ kɛ́, yo mɛ kpasa nyɔŋna yasi. Yotu te yi ɓo pumbɛ kɛ́ nɛ kɔsɔ, ma komɛ yo womiyɛ kɛ́, yo mɛ tondunate nɛ nyaŋgwɛ ɗeti. 44Yotu te yi ɓo pumbɛ kɛ́, yo gbɛla mɛmbundɔ, ma komɛ yo womiyɛ kɛ́, yo mɛ yotu te yi Sisiŋ nyɛ kɛ́. Nda yotu te yi mɛmbundɔ kɛte kɛ́, yotu te yi Sisiŋ nyɛ kɛ́ sendi kɛte. 45Yo nda yi yo kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ nde: ‹Njambiyɛ kelma nde, bosa mumɔ Adam sôsu.› Ma njena Adam nja̧ ɓɛ nɛ sisiŋ te yi nyɛ ɓomɔ joŋgwɛ. 46Yotu te yi Sisiŋ nyɛ kɛ́ yeti bosa yotu te yi mumɔ ɓɛ nɔ kɛ́ na. Bosa yotu te yi mumɔ ɓɛ nɔ kɛ́, yo ɛ mɛmbundɔ. Yotu te yi Sisiŋ nyɛ kɔ njáki nje njimɛ. 47Bosa mumɔ, nyɛ mɔ mɛnɛti maka, kɛto a wúla kɛ ŋgbutu mɛnɛti. Ma yiɓa mumɔ te yɔkɔ wúla kɛ kwey nje nɔ. 48Ɓotu ɓe mɛnɛti kɛ ɓoŋna nɛ mɔ te yi Njambiyɛ kusuma nyɛ nɛ ŋgbutu mɛnɛti kɔ. Ɓotu ɓete ɓe kwey kɛ ɓoŋna nɛ mɔ te ɛ wulma kɛ kwey nje nɔ kɔ. 49Nda wusɛ kɛ ɓoŋna nɛ mɔ te ɛ wulma kɛ ŋgbutu mɛnɛti, wusɛ ta ɓoŋna sendi nɛ mɔ te ɛ wulma kɛ kwey nje nɔ kɔ. 50Wunɛ njɔŋ, mi kɛ lɛpɔ nyɛ wunɛ nde, mumɔ ti yaka nyiŋɛ kɛ *Kandɔ Njambiyɛ nɛ yotu te yikɛ yi nɛ mɛmbundɔ nɛ̀ mɛkiyɔ kɛ́ na. Sendi, yasi te yi ɓɔ kɛ́ ti yaka ɗiyɔ ɓenɛ yasi te yi ti ɓɔ́ku kɛ́ na.
51Nɛ lɛ̂ŋgwɛ mɛtɔ. Mi kɛ punjɛ yiŋa yasi te yi ma ɓɛ́ki sɔɗyate nɛ mbɔmbu kɛ́ nyɛ wunɛ, yo nde: Yeti wusɛ hɛnɛ ta gwe na, ndi nde, mɛyotu musu hɛnɛ ta si sɛnjɔ. 52Yo ta kwaŋna ndi tu wɛtɛ nɛ vɛrum nda yi misi ɗyaɓiɗya nɔ kɛ́. Yo ta kwaŋna kɛ njena tɔŋna dɔmbiya. Yo nde, ɓo ta tɔ̧ dɔmbiya, ɓemuŋ má womiyɛ. Ɓo ta womiyɛ nɛ mɛyotu mɛte yi tí ɓɔ se na. Ma kɛ yusu, mɛyotu musu ta sɛnjɔ, 53kɛto yotu te yikɛ yi ta ɓɔ kɛ́ ta yeŋsa ɓɛ yotu te yi tí ɓɔ na. Sendi, yotu te yikɛ yi saŋgwa nɛ sɔŋ kɛ́ ta yeŋsa ɓɛ yotu te yi tí gwe se na.
54Komɛ yotu te yikɛ yi ɓɛ nde, yo ɓɔ̂ku kɛ́ ta yeŋsa ɓɛ yikɛ yi tí ɓɔ kɛ́, sendi, komɛ yotu te yikɛ yi saŋgwa nɛ sɔŋ kɛ́ ta yeŋsa ɓɛ yikɛ yi tí gwe se na, komɛte, mɛlɛpi mɛte yi ɗiyɛ kɛtinate kɛ mɛkana mɛ Njambiyɛ nde: ‹Ŋgaŋ ɗyambi sima si mɛnɔ sɔŋ kɛ́› ta si tondɔ. 55‹Ma sɔŋ, ɗeti yɔ ɓa we? Ma sɔŋ, batal yɔ ɓa we?› 56Batal te yi sɔŋ, yo mɛɓeyɔ, ma ɗeti mɛɓeyɔ wúla kɛ mɛmboŋga. 57Ndi nde, wosoko nɛ Njambiyɛ, kɛto a nya wusɛ ɗeti te yi laŋsa nɛ nje Nyaŋgwɛ Kumande wusu Yesus Krist!
58Ɗete, wunɛ njɔŋ, sɔŋ temɔ mbɛ, wunɛ sûm kol ɗiyɔ nɛ ŋgbiŋgim kelɔ mɛsay mɛ Nyaŋgwɛ Kumande kimɔte kɛ̀ nɔ mbɔmbu. Wunɛ dûkwɛ nde, mɛsay mɛte yi wunɛ kelɛ nɛ ɗeti Nyaŋgwɛ Kumande kɛ́ tí gwe mɛsɛŋgɛ na.
16Kasi wesiɗya mɔni yí kamɛ
nɛ ɓotu ɓe Njambiyɛ
1Kɛ kasi wesiɗya mɔni te yi kamɛ nɛ ɓotu ɓe Njambiyɛ, wunɛ sendi, wunɛ kêl nda yi mi pɛsima nyɛ mɛnjɔŋ mɛ ɓotu ɓete ɓe tikɛ temɔ kɛ yi Kumande Yesus kɛ mɛnɛti mɛ Galasi kɛ́. 2Mumɔ hɛnɛ kɛ njoka yun sôŋa yaŋa tikɔ nɛ naŋ kɛ bosa yesɔ te ɛ kandɛ jɔnja sɔndi ɓeŋgwɛ ɓuyɔ yasi te yi nyɛ ta sɔmbɔ kɛ́, kambɔ wunɛ mɛ nje wesiɗye sendi yiŋa yasi komɛ mi ta ɗya̧ kɛ́. 3Wunɛ tɔ̂ka ɓotu ɓete ɓe wunɛ kwaɗyɛ. Ɗete, komɛ mi ta ɗya̧ kɛ́, mi ta tomɔ ɓo nɛ mɛkana yí kɛ̀ tikiɗye nɛ mɔni te yi wunɛ ndɛmma kɛ́ kɛ Yerusalɛm. 4Ŋgɛ ɓɛ nde, mi kɛ̂n, sinɛ ɓo má kɛ̀.
Mɛkɛndi mɛte yi Pol kwaɗyɛ kelɔ kɛ́
5Mi ta kwa̧ nɛ Maseduwan yí kɛ̀ nɔ pɛ yun, kɛto mi ta kwa̧ nɛ mate. 6Mi táka nde, sinɛ wunɛ ta pa ya ko siɗyɛ ŋgimɔ abekata, yaka nɔ, nɛ́ wunɛ kam mi, nɛ́ mi kum kɛ mbɛy te yi mi ta kɛ̀ kɛte kɛ́. 7Kɛ kɛndi te yikɛ, mi yeti kɛ kwaɗyɛ kwa̧ kwey nɛ kwey na. Ŋgɛ Nyaŋgwɛ Kumande jayɛ, sinɛ wunɛ ta pa kwaŋɗye mɔnɔ mɛtu. 8Ndi nde, mi ta pa ɗiyɔ kɛ Efɛs kumɔ kɛ jesɔ Paŋtekot, 9kɛto Njambiyɛ ma ɓutɛ nyaŋgwɛ nje kelna kimɔ mɛsay nyɛ mi. Ma ɓependɔ nɛ ɓuyɔ sendi. 10Ŋgɛ Timɔte ɗya̧ wɛri, wunɛ kêl nde, a ɗîy kɛ njoka yun kinɛ wɔ̧ na, kɛto a kɛ kelɔ sendi mɛsay mɛ Nyaŋgwɛ Kumande nda mi. 11Mumɔ wɛtɛ nɛ wɛtɛ tî yɛlkwɛ nyɛ na. Wunɛ kâma nyɛ, na tɔki nje nɛ tɛ, na yɔkwɛ nje dolɔ mi, kɛto mi kɛ laɗye nyɛ sinɛ ɓenjɔŋ ɓusu. 12Ma kɛ kasi maŋ wusu Apolos, mi ŋgwɛtama ɓuɗyate nɛ nyɛ nde, a kɛ̂n kɛ̀ ɓɛŋɛ wunɛ ɓenɛ ɓaŋa ɓenjɔŋ ɓusu, yasi wɛtɛ, a tì ɓɛ nɛ yɛsiɗyɛ kɛnate ndana na, a ta disɔ kɛ̀ komɛ nyɛ ta ɓɛ nɛ ŋgimɔ kɛ́.
Njena lɛpi
13Wunɛ ɗîy mɛjemsiɗyɛ tikɔ temɔ nɛ ŋgbik kɛ yi Njambiyɛ. Wunɛ ɓɛ̂ki nɛ nyan nda ɓembam, ɓɛ nɛ ɗeti. 14Yasi hɛnɛ te yi wunɛ kelɛ, wunɛ kêl yo nɛ temɔ te yi mɛkwaɗya. 15Wunɛ njɔŋ, mi kɛ kwaɗyɛ lɛpɔ sendi yiŋa yasi nyɛ wunɛ, yo nde: Wunɛ duwa̧ mɔy tu̧ Stefanas. Nɛ duwa̧ nde, yo bosa ɓotu ɓete ɓe yeŋsama temɔ jayɛ Njambiyɛ kɛ mɛnɛti mɛ Akay, ɓo nya sosu yan hɛnɛ kɛ kamna ɓotu ɓe Njambiyɛ. 16Wunɛ wôkunaŋgwɛ nɛ njɛl ɓomɔ nda ɓɛte, wokuna sendi nɛ ɓomɔ hɛnɛ ɓe kelɛ kwalɔ mɛsay mɛte yite ɓaka. 17Mi nɛ mɛsosa yí ɓɛŋɛ Stefanas nɛ̀ Fɔrtunatus nɛ̀ Akayikus, kɛto ɓo nja̧ ɓɛŋɛ mi kɛ numbu yun. 18Ɓo nja̧ wɛɗye temɔ mbɛ nda yi ɓo wɛɗya nɛ yun sendi kɛ́. Ɗete, wunɛ jâya njɛl ɓomɔ nda ɓɛte. 19Mɛnjɔŋ mɛ ɓotu ɓete ɓe tikɛ temɔ kɛ yi Kumande Yesus kɛ mɛnɛti mɛ Asi ɓaka kɛ nyɛnɔ wunɛ. Akilas ɓenɛ Pirisil ɓu̧ njɔŋ ɓotu ɓete ɓe tikɛ temɔ kɛ yi Kumande Yesus ɓe ɗiki wesiɗya kanɔ Njambiyɛ kɛ tu̧ ɗyan ɓaka kɛ nyɛnɔ wunɛ ɓuɗyate kɛ ɗinɔ Nyaŋgwɛ Kumande. 20Ɓemaŋ ɓusu ɓe woŋga hɛnɛ kɛ nyɛnɔ wunɛ. Wunɛ nyɛ̂nnaŋgwɛ tandɛ yun wusa nda ɓotu ɓe Njambiyɛ. 21Yí nyɛnɔ nɛ wunɛ, yo gba mi Pol kɛtɛ yite nɛ gba ɓɔ mbɛ. 22Ŋgɛ mumɔ ti kwaɗyɛ Nyaŋgwɛ Kumande na, na ɓɛ̂ki nɛ mɛkita. *Maranata! Yite nde: Nyaŋgwɛ Kumande, inja! 23Kumande Yesus kêl ŋgikwa nɛ wunɛ. 24Temɔ mbɛ kɛ yotu yun hɛnɛ, kɛto sinɛ ɓe Krist Yesus mɛ saŋgwate.