Матфей

Матфейнің Чахсы Хабары

Христианнар кибірі пу Чахсы Хабарның авторына Матфей Левийні санапча. Ол албан чығҷаң кізі полған Аны Иисус Христос Позынаң хада парарға хығырған паза он ікі илҷізінің пірсі поларға турғысхан.

Матфей позының Чахсы Хабарын ӧӧнінде еврей хығырығҷыларына пасхан полған. Тархынны ӱгренчеткеннернің хай піреелері, тізең, ол киндені Матфей пастап еврей алай арамей тілінең пасхан, соонаң на грек тіліне тілбестеен тіп, санапчалар. Матфей позының киндезін Иисустың пурунғыларынаң пасти пасча. Ол Иисусты еврейлернің Адазы Авраамның паза Израиль ханы Давидтің кӧні тӧлі полчатханын кӧзітче. Матфей, пурунғы Молҷаға удаа сылтанып ала, еврей ухаанҷылары чоохтааны хоостыра, Назареттең сыххан Иисус Худай таллаан Хан паза Арачылағҷы полчатханын киртістіг киречілепче. Ол ідӧк Иисустың чоохтарына паза ӱгредиине кӧп хайығ (прай кинденің тӧртінҷі чардығынҷа) айландырча. Матфейнің Чахсы Хабарында Иисус, Худайның Чахиин чарыда чоохтаҷаң паза Худай хан-чирінеңер ӱгретчең Худайдаң пирілген ӱлгӱзі пар ӱгретчі чіли, кӧзіділче. Матфей Иисустаңар ӱгредігні сағызы хоостыра пис чара пӧлче: 1) Тағда ӱгреткені (5–7 пастағлар), 2) илҷілерге Чахсы Хабарны тарадарға чахаанынаңар (10-ҷы пастағ), 3) Худай хан-чирінеңер кип-чоохтар (13-ҷі пастағ), 4) Христостың чахсы ӱгренҷізі хайди полардаңар ӱгреде чоохтааны (18-ҷі пастағ), 5) тилекейні килер тустарда ниме сағыпчатханнаңар (24–25-ҷі пастағ). Матфейнің киндезіне ідӧк пасха Чахсы Хабарларда чох полған 10 кип-чоох кірче.

Иисус Христостың ӧбекелері

(Лк 3:23-38)

¹ Иисус Христостың ӧбекелері: Ол Давидтің# паза Авраамның# тӧлі полча. Аның ӧбекелері мындағлар: ² Авраамнаң Исаак тӧреен. Исаактаң – Иаков, Иаковтаң – Иуда паза аның харындастары. ³ Иуданаң Фамарьдаң Фарес паза Зара тӧрееннер. Фарестең Есром тӧреен, Есромнаң – Арам. ⁴ Арамнаң Аминадав тӧреен, Аминадавтаң – Наассон, Наассоннаң – Салмон. ⁵ Салмоннаң Рахавтаң Вооз тӧреен. Воознаң Руфтаң Овид тӧреен. Овидтең – Иессей. ⁶ Иессейдең Давид хан тӧреен, Давид ханнаң Соломон тӧреен. Соломонның іҷезі, тізең, пастап Уриейнің ипчізі полған. ⁷ Соломоннаң Ровоам тӧреен, Ровоамнаң – Авий, Авийдең – Аса. ⁸ Асадаң Иосафат тӧреен, Иосафаттаң – Иорам, Иорамнаң – Озий. ⁹ Озийдең Иоафам тӧреен, Иоафамнаң – Ахаз, Ахазтаң – Езекий. ¹⁰ Езекийдең Манассий тӧреен, Манассийдең – Амон, Амоннаң – Иосий. ¹¹ Иосийдең Иоаким тӧреен Иоакимнең – Иехоний паза аның харындастары. Олар прайзы Израиль чоны Вавилонзар сӱрдірер алнындох, тӧрееннер. ¹² Вавилонзар сӱрдірген соонда, Иехонийдең Салафииль тӧреен. Салафиильдең Зоровавель тӧреен. ¹³ Зоровавельдең Авиуд тӧреен, Авиудтаң – Елиаким, Елиакимнең – Азор. ¹⁴ Азордаң Садок тӧреен, Садоктаң – Ахим, Ахимнең – Елиуд. ¹⁵ Елиудтаң Елеазар тӧреен, Елеазардаң – Матфан, Матфаннаң – Иаков. ¹⁶ Иаковтаң Марияның ирі Иосиф тӧреен. Мариядаң, тізең, Иисус тӧреен. Аны Мессий-Христос# тіп адаҷаңнар. ¹⁷ Ана іди Авраамнаң Давидке теере прай он тӧрт тӧл полған, Давидтең дее Вавилонзар сӱрдіртчең тусха теере он тӧрт тӧл сыххан, Вавилонзар сӱрдірткеннең пеер Мессий-Христос тӧреен тусха теере он тӧртӧк тӧл.

Иисус Христостың тӧреені

(Лк 2:1-7)

¹⁸ Мына піди Иисус Христос тӧреен. Аның іҷезі Мария паза Иосиф хоных хонарға молҷас салған полғаннар, че Мария, хоных хонғалаххаох, Худай Худынаң азах аар пол партыр. ¹⁹ Иосиф, тізең, аның ирі+ 1:19 Иудейлернің кибірі хоостыра хоных хонарға молҷас салған соонда, той полғалахха даа читтер ирепчее саналҷаңнар че хада чуртабаҷаңнар. , арығ чӱректіг кізі полған, аннаңар Марияны, тылаасха кір парбазын тіп, сым-туюххан позыдыбызарға иткен. ²⁰ Че ол іди идерге сағын чӧрген туста, тӱзінде андар Хан Худайның# ангелі# киліп, теен:

– Давид тӧлі, Иосиф! Мариядағы пала Худай Худынаң, аннаңар аннаң хоных хонарға хорыхпа. ²¹ Мария Оол тӧрідер. Ол Позының чонын чазыхтардаң# арачылир, аннаңар Аны Иисус тіп адап саларзың.

²² Прай пу ниме, Хан Худайның Позының ухаанҷызы# пастыра чоохтааны тол парар ӱчӱн, пол парған: ²³ «Хыс+ 1:23 Хыс – пу сӧс грек тілінде ир кізінең чағын палғалыста полбаан хысты таныхтапча. , азах аар пол парып, Оол тӧрідер. Аны Еммануил тіп адап саларлар». Еммануил «Худай піснең хада» теені полча.

²⁴ Иосиф, усхун парып, Хан Худайның ангелінің чахиин толдырып, Марияны ал салған. ²⁵ Че Мария позының Оолғын тӧріткенҷе, ол ағаа теңмеен. Иосиф тӧреен паланы Иисус тіп адап салған.

Іскертін килген хыйғалар

¹ Ирод ханның тузында Иудей чиріндегі Вифлеем саарда Иисус тӧреен. Олох туста іскертін килген хыйғалар, Иерусалимзер киліп, сурғаннар:

– ² Иудей ханы поларға тӧреен Пала хайдадыр? Піс, іскеркіде Аның чылтызын кӧр салып, Ағаа пазырарға килдібіс.

³ Аны ис салып, Ирод хан паза аннаң хада Иерусалимдегі прай чон тың ӱрӱк парған. ⁴ Ирод хан, улуғ абыстарны# паза чонның Моисей Чахии# пілігҷілерін чыып алып, олардаң сурған:

– Хайда Мессий-Христос# тӧрир полған?

– ⁵ Иудей чиріндегі Вифлеемде тӧрирге кирек. Ухаанҷы піди пасхан нооза: «Израиль чонымны хадарҷаң Устағҷы синнең сығар. Аннаңар син дее, Иуда чиріндегі Вифлеем, Иуданың ӧӧн саарларынаң пір дее кічіг нимессің», – тіп нандырғаннар ағаа олар.

⁷ Андада Ирод, іскертін килген хыйғаларны позынзар сым-туюххан хығырып алып, олардаң чылтыс сыххан тустаңар піліп алған. ⁸ Анаң оларны Вифлеемзер ызып, чоохтаан:

– Парыңар, ол Час Паладаңар прай нимені чахсы иде піліп алыңар. Таап алзаңар, мағаа искіріңер. Мин дее, парып, Ағаа пазырим.

⁹ Олар, ханны истіп алып, чол сығыбысханнар. Іскеркіде кӧрген чылтыс амды оларның алнынҷа парып одырған. Олар, тізең, ол чылтысты кӧр салып, уғаа тың ӧрін парғаннар. Іди пара-пара, ол чылтыс Час Пала полған орыннаң чіке турыбысхан. ¹¹ Анаң олар, туразар кіріп, Час Паланы паза Аның іҷезін Марияны кӧр салғаннар. Тізекке тӱзіп, Аны аарлап, сундухтарын азып, Час Палаа сыйыхтарын пиргеннер: алтынны паза тадылығ чыстығ ладаннаң смирнаны. ¹² Соонаң олар, тӱстерінде Ирод ханзар айланмастаңар танығ алып, пасха чолҷа чир-суғларынзар парыбысханнар.

Иосифтің Египетсер тискені

¹³ Олар парыбысханда, Хан Худай ангелі, Иосифке тӱзінде киліп, теен:

– Ирод пу Час Паланы, ӧдір саларға харазып, тілеп чӧрер. Тур, Час Паланы паза іҷезін алып, Египетсер тис. Анда мин искіріг пиргенҷе пол тур.

¹⁴ Иосиф, турып алып, Час Паланы паза іҷезін алып, хараазын Египетсер парыбысхан. ¹⁵ Анда ол Ирод ӱреенҷе полған. Хан Худайның: «Египеттең Оолғымны нандыра хығырдым», – тіп ухаанҷыдаң пастыра чоохтаан сӧстері тол парар ӱчӱн, ол ниме пол парған.

Кічіг палаларның ӧдірткені

¹⁶ Андада Ирод, іскеркі хыйғаларға алаахтырт салғанын піл салып, уғаа тың тарын парған. Анаң Вифлеемдегі паза ол ибіре чирлердегі ікі частығ палаларны паза аннаң даа кічіглерні, хыйғалардаң піліп алған тусха килістіре тӧреен час палаларны, прай чох ит саларға чахығ ысхан. ¹⁷ Ол туста ухаанҷы Иеремий искірген ухаанҷылас толған: ¹⁸ «Сыыт, ылғас паза илбек орлас Рама аалда истілче. Рахиль позының палаларына ылғапча, палалары чох пол парғаннаңар, позын часхарынарға хынминча».

Иосифтің Египеттең айланғаны

¹⁹ Ирод ӱреен соонда, Египеттегі Иосифке, тӱзінде Хан Худайның ангелі киліп, ²⁰ теен:

– Тур, Час Паланы паза іҷезін алып, Израиль чирінзер пар. Час Паланың тынын чох идерге тілеп чӧргеннер ӱреп пардылар.

²¹ Иосиф, турып, Час Паланы паза іҷезін алып алып, Израиль чирінзер айланған. ²² Че Иудей чирінде Ирод пабазының орнына Архелай хан полчатханын истіп, Иосиф андар парарға хорыххан. Тӱзінде чахығ алып, ол Галилей# чирінзер парған. ²³ Андар парып, Назарет тіп адалчатхан саарда чуртап сыххан. Хан Худайның ухаанҷылар пастыра: «Иисусты Назорей адап саларлар» тіп чоохтанған сӧстері тол парар ӱчӱн, іди полған.

Кіреске тӱзірҷең Иоанның ӱгреткені

(Мк 1:1-8; Лк 3:1-9, 15-17; Ин 1:19-28)

¹ Ол кӱннерде Кіреске тӱзірҷең# Иоанн, киліп, Иудей тіп адалчатхан хуу чазыда ӱгреткен.

– ² Тигір хан-ӱлгӱзі чағдап килді, аннаңар, чазыхтарыңнаң хыйа полып, Худайзар айланыңар, – теен ол.

³ Мына ол – Исаий ухаанҷы чоохтаан кізі. Аннаңар Исаий піди теен:

– Хуу чазыда ӱн истілче: «Хан Худайға чол тимнеп пиріңер, кӧні идіңер Аның чолларын».

⁴ Позы, тізең, Иоанн тибе хылынаң соххан кип-азахтығ, пилінде тууп хурлығ полған, чиизі, тізең, чазы мӧӧдінең сарысхалар полған. ⁵ Андар кізілер Иерусалимнең, прай Иудей чирінең паза Иордан суғның ибіркі чирлерінең чыылҷаңнар. ⁶ Иоанн оларны, чазыхтары ӱчӱн пыросынған соонда, Иордан суғда кіреске тӱзірҷең.

⁷ Иоанн, позынзар фарисейлернің паза саддукейлернің# аразынаң кӧп кізі кіреске тӱзерге килчеткенін кӧріп, оларға теен:

– Чылан тӧлі! Кем сірерге Худай ызар чарғыдаң тизіп аларзар тіп чоохтап пирген? ⁸ Чазыхтарыңнаң хыйа полчатханын киречілир ӱчӱн, турыстығ киректер идіңер. ⁹ Постарыңнаңар, «Пістің пабабыс Авраам» тіп, сағынмаңар даа. Тіпчем сірерге, Худай Авраамға пу тастардаң даа палалар чайап полар. ¹⁰ Ағастар тӧзінде палты чатча. Чахсы чистек пирбинчеткен полған на ағас, кизе сабылып, отха тасталар. ¹¹ Мин сірерні, Худайзар айланып, чазыхтарыңнаң хыйа полғаннарыңны таныхтап, суғда кіреске тӱзірчем, че соомҷа Килчеткені миннең улуғ. Мин Аның ӧдігін дее апарарға турыстығ нимеспін. Ол сірерні Худай Худынаң паза отнаң кіреске тӱзірер. ¹² Аның сарғаазы холында, Ол пуғдайын, сарғабызып, аңмарынзар чыып салар. Хооғын, тізең, успас отнаң ӧртебізер.

Иисус Христостың кіреске тӱскені

(Мк 1:9-11; Лк 3:21-22)

¹³ Иисус, Аны Иоанн кіреске тӱзірзін тіп, Галилей чирінең Иорданзар килген. ¹⁴ Иоанн, тізең, Аны тохтадып, теен:

– Мағаа Синнең пастыра кіреске тӱзерге кирек, Син, тізең, минзер килчезің!

¹⁵ Че Иисус ағаа нандырған:

– Сағам піди ползын. Худай пістең сағыпчатхан прай орта киректерні толдыр саларға кирекпіс.

Андада Иоанн ідӧк чарат салған. ¹⁶ Иисус, кіреске тӱзіп, суғдаң сыххандох, тигір Ағаа азыл парған, олох туста Иоанн Худай Худы Иисуссар тахырах хус чіли тӱзіп, Ағаа одырыбысханын кӧр салған. ¹⁷ Ол туста тигірдең ӱн истілген:

– Пу Минің хынған Оолғым, Ол Минің кӧңніме тың кірче.

Иисустың хыҷаландыргханы

(Мк 1:12-13; Лк 4:1-13)

¹ Иисус кіреске тӱскен соонда, Худай Худы Аны, сайтанның# хыҷыхтаныстарын иртсін тіп, хуу чазызар апарған. ² Анда хырых кӱн паза хырых хараа пір дее ниме чібин, Иисус тың астап парған. ³ Анаң, Аныңзар хыҷыхтандырҷаң сайтан киліп, теен:

– Син сынап Худай Оолғы полчатсаң, пу тастар халасха айлан парзыннар тіп чоохтан.

⁴ Че Иисус ағаа піди нандырған:

– Худай Пічиинде# піди пазыл парған: «Кізі чалғыс халаснаң на нимес, че Худайның полған на сӧлеен сӧзінең чуртидыр».

⁵ Андада сайтан Аны, Иерусалим тіп ызых саарзар ағылып, храм# хырының пулиинда турғыс салып, ⁶ пазох тіпче Ағаа:

– Син Худай Оолғы полчатсаң, мыннаң чирзер сегірібіс. «Худай Позының ангеллеріне Сині арачылирға чахығ пирер, олар, тізең, Сині, холға хаап, азахтарыңны тасха даа теертпин, апарарлар» тіп пазылған нимес пе зе?

– ⁷ Че анда: «Хан Худайны, Худайыңны сынаба» тіп пазылғанох, – нандырған ағаа Иисус.

⁸ Сайтан, тізең, Аны уғаа пӧзік тағ ӱстӱнзер апарып, чир ӱстӱндегі прай хан-чирлерін паза оларның пайын паза сілиин Ағаа кӧзідіп, ⁹ теен:

– Тізекке тӱзіп, мағаа пазырзаң, прай пу нимені Сағаа пирібізербін.

– ¹⁰ Хыйа пар Миннең, сайтан. Худай Пічиинде піди пазыл парған: «Позыңның Хан Худайыңа пазыр паза Аның на нымысчызы пол», – теен ағаа андада Иисус.

¹¹ Мынзын истіп, сайтан Аны тастап парыбысхан, сах андох ангеллер, киліп, Иисусха полысханнар.

Иисус Галилей чирінде

(Мк 1:14-15; Лк 4:14-15)

¹² Иисус, Иоанны харибге одырт салғаннарын ис салып, Галилей чирінзер парыбысхан. ¹³ Ол, Назареттең сығып, Завулон паза Неффалим чирлерінзер киліп, Галилей кӧлінің хазындағы Капернаум саарда чуртап сыххан. ¹⁴ Іди ухаанҷы Исаий чоохтаан ниме тол парған: ¹⁵ «Завулон паза Неффалим, талайзар парчатхан чолдағы чирлер, Иордан суғның озархызы, Галилей чирі – аймах-пасха чоннарның чирі! ¹⁶ Харасхыда одырчатхан чон илбек чарыхты кӧр салған, ӧлім кӧлек тӱзірген чирде чуртапчатхан чонға таң чарып килген».

¹⁷ Ол тустаң сығара Иисус ӱгредіп пастаан паза чоохтаан:

– Тигір хан-ӱлгӱзі чағдап килді, аннаңар, чазыхтарыңнаң хыйа полып, Худайзар айланыңар

Иисустың пастағы ӱгренҷілерінеңер

(Мк 1:16-20; Лк 5:1-11)

¹⁸ Пірсінде Иисус, Галилей кӧлі хазынҷа парчадып, ікі харындасты кӧр салған. Пётр тіп ады-солалығ Симон паза аның харындазы Андрей сӧзірбелерін кӧлзер тастапчатханнар. Олар палыхчылар полғаннар. ¹⁹ Иисус оларға теен:

– Минің соомҷа парыңар, Мин сірерні, палых тутханни, кізілерні тут полар ит саларбын.

²⁰ Олар сах андох, сӧзірбелерін тасти, Аның соонҷа пар сыхханнар. ²¹ Аннаң андар парчадып, Иисус Зеведейнің оолларын Иаковнаң Иоанны кӧр салған. Олар, Зеведейнең кимеде одырып, сӧзірбелерін тағырапчатханнар. Иисус Зеведейнің оолларын даа хығырып алған. ²² Сах андох, пабазын паза кимені тасти, харындастар Аның соонҷа пар сыхханнар.

Иисустың ӱгреткені паза имнеені

(Лк 6:17-19)

²³ Иисус, синагогаларда+ 4:23 Синагога – иудейлернің Худай Пічиин хығырарға паза ӱзӱрерге чыылысчаң туразы. Кӧр чарыдығлығ сӧстікте. ӱгредіп, Тигір хан-чирінеңер# Чахсы Хабарны чоохтап, аймах-пасха ағырығлардаң ағырчатхан алай сағ чохтанчатхан кізілерні имнеп, прай Галилей чирінҷе чӧрген. ²⁴ Иисустаңар хабар прай Сирий чирінҷе тараан. Андар чадығдағыларны, аймах ағырығларға пастырчатханнарны, талчатханнарны, айна# кіргеннерні, алҷаахханнарны, чӱллері пос кізілерні – прайзын ағыл килҷеңнер. Иисус прайзын чазылдырған. ²⁵ Галилей чирінең паза Он саар чирінең, Иерусалимнең паза Иудей чирінең, Иордан суғның озаринаң даа кӧп кізі Аның соонҷа пар сыххан.

Тағдағы ӱгредіг

(Лк 6:20-23; Лк 14:34-35; Мк 9:50)

¹ Иисус, чонның кӧп чыыл парғанын кӧріп, тағзар сыххан. Анда Ол одыр салғанда, ӱгренҷілері Аныңзар пас килгеннер. ² Иисус, оларны ӱгредіп, піди чоохтаан:

– ³ Часкалығлар Хан Худайны киректепчеткеннер, олар Тигір хан-чирінилер!

⁴ Часкалығлар ылғапчатханнар, Худай оларны часхарар!

⁵ Часкалығлар амыр хылыхтығлар, тилекей оларға пирілер!

⁶ Часкалығлар орта нимее астап-сухсапчатханнар, Худай оларны тосхырар!

⁷ Часкалығлар паарсахтар, оларға даа Худай паарсир!

⁸ Часкалығлар арығ чӱректіглер, олар Худайны кӧрерлер!

⁹ Часкалығлар амыр хоных ӱчӱн тоғынчатханнар, олар Худай палалары адаларлар!

¹⁰ Часкалығлар орта нименің ӱчӱн сӱрдіртчеткеннер, олар Тигір хан-чирінилер!

¹¹ Часкалығзар, хаҷан Минің ӱчӱн сірерні, сӧклеп, сӱрчетселер паза сірердеңер чойланып чабал чоохтапчатсалар! ¹² Тигірде сірерні илбек тӧлег сағыпча, аннаңар ӧрініңер паза кӧглеңер. Сірернің алнында даа чуртаан ухаанҷыларны ідӧк сӱрҷеңнер.

¹³ Сірер – чирнің тузызар. Тустың ачии сых парза, аны ачығ хайди идіп аларзың? Ол, кізілернің азахтары алтына тасталып, типселердең пасха паза пір дее нимее чарабас. ¹⁴ Сірер чир ӱстӱнің чариизар. Тағ пазындағы саар чазын пола чоғыл. ¹⁵ Чарытхыны, тамызып алып, ідіс алтына сухпинчалар, че ол турада кізілернің полғанына ла чарир иде кӧріндіре турадыр. ¹⁶ Сірернің дее чарытхыларың кізілерге іди чарызын, олар сірернің чахсы киректеріңні кӧрзіннер паза Тигірдегі Пабаңарны сабландырзыннар.

Моисей Чахиинаңар ӱгредіг

– ¹⁷ Мині Моисей Чахиин алай ухаанҷыларның пасханын чох идерге килген тіп, сағынмаңар. Мин оларны чох идерге нимес, че толдырарға килгем. ¹⁸ Сынны сірерге чоохтапчам, тигірнең чир чіт парбаанда паза прай ниме чох пол парбаанда, Моисей Чахииндағы пір сӧс тее, пір танығ даа чітпес. ¹⁹ Аннаңар кем пу чахығларны кӧмес тее сайбабысса паза пасхаларын іди идерге ӱгретсе, ол Тигір хан-чиріндегілернің иң кічиине саналар. Че кем, чахығларны прай толдырып, пасхаларын даа іди идерге ӱгретсе, ол Тигір хан-чиріндегілернің иң улиина саналар. ²⁰ Тіпчем сірерге, ол чахығларны Моисей Чахии пілігҷілерінең паза фарисейлердең артых толдырбазар, Тигір хан-чирінзер кір полбассар.

Тарыныстаңар

– ²¹ «Ӧдірбеңер. Ӧдірген кізі чарғылададыр», – тіп, пурунғыларға чоохталғанын искезер. ²² Тіпчем сірерге, позының харындазына тиктең чабалланчатхан полған на кізі чарғыладарға кирек. Кем харындазын «нимее чарабаан» тир, ол Ӧӧркі чарғыда чарғыладар. Кем харындазын «алығзың» тир, ол кӧйчеткен кӧлзер тастаттырарға чарғыладар. ²³ Аннаңар, сыйииңны тайығ салҷаң орынзар# ағыл киліп, харындазыңның сағаа тарынчатханын сағысха кир киліп, ²⁴ сыйииңны, тайығ салҷаң орындох халғыс салып, пастап, парып, харындазыңнаң чаразып ал, анаң нандыра киліп, сыйииңны тайыға сал. ²⁵ Пірее кізі сині чарғаа пирерге итчетсе, андар читкелеккеӧк, сині чарғыҷаа пирібіспезін тіп, чарғыҷы, тізең, хадағҷаа, анзы даа сині харибге кир салбазын тіп, ыырласхан кізіңнең чолдох чаразып ал. ²⁶ Сынны чоохтапчам сағаа: ахчаңны тооза пир салбаанда, син андартын сых полбассың.

Оралыс чӧрбе

– ²⁷ «Оралыс чӧрбе», – тіп, пурунғыларға чоохталғанын искезер. ²⁸ Амды, тізең, тіпчем сірерге: пасха ипчізер хыҷаланып кӧрчеткен полған на ир кізі чӱреенде анынаң хонғанға саналча. ²⁹ Оң харааң сині чазыхха сухчатса, ол харааңны, сығара тартып, позыңнаң хыйа тастабыс. Сағаа прай позыңны пӱкӱлге кӧйчеткен кӧлзер тастаттырғанҷа, идіңнің пірее ле чардығы чох иділзе, хай-хай чахсы полар. ³⁰ Оң холың сині чазыхха сухчатса, ол холыңны ӱзе саап, позыңнаң хыйа тастабыс. Прай позыңны кӧйчеткен кӧлзер тастаттырғанҷа, идіңнің пірее чардығы чох иділзе, сағаа хай-хай чахсы полар.

Чарылыстаңар

– ³¹ «Ипчізінең чарылысчатхан кізі чарылысчатханнарын киречілепчеткен пічікті ипчізіне пирзін», – тіп, чоохталғанох. ³² Амды, тізең, сірерге тіпчем: ир кізі, ипчізі ирлернең оралысханы ӱчӱн нимес, че пасха сылтағлар ӱчӱн аннаң чарылысчатса, позы ипчізіне ирлернең оралызарға сылтағ пирче. Ирінең чарылысхан ипчіні алчатхан кізі дее ипчінең оралысчатханға саналча.

Сӧс пирердеңер

(Мф 19:9; Мк 10:11-12; Лк 16:18)

– ³³ «Пирген сӧзіңнең хыйа полба, че Хан Худайға пирген сӧстеріңні толдыр тур», – тіп, пурунғыларға чоохталғанын искезер. ³⁴ Мин, тізең, сірерге тіпчем: пір дее сӧс пирбе. Тигір Худайның ӱлгӱ сіреезі полча, аннаңар аның адынаң обалланма. ³⁵ Чир-чалбах Худайның азаан тынандырчатхан орын полча, аннаңар аның даа адынаң обалланма, Иерусалим илбек ханның саары полча, аннаңар аның даа адынаң обалланма. ³⁶ Син пір састы даа ах алай хара ит полбассың, аннаңар позыңның пазыңнаң даа обалланма. ³⁷ Сӧстерің «Йа» алай «Чох» ползын. Аннаң артых чоохтанғаны сайтаннаң.

Ӧс алардаңар

(Лк 6:29-30)

– ³⁸ «Кӧс ӱчӱн кӧс», «тіс ӱчӱн тіс», – чоохталғанын искезер. ³⁹ Мин, тізең, тіпчем сірерге: чабал итчеткен кізее тоғырланма. Че пірее кізі оң наағыңнаң сабысса, син ағаа сол наағыңны тут пир. ⁴⁰ Піреезі, чарғылазып, кӧгенеең алып аларға итсе, син ағаа тастындағы даа кип-азааңны пирібіс. ⁴¹ Піреезі сині позынаң хада пір пирстаҷа парарға кӱстезе, син анынаң хада ікі анҷа парыбыс тур. ⁴² Сурынчатхан кізее пир тур, ӧдіске аларға сағынған кізідең хыйа полба.

Хыныстаңар чахығ

(Лк 6:27-28, 32-36)

– ⁴³ «Чағыныңа хын, ыырҷыңны, тізең, хырт кӧр», – чоохталғанын искезер. ⁴⁴ Мин, тізең, тіпчем сірерге: ыырҷыларыңа хыныңар, сірерні харғапчатханнарны алғап турыңар, сірерні хырт кӧрчеткеннерге чахсы хылыныңар, сірерні хыйыхтапчатханнарның паза хыйа сӱрчеткеннернің ӱчӱн пазырыңар. ⁴⁵ Андада ла сірер Тигірдегі Пабаның ооллары пол парарзар. Ол Позының кӱніне, хомай даа, чахсы даа кізілерге чарыт тур тіп, чахығ пирче, арығ чӱректіг дее, чазыхтығ даа кізілерге наңмыр ыс пирче нимес пе зе? ⁴⁶ Сірер позыңарға хынчатханнарға ла хынчатсар, Худай сірерге нименің ӱчӱн сыйых пирерге кирек? Албан чығҷаңнар# даа ідӧк итчелер нимес пе зе? ⁴⁷ Чағыннарыңнаң на изеннезіп, пасхаҷыл ниме ит салған пол парчазар ба? Худайы чохтар даа іди итчелер нимес пе зе? ⁴⁸ Сірер, тізең, Тигірдегі Пабаңар осхас ӧтіре чахсы полыңар.

Чох кізілерге полызардаңар

– ¹ Кӧріңер! Чахсы киректерні, сірерні кӧрзіннер тіп, кізілер кӧзіне ле итпеңер. Іди итсер, Тигірдегі Пабаңардаң сірерге сыйых киліспес.

² Чох кізілерге чахсы нимелер дее идіп одырчатсаң, чойырхостар итчеткен чіли, позыңнаңар синагогаларда паза тасхар суулап чӧрбе. Олар постарын кізілер алнында махтадар ӱчӱн іди итчелер. Сынны сірерге тіпчем: олар постарының сыйыхтарын амох алып одырчалар. ³ Че чох кізілерге чахсы нимелер итчетсең, оң холыңның ниме итчеткенін сол холың пілбезін. ⁴ Чох кізілерге чахсы итчеткенің кізее пілдіртпес ползын. Пабаң, тізең, кізее пілдіртпин иткеніңні кӧріп, сағаа прайзының кӧзіне сыйых пирер.

Худайға пазырардаңар

(Лк 11:2-4)

– ⁵ Пазырчатсаң, синагогаларда паза тасхар пірее пулуңда турып алып, кізі кӧзіне пазырарға хынчатхан чойырхостар чіли полба. Сынны тіпчем сірерге, олар постарының сыйыхтарын хаҷанох алып алғаннар. ⁶ Син, тізең, пазырчатсаң, тураңа кіріп, ізииң чаап салып, кӧрінминчеткен, че синнең хада полчатхан Пабаңа пазырып ал. Пабаң, тізең, пілдіртпес иде иткеніңні кӧріп, прайзының кӧзіне сағаа сыйых пирер. ⁷ Худайзар сурынып айланчатсаң, пасха худайлығлар чіли, кӧп чоохтанма. Кӧп чоохтанзалар, оларның худайлары оларны истер тіп сағынчалар. ⁸ Олар чіли итпеңер. Пабаңар ниме киректепчеткеннеріңні сірер сурынғалаххаох піледір. ⁹ Сірер, тізең, піди пазырыңар:

Тигірдегі Пабабыс!

Синің Адың сабланзын;

¹⁰ Синің хан-ӱлгӱң пеер килзін.

Чир ӱстӱнде дее, тигірдегӧк чіли,

Синің кӧңніңҷе прай ниме ползын.

¹¹ Піске киректелчеткен халасты пӱӱн пир.

¹² Піс алым тӧлебееннернің пыроларын хайди тастапчабыс,

Пістің дее пыроларыбысты іди таста.

¹³ Пісті хыҷыхтаныстарнаң сыныхтаба, че чабалдаң арачыла+ 6:13 «Чабалдаң арачыла» сӧстер чабал киректерні алай сайтанны таныхтапча поларлар. .

Синің хан-ӱлгӱң дее, кӱзің дее,

Сабланызың даа пар

Паза хаҷан даа полар нооза. Аминь+ 6:13 «Синің хан-ӱлгӱң дее, кӱзің дее, сабланызың даа пар Паза хаҷан даа полар нооза. Аминь» сӧстер иң пурунғы пічіктерде чоғыл. .

¹⁴ Сірер хомай иткен кізілернің пыроларын тастазар, сірернің дее пыроңарны Тигірдегі Пабаңар тастир. ¹⁵ Че сірер хомай иткен кізілернің пыроларын тастабазар, андада Пабаңар даа сірернің пыроңарны тастабас.

Ораза тудардаңар

¹⁶ Ораза тутчатхан туста даа, чойырхостар чіли, мӧңіс сырайлығ чӧрбеңер. Олар, ораза тутчатханын кізілерге кӧзідерге полып, мӧңіс сырайлығ поладырлар. Сынны сірерге тіпчем, олар постарының сыйыхтарын амох алып одырчалар. ¹⁷ Син, ораза тутчатсаң, сазыңны тарап, сырайыңны чууп сал тур. ¹⁸ Ораза тудып, син кізілернің алнында нимес, че кӧрінминчеткен, синнең хада полчатхан Пабаңның алнында турарзың. Синің чазыдыңны кӧрчеткен Пабаң сағаа кӧріндіре сыйых пирер.

Ис-пайдаңар

(Лк 11:34-36; 12:33-34; 16:13)

– ¹⁹ Чир ӱстӱнде ис-пай чығбаңар. Анда аны кӧӧ алай тат чіп салча, алай оғырлар, кіріп, оғырлап парыбысчалар. ²⁰ Че тигірде постарыңа ис-пай чығыңар, анда аны кӧӧ дее, тат таа чібинче, оғырлар даа, кіріп, оғырлап парыбыспинчалар. ²¹ Ис-пайың хайда, чӱреең андох полар нооза. ²² Харах – кізінің ит-сӧӧгіне чарытхы осхас. Аннаңар синің харааң арығ полза, прай позың даа чарых поларзың. ²³ Че харааң хомай полза, прай позың харасхы поларзың. Піди синдегі чарых андағ харасхы полза, андағда позы чи харасхы хайдағдыр? ²⁴ Пір дее кізі ікі пастыхха чалҷы пол полбас. Пірсіне хынып, паза пірсіне, тізең, хыртыстанып, пірсінде кӱстеніп хайынып, паза пірсін нимее салбас. Пір саңай ікізіне, Худайға паза алтынға, чалҷы пол полбассар.

Пір дее нимедеңер сағыссырабаңар

(Лк 12:22-34)

– ²⁵ Аннаңар тіпчем сірерге: чіҷең-ісчең нимедеңер, кисчең кип-азахтаңар сағыссырабаңар. Сірернің чуртазыңар ас-тамахтаң артых нимес пе зе, идіңер, тізең, – кип-азахтаң? ²⁶ Тигірдегі хустарны кӧріңер: олар тамах таа салбинчалар, киспиндеечелер аны, аңмарларына даа тамах чығбинчалар. Тигірдегі Пабаңар оларны азырапча. Сірер олардаң хай-хай артых нимессер бе? ²⁷ Сірернің пірееңер пос кӱстеніп пір харысча даа ӧзіп алар ба ни?+ 6:27 Пу сӧстерні «сірер постарыңның чуртастарыңны кӧмес тее узарат поларзар ба ни» тіп тее піліп аларға чарир. ²⁸ Кип-азахтаңар даа нимее сағыссырапчазар? Кӧріңер, чазыдағы чахайахтар хайдағ сіліглер: тоғынминдаачалар олар, тӱк тее иирбинчелер. ²⁹ Че, тіпчем сірерге, Соломон – Израиль ханы, – позының иң саблығ тузында даа, оларның полғаны ла чіли, сіліг тонан чӧрбеен. ³⁰ Худай, пӱӱнгі кӱнде пар, че таңда песке тасталчаң отты даа піди тонандырчатса, сірерні олардаң артых тонандыр полбас па ни? Сірернің киртіністерің уғаа ас! ³¹ Аннаңар пір дее нимедеңер сағыссырабаңар паза сурбаңар: «Ниме піске чиирге?», «Ниме ізерге?» алай «Кисчең кип-азах полар ба ни?» ³² Прай пу нимелердеңер Худайы чохтар сағыссырапчалар. Тигірдегі Пабаңар сірерге пу нимелернің кирек полчатханын прай пілче. ³³ Сірер, тізең, аның орнына Худай хан-ӱлгӱзін паза Худайның кӧңні толарын тілеңер, пасхазы, тізең, сірерге хоза пирілер. ³⁴ Пу оңдайнаң, таңдағы кӱніңерге сағыссырабаңар. Таңдағы кӱн позы позынаңар сағыссырир. Полған на кӱнге позының сағыссырастары читче.

Пасха кізілерні чарғылабаңар

(Лк 6:37-38, 41-42)

– ¹ Хайдағ чарғынаң чарғылирзар, сах ідӧк позыңар чарғыладарзар; хайдағ синнең синирзер, олох синнең позыңарға синел парар. Аннаңар пасха кізілерні чарғылабаңар, сірерні дее Худай чарғылабас. ³ Син ноға харындазыңның хараандағы сігенні кӧр саладырзың, позыңнинда, тізең, тӧгені дее сизінминчезің? ⁴ Позыңның харааңдағы тӧгее хайығ даа салбин, хайди харындазыңа тіп полчазың: «Хайа, харааңдағы сігенні сығарыбызим?» ⁵ Чойырхоссың син! Пурун позыңның харааңдағы тӧгені ал тастабыс, андада харындазыңның хараандағы сігенні хайди сығарарын кӧрерзің. ⁶ Ызых нимелерні адайларға пирбеңер, олар, айланып, сірерні ыра-чара тартарлар. Нинҷілерні сосхаларға тастабаңар, сосхалар оларны пасхлап саларлар.

Сур, тіле, тохлат

(Лк 11:9-13)

⁷ Полған на сурынған кізі алып алар, тілеен кізі табар, тохлатхан кізее ізік азылар. Аннаңар сурыңар – сірерге Худай пирер, тілеңер – таап аларзар, тохладыңар – сірерге азыл парар. ⁹ Халас сурған оолғына тас пирген паба пар ба сірернің араңарда? ¹⁰ Алай палых сурчатханға чылан пирҷеңзер бе? ¹¹ Аннаңар сірер, чабал даа ползаңар, палаларыңа чахсыны пир пілчетсер, Тигірдегі Пабаңар Аннаң сурынчатханнарға чахсы нимелер хайди пирбес. ¹² Аннаңар кізілер сірерге хайди хылынзыннар тіп сағынчазар, сірер дее оларға ідӧк хылыныңар. Мына мындағ Моисей Чахии паза ухаанҷыларның ӱгредии.

Орта чолҷа парыңар

(Лк 13:24)

– ¹³ Кір турыңар тарғынах ізікче, ӧлімзер ле апарчатхан ізік чалбах поладыр, андар парчатхан чол, тізең, ниик поладыр. Кӧп кізі ол чолҷа парадыр. ¹⁴ Чуртассар апарчатхан ізік тарғынах, андар парчатхан чол, тізең, аар. Оларны таап алчатхан кізі асхынах.

Ағас чистегінең таныстығ

(Лк 6:43-44)

– ¹⁵ Чой ухаанҷылардаң китеніңер. Тастынаң кӧрзе, олар хойларға тӧӧйлер, че істінең олар пӱӱрлер осхастар! ¹⁶ Сірер оларны иткен нимелерінең пілерзер. Іскіт ағастаң виноград алай пуртах оттаң чистек теерчелер бе? ¹⁷ Ідӧк полған на чахсы ағас чахсы чистек пирче, хомай ағас хомай чистек пирче. ¹⁸ Чахсы ағас хомай чистек пире чоғыл, хомай ағас чахсы чистек пире чоғыл. ¹⁹ Чахсы чистек пирбинчеткен полған на ағасты, кизіп, отха тастидырлар. ²⁰ Пу оңдайнаң, чой ухаанҷыларны чистектерінең танирзар.

²¹ Мині «Хан-пигім!# Хан-пигім!» тіпчеткен полған на кізі нимес, че Тигірдегі Пабамның кӧңнін не толдырчатхан кізі Тигір хан-чирінзер кіріп алар. ²² Ол кӱнде кӧп кізі Мағаа тир: «Хан-пигім! Хан-пигім! Синің Адыңнаң ухаанҷылаан нимеспіс пе зе? Синің Адыңнаң айналарны сӱрген нимеспіс пе зе? Синің Адыңнаң кӧп хайхастығ нимелер# иткен нимеспіс пе зе?» ²³ Андада Мин оларға піди нандырарбын: «Мин сірерні хаҷан даа пілбеем. Хыйа парыңар Миннең, Худайҷа полбин, саба итчеткеннер!»

Хыйға паза сағызы чох пӱдірігҷі

(Лк 6:47-49)

– ²⁴ Минің сӧстерімні, истіп, толдырчатхан полған на кізі туразын хайада пӱдірчеткен хыйға кізее тӧӧй. ²⁵ Наңмыр чаап, суғлар тазып, чил хазырланып, ол тураа урунза, анзы, таста турчатханнаңар, аңдарылбинча. ²⁶ Полғаны ла, кем Минің сӧстерім исче, че оларны толдырбинча, ол хумда тура пӱдірген сағызы чох кізее тӧӧй. ²⁷ Наңмыр чаап, суғлар тазып, чил хазырланып, ол тураа урунза, анзы аңдарыл парча. Ол саңай иңзеріл парча.

²⁸ Иисус пу чооғын тоосханда, чон Аның ӱгредиине таңнаан. ²⁹ Ол Моисей Чахии пілігҷілері паза фарисейлер чіли нимес, че ӱлгӱзі пар кізі чіли ӱгретті.

Ходырлығ кізіні имнебіскені

(Мк 1:40-45; Лк 5:12-16)

¹ Иисус тағдаң тӱскенде, Аның соонҷа кӧп чон парған. ² Мына чызығ палығлығ кізі, Андар пас киліп, Аның алнында тізекке тӱзіп, чоохтанған:

– Хан-пигім! Хынзаң, мині арығлап поларзың.

– ³ Йа, хынчам, – тіп ала, холын сунып, ол кізее теертібіскен Иисус.

– Арығ пол пар!

Сах андох чызығ палығлығ кізі арығ пол парған. ⁴ Андада Иисус ағаа теен:

– Кӧр, пірдеезіне чоохтаба! Абыссар парып, позыңның арығ пол парғаныңны кӧзіт; анаң, имненіп алғаныңны киречілирге тіп, Моисей Чахии хоостыра тайығ сал.

Чӱс чааҷы пазының нымысчызының чазыл парғаны

(Лк 7:1-10; Ин 4:43-54)

⁵ Иисус Капернаумзар килгенде, Аныңзар римдегілернің чӱс чааҷының пазы пас киліп, сурынған:

– ⁶ Хан-пиг! Минің нымысчым, чӱллері пос пол парып, ағырып, ибде чатча. Ол тың ирееленче.

– ⁷ Мин, парып, аны имнебізербін, – теен ағаа Иисус.

⁸ Чӱс чааҷының пазы, тізең, нандырған:

– Чох, Хан-пигім! Турама кіреріңе мин турыстығ нимеспін. Син чахығ ла пирібіс, нымысчым хазыхтан парар. ⁹ Минің дее позымнаң пӧзік пастыхтарым пар, позымның даа холымда чааҷылар пар. Чааҷыларымның піреезіне «пар» тізем, анзы парадыр, пасхазына «кил» тізем, ол киледір; нымысчыма «мыны ит» тізем, ол идедір.

¹⁰ Иисус, аны истіп, таңнап, соонҷа парчатханнарға теен:

– Сынны сірерге тіпчем, Мин Израильде дее мындағ киртіністіг кізее тоғаспаам. ¹¹ Тіпчем сірерге, кӧп кізі, іскертін паза кидертін киліп, Тигір хан-чирінде Авраамнаң, Исаакнаң паза Иаковнаң хада стол кистінде одыр салар. ¹² Хан-чирінде поларға салылғаннар, тізең, тастындағы харасхызар сығара сӱрдірерлер. Анда сыыт паза тіс хыҷыразы полар.

– ¹³ Пар, хай син киртінгезің, анҷох сағаа полар, – теен чӱс чааҷының пазына Иисус.

Сах андох аның нымысчызы хазыхтан парған.

Иисус кӧп ағырығ кізіні имнеп салча

(Мк 1:29-34; Лк 4:38-41)

¹⁴ Иисус, Пётрның ибінзер киліп, аның хазинезінің тӧзекте, иді ізіп, ағырығ чатчатханын кӧр салған. ¹⁵ Иисус ол ипчінің холына теңендӧк, аның ағырии ирт парған. Пётрның хазинезі, тур киліп, оларның алнында хайын сыххан. ¹⁶ Иир пол парғанда, Иисуссар айналарға хаптыртхан кӧп кізіні ағыл килгеннер. Иисус сӧснең айналарны сӱрген, прай ағырығ кізілерні, тізең, имнебіскен. ¹⁷ Ухаанҷы Исаийнің «Ол пістің сағ чохтанғаныбысты паза ағырығларыбысты Позына алып алған» теен сӧстері тол парар ӱчӱн, Иисус іди иткен.

Иисустың соонҷа парары

(Лк 9:57-62)

¹⁸ Позынаң ибіре турғлабысхан кізілерні кӧр салып, Иисус ӱгренҷілеріне кӧлнің тігі саринзар кис парыбызарға чахаан. ¹⁹ Че Моисей Чахии пілігҷілерінің пірсі, пас киліп, теен:

– Ӱгретчім! Син хайдар даа парзаң, мин Синің сооңҷа парарбын.

²⁰ Андада Иисус ағаа піди тіпче:

– Тӱлгӱлернің іннері пар, тигірдегі хустарның – уйалары, че Кізі Оолғының#, пазын хыйын салып, тынанып алҷаң орны чоғыл.

²¹ Ӱгренҷілерінің паза пірсі Ағаа теен:

– Хан-пиг! Пастап мағаа, парып, пабамны чыып саларға чарат+ 8:21 Мында пілдізі чоғыл, ол ӱгренҷінің пабазы ӱреп парған ма алай ол пабазы ӱреенҷе аннаң хада поларға сағынған ма. .

²² Че Иисус ағаа теен:

– Син Минің соомҷа пар. Ӧліглер ӧліглерін постары чығзыннар.

Иисустың хазыр чилні тохтатханы

(Мк 4:35-41; Лк 8:22-25)

²³ Иисус кимее одырыбысханда, ӱгренҷілері Аның соонҷа одырғаннар. ²⁴ Ол туста кӧлде хазыр чил пол сыххан, киме салғахтарзар кір парыбыс турған, че Иисус узаан. ²⁵ Андада ӱгренҷілері, пас киліп, Аны усхурыбысханнар.

– Хан-пигібіс! Ал хал пісті! Ӧлерге чӧрбіс! – хысхырғаннар олар.

– ²⁶ Ноға іди тың хорых пардар? Киртіністерің пу ла син ме? – нандырған Иисус.

Анаң тур киліп, чилнең кӧлні тызып, амырирға чоохтаан. Сах андох ап-амыр пол парыбысхан. ²⁷ Ӱгренҷілері, тізең, чапсып, чоохтасханнар:

– Кемдір Ол андағ? Чилнең кӧл дее Аның чооғын исчелер?

Иисустың айнаа хаптырған ікі кізіні арығлабысханы

(Мк 5:1-20; Лк 8:26-39)

²⁸ Иисус, кӧлні кизіп, Гергесин чирінзер читкенде, Ағаа удур айнаа хаптыртхан ікі кізі сыыраттар полчатхан хуюдаң чӱгӱріс килгеннер. Олардаң хорығып, пірдеезі пу чолҷа парарға тідінмеҷең. ²⁹ Олар, килбинең, чабал хысхыр сыхханнар:

– Ниме кирек Сағаа пістең, Иисус, Худай Оолғы? Син пісті, тус читкелеккеӧк, иреелирге килдің ме?

³⁰ Олардаң ырах нимес сосхаларның улуғ ӧӧрі оттап чӧрген.

– ³¹ Син пісті сӱрчетсең, сосхаларның ӧӧрінзер ызыбыс, – сурынғаннар Иисустаң айналар.

– ³² Парыңар, – нандырған айналарға Ол.

Айналар, кізілердең сығып, сосхаларға кір парғаннар. Сах андох прай ӧӧр, пӧзік чардаң суға сегірібізіп, суға пурлух парған. ³³ Сосха хадарчатханнар, чӱгӱрібізіп, саарзар чидіп, прай нимедеңер, ол чабал хуттарға хаптыртхан кізілердеңер дее чоохтап пиргеннер. ³⁴ Андада саарның прай чуртағҷылары, Иисусха удур сығып, Аны кӧр салып, постарының чирінең парыбызарға сурынғаннар.

Иисустың хыймыран полбас ағырығнаң ағырчатхан кізіні имнебіскені

(Мк 2:1-12; Лк 5:17-26)

¹ Иисус, кимее одырып, нандыра кизіп, Позының саарынзар+ 9:1 Капернаумзар. килген. ² Нинҷе-де кізі Аныңзар чӱллері пос кізіні тӧзегінең хадох ағыл килген. Иисус, оларның андағ киртіністерін кӧріп, ағырчатхан кізее теен:

– Ӧрін, оол! Синің чазыхтарың позыдылчалар!

³ Аны истіп, Моисей Чахии пілігҷілерінің хай піреезі сағын салған:

– Ол Худайның ӱлгӱзіне кірісче!

⁴ Иисус, оларның сағыстарын піл салып, теен:

– Ноға чӱректеріңде іди хомай сағынчазар? ⁵ «Синің чазыхтарың позыдылчалар» тирге оой ба алай «Тур, пас чӧр» бе? ⁶ Кізі Оолғының пу чирде чазыхтарны позыдар ӱлгӱзі пар, сірер анзын амох кӧріп аларзар.

Анаң Ол чӱллері пос кізее теен:

– Тур, тӧзегіңні алып алып, ибіңзер пар.

⁷ Ол кізі, турып, ибінзер парыбысхан. ⁸ Анзын кӧрген кізілер уғаа таңнап парғаннар. Чазых позытчаң паза имнеҷең ӱлгӱні кізілерге пиргені ӱчӱн, Худайны саблааннар.

Иисустың Матфейні хығырғаны

(Мк 2:13-17; Лк 5:27-32)

⁹ Андартын килчеткенде, Иисус албан чығҷаң Матфей теен кізінің тоғыста одырчатханын кӧр салған. Анаң ағаа теен:

– Минің соомҷа пар.

Матфей, тур киліп, Аның соонҷа парған. ¹⁰ Иисус Матфейнің туразында азыранчатхан туста, андар албан чығҷаңнардаң кӧп кізі, чазыхтығ саналчатханнардаң даа кӧп кізі килген. Киліп, олар Иисуснаң паза ӱгренҷілерінең хада азыранарға одырғаннар. ¹¹ Фарисейлер, аны кӧріп, Иисустың ӱгренҷілеріне чоохтанғаннар:

– Ноға сірернің Ӱгретчіңер албан чығҷаңнарнаң паза чазыхтығ кізілернең хада азыранча?

¹² Иисус, аны ис салып, теен:

– Хазых кізілер нимес, че ағырығлар имҷіні кирексидірлер. ¹³ Парыңар! «Мин тайығны нимес, ӧлҷей киректепчем», – тіп пазылған сӧстерні піліп аларға кӱстеніңер. Мин пеер арығ чӱректіг кізілерні нимес, че чазыхтығларны, чазыхтарынаң хыйа ползыннар тіп, хығырарға килгем.

Ораза тудардаңар суруғ

(Мк 2:18-22; Лк 5:33-39)

¹⁴ Анаң Иоанның ӱгренҷілері, пас киліп, Иисустаң сурғаннар:

– Ноға піс фарисейлернең хада ораза кӧп тутчабыс, Синің ӱгренҷілерің, тізең, ораза тутпинчалар?

¹⁵ Иисус оларға нандырған:

– Ипчі алчатхан оол тойда аалҷыларнаң хада полза, олар мӧңіс поларлар ба за? Че хоных хончатхан оолны оларның аразынаң апарыбызар кӱннер килзе, андада олар ораза тударлар. ¹⁶ Пір дее кізі иргі кип-азахха наа истең намачы салбас. Андағ намачы, иргі исті тали тартып, тизікті улам улуғ ит салар нооза. ¹⁷ Наа иткен хызыл арағаны даа иргілен парған торсыхха урбинчалар. Іди урза, иргі ідіс талал парар, андада араға даа тӧгіл парар, ідіс тее паза нимее чарабас. Наа арағаны, тізең, наа тууп ідіске ур салза, араға даа, ідіс тее ӱребес.

Хысты тірілдіргеннеңер

(Мк 5:21-43; Лк 8:40-56)

¹⁸ Иисус іди чоохтанып одырған туста, пір пастых кізі, пас киліп, Аның алнында тізекке тӱзіп, алданған:

– Хызым сағам на ӱреп парды, че Син, парып, андар холың салзаң, ол тіріл килер.

¹⁹ Иисус, тур киліп, ӱгренҷілерінең хада ол пастыхтың соонҷа парған. ²⁰ Ол туста он ікі чыл ханы ағып ағырчатхан ипчі, Иисуссар кистінең пас киліп, Аның кип-азаана холын теертібіскен. ²¹ Ипчі істінде сағын салған: «Аның кип-азаана теңземӧк, чазыл парарбын». ²² Иисус, айланып, аны кӧр салып, теен:

– Хорыхпа хызым! Синің киртінізің сині арачылады.

Ипчі ол тустаң сығара хазыхтан парған. ²³ Пастыхтың ибінзер килгенде, Иисус кізі ӱреен чирде хобырах ойнапчатханнарны паза чобаға пастырған кізілерні кӧр салған.

– ²⁴ Хызыҷах ӱребеен, ол узупча, аннаңар парыңар, – теен оларға Иисус.

Че кізілер, тізең, Иисусха хатхырғаннар. ²⁵ Чонны сығар парыбысханнарында, Иисус, кір киліп, хызыҷахты холынаң тудыбысхан. Хызыҷах, тізең, тур килген. ²⁶ Пу нимедеңер тылаас прай чирҷе тарап парыбысхан.

Иисустың харах чохтарны имнебіскені

²⁷ Иисус андартын парчатхан туста, Аның соонҷа ікі харах чох кізі, парып, хысхырған:

– Айадах піске, Давидтің тӧлі, Иисус!

²⁸ Иисус туразар кір килгенде, ол харах чохтар – соонҷох. Андада Иисус оларға теен:

– Сірерні имнеп поларыма киртінчезер бе?

– Йа, Хан-пигібіс! – нандырғаннар Ағаа олар.

²⁹ Андада Иисус, оларның харахтарына холынаң тееп, теен:

– Киртіністерің хоостыра ползын.

³⁰ Оларның харахтары азыл парғаннар. Иисус оларға, хатығланып, теен:

– Кӧріңер, пірдеезі пілбезін.

³¹ Че олар, сыхтох, прай ол чирге Иисустаңар чоох тарадыбысханнар. ³² Олар сых париғаннарындох, Иисуссар тілі чох, айнаа хаптырған кізіні ағыл килгеннер. ³³ Айнаны сығара сӱрдӧк, ол кізі чоохтан сыххан. Кізілер, ол нимее хайхап, чоохтасханнар:

– Израиль чирінде мындағ ниме хаҷан даа полбаан полған.

³⁴ Фарисейлер, тізең:

– Ол айналарны айналар ханының кӱзінең сӱрібісче, – тіп чоохтасханнар.

³⁵ Иисус, синагогаларда ӱгредіп, Тигір хан-чирінеңер Чахсы Хабарны чоохтап, аймах-пасха ағырығлардаң паза сағ чохтаныстардаң кізілерні имнеп ала, прай саарларҷа паза аалларҷа чӧрген. ³⁶ Хадарҷы чох, майых парып, астых чӧрчеткен хойлар чіли, чыылыс парған чоннарны кӧр салып, Иисус оларға айап парған. ³⁷ Андада Ол ӱгренҷілеріне тіпче:

– Кисчең ас кӧп, че тоғынҷаң кізі асхынах. ³⁸ Аннаңар пу хыра Ээзінең сурыныңар, хыразында тоғынҷаң кізілерні ыссын.

Иисус он ікі ӱгренҷіні ӱгредерге ысча

(Мк 3:13-19; 6:7-13; Лк 9:1-6)

¹ Иисус, Позының он ікі ӱгренҷізін хығыртыбызып, оларға чабал хуттарны сығара сӱрҷең паза кізілерні хайдағ даа ағырығдаң паза хайдағ даа сағ чохтаныстаң имнебісчең ӱлгӱ пирген. ² Мына ол он ікі илҷінің# ады: пастағызы Пётр тіп ады-солалығ Симон, анаң аның харындазы Андрей; Зеведейнің ооллары Иаковнаң Иоанн харындастар. ³ Филиппнең Варфоломей, Фоманаң албан чығҷаң Матфей, Алфейнің оолғы Иаковнаң Фаддей тіп ады-солалығ Леввей. ⁴ Симон Кананитнең Иуда Искариот, ол соонаң Иисусты садыбысхан. ⁵ Иисус, он ікі ӱгренҷізін ызып, оларға мындағ чахығ пирген:

– Иң пурун сірер иудейлерзер парыңар, олар Израиль чонының чіт парған хойлары. Пасха чоннарзар апарчатхан чолҷа чӧрбеңер, самарларның# даа саарларынзар кірбеңер. ⁷ Чӧрген чирлерде Тигір хан-ӱлгӱзі чағдап одыр тіп искіріңер. ⁸ Ағырығларны имнебіс турыңар, чызығ палығлығларны арығлабыс турыңар, ӱрееннерні тірілдірібіс турыңар, айналарны сӱрібіс турыңар, тикке алған нимелерні тиккеӧк пирібіс турыңар. ⁹ Постарыңнаң хада алтын даа, кӱмӱс тее, чис тее ахча нанҷыхтарыңда албаңар. ¹⁰ Тоғынчатхан кізее киректеен ниме пирілер, аннаңар сӱӱмек тее, алыстырҷаң кип-азах таа, ӧдік тее, тайах таа чолға албаңар. ¹¹ Пірее саарзар алай аалзар килзеңер, парыңар, позыңарға турыстығ кізілерні таап алып, чорыхха сыхханҷа, анда полыңар. ¹² Туразар кірчетсеңер, «Амыр хоных ползын пу ибге» тіп, изеннезіңер. ¹³ Ол чурт сірерні турыстығ удурлаза, сірернің алғастарың ол чуртха чидер, че турыстығ удурлабаза, сірернің алғастарың сірерзер нандыра айлан килер. ¹⁴ Пірее кізі, сірерні туразар кирбин, сӧстеріңні испезе, ол турадаң алай саардаң сығып, азахтарың тозынын хахтабызыңар. ¹⁵ Сынны сірерге чоохтапчам, чарғы кӱнінде Содом паза Гоморра саарларға пу саардаң хай-хай ниик полар.

Полар сӱріглердеңер

(Мк 13:9-13; Лк 21:12-17)

– ¹⁶ Мин сірерні, хойларны чіли, пӱӱрлер аразынзар ысчам. Чылан осхас хыйға полыңар, иб тахырахтары осхас пырозы чох полыңар. ¹⁷ Кізілер сірерні чарғаа пир турарлар, синагогаларында сірерні соғарлар, аннаңар олардаң китеніңер. ¹⁸ Миннең ӱчӱн сірерні пастыхтарзар паза ханнарзар сӧӧртирлер. Сірер оларға паза прай чоннарға Миннеңер киречілирзер. ¹⁹ Чарғы полчатса, хайди паза ниме тирдеңер сағыссырабаңар. Тузы читсе, ниме чоохтиры сірерге пирілер. ²⁰ Андада сірер нимес, че сірердең пастыра Пабаңарның Худы чоохтанар. ²¹ Харындас харындазын ӧлімге ызар, пабазы – оолғын, палалары, паба-іҷелерінең тоғыр кӧдіріліп, ӧдірерлер. ²² Миннең ӱчӱн сірерні прайзы хырт кӧрер, халғанҷызына теере сыдасхан кізі ле арачылалар. ²³ Пір саарда сірерні сӱрчетселер, пасха саарзар тизіңер. Сынны чоохтапчам сірерге, Израиль саарларын тооза ирткелеккеӧк, Кізі Оолғы чиде тӱзер.

Ӱгретчі паза ӱгренҷі

(Лк 12:2-7)

– ²⁴ Ӱгренҷі ӱгретчідең улуғ полбинча, нымысчы ээзінең улуғ полбинча. ²⁵ Ӱгренҷі ӱгретчізі осхас, нымысчы ээзі осхас полза, чидер. Тура ээзін айналар ханы «Веельзевул» тіп адазалар, турадағылардаңар даа іди тібестер бе?

²⁶ Чазырған нимелернің пірдеезі азылбин пола чоғыл; пасхалары піл салбас чазыт таа пола чоғыл; аннаңар сірерні сӱрчеткеннердең хорыхпаңар. ²⁷ Мин харасхыда сірерге чоохтапчатхан нимені кӱн чариинда искіріңер, хулахха сыбыхтапчатхан нимені тура хырларынаң ӱгредіңер. ²⁸ Сірерні ӧдірчеткен, че худыңарны ӧдір полбинчатхан кізідең хорыхпаңар. Че Кем сірерні дее, кӧңніңерні дее кӧйчеткен кӧлде чох идер, Анзынаң тың хорығыңар. ²⁹ Оох ахчаа ікі кічиҷек пораатайны садып аларға чарир нимес пе зе? Че Пабаңарның кӧңні полбаза, оларның пірдеезі чирзер тӱспес. ³⁰ Пастарыңдағы састар даа прай санал парғаннар. ³¹ Хорыхпаңар. Сірер кӧп кічиҷек хусхаҷахтардаң артыхсар нооза. ³² Аннаңар кем чонның алнында Миннең хада полчатханын кӧзітче, Мин дее Тигірдегі Пабамның алнында аннаң хада полчатханымны кӧзідем. ³³ Че кем кізілернің алнында Миннең хыйа полыбызар, Мин дее Тигірдегі Пабамның алнында аннаң хыйа полыбызарбын.

Ынархас нимес, че хылыс ағылғаны

(Лк 12:51-53; 14:26-27)

– ³⁴ Мин чир ӱстӱне амыр хоных ағыларға килгем тіп сағынмаңар, Мин амыр хоных нимес, че хылыс ағыл килгем. ³⁵ Мин оолғын пабазынаң, хызын іҷезінең, килнін хастынаң чарарға килгем. ³⁶ Іди кізінің ыырҷылары – аның ибдегілері. ³⁷ Кем пабазына алай іҷезіне Миннең артых хынча, ол кізі Мағаа турыстығ нимес. Кем оолғына алай хызына Миннең артых хынча, ол Мағаа турыстығ нимес. ³⁸ Кем Минің соомҷа кірезін албин парча, ол Мағаа турыстығ нимес. ³⁹ Кем позының тынын ал халарға кӱстенер, ол аны чідірер, кем Миннең ӱчӱн позының тынын чідірер, ол аны ал халар.

– ⁴⁰ Кем сірерні чахсы удурлапча, ол Мині дее іди удурлапча. Кем Мині чахсы удурлапча, ол Мині ысхан Худайны даа іди удурлапча. ⁴¹ Кем ухаанҷыны ухаанҷы тіп удурлапча, ол ухаанҷыни осхас сыйых алар. Кем, арығ чӱректіг кізіні арығ чӱректіг кізі тіп, удурлапча, ол арығ чӱректіг кізіни осхас сыйых алар. ⁴² Кем кічіг кізее, Минің ӱгренҷім полчатханы ӱчӱн не, чірченең соох суғ пирер, ол кізі, сынны сірерге тіпчем, сыйығы чох халбас.

¹ Иисус, Позының он ікі ӱгренҷізіне чахығлар пирерін тоозып, андартын парып, пасха саарларҷа ӱгредіп чӧр сыххан.

Кіреске тӱзірҷең Иоанның ӱгренҷілері

(Лк 7:18-35)

² Пиктегде одырчатхан Иоанн, Христостың киректерінеңер истіп, Андар позының ікі ӱгренҷізін ысхан.

– ³ Пістің сағыпчатхан кізібіс Синзің ме алай піске пасхазын сағирға кирек пе? – тіп сурар полғаннар олар Аннаң.

⁴ Иисус оларға теен:

– Парыңар, Иоаннға исчеткен паза кӧрчеткен нимедеңер чоохтаңар. ⁵ Харах чохтар кӧр сыхчалар, ахсахтар, тізең, пас сыхчалар, чызығ палығлығлар арығланып алчалар, туныхтар, тізең, ис сыхчалар, ӧліглер тірілчелер, чох кізілерге, тізең, Чахсы Хабарны искірчелер. ⁶ Миннең хыйа полбинчатханы, часкалығ!

⁷ Олар парыбысханда, Иисус чонға Иоаннаңар чоохтап сыххан:

– Ниме кӧрерге хуу чазызар чӧргезер? Чилге чайхал турған хамысты ба? ⁸ Ниме кӧрерге чӧргезер? Пай тонан салған кізіні бе? Пай тонан салғаннар хан ӧрге иблерінде полчалар. ⁹ Ниме кӧрерге сірер чӧргезер? Ухаанҷыны ба? Йа, ол ухаанҷы, тіпчем сірерге, ухаанҷыдаң даа артых. ¹⁰ Мына піди Иоаннаңар пазылған: «Мына Синің алныңҷа Синің чолыңны тимнир илҷімні ысчам». ¹¹ Сынны сірерге чоохтапчам, чир ӱстӱне тӧрееннернің аразында Кіреске тӱзірҷең Иоаннаң улуғ кізі чох полған, че Тигір хан-чирінің иң кічии дее аннаң улуғ. ¹² Кіреске тӱзірҷең Иоанның кӱннерінең сығара амға теере Тигір хан-чирінең тоғыр чааласчалар. Аны кӱстіглер холға алып аларға харасчалар+ 11:12 Мында «Кіреске тӱзірҷең Иоанның кӱннерінең сығара амға теере Тигір хан-чирін чаанаң килче. Аны кӱстіглер холға алып алчалар» тіп піліп аларға чарир. . ¹³ Тигір хан-чирінеңер Иоанның алнындох прай ухаанҷылар чоохтааннар, Моисей Чахиинда даа аннаңар пазылған. ¹⁴ Пу киречілесті постарыңа чағын итчетсеңер, мына Иоанн – ол пеер килер полған Илия. ¹⁵ Хулаа пар кізі иссін!

¹⁶ Кемге тӧӧйлим Мин пу тӧлні? Тасхар одырып алып, арғыстарына «Піс сірерге хобырахнаң ойнаабыс, че сірер плесет салбаазар. Піс сірерге хомзыныстығ сарыннар сарнаабыс, че сірер ылғаспаазар» тіп, хысхырчатхан олғаннарға тӧӧйлер. ¹⁸ Иоанн, киліп, ораза тудып, араға іспезе дее, аны «айнаа хаптырған» тіҷеңнер. ¹⁹ Кізі Оолғы, киліп, чиис тее чіпче, хызыл араға даа ісче. Ағаа тіпчелер: «Пу кізі чиис чиирге паза араға ізерге хынча. Ол чазыхтығларның паза албан чығҷаңнарның арғызы». Че Худайның хыйғазынаңар аның палалары+ 11:19 «Хыйғаның палалары» теені Худайның хыйғазы хоостыра тудынчатхан кізілерні таныхтапча. киречілепчелер.

Киртінминчеткеннерге сизіндіріг

(Лк 10:13-15)

²⁰ Андада Иисус, Позының хайхастарының кӧбізін иткен саарларҷа чӧріп, чазыхтарынаң хыйа полбааннары ӱчӱн, піди пыролап сыххан:

– ²¹ Хыйал сағаа Хоразин! Хыйал сағаа Вифсаида! Сірерде иділген хайхастар Тирде паза Сидонда, Худайы чохтарның саарларында, иділген ползалар, олар хаҷанох, киден кип-азах кизіп, пастарына кӱл чайып, чазыхтарынаң хыйа полып, Худайзар айланарҷыхтар. ²² Че тіпчем сірерге, чарғы кӱнінде Тир паза Сидон саарларға сірердең хай-хай ниик полар. ²³ Син дее, Капернаум, тигірзер ӧӧрлеттірерзің ме? Чох, чир тӱбінзер# тастаттырарзың! Синде иділген хайхастар Содом саарда иділген ползалар, ол саар амға теере турарҷых. ²⁴ Че тіпчем сірерге, чарғы кӱнінде Содом чиріне сірердең хай-хай чахсы полар.

Иисус Пабазын сабландырча

(Лк 10:21-22)

²⁵ Олох туста Иисус, чооғын узарадып, теен:

– Пабам! Тигірнең чирнің Ээзі! Мынзын, пілістіглердең паза хыйғалардаң чазырып, кічіг палаларға ас пиргенің ӱчӱн Сині саблапчам. ²⁶ Йа, Пабам, мына піди ползын тіп хынғазың Син. ²⁷ Пабам прай нимені Мағаа пирген. Оолғын Пабазынаң пасха пір дее кізі пілбинче, Пабазын даа Оолғынаң пасха, паза Оолғы Пабазынаң таныстырарға хынған кізілердең пасха пірдеезі пілбинче. ²⁸ Киліңер Минзер прайзыңар, істенчеткеннер паза аар чӱктіглер, Мин сірерге тынағ пирербін. ²⁹ Мин нымзах паза пазымнығ чӱректігбін, аннаңар, Минің чӱгімні постарыңа артынып, Миннең ӱгреніңер, іди сірер тынағ табарзар. ³⁰ Минің чахығларым олаңайлар, Минің чӱгім, тізең, ниик нооза.

Иисус тынағ кӱнінің дее ээзі

(Мк 2:23-28; Лк 6:1-5)

¹ Пірсінде суббота кӱнде Иисус тамах ӧсчеткен хыраҷа ирткен. Аның ӱгренҷілері, астап парып, пазах ӱзіп, чіп сыхханнар. ² Аны кӧріп, фарисейлер Иисусха чоохтанғаннар:

– Кӧр, Синің ӱгренҷілерің субботада итпес нимені итчелер.

³ Иисус оларға нандырған:

– Хаҷан Давид позы паза аннаң хада полған чоны астап парғанда, аның ниме иткенін хығырбаазар ба? ⁴ Хайди ол, Худай туразынзар кіріп, позына паза позының кізілеріне чиирге чарадылбинчатхан, абыстар ла чіҷең тайығ халастарын чеен? ⁵ Храмда абыстар субботадаңар Моисей Чахиин сайбазалар даа, пыролары чох халчатханнарын Моисей Чахиинда хығырбаазарох па? ⁶ Тіпчем сірерге, храмнаң даа Улии мында пар. ⁷ «Мин тайығны нимес, ӧлҷей киректепчем» теені ниме таныхтапчатханын пілген ползар, сірер пырозы чохтарны пыролабасчыхсар. ⁸ Кізі Оолғы субботаның даа ээзі нооза.

Холы хуруп парған кізіні субботада имнебіскені

(Мк 3:1-6; Лк 6:6-11)

⁹ Анаң Ол, хыйа парып, оларның синагогаларынзар кірген. ¹⁰ Анда холы хуруп парған кізі полған. Синагогадағылар, Иисусты пыролирға полып, Аннаң сурғаннар:

– Субботада имнирге чарир ба?

¹¹ Иисус, тізең, оларға теен:

– Субботада чалғыс хойыңар оймахха тӱс парза, сірернің хайзыңар, холын сунып, сығара тартпас? ¹² Кізі, тізең, хойдаң хай-хай аарлығ. Аннаңар чахсы киректерні субботада даа идерге чарир.

¹³ Анаң Иисус ол кізее теен:

– Холың алнынзар сун.

Анзы сунғандох, пу холы, пірсіӧк чіли, хазых пол парған. ¹⁴ Фарисейлер, тізең, сых парыбызып, Иисусты чох идердеңер чӧптес сыхханнар. Че Иисус, аны піл салып, андартын парыбысхан.

Худай таллаан нымысчы

¹⁵ Аның соонҷа кӧп чон парған. Ол ағырығларынаң прайзын имнебіскен. ¹⁶ Позынаңар пірдеезіне чоохтабасха чахаан. ¹⁷ Худайның ухаанҷы Исаий пастыра чоохтаан чооғы тол парар ӱчӱн, прай пу ниме иділген: ¹⁸ «Мына Минің таллап алған Оолғым, Ол Минің хынғаным, Ағаа Минің кӧңнім ӧрінче. Ағаа Позымның Худымны пирербін. Ол, тізең, Минің чарғымны чоннарға искірер. ¹⁹ Ол таласпас, хысхырбас, ӱнін дее Аның тасхар пір дее кізі испес. ²⁰ Чарғыны чиңіске читірбеенде, Ол сыы пазыл парған хамысты сындырбас, ысталчатхан чарытхыны даа ӱзірбес ²¹ Ағаа прай чоннар ізенерлер».

Кемнің ӱлгӱзінең?

(Мк 3:20-30; Лк 11:14-23; 12:10)

²² Анаң Иисуссар, айнаа хаптырып, чоохтан полбинчатхан паза кӧр полбинчатхан кізіні ағыл килгеннер. Ол аны чоохтан полар паза харахтарын кӧр полар иде имнебіскен. ²³ Прай кізілер, таңнап, сурастырғаннар:

– Пу Давидтің Оолғы Мессий-Христос па таң?

²⁴ Фарисейлер, тізең, мынзын истіп, тееннер:

– Ол айналарны айналар ханы Веельзевул+ 12:24 Веельзевул – піди сайтанны адаҷаңнар. пирген кӱснең не сығара сӱрче полар.

²⁵ Че Иисус, сағыстарын піліп, оларға теен:

– Пос позын ыра-чара тартчатхан ноо даа хан-чирі ээн-хоол халар. Пос позын ыра-чара тартчатхан ноо даа саар алай тура ӱр тур полбас. ²⁶ Іди сайтан сайтанны сӱрчетсе, ол позы позын ыра-чара тартча. Хайди андада аның ӱлгӱзі тур халар? ²⁷ Мин Веельзевулның кӱзінең айналарны сӱрчетсем, сірернің ӱгренҷілерің кемнің кӱзінең айналарны сығара сӱрчелер? Аннаңар олар сірерге чарғыҷы ползыннар. ²⁸ Мин айналарны Худай Худының кӱзінең сығара сӱрчетсем, анзы Худай хан-ӱлгӱзі сірерзер чит килгені полча. ²⁹ Піреезі, кӱстіг кізінің туразынзар кіріп, аны пастап палғап албаза, туразындағы нимелерін хайди оғырлап алар? Палғап алза, андада туразын тонап алар. ³⁰ Кем Миннең хада нимес, ол Миннең тоғыр полча, кем Миннең хада чығбинча, ол чайа тастапча. ³¹ Аннаңар сірерге тіпчем: полған на чазых паза чабал чоох ӱчӱн кізілернің пыроларын тастирға чарир. Че Худай Худын чабаллапчатхан кізілернің пыролары тасталбас. ³² Кем Кізі Оолғын чабаллир, аның пырозын тастирлар, че Худай Худын чабаллапчатхан кізінің пырозы амғы даа паза килчеткен дее туста тасталбас.

Ағас чистектерінең пілдістіг поладыр

(Лк 6:43-45)

– ³³ Чахсы ағастың чистектері дее чахсы поладыр; ағас хомай полза, аның чистектері дее хомай поладыр. Ағасты чистегінең піледірлер нооза. ³⁴ Чылан палалары! Хайди сірер, постарың чабал полчадып, чахсы нимедеңер чоохтас полчазар? Кізінің істінде ниме кӧп, анзы тілінең сыхча. ³⁵ Чахсы кізі чахсы нимелер чыындызынаң чахсы ниме сығарадыр, хомай кізі хомай нимелер чыындызынаң хомай ниме сығарадыр. ³⁶ Тіпчем сірерге, полған на алас-улас сӧс ӱчӱн кізілер чарғы кӱнінде нандырарлар. ³⁷ Син сӧстеріңнең ахтанып аларзың алай ба сӧстерің ӱчӱн чарғыладарзың.

Кізілер танығлар хысчалар

(Мк 8:11-12; Лк 11:29-32)

³⁸ Андада Моисей Чахии пілігҷілерінің паза фарисейлернің хай піреелері піди тееннер:

– Ӱгретчі, Синнең танығ кӧрерібіс килче.

³⁹ Че Иисус оларға нандырған:

– Худайдаң хыйа полған чабал тӧл хайхастығ танығны кӧрерге сағынадыр. Иона ухаанҷының таниинаң пасха пір дее танығ сірерге пирілбес. ⁴⁰ Иона улуғ палыхтың істінде ӱс кӱн паза ӱс хараа хайди полған, ідӧк Кізі Оолғы чирнің істінде ӱс кӱн паза ӱс хараа полар. ⁴¹ Чарғы кӱнінде Ниневий саардағылар, амғы тӧлнең хада турып, аны пыролирлар. Олар, Ионаның ӱгредиин истіп, пыросынып, чазыхтарын тастааннар. Мынзы, тізең, Мында Ионадаң даа улуғ. ⁴² Чарғы кӱнінде ӱстӱнзархы чирлердегі хан ипчі, пу тӧлнең хада турып, сірерні пыролир. Ол Соломонның хыйға сӧстерін чир хыринаң истерге килген нооза. Че Мында полчатхан ниме, тізең, Соломоннаң улуғ+ 12:42 Кӧр Пурунғы Молҷағның «Ханнардаңар 1-ғы» (1 Царств) киндезі 10:1-13. .

Чабал хуттың айланғаны

(Лк 11:24-36)

– ⁴³ Айна, кізідең сығып, амыр орын кілеп, суғ чох чирлерҷе чӧредір, че тілеенін таба чоғыл. ⁴⁴ Андада ол тіпче: «Мин позымның сыххан турамзар нандыра айланим». Айлан киліп, кӧрзе, ол туразы пос, сыбырыл парып, арығ турча. ⁴⁵ Андада ол, парып, позынаң хай-хай чабал ам даа читі айнаны хығырып, кізі істіне кіріп, анда чуртап сығадыр. Мынзы, тізең, ол кізее пастағызының хыринда улам хомай поладыр. Пу чабал тӧлнең ідӧк полар.

Иисустың іҷезі паза харындастары

(Мк 3:31-35; Лк 8:19-21)

⁴⁶ Иисус турада чоннаң чоохтасчатхан туста, Аның іҷезінең харындастары, тасхар турып, Анынаң чоохтазып аларға хынғаннар. ⁴⁷ Анаң Иисусха кем-де теен:

– Іҷеңнең харындастарың тасхар турчалар, Синнең чоохтазып аларға хынчалар.

⁴⁸ Ол, тізең, чоохтанчатхан кізее піди нандырған:

– Кем Минің іҷем? Кемнер Минің харындастарым?

⁴⁹ Анаң, Позының ӱгренҷілерінзер холынаң кӧзідіп, теен:

– Мына Минің іҷем паза Минің харындастарым. ⁵⁰ Кем Тигірдегі Пабамның кӧңнін толдырча, ол Минің харындазым, пиҷем паза іҷем полча.

Таарығҷыдаңар кип-чоох

(Мк 4:1-9; Лк 8:4-8)

¹ Олох кӱн Иисус, ибдең сыға, кӧл хазынзар парып, анда одыр салған. ² Аның хыринда уғаа кӧп кізі чыыл парғаннаңар, Иисус, суғдағы кимезер парып, анда одыр салған. Прай чон, тізең, чар хазында турған. ³ Иисус оларға кӧп нимедеңер кип-чоохтар# пастыра чоохтаан:

– Мына таарығҷы таарирға сыххан. ⁴ Ол таарыпчатханда, хай-пірее ӱреннер чол хазына тӱсклеп парғаннар. Хустар, учух киліп, оларны хахлап салғаннар. ⁵ Піреелері тобырағы асхынах, тастығ чирге тӱс парғаннар, тобырағы анда халын полбааннаңар, тӱрче полбинаң ӧсклеп килгеннер. ⁶ Кӱн сых килгенде, тізең, хулғалар, чилегелері чохта, салығып, хуруп парғаннар. ⁷ Піреезі тігенек аразына тӱс парған. Тігенектер, ӧс киліп, оларны чабыра пазыбысханнар. ⁸ Піреезі, чахсы чирге тӱс парып, ниміс пирген: хайзы чӱс хати, хайзы алтон хати, хайзы отыс хати кӧп. ⁹ Хулаа пар кізі, иссін!

Кип-чоохтарның тузазы

(Мк 4:10-12; Лк 8:9-10)

¹⁰ Ӱгренҷілері, Иисуссар чағын пас киліп, сурғаннар:

– Ноға Син оларға кип-чоохтарнаң чоохтапчазың?

¹¹ Ол оларға піди нандырған:

– Сірерге Тигір хан-чирінің чазыттарын пілерге пирілген, оларға, тізең, андағ ӱлӱс тӱспеен. ¹² Кемнің пар, ағаа хоза пирілер. Ани уламох кӧп полар. Кемнің чоғыл, аның пар даа нимезін алып аларлар. ¹³ Олар, кӧрзе дее, кӧр полбинчалар, иссе дее, ис полбинчалар, піл тее полбинчалар. Аннаңар Мин оларға кип-чоохтарнаң чоохтапчам. ¹⁴ Оларда Исаийнің ухаанҷы чооғы толча: «Хулахнаң истерзер, че піл полбассар, харахнаң кӧрерзер, че кӧр полбассар. ¹⁵ Ол кізілернің чӱректері хат парғаннар, хулахтарынаң чадап искеннер, харахтары чабыл парғаннар. Андағ полбаан полза, харахтарынаң кӧрерҷіктер, хулахтарынаң истерҷіктер, чӱректерінең оңнирҷыхтар. Андада Минзер, постарын имнебіссін тіп, айланарҷыхтар». ¹⁶ Сірер, тізең, харахтарың кӧрчеткеннеңер паза хулахтарың исчеткеннеңер, часкалығзар. ¹⁷ Сынны сірерге тіпчем, кӧп ухаанҷыларның паза арығ чӱректіг кізілернің сірер кӧрчеткен нимені кӧрерлері килген, че кӧрбееннер, сірер исчеткен нимелерні истерлері килген, че испееннер.

Таарығҷыдаңар кип-чоохты піліп аларынаңар

(Мк 4:13-20; Лк 8:11-15)

¹⁸ Сірер, тізең, таарығҷыдаңар кип-чоохтың нимені таныхтапчатханын истіп алыңар. ¹⁹ Тигір хан-чирінеңер сӧсті истіпчеткен, че аны піл полбинчатхан полған на кізізер сайтан киліп, чӱреенде таарылған сӧсті ал чӧрібісче. Мына мындағ кізілер чол хазында таарылған тамахха тӧӧйлер.

²⁰ Тастығ чирге тӱскен тамах, тізең, сӧсті истӧк, ӧрініп, аны позына чағын алчатхан кізіні таныхтапча. ²¹ Аның ӧзені чохтаңар паза пик сағыстығ ниместеңер, сӧс ӱчӱн хыйыхтатсох алай сӱрдір сыхсох, ол сӧстең хыйа полыбысча.

²² Тігенектер аразына тӱскен тамах, тізең, сӧсті исчеткен кізіні таныхтапча. Че ол кізі, чуртасха сағыссырап паза ис-пайға чабыланып, ол сӧсті чабыра пазыбысча. Сӧс, тізең, тузазы чох хала парча.

²³ Чахсы чирге тоолаан тамах, тізең, сӧсті исчеткен паза піл полчатхан кізіні таныхтапча: ол ӱрен пирче, піреезі чӱс хати, пасхалары алтон алай отыс хати кӧп.

Пуртах оттардаңар кип-чоох

²⁴ Анаң Иисус хоза пір кип-чоох чоохтап пирген:

– Тигір хан-чирі хыразында маңат ӱреннер таарып салған кізее тӧӧй. ²⁵ Пу кізінің ыырҷызы, прай чон узупчатхан туста киліп, пуғдай аразына пуртах оттың ӱренін чайа тастап, чӧрібіскен. ²⁶ Пуғдай, ӧзіп, пазахтаныбысханда, пуртах оттар хадох кӧдірілібіскеннер. ²⁷ Хыра ээзінің нымысчылары, аныңзар киліп, чоохтааннар: «Ээзі кізі! Син позыңның хыраңда чахсы ӱреннер таараан полбадың ма? Пуртах оттар анда хайдаң ӧс килділер?» ²⁸ Ол нымысчыларына нандырған: «Аны ыырҷы иткен». Нымысчылары тееннер: «Піс, парып, ол пуртах оттарны чулыбызибыс па?» ²⁹ Че ээзі теен: «Чох, сірер пуртах оттарнаң хада пуғдайны даа оңнабин чулыбызарзар. ³⁰ Ас кизеріне теере мынзы даа паза анзы даа хада ӧссіннер. Ас кисчетсе, мин тоғынҷыларға чоохтирбын: пуртах оттарны ӧртебізер ӱчӱн, оларны чыып, поомнарға палғабызыңар. Пуғдайны, тізең, аңмарымзар чыып салыңар».

Горчица ӱренінеңер кип-чоох

(Мк 4:30-34; Лк 13:18-21)

³¹ Анаң Иисус пазох пасха кип-чоох чоохтап пирген:

– Тигір хан-чирі кізі позының хыразында таарып салған горчица ӱреніне тӧӧй. ³² Горчица ӱрені прай ӱреннердең иң кічіг дее полза, че хаҷан ӧс парза, прай тамахтардаң улуғ полча паза ағас осхас полыбысча. Тигірдегі хустар, учух киліп, аның салааларында тӱнепчелер.

Ачытхыдаңар кип-чоох

³³ Анаң оларға пазох пір кип-чоох чоохтаан:

– Тигір хан-чирі ачытхаа тӧӧй. Ипчі кізі, пір улуғ сапчахча унға ачытхыны салыбызып, хойытхы турғызыбысча, анзы, тізең, ачып, кӧдірілче.

³⁴ Иисус прай пу нимелерні чонға кип-чоохтарнаң чоохтаан, кип-чоохтар чох, тізең, оларға чоохтабаҷаң. ³⁵ Ухаанҷы пастыра чоохтааны тол парар ӱчӱн, іди полған. Ол піди тіпчедір: «Сірернең кип-чоохтарнаң чоохтазарбын. Тилекей пӱткеннең пеер, полған чазыттығ нимелерні чоохтирбын».

Пуртах оттаңар кип-чоохты піліп аларынаңар

³⁶ Кізілерні позыдыбызып, Иисус туразар кір килген. Аның ӱгренҷілері, пас киліп, сурғаннар:

– Хырадағы пуртах оттардаңар кип-чоохты піске чарыт пир.

³⁷ Иисус оларға піди нандырған:

– Маңат ӱреннерні таарыпчатханы – Кізі Оолғы. ³⁸ Хыра – чир ӱстӱ, чахсы ӱреннер – Тигір хан-чирінің ооллары, пуртах оттар, тізең, – сайтанның ооллары. ³⁹ Пуртах оттарны таараан ыырҷы – сайтан, ас кискені – амғы тустың тоозылғаны, ас кисчеткеннер – ангеллер. ⁴⁰ Хайди пуртах оттарны, чыып, ӧртепчелер, амғы тус тоозылчатса, сах іди полар. ⁴¹ Кізі Оолғы Позының ангеллерін ызыбызар, олар чазыхтарға сухханнарны паза чабал нимелер иткеннерні, Аның хан-чирінең чыып, ал парыбызарлар. ⁴² Оларны ізіг песке тастирлар. Анда сыыт паза тіс хыҷыразы полар. ⁴³ Андада Пабазының хан-чирінде прай арығ чӱректіг кізілер, кӱн чіли, чарып турарлар. Кемнің исчең хулаа пар, иссін!

Ис-пайдаңар кип-чоохтар

– ⁴⁴ Тигір хан-чирі чазыда кӧӧм салған алтын-кӱмӱске тӧӧй. Кізі, аны таап алып, хатап чазырып, ӧрінгенінең позының прай ниме-ноозын садыбызып, ол чазыны садызып алча. ⁴⁵ Тигір хан-чирі аарлығ нинҷіні тілеп чӧрчеткен садығҷаа даа тӧӧй. ⁴⁶ Пір аарлығ нинҷіні таап алып, ол, прай позының ниме-ноозын садыбызып, ол нинҷіні садып алча.

Сӧзірбедеңер

– ⁴⁷ Тигір хан-чирі талайзар тасталған паза аймах-пасха палыхтарны сӱӱп алған улуғ сӧзірбее дее тӧӧй. ⁴⁸ Тол парған сӧзірбені чарға сығара тартып алып, чахсы палыхтарны хапчыхтарзар тееріп, хомайларны, тізең, оортах тастабысханнар. ⁴⁹ Тӱгенҷі тус килзе, ідӧк полар. Ангеллер, сығып, чабалларны, арығ чӱректіг кізілернің аразынаң таллап алып, ⁵⁰ ізіг песке тастирлар. Анда сыыт паза тіс хыҷыразы полар.

⁵¹ Анаң Иисус олардаң сурған:

– Сірер прай пу нимені піл полдыңар ба?

– Йа, Хан-пигібіс! – тіп нандырғаннар олар.

⁵² Анаң оларға піди теен:

– Аннаңар Тигір хан-чирінің ӱгредиин піліп алған Моисей Чахииның полған на пілігҷізі позының пайын чыыпчатхан орыннаң иргі паза наа нимелерні сығарчатхан кізее тӧӧй.

Иисусха тӧреен саарында куртінмеені

(Мк 6:1-6; Лк 4:16-30)

⁵³ Иисус, пу кип-чоохтарны чоохтирын тоозып, аннаң парыбысхан. ⁵⁴ Позының чуртапчатхан саарынзар киліп, орындағы синагогада кізілерні ӱгреткен. Кізілер, таңнап, чоохтасханнар:

– Хайдаң полҷаң Аның андағ хыйғазы паза хайхастар итчең кӱзі? ⁵⁵ Ол ағас узанҷаң кізінің оолғы нимес пе зе? Аның іҷезі Мария нимес пе зе? Харындастары Иаков, Иосий, Симон паза Иуда ниместер бе зе? ⁵⁶ Аның пицелері+ Православие кибірі Иисустың пиҷелері полған тіп санапча. Грек пічии пиҷе алай хыс туңма полчатханын ӧнемин таныхтабинча. прайзы пістің арабыста чуртапчалар нимес пе зе? Хайдаңдыр Аның прай пу оңдайлары?

⁵⁷ Аннаңар Аны нимее салбааннар. Иисус оларға теен:

– Ухаанҷыны прай чирде улуғлидырлар, че тӧреен чирінде паза Позының ибінде ле улуғлир чоғыллар.

⁵⁸ Олар іди киртінминчеткеннеңер, Иисус анда хайхастығ ниме кӧп итпеен.

Кіреске тӱзірҷең Иоанның ӧдірткені

(Мк 6:14-19; Лк 9:7-9)

¹ Ол туста Галилей чирінің ханы Ирод Иисустаңар чоохтарны ис салған. ² Ирод позының ибіркілеріне теен:

– Ол Кіреске тӱзірҷең Иоанн полар. Ол, тіріл киліп, хайхастар итче полар.

³ Ирод Филипп харындазының ипчізінең – Иродиаданаң – хада чуртапчатханнаңар, Иоанн Иродха тіҷең: «Сағаа ол ипчіні аларға чарабас полған». Ирод, тізең, Иродиаданың ӱчӱн Иоанны, тудып алып, харибге чаап салған полған. ⁵ Ирод аны ӧдірібізерге иткен, че Иоанны ухаанҷаа санаҷаңнар, аннаңар ол чоннаң хорыххан.

⁶ Иродтың тӧреен кӱнін таныхтапчатханда, Иродиаданың хызы, аалҷыларның алнында плесет салып, Иродтың кӧңніне кір парған. ⁷ Аннаңар Ирод, ол хыс ниме сурза, аны пирем тіп, ағаа молҷап чоохтанған. ⁸ Анзы, тізең, іҷезі кӧӧктірген оңдайнаң чоохтанған:

– Кіреске тӱзірҷең Иоанның пазын мында табахха сал пир мағаа.

⁹ Хан сағысха тӱскен, че аалҷылар алнында пирген сӧзін тудар ӱчӱн, ол хыстың сурынызын толдыр пирерге чахаан. ¹⁰ Иоанның мойнын харибде кизе сабызарға кізілер ысхан. ¹¹ Анаң олар аның пазын, табахта ағыл киліп, ол хысха пиргеннер, анзы, тізең, іҷезіне апар пирген. ¹² Иоанның ӱгренҷілері, киліп, аның сӧӧгін алып алып, чыып салғаннар. Соонаң, парып, ол тылаасты Иисусха искір пиргеннер.

Пис муң кізіні тосхырғаны

(Мк 6:30-44; Лк 9:10-17; Ин 6:1-14)

¹³ Иисус, Иоаннаңар ис салып, кимее одырып, хуу чазызар алдыра, чалғызан полып аларға тіп, чӱс парыбысхан. Кізілер, Иисустың чӱс парыбысханын истіп, саарларынаң Аның соонҷа суғ хастада чазағ парғаннар. ¹⁴ Иисус, чарға сығып, кӧп кізінің чыыл парғанын кӧр салған. Оларға айап парып, ағырығ кізілерні имнебіскен. ¹⁵ Иир пол парғанда, Иисустың ӱгренҷілері, пас киліп, тееннер:

– Орай пол парды, мында ээн чазы. Кізілерні позыт, аалларзар парып, постарына чиис садып алзыннар.

¹⁶ Че Иисус оларға теен:

– Оларға парарға кирек чоғыл. Сірер оларға чіҷең ниме пиріңер.

– ¹⁷ Пістің мында пис ле халас паза ікі ле палых, – нандырғаннар Ағаа ӱгренҷілері.

– ¹⁸ Ағылыңар ол чиисті пеер Мағаа, – теен Иисус.

¹⁹ Анаң Ол, чонға кӧк отха одырарға чахып, ағылған пис халасты паза ікі палыхты алып, тигірзер кӧріп, Худайны алғыстап, анаң халасты, сындырып, ӱгренҷілеріне пирген, олар, тізең, кізілерге ӱлееннер. ²⁰ Прайзы, азыранып, тос парған. Чиистің артхан-халғанын он ікі торасха толдыра чыып алғаннар. ²¹ Анда, тізең, ипчілерні паза олғаннарны санабаза, пис муңа чағын кізі азыранған.

Иисустың суғҷа чӧргені

(Мк 6:45-52; Ин 6:15-21)

²² Олох туста Иисус ӱгренҷілеріне, кізілерні иблерінзер позытхалаххаох, кимее одырып, Позынаң пурун тігі саринзар чӱзерге чахаан. ²³ Чонны позыдыбыспинаң, Ол, чалғызан пазырып аларға тіп, тағзар парған. Иирде дее Ол анда чалғызан полған. ²⁴ Пайаағы киме, тізең, кӧл ортызында полған. Удур чил ӱбӱргеннеңер, киме салғахтарға саптырған. ²⁵ Таң алнында ӱс-алты час аразында Иисус оларзар суғ ӱстӱнҷе пар сыххан. ²⁶ Ӱгренҷілері, Аның іди суғ ӱстӱнҷе чазағ килчеткенін кӧр салып, ӱрӱгізіп ала, «Пу сӱне» тіп хысхырысханнар. ²⁷ Че сах андох Иисус оларнаң чоохтас сыххан:

– Махачы полыңар! Минмін. Хорыхпаңар, – теен Ол.

– ²⁸ Хан-пигім! Сынап Син ползаң, мағаа Синзер суғҷа парарға чахииң пир, – теен андада Ағаа Пётр.

– ²⁹ Кил! – теен Иисус.

Пётр, кимедең сығып, суғҷа Иисуссар пар сыххан. ³⁰ Че улуғ чилні кӧрбинең, ол хорых парып, суға пат сыххан.

– Хан-пигім! Арачыла мині! – хысхырған ол.

³¹ Сах андох Иисус, холын андар сунып, аны тудып алып, теен ағаа:

– Киртінізі ас кізі! Ноға ікінҷілебіскезің?

³² Олар кимее одырыбысханда, чил тохтап парған. ³³ Кимеде одырғаннар, Иисуссар пас киліп, мӧкейіп пазырып чоохтанғаннар:

– Син сынап таа Худай Оолғы полтырзың.

Геннисарет чиріндегі ағырығларны имнебіскені

(Мк 6:53-56)

³⁴ Кӧлні кизіп, олар Геннисарет чирінзер читкеннер. ³⁵ Ол чирдегі чон, Аны танып, прай ибіркілерге искіргеннер. Ағырығ кізілерін прай Ағаа ағылғаннар. ³⁶ Аның кип-азаана холларын кӧмес тее теертіп аларға сурынғаннар. Теңеннері имненіп ал турғаннар.

Улуғларның кибірлері

(Мк 7:1-23)

¹ Ол туста Иисуссар Иерусалимнең Моисей Чахии пілігҷілері паза фарисейлер, киліп, Ағаа чоохтааннар:

– ² Ноға синің ӱгренҷілерің, пурунғыларның кибірін сайбап, хол чуғбин, халас чіпчелер?

³ Иисус, тізең, оларға нандырып, теен:

– Сірер дее ноға постарыңның кибірлерің ӱчӱн Худай чахиин сайбапчазар? ⁴ Худай піди ӱгреткен: «Пабаң-іҷеңні улуғла» паза «Паба-іҷедеңер чабал чоохтанғаны кізіні ӧлімге ағылар». ⁵ Сірер, тізең, мына ниме тіпчезер: пірее кізі пабазына алай іҷезіне «Сірер миннең алҷаң ниме минің Худайға пирҷең сыйиим полча» тіпчетсе, ⁶ ол кізі позының пабазын алай іҷезін улуғлап полбинча. Кибірлеріңе ле тудынып, сірер Худай чахиин хыйа итчезер. ⁷ Чойырхостар! Исаийнің пічиинде сірердеңер орта чоохталған: ⁸ «Пу кізілер Мині тілде ле улуғлапчалар. Чӱректері, тізең, оларның Миннең ырах. ⁹ Чонның кибір-чозахтарына ла кізілерні ӱгредіп, Мині тикке ле улуғлаачых полчалар».

¹⁰ Иисус, кізілерні хығырып, оларға чоохтаан:

– Истіңер паза піліп аларға кӱстеніңер. ¹¹ Кізіні ахсына кірчеткен ниме кірліг итпинче, че ахсынаң сыхчатхан сӧстер кізіні кірліг итче.

¹² Андада ӱгренҷілері, Иисуссар пас киліп, тееннер Ағаа:

– Фарисейлер, пу сӧстерні истіп, хомзын парғаннарын пілчезің ме?

¹³ Ол, тізең, нандырып, піди теен:

– Тигірдегі Пабам Позы одыртпаан полған на ӧзім, чилегезінең хада ходыра тартылып, хыйа тасталар. ¹⁴ Олардаңар сағыссырабаңар. Олар харах чохтарның харах чох пастыхтары. Харах чох кізі харах чоғох кізіні апарчатса, олар ікізінең оймахха тӱс парарлар.

¹⁵ Пётр, тізең, Иисусха нандырып, теен:

– Кип-чооғыңны чарыт пир піске.

– ¹⁶ Ам даа піл полбинчазар ба сірер? – теен Иисус.

– ¹⁷ Ахсына кірген ниме, харнынзар прай парып, анаң тастынзар сығара тасталчатханын пілбинчезер бе? ¹⁸ Че ахсынаң сыхчатхан прай ниме чӱректең сыхчатхан ниме полча, аннаңар ол кізіні кірліг итче. ¹⁹ Чабал сағыстар, ӧдірері, оралызары, чӧреес хылыхтары, оғырлиры, чой киречілирі, сӧклирі чӱректең сыхчалар нооза. ²⁰ Мынзы кізіні кірліг итче. Чуғбаан холнаң азыранғаны, тізең, кізіні кірлебинче.

Ханаан чиріндегі ипчінің киртінізі

(Мк 7:24-30)

²¹ Иисус, андартын парып, Тир паза Сидон саарларның чирлерінзер чӧрібіскен. ²² Ол чирлердең сыххан ханаан ипчі, Иисуссар киліп, хысхырған:

– Айадах мағаа, Хан-пигім, Давид тӧлі! Минің хызым айнаа тың хаптырт салды.

²³ Че Ол ағаа пір дее сӧс чоохтанмаан. Андада ӱгренҷілері, пас киліп, Аннаң сурынғаннар:

– Пістең оортах ызыбыс аны, сообысча хысхыр килче!

– ²⁴ Худай Мині Израиль чонының на астых парған хойларынзар ысхан, – тіп чоохтанған ӱгренҷілеріне Иисус.

²⁵ Че ол ипчі, пас киліп, Ағаа мӧкейіп пазырып, алданған:

– Хан-пигім! Мағаа полыс пир.

²⁶ Ол, тізең, нандырып, теен:

– Олғаннар чіҷең халасты, алып, адайларға тастап пирчеткені чахсы нимес.

– ²⁷ Анзы андағ, Хан-пигім! Че адайлар даа ээлерінің столынаң тӱскен унахтарны чіпчелер, – теен ипчі.

²⁸ Андада Иисус ағаа нандырған:

– Илбек полтыр киртінізің. Аннаңар сағаа синің кӧңніңҷе ползын.

Сах андох ол ипчінің хызы хазыхтан парған.

Иисустың кӧп кізіні имнебіскені

²⁹ Иисус, андартын айланып, Галилей кӧлі хазынзар киліп, тағзар сығып, анда одыр салған. ³⁰ Анаң кӧп чон, постарынаң хада ахсахтарны, харах чохтарны, тіл чохтарны, кинектерні паза даа пасха ағырыға пастырчатханнарны Иисуссар ағылып, оларны Аның азағын алдыра салғаннар. Анзы, тізең, оларны имнебіскен. ³¹ Чон, тіл чохтарның чоохтан сыхханын, кинектернің хазыхтан парғанын, ахсахтарның пас чӧр сыхханын, харах чохтарның кӧр сыхханын кӧріп, хайхап, Израиль Худайын саблаан.

Тӧрт муң кізінің тосханы

(Мк 8:1-10)

³² Иисус, ӱгренҷілерін хығырып, теен:

– Мағаа пу чон айастығ, ӱс кӱн Миннең хада пол парирлар, чіҷең нимелері чоғыл. Чолда ӱзе майых парбазыннар тіп, азырабин позыдарға хынминчам.

– ³³ Хуу чазыда пу син чонны азыраҷаң халас хайдаң аларбыс? – ӱгренҷілері тееннер Ағаа.

– ³⁴ Нинҷе халас сірерде пар? – сурған олардаң Иисус.

Олар, тізең, тееннер:

– Читі халас паза кӧп нимес палығас.

³⁵ Андада Ол кізілерге чирге одыр саларға чахыбысхан. ³⁶ Анаң, читі халасты паза палыхтарны алып, Худайға алғыс пирген. Сындырып, ӱгренҷілеріне пирген, ӱгренҷілері – кізілерге. ³⁷ Прайзы, азыранып, тос парған. Халған чиистің кизектері читі корыпха тол парған. ³⁸ Ипчілерні паза олғаннарны санабаза, тӧрт муңҷа кізі азыранған. ³⁹ Иисус, чонны позыдып, кимее одырыбызып, Магдала чирінзер читкен.

Фарисей танығ сурчалар

(Мк 8:11-13; Лк 12:54-56)

¹ Фарисейлернең саддукейлер+ 16:1 Фарисейлернең саддукейлер – иудейлернің ікі пасха религия паза политика партиялары. Кӧр чарыдығлығ сӧстікте. , пас киліп, Аны сыныхтирға полып, тигірдең танығ кӧзіт пирерге сурынғаннар. ² Ол, тізең, оларға нандырған:

– Кӱн хончатса, сірер тіпчезер: «Тигір хызыл, аннаңар айас кӱн полар». ³ Иртен, тізең, сірер «Тигір уғаа хызыл, аннаңар пӱӱн чут кӱн полар» тіпчезер. Чойырхостар! Тигірнің сырайын танып пілчезер, че килчеткен тустың танығларын танып полбинчазар! ⁴ Худайдаң хыйа полған чабал тӧл! Худай танығларын кӧрерге сурынчазар ба? Чох! Иона ухаанҷының таниинаң пасха пір дее танығ пирілбес сірерге. Анаң оларны халғыс салып, Ол хыйа пас парыбысхан.

Фарисейлернең саддукейлернің ачытхызы

(Мк 8:14-21)

⁵ Анаң ӱгренҷілері кӧлнің тігі саринзар кис парыбысханнар, че халас аларға ундут салтырлар. ⁶ Иисус оларға теен:

– Кӧріңер, фарисейлернең саддукейлернің ачытхыларынаң китеніңер.

– ⁷ Анзын халас албааныбыстаңар тіпче полар, – чоохтасханнар ӱгренҷілері постары аразында.

⁸ Иисус нимедеңер чоохтасчатханнарын пілген, аннаңар оларға теен:

– Ноға сірер, ас киртіністіглер, халас албааннаңар постарың аразында чоохтазып одырчазар? ⁹ Сірер ам даа піл полбинчазар ба? Пис муң кізее пис халас читкенінеңер ундуп салғазар ба? Нинҷе торас чыып алғазар? ¹⁰ Читі халастың тӧрт муң кізее читкенінеңер чи? Нинҷе корып чыып алғазар? ¹¹ Хайди оңар полбинчазар, Мин сірерге, халастаңар нимес, фарисейлернең саддукейлернің ачытхызынаң китенердеңер чоохтанғам.

¹² Андада олар Ол, халас ачытхызынаң нимес, че фарисейлернең саддукейлернің ӱгредиинең китенердеңер чоохтаанын піліп алғаннар.

Пётр Иисусты Худай Оолғы тіп адапча

(Мк 8:27-30; Лк 9:18-21)

¹³ Филипптің Кесар тіп саарның чирлерінзер киліп, Иисус Позының ӱгренҷілерінең сурған:

– Кізілер Мині, Кізі Оолғын, кемге санапчалар?

– ¹⁴ Піреезі Кіреске тӱзірҷең Иоаннға, пасхалары – Илияа, Иеремийге алай пасха даа ухаанҷыларның піреезіне санапчатханнар парларох, – тееннер олар.

– ¹⁵ Сірер чи Мині кемге санапчазар? – сурған ӱгренҷілерінең Ол.

– ¹⁶ Син – Мессий-Христоссың, Тіріг Худайның Оолғызың, – нандырған Симон-Пётр.

¹⁷ Андада Иисус ағаа чоохтанған:

– Часкалығзың син, Симон – Ионаның оолғы. Сағаа анзын кізілер нимес, че Тигірдегі Пабам ас пирген. ¹⁸ Аннаңар Мин сағаа чоохтапчам: Син – Пётрзың+ 16:18 Пётр – пу сӧс грек тілінде «хайа» теені полча. . Пу хайада Мин Позымның тигірибім турғыс салам. Чир тӱбінің кӱстері аны чиң полбастар. ¹⁹ Мин сағаа Тигір хан-чирінің клӱстерін пирем. Син чирде ниме чаратпассың, анзы тигірде дее чарадылбас. Син чирде ниме чарадарзың, анзы тигірде дее чарадылар.

²⁰ Анаң Ол ӱгренҷілеріне Позының Иисус Мессий-Христос полчатханынаңар пірдеезіне чоохтабасха чахаан.

Иисус Позының ӧлімінеңер паза тірілерінеңер чоохтапча

(Мк 8:31–9:1; Лк 9:22-27)

²¹ Ол тустаң пасти Иисус ӱгренҷілеріне Позының Иерусалимзер парарға кирек полчатханынаңар, анда ах сағаллардаң, улуғ абыстардаң паза Моисей Чахии пілігҷілерінең кӧп ирее кӧрерінеңер, соонаң оларға ӧдірт салып, ӱзінҷі кӱнінде, тізең, тіріл килерінеңер кӧні чоохтап пастаан. ²² Пётр, Аны оортах хығырып алып, Ағаа удурлазып, чоохтан сыххан:

– Позыңны айадах, Хан-пигім! Полбас андағ ниме Синнең!

²³ Иисус, тізең, Пётрзар айланып, чоохтанған:

– Хыйа пар Миннең, сайтан! Син Минің чолымны туйухтапчазың, синің сағызың Худайдаң нимес, кізілердең.

²⁴ Андада Иисус Позының ӱгренҷілеріне чоохтанған:

– Кем Минің соомҷа парарға итче, ол позынаңар ундут салзын, кірезін алып, Минің соомҷа парзын. ²⁵ Кем позының тынын ал халарға итче, ол аны чідір салар, че кем позының тынын Минің ӱчӱн чідір салар, ол аны алып алар. ²⁶ Кізее, прай чир ӱстӱн холға алып алып, че позының тынын чох ит салза, туза полар ни? Кізі, позының тынын хатап алып алар ӱчӱн, ниме пир полар? ²⁷ Кізі Оолғы Позының Пабазының сабланызында паза Аның ангеллерінең хада килер. Андада полғанына ла иткен киректері хоостыра пирер. ²⁸ Сынны сірерге тіпчем, мында сірернің араңарда турчатханнарның хай піреезі пу чуртастаң парғалаххаох, Кізі Оолғы Позының хан-ӱлгӱзінде килчеткенін кӧр салар.

Иисус Христостың хубулғаны

(Мк 9:2-13; Лк 9:28-36)

¹ Алты кӱн пазынаң Иисус, Пётрны, Иаковты паза аның харындазы Иоанны, позынаң хада алып, пӧзік тағзар апарған. Анда олардаң пасха кізі чох полған. ² Анаң Ол оларның кӧзіне алыс сыххан: сырайы, кӱн чіли, чарып килген, кип-азаа чарых осхас ах пол парыбысхан. ³ Анаң олар Иисуснаң чоохтасчатхан Моисейнең# Илияны кӧр салғаннар. ⁴ Андада Пётр Иисуссар айланған:

– Хан-пигім! Хайдағ чахсыдыр піске мында поларға. Хынзаң, мында ӱс отах ит пирибіс: пірсін – Сағаа, пірсін – Моисейге паза пірсін – Илияа.

⁵ Ол іди чоохтанчатхан арада, оларның ӱстӱнде чарыпчатхан пулут сых килген, анаң пулуттаң ӱн истілген:

– Пу Минің хынчатхан Оолғым, Ол Минің кӧңніме тың кірче. Истіңер Аны!

⁶ Ӱгренҷілер Аны истӧк, тың хорых парып, чирге тӱңдере тӱскеннер. ⁷ Че Иисус, пас киліп, оларға холын теертіп, чоохтанған:

– Турыңар, хорыхпаңар.

⁸ Олар, харахтарын ӧӧр кӧрібісселер, хыриларында Иисустаң пасха пірдеезі чоғыл.

⁹ Тағдаң ин килчеткеннерінде, Иисус оларға мындағ чахығ пирген:

– Кізі Оолғы, ӧл парып, хатап тіріл килгенҷе, кӧрген пу нимедеңер пірдеезіне чоохтабаңар.

¹⁰ Анаң ӱгренҷілері Иисустаң сурғаннар:

– Ноға Моисей Чахии пілігҷілері пурун Илия килерге кирек тіп чоохтапчалар?

– ¹¹ Сын, Илияа пурун киліп, прай ниме тимнеп саларға кирек, – нандырған оларға Иисус.

– ¹² Че, тіпчем сірерге, Илия килген полған, че кізілер аны, таныбин, хайди хынза, іди иткеннер. Кізі Оолғына даа сах ідӧк олардаң хатығ теңер.

¹³ Андада ӱгренҷілері Иисустың Кіреске тӱзірҷең Иоаннаңар чоохтапчатханын сизін салғаннар.

Ағырығ оолахты имнебіскені

(Мк 9:14-29; Лк 9:37-43)

¹⁴ Олар кізілерзер айлан килгенде, пір кізі, пас киліп, Иисустың алнында тізекке тӱзіп, ¹⁵ алданған:

– Хан-пигім! Айадах минің оолғыма. Ол, ай толызына орта алҷаағып, кӧйчеткен отха алай суға удаа сегіріп, тың ирееленедір. ¹⁶ Мин аны ӱгренҷілеріңзер ағылғам, че олар имнеп полбааннар.

– ¹⁷ Йо-о, пу киртізі чох паза ардап парған тӧл! Нинҷезін Мин сірернең хада поларбын? Хаҷанға теере сірернең сыдазим? Ағылыңар аны пеер, Минзер, – нандырған Иисус.

¹⁸ Иисус ағырығ оолахтағы айнаа сых тіп хатығ чоохтанғанда, айна сых парыбысхан, оолғыҷах, тізең, сах андох хазыхтан парған. ¹⁹ Анаң ӱгренҷілері, Иисус чалғызан халғанда, андар пас киліп, сурғаннар:

– Ноға піс айнаны сығара сӱр полбаабыс?

²⁰ Иисус, тізең, оларға теен:

– Киртіністерің чохтаңар. Сынны тіпчем сірерге: киртіністерің горчицаның ӱренінҷе дее полған полза, пу таға «мыннаң тігзер чыл парыбыс» теен ползар, ол чыл парыбызарҷых. Андада сірер ит полбас ниме чох полар. ²¹ Ол осхастарны, тізең, молитванаң паза оразанаң на сығара сӱр поларзар.

Иисус Позының ӧлімінеңер паза тірілерінеңер хатап чоохтапча

(Мк 9:30-32; Лк 9:43-45)

²² Ӱгренҷілерінең хада Галилей чирінде полчатхан туста Иисус ӱгренҷілеріне теен:

– Кізі Оолғын кізілер холына пирібізерлер. ²³ Олар Аны ӧдірібізерлер, ӱзінҷі кӱнінде, тізең, Ол тіріл килер.

Ӱгренҷілері уғаа хомзын парғаннар.

Храмға албан тӧлеені

²⁴ Хаҷан Иисус ӱгренҷілерінең хада Капернаумзар читкенде, Пётрзар храмның албан чығҷаң кізілері, пас киліп, тееннер:

– Ӱгретчілерің албан+ 17:24 Албан – ол туста храмға дидрахма (ікі драхма) ахча тӧлирге кирек полған. тӧлир бе піске?

– ²⁵ Йа, – тіді анзы.

Пётр туразар кір килгенде, Иисус аннаң пурун теен:

– Хайди сағынчазың, Симон? Чирдегі ханнар кемнең ахча алай албан чыыпчалар? Постарының кізілерінең ме алай пасха чирдегілердең ме?

– ²⁶ Пасха кізілердең, – нандырған Ағаа Пётр.

– Андағда пос кізілеріне албан тӧлирге кирек чох, – теен ағаа Иисус.

– ²⁷ Че албан чығҷаңнарны тарындырбас ӱчӱн, кӧлзер парып, хармах тастабыс. Хармааңа хапхан пастағыох палыхтың ахсын азыбызарзың, анда албан тӧлеҷең ахча+ 17:27 Ахча – мында статир ахчадаңар чоохталча. Статирде тӧрт драхма саналча. таап аларзың. Ол ахчаны алып, Минің паза позыңның ӱчӱн тӧлеп саларзың.

Олғаннар осхас полыңар

(Мк 9:33-37, 42-48; Лк 9:46-48; 17:1-2)

¹ Ол туста ӱгренҷілері, Иисуссар пас киліп, Аннаң сурғаннар:

– Андағда Тигір хан-чирінде иң улии кем полча?

² Иисус, пір паланы хығырып алып, оларның алнында турғыс салып, ³ теен:

– Сынны тіпчем сірерге: постарыңның оңдайларыңны алыстырбазар, олған чіли пол парбазар, Тигір хан-чирінзер кір полбассар. ⁴ Кем, позынаңар улуғсырхап сағынмин, пу пала чіли тудынча, ол Тигір хан-чирінде иң улии поладыр. ⁵ Мині аарлап, мындағ паланы позына чағын кирген кізі, Мині дее позына чағын итче.

⁶ Кем Мағаа киртінчеткен кічіглернің піреезін дее чазыхха сух салар, андағ кізіні, мойнына теербен тазын палғап салып, талай тӱбіне тастабысса, ағаа артых поларҷых. ⁷ Чир ӱстӱне хыҷаланыстардаң хыйал поладыр; хыҷаланыстар хайди даа килерге киректер, че кемнең пастыра ол хыҷаланыстар килче, ол кізее хыйал. ⁸ Холың алай азааң сині чазыхха сухчатса, син оларны, кизе саап, оортах тастабыс. Успас отха ікі азахтығ паза ікі холлығ тастаттыртханҷа, чуртасха хол чох алай азах чох кірзе, сағаа артых поларҷых. ⁹ Харааң сині чазыхха сухчатса, аны позыңнаң оортах сығар тастабыс. Кӧйчеткен кӧлзер ікі харахтығ тастатыртханҷа, чуртасха пір харахтығ кірзе, сағаа артых поларҷых. ¹⁰ Кӧріңер, пу кічіглернің пірдеезін хыйыхтабаңар. Тіпчем сірерге, оларның ангеллері хаҷан даа Тигірдегі Пабамның алнындалар.

Астых парған хойдаңар кип-чоох

(Лк 15:3-7)

– ¹¹ Кізі Оолғы, чох пол парғаннарны тілеп, арачылирға пеер килген. ¹² Хайди сағынчазар? Пірее кізінің чӱс хойының пір хойы чіт парза, ол, тоғызон тоғыс хойын тағларда халғыс салып, астых парған пір хойны тілеп парбас па? ¹³ Аны таап алза, тізең, сынны сірерге тіпчем, ол пу хойға чітпеен тоғызон тоғыс хойдаң артых ӧрінче. ¹⁴ Сах іди Тигірдегі Пабаңар, пу кічіглернің пірдеезі чох пол парбазын тіп, хынча.

Киртінчеткеннерге постарын тудынардаңар

(Лк 17:3)

– ¹⁵ Харындас кізі, синнең тоғыр полып, чазых ит салза, пар андар, пос аразында чоохтазып, алҷаазын кӧзіт пир ағаа. Ол синің чооғыңны исчетсе, син аны позыңа хатап айландырып алдың. ¹⁶ Че ол синің чооғыңны испинчетсе, син ам даа пір-ікі кізі позыңнаң хада алып ал. Кізіні пыролапчатса, полған на сӧс ікі алай ӱс киречінің чоохтаанынаң киречілелзін. ¹⁷ Оларны даа испинчетсе, андада прай нимені тигіриб чонына чоохта. Тигіриб чонының дее сӧзін испинчетсе, син аны Худайы чох алай албан чығҷаң кізее сана.

¹⁸ Сынны тіпчем сірерге, чир ӱстӱнде сірер чаратпаан ниме тигірде дее чарадылбас. Чир ӱстӱнде ниме чарадарзар, тигірде дее ол ниме чарадылар. ¹⁹ Ідӧк тіпчем сірерге, араңардағы ікі кізі хайдағ даа нимедеңер сурынарға чӧптезіп алзалар, Тигірдегі Пабам оларға аны ит пирер. ²⁰ Минің ӱчӱн ікі алай ӱс кізі хада чыылысса, Мин анда оларның аразында поларбын нооза.

Пыро тастирдаңар

²¹ Андада Пётр, Иисуссар чағын пас киліп, сурған:

– Хан-пигім! Миннең тоғыр чазых итчеткен харындазымның пырозын нинҷе хати тастирға кирекпін? Читі хати ба?

– ²² Чох, читі хати нимес, че читоннардаң читі хати, – нандырған Иисус.

– ²³ Аннаңар Тигір хан-чирі нымысчыларының ӧдістерін алып аларға сағыныбысхан ханға тӧӧй. ²⁴ Ол наа ла санас сыхханда, андар ағаа он муң талант+ 18:24 Талант – кӱмӱс ахча, ол 15 чылның аразына тоғынып алған чал ахчазы полча. ахча алымнығ пол парған кізіні ағыл килгеннер. ²⁵ Че ол кізінің тӧлеҷең нимезі чох полған. Андада хан, ол кізіні, ипчізін, палаларын паза ибдегі прай ниме-нооларын садыбызып, ӧдізін тӧлеп саларға чахығ пирген. ²⁶ Ол нымысчы, ханның азағына тӱзіп, сурынып теен: «Ханым, ӱр нимес сағып ал. Мин сағаа прай алымымны тӧлеп пирем». ²⁷ Хан, ол кізее айап, алымны албасха чарадып, аны позыдыбысхан. ²⁸ Ол нымысчы, тасхар сығып, позынаң чӱс динарий ахча+ 18:28 Динарий – пір кӱннің чал ахчазы полча. ӧдіске алған арғызына учурап парып, аны хаап алып, «Алымыңны тӧле мағаа!» тіп хысхырып ала, пооп сыххан. ²⁹ Андада арғызы, аның азағына тӱзіп, алданған: «Ӱр нимес сағып ал! Мин сағаа прай алымымны тӧлеп пирем!» ³⁰ Че анзы ынабаан, парып, арғызын, ӧдізін тӧлеенҷе, харибге чаап салған. ³¹ Пасха нымысчы арғыстары, ол нимені кӧріп, уғаа хомзын парғаннар. Анаң ханзар парып, прай нимені чоохтап пиргеннер. ³² Андада хан, аны хығыртыбызып, теен: «Чабал нымысчы! Син миннең сурынғазың, аннаңар мин синің прай алымыңны чох иткем. ³³ Хайди мин сағаа айап парғам, сағаа даа ідӧк арғызыңа айирға кирек полған нимес пе зе?» ³⁴ Анаң хан, тарыныбызып, аны, алымын тӧлеп салғанҷа, харибде тудып, хатығ холда тударға чахығ пирібіскен. ³⁵ Тигірдегі Пабам сірерні ідӧк идер, сынап сірернің полғаныңар ла хомай иткен харындазының пырозын прай чӱреенең тастабаза.

Чарылыстаңар

(Мк 10:1-12)

¹ Иисус, пу чооғын тоозып, Галилей чирінең сығыбызып, Иордан суғның озархы Иудей чирінзер килген. ² Аның соонҷа кӧп кізі парған, Ол оларны анда имнеглебіскен.

³ Фарисейлер, Андар киліп, Аны сыныхтирға полып, сурғаннар:

– Ир кізее ипчізінең хайдағ ла полза сылтағнаң чарылыс парарға чарадылча ба?

– ⁴ Ӧӧркі Чайаачы пастап ир кізінең ипчі кізіні чайап салғанынаңар хығырбаазар ба? – нандырған оларға Иисус. ⁵ Анаң Худай теен:

– Аннаңар ир кізі, паба-іҷезінең чарылып, ипчізінең пірік парар. Олар ікӧлең пір кізі осхас пол парарлар. ⁶ Іди олар, паза ікі кізі полбин, пір пол парчалар. Худай піріктіргеннерні кізее чарарға чарабас.

– ⁷ Андағда ноға Моисей ир кізее, чарылыс пічиин ипчізіне пиріп, аннаң чарылыс парарға чаратчатхан чахығны пирген? – сурғаннар Аннаң фарисейлер.

⁸ Иисус оларға теен:

– Сірернің хатығ чӱректерің ӱчӱн Моисей сірерге ипчілеріңнең чарылызарға чаратхан. Че пастап андағ полбаан. ⁹ Че тіпчем сірерге, кем ипчізінең, ирнең оралысханы ӱчӱн нимес, че пірее пасха сылтағ ӱчӱн чарылыс парча, ол кізі, пасха ипчі алза, позы хатнаң оралысча. Чарылыс парған ипчіні алған кізі дее оралысча.

– ¹⁰ Ир кізінең ипчінің аразындағы палғалыстар мындағ полчатса, ипчі албин чуртирға артых полбас па? – тееннер Иисусха ӱгренҷілері.

¹¹ Иисус, оларға нандырып, теен:

– Мин чоохтир сӧстер полған на кізінің чӱреене сиип парбас, кемге Худайдаң пирілген, ол ла кізее сиип парар: ¹² Кізілернің ипчі ал полбинчатханы аймах сылтағлардаң поладыр. Піреелері іди тӧріп парғаннар, пасхаларын кізілер андағ ит салғаннар, че хайзылары, Тигір хан-чиріне туза идер ӱчӱн, ипчі албин чӧрчелер. Мынзы кізінің чӱреене чарапчатса, іди ползын.

Иисус олғаннарны алғапча

(Мк 10:13-16; Лк 18:15-17)

¹³ Ол туста Иисуссар, холларын салып алғазын тіп, палаларны ағыл килгеннер. Ӱгренҷілері, тізең, оларны кӧксееннер. ¹⁴ Че Иисус теен:

– Тигір хан-чирі пу палалар осхастарни, аннаңар оларға Минзер иртерге чарадыңар паза Минзер килерге харығ полбаңар оларға.

¹⁵ Анаң оларны, холларын салып, алғап, андартын парыбысхан.

Пай оол мӧгі чуртастаңар сурча

(Мк 10:17-31; Лк 18:18-30)

¹⁶ Иисуссар пір оол, пас киліп, теен:

– Чахсы Ӱгретчі! Мӧгі чуртастығ# полып алар ӱчӱн, хайдағ чахсы нимелер идерге кирекпін?

¹⁷ Иисус теен:

– Ноға син Мині чахсы тіп адапчазың? Чахсы чалғыс Худай ла полча. Мӧгі чуртастығ поларға сағынчатсаң, чахығларны толдыр тур.

¹⁸ Андада ол оол сурған:

– Хайдағ чахығларны?

Иисус нандырған:

– Ӧдірбе, оралыс чӧрбе, оғырлаба, чой киречілебе, ¹⁹ паба-іҷеңні улуғла, чағыныңа, позыңа чіли, хын тур.

²⁰ Оол Ағаа теен:

– Мин кічігдең сығара ол чахығларны толдырып чуртапчам. Ам даа ниме идерге кирек мағаа?

²¹ Иисус теен ағаа:

– Син ӧтіре чахсы кізі поларға сағынчатсаң, парып, пар-чох нимеңні прай садыбызып, ахчаңны чох кізілерге ӱлебіс, андада пайың тигірде полар. Анаң киліп, Минің соомҷа пар.

²² Ол оолның ис-пайы кӧп полған, аннаңар ол, пу нимені истіп, пичелленіп ала парыбысхан.

²³ Иисус, тізең, Позының ӱгренҷілеріне теен:

– Сынны сірерге чоохтапчам, пай кізее Тигір хан-чирінзер кірерге сидік. ²⁴ Тіпчем сірерге пазох, тибенің іңе ӱдінҷе ирт парыбызары пай кізінің Худай хан-чирінзер# кірерінең хай-хай оой.

²⁵ Аны истіп, ӱгренҷілері, тың таңнап парып, аннаң сурғаннар:

– Андағда кем арачылан халар?

²⁶ Иисус, оларзар кӧріп, нандырған:

– Кізілер ит полбас нимені Худай ит полар.

²⁷ Андада Пётр Иисусха теен:

– Мына піс, прай нимебіс тасти, Синің сооңҷа чӧрчебіс. Андағда піске аның ӱчӱн ниме полар?

²⁸ Иисус оларға теен:

– Сынны чоохтапчам сірерге: хаҷан Худай прай нимені нааҷылаза, Кізі Оолғы Позының сабланыс ӱлгӱ сіреезіне одырза, сірер дее, Минің соомҷа чӧргеннер, ідӧк он ікі ӱлгӱ сірее одырып, Израильнің он ікі сӧӧгін чарғылирзар. ²⁹ Полғаны ла, кем Минің ӱчӱн иблерін, харындастарын алай пиҷелерін, пабазын алай іҷезін, ипчізін алай палаларын, алай чирлерін артыс салған, ол кізі чӱс хати артых сыйых алар паза ағаа мӧгі чуртас пирілер. ³⁰ Че пастағыларының кӧбізі соонда пол парар, соондағыларның кӧбізі, тізең, паста пол парар.

Виноградниктегі тоғысчылардаңар кип-чоох

– ¹ Тигір хан-чирі тоғынҷаң кізілерні иртен иртӧк тоғысха чаллап аларға сыххан виноградник ээзіне тӧӧй. ² Ол чалланчатхан кізілерні кӱнде пір динарий ахча тӧлирге чоохтас салып, винограднигінзер тоғынарға ызыбысхан. ³ Ӱс час тузында+ 20:3 Грек тілінде ӱс час теені пістің тоғыс часха килісче. пазох ибдең сығып, садығ орнында тоғыс чох турчатхан хай пірее кізілерні кӧр салған. ⁴ Оларға даа тіді: «Сірер дее винограднигімзер парыңар. Тоғынып алған ахчаны тӧлеп пирербін». Олар парыбоғысханнар. ⁵ Кӱнӧрте алты паза тоғыс час тузында+ 20:5 Грек тілінде алты паза тоғыс час теені пістің он ікі паза ӱс часха килісче. , пазох сығып, ідӧк иткен. ⁶ Он пір+ 20:6 Пісте пис час иирде. час иирзер хатап сығып, тоғыс чох турчатхан кізілерні кӧр салып, оларға теен: «Ноға сірер кӱн тооза мында, пір дее ниме итпин, турчазар?» ⁷ «Пісті пірдеезі тоғысха чаллабаан», – тееннер олар. «Сірер дее винограднигімзер парыңар, тоғынып алған ахчаны тӧлеп пирербін» – чоохтанған оларға ол. ⁸ Иир пол парғанда, виноградник ээзі тоғыс устағҷызына теен: «Тоғысчыларны хығырып, чал ахчазын тӧлеп пир, соондағылардаң пастап, пастағыларына теере». ⁹ Он пір час иирде тоғынып пастааннары пірер динарий ахча алып алғаннар. ¹⁰ Иң пурун килгеннері, тізең, кӧп арах аларбыс тіп сағынғаннар, че олар даа пірер динарий алып алғаннар. ¹¹ Ахчаларын алып алып, олар тура ээзіне перінглеп сыхханнар. ¹² «Соонаң килгеннері пір ле час тоғынғаннар, че син оларны піснең, кӱн тооза ізіге пызып ала тоғынғаннарнаң, тиң иттің». ¹³ Ээзі оларның пірсіне нандырған: «Истек мині, нанҷы! Мин сині хыйыхтабинчам. Син миннең пір динарийге чоохтас салған полбаазың ма? ¹⁴ Позыңның ахчаңны алып, пар. Мин соондағыларға, сағаа нинҷе пиргем, анҷох пирерге хынчам. ¹⁵ Алай минің нимемні позым хынғанни итчең ӱлгӱм чоғыл ба? Алай син минің андағ харам нимес полчатханыма атархапчазың ма?» ¹⁶ Пу оңдайнаң, соондағылары паста пол парарлар, пастағылары, тізең, соонда пол парарлар. Кӧп кізі хығыртылған, че асхынах – таллағны ирткен.

Иисус Позының ӧлімінеңер паза тірілерінеңер ӱзінҷізін чоохтапча

(Мк 10:32-34; Лк 18:31-34)

¹⁷ Иерусалимзер парчадып, Иисус, он ікі ӱгренҷізін алынҷа хығырып алып, чолда оларнаң чоохтас парған:

– ¹⁸ Мына піс Иерусалимзер кірчебіс. Анда Кізі Оолғын, садып, улуғ абыстарның паза Моисей Чахии пілігҷілерінің холына пирібізерлер. Олар, тізең, Аны, ӧлімге чарғылап, ¹⁹ Худайы чохтарның холына, кӱлзіннер, сохсыннар паза кіреске хазазыннар тіп, пирібізерлер. Че ӱзінҷі кӱнінде Ол тіріл килер.

Зеведей оолларының іҷезінің сурынызы

(Мк 10:35-45)

²⁰ Соонаң Аныңзар Зеведейнің ипчізі, оолларынаң хада пастыр киліп, мӧкейіп ала пазырып, Иисустаң ниме-де сурынған.

– ²¹ Ниме кирек сағаа? – сурған ол ипчідең Иисус.

– Сӧс пир мағаа: хан пол парзаң, пу ікі оолғымның пірсі Синің оң сариңда, ікінҷізі, тізең, сол сариңда одырарлар, – нандырған Ағаа ол ипчі.

– ²² Сірер нимедеңер сурынчатханнарыңны даа пілбинчезер. Мин ісчеткен ӱлӱс-чірчені сірер іс поларзар ба алай Мин кіреске тӱсчеткен чіли кіреске тӱс поларзар ба? – нандырған Иисус?

– Поларбыс, – нандырғаннар Ағаа харындастар.

²³ Иисус оларға теен:

– Мин ісчеткен ӱлӱс-чірчені ізерзер, Мин кірестенчеткен чіли кірестенерзер, че оң саримда паза сол саримда кем одырары Мин хынғанни полбинча. Анзы Пабам кемге тимнеен, ани полар.

²⁴ Аны истіп, халған он ӱгренҷізі пу харындастарға тарын парған. ²⁵ Иисус, прай ӱгренҷілерін хығырып алып, чоохтанған:

– Чоннар ханнары оларның пастары полчатханын, пиглері оларнаң устап парчатханын пілчезер нимес пе зе? ²⁶ Че сірернің араңарда іди полбазын. Кем араңарда иң улии поларға сағынча, анзы сірерге нымысчы ползын. ²⁷ Кем араңарда пастағызы поларға сағынча, анзы сірерге хул ползын. ²⁸ Кізі Оолғы даа кізілерні Позының алны-кистіне чӧргізерге нимес, че пасхаларына нымысха чӧріп, кӧп кізінің ӱчӱн толығ полып, Позының тынын пирібізерге килген.

Иисустың харах чохтарны имнебіскені

(Мк 10:46-52; Лк 18:35-43)

²⁹ Иисус ӱгренҷілерінең хада Иерихоннаң сыхчатханда, Аның соонҷа кӧп чон парған. ³⁰ Чол хазында одырчатхан харах чох ікі кізі, Иисустың ирт париғанын сизін салып, хысхыр сыххан:

– Хан-пигібіс! Давид тӧлі! Айадах піске!

³¹ Кізілер оларны тысханнар, че олар уламох тың хысхырғаннар:

– Айадах піске, Хан-пигібіс, Давидтің тӧлі!

³² Иисус, тохти тӱзіп, оларны Позынзар хығырып, теен:

– Ниме кирек сірерге Миннең?

– ³³ Хан-пигібіс! Пістің харахтарыбысты ас пир! – тееннер олар Ағаа. ³⁴ Иисус, оларға айап, харахтарына теңен. Сах андох олар кӧр сыхханнар, анаң Аның соонҷа парғаннар.

Иисус Иерусалимзер хан чіли килче

(Мк 11:1-11; Лк 19:28-38; Ин 12:12-19)

¹ Иисус, ӱгренҷілерінең хада Иерусалимзер чағдап киліп, Елеон тағдағы Виффагий аалзар читкен. Анаң ікі ӱгренҷізін алнынзар ызып, ² оларға теен:

– Алныңарда чатчатхан аалзар парыңар. Килзӧк, палғап салған тізі эштекнең чиит эштекті анда таап, систіп алып, Минзер ағыл киліңер. ³ Пірее кізі сірерге пірее ниме чоохтанза, сірер ағаа, олар Хан-пигібіске киректер тіп, нандырыңар. Ол кізі, эштектерні сах андох сірерге пиріп, позыдыбызар. ⁴ Прай пу ниме ухаанҷының чоохтааны тол парзын тіп иділген: ⁵ «Чоохтап пиріңер Иерусалимге+ 21:5 Мында грек пічіктерінде «Сион тағның хызына» сӧстер турчалар. : „Мына чиит эштек палалығ тізі эштекке мӱніп алып, синің амыр хылыхтығ ханың киліп одыр“». ⁶ Ӱгренҷілері, парып, прай Иисус чахаан чіли иткеннер. ⁷ Тізі эштекнең хада палазын ағыл киліп, ӱстӱне кип салыбысханнар, анаң Иисус мӱніп алған. ⁸ Уғаа кӧп кізі постарының кип-азахтарын чолға чаза салғаннар, пасхалары, тізең, ағастар салааларын сындырып, чолға тӧзееннер. ⁹ Иисустың алнынҷа паза соонҷа чӱгӱр парчатхан кізілер хысхырысханнар:

– Осанна!+ 21:9 Осанна! – пу сӧс еврей тілінең, ол «пісті арачыла» теені полча. Іди хан кізіні улуғлап удурлаҷаңнар. Давидтің тӧлі!

– Хан Худайның адынаң Килчеткенге алғас ползын!

– Осанна Ӧӧркі Чайаачаа!

¹⁰ Ол Иерусалимзер кіргенде, саардағылар прайзы хорылыс сыхханнар.

– Кемдір пу? – тіп сурастырғлааннар.

¹¹ Чон, тізең, нандырған:

– Пу ухаанҷы Иисус. Ол Галилей чиріндегі Назареттең.

Храмны арығлааны

(Мк 11:15-19; Лк 19:45-48; Ин 2:13-22)

¹² Иисус, Худай храмынзар кір киліп, андартын садығҷыларны паза садысчатханнарны прайзын сығара сӱрглебіскен. Ахча орнастырчатханнарның столларын паза иб тахырахтарын сатчатханнарның сіреелерін тӱңдере аңдарғлабызып, ¹³ оларға теен:

– Пазылған полған: «Минің храмым пазырҷаң тура тіп адал парар», сірер, тізең, аны тонағҷылар ордазына айландыр салғазар.

¹⁴ Храмда Иисуссар харах чохтар паза ахсахтар пастыр килгеннер. Ол оларны имнебіскен. ¹⁵ Улуғ абыстарнаң Моисей Чахии пілігҷілері Ол итчеткен хайхастарны паза храмда «Осанна, Давидтің тӧлі!» тіп хысхырысчатхан олғаннарны кӧре, ӧкпелен парып, ¹⁶ Иисусха тееннер:

– Исчезің ме, олар ниме тіпчелер?

– Йа, исчем! Сірер пу сӧстерні хаҷан даа хығырбаазар ба: «Син Позыңны олғаннарға паза час палаларға махтатыртхазың?» – нандырған оларға Иисус.

¹⁷ Иисус, оларны халғызып, саардаң сығып, Вифаний аалзар парған. Анда хонып алған.

Смоква ағазын харғааны

(Мк 11:12-14, 20-24)

¹⁸ Иртен саарзар айланчатханда, Иисус астап парған. ¹⁹ Анаң чол хазында пір смоковница ағазын кӧр салып, андар пастыр килген. Че анда пӱрлердең пасха пір дее ниме таппин, ағаа чоохтанған:

– Синде чистек паза пір дее ӧспезін.

Сах андох смоковница ағазы хуруп парған. ²⁰ Ӱгренҷілері, аны кӧр салып, таңнап парғаннар:

– Ноға смоковница іди кинетін хуруп парды?

– ²¹ Сынны сірерге тіпчем, сірер киртінчетсеңер паза ікінҷілебинчетсеңер, пу ағас хайди пол парды, ідӧк ит поларзар, пу таға даа «кӧдіріліп, талайзар тӱс пар» тізеңер, ол тӱзер, – нандырған оларға Иисус. ²² Киртініп ала, Худайдаң ниме дее сурзаңар, ол нимені аларзар.

Хайдағ ӱлгӱнең?

(Мк 11:27-33; Лк 20:1-8)

²³ Иисус, храмзар киліп, ӱгрет сыхханда, Андар улуғ абыстар паза чонның ах сағаллары, пас киліп, сурғаннар:

– Киректеріңні хайдағ ӱлгӱнең итчезің? Сағаа мындағ ӱлгӱні кем пирген?

– ²⁴ Мин сірердең пір ле сурығ сурарбын, ағаа нандыр пирзеңер, Мин дее сірерге прай нимені хайдағ ӱлгӱнең итчеткенімні чоохтап пирербін, – тіп нандырған оларға Иисус.

– ²⁵ Иоанның кіреске тӱзіргені хайдаң килген: Худайдаң ма алай кізілердең ме?

Андада олар, пос аразында ӱзӱріп, чоохтасханнар:

– «Худайдаң» тізебіс, Ол сурар: «Андағда ноға сірер Иоаннға киртінмеезер?» ²⁶ Че «Кізілердең» тізебіс, чоннаң хорғыстығ. Олар Иоанны ухаанҷы тіп улуғлапчалар нооза.

²⁷ Андада олар Иисусха піди нандырғаннар:

– Пілбинчебіс.

Ол даа оларға теен:

– Мин дее сірерге чоохтабаспын, пу нимелерні хайдағ ӱлгӱнең итчеткенімні.

Ікі харындастаңар кип-чоох

– ²⁸ Сірер чи хайди сағынчазар? Пір кізінің ікі оол полтыр. Ол, улуғ оолғынзар парып, теен: «Оолғым! Пӱӱн парып, минің винограднигімде тоғын». ²⁹ «Хынминчам» тіп нандырған ол, че сағыс хабынып, тоғынарға парған. ³⁰ Анаң ол кізі, кічіг оолғынзар парып, ідӧк чоохтанған. «Амох парам, пабаң» тіп нандырған оолғы, че позы тоғынарға парбаан. ³¹ Пу ікі оолның хайзы пабазының чахиин толдырған?

Ағаа тееннер:

– Пастағызы.

Иисус оларға теен:

– Сынны сірерге тіпчем, албан чығҷаңнар паза чӧреечі ипчілер Худай хан-чирінзер сірердең пурун кірерлер. ³² Иоанн сірерзер сын чолны кӧзіт пирерге килген нооза, че сірер ағаа киртінмеезер. Албан чығҷаңнар паза чӧреечі ипчілер ағаа киртінгеннер. Сірер, тізең, аны кӧрген соонда даа, ачырғанмаазар паза ағаа киртінмеезер.

Виноград ӧскірҷеңнердеңер кип-чоох

(Мк 12:1-12; Лк 20:9-19)

– ³³ Пасха кип-чоох истіп алыңар. Пір тура ээзі чуртаптыр. Ол, виноград ағастар одырт салып, ибіре сиден тудыбыстыр. Анда виноградты сыға пасчаң оймах хазып алып, хадағҷаа иб пӱдіріп, аны виноград ӧскірчеткен кізілерге тузаланарға пирібізіп, позы пасха чирлерзер парыбыстыр. ³⁴ Чистек теерер тус чит килгенде, ол, чалҷыларын виноград ӧскірчеткеннерзер ызып, виноградтаң позының ӱлӱзін ағыл килерге чахаан. ³⁵ Че виноград ӧскірген кізілер, чалҷыларын тудып алып, пірсін соғып, паза пірсін ӧдір салып, халғанҷызын, тізең, таснаң чаалааннар. ³⁶ Ээзі кізі хатап пастағызынаңох кӧп чалҷы ысхан, че оларны даа ідӧк иткеннер. ³⁷ Арығ полбаста, ол позының оолғын ысхан: «Минің оолғымнаң чалтанарлар, арса», – чоохтанған ол. ³⁸ Виноград ӧскірҷеңнер, аның оолғын кӧр салып, постары алынҷа чоохтасханнар: «Пу пабазының пайын холға кирҷең чалғыс оолғы, парааңар, аны ӧдірібізееңер, халған анығ пісти полар». ³⁹ Анаң аны, хаап алып, виноградниктең сығарып, ӧдір салғаннар. ⁴⁰ Амды виноградник ээзі, киліп, пу виноград ӧскірҷеңнерні хайди идер?

⁴¹ Ағаа тееннер:

– Ол чабалларны айағ чох ӧдірібізер, виноградникті, тізең, пасхаларына тузаланарға пирібізер. Олар ағаа виноградты тузында пир турарлар.

⁴² Иисус оларға чоохтаан:

– Сірер Худай Пічиинде ниме пазыл парғанын хаҷан даа хығырбаазар ба? «Пӱдірігҷілернің хыйа тастаан тазы соонаң иң кирек, тура пулиин тутчаң тас пол парған. Аны Хан Худай иткен; піске хайдағ хайхастығ ниме ол». ⁴³ Аннаңар тіпчем сірерге, Худай хан-чирі сірердең нандыра алылар, аның чистектерін ағылчатхан кізілерге пирілер. ⁴⁴ Пу тасха тӱскен кізі чоо тӱс парар, ол тас, тізең, пірее кізінің ӱстӱне тӱс парза, аны чабыра чоо пазыбызар.

⁴⁵ Улуғ абыстарнаң фарисейлер, Иисустың кип-чоохтарын истіп, постарынаңар чоохтапчатханын сизініп, ⁴⁶ Аны хаап аларға иткеннер. Че чон Аны ухаанҷаа санаан, аннаңар олар чоннаң хорыхханнар.

Тойдаңар кип-чоох

(Лк 14:15-24)

¹ Иисус оларға аннаң андар кип-чоохтар чоохтаан.

– ² Тигір хан-чирі, позының оолғына ипчі ал пиріп, улуғ той иткен ханға тӧӧй поладыр. ³ Ол хан позының нымысчыларын аалҷыларны тойға хығыр килерге ызыбысхан, че хығырған кізілері килерге хынмааннар. ⁴ Ол пазох пасха нымысчыларын, піди чоохтанып ала, ызыбысхан: «Кізілерні ааллап хығырып, піди тіңер: „Чіҷең нимені мына тимнеп салдым, пуғаларым паза ӧнетін симірте азырап алған малларым соғыл пардылар. Прай ниме тимде, тойға киліңер“». ⁵ Че хығырған кізілері, тізең, аның хығырғанын нимее салбин, пірсі позының хыразынзар, паза пірсі садығ киреенең парыбысхан, ⁶ пасхалары, тізең, ханның нымысчыларын, тудып алып, иреелеп, ӧдірібіскеннер. ⁷ Мынзын ис салып, хан тың тарын парған. Ол, позының чааҷыларын ызып, кізі ӧдіргеннерні чох идіп, саарларын ӧртебіскен. ⁸ Анаң хан нымысчыларына теен: «Той чиизі тимде, че хығырған кізілер ағаа турыстығ полбадылар. ⁹ Аннаңар, чоллар пірікчеткен орынзар парып, учураан на кізіні тойға хығырыңар». ¹⁰ Ол нымысчылар, чолларзар сығып, учураан кізілерні прайзын – хомайларын даа, чахсыларын даа – хығыр килгеннер. Тойға кізі тол чӧрібіскен. ¹¹ Хан, аалҷыларны кӧрерге сых киліп, тойға кисчең кип-азаан киспеен кізіні кӧр салған+ 22:11 Ол туста тойға килген кізілер ӧнетін кип-азахтығ килҷеңнер. ¹² «Нанҷым, хайди син тойға кисчең кип-азах чох пеер кір килдің?» – чоохтанған ол ағаа. Анзы, тізең, тапсабаан. ¹³ Андада хан нымысчыларына чахаан: «Хаап алыңар аны, азах-холларын палғап, тастындағы харасхызар тастабызыңар. Анда сыыт паза тіс хыҷыразы полар». ¹⁴ Хығыртхан кізі кӧп, че таллап алған кізі асхынах.

Хағанға – хағанни, Худайға – Худайни

(Мк 12:13-17; Лк 20:20-26)

¹⁵ Андада фарисейлер, хыйа парып, Иисусты пірее оңдайнаң Позыныңох сӧзінең тудып аларға чӧптескеннер. ¹⁶ Анаң постарының хай пірее ӱгренҷілерінең хада Ирод ханға чағын кізілерні Иисуссар ысханнар. Олар, парып, сурғаннар:

– Ӱгретчі! Піс пілчебіс, Син кӧні кізізің, Худайның чолынҷа парарға сын ӱгретчезің. Син пірдеезінең чалтанминчазың, пірдеезіне чалғанминчазың. ¹⁷ Аннаңар чоохтап пир піске, хайди сағынчазың, піс Рим хағаныға албан тӧлирге кирекпіс пе алай чох па?

¹⁸ Че Иисус, оларның кӧйтіктенчеткеннерін кӧріп, чоохтанған:

– Чойырхостар, Нимее мині сынап одырзар? ¹⁹ Кӧзіт пиріңер Мағаа албан тӧлепчеткен ахчаны.

Олар Ағаа динарий ахчаны ағыл пиргеннер.

– ²⁰ Пу динарийде кемнің сомы паза ады? – теен оларға Иисус.

– ²¹ Хағанни, – нандырғаннар Ағаа.

Андада Иисус оларға теен:

– Андағда хағаннин хағанға пиріңер, Худайнин – Худайға.

²² Олар, Аны истіп, таңнап парғаннар. Анаң, Аны анда халғыс салып, парыбысханнар.

Тірілердеңер чоох

(Мк 12:18-27; Лк 20:27-40)

²³ Ӧлім соонда кізі тірілбинче тіпчеткен саддукейлер, олох кӱн Иисуссар пас киліп, Аннаң сурғаннар:

– ²⁴ Ӱгретчі! Моисей піди теен: «Пірее кізі, пала чох чуртап, ӱреп парза, ол кізінің харындас-туңмазы, аның ипчізін ал салып, ӱреен харындазының тӧлін узаратсын». ²⁵ Пістің читі харындас полған. Улуғ харындазыбыс ипчі алған, че пала чох ӱреп парған. Моисей Чахии хоостыра аның ипчізін харындазы ал салған. ²⁶ Анзы ӱреен соонда, ол ипчіні ікінҷі харындазы ал салған, анаң ӱзінҷізі, іди читінҷі харындазына теере, прайзы ӱреглеп парғанҷа. ²⁷ Прайзының соонаң оларның ипчізі ӱреп парған. ²⁸ Ам олар прайзы тіріл килзелер, ол ипчі кемни полар? Прай харындастар пір ипчінең чуртааннар нооза.

²⁹ Иисус оларға нандырған:

– Сірер, Худай кӱзін паза Худай Пічиин пілбин, алҷаас итчезер. ³⁰ Кізілер, тіріл килзелер, ипчі албинчалар, ирге дее парбинчалар. Олар тигірдегі Худай ангеллері осхас поларлар. ³¹ Ӱреп парғаннарның тірілерінеңер Худай сірерге чоохтаанын хығырбаазар ба? ³² «Мин Авраамның Худайыбын, Исаактың Худайыбын, Иаковтың даа Худайыбын». Худай ӱрееннерни нимес, че тіріглерни.

³³ Чон, Аны истіп, Аның ӱгредиине чапсаан.

Иң улуғ чахығ

(Мк 12:28-34; Лк 10:25-28)

³⁴ Фарисейлер, тізең, Иисус саддукейлерні хайди тымылдырыбысханын истіп, хада чыылыс парғаннар. ³⁵ Оларның пірсі, Моисей Чахии пілігҷізі, Иисусты сыныхтап, сурған:

– ³⁶ Ӱгретчі! Моисей Чахиинда хайзы чахығ иң улуғдыр?

³⁷ Иисус ағаа теен:

– Хан Худайға прай чӱрееңнең, прай кӧңніңнең паза прай сағызыңнаң хын. ³⁸ Пу пастағы паза ӧӧн чахығ. ³⁹ Ікінҷізі дее мынзыох осхас уғаа улуғ чахығ: «чағыныңа, позыңа чіли, хын». ⁴⁰ Моисей Чахиинаң ухаанҷыларның ӱгредии пу ікі чахыға тӧстенчелер.

Мессий-Христос кемнің тӧлі?

(Мк 12:35-37; Лк 20:41-44)

⁴¹ Фарисейлер чыылыс парғанда, Иисус олардаң сурған:

– ⁴² Мессий-Христостаңар сірер ниме сағынчазар? Кемнің Ол тӧлі?

Ағаа нандырғаннар:

– Давидтің.

⁴³ Иисус оларға теен:

– Андағда ноға Давидке Худай Худы тол парғанда, Давид, Мессийні Хан-пигім тіп адап, піди тіпче: ⁴⁴ «Хан Худай минің Хан-пигіме теен: „Мин Синің прай ыырҷыларыңны азааң алтына тастаанҷа, мында Минің оң саримда одыр тур“». ⁴⁵ Давид Аны Хан-пигім тіп адапчатса, хайди андағда Мессий-Христос Давидтің тӧлі пол парча?

⁴⁶ Пірдеезі Ағаа пір дее сӧс нандыр полбаан. Аннаң сығара пірдеезі Аны сурастырғлирға тідінмеен.

Иисус фарисейлердеңер паза Моисей Чахии пілігҷілерінеңер сизіндірче

(Мк 12:38-40; Лк 11:37-52; 20:45-47)

¹ Андада Иисус, чоннаң паза Позының ӱгренҷілерінең чоохтазып, ² піди теен:

– Моисей Чахии пілігҷілері паза фарисейлер, Моисейнің орнында одырып, аның чахығларын чарытчалар. ³ Сірерге идерге чахаан нимелерні прай толдырып-идіп турыңар, че оларға кӧӧкпеңер: олар постары даа чоохтаан нимелерні итпинчелер. ⁴ Олар кізілерге аар паза апарарға сидік чӱктерні артыбысчалар, постары, тізең, оларға салааларынаң даа теңерге хынминчалар. ⁵ Прай постарының киректерін кізілерге кӧзідерге ле тіп итчелер. Хамахтарындағы пічіктіг чаламаларын чалбахтаң чалбах итчелер, кип-азахтарындағы чачахтарны узуннаң узун итчелер. ⁶ Олар той-пайда тӧрде одырарға хынадырлар, синагогаларда, тізең, – алнындағы сіреелерде. ⁷ Орыхта алай чон кӧп чирлерде, олар кізілерге улуғлап удурладарға паза «Ӱгретчі! Ӱгретчі!» тіп адаттырарға хынадырлар. ⁸ Сірернің пір ле Ӱгретчі – Мессий-Христос, сірер, тізең, прайзыңар харындастарзар, аннаңар постарыңны ӱгретчее санабаңар. ⁹ Сірернің пір ле Паба пар, Ол тигірде, аннаңар чир ӱстӱнде пір дее кізіні паба тіп адирға кирек чоғыл. ¹⁰ Устағҷыңар даа сірернің пір ле – Мессий-Христос, аннаңар постарыңны устағҷаа санабаңар. ¹¹ Иң улииңар сірерге прайзына нымысчы ползын. ¹² Позын пӧзік кӧдірчеткен кізі, ол тӧбін тӱзіртер, че позын нимее салбинчатхан кізі, ол кӧдіртер нооза.

Хыйал сірерге

– ¹³ Хыйал сірерге, Моисей Чахии пілігҷілері паза фарисейлер! Чойырхостар! Сірер кізілердең Тигір хан-чирін чабысчазар. Постарың даа андар кірбинчезер, андар кірерге итчеткеннерні дее кирбинчезер.

¹⁴ Хыйал сірерге, Моисей Чахии пілігҷілері паза фарисейлер! Чойырхостар! Сірер ӧкіс ипчілернің чурттарын тонапчазар, анаң, пасхалары кӧрзіннер тіп, чойланып, ӱр пазырчазар. Пу нименің ӱчӱн улам хатығ чарғы полар сірерге.

¹⁵ Хыйал сірерге, Моисей Чахии пілігҷілері паза фарисейлер! Чойырхостар! Сірер, талайлар паза чирлер ибіре чӧріп, постарыңа ӱгренҷілер тілепчезер. Піреезін таап алзар, тізең, аны ӱгредииңерге айландырып, постарыңнаң ікі хати хомай ит салып, кӧйчеткен кӧлзер тастатчаң кізі итчезер.

¹⁶ Хыйал сірерге, харах чох устағҷылар! «Храмнаң обалланып, аны толдырбаза даа хайтпас, че храмдағы алтыннаң обалланғанын хайди даа толдырарға кирек» тіп ӱгретчезер. ¹⁷ Харах чох алығлар! Хайзы артыхтыр? Алтын ма? Алай алтынны чарытчатхан храм ма? ¹⁸ Ідӧк сірер «Тайығ орнынаң обалланып, аны толдырбаза даа хайтпас, че ол орынға салған сыйыхнаң обалланғанын хайди даа толдырарға кирек» тіп ӱгретчезер. ¹⁹ Харах чох алығлар! Хайзы улуғдыр? Сыйых па? Алай ол сыйыхты чарытчатхан тайығ орны ба? ²⁰ Аннаңар кем тайығ орнынаң обалланча, ол ідӧк тайығ орнындағы прай сыйыхнаң обалланча. ²¹ Кем храмнаң обалланча, ол храмнаң даа, андағы Худайнаң даа обалланча. ²² Че кем тигірнең обалланча, ол Худай ӱлгӱ сіреезінең дее, анда одырчатхан Худайнаң даа обалланча.

²³ Хыйал сірерге, Моисей Чахии пілігҷілері паза фарисейлер! Чойырхостар! Сірер, мята, анис паза тмин ӧскіріп, Худайға онынҷы чардығын пирчезер, че Моисей Чахииның иң ӧӧн ӱгредиин – чарғыны, ӧлҷейні паза киртіністі – постарыңнаң хыйа тастапчазар. Сірер анзын идіп, мынзын даа ундубасха кирексер. ²⁴ Харах чох устағҷылар! Сарығ сеектерні сӱӱп, тастапчазар, тибелерні, тізең, азырчазар!

²⁵ Хыйал сірерге, Моисей Чахии пілігҷілері паза фарисейлер! Чойырхостар! Сірер чірче-айахтың тастын на арығлап салчазар, оларның істінде, тізең, азымахтаныс паза сын нимес нимелер толдыра. ²⁶ Харах чох фарисей! Пастап айахнаң чірченің істін арығлап сал, андада аның тасты даа арығ полар.

²⁷ Хыйал сірерге, Моисей Чахии пілігҷілері паза фарисейлер! Чойырхостар! Сірер хазарт салған хомдылар осхассар. Тастынаң олар сіліг кӧрінчелер, істілеріне, тізең, ӧлген кізілернің сӧӧктері паза аннаң даа пасха чызығ нимелер тол парғаннар. ²⁸ Сірер ідӧк тастынаң арығ чӱректіг кізілер осхассар, че істіңерде чойырхоссар паза сайбағҷызар.

²⁹ Хыйал сірерге, Моисей Чахии пілігҷілері паза фарисейлер! Чойырхостар! Сірер ухаанҷыларны кӧмҷең орыннар пӱдірчезер паза арығ чӱректіг кізілерге хумартхы тастар чазапчазар. ³⁰ Анаң тіпчезер: «Піс адаларыбыс тузында чуртаан ползабыс, ухаанҷыларның ханын тӧгерінде араласпасчыхпыс». ³¹ Пу оңдайнаң сірер, ухаанҷыларны ӧдірген кізілернің тӧллері полчабыс тіп, постарыңнаң тоғыр киречілепчезер. ³² Андағ полза, сірер, пабаларың пастаан киректерні аннаң андар идіп, тоос салыңар. ³³ Чыланнар, чылан палалары! Кӧйчеткен кӧлнің чарғызынаң хайди тизіп аларзар? ³⁴ Аннаңар сірерзер ухаанҷыларны, хыйғаларны паза ӱгретчілерні ысчам, че сірер оларның хай піреелерін ӧдір саларзар, піреелерін кіреске хазап саларзар, пасхаларын, тізең, постарыңның синагогаларыңда соғып, саардаң саарға сӱр чӧрерзер. ³⁵ Іди сірер чир ӱстӱнде арығ чӱректіг прай кізілернің тӧгілген ханы ӱчӱн пыролығ поларзар: арығ чӱректіг Авельнің тӧгілген ханынаң сығара сірерге храмның паза тайығ орнының аразында ӧдірт салған Варахийнің оолғы Захарийнің тӧгілген ханына теере! ³⁶ Сынны сірерге тіпчем, прай пыро пу тӧлге тӱзер.

Иерусалимні сизіндірткені

(Лк 13:34-35)

– ³⁷ Иерусалим! Иерусалим! Ухаанҷыларны ӧдірчеткен паза позыңзар ысханнарны тастарнаң чаалапчатхан саар! Нинҷе хати Мин, палаларын ханат алтына чыыпчатхан хус чіли, палаларыңны чыып аларға хынғам, че син хынмаазың! ³⁸ Мына, тураңар ээн халарға чӧр. ³⁹ Тіпчем сірерге: «Алғас ползын Хан Худайның адынаң Килигенге!» тіп хысхырбаанда, Мині паза кӧрбессер.

Храмның иңзерілерінеңер паза чир ӱстӱнің тоозыларынаңар

(Мк 13:1-23 Лк 21:5-24)

¹ Иисус храмнаң сығып париғанында, ӱгренҷілері, Ағаа храмны кӧзідерге тіп, пас килгеннер. ² Иисус, тізең, оларға теен:

– Прай пу нимені кӧрчезер бе? Сынны тіпчем сірерге, мында тас ӱстӱнде тас халбас, прай иңзеріл парар.

³ Иисус Елеон тағда одырчатханда, тізең, Андар ӱгренҷілері ле киліп, Аннаң сурғаннар:

– Чоохтап пир піске, хаҷан полар ол ниме? Тӱгенҷі тус поларына паза Синің килеріңе хайдағ танығ полар?

– ⁴ Китеніңер! Пірдеезіне алаахтыртпаңар, – нандырған оларға Иисус.

– ⁵ Кӧп кізі Минің адымнаң аданып килер. «Мин Мессий-Христоспын!» тіп турарлар, кӧп чонны алаахтырып аларлар. ⁶ Ідӧк чағынғы паза ыраххы чаалардаңар истерзер. Кӧріңер, тың хорыхпаңар. Прай ол полҷаң ниме, че анзы ам даа тӱгенҷізі нимес. ⁷ Чон чоннаң, хан ханнаң тоғыр кӧдірілер. Анда-мында ӧзӧгіс-хырылыстар паза чир тітірезі полар. ⁸ Прай пу нимелер пала тӧрідерде пасталчатхан ағырығлар осхастар. ⁹ Андада сірерні иреелеп ӧдірерлер. Минің адымның ӱчӱн сірерні прай чоннар хырт кӧрер. ¹⁰ Андада ӱгренҷілернің аразында кӧп кізі Худайдаң хыйа полыбызар, пірсі пірсін садып, удур-тӧдір пу харахнаң кӧріспестер, ¹¹ кӧп чой ухаанҷы сых киліп, кӧп чонны алаахтыр салар. ¹² Чабал ниме иртіре кӧп поларынаң, кӧп кізіде хыныс сооп парар. ¹³ Тоозазын сыдас парыбысхан на кізі арачылан халар. ¹⁴ Че пастап, пу Тигір хан-чирінеңер Чахсы Хабарны прай чир ӱстӱндегі чоннар иссіннер тіп, чоохтирлар. Анаң на тӱгенҷізі килер.

¹⁵ Ызых орында чиркестіг нименің турчатханын кӧр салзаңарох – анзынаңар ухаанҷы Даниил+ 24:15 Пу чиркестіг нимедеңер Пурунғы Молҷағның «Даниил ухаан чоохтары» киндезінде пазыл парған (9:27; 11:31; 12:11). Піди ол пасха худайларға киртінчеткен кізілернің тайығ орнын адаан. Олар пу тайығ орынны Иерусалимдегі храмда пӱдір салғаннар. чоохтаан полған (хығырған кізі пілер аны) – ¹⁶ Иудей чиріндегілер тағларзар тиссіннер, ¹⁷ тура хырындағы кізі ибінзер, пірее ниме аларға тіп, кірбезін, ¹⁸ хырадағы кізі кип-азаан аларға ибзер алдыра чӱгӱрбезін. ¹⁹ Ол кӱннерде тойлығ паза час палалығ ипчілерге хыйал-чобағ тӱзер! ²⁰ Сірерге хысхызын алай ба суббота кӱн тизерге киліс парбазын тіп, пазырыңар. ²¹ Андада чир пӱткеннең сығара амға теере хаҷан даа полбаан паза хаҷан даа полбас илбек чобағ полар нооза. ²² Ол кӱннер хызырылбаан ползалар, пір дее тіріг ниме арачылан полбасчых, че таллап алған кізілер ӱчӱн андағ кӱннер хызырыларлар.

Кізі Оолғы килерінеңер

– ²³ Сірерге, «Мына мында Мессий-Христос!» алай «Ол тігде» тіп, піреезі чоохтанза, киртінмеңер. ²⁴ Кӧп чой мессий-христостар паза чой ухаанҷылар сыға саларлар нооза. Оңдай полза, олар, таллап алған кізілерні дее алаахтырып аларға полып, илбек танығлар паза хайхастар идерлер. ²⁵ Кӧріңер, Мин сірерге азынада чоохтап пирдім. ²⁶ Алай сірерге «Мына Ол хуу чазыда» тізелер, парбаңар андар; «Ол мында, кӧрінмес чирде» тізелер, киртінмеңер. ²⁷ Хайди сағын, іскер чарып, кидер дее кӧріне халадыр, Кізі Оолғының даа килері андағ полар. ²⁸ Хусхуннар сӧӧк чатчатхан чирзер чыылызадырлар нимес пе зе?

²⁹ Ол кӱннердегі чобағ соонда кинетін кӱн пӱлестел парар, ай чарыбас, чылтыстар тигірдең тӱс парарлар, тигірнің кӱстері тітіри тӱзерлер. ³⁰ Андада тигірде Кізі Оолғының тании кӧріне тӱзер. Тигір пулуттарынҷа улуғ сабланызында паза кӱзінде парчатхан Кізі Оолғын кӧре, чир ӱстӱндегі прай чоннар ылғап сығарлар. ³¹ Ол чирнің тӧрт пулиинзар Позының ангеллерін чоон табыстығ пырғылығ ызыбызар. Олар Аның таллап алған кізілерін тигірнің пір хыринаң пасха хырина теере чыып аларлар.

Ол кӱн хаҷан полар?

(Мк 13:24-31; Лк 21:25-33)

– ³² Сірерге смоква ағазы кӧзідім ползын: аның салаалары, нымзап парып, пӱрлен сыхсалар, чайғы чағдап одырғанын пілчезер. ³³ Ідӧк, Минің чоохтаанымның толчатханын кӧр салзаңар, пілерзер – Кізі Оолғы чағын, ізік хыринда. ³⁴ Сынны чоохтапчам сірерге, прай пу ниме амғы тӧл ӱзілгелеккеӧк полар. ³⁵ Тигірнең чир чіт парарлар, Минің сӧзім, тізең, халар.

– ³⁶ Ол кӱннеңер, ол тустаңар пірдеезі, тигірдегі ангеллер дее пілбинчелер. Аны Пабам на чалғызан пілче. ³⁷ Нойның тузында хайди полған, ідӧк Кізі Оолғы килер туста полар. ³⁸ Суғ тазар кӱннернің алнында Ной позының улуғ кимезіне одырыбысханынҷа, ідӧк чееннер, іскеннер, ипчі алғаннар паза ирге парғаннар. ³⁹ Чир ӱстӱне суғ чайылып, прайзын хыр парыбысханҷа, олар ниме полчатханын піл тее полбааннар. Кізі Оолғы килзе, ідӧк полар. ⁴⁰ Андада хырадағы ікі кізідең пірсі алылар, паза пірсі – тасталар. ⁴¹ Теербеннең ун тартчатхан ікі ипчінің пірсі алылар, паза пірсі – тасталар. ⁴² Сірер пілбинчезер, ноо туста Хан-пигіңер килер, аннаңар сиргек полыңар. ⁴³ Че сірер пілчезер, тура ээзі оғырның килер тузын пілген полза, ол сиргек поларҷых, оғырға даа туразына кірерге пирбесчік. ⁴⁴ Кізі Оолғы сірер пір дее сағыбаан туста чиде салар, аннаңар хаҷан даа тимде полыңар.

Ізестіг паза ізестіг нимес нымысчы

(Лк 12:41-48)

– ⁴⁵ Кем андағда ізестіг паза хыйға нымысчы? Тура ээзі, чіҷең нимені нымысчыларға тузында пир турзын тіп, нымысчыны турғысхан. ⁴⁶ Ээзі киліп, нымысчының іди хайынчатханын кӧрзе, хайдағ часкалығ ол нымысчы! ⁴⁷ Андада, сынны чоохтапчам сірерге, ээзі андағ нымысчыны прай тура-хазаазын кӧрерге турғыс салар. ⁴⁸ Че хомай нымысчы полза, позы позына «Минің ээзім табырах килбес» тіп ала, ⁴⁹ арғыстарын соғып, ізеечілернең хада ізіп, чіп чӧрер. ⁵⁰ Андада мындағ нымысчының ээзі ол сағыбаан кӱнде, ол сағынмаан туста чиде салар, ⁵¹ аны ыра-чара тартып, чойырхостарни осхас ӱлӱстіг идер. Анда сыыт паза тіс хыҷыразы полар.

Он хыстаңар кип-чоох

– ¹ Андада, чарытхыларын алып, ипчі алчатхан оолны удурлирға сыххан он хысха тӧӧй полар Тигір хан-чирі. ² Ол хыстарның пизі уғаа хыйға полған, халған пизі, тізең, нимее чарабаан. ³ Нимее чарабааннар, чарытхыларны алып, кӧйдірҷең хайахтарын албин салтырлар. ⁴ Хыйғалар, тізең, чарытхыларны паза ідістеріне толдыра хайах алып алғаннар. ⁵ Че ипчі алчатхан оол орайлатчатханда, прайзы, сабыхсып, узубысхан. ⁶ Орты хараада, тізең, «Мына ипчі алчатхан оол килир, аны удурлирға сығыңар» тіп хысхырған табыс истіл парған. ⁷ Андада прай хыстар, усхун киліп, чарытхыларын иптебіскеннер. ⁸ Нимее чарабаан хыстар, тізең, хыйғаларына тееннер: «Пістің чарытхыларыбыс ӱсчелер, аннаңар хайахтарыңнаң кӧп нимес піске пиріңер». ⁹ «Андада ол хайах піске дее, сірерге дее читпес. Сірер, садығҷыларзар парып, постарыңа садып алыңар» тіп нандырғаннар хыйғалары. ¹⁰ Олар хайах садызып аларға парыбысхан туста ипчі алчатхан оол чиде салған. Прай тимнен салған хыстар аннаң хада тойға кір парыбысханнар, ізік, тізең, чабыл парған. ¹¹ Анаң пайаағы хыстар, айлан киліп, чоохтанғаннар: «Ээзі кізі! Ээзі кізі! Ас пир піске ізікті!» ¹² «Сынны тіпчем сірерге, Мин сірерні пілбинчем» тіп нандырған оларға ипчі алчатхан оол.

¹³ Кип-чоохты тоозып, Иисус теен:

– Сірер Кізі Оолғының килер кӱнін дее, тузын даа пілбинчезер, аннаңар сиргек полыңар.

Таланттаңар+ 25:13 Талант – кӱмӱс ахча. кип-чоох

(Лк 19:11-27)

– ¹⁴ Ідӧк Тигір хан-чирі пасха чирзер парчатхан паза, позының нымысчыларын хығырып, нинҷе пар нимезін кӧрерге чахыпчатхан кізее тӧӧй. ¹⁵ Оларның полғанына ла сӱмезі хоостыра ахча пирген ол: пірсіне пис талант, ікінҷізіне – ікі, ӱзінҷізіне – пір. Позы сах андох парыбысхан. ¹⁶ Пис талант алған нымысчы, парып, ол ахчазын кирекке тузаланып, хоза пис талант идіп алған. ¹⁷ Ідӧк ікі талант алған нымысчы соонаң хоза ікі талант идіп алған. ¹⁸ Пір талант алған нымысчы, тізең, парып, аны чирге кӧӧм салып, іди ол ээзінің кӱмӱзін чазыр салған. ¹⁹ Илееде тус ирткенде, нымысчыларның ээзі, айланып, нымысчыларынаң нандырығ сурған. ²⁰ Пис талант алған нымысчы, киліп, хоза пис талант ағыл пиріп, теен: «Ээзі кізі, син мағаа пис талант пиргезің, мына мин оларға хоза пис талант тоғынып алғам». ²¹ «Чахсы паза ізестіг нымысчым! Син кічіг киректе ізестіг полдың. Мин сині кӧп нименің пазында турғызарбын. Ээзіңнең хада ӧрін» – тіп нандырған ағаа ээзі. ²² Ікі талант алған нымысчы даа, пас киліп, теен: «Ээзі кізі! Син мағаа ікі талант пиргезің. Мин оларға хоза ікі талант тоғынып алғам». ²³ «Чахсы паза ізестіг нымысчым! Син кічіг киректе ізестіг полдың. Мин сині кӧп нименің пазында турғызарбын. Ээзіңнең хада ӧрін», – теен ағаа аның ээзі. ²⁴ Пір талант алған нымысчы, пас киліп, теен: «Ээзі кізі! Мин синің хатығ хылииңны пілчем. Таарыбаан чирде ас кисчезің, чайа тастабаан чирде теерчезің. ²⁵ Аннаңар мин, синнең хорығып, парып, синің ахчаңны чирге чазыр салғам. Мына сағаа сини». ²⁶ Ээзі ағаа нандырған: «Арғаас паза нимее чарабас нымысчы! Мин таарыбаан чирде ас кисчеткенімні, чайа тастабаан чирде теерчеткенімні піліп, ²⁷ син кӱмӱс ахчамны садығҷыларға пирібізерге кирек полғазың. Мин, тізең, киліп, парыс алып аларҷыхпын. ²⁸ Амды пір талантты, аннаң алып, он таланттығ кізее пирібізіңер. ²⁹ Ниме-ноозы пар полған на кізіни хозылып одырар, че ниме-ноозы чох кізі пар даа нимезін пыластырар. ³⁰ Пу нимее чарабаан нымысчыны, тізең, тастындағы харасхызар тастабызыңар: анда сыыт паза тіс хыҷыразы полар» тіп, Иисус піди хосхан:

– Хулаа пар кізі иссін!

Чоннарны чарғылааны

– ³¹ Хаҷан Кізі Оолғы Позының сабланызында паза Аннаң хада прай ах-арығ ангеллері чиде салзалар, андада Ол Позының сабланыстығ ӱлгӱ сіреезіне одырыбызар. ³² Аның алнына прай чоннар чыылыс килерлер. Андада оларны, мал хадарҷызы хойларны ӧскілердең чарчатхан чіли, Ол ікі чара чар салар. ³³ Хойларны Позының оң саринзар турғыс салар, ӧскілерні, тізең, – сол саринзар. ³⁴ Анаң хан Позынаң оң сариндағыларға чоохтанар: «Минің Пабам алғааннары, киліңер, чир чайалғаннаң сығара сірерге тимнелген хан-чирін алыңар. ³⁵ Мин астапчатханда, сірер мині азыраазар, сухсаанымда – суғ пиргезер, хонҷаң чир чох чӧрчеткенімде – тураңарда хондырғазар, ³⁶ кип-азах чох полғанымда – тонандырғазар, ағырчатханымда – мині кӧргезер, харибде одырчатханымда – Минзер килгезер». ³⁷ Андада арығ чӱректіг кізілер Ағаа нандырарлар: «Хан-пигібіс! Хаҷан піс, Синің астапчатханыңны кӧріп, азыраабыс? Алай, сухсапчатханыңны кӧріп, суғ пиргебіс? ³⁸ Хаҷан піс Сині, хонҷаң чир чох чӧрчеткеніңні кӧріп, турабыста хондырғабыс? Алай, кип-азааң чохта, тонандырғабыс? ³⁹ Хаҷан піс, ағырчатханыңны алай харибде одырчатханыңны кӧріп, Синзер килгебіс?» ⁴⁰ «Сынны сірерге тіпчем, сірер кічіг харындастарымның пірсіне иткен нимелерні мағаа даа иткезер» тіп нандырар оларға хан. ⁴¹ Андада Позының сол саринда турчатханнарға чоохтанар: «Хыйа парыңар миннең, хаарғаннар. Сайтанға паза аның ангеллеріне тимнелген успас отха кіріңер. ⁴² Мин астап чӧрчеткенде, Мағаа чиис пирбеезер. Сухсапчатханда, Мағаа суғ пирбеезер. ⁴³ Хонҷаң орын чох чӧргенде, Мині тураа кирбеезер. Кип-азах чох полғанда, Мині тонандырбаазар. Ағырчатханда паза харибде одырчатханда, сірер Мині кӧрбеезер». ⁴⁴ Андада олар, Ағаа нандырып, тирлер: «Хан-пигібіс! Хаҷан піс, Синің астапчатханыңны алай сухсапчатханыңны, алай хонҷаң чир чох чӧрчеткеніңні, алай кип-азах чох полғаныңны, алай ағырчатханыңны, алай харибде одырчатханыңны кӧріп, Сағаа полыспаабыс?» ⁴⁵ Андада Ол нандырар оларға: «Сынны сірерге тіпчем, Минің пу кічіг харындастарымның піреезіне итпеен чахсы нимені Мағаа даа итпеенге саналар». ⁴⁶ Анаң мыннары тоозылбас хатығ чарғаа ызыларлар, арығ чӱректіг кізілер, тізең, мӧгі чуртассар парарлар.

Иудейлернің хара сағызы

(Мк 14:1-2; Лк 22:1-2; Ин 11:45-53)

¹ Прай пу нимені чоохтирын тоозып, Иисус ӱгренҷілеріне теен:

– ² Ікі кӱн пазынаң Па’сха тіп ӱлӱкӱн# поларын пілчезер. Андада Кізі Оолғын кіреске хазап саларға пирібізерлер.

³ Ол туста иң улуғ абыстың – Кайафаның туразынзар улуғ абыстар, Моисей Чахии пілігҷілері паза ах сағаллар чыылыс парғаннар. ⁴ Пу чыылығда олар Иисусты кӧйтікнең тудып аларға, анаң ӧдірібізерге чарат салғаннар, ⁵ че «Аны ӱлӱкӱнде идерге чарабас, чон чабалланып хайнир» тіп чоохтасханнар олар.

Иисус Вифанийде

(Мк 14:3-9; Ин 12:1-8)

⁶ Вифаний аалда Иисус хаҷан-да ходыр чызығ палығлығ Симонның туразында полғанда, ⁷ Аныңзар пір ипчі, аарлығ миро хайахтығ алавастр ідізін тудынып, пас килген. Одырчатхан Иисустың пазына ідістегі хайахты ур сыххан. ⁸ Иисустың ӱгренҷілері, аны кӧр салып, тарынып, чоохтанғаннар:

– Аны нимее іди ӱредерге кирек? ⁹ Пу хайахты аарлыға садып, ахчазын чох кізілерге ӱлебізерге чарирҷых.

– ¹⁰ Нимее сірер ипчіні хомзындырчазар? Ол Мағаа чахсы ниме ит салған, – теен Иисус, нимедеңер чоохтанчатханнарын сизініп, – ¹¹ Чох кізілер сірернің хыриңарда хаҷан даа поларлар. Че Мин сірернең хада сыбыра полбаспын. ¹² Пу ипчі, хайахты ӱстӱме урып, Мині чыып саларларына тимнеп салды. ¹³ Сынны чоохтапчам сірерге, прай чир-чалбахта Чахсы Хабар тарадылар, ноо даа чирде пу ипчіні ундубас ӱчӱн, ол иткен нимедеңер чоохталар.

Иуда Искариоттың садынғаны

(Мк 14:10-11; Лк 22:3-6)

¹⁴ Андада Иисустың он ікі ӱгренҷізінің пірсі – Иуда Искариот ат ал чӧргені – улуғ абыстарзар парған.

– ¹⁵ Мин Иисусты сірерге садыбыссам, Аның ӱчӱн ниме пирерзер мағаа? – теен Иуда.

Абыстар ағаа отыс кӱмӱс манит пиргеннер. ¹⁶ Ол тустаң сығара Иуда Иисусты оларның холына пирібізер оңдай сағып сыххан.

Ӱлӱкӱн чиизін тимнеені

(Мк 14:12-16; Лк 22:7-13)

¹⁷ Ачытпаан халас ӱлӱкӱнінің пастағы кӱніндӧк ӱгренҷілері, Иисуссар пас киліп, сурғаннар:

– Піс Сағаа Па’сха тіп ӱлӱкӱннің чиизін хайда тимнеп пирибіс тіп сағынчазың?

¹⁸ Иисус оларға теен:

– Сірер, саарда пір кізізер парып, чоохтаңар ағаа: «Ӱгретчі тіпче: „Минің тузым чағын. Синде Па’сха ӱлӱкӱнін ӱгренҷілерімнең хада иртірербін“».

¹⁹ Ӱгренҷілері, Иисус хайди чоохтаан, ідӧк иткеннер. Па’сха тіп ӱлӱкӱн чиизін тимнеп салғаннар.

Иирдегі чиис

(Мк 14:17-26; Лк 22:14-20; Ин 13:21-30; 1 Кор. 11:23-25)

²⁰ Иир пол парғанда, Ол стол кистіне ӱгренҷілерінең хада одырған. ²¹ Азыранчатханнарында, Иисус чоохтанған:

– Сынны сірерге тіпчем, сірернің пірсі Мині садыбызар.

²² Ӱгренҷілері, тың хомзын парып, полғаны ла Иисустаң сур сыххан:

– Хан-пигім! Анзы минмін ме?

– ²³ Холын айахха Миннең хада сунған кізі Мині садыбызар, – нандырған Иисус,

– ²⁴ Итсе-де, Кізі Оолғы Аннаңар Худай Пічиинде пазылған хоостыра ӧл парар, че хыйал Кізі Оолғын сатчатхан кізее! Ол кізее тӧрібеске артых поларҷых.

²⁵ Ол туста Аны садарға чӧрчеткен Иуда теен:

– Анзы минмін ме, Ӱгретчі?

– Син чоохтадың аны, – нандырған Иисус.

²⁶ Олар азыранчатхан туста, Иисус халасты, алып алып, алғабызып, сындырған, анаң аны ӱгренҷілеріне ӱлеп, теен:

– Мыны алып, чіңер, пу Минің ит-сӧӧгім.

²⁷ Анаң, чірче алып, алғыстап, ӱгренҷілеріне пиріп, теен:

– Прайларың мыннаң ізіңер. ²⁸ Пу Наа Молҷағны таныхтапчатхан ханым. Ол кӧп кізілернің чазыхтарын позыдар ӱчӱн тӧгілче. ²⁹ Тіпчем сірерге: Мин Пабамның хан-чирінде наа арағаны сірернең хада ісчең кӱнге теере пу виноград арағазын паза іспеспін.

³⁰ Анаң олар, Худайны саблапчатхан ырны ырлап ала, Елеон тағзар парғаннар.

Пётрның хыйа поларын ухаанҷылааны

(Мк 14:27-31; Лк 22:31-34; Ин 13:36-38)

³¹ Анаң Иисус оларға теен:

– «Хадарҷыны ӧдірібізербін, андада ӧӧрдегі хойлар пытырас парарлар» тіп Пічікте пазылған. Аннаңар пу хараазын сірер прайзыңар Мині тастап парыбызарзар. ³² Че тірілген соонда, Мин сірерні Галилей чирінде сағирбын.

– ³³ Синнең прайзы даа айланыбысса, мин хаҷан даа Синнең аар айланмаспын, – теен Иисусха Пётр.

– ³⁴ Сынны сағаа тіпчем: пуох хараазын, питук тапсаалахха даа, син Миннең ӱс хати хыйа полыбызарзың, – нандырған ағаа Иисус.

³⁵ Че Пётр Ағаа теен:

– Синнең хада ӧлімге дее парарға киліссе, мин Синнең хыйа полбаспын.

Пасха даа ӱгренҷілері іди тееннер.

Иисус Гефсиман садында

(Мк 14:32-42; Лк 22:39-46)

³⁶ Анаң Иисус, ӱгренҷілерінең хада Гефсиман тіп адалчатхан орынзар киліп, ӱгренҷілеріне теен:

– Сірер мында одыр турыңар. Мин, парып, тігде пазырып алим.

³⁷ Анаң, Пётрны паза Зеведейнің ікі оолғын Позынаң хада апарып, илеп-чобал сыххан.

– ³⁸ Чобаам сині чох улуғ, ол Мині ӧдір парир. Миннең хада мында халыңар, узубаңар, – теен оларға Иисус.

³⁹ Позы, тізең, оортах арах пастыр парып, чирге тӱңдере тӱзіп, пазыр сыххан:

– Пабам! Оңдай пар полза, пу хыйаллығ чірчені Миннең оортах ал! Че Мин хынғанни нимес, Син хынғанни ползын!

⁴⁰ Анаң ӱгренҷілерінзер киліп, оларның узупчатханнарын кӧріп, Пётрға теен:

– Хайди сірер Миннең хада, узубин, пір час таа пол полбадар? ⁴¹ Хыҷыхха пастырбас ӱчӱн, узубаңар, пазырыңар. Кізі кӧңні кӱстіг, че ит-сӧӧгі порт.

⁴² Анаң ікінҷізін оортах парып, Ол пазыр сыххан:

– Пабам! Пу ӱлӱс Миннең хыйа иртчее чох полып, Мағаа ол ӱлӱсті хайди даа иртерге килісчетсе, Синің кӧңніңҷе ползын.

⁴³ Нандыра киліп, кӧрзе, тігілернің харахтары постары ла чабыл парчатханнаңар, олар пазох узупчалар. ⁴⁴ Иисус, пазох оларны халғыс салып, оортах пастыр парыбысхан. Хатап олох сӧстерні чоохтанып, ӱзінҷізін пазырған. ⁴⁵ Анаң киліп, ӱгренҷілеріне чоохтанған:

– Сірер, ам даа узуп, тынанчазар ба? Кӧріңер! Кізі Оолғының чазыхтығларның холына кірер тузы чит килді. ⁴⁶ Турыңар, парааңар: Мині садыбысхан кізі чит килді.

Иисусты тудып алғаннар

(Мк 14:43-50; Лк 22:47-53; Ин 18:3-12)

⁴⁷ Иисус іди чоохтанчатхан тустох Иуда, он ікі ӱгренҷізінің пірсі, чиде тӱскен. Аннаң хада, тізең, хылыстар паза ӧзектер тудын салған улуғ абыстарнаң ах сағаллар ысхан кӧп кізі килген. ⁴⁸ Иисусты садыбысхан Иуда кізілерге мындағ танығ пирген полған:

– Мин охсанғаны сірерге кирек полар. Анзын хабарзар!

⁴⁹ Сах андох Иисуссар пас киліп:

– Изен, Ӱгретчі! – тіп, охсаныбысхан Аны. ⁵⁰ Иисус ағаа теен:

– Нанҷы, син нимее пеер килдің?+ 26:50 Грек тілінде «Син нимее пеер килдің» сӧстерні «Идер нимеңні табырах ит сал» тіп тее піліп аларға чарир.

Ол туста кізілер, Иисуссар пас киліп, Аны, хаап, пик тудып алғаннар. ⁵¹ Иисуснаң хада полғаннарның пірсі, хылызын сығар киліп, иң улуғ абыстың нымысчыларының пірсінің хулаан кизе сабысхан. ⁵² Андада Иисус ағаа теен:

– Хылыс хапхан кізі хылыстаңох ӧлер, аннаңар хылызыңны нандыра сух сал. ⁵³ Мині Пабамнаң полызығ сур полбас тіп сағынчазың ма? Сурынзамох, Ол Мағаа он ікі тӱбеннең дее кӧп ангел ыс пирер. ⁵⁴ Андада Худай Пічиинде прай ниме толдырыл парарға кирек тіп пазылғаны хайди толар?

⁵⁵ Анаң Иисус чонға чоохтанған:

– Сірер, хылыстар паза ӧзектер алып алып, Мині, сайбағҷыны чіли, тудып аларға килдіңер бе? Мин, кӱннің сай храмда сірерні ӱгредіп одырҷаң полғам, сірер, тізең, Мині хаппаҷаңзар.

⁵⁶ Прай пу ниме ухаанҷыларның чоохтааны тол парзын тіп пол парған. Андада Иисустың ӱгренҷілері прайзы, Аны тастап, тизібіскен.

Иисус ӧӧркі чарғы алнында

(Мк 14:53-65; Лк 22:54-55, 63-71; Ин 18:13-14, 19-24)

⁵⁷ Иисусты тудып алған кізілер Аны Кайафа тіп иң улуғ абыссар ағыл килгеннер. Анда Моисей Чахии пілігҷілерінең ах сағаллар чыылыс парған полғаннар. ⁵⁸ Пётр Иисустың соонҷа, илееде оортах парып, иң улуғ абыстың чуртына килген. Пу нименің хайди тоозыларын піліп алар ӱчӱн, ол нымысчыларнаң хада сиден істінде одыр салған. ⁵⁹ Улуғ абыстар, ах сағаллар паза прай ӧӧркі чарғы, Иисусты ӧлімге чарғылабызарға тіп, Аннаң тоғыр чой киречілес тілееннер. ⁶⁰ Че таап полбааннар. Кӧп чой киречі килген дее полза, киректері киліспеен. Иң соонаң ікі чой киречі киліп, тееннер:

– ⁶¹ Иисус чоохтанған: «Мин Худай храмын, прай иңзерібізіп, ӱс кӱнге наазынаң пӱдір саларбын».

⁶² Иң улуғ абыс, орнынаң турып, Иисусха теен:

– Олар Синнең тоғыр киречілепчеткеннеріне ноға пір дее ниме нандырбинчазың?

⁶³ Иисус тапсабаан. Анаң улуғ абыс пазох теен:

– Тіріг Худайның адынаң чоохтап пир піске, Синзің ме Мессий-Христос, Худай Оолғы?

⁶⁴ Иисус ағаа піди нандырған:

– Син анзын позың чоохтадың, че Мин сірерге прайзыңарға тіпчем:

Мының соонда сірер Кізі Оолғын Чайаачының оң саринда одырчатханын паза тигірдегі пулуттарҷа килчеткенін кӧрерзер.

⁶⁵ Андада иң улуғ абыс, кибін тали тартып ала, теен:

– Мына, Худайдаң тоғыр чоохтанча! Піске паза киречілер кирек пе? Худайдаң тоғыр чоохтанғанын сағам на истіңер! ⁶⁶ Ниме сағынчазар?

– Ол пыролығ, аннаңар ӧл парзын! – нандырғаннар олар.

⁶⁷ Анаң, сырайына тӱкӱріп, сохханнар Аны. Пасхалары, тізең, наахтап, ⁶⁸ тееннер:

– Ухаанҷыла піске, Мессий! Че, чоохта, кем сапты Сині?

Пётр тӧдір хылынғаны

(Мк 14:66-72; Лк 22:56-62; Ин 18:15-18, 25-27)

⁶⁹ Пётр тасхар тура алнында одырчатхан туста, андар пір сӱмекчін ипчі пас киліп, теен:

– Син дее Галилей чиріндегі Иисуснаң хада полғазың.

⁷⁰ Че ол, прайзының кӧзіне тоғыр саап, теен:

– Пілбинчем, нимедеңер чоохтанчазың.

⁷¹ Ол, сиден тастынзар сығып, пас париғанда, пазох пір ипчі, аны кӧр салып, андағы кізілерге теен:

– Ол Назареттегі Иисуснаң хада полған.

– ⁷² Мин ол Кізіні пілбинчем, – тіп обалланып ала тоғыр сапхан Пётр.

⁷³ Тӱрче полғанда, анда турчатхан кізілер, пас киліп, Пётрға тееннер:

– Син сынап таа оларның пірсізің, чооғыңнаң пілдістіг нооза.

⁷⁴ Андада Пётр теен:

– Обал Худай! Сынны чоохтапчам, мин Ол Кізіні пілбинчем.

Олох туста питук тапсабысхан. ⁷⁵ Андада Пётр Иисустың «Питук тапсаанҷа, син ӱс хати Миннең тӧдір пазынарзың» теенін сағысха кир килген. Анаң, оортах парып, ол ачығ ылғабысхан.

Иисусты Пилатсар апарғаны

(Мк 15:1; Лк 23:1-2; Ин 18:28-32)

¹ Иртен иртӧк прай улуғ абыстар, чонның ах сағалларынаң хада чыылызып алып, Иисусты ӧлімге хайди чарғылаҷаң тіп, чӧптес сыхханнар. ² Анаң Иисусты, палғап алып, Римдегі Хағанның адынаң мында пастых полчатхан Понтий Пилатсар апарғаннар.

Иуда Искариоттың ӧлімі

³ Андада Иисусты садыбысхан Иуда, Аны ӧлімге чарғылааннарын кӧріп, пыросынып, улуғ абыстарнаң ах сағаллардаң алған отыс кӱмӱс манитті оларға нандыра пирібізіп, ⁴ піди теен:

– Мин, пырозы чох Кізіні сірернің холыңарға пиріп, чазых ит салдым.

– Пістің анда пір дее киреебіс чоғыл, позың кӧр, – тееннер олар ағаа.

⁵ Иуда, ол ахчаларны храмда тастабызып, тасхар сых чӧрібіскен, аннаң парып, пооныбысхан. ⁶ Улуғ абыстар, ол ахчаны чыып алып, чоохтасханнар:

– Пу ахчаларда хан пар, Моисей Чахии хоостыра андағ ахчаларны храмдағы аарлығ нимелер салҷаң орында тударға чарабас.

⁷ Чӧптезіп алып, ол ахчаа олар тойдаң ідістер итчеткен устың чирін садып алғаннар. Анда пасха чирдең килген кізілерні чығҷаң орын ит саларға чарат салғаннар. ⁸ Аннаңар ол чирні пӱӱн дее «Ханнығ чир» тіп адапчалар. ⁹ Андада ухаанҷы Иеремийнің чоохтаан чооғы тол парған: «Хан Худай мағаа чоохтаанни, олар Израиль оолларының кізіні паалаан ахчазын – отыс кӱмӱс манитті, – алып алып, тойдаң ідістер итчеткен устың чирін садызып алғаннар».

Иисус Пилаттың алнында

(Мк 15:2-15; Лк 23:3-5, 13-25; Ин 18:33–19:16)

¹¹ Ол туста Иисус сурағ апарчатхан пастыхтың алнында турған.

– Синзің ме, Иудей ханы? – сурған Иисустаң ол.

– Син тідің аны, – теен ағаа Иисус.

¹² Улуғ абыстарнаң ах сағаллар пыролааннарында, Иисус пір дее ниме нандырбин турған. ¹³ Андада Пилат Ағаа теен:

– Олар, Сині пыролап, чоохтапчатхан нимелерні испинчезің ме?

¹⁴ Че Иисус пір дее ниме нандырарға хынмаан. Анзына пастых тың таңнаан.

¹⁵ Па’сха тіп ӱлӱкӱнде пастых харибдең чон позыдарға сурынған пір кізіні позыдар кибір полған. ¹⁶ Ол туста харибде прай кізілер пілчеткен Варавва теен сайбағҷы одырған. ¹⁷ Чон чыыл парғанда, Пилат олардаң сурған:

– Мині кемні позыдыбыссын тіп сағынчазар: Варавваны алай Мессий-Христос тіп адапчатхан Иисусты ба?

¹⁸ Иисусты, істі чохтанып, садыбысханнарын ол пілген. ¹⁹ Пилат чарғы иртірчеткен туста ипчізі ағаа кізідең пастыра чахыбыстыр:

– Ол арығ чӱректіг Кізее пір дее хомай ниме итпе, пӱӱн тӱзімде Аның ӱчӱн тың ирееленгем.

²⁰ Че улуғ абыстарнаң ах сағаллар андағы чонны Варавваны позыдыбызарға, Иисусты, тізең, ӧдірібізерге хысхырзыннар тіп кӧӧктіргеннер. ²¹ Андада Пилат кізілердең сурған:

– Пу ікӧлеңнің кемні позыдыбызим?

– Варавваны! – хысхырғаннар олар.

²² Пилат чонға теен:

– Мессий-Христос тіп адапчатхан Иисусты чи хайди идерге?

– Кіреске хазап саларға! – хысхырған прайзы.

²³ Пастых пазох теен:

– Хайдағ хомай ниме ит салған Ол?

Че кізілер аннаңох тың хысхырғаннар:

– Кіреске хазап саларға аны!

²⁴ Пилат, пір дее ниме полыспинчатханын, че сууластың улам тыыпчатханын кӧріп, суғ алып, холын чонның кӧзіне чуубызып, теен:

– Пу арығ чӱректіг Кізінің ханы тӧгілерінде минің пыром чоғыл, сірер нандырығ тударзар.

– ²⁵ Аның ханы ӱчӱн нандырығ піс позыбыс паза пістің палаларыбыс тудар, – хысхырған ағаа прай чон.

²⁶ Андада пастых Варавваны позыдыбысхан. Иисусты, тізең, соғып, кіреске хазирға чарат салған.

Иисусты кіреске хазааны

(Мк 15:16-32; Лк 23:26-43; Ин 19:2-3, 17-27)

²⁷ Анаң Рим чааҷылары Иисусты пастыхтың ӧргезінзер апарғаннар. Андағы чааҷылар, тізең, прайзы Аннаң ибіре чыылысхан. ²⁸ Анаң Иисусты чалаастабызып, хызыл кӧгенек кизірт салғаннар. ²⁹ Тігенектің салааларын, тоғылахти ӱріп, Аның пазына кизірт салғаннар. Оң холына тайах пиріп, алнында тізекке тӱзіп:

– Изен ползын, Иудей ханы! – тіп Ағаа кӱлгеннер.

³⁰ Чаба тӱкӱріп, сымыхтар алып, пазынаң сапханнар. ³¹ Ағаа кӱліп алып, хызыл кӧгенекті суурыбызып, Позының кип-азаан кизіртібізіп, кіреске хазирға апарғаннар.

³² Саардаң сыхчадып, олар ады-солазы Симон полчатхан кізее, Киринейдегілернің пірсіне, учурап парғаннар. Ағаа Иисустың кірезін апардырғаннар. ³³ Олар «Хуу пас» тіп адалчатхан Голгофа орынзар читкеннер. ³⁴ Иисусха ӧӧт аралаан хуйаң арағаны ізерге пиргеннер. Ол, аны амзабызып, іспинібіскен. ³⁵ Чааҷылар, Иисусты кіреске хазап салып, ӱлӱске тас тастап, Аның кип-азаан ӱлескеннер. ³⁶ Анаң анда одырып, Аны хадарғаннар. ³⁷ Иисустың пазы ӱстӱнде пырозы пазылған пічіктіг чардыҷах хазап салғаннар: «Пу Иисус, Иудей ханы». ³⁸ Аннаң хада ікі сайбағҷыны кіреске хазап салғаннар: пірсін – оң саринда, пірсін – сол саринда. ³⁹ Чол париғаннар, пастарын чайхап ала, Иисусты сӧклеп, ⁴⁰ тееннер:

– Храмны иңзерібізіп, ӱс кӱнге пӱдірібісчең кӱзің пар полза, позыңны арачыла. Худай Оолғы полчатсаң, кірестең тӱзіп ал.

⁴¹ Улуғ абыстар, Моисей Чахии пілігҷілері, ах сағаллар паза фарисейлер, Ағаа кӱліп, тееннер:

– ⁴² Пасхаларын арачылаан, позын, тізең, арачылап полбинча! Ол Израиль ханы полчатса, сағамох кірестең тӱссін. Андада ағаа киртінербіс. ⁴³ Ол Худайға ізенген, позынаңар «Мин Худай Оолғыбын» теен. Амды Худай, хынза, арачылазын аны.

⁴⁴ Аннаң хости хазаттыр салған сайбағҷылар Аны ідӧк сӧклееннер.

Иисустың ӧлімі

(Мк 15:33-41; Лк 23:44-49; Ин 19:28-30)

⁴⁵ Кӱн ортызында прай чир ӱстӱ харасхы пол парыбызып, ӱс часча іди турған+ 27:45 Грек пічиинде: «алты частаң тоғыс часха читіре» тіп пазылча. Пісте пу сӧстер «кӱнӧрте он ікі частаң ӱс часха читіре» тіп сӧстерге килісче. . ⁴⁶ Аның соонаң+ 27:46 Грек пічиинде: «тоғыс часта» тіп пазылча. Иисус тың хысхырған:

– Или, Или, лама савахфани!

Анзы «Худайым, Худайым! Син ноға Мині тастадың?» теені полча. ⁴⁷ Аны истіп, хости турчатханнар тееннер:

– Ол Илия ухаанҷыны хығырча.

⁴⁸ Сах андох оларның пірсі, чӱгӱр парып, сӱбӱректі хуйаң арағаа ӧллеп, анаң ағасха хаптырып алып, Иисусха, іссін тіп, сунған.

– ⁴⁹ Тохта, сахтап алааңар, кӧр кӧрееңер, Илия аны арачылирға килер бе ни?! – тееннер пасхалары.

⁵⁰ Иисус, пазох тың хысхырып, тынын сығарыбысхан. ⁵¹ Олох туста храмда кӧзеңе+ 27:51 Пу храмдағы кӧзеңе иң ызых орынны ызых орыннаң чарча. ӱстӱнең алтынзар алдыра ікі чара талал чӧрібіскен. Чир тітіри тӱскен, тастар чарыл парғаннар. ⁵² Сыыраттарда хомдылар аза чачырап, ӧлген Худай чонының кӧбізі тіріл килген. ⁵³ Олар, хомдылардаң сығып, соонаң Иисус тірілгенде, ызых саарынзар – Иерусалимзер парыбысханнар. Анда оларны кӧп кізі кӧрген. ⁵⁴ Иисусты хадарчатхан чааҷылар, оларның пазы, чир тітіреенін паза полчатхан прай нимені кӧріп, чоо хорых парып, тееннер:

– Ол сынап таа Худай Оолғы полтыр.

⁵⁵ Анда Галилей чирінең сығара Иисустың соонҷа чӧрген паза Ағаа полызып ала килген кӧп ипчі Иисуссар ырахтын кӧр турған. ⁵⁶ Оларның аразында Мария Магдалина, Иаковнаң Иосийнің іҷезі Мария паза Зеведей оолларының іҷезі полғаннар.

Иисус Христосты чығаны

(Мк 15:42-47; Лк 23:50-56; Ин 19:38-42)

⁵⁷ Иир пол парғанда, Аримафей саардаң Иосиф аттығ пір пай кізі килген. Ол даа Иисустың ӱгренҷізі полған. ⁵⁸ Пилатсар парып, Иисустың сӧӧгін пирібізерге сурынған. Андада Пилат Иисустың сӧӧгін пирібізерге чахыбысхан. ⁵⁹ Иосиф, Иисустың сӧӧгін алып, Аны арығ иснең ораабысхан. ⁶⁰ Позының ӱр ниместе хайада кирткен сыырадында чыып салған. Хую ахсын чоон таснаң чаап салып, позы парыбысхан. ⁶¹ Хуюдаң тоғыр Мария Магдалинанаң пасха пір Мария одырчатхан.

⁶² Пазағы кӱн, пятницаның соондағы кӱнде, улуғ абыстар паза фарисейлер, Пилатнаң тоғазып, ⁶³ тееннер:

– Пигібіс! Піс ол чойның тірігдӧк «Ӱс кӱн пазынаң Мин тіріл килербін» теенін сағысха кир килгебіс. ⁶⁴ Аннаңар ӱгренҷілері, хараа киліп, аның сӧӧгін ал парыбызып, чонға «Ол тіріл килген» тібезіннер тіп, аның хуюзын ӱс кӱнге теере хадарарға чахығ пирібіс; пирбезең, халғанҷы чойланыс аның чой ӱгредиинең хай-хай хомай полар.

– ⁶⁵ Хадағҷыларны алып, парыңар. Хайди хадарарын пілчезер, – теен оларға Пилат.

⁶⁶ Олар, парып, хую хыринда хадағ турғыс салып, хую чаапчатхан тасха таңма турғыс салғаннар.

Иисус Христостың тірілгені

(Мк 16:1-8; Лк 24:1-12; Ин 20:1-10)

¹ Суббота кӱн соонаң, неделяның пастағы кӱнінде+ 28:1 Иудейлерде неделя позырах кӱннең пасталҷаң. , иртен иртӧк Мария Магдалинанаң пасха пір Мария хуюны кӧрерге парғаннар. ² Кинетін чир уғаа тың тітіреп сыххан. Хан Худай ангелі, тигірдең тӱс киліп, хуюны чапхан тасты хыйа идібізіп, ағаа одыр салған. ³ Сырайы аның чалын чіли чараан, кип-азаа, тізең, хар осхас аппағас полған. ⁴ Хадағҷылар, аннаң чоо хорых парып, тітірезіп, ӧліг кізі осхас пол парғаннар. ⁵ Ангел, тізең, ипчілерге теен:

– Сірерге хорығарға кирек чоғыл, кіреске хазаттыртхан Иисусты тілеп чӧрчеткеннеріңні пілчем. ⁶ Ол мында чоғыл. Ол Позыох чоохтаан оңдайнаң тіріл килген. Чағын пазыңар, кӧріңер Хан-пиг чатхан орынны. ⁷ Парыңар табырах, ӱгренҷілеріне чоохтаңар: «Иисус, ӧліглер аразынаң тіріл киліп, сірерні Галилей чирінде сағыпча. Анда Аны кӧрерзер». Мыны сірерге мин чоохтап пирдім.

⁸ Ипчілер, хуюдаң табырах сых парыбызып, хорығып ала, олох туста илбек ӧрчіде Иисустың ӱгренҷілеріне искірерге чӱгӱргеннер. ⁹ Іди ӱгренҷілеріне искірерге парчатхан туста кинетін оларға Иисус тоғас парып, теен:

– Амыр-хазых полыңар!

Ипчілер, чағын пас киліп, азахтарын хуҷахтап алып, мӧкейіп Ағаа пазырғаннар. ¹⁰ Иисус оларға теен:

– Хорыхпаңар, парып, харындастарыма Галилей чирінзер парзыннар тіп искіріңер, анда олар Мині кӧрерлер.

Хадағҷылар искірии

¹¹ Ипчілер парыбысханда, хадағҷыларның хай пірсі, саарзар киліп, улуғ абыстарға прай полған нимедеңер чоохтап пиргеннер. ¹² Улуғ абыстар, тізең, ах сағалларнаң чӧптезіп, хадағҷыларға кӧп ахча пиріп, ¹³ тееннер:

– «Хараазын, піс узупчатхан туста, ӱгренҷілері, киліп, Аны оғырлап парыбысханнар» тіп чоохтаңар. ¹⁴ Пастых пу киректеңер ис салза, піс, сірернің алныңарға турып, аннаң чоохтазарбыс. Сірерге сағыссырир ниме чох полар.

¹⁵ Хадағҷылар, ахча алып алып, олар ӱгреткен оңдайнаң прай ниме ит салғаннар. Ол чоох, иудейлер аразында тарап, амға теере чӧрче.

Иисус ӱгренҷілеріне чахығлар пирче

(Мк 16:14-18; Лк 24:36-49; Ин 20:19-23; Илҷ 1:6-8)

¹⁶ Он пір ӱгренҷі Галилей чирінзер Иисус чоохтаан тағзар парғаннар. ¹⁷ Иисусты кӧр салып, Ағаа мӧкейіп пазырғаннар, хай піреезі, тізең, ікі сағыстанғаннар. ¹⁸ Иисус, чағын пас киліп, теен:

– Тигірнең чир ӱстӱнде прай ӱлгӱ Мағаа пирілді. ¹⁹ Парыңар, прай чоннарны Пабаның, Оолғының паза Худай Худының адынаң кіреске тӱзіріп, Мин сірерге идерге чахаан нимелерні толдырарға ӱгредіп, оларны Минің ӱгренҷілерім ит салыңар. Прай кӱннерде, тӱгенҷі тус тоозылғанҷа, Мин сірернең хадабын. Аминь.